open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aline (filma)

***Aline*** 2021eko Valérie Lemercier frantziar zinema zuzendariaren komedia dramatiko musikala da. Filma Céline Dion fikziozko biografia bat da.

## Sinopsia 
Anglomard eta Silvette Dieu langile klaseko gurasoak dira. 13 haur hazten Quebecen. Aline Dieu, Christopheren abesti baten izena duena, 14 urteko haur gazteena da.

Dieu familiak Aline gazte baina lotsatiari transmititzen zaion musikarekiko maitasun bera du. Kantari profesional bihurtu nahi duela ohartuta, Silvettek Alineren ametsa egia bihurtzea erabakitzen du, bere lehen abestia bere seme nagusiaren laguntzarekin konposatuz. Gero, Guy-Klaude Kamarri bidaliko diote demoa. Guy-Klaude txundituta dago Alineren ahots kantariarekin, eta munduko artista handienetako bat bihurtu nahi du.

## Aktoreak 
* Valérie Lemercier: Aline Dieu (Céline Dion)
** Victoria Sio: Alinen ahotsa
* Roc Lafortune: Anglomard Dieu (Adhémar Dion)
* Danielle Fichaud: Sylvette Dieu (Thérèse Dion)
* Sylvain Marcel: Guy-Claude Kamar (René Angélil)
* Antoine Vézina: Jean-Bobin Dieu
* Pascale Desrochers: Pascale Dieu
* Jean-Noël Brouté: Fred
* Sonia Vachon: Martine Lévêque
* Alain Zouvi: Lablanchette doktorea
* Yves Jacques: telebista-aurkezlea

## Kanpo estekak
Raúl Magaña

**Raúl Alfredo Magaña Monzón** (1940ko otsailaren 24a - 2009ko irailaren 30a)  Salvadorreko futbolari eta entrenatzailea izan zen.

Salvadorreko futbolaren handienetako bat bezala hartzen da.

## Klubaren ibilbidea 
Magañak 18 urterekin egin zuen debuta Costa Rican Deportivo Saprissaren aurka, Humberto Pérezen ordez.  Salvadorreko maila goreneko hainbat taldetan jokatu zuen, batez ere herriko FAS klubean, eta Guatemalan eta Kanadan ere jokatu zuen. 1975eko urtarrilean amaitu zuen bere karrera Alianzan.

USACen egin zuen egonaldian, ekonomiako titulua lortu zuen.

## Nazioarteko ibilbidea 
*Araña* (armiarma) eta *El Gran Salvadoreño* (Salbadorko handia) goitizena, Magañak bere herrialdea ordezkatu zuen bere lehen Munduko Txapelketan, 1970eko Mexikoko FIFA Munduko Txapelketan,  Sobietar Batasunaren aurkako azken partida ere bere azken nazioartekoa izan zen. Bere idoloa, Lev Yashin mitikoaren antzera, Magaña ere beltzez jantzi zen eta txapelak jantzi zituen. 

## Zuzendaritza-karrera 
Lau aldi ezberdinetan kudeatu zuen selekzioa, eta 1976an Guatemalaren aurka debutatu zuen. Bere azken trikimailuetako bat Atlético Marte Lehen Mailara itzultzea izan zen, urte askotan hor egon ostean.

Era berean, CONCACAFeko Batzorde Teknikoko presidentea izan zen zortzi urte baino gehiagoz. 

## Heriotza 
Magaña 2009ko irailaren 30ean hil zen urdaileko minbiziak jota,  69 urte zituela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergio Guevara

**Sergio Augusto Guevara González** (1973ko uztailaren 7a) Guatemalako futbol entrenatzaile eta jokalari ohia da. Lehen Mailako Mixco klubeko egungo entrenatzailea da.

## Klubaren ibilbidea 
*El Chejo ezizenez*, Gueverak Aurora taldean jokatu zuen 2003an CSD Municipal taldeak fitxatu aurretik.

## Nazioarteko ibilbidea 
Guevarak Guatemalarekin debutatu zuen 2004ko martxoan El Salvadorren aurkako lagunarteko partidan eta guztira 3 txapel irabazi ditu, golik sartu gabe. Bere herrialdea ordezkatu du FIFA Munduko Kopako sailkapeneko 2 partidetan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Player profile - CSD Municipal
Kepa Vieites

**Kepa Vieites Blázquez** (Santurtzi, Bizkaia. 1999ko uztailaren 15a) Euskal Herriko futbolari ezkertia da. Eskuin hegalean aritzen da normalean. Athleticeko harrobian ibilitakoa da.

## Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Nobilia zubia (Bidarrai)

**Nobilia zubia** Nafarroa Behereko Bidarrai herrian eta Errobi ibai gainean dagoen eraikin historikoa da. XIV. mendeko izanik, 1822an zaharberritu zuten. Monumentu Historiko gisa jasota dago.

## Historia 
XII. mendetik aurrera Orreagako monasterioaren mendeko priore-etxe batekin lotuta dago bidea eta zubia; Donejakue Bidearekin lotuta dago. Egungo zubia XIV. mendean du bere jatorria. Haren erdiko arkua, Errobiko uholde batek hautsi zuen, XVII. mendean. Eraikin osoa 1822an zaharberritu zuten. Iparraldeko arkua, 1895. urte inguruan, Baiona eta Donibane Garazi lotzen zituen trenbidearen eraikuntzak suntsitu zuen. 

## Deskribapena 
Zubiak, konkor txiki baten itxura du eta hiru arku ditu, bi piloten gainean erortzen direlarik. Laugarren arku bat geratzen da hegoaldean, ertzean. Bosgarren arkua, iparraldeko aldean, trenbidea eraiki zenean desagertu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andre Mariaren Jasokundearen eliza (Bidarrai)

**Jasokundeko Andre Mariaren eliza** Nafarroa Behereko Bidarrai herriko eliza nagusia da. 1925etik Monumentu Historiko gisa sailkatuta dago. Jatorriz XII. mendekoa bada, XVII. eta XIX. mendeetan aldaketa handiak jaso zituen. Batez ere, 1625ean erabat zaharberritu zuten.

## Deskribapena 
Eliza herriko altueran dago kokatuta. Kokapen paregabea du hainbat mendiguneren magalean. Ondoan, interes handiko  hilerria du non estela diskoideak ikus daitezke. Bere kanpai-horma gorri ikaragarriak izaera handia ematen dio eraikinari.

## Iruditegia 

Image:
Église_Notre-Dame-de-l'Assomption_à_Bidarray_05_-_Tribunes.jpg|Eliza barrutik.
Notre-Dame_de_Bidarray_et_stèle_discoïdale.jpg|Estela bat hilerrian.
Bidarray_009.jpg|Sarrerako arkua.
Église_Notre-Dame-de-l'Assomption_à_Bidarray_04_-_Choeur.jpg|Aldare nagusia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Jorge Hurtarte

**Jorge Toribio Hurtarte Chacón** (Guatemala Hiria , 1944ko apirilaren 23a) erdilari gisa jokatu zuen Guatemalako futbolari ohia da.

## Ibilbidea 
"El mapache" ezizena du eta 20 urterekin egin zuen debuta Guatemalako Liga Nazionalean, San Carlos Unibertsitateko taldearekin. Unibertsitateko klubean, Guatemalako beste futbolari handi batzuekin jokatu zuen, hala nola Hugo Peña-rekin eta Peter Sandoval-ekin . 

1970ean Cementos Novellak fitxatu zuen. Ezin izan zuen nazio mailako txapelketarik edo txapeldunorderik irabazi, baina Copa Fraternidad Centroamericanara sailkatu zen, Erdialdeko Amerikako talde onenek parte hartu zuten txapelketan. Kopa horretan, 1971ko edizioan parte hartu zuen, baina ez zuen kanpaina handirik egin. 

Municipal-ekin sinatu zuen, baina hau izan zen bere urte bakarra, honako hau, 1973. urtean, Aurora-ra joan zen. Aurorarekin, 1975eko Liga Nazionala, 1976ko Fraternidad Kopa eta berriro 1978ko liga lortu zituen.

Titulu hauek irabazi ostean, Galcasa xumera utzi zuen, non 1981ean erretiratu zen.

## Selekzio nazionala 
1967an, Concacaf Nazioen Txapelketak txapeldun izan zen Guatemalako selekzioarekin. Geroago, El Salvadorren aurkako bi partidetan parte hartu zuen 1974ko Munduko Txapelketarako kanporaketan, 1973ko Concacaf Txapelketarako sarbidea lortuz, baina ez zuten jokatzeko deitu. 

Bera eta Marco Fión 1967ko Concacafeko txapeldun izan ziren, baina ez zuten 1968ko Mexikoko Olinpiar Jokoetan jokatu. 1976an mendekua izan zuten eta Montrealgo Olinpiar Jokoetan jokatzeko deitu zuten .

Olinpiada jokatzeko merituak izan zituzten biek, olinpiar aurreko txapelketan bigarren postua jokatu eta lortu baitzuten. Jokoetan egonik, 10. zenbakia zen eta Israelekin 0-0ko berdinketan besterik ez zen egon, hiruretatik lehen partida izanik, Guatemala multzoen fasean gelditu baitzen. 

Urte berean , 1978ko Munduko Txapelketako kanporaketako Erdialdeko Amerikako zonan duelo guztiak jokatu zituen eta berriro ere, Guatemala 1977ko Concacaf Txapelketarako sailkatu zen, hala ere, ez zen deitua izan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mateo Aramburu

**Mateo Sebastian Aramburu Birch** (1998ko martxoaren 10a -) Uruguaiko futbolari profesionala da, aurrelari gisa jokatzen duena.

## Klubaren ibilbidea 
### Hasierako karrera 
Guatemala hirian jaio zen ama ingelesa eta aita uruguaitarra, Aramburu Guatemalako Comunicaciones FC gazte mailetan jokatzen hasi zen. 2015ean Uruguaiko Defensor Sporting fitxatu zuen, eta bertan sinatu zuen 3 urteko lehen kontratua profesionala. 19 urterekin, Argentinara joan zen Huracán ordezkatzeko. 2019an, denboraldi bat jokatu zuen bere amaren jaioterrian, Ingalaterran, Barnsley taldean.

### TOP Oss 
2020 hasieran, Den Bosch Holandako klubarekin probaketa egin zuen eta bertan sinatuko zuen futbol profesional guztiari eragiten dion COVID-19 pandemiak izan ezean.  2020ko udan TOP Ossera joan zen  eta klubean debutatu zuen titular gisa irailaren 5ean, Roda JC Kerkraderen aurka 3-0 galduta. 

### Wuppertaler SV 
2021eko otsailaren 1ean, Aramburuk Regionalligako Wuppertaler SV klubarekin sinatu zuen proba arrakastatsu baten ondoren.  Otsailaren 24an debutatu zuen Alemannia Aachen-en aurka 1-0 irabazita, 80. minutuan ordezko gisa.  Martxoaren 6an, seniorren lehen gola sartu zuen Schalke 04 II -ri 2-0 irabazita, partida horretan asistentzia ere eman zuen. 

### Schalke 04 II 
2021eko ekainaren 14an, Aramburuk Schalke 04rekin sinatu zuela jakinarazi zen, erreserba taldearekin bat eginez. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lou Sagastume

**Luis "Lou" Sagastume** erretiratutako futbolari guatemalar-amerikarra da, hiru denboraldi eman zituen Ipar Amerikako Futbol Ligan eta gazte, unibertsitate eta profesional mailetan entrenatzen duena. Air Force Falcons taldeko entrenatzailea izan zen 28 urtez 2009an erretiratu aurretik

## Jokalaria 
### Gaztea 
Guatemalan jaio zen bitartean, Sagastume Kalifornia iparraldean hazi zen eta Lincoln High School-en graduatu zen. San Frantziskoko Unibertsitatean egon zen, non erdilaria izan zen gizonezkoen futbol taldean 1964tik 1967ra. Taldeko kapitaina izan zen bere junior eta senior denboraldietan eta 1966ko bigarren talde amerikarra izan zen, Donsek NCAA Gizonezkoen Futbol Txapelketa irabazi zuen urte berean.  1968an graduatu zen eta 1974an Dons Ospearen Aretoan sartu zuten. 

### Profesionala 
1968an, Ipar Amerikako Futbol Ligako Oakland Clippersek Sagastume fitxatu zuen, baina ez zuen lehen taldeko partidarik ikusi haiekin egin zituen bi denboraldietan. 1975ean, jokalari-entrenatzaile izan zen NASLeko San Antonio Thunder taldearekin.

## Entrenatzailea 
1964an, Sagastume entrenatzaile-ibilbideari ekin zion San Inazioko Unibertsitateko Prestakuntzako mutilen futbol taldeko entrenatzaile gisa. 1967an, Sagastume San Frantziskoko Unibertsitateko gazte mailako futbol taldeko entrenatzaile bihurtu zen. Bi denboralditan, Dons JV taldeak 30-2ko errekorra lortu zuen. 1974an, Cal State Chico-ra joan zen entrenatzaile laguntzaile gisa eta han egon zen lau denboraldiz. 1975ean, Ipar Amerikako Futbol Ligako San Antonio Thunder taldeko jokalari-entrenatzaile izan zen. 1977an, San Inaziora itzuli zen beste bi denboraldiz mutilen taldea entrenatzera. 1978an, San Inazio entrenatzen ari zela, San Frantziskoko Estatuak Sagastume kontratatu zuen gizonezkoen futbol taldeko entrenatzaile gisa. Bi denboralditan, bere taldeek 22-8 lortu zuten. 1980an, Estatu Batuetako Aire Armadako Akademiako gizonezkoen futbol taldeko entrenatzaile izan zen. 303–196–43 bat osatu zuen Falconsekin 2007ko apirilaren 10ean erretiratu baino lehen.  2007ko udazkenean, Santa Maria Lizeoko futbol taldeko entrenatzaile izan zen. 

2009an, Sagastume San Frantziskoko State Gators Hall of Fame-n sartu zuten. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* NASL estatistikak
Kasimiro Jagellondarra

**San Kasimiro** (; ; ; Krakovia, 1458ko urriaren 3a - Grodno, 1484ko martxoaren 4a) Poloniako Erresumako eta Lituaniako Dukerri Handiko printze eta santua izan zen.

Kasimiro IV.a Poloniakoa erregearen bigarren semea izan zen. 1471n bere anaia Ladislao Bohemiako errege aukeratua izan ondoren, Kasimiro printze oinordeko bihurtu zen. 13 urterekin, Kasimirok huts egindako kanpaina militarrean parte hartu zuen, Hungariako errege izateko. Ezaguna izan zen bere errukiagatik, Jainkoarekiko debozioagatik eta behartsu eta gaixoekiko eskuzabaltasunagatik. 25 urterekin hil zen, tuberkulosiak jota ziurrenik. Haren anaia Sigismundo I.a erregeak 1514an hasi zuen kanonizatzeko prozesua, eta tradiziorik handiena 1521ean kanonizatu zuten.

Lituaniako patroia da.
Jorge Aguirre Restrepo

**Jorge Andrés Aguirre Restrepo** (Medellin, Antioquia, 1987ko ekainaren 18a) kolonbiar futbolaria da. Aurrelari gisa jokatzen du eta gaur egun Envigado Fútbol Club taldean jokatzen du Kolonbiako Lehen A Kategorian .

## Ibilbidea 
### Envigado 
Maila txikien prozesu osoa Envigado FCrekin egin zuen, non Valle del Aburrá-ko klub laranjari 2007an lehen mailara igotzen lagundu zioten gol batzuk sartu zituen, besteak beste, James Rodríguez, Dorlan Pabón, Giovanni Moreno bezalako taldekideak izanda.

### Deportivo Rionegro 
Denboraldi labur bat izan zuen Deportivo Rionegron bertan 3 gol sartu zituen 2008ko lehen Bko hasierako txapelketan. 2009an Envigadora itzuli zen, non Kolonbiako Kopan ligako partida bakarra jokatzea lortu zuen..

### Itagüi Ditaires 
2009ko Finalizacióneko (egungo Rionegro Águilas) iritsiko zen, non klubaren bigarren goleatzaile historikoa da hamaikagarren urrezko lehiaketa guztietan (Primera B, Kolonbiako Kopa, Liga eta Sudamerikako Kopa) Luis Páez atzetik 53 golekin.

### Junior 
2014az geroztik Juniorrekin dago, non nabarmendu den eta hainbat gol sartu dituen.

## Kanpo estekak 
* Jorge Agirrek 3 Gol Deportivo Rionegron
* Jorge Aguirre Goleatzaile historikoa Águilas "53" Goals

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jairo Arreola

**Jairo Randolfo Arreola Silva** (1985eko irailaren 20a) Guatemalako futbolaria da, Liga Nacionaleko Xinabajul  taldean aurrelari gisa jokatzen duena.

## Klubaren ibilbidea 
Klub mailan, Arreolak 2005eko urtarrilaren 31n hasi zuen bere ibilbidea Comunicaciones-en.  

## Nazioarteko ibilbidea 
Arreolak Guatemalarekin debutatu zuen ordezko gisa 2007ko ekainaren 9an El Salvadorren aurkako CONCACAF Urrezko Kopako partidan.  2012ko ekainerako, guztira hamaika txapel lortu zituen, golik sartu gabe. 2016ko irailaren 6an, Arreolak bere lehen gola sartu zuen 2018ko FIFA Munduko Koparako sailkatzeko partida batean, Saint Vincent eta Grenadinen aurka.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Jairo Arreola profila Comunicaciones-en
*
Bastidako trinketa

**Bastidako Trinketa** Nafarroa Beherako Bastida dagoen eraikina da. 2011tik Monumentu Historiko gisa sailkatuta dago. Ondoan Gartxot etxea dago, trinketarekin lotura estua izan duena. Jatorrizko eraikina XVII. mendekoa da baina ondoren aldekata batzuk ezagutu zituen.

## Historia 
Eraikina XVII. mendearen amaieran edo XVIII.aren hasieran eraiki zen, erabilera pribaturako, hiriko aristokraten familia baten egoitzaren aurrean. Garai hartan jeu de paume kirolan aritzeko egin zen. Lekuak espazio publiko bihurtu ziren XVIII. mendearen amaieran. Etxe noblea 1842an gaur egungo eraikinak ordezkatu zuen eta joko-espazioaren handitzea 1900 inguruan egin zen; orduan trinketa bihurtu zen. Jolas-eremuak bere jatorrizko trazadurari eutsi dio: bi galeria, lauza handien zoladura, sarearen kokapena, etab. Epaileen balkoiak eta tribuna batek osatzen dituzte instalazioak.

## Ikus gainera 
* Nafarroa Behereko monumentu historikoak
* Jeu de paume

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Felipe Aguirre

**Juan Felipe Aguirre Tabares** (Medellín, 1996ko abuztuaren 29a ) erdiko atzelari gisa jokatzen duen futbolari kolonbiarra da eta bere egungo kluba Uruguaiko Lehen Mailako Montevideo Wanderers da, Celayak lagatakoa. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa AS Kolonbian
Aníbal Alzate

**Hernán Aníbal Alzate Sosa** (Medellín, 1933ko urtarrilaren 31 &ndash; Ibagué, 2016ko martxoaren 31) kolonbiar futbolaria izan zen. Kolonbiako selekzioko jokalarietako bat izan zen 1962ko Txileko Munduko Kopan . 

## Selekzio nazionala 
### 1962ko Futbol Munduko Txapelketa 
Anìbal Alzate Kolonbiako Selekzioak deitu zuen 1960an, Futboleko Munduko Txapelketa jokatzeko Antonio Rada, Marcos Coll, Germán Aceros, Marino Klinger, Efraín Sánchez eta Francisco Zuluagarekin A multzoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Anibal Alzateren biografia
* Fitxategia Transfermarkt-en
Tongatapu

**Tongatapu** Ozeano Bareko uhartea da, Tonga uhartedi-estatuko handiena. 260	kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2021ean 74.454 biztanle zituen, herrialde osoko biztanleriaren %&nbsp;70. Bertan dago Nuku'alofa, Tongako hiriburua eta erregearen bizilekua.

## Klima 
Tongatapuko klima ekuatoriala da, *Af* Köppen sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gabriel Ochoa Uribe

**Gabriel Ochoa Uribe** (1929ko azaroaren 20a &#x2013; 2020ko abuztuaren 8a) kolonbiar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Lau Liga eta Kolonbiako Kopa irabazi zituen Millonarios taldeko jokalari gisa eta hamalau Liga entrenatzaile gisa, garai guztietako entrenatzaile kolonbiar arrakastatsuena bihurtuz. 

## Jokalari karrera 
Ochoa Uribek 17 urterekin hasi zuen bere jokalari ibilbidea 1946an, bere lehen kluba América de Cali izan zen. 1959an Millonarios taldeak fitxatu zuen eta bertan lau liga irabazi zituen Alfredo di Stéfano handiarekin batera jokatuz. 1955eko apirilean Brasilgo Rio de Janeirora joan zen urte batez America FC taldean jokatzera ez ezik, kirol medikuntzako ikasketak jarraitzeko.  America FCrekin Martim Francisco entrenatzailearen agindupean izan zen Rio de Janeiroko Txapelketan. Geroago Bogotara itzuli zen eta Los Millonarios taldean jokatu zuen berriro, 1958an klubeko entrenatzaile kargua hartu zuen arte.

## Entrenatzaile karrera 
Millonarioseko entrenatzaile gisa egin zituen lehen bi garaietan, Ochoa Uribek lau ligako txapeletara eraman zituen. Denboraldi labur bat ere izan zuen Kolonbiako selekzioa entrenatzen.

1966an Santa Fe taldeko entrenatzailea izan zen, Kolonbiako txapelketara eramanez eta Libertadores Kopako finalerdietara iritsi zen lehen talde kolonbiarra bihurtuz.

1970 eta 1977 artean itzuli zen Millonariosera, eta bertan bere hamargarren liga irabazi zuen klubarekin jokalari eta entrenatzaile gisa 1972ko liga txapelketarekin.

1979an, América de Caliko taldearen kudeatzaile bihurtu zen eta zazpi liga txapelketetara eraman zituen; Libertadores Kopan txapeldunordea izan ziren hiru aldiz jarraian (1985, 1986, 1987). 1991n erretiratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  América profile Archived 2014-09-03 at the Wayback Machine
Edwin Abbott Abbott

**Edwin Abbott Abbott** (Londres, 1838ko abenduaren 20a - *ibidem*, 1926ko urriaren 12a) ingeles eskola-maisu, teologo, apaiz anglikano eta idazlea izan zen.

Cambridgeko Unibertsitatean hezi zen eta 1862an apaiz ordenatu zuten. 1865ean London City Schooleko zuzendari postua lortu zuen eta 1889an erretiratu zen teologian eta literaturan aritzeko.

Bere lanik ezagunena 1894ko *Flatland: A Romance of Many Dimensions* eleberri laburra da. Bertan, bi dimentsioko mundu bat deskribatzen du.

## Lanak 
* *Via Latina: A First Latin Book, Including Accidence, Rules of Syntax, Exercises, Vocabularies and Rules for Construing* (Seeley, Jackson, and Halliday, revised edition: 1882)
* *Shakespearian Grammar: An Attempt to Illustrate Some of the Differences Between Elizabethan and Modern English, for the Use of Schools* (Macmillan, 1870)
* *Flatland: A Romance of Many Dimensions* (Seeley & Co., 1884)
* *Francis Bacon: An Account of His Life and Works* (Macmillan, 1885)
* *Philochristus: Memoirs of a Disciple of the Lord* (Macmillan, 1878)
* *Onesimus: Memoirs of a Disciple of St. Paul* (Macmillan, 1882)
* *The Kernel and the Husk* (Macmillan, 1886)
* *Philomythus: An Antidote Against Credulity* (Macmillan, 1891)
* *The Anglican Career of John Henry Newman|Cardinal Newman* (Macmillan, 1892)
* *St Thomas of Canterbury: His Death and Miracles* (Adam and Charles Black, 1898)
* *Johannine Vocabulary: A Comparison of the Words of the Fourth Gospel with Those of the Three* (Adam and Charles Black, 1905)
* *Johannine Grammar* (Adam and Charles Black, 1906)
* *Silanus the Christian* (Adam and Charles Black, 1906)
* *The FourFold Gospel: or, A Harmony of The Four Gospels* in five volumes, 1913-1917
** Volume I: Introduction, 1913

## Kanpo estekak
Francisco Zuluaga

**Francisco "Cobo" Zuluaga Rodríguez** (Medellín, Kolonbia, 1929ko otsailaren 4a - 1993ko azaroaren 8a) kolonbiar futbolaria izan zen.  Kolonbiako futbol selekzioarekin lehiatu zen Txilen ospatu zen 1962ko FIFA Munduko Txapelketan . 

## Jokalari karrera 
### Kluba 
15 urterekin, Zuluaga erdiko atzelari gisa jokatzen hasi zen Medellíngo 7 de Agosto taldean. Ondoren, Unión Indulanara joan zen eta bertan Millonarios-ek kontratatuko zuen. 1948an egin zuen debuta profesionalean Millonarios taldearekin, eta Kolonbiako bost liga irabazi zituen klubarekin. Santa Fe eta Atletico Nacional taldean jokatuz amaitu zuen karrera. 

## Entrenatzaile-karrera 
Jokalari gisa erretiratu ondoren, Zuluaga futboleko entrenatzaile bihurtu zen. 1968 eta 1969 artean Kolonbiako selekzioaren arduradun izan zuen 1970eko Mexikoko FIFA Munduko Txapelketan sailkatzeko egin zuen saiakera hutsean. "COBO DESCRESTÓ A LOS MAGOS" (in Spanish). El Tiempo. 1993-11-10. Retrieved 23 January 2012.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mikel Mendibe

**Mikel Mendibe Garrogerrikaetxebarria** (Markina-Xemein, Bizkaia, 2002ko otsailaren 22a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da. Athleticen harrobian hezi zen 2013tik. Baskonian eta Bilbao Athleticen denboraldi bana jokatu ondoren, Lehen Federazioan zebilen Intercityra saldu zuen talde zurigorriak. Denboraldi t'erdiren ondoren, 2025eko urtarrilean Bigarren Federazioan zebilen Numanciak fitxatu zuen. 2025eko udan Euskal Herrira bueltatu zen Amorebietan jokatzeko.

## Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Unai Egiluz

**Unai Egiluz Arroyo** (Durango, Bizkaia, 2002ko martxoaren 19a) futbolari profesionala da. Erdiko atzelari lanetan aritzen da.

## Bizitza 
Durangoko Kulturalean hasi zuen bere ibilbidea. 2018an Athletic Clubek bere beheko mailetarako fitxatu zuen, eta 2023/2024 denboraldian lehen taldeko jokalari gisa debutatu zuen Rubíren aurkako Errege Kopako partida batean. 2024ko apirilaren , Athletic lehiaketa horretako txapeldun izan zen, eta Egiluz taldekideekin batera gabarran Bilboko itsasadarra zeharkatu zuen, Hurrengo asteko ospakizunetan. Athleticek 2024ko abuztuan Mirandesera bidali zuen, lagata Bigarren mailan jokatzeko. Denboraldi bikaina burutu zuen talde gaztelarrak, lehen mailarako igoera lortzeko zorian egon zen. Denboraldi bikainaren ondorioz 2025eko udan talde zurigorriarekin bere kontratiua berritu zuen 3 denboralditarako. Lehen taldearekin aurredenboraldia betetzen zebilela, belauneko lesio larria sufritu zuen, 2026rarte jokatu gabe egonik.  

## Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 23-24 Kopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Alejandro Rego

**Alejandro Rego Mora** (Bilbo, Bizkaia, 2003ko ekainaren 11) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Indautxun hasi zen futbolean, Santutxutik igaro eta Athleticen bukatu zuen. Erdilari moduan aritzen da. 2024ko irailean Athletic-en Europa League-eko B zerrendan sartu zen.  2025 Abuztuaren 17an debuta egin zuen lehen talde zurigorriarekin San Mamesen jokatutako lehen mailako 1.jardunaldian, Sevillaren aurkako 3-2 garaipenean. 2025eko irailean talde zurigorriak Champions League-eko A zerrendan sartu zen.

## Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Bill Nieder

**William Henry "Bill" Nieder** (Hempstead, New York, 1933ko abuztuaren 10a - Angels Camp, Kalifornia, 2022ko urriaren 7a) estatubatuar pisu jaurtitzailea izan zen.

1956ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen Parry O' Brien txapeldunaren atzetik eta 1960an txapeldun olinpikoa izan zen 19,68 metroko jaurtiketarekin. Jaurtiketa horrek, gainera, errekor olinpiko berri bat ezarri zuen.

Kansasko Unibertsitateko graduatua izan zen eta munduko hiru marka ezarri zituen. Atletismoa utzi ondoren ibilbide laburra izan zuen boxeoan.
Teka (txirrindularitza taldea)

**Teka (Grupo Deportivo Teka)** txirrindularitza profesionaleko talde espainiarra izan zen, Kantabrian kokatua, 1976 eta 1990 urteen artean aktibo egon zen eta Teka etxetresna elektrikoen marka alemanaren adar espainolak babestu zuena. Taldearen kudeatzailea Santiago Revuelta izan zen. Taldea 1980ko munduko txirrindularitzaren klasikoetako bat izan zen, Reynolds eta Kasekin batera.

Taldeak txirrindulari ospetsuak izan zituen hala nola Gonzalo Aja,  Marino Lejarreta, Alberto Fernández, Reimund Dietzen eta Alfonso Gutiérrez. Taldeak zuzendari gisa izan zituenen artean Julio San Emeterio, Txomin Perurena eta Jose Antonio González Linares kirol-zuzendariak izan ziren.

500 garaipen eta 16 urte inguru igaro ondoren, 1990eko Espainiako Itzulian izandako erorketaren ondorioz, orduko taldeko liderra (Dietzen) behar baino lehenago erretiratu zen, eta urte hartako Frantziako Tourrerako ordezko sendo bat ez zegoenez, multinazionalak txirrindulari-taldeari (200 milioi pezetatik gora) babesa kendu zion, Teka Cantabria markarekin eskubaloiaren sekzioan zentratzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tag: The Assassination Game

***Tag: The Assassination Game*** edo ***Everybody Gets it in the End*** (euskaraz *Tag: Hilketa Jokoa* edo *Denok Lortzen Dute Amaieran*), 1979ko Nick Castle estatubatuarrak zuzendu eta idatzitako suspensezko film bat da. Robert Carradine, Linda Hamilton, Kristine DeBell, Perry Lang, John Mengatti, Michael Winslow, Frazer Smith, Xander Berkeley eta Bruce Abbott aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBetako unibertsitate batean jokalariak hilketa joko batean benetan jokatzen hastean hilkorra bilakatuko da. 

## Aktoreak 
* Robert Carradine: Alex Marsh
* Linda Hamilton: Susan Swayze
* Kristine DeBell: Nancy McCauley
* Perry Lang as Frank English
* John Mengatti: Randy Simonetti
* Michael Winslow: Gowdy
* Frazer Smith: Nick Carpenter
* Xander Berkeley: Connally
* Bruce Abbott: Loren Gersh
* Ivan Bonar: Patterson
* Scott Dunlop: Wallace
* Jim Greenleaf: Swanson
* Charlene Nelson: Charlene
* Forest Whitaker: Gowdyren bizkarzaina

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Silent Fall

***Silent Fall*** (euskaraz *Udazken Isila*), 1994ko Bruce Beresford australiarrak zuzendutako thriller psikologiko bat da. Richard Dreyfuss, Linda Hamilton, John Lithgow, J. T. Walsh eta Liv Tyler aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Timothy Warden (Ban Faulkner) mutiko autista bere gurasoen hilketaren lekukoa izango da. Poliziak kasua argitzeko Jack Rainer (Richard Dreyfuss) psikiatrari laguntza eskatuko dio eta honek mutikoaren gogoan barneratuz kasua argitzen saiatuko da.

## Aktoreak 
* Richard Dreyfuss: Jake Rainer doktorea
* J.T. Walsh: Sheriff Mitch Rivers sheriffa
* Liv Tyler: Sylvie Warden
* Ben Faulkner: Tim Warden
* Linda Hamilton: Karen Rainer
* John Lithgow: Rene Harlinger
* Zahn McClarnon: Bear udaltzaina
* Ron Tucker: Detektibe forensea
* Catherine Shaffner: Martha
* Jane Beard: Carol Simmons

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Unai Agirre Manzisidor

**Unai Agirre Manzisidor** (Bergara, Gipuzkoa, 1998ko martxoaren 19a) euskal herritar futbolaria da. Errealaren harrobian hezia, atezain lanetan jokatzen du.

## Ibilbidea 
*2024ko apirilaren 25ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Juliabkommen

***Juliabkommen*** ("Uztaileko Akordioa"; batzuetan "Gizon Zintzoen arteko Ituna") Austriako Estatu Federalak eta Alemania Naziak 1936ko uztailaren 11n sinatutako akordio bat izan zen. Franz von Papen Alemaniako enbaxadoreak eta Kurt von Schuschnigg Austriako kantzilerrak negoziatu zuten.

Austria-Alemania harremanak tirabiratsuak ziren 1934ko uztailaren 25eko estatu-kolpetik, Alemaniak lagundu zuena. Bien artean gerturatzeko bultzada Italia faxistatik etorri zen; 1936an, Alemaniara hurbiltzea lortu nahi zuen, Etiopiako inbasioa babesten zuelako. Horrek Austria diplomatikoki isolatuta utzi zuen. Akordioa presio italiar-alemaniarraren emaitza izan zen. Schuschniggek berak hartu zuen negoziazioen ardura, 1936ko ekainaren 5ean eta 6an Benito Mussolinirekin Rocca delle Caminaten izandako bileraren ondoren.

Akordioak hamar artikulu zituen. Alemaniak Austriaren "subiranotasun osoa" onartzen zuen. Hitz eman zuen ez zuela Austriako barne-arazoetan esku hartuko eta nazionalsozialismo austriarra babesteari utziko ziola. Trukean, Austriak konpromisoa hartu zuen kartzelan zeuden nazionalsozialistak amnistiatzeko eta horietako bi gobernuan sartzeko. Alemaniak mila markoen debekua kentzea onartu zuen, eta Austriak, berriz, bere kanpo-politika Alemaniakoarekin lerrokatzea onartu zuen, *Deutsche Weg* deritzona (*bide alemaniarra*) martxan jarriz. Akordioak prentsaren administrazio bateratua eta helburu kultural komunak ere jasotzen zituen. Austriak "Alemaniar Estatua" zela onartu zuen.

Akordioaren ondorioz, Schuschniggek Edmund Glaise-Horstenau eta Guido Schmidt naziak izendatu zituen karterarik gabeko ministro eta Kanpo Arazoetako ministro, hurrenez hurren. Austriako Alderdi Nazionalsozialistak legez kanpokoa izaten jarraitu zuen, eta Alemaniak hain gatazkatsuak ez ziren bitartekoen bidez lortu zituen bere helburuak. 1936ko urriaren 23an, italiar-alemaniar hurbilketa bederatzi puntuko protokolo batekin amaitu zen, non italiarrek *statu quo* austriar-alemaniarra onartu zuten. Akordioa porrota izan zen. Bi urte geroago, Alemaniak Austria anexionatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Julian Antiokiakoaren eliza (Ahatsa)

**San Julian Antiokiakoaren eliza** Nafarroa Behereko Ahatsa-Altzieta-Bazkazane udalerriko Ahatsa herrian kokatzen den eliza da. Monumentu Historiko gisa sailkatua dago. Eliza lehenengoz Erdi Aroan eraiki zuten eta ondoren, XVI. mendean zaharberritu zen.

## Historia 
1364an San Julian Garatxategiko parrokia aipatzen da, San Julian noble etxearen ondoan. San Julian Antiokiakoaren parrokia, zalantzarik gabe, Erdi Aroko fundaziokoa da, Erdi Aroaren erdialdekoa, ziurrenik XII. mendekoa. Hormek eta plano sinpleek bere antzinatasuna egiaztatzen dute. Mendebaldeko ataria XVI. mendeko eraikina izan daiteke. Elizak bi zaharberritze-kanpaina handi ezagutu ditu. Lehena XVIII.mendearen lehen laurdenean gertatu zen, 1723an, portalean grabatutako datan adierazten moduan. Oraingo honetan ere zaharberritu zuten: badirudi kanpoko hareharrizko arkua dekorazio grabatu batekin apainduta zegoela (izarrak, liliak, bihotzak, Maltako gurutzea). Bi zutabe txikiak eta abakoaren altueran dauden tanta-banda garai berekoak agertzen dira, sakristia eta agian gurutzadura faltsua ere bai. Bigarren kanpaina, 1910ean egin zen, kanpoaldean adierazten denez. Eraikina kanpandorre-atari batez hornituta dago mendebaldean eta nabearen baoak zulatuta daude. Barrualdea ere zaharberrituta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cerdita

***Cerdita*** (euskaraz *Txerritxo*), 2022ko Carlota Pereda espainiarrak zuzendutako beldurrezko thriller film bat da. Peredaren izen bereko film labur batean oinarritua dago. Laura Galán, Richard Holmes, Carmen Machi, Irene Ferreiro, Camille Aguilar, Claudia Salas eta Pilar Castro aktoreek antzeztu zuten.

2022ko Sundanceko Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Espainiako, Extremadurako landa eremuko herri txiki batean, Sara (Laura Galán) gainpisua duen neskarentzak udak beste nesken irainak eta umilazioa jasatea beste gauzarik ez du esan nahi. Baina ezezagun bat (Richard Holmes) herrira ailegatu eta neskaren jazartzaileak bahitzean dena aldatuko da. Nesken desagerketa denen ahotan egotean eta haien bilaketa hastean, Sarak dioena baina gehiago dakienez, dakiena esan eta neskak salbatu, edota berau salbatu duen ezezaguna basbesteko isilik egotean erabaki beharko du.

## Aktoreak 
* Laura Galán: Sara
* Richard Holmes: Ezezaguna
* Carmen Machi: Asun
* Claudia Salas: Maca
* Irene Ferreiro: Claudia
* Camille Aguilar: Roci
* José Pastor: Pedro
* Pilar Castro: Elena
* Julián Valcárcel: Tomás
* Fernando Delgado-Hierro: Juancarlitos
* Chema del Barco: Juan Carlos
* Stéphanie Magnin Vella: Rosa
* Lía Lois: Amaya
* Fred Tatien: Rociren aita
* José Vicente Moirón: Pedro

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Tarzan and His Mate

***Tarzan and His Mate*** (), 1934ko Cedric Gibbons estatubatuarrak zuzendutako abenturazko film bat da. Edgar Rice Burroughs idazlearen Tarzan pertsonaian oinarritua dago. Johnny Weissmuller, Maureen O'Sullivan, Neil Hamilton eta Paul Cavanagh aktoreek antzeztu zuten.

## Sinopsia 
Afrika, Harry Holt (Neil Hamilton) esploratzailea eta Janen (Maureen O'Sullivan) mutil-lagun ohia elefanteen hilerri mitikoaren bila abiatu den espedizio bateko kidea da. Berak eta bere sozioa den Marlin Arlington negozio-gizonak Janek oihana utzi eta haiekin batera Londresera itzuli dadin konbentzitzen saiatuko dira. Baina Tarzanek (Johnny Weissmuller) bi gizonek hilerria arpilatzeko proiektua ez du gustukoa izango.

## Aktoreak 
* Johnny Weissmuller: Tarzan
* Maureen O'Sullivan: Jane Porter
* Neil Hamilton: Harry Holt
* Paul Cavanagh: Martin Arlington
* Forrester Harvey: Beamish
* Nathan Curry: Saidi
* George Barrows: Gorila
* Yola d'Avril: Feronde andrea
* Paul Porcasi: Feronde jauna
* Ray Corrigan: Gorila
* Desmond Roberts: Henry Van Ness

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Douglas Diamond

**Douglas Warren Diamond** (Chicago, 1953ko urriaren 25a) estatubatuar ekonomialaria da. 2022ko Ekonomiako Nobel Saria jaso zuen Ben Bernanke eta Philip Dybvigekin batera bankuei eta finantza-krisiei buruz egindako ikerketengatik.

Ikasketak Brown Unibertsitatean eta Yale Unibertsitatean egin zituen eta University of Chicago Booth School of Business unibertsitateko irakaslea da 1979tik. Finantza-bitartekarien, finantza-krisien eta likidezian azterketan espezializatu da.
John Carter (filma)

***John Carter***, 2012ko Andrew Stanton estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikziozko ekintza film bat da. Edgar Rice Burroughs idazlearen *A Princess of Mars* (1912, *Marteko Printzesa*) eleberrian oinarritua dago. Taylor Kitsch, Lynn Collins, Samantha Morton, Mark Strong, Ciarán Hinds, Dominic West, James Purefoy eta  Willem Dafoe aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1881, John Carter Martekoa ( Taylor Kitsch) Konfederazioaren Armadako kapitain beterano eta soldadu ohia misteriotsuki Martera lekualdatu eta bertako biztanleen gatazkan parte hartuko du. Tras Tarkas (Willem Dafoe) eta Dejah Thoris (Lynn Collins) printzesa erakargarriarekin bat, John Carterrek arriskuez beteriko abenturak biziko ditu. 

## Aktoreak 
* Taylor Kitsch: John Carter Martekoa
* Lynn Collins: Dejah Thoris
* Samantha Morton: Sola
* Willem Dafoe: Tars Tarkas
* Thomas Haden Church: Tal Hajus
* Mark Strong: Matai Shang
* Ciarán Hinds: Tardos Mors
* Dominic West: Sab Than
* James Purefoy: Kantos Kan
* Bryan Cranston: Powell kolonela
* Polly Walker: Sarkoja
* Daryl Sabara: Edgar Rice Burroughs
* Nicholas Woodeson: Dalton
* Don Stark: Dix
* Jon Favreau: Thark bookie
* Art Malik: Zodangan jenerala

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Izar errotazio

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Achernar.jpg/270px-Achernar.jpg|eskuinera|thumb|270x270px| Ilustrazioak [Achernar|Achernarren (α Eridani) itxura zapaldua erakusten du, bere errotazio azkarrak eragindakoa.]]
**Izar errotazioa da** izarrak bere ardatzaren inguruan egiten duen mugimendu angeluarra. Errotazio-abiadura izarraren espektrotik edo bere gainazalean ezaugarri bereizgarrien desplazamendua ikusiz neur daiteke.

Izarraren errotazioak indar zentrifugoak eragindako protuberantzia ekuatoriala sortzen du. Izarrak gorputz solidoak ez direnez, errotazio diferentziala jasaten dute. Modu horretan, izarren ekuatoreak latitude altuagoetan baino abiadura angeluar ezberdinean bira dezake. Izar bakar baten barruan dagoen errotazio-abiaduraren aldeak zeresan handia izan dezake izarren eremu magnetikoaren eraketan.

Izar baten eremu magnetikoak izar haizearekin elkar eragiten du. Haizea izarretik urruntzen doan heinean, bere abiadura angeluarra txikiagotzen da. Eremu magnetikoaren eta izar haizearen arteko elkar ekintzak izarren errotazioaren aurkako erresistentzia sortzen du. Ondorioz, momentu angeluarra izarretik haizera transferitzen da, eta horrek pixkanaka moteldu egiten du izarren errotazioa denboran zehar.

## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Taberna ibiltaria

**Taberna ibiltaria** jardunean dabilen euskarazko folk musika talde bat da, 2001n sortua eta, Euskal Herrian zehar ibili da eta atzerrian ere jotzen ibili den taldea da.

## Historia 
Hogei pertsonaz osatutako taldea da, denak bizkaitarrak. Maila profesionala eskaintzen duen musika taldea da, baina partaide gehienek musikatik kanpoko ofizioetatik bizi dira. Beti ere euskarazko abestiak aurkezten dituzte jendaurrean, baina euren helburua ez da kontzertua eskaintzea izaten, besterik gabe, euren helburua publikoa abesten eta dantzatzen partea hartzea izaten da. 2001tik herririk herri ibili da jendea euskaraz kantatzen ipintzen, "ez doguz kantaldiak eskaintzen. Egiten doguna herriko jendea kantatzen imintea da, guk zuzendu eta lagunduta". Taldeko partaideen ahotsez gain, hainbat musika tresna jotzen dituzte: akordeoia, txirula, biolina, jenbea (afrikako tanborra) edo gitarra batzuk.

## Taldearen helburuak 
## Talderen ohiko estiloa 
### Herrikoi bihurtu diren abestien bertsioak 
## Diskografia 
### Diskoak 
## Kolaborazioak 
## Abestiak 
* Youtuben arrakasta handien izan duen abestia Pier Paul Berzaitzen "Baratze bat" abestiaren bertsio bat izan da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Folk musika
* Euskal Musika tradizionala

## Kanpo estekak 
* Taberna ibiltaria (webgunea)
Ziza marroi-irinusain

**Ziza marroi-irinusaina** (*Tricholoma ustaloides*) *Tricholomataceae* familiako onddo bat da. Zapore mikatza du, toxikoa den susmoa dago (*Tricholoma equestre* bezala)

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, lehenik kanpai kamuts baten itxurakoa, gero ganbila eta amaieran zabaldu egiten da, garaiera txikiko titi zabal batekin. Ertza biribildua du, azala likatsua denbora hezean eta marroi bizi kolorekoa, ilunagoa erdian.

**Orriak:** Zuriak, ez oso estu, itsatsiak edo ia eskotatuak. Zahartzaroan,  ziztada marroiak agertzen dira.

Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** Zilindrikoa eta fusiformea, zuria orrien azpian, zuriaren eta marroiaren arteko kolore kontrasteak ondo mugatutako eremuraino.

**Haragia:** Zuria, kolorez aldatzen ez dena, irin usain handia du, eta zapore mikatz samarra du, mastekatu eta denboratxo batera.

**Etimologia:** *Tricholoma* hitza grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria zapore mingotsa duelako.

### Nahasketa arriskua 
*Tricholoma ustale* delakoarekin erraz nahas daiteke, eta baita *Tricholoma subannulatum* espeziearekin ere.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, hostozabalen azpian.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Argentina, Europa, Errusia, Turkia.

## Galeria 

Fitxategi:Tricholoma ustaloides 1.jpg
Fitxategi:Tricholoma ustaloides 2.jpg
Fitxategi:Tricholoma ustaloides 3.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bacalhau à Lagareiro

**Bacalhau à Lagaroiro** Portugalgo bakailao errezeta tradizionala da, Minho-ko eskualdean jatorria du naiz eta gaur egun oso zabaldua egon herrialde osoan. Oinarrian bakailaoa, patata kolpatuak (“batatas a murro”),  oliba olioarekin erreta prestatzeari esaten zaio. Kasu batzuetan barazki gehiago ere gehitzen zaizkio ( tipula, baratxuria...) eta olioa bakarrik gehitu beharrean ozpin olioa.

## Errezeta 
**Bacalhau à Lagaroiro**

**Osagaiak**

* Patata txikiak: 750 g.
* Gatza.
* Bakailaoa: 200 g-ko 4 zati.
* Tipula: 1 uztaietan.
* Baratxuria: 3 osoa azal eta guzi kolpatua.
* Oliba olio birjina: 100 ml.
* Piperbeltza.

**PRESTAKETA**

*Piztu labea 190ºC.

*Patatak zuritu gabe gatzatu, jarri labeko erretilu batean eta sartu labera 40 minutu. Patatak labetik atera orduko kolpatu.

*Beste erretilu batean bakailaoa (azala azpialdera), baratxuria eta tipula jarri eta busti olioarekin.

*Sartu bakailaoa labera eta eduki bertan 10 minutu, gehitu patatak, busti berriro oliba olioarekin eta eduki labean beste 5 minutu.

*Erretilua labetik atera eta honen azpian geratu den saltsarekin busti berriro bakailaoa eta patatak

**OHARRA**

*Portugalen lurrunetan eginiko brokoliarekin edo udaran piper entsaladarekin ere zerbitzatzen da.
*Oiba beltzekin eta perexila xehatuarekin ere zerbitzatzen da.

## Kanpo estekak
Cornel Wilde

**Cornell Wilde**, **Kornél Lajos Weisz** jaioa (Privigye, Hungariako Erresuma, 1912ko urriaren 13a - Los Angeles, 1989ko urriaren 16a) hungariar estatubatuar aktore eta zinemagilea izan zen.

1935ean hasi zen aktore gisa, Broadwayn, eta 1936tik rol txikiak izaten hasi zen filmetan. 1940ko hamarkadatik aurrera rol protagonistak izan zituen eta 1945ean Oscar sarirako izendatu zuten *A Song to Remember* filmean egindako lanagatik. 1950eko hamarkadatik, gainera, filmak idatzi, ekoitzi eta zuzendu zituen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Lakarrako hilerria

**Lakarrako hilerria** Nafarroa Beheraren Lakarra herrian dago, San Martin elizarekin lotuta. XIX. mendearen lehenengo erdialdean egin zen. Harizpe mariskalaren hilobia du. 1992tik Monumentu Historiko gisa izendaturik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Arbelaez

**Juan Arbelaez** (1990eko urriaren 31) erretiratutako futbolari kolonbiarra da.

## Karrera 
### Institutua 
West Hall High School-en bere lehen urteaz geroztik unibertsitatekoa izan zen. 2009an, kapitaina izan zen eta bere taldea eraman zuen 3-0 galdu zuten estatuko finaletara.

### Unibertsitatea 
Arbelaezek Georgia Perimeter Collegen jokatu zuen bere junior urtea Virginia Commonwealth Unibertsitatera pasatu aurretik. GPCn jokatzen ari zela zortzi gol eta hamaika asistentzia eman zituen bere lehen denboraldian. VCU Rams-ekin egin zuen lehen denboraldian, Arbelaezek 17 partida jokatu zituen, guztiak ordezko gisa. Gol bat sartu zuen, eta asistentzia bat izan zuen 2011ko denboraldian. 2012an, Arbelaez ohiko titular bihurtu zen VCU Rams-en, denboraldi bikaina izan zuena, VCU Rams-ekin 21 partidetatik 20 hasi baitzituen. Denboraldi hartan, VCU Rams-ak 2012ko Atlantic 10 Gizonezkoen Futbol Txapelketako finalera iritsi ziren, eta 2012ko NCAA I. Mailako Gizonezkoen Futbol Txapelketa jokatu zuten.

### Profesionala 
Arbelaez Major League Soccer-eko Montreal Impact-ek hautatu zuen 2013ko MLS Supplemental Draft -eko hirugarren txandan. Hala ere, ez zuen Impact-ekin sinatu, eta, ondoren, USL Pro-ko Richmond Kickersekin sinatu zuen. 

Arbelaezek Richmondekin debutatu zuen 2013ko apirilaren 20an, 4-1 irabazita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* VCU Rams biografia
Victor Arbelaez

**Victor Alberto Arbelaez** (1953ko abuztuaren 14a - 2007ko urriaren 11) kolonbiar futbolari profesionala eta entrenatzailea izan zen.

## Karrera 
1953an Bogotan jaioa, Arbelaez Estatu Batuetara joan zen 1966an. San Frantziskoko Unibertsitatean parte hartu zuen, non 1975eko NCAA txapelketa irabazi zuen.  Profesionalki San Diego Jaws, Sacramento Spirits, Las Vegas Quicksilvers, San Diego Sockers, Pittsburgh Spirit, Las Vegas Seagulls eta Phoenix Fire taldeetan jokatu zuen.  1980an Phoenix Fire ASL hedapen taldearekin jokatzeko kontratatu zuten , baina taldea aurredenboraldian erretiratu zen. 

Jokalari gisa erretiratu ondoren entrenatzaile laguntzaile gisa lan egin zuen Las Vegaseko Nevadako Unibertsitatean eta Bishop Gorman High Schooleko entrenatzaile gisa. 

2007ko urriaren 11n hil zen, 54 urte zituela. "Local prep soccer coaching legend Arbelaez dies at 54". 14 October 2007.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gustavo Adolfo Bolívar

**Gustavo Bolívar** (Apartadó, Antiokia, Kolonbia; 1985eko apirilaren 16a) Kolonbiako futbolaria da, eta erdilari gisa jokatzen du. Gaur egun, Agente librea da.

## Ibilbidea 
2004an Envigado F.taldearekin debutatu zuen eta bertan egon zen 2006. urtera arte Camargo senataria, Deportes Tolimako jabea, ohartu eta bere kirol eskubideak erosi zituenean. Gustavo 2007ko urtarrilean iritsi zen Ibaguereño lurraldera eta azkar hartu zuen titularitatea, non klubeko jokalari nabarmena izateaz gain, baita ligakoa ere orokorrean izan zen, 'Bolillo' Gómezek 2011ko Amerikako Kopan jokatzeko deitu zuen punturaino, ardo beltzarekin eta urrearekin 6 urtez 200 partida baino gehiago jokatu ondoren bide berria hartzea erabaki zuen: Saudi Arabiako lehen mailako klub batekin non 20 partida jokatu zituen 6 hilabetetan.

## Kolonbiako selekzioa 
2011ko ekainaren 6an, Hernán Darío Gómez entrenatzaileak deitu zuen Argentinan jokatu zen 2011ko Amerikako Kopa jokatzeko.  Hau izan zen selekzioarekin egin zuen lehen deialdia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zizazuri mingots

**Zizazuri mingotsa** (*Tricholoma album*) *Tricholomataceae* familiako onddo espezie bat da. Haragia mikatzegia da jateko.

Sinonimoak: *Tricholoma raphanicum*, *Gyrophila alba*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, mamitsua eta lodia erdialdean, ganbila, gero laua, titi pixka batekin eta ertzak pixka bat inkurbatuak, izurtuak edo lobulatuak ditu. Hasieran kolore zuri purua du, baina gero tindu okre antzekoak edo grisaxkak hartzen ditu, batez ere erdian.

**Orriak:** Eskotatuak, ez estu eta ez zabal, zuri-grisaxka samarreko kolorekoak eta krema zurbilez zikintzen dira.

Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** Zilindrikoa, kurbatu samarra oinarrian, leuna edo maluta iheskorrak ditu goiko aldean eta kolore zurikoa, azkenean okre edo arrosaz pixka bat zikindu egiten da.

**Haragia:** Trinkoa, zuri zikin kolorekoa, irin zaharraren usaina du eta akre-mikatz zaporea.

**Etimologia:** *Tricholoma* hitza grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. *Album* epitetoa berriz latinetik dator, zuria, esan nahi duen "albus" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Tricholoma albidum* delakoarekin, honek ez du haragi mikatzik. *Tricholoma columbetta* espeziearekin, honek usain eta zapore onak ditu. *Tricholoma lascivum* berriz, ez da hain lerdena.

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean, hostozabalen basoetan, batez ere pagadietan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Islandia, Europa, Errusia, Egipto, Himalaiako eremua, Mongolia, Hego Korea, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziza laranja

**Ziza laranja** (*Tricholoma aurantium*) *Tricholomataceae* familiako onddo bat da. Ez da jangarria, zapore mikatza duelako.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, lodia, ganbila eta gero zabaldu egiten da, ertza biribildua eta gero izurtua, oso likatsua da, eta muzilagoduna izatera iristen da eguraldi hezean eta kolore gorri-laranjatua, zuntzexkekin, erdian ilunagoa da.

**Orriak:** Libreak edo eskotatuak, zurixkak, gorriz zikintzen direnak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

Orri eskotatuak: Oinera Iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** Besokoak osatzen dituzten maluta laranjatuekin eta eraztun faltsu batean amaitzen dira. Eraztunak oinaren goiko aldea eta gainerako zatia bereizten ditu, kolore gorri-laranjakoa.

**Haragia:** Zurixka da, baina oinean gorrixka da, batez ere oinarrian. Usain sendo eta desatsegina du, luzokerrarena edo irinarena eta zapore mikatza.

**Etimologia:** *Tricholoma* hitza grekotik dator, ilea, txirikorda, lumatxarekin tolesturan zehar, nahiz eta espezie gutxi batzuek baino ez dituzten iledun kapelak. *Aurantium* epitetoa bere kolore laranjagatik da.

## Jangarritasuna 
Jangarria izateko, zapore mikatzekoa da.

### Nahasketa arriskua 
Bere usainagatik eta koloreagatik erraz ezagutzen den espeziea da. Zaila da nahastea *Tricholoma focale*, *Tricholoma fracticum* edo *Tricholoma ustaloides* delakoekin.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean, mendiko koniferoen basoetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak