open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benedita Barata da Rocha

**Maria Benedita Almeida Ribeiro Barata da Rocha** (Lisboa, 1949ko otsailaren 24a – *ibidem*, 2021eko urriaren 2a) portugaldar immunologoa izan zen, 1980ko hamarkadaren erdialdetik Frantzian lan egin zuena.

## Bizitza 
1972an lizentziatu zen Lisboako Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean, eta 1978an Immunologian doktoratu zen Glasgowko Unibertsitatean.

Frantziako Ikerketa Zientifikoko Zentro Nazionaleko ikerketa zuzendaria izan zen eta ikerketa-unitate bat zuzendu zuen Parisko Institut national de la santé et de la recherche médicalen.

T linfozitoak eta oroimen immunologikoa aztertu zituen batez ere. T8 linfozitoen biziraupena prozesu aktibo bat dela frogatu zuen lehena izan zen. 

Lisboan hil zen 2021eko urriaren 2an, minbiziak jota, 72 urte zituela
* 1987: Gulbenkian Zientzia Saria (António A. de Freitas eta António Coutinhorekin batera)
* 2007: Frantziako Ikerketa Zientifikoko Zentro Nazionalaren zilarrezko domina
* 2008: Ohorezko Legioaren Ordena

## Lan hautatuak 
* *Peripheral selection of the T cell repertoire* (H. von Boehmerrekin batera, 1991)
* *Differential requirements for survival and proliferation of CD8 naïve or memory T cells* (C. Tanchot, F. A. Lemonnier eta A. A. Freitasekin batera, 1997)
* *Response of naïve and memory CD8+ T cells to antigen stimulation in vivo* (H. Veiga-Fernandes, U. Walter, C. Bourgeois eta A. McLeanekin batera, 2000)
* *The role of the gut as a primary lymphoid organ: CD8αα intraepithelial T lymphocytes in euthymic mice derive from very immature CD44+ thymocyte precursors* (L. Peaudecerf, P. R. dos Santos, A. Boudil, S. Ezine eta N. Pardigonekin batera, 2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Earl's Court

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren erdialdean dagoen auzo bat da, Kensington eta Chelsea barrutian.

2011n 9.104 biztanle zituen.
Mammoth Mountain

**Mammoth Mountain** edo **Mammoth Mendia**, AEBetako Kalifornia estatuan dagoen laba domo bat da, Mammoth Lakes herrian. 3.371 metroko garaiera du.

Sierra Nevada mendilerroan dago.
Leonor Xavier

**Maria Leonor Xavier**. 1974ko apirilaren 25erako hiru seme-alaba zituen eta Lapa auzoko Remédios kalean bizi zen Alberto Xavier senarrarekin, Lisboako Unibertsitateko irakaslea zela eta Marcello Caetanoren gobernuaren azken 40 egunetan estatuko plangintzako idazkari izan zela.

1975etik 1987ra Brasilen bizi izan zen, senarra Rio de Janeiroko Unibertsitate Katoliko Pontifikaleko irakasle izateko gonbidatu baitzuten. Rio de Janeiroko *Diário de Notícias* egunkariko berriemaile eta *Máxima* aldizkariko editorea izan zen.

19 urtez Alberto Xavierrekin ezkonduta zegoen. 1987ko martxoan Raul Solnado aurkezle, umorista eta aktorea ezagutu zuen eta geroago harremanean hasi ziren.

2014an koloneko minbizia diagnostikatu zioten, haren aita hil zuen gaixotasun bera. 2021eko abenduaren 12an hil zen Lisboan, Francisco Gentil Onkologia Institutuan, 78 urte zituela

## Lanak 

;Biografiak
* *Maria Barroso, Um Olhar sobre a Vida* (1995)
* *Raul Solnado, A Vida Não Se Perdeu* (2003)
;Eleberriak
* *Ponte-Aérea* (1983)
* *O Ano da Travessia* (1994)
* *Botafogo* / *E Só Eram Verdade Os que Partiram* (2010)
;Saiakerak
* *Contributo para a história dos portugueses no Brasil* (1985)
* *Portugal, Tempo de Paixão* (2000)
* *Portugueses do Brasil e brasileiros de Portugal* (2016)
;Kronikak
* *Colorido a Preto e Branco* (2001)
;Besteak
* *Passageiro clandestino* (2014)
* *Casas contadas* (2018)
* *Há Laranjeiras em Atenas* (2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
10 kilometro

[thumb|[Londres|Londresen ospatutako 10 kilometroko lasterketako parte-hartzaileak]]
**10 kilometroak** distantzia luzeko lasterketa bat da, proba aire librean egiten da, errepidean. Distantzia bera egiten badu ere, pistako 10.000 metroko lasterketatik bereizten da neurketa kilometrotan eginez metrotan egin beharrean. 

Ez dago Olinpiar Jokoak edo Munduko Atletismo Txapelketak bezalako nazioarteko atletismo topaketa klasikoen egitarauan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thanasimus formicarius

***Thanasimus formicarius*** Cleridae familiako kakalardo espezie bat da, zientziarako Lineok 1758an deskribatu zuena. Europa mendebaldean aurkitzen da eta Euskal Herrian ere bai.

## Deskribapena 
Kakalardo txikia da, 7 eta 10 mm artean neurtzen du eta emeak arrak baino handiagoak dira. Kakalardo honen *formicarius* izenak inurriaren antza duela esan nahi du. Gainaldean kolore asko ditu, oinarrian beltza da baina pronotoaren erdia eta elitroen aurrealdeak gorrixkak dira. Ondoren bi lerro horixka ditu elitroetan, aurreko lerroa zigi-zaga margoturik dago. Hanka beltzak ditu, azken zatia gorrixka dutenak eta antenak alderantziz, oinarrian gorrixkak eta muturretan beltzak. Ile fin laburrak estaltzen du kakalardo honen gorputza, hanketako ileak luzeagoak dira. Kakalardoaren azpialdea gorri-gorria da.

Beldarrak arrosa kolorekoak dira.

## Habitata eta elikadura 
Pinudietan aurkitzen da, batzuetan eukalipto edo artelatz landaketatan ere bai. Zuhaitz enborretako zura jaten duten kakalardoen beldarretaz edo helduetaz elikatzen dira, hala helduak, nola haien larbak. Egunero 3-5 ale harrapatu eta jaten dituzte. Basoaren kontrol biologikoaren funtzioa betetzen dute horrela.

Heldua 10 hilabetez bizi da.

## Iruditegia 

Irudi:Thanasimus formicarius bialowieza forest beentree.jpg|*Thanasimus formicarius*.
Irudi:Ameisenbuntkäfer (Thanasimus formicarius), Fagne de la Petite Roer, Sourbrodt, Ostbelgien (52096520248).jpg|*Thanasimus formicarius*.
Irudi:Thanasimus formicarius 316188344.jpg|Azpialdea gorria du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laemostenus navaricus

***Laemostenus navaricus*** Carabidae familiako kakalardo espezie bat da.  Espeziearen izen zientifikoa 1893an argitaratu zuen lehen aldiz Vuillefroy-k, Nafarroan eta Gipuzkoan jasotako lagin bioespeleologikoetatik.
## Erreferentziak
Waddon

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da, Croydon barrutian, eta Sutton barrutiarekin muga eginez.

2011n 1.679 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Aphaenops ludovici

***Aphaenops (Geaphaenops) ludovici*** Carabidae familiako kakalardo espezie bat da.  Espeziea 1935ean deskribatu zuen A. Gaudin bioespeleologoak, *Aphaenops ludovici* izena emanez, Zatoia III haitzuloan (Abaurreagaina) jasotako lagin batetik. 1965ean, Michel Cabidochek generoa errrebisatu zuen, espezie hau *Geaphaenops* azpigeneroan sailkatuz.
## Erreferentziak
Speonomidius

***Speonomidius*** Euskal Herriko intsektu genero endemikoa da, Leiodidae familiakoa.   

Sharp entomologoak *Adelops crotchi* espeziea deskribatu zuen 1873an, Crotch eta Serafin Uhagon bioespeleologoek Orobeko haitzulo batean (Altsasu) jasotako laginetatik. Generoak, ordea, hainbat errebisio izan ditu urteetan zehar: 1885an Reitterrek espeziea *Bathyscia crotchi* izendatu zuen; 1910ean René Jeannelek *Speonomus crotchi*, eta azkenik 2000ean Salgadok *Speonomidius crotchi*.

Genero honek espezie bakarra du, *Speonomidius crotchi* izenekoa, lau azpiespezierekin:

* *Speonomidius crotchi crotchi,* Oroben jasotako laginetik deskribatua.
* *Speonomidius crotchi mazarredoi:* Serafin Uhagonek 1881ean deskribatutakoa, San Valerio / Galarra kobazuloan (Arrasate) jasotako lagin batetik.
* *Speonomidius crotchi aitzquirrensis:* Cándido Bolivarrek 1921ean deskribatutakoa, Aitzkirri eta Iritegi kobazuloetan (Oñati) jasotako laginetatik.
* *Speonomidius crotchi oberthuri:* Cándido Bolivarrek 1921ean deskribatutakoa, San Adrian, Partxankobia eta Aunskobia haitzuloetan (Zegama) jasotako laginetatik.

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Almudena Gallardo

**Almudena Gallardo** (Madril, 1979ko martxoaren 26a) arkularia da. Espainia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iria Grandal

**Iria Grandal** (Ferrol, 1990eko abuztuaren 13a) arkularia da. Espainia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Duckett's Green

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren iparraldean dagoen auzo bat da, Haringey barrutian. North London eremuan dago.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Dulwich Village

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da, Southwark barrutian. South London eremuan dago.

## Erreferentziak 
* Zerrenda:Londresko auzoak
Magda Roger

**Magda Roger**, edo **Magda Rotger** (Espainia, XX. mendea) espainiar aktorea izan zen, batez ere antzerkian eta telebistan jardun zuena. Ezaguna egin zen *Nove*la (1963), *Ligeramente viuda*s (1976) eta *No somos de piedra* (1968) lanekin.

## Ibilbide profesionala 
Bere hastapen artistikoak Espainiako Gerra Zibilaren aurreko urteetakoak dira, 1930eko hamarkadakoak, eta 1935ean antzerkiko figura ospetsuekin partekatu ahal izan zuen agertokia, hala nola Lola Membrivesekin, zeinen konpainian Federico Garcia Lorcaren *La zapatera prodigiosa* interpretatu zuen. Liskar baten ostean, Maria Guerrero Lopezen konpainian sartu zen. Oholtza gaineko ibilbide sendoa garatu zuen hiru hamarkadatan zehar. Gehienetan bigarren mailako lanetan jardun zuen, besteak beste, Ismael Merlo, María Asquerino edo Adolfo Marsillachekin kartela partekatuz.

Telebista Espainiara iristeaz bat hasi eta 1960ko hamarkadan zein 70eko hamarkadaren lehen erdian, sarritan jardun zuen telebistan.

Pantaila handian, ordea, lekukotasun hutsa izan zuen. Bere filmografiak bi izenburu besterik *ez* ditu: Manuel Summersen *No somos de piedra* (1968) eta Javier Aguirreren *Ligeramente viudas* (1976).

## Lanak 
### Antzerkia 
Hurrenez hurren, lanaren izenburua, urtea eta egilea:

### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Antzerkiaren Dokumentazio Zentroko datu-baseko fitxa, Espainiako Kultura Ministerioa
*
Miwa Harimoto

**Miwa Harimoto** (2008ko ekainaren 16a) Japoniako mahai-tenislari profesionala da. Tomokazu Harimotoren arreba da.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak
Jeon Ji-hee

**Jeon Ji-hee** (1992ko urriaren 28a) **Tian Minwein** jaio zen mahai teniseko jokalari hegokorearra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen emakumeen taldekako proban.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak
Pilobolus kleini

***Pilobolus kleini*** *Pilobolaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Pilobolus roseus*, *Hydrogera kleinii*, *Pilobolus gracilis*, *Pilobolus crystallinus var. kleinii*.

## Deskribapena 
Fruitu-gorputzak: Oso tamaina txikikoak, baina ez mikroskopikoak bere atalean dauden gehienak bezala. Lehenengo etapan, milimetro pare bateko hari moduko fruitu bat ematen dute, beheko aldea horixka eta goialde kristalinoarekin, gero gorantz luzatzen da, haziz, goiko aldean buru hori distiratsu moduko bat sortzen duen heinean, zurtoina kristalinoa utziz. Azkenik, dilista itxurako esporangio bat sortzen da, hasieran horia eta gero beltza, eta erpina okupatzen duena, barruan likidoa duen poltsa kristalino puztu baten azpian eta pedizeloa ere kristalinoa.

**Ugaltze zikloa:** Esporangioa beltza denean, onddoa prest dago ugalketa-zikloa hasteko. Poltsaren barruan presio osmotiko bat sortzen da, 7 atmosferara irits daitekeena, azkenean poltsak ezin du presioa jasan eta leherketak, barruko likidoa esporangioaren azpian kokatutako zulo batetik proiektatzen da, kainoi jaurtiketa bat batean egongo balitz bezala jaurtiz 2 edo 3 metroko distantziara. Segundo baten 0,25 milaren 100 km/o-ko abiadura harrapatzen du, bizidunetan ezagutzen den azeleraziorik handiena izanik, gizakiarekin konparatuz, gutxi gora behera, tenis bolatxo bat 4 edo 5 km-ko distantziara botatzeko gai izango balitz bezala izango litzateke. Gainera, onddo fotosentikorra da, beraz kanoikadak beti argirantz zuzentzen ditu, esporangioak gune irekiagoetara eramanez, non belar-substratuari atxikitzen zaizkio, han abereek irensten dituzte, heste-bide osoa igarotzen dute, ernetzea edo suntsitzea jasan gabe. Animaliak kaka egitean gorotzetan erne egiten da mizelioa eta berriz fruitu gorputz berriak sortuz.

**Hanka:** Itxura kristalinokoa, zeinaren luzera eguzki-argiaren distantziaren araberakoa da, zenbat eta distantzia handiagoa izan, orduan eta luzeagoa oina.

## Sasoia eta lekua 
Ez dakigu urte sasoi zehatza, maiatzean aurkitu da. Onddo bitxi honek hainbat abereen gorotzetan ematen du fruitua, beti, leku hezeetan dauden gorotzetan ematen du fruitua, askotan zuhaitzen gerizpean, baina esporangioak leku eguzkitsuetara eta abereentzako irisgarrienera askatzen ditu. Urria eta bitxia.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Bermuda, Puerto Rico, Kolonbia, Brasil, Argentina, Europa, Islandia, Hegoafrika, Australia, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lim Jong-hoon

**Lim Jong-hoon** (: 1997ko urtarrilaren 21a) mahai-teniseko jokalari hegokorearra da.

Lim eta Jang Woo-jin izan ziren gizonezkoetan irabazleak 2016ko Belarus Open txapelketan, 2018ko Korea Open txapelketan, eta 2018ko ITTF Munduko Zirkuituko Finalean. Gizonezkoen banakako proba ere irabazi zuen Limek 2018ko Poloniako Irekian. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen binakako misto proban Shin Yu-binekin batera.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak
Olga Albizu

**Olga Albizu** (Ponce, Puerto Rico, 1924ko maiatzaren 31a-New York, 2005eko uztailaren 30a) emakume margolaria izan zen. Espresionismo abstraktuaren joera landu zuen.

## Biografia 
Puerto Ricon jaio eta hazi zen, eta han Esteban Vicente margolari espainiarrarekin pintura ikasi zuen 1943tik 1947ra. Puerto Ricoko Unibertsitatean Bachelor of Arts titulua jaso zuen 1946an. 1948an New Yorkeko Arte Ikasleen Ligako graduondoko lan-truke baten zati gisa joan zen New Yorkera. Ondoren, Europan ikasten jarraitu zuen, Parisko Académie de la Grande Chaumière-n eta Florentziako Accademia di Belle Arti-n. Ondoren, urtebete eman zuen Proventzan pintatzen, aurretik beste margolari batzuek egin zuten bezala, Van Gogh eta Cézanne, besteak beste. 1953an New Yorkera itzuli zen.

## Lanak 
Bere lan batzuk musika-diskoen azaletan erabiliak izan dira, tartean Stan Getzen albumetan.

* Stan Getz:
** *Jazz Samba*, 1962
** *Big Band Bossa Nova (Stan Getz albuma), 1962
** *Jazz Samba Encore!*, 1963
** *Getz/Gilberto*, 1964https://www.telegraph.co.uk/music/what-to-listen-to/verve-records-20-classic-album-covers/ 
** *Getz/Gilberto Vol. 2*, 1966

* Bill Evans: 
** *Trio 64'', 1964

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Olga Albizu Wikiart webgunean.
Ami Yuasa

**Ami Yuasa**, **Yuasa Ami** eta **B-girl Ami** bezala ere ezaguna (Kawaguchi, Saitamako Prefektura, 2005eko abenduaren 11), breakdancer japoniarra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako breaking probako txapelduna. 2018 eta 2023ko *Red Bulle BC One* eta 2019 eta 2022ko *Breakingeko WDSF* Munduko Txapelketak irabazi ditu. *Good Foot Crew* taldeko kidea da.

## Kirol ibilbidea 
Yuasa Ayu ahizpa zaharragoaren eraginez hasi zen hip-hop  eta breakdance egiten hasi zen lehen hezkuntzan.

2018ko apirilean, Yuasak *Red Bulle BC One* munduko B-Girl finala irabazi zuen Zürich-en (Suitza). Lehiaketa hori irabazi zuen historiako lehen b-girl-a izan zen. 2019an, Nankinen (Txina) jokatutako lehen *WDSF Breaking* Munduko Txapelketa irabazi zuen. Urte bereko irailean, Budapesten, Hungarian, egin zen lehen World Urban Championship txapelketa irabazi zuen.

2021ean, Yuasa txapeldunorde izan zen Parisen (Frantzia) jokatu zen *WDSF Breaking* Munduko Txapelketan. **Ayu**  ahizpa zaharrenarekin partekatu zuen podiuma, eta hirugarren postuan geratu zen. 2022an, Alabaman (Ameriketako Estatu Batuak) egindako *Munduko Jokoetan* parte hartu zuen, kirol-dantzaren kategorian, eta urrezko domina irabazi zuen B-Girls kategorian. 2022ko urrian, Seulen (Hego Korea) jokatutako *WDSF Breaking* Munduko Txapelketa irabazi zuen. Bere bigarren garaipena izan zen 2019ko edizioaren ostean.

Yuasak Japonia ordezkatu zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan Breakdanceko lehen txapeldun olinpikoa izan zen, kirol honek Parisen debuta egiten baitzuen programa olinpikoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nafarroa sorogainensis

***Nafarroa sorogainensis*** Leptodirini leinuko koleoptero bat da, Leiodidae familian. Nafarroa Garaiko Pirinioetan aurkitu eta deskribatu zuten 2010ean J. Fresnedak eta E. Duprék

## Deskribapena 
Erlazionatuta dauden beste genero batzuen (*Euryspeonomus* taldekoak) ezaugarriak konbinatzegatik suertatzen da ohargarri. Edeagoaren egiturak, erdiko lobuluak, barne-zakuak eta tegmenaren alboko estiloek, hauek lau arantza eta bestelako egiturarik ez dutelarik, *Euryspeonomus* generoarekin lotzen du, baina elitroetako zehar-ildorik ezak *Aranzadiella* generora hurbiltzen du. 

## Banaketa 
Espeziea Kintoan aurkitu zen, Nafarroa Garaian, Karlistaren Koban (Bizkarreta-Gerendiain).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Frantzisko otoitzean

***San Frantzisko otoitzean*** () Caravaggiok margotu zuen koadroa izan zen, 1604 inguruan. Frantzisko Asiskoa otoitz egiten erakusten du, estigmak jaso baino lehentxeago ziurrenik.
Erromako Antzinako Artearen Galeria Nazionalean erakusten da.

## Historia 
Pintura ez da gehiegi aztertu, eta, beraz, zaila da ondorengo kopietatik bereiztea; zaila da baita ere ebaluatzea. John Gashek dio hiru kopia daudela: bat Chiesa dei Capuccinin (Florentzia), beste bat San Pedro elizan (Venezia) eta beste bat Madrilgo otoiztegi batean. Peter Robbek uste du Frantziskori buruzko koadroek hirukote bat osatzen duela, San Agustin eta San Joan Batatzailaren lanekin batera.

Difamazioagatiko epaiketa batean zehar, 1602an, Caravaggio bi obra dohainik egitera behartu zuten, horien artean hau, 1604 eta 1606 artean amaitua.

## Deskribapena 
Margolanak santua irudikatzen du bere esku duen giza garezur baten aurrean sakon hausnartuz. Bere aurrean gurutze handi bat dago. Dekorazioa oso iluna da, eta ikuslearen arreta guztia pertsonaia bakarrarengan jartzen du margolariak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dominika Banevič

**Dominika Banevič,** **Nicka** bezala ere ezaguna (Vilnius, 2007ko ekainaren 8a) breakdancer lituaniarra da.

## Biografia 
2023an, Lituaniako txapelketa nazionalak laugarrenez irabazi zituen Nickak, urte berean Europako txapeldun eta munduko txapeldun bihurtuz.

2024an, breaking-eko zilarrezko domina irabazi zuen Parisko Udako Olinpiar Jokoetan, urrezko domina lortu zuen b-girl Ami japoniarraren ondoren sailkatuz .

## Palmaresa 
* **Munduko Txapelketa:** Urrezko domina 2023 - Louvain

* **Europako txapelketa:** Urrezko domina 2023 - Almería
* **Europako jokoak:** Brontzezko domina 2023 - Nowy Sącz
* **Lituaniako Txapelketak:** Urrezko domina lau aldiz 

## Erreferentziak
István Friedrich

**István Friedrich** (Malacka, Austria-Hungariako Inperioa, gaur egun Eslovakia, 1883ko uztailaren 1a – Vác, 1951ko azaroaren 25a) hungariar futbolari, ingeniari eta politikaria izan zen. Hungariako estatuburu eta lehen ministroa izan zen 1919ko abuztutik azarora.

Austria-Hungariako Inperioan jaio zen, alemaniar familia batean. Műegyetemi  AFC taldean jokatu zuen futbola eta 1904an Hungariako futbol selekzio nazionalarekin partida bat jokatu zuen.

1905ean ingeniaritzan graduatu zen Budapesteko Eötvös Loránd Unibertsitatean, eta Berlingo Unibertsitate Teknikoan ikasketak zabaldu zituen. Zuzenbidea ere ikasi zuen. Alemanian AEGn ingeniari aritu zen, Hungarian makineria fabrika bat izan zuen eta Estatu Batuetan emigratzaile izan zen zortzi urtez. 1912an, logia masoniko batekin eta Mihály Károlyiren Independentziaren Alderdiarekin bat egin zuen.

Austrohungariar armadako artilleriako tenientea izan zen Lehen Mundu Gerran. Gerraren ondoren, Karolyren gobernuko kide izan zen, baina berarekin aurrez aurre amaitu zuen alderdiko atalik kontserbadoreenarekin bat egin zuenean. Sobietar Errepublika Hungariarrean heriotza-zigorra ezarri zioten, baina ihes egitea lortu zuen.

1919ko abuztuko estatu-kolpean Josef Augusto Austriakoa artxidukea erregeorde bihurtu zen eta Friedrich izan zen lehen ministro berria. Abuztuaren 7an, sobietar erakundeak deuseztatu zituen eta jabetza pribatua berrezarri zuen industrian, merkataritzan eta nekazaritzan. Abuztuaren 23an Josef Augustok boterea utzi zuen eta Friedrichek estatuko buruzagitza behin-behinean hartu zuen. Bere gobernua Errumaniako armadak Hungaria okupatu izanak eta Miklos Horthy almirantearen botereak ahuldu zuten.

1919ko azaroan Károly Huszár buru zuen koalizio gobernu bati boterea utzi zion. 1920tik 1930era alderdi demokristau txiki bateko diputatua izan zen. 1951n gobernu komunistak atxilotu zuen eta hamabost urteko kartzela-zigorra ezarri zioten, baina urte horretan bertan hil zen. 1990ean errehabilitatu zuten.

## Kanpo estekak
Liu Qingyi

**Liu Qingyi** (; Huixian, Henan, ), **671** ere deitua, txinatar breakdancer da. 

## Biografia 
Liu Qingyi Henan probintziakoa da jatorriz. Bederatzi urterekin hasi zen kalean dantzan. 2022an, *Outbreak Europe* lehiaketan parte hartu zuen eta Txinako kirolari batek nazioarteko break dance ekitaldi batean lortutako lehen domina jaso zuen. 2023ko urrian, breakdanceko lehen urrezko domina irabazi zuen *Asiako jokoetan* eta 2024ko Udako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen.''* Urte berean, finalean amaitu zuen *Red Bull BC One'' taldean, eta Ami Yuasa japoniarraren aurka galdu zuen.

2024an, brontzezko breaking domina irabazi zuen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vladimir Bure

**Vladimir Valerievitx Bure** (; Norilsk, 1950eko abenduaren 4a – Miami, 2024ko irailaren 3a) sobietar eta errusiar igerilaria izan zen. 

1968 1972 eta 1976ko olinpiar jokoetan Sobietar Batasuneko taldearekin lehiatu zen eta lau domina lortu zituen, zilarrezko bat eta brontzezko hiru. 1979tik 1985era Sobietar Batasuneko armadako kirol elkarteko igeriketa entrenatzailea izan zen.

1991n Vladimir Estatu Batuetara iritsi zen izotz-hockeyan aritu ziren semeekin. Kalifornian jarri zen bizitzen eta gero izotz-hockeyko taldeen prestatzaile fisikoa izan zen.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Fleadh Nua

**Fleadh Nua**, , Irlandako mendebaldean dagoen Ennis udalerrian egiten den irlandar kulturari buruzko jaialdi bat da. 1974tik urtero maiatzean zehar ospatzen da- Jatorriz, 1970ean Dublin hiriburuan ospatzen hasi zen. Jaialdiaren asmoa irlandar kultura eta musika herrikoia sustatzea da. Jardueren artean kontzertuak, céilidh (dantzak), dantza ikastaroak eta kale ikuskizunak daude.

Jaialdia Comhaltas Ceoltóirí Éireann erakundeak antolatua da.
Lee Eun-hye

**Lee Eun-hye** (: 1995eko maiatzaren 2a) mahai-teniseko jokalari hegokorearra da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen Hego Koreako emakumeen taldeko kidea izanez.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak
Joan Primen gobernua

**Joan Prim jeneralaren gobernua**, Espainiako Ministroen Kontseilua, Joan Prim izan zen buru 1869ko ekainaren 18tik 1870eko abenduaren 27an jenerala hil zuten arte, Francisco Serranoren erregeordetzako lehen gobernua izan zen Espainiako tronurako. Juan Prim funtsezko pertsona izan zen XIX. mendeko Espainiako politikan.

Bere gobernuaren ezaugarri nagusiak honako hauek izan ziren: 

* 1868ko iraultza: Prim Isabel II.a boteretik kendu zuen Iraultza Loriatsuaren buruzagietako bat izan zen. Iraultza horrek aldaketa politiko handiko garai baten hasiera ekarri zuen Espainiara. 
* Behin-Behineko Gobernua: Iraultzaren ondoren, behin-behineko gobernu bat ezarri zen, non Prim nabarmentzen zen. Gobernu hau konstituzio berri bat idazteaz eta Espainiarentzat errege berri bat bilatzeaz arduratu zen.
* Modernizazio militarra: Gerrako ministro gisa, Primek hainbat erreforma bultzatu zituen armadan, modernizatu eta eraginkorragoa izan zedin. Erreforma hauek indar armatuen berrantolaketa eta soldaduentzako baldintzen hobekuntza barne hartu zituzten.
* Errege berri baten bilaketa: Prim gobernuaren zeregin garrantzitsuenetako bat Espainiarentzat errege berri bat aurkitzea izan zen. Hainbat aukera aztertu ondoren, azkenean Amadeo I.a Savoiako aukeratu zuen, 1870ean koroatua izan zena. Primen ondarea konplexua da, baina Espainiako politikan eta historian duen eragina ukaezina da.

## Kabinetea 
Primen kabinetea liberalismo aurrerakoiko eta Batasun Liberaleko pertsona nabarmenek osatzen zuten. Hona hemen kide garrantzitsuenetako batzuk:
Rosa Maria Oriol Porta

**Rosa Maria Oriol Porta** (Manresa, Bages, Bartzelona, Katalunia, 1946ko urriaren 19a) bartzelonar bitxigilea eta enpresaburua da, eta Tous bitxitegi enpresaren zabalkundean parte hartu du, bitxigintzaren eta osagarrien sektorean. Manresatik zuzentzen du enpresa, Salvador Tous senarrarekin, zeinekin 18 urterekin ezkondu zen.

Bere izena duen Rosa Oriol Fundazioko ohorezko presidente gisa lan solidarioak egiten ditu, gizarte-bazterketa jasateko arriskuan dauden pertsona eta kolektiboentzat lan egiten duen fundazio horretan.  2014an Kataluniako Generalitateak Sant Jordi Gurutzea eman zion.

## Sariak eta aintzatspenak 
Rosa Maria Oriolek hainbat sari jaso ditu bere ibilbide luzean, bai Espainian, bai nazioartean. Sormena eta dotorezia uztartzeko berezko trebetasuna mundu osoko erakunde eta organizazio ospetsuek aitortu diote.

* 2014an Vogue Joyas Award delako saria eman zioten "Golden" bilduma bikainarengatik, Atelier TOUSen maistralana. Aintzatespen horrek bitxigintzaren munduan ekarpen esanguratsua egin duela azpimarratzen du, eta berritzeko eta bitxigintzako artea altuera berrietara igotzeko izan duen gaitasuna nabarmendu du.
* 2011n, Bitxigintzako diseinurik onena New Yorkeko "2011 Vanidades Icons of Style Awards" sarietan: Rosa Oriolek bitxien diseinuan egindako maistratasunarengatik Bitxigintzako Diseinu Onenaren saria eman zioten New Yorken ospatutako "2014 Vanidades Icons of Style Awards" sarietan. Nazioarteko sari entzutetsu horrek modaren eta bitxigintzaren industrian izan duen eragin iraunkorra aitortu zuen.
* 2010ean, Bartzelonako Merkataritza Ganberaren IEC 2010 saria: Manhattaneko Merkataritza Ganberarekin eta FICCI/FLOrekin lankidetzan, Rosa Oriolek Bartzelonako Merkataritza Ganberaren IEC 2010 saria jaso zuen. Errekonozimendu horrek, Bartzelona eta munduaren arteko loturak sendotuz, ekimen komertzial eta kulturalen sustapenean izan duen ezinbesteko papera azpimarratu du.
* 2000n, Gold Trends 2000 - Alternate Realism. Gold for the Millennium Design Competition": Rosa Oriolek "Gold Trends 2000" sarien lehen saria jaso zuen, World Gold Designek antolatutako diseinu lehiaketa. Bere ikuspegi berritzaileak eta trebetasun artistikoak "Alternate Realism" kategorian nabarmentzera eraman zuten, bitxi abangoardisten sorkuntzan bere lekua sendotuta.
* 2016an, Business Leader of the Year Award**:** 2016ko urrian, Salvador Tous senarrarekin batera, Rosa Oriolek "Business Leader of the Year Award" saria jaso zuen Spain - OS Chamber of Commerce erakundearen eskutik. Aintzatespen horrek bere ibilbide profesional bikaina nabarmendu zuen, enpresa-munduan egindako ekarpena eta Espainiaren eta Estatu Batuen arteko merkataritza-esparruan erreferente gisa izan duen zeregina azpimarratuta.''''''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adaora Ukoh

**Adaora Ukoh** edo **Odora Okoh** (Anambra, 1976ko apirilaren 27a) igbo jatorriko nigeriar aktorea da. Gainera, *Divas Dynasty* saioa aurkezten du eta tamaina handiko emakumeentzako Adaora moda-etxearen zuzendari nagusia da. Chiboken bahitutako nesken alde ere hitz egin du. 

## Bizitza 
1976ko apirilaren 27an jaio zen Nigeriako Anambra estatuan. San Joan ikastetxean eta Lagusko Unibertsitatean ikasi zuen.

1995ean, 19 urterekin, Nollywood industrian sartu zen, *Deadly Affair* filmean antzeztu zuenean. Geroago hainbat film eta telesailetan parte hartu du, besteak beste Lekki wives telesailean, non Miranda antzeztu zuen. Lortzen dituen paperak mugatuak dira lodifobia dela eta, baina tamaina handia opari eta bedeinkapentzat hartzen du. *Thy Kingdom Come* filmean alarguna antzezteko, ilea moztu zuen eta burusoil geratu zen.

Basil Eriofolorrekin ezkonduta dago eta seme baten ama da.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scythrididae

thumb|250px|*Scythris scopolella* heldua.

***Scythrididae*** (lore-sitsak) *Gelechioidea* superfamiliako sitsa txikiak dira. Scythrididae helduek sitsak txikiak edo ertainak dira, eta atsedenean daudenean malko itxura dute.

## Genero aukeratuak 
Scythrididae superfamilia barruan genero hauek daude:

* *Apostibes* Walsingham, 1907
* *Areniscythris* Powell, 1976
* *Asymmetrura* Landry, 1991
* *Bactrianoscythris* Passerin d'Entrèves & Roggero, 2009
* *Catascythris*
* *Coleophorides* Amsel, 1935
* *Enolmis* Duponchel, 1845
* *Episcythris* Amsel, 1939
* *Eretmocera* Zeller, 1852
* *Erigethes* Walsingham, 1907
* *Falkovitshella* Passerin d'Entrèves & Roggero, 2007
* *Haploscythris* Viette, 1956
* *Mapsidius* Walsingham, 1907
* *Necrothalassia* Amsel, 1935
* *Neoscythris* Landry, 1991
* *Paralogistis* Meyrick, 1921
* *Parascythris* Hanneman, 1960
* *Proterochyta* Meyrick, 1918
* *Rhamphura* Landry, 1991
* *Scythris* Hübner, [1825]
** *Scythris limbella*
** *Scythris scopolella*
* *Synacroloxis* Gozmány, 1952

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Violetta Villas

**Czesława Maria Ciešlak,** ezkondu ondoren: **Czesława Maria Gospodarek**, izen artistikoz **Violetta Villas** (Lieja, 1938ko ekainaren 10a - Lewin Klodzki, Silesia Behereko volvoderria, Polonia, 2011ko abenduaren 5a) sopranoa izan zen.

Abeslaria, konpositorea, letragilea eta antzerki eta zinemako aktorea, Villasek bost zortziduneko ahots maila zuen, E2 bezalako ilun larrietatik *A7* bezalako zorrotz bikainetara salto egiteko aukera ematen ziona. 

Bere erregistro zabalari esker, Villasek baritono, tenore, kontralto, mezzosoprano eta soprano gisa funtziona zezakeen, rol guztietan nagusitasun eta erosotasun osoz; atributu bakarra edozein generotako abeslarien artean, musika klasiko eta herrikoiaren alorretan. Edozein erregistrotan koloratura egiteko gaitasuna ere bazuen, eta bibrato-kontrol ezin hobea ere bai, bai eta haren abiadura ere; eta horrek, bere maila zorrotzean, bere abartzeko makina eta inpostazio aldakorraren arabera, edozein motatako soprano gisa sailkatzeko aukera ematen zion: lirikoa, arina, dramatikoa, koloraturazkoa, spintoa, soubrettea, sfogatoa eta falcon. Pianoa, biolina eta tronboia jotzen zituen, eta, afinazio bikainaz gain, erabateko belarria ere bazuen.

Villas Szczecin, Breslavia eta Varsoviako eskoletara joan zen. 1966an, Parisko Olympia antzokian egin zuen debuta, ondoren Las Vegaseko Paris Kasinoan. Las Vegasen Violetta Villasek Frank Sinatra, Barbra Streisand eta Eartha Kittekin abestu zuen.

## Diskografia 
### LP albumak 
### CD albumak 
### KE 
### Singleak 
### Diskoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Informazioa (polonieraz)
* Biografia eta diskografia  (polonieraz)
*
Chinyere Ohiri-Aniche

**Chinyere Ohiri-Aniche** (? – 2018ko iraila) nigeriar hizkuntzalaria izan zen. 2016tik hil zen arte Nigeriako Hizkuntzen Institutu Nazionaleko (NINLAN) buru izan zen.

## Bizitza 
Chinyere Ohiri-Aniche 1975ean lizentziatu zen Georgetown Unibertsitatean, 1977an hizkuntzen irakaskuntzako masterra egin zuen Montrealgo Unibertsitatean, eta 1991n hizkuntzalaritzako doktoretza lortu zuen Port Harcourteko Unibertsitatean. Lagosko Unibertsitateko irakasle nagusi bihurtu zen, igboerazko hezkuntzan espezializatuta. 2015ean, bi liburukiz osatutako *Festschrift* bat kaleratu zen haren omenez.

Nigeriako Hizkuntzalaritza Elkarteko buru gisa, 2014an ohartarazi zuen Nigeriako bertako 400 hizkuntza baino gehiago arriskuan zeudela. 2016ko abuztuan Muhammadu Buhari presidenteak Nigeriako Hizkuntzen Institutu Nazionaleko zuzendari nagusi izendatu zuen. Ben Elugbe ordezkatu zuen eta NINLANeko hirugarren zuzendari exekutiboa izan zen. 2016aren amaieran ohartarazi zuen Nigeriako berrogeita hamar hizkuntza baino gehiago desagertzen zirela.

2018ko irailean hil zen.

## Lan hautatuak 
* *A comparative phonology of consonants in the Igboid, Edoid, and Yoruboid languages of Nigeria* (doktore-tesia, 1991)
* *Language diversification in the Akoko area of Western Nigeria* (1999)
* *Language pluralism and national development in Nigeria* (2001)
* *Udezuluigbo: a festschrift in honour of Sam Uzochukwu* (Iwu Ikwubuzo eta Chigozie Nnabuiherekin batera, 2008)
* *Igbo nation: history & challenges of rebirth and development* (T. Uzodinma Nwala eta Nath Aniekwurekin batera, 2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Reyero

thumb|260px|**Marta Reyero** (jarrita, 1.a ezkerrean).Errefuxiatuak, LGTBa, arrazakeria eta haurtzaroaren aurkako indarkeria, Foroaren hirugarren saioaren ardatzak, 2018.11.08
**Marta Reyero Echevarría** (León, 1965eko azaroaren 18a) leondar kazetaria eta telebista aurkezlea da.

## Bizitza 
Umetatik Asturias probintziako Oviedo hiriburuan hazi zen. Filosofia eta Letrak ikasi zituen Oviedoko Unibertsitatean, eta Kazetaritzako lizentziatura lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean.

### Ibilbidea 
1988 eta 1990 artean hasi zuen bere kazetaritza-ibilbidea SER Gijónen, Radio Asturias Cadena SERen eta Radio Minuto Asturiasen, saio aurkezle lanetan. 

1990ean TVE-Asturiasen hasi zen. 1990 eta 1992 bitartean, kultura-saio bat eta nekazaritza- eta arrain-sektoreari buruzko beste bat aurkeztu zituen. 

Madrilera joan eta *Hora 25* saioan lan egin zuen, orduan Carlos Llamasek zuzentzen zuena, baita Cadena SER irratian ere, 1992 eta 1994 bitartean. Kate berean *Hora 20* editatu eta aurkeztu zuen. 

1994an sartu zen Sogecablen, *Redacción* albistegian lehenik (Canal+ katean), 1998an CNN+ katearen gaueko edizioan, eta aldi berean, kate horretan zinema saioa aurkeztu zuen, *Estrenos*. Halaber, *Código+ Belfast* saioan (*Ipar Irlandako* bake-prozesua) lan egin zuen, Espainiako eta atzerriko hauteskunde-prozesuak estali ditu, erredaktore eta aurkezle lanetan, eta Canal+eko 21:30eko albistegia aurkeztu du. 

2005ean Cuatro katera pasatu zen, Sogecableko kate irekira, eta bertan albistegien arloan egin zuen lan. 2005eko azaroa eta 2006ko abuztua bitartean,  eguerdiko *Noticias Cuatro* saioaren edizioa aurkeztu zuen Marta Fernández Vázquezekin batera, eta 2006ko irailetik aurrera, asteburuetako edizioak aurkeztu zituen Miguel Angel Oliverrekin batera. 2014ko irailetik aurrera, Roberto Arcerekin lan egin zuen. 2019ko otsailetik 2024ko urtarrilera arte Cuatroren asteburuko edizioak aurkeztu zituen Arcerekin batera. 2024ko urtarrilean, asteburuko *Noticias Cuatro* bi edizioak aurkeztu zituzten berriro, *albistegiak* Mediaset Españako bigarren kanalera itzuli baitziren.

*Zinemari* eta telebistari buruzko artikuluak ere argitaratu ditu *El País* egunkarian eta *Cinemanía* eta *Cajastur* aldizkarietan, eta *Soldados de Salamina*, *La balsa de piedra*, *Picasso y sus mujeres* eta *El corazón del guerrero* film eta dokumentaletan parte hartu du.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2011n, Urrezko Antena jaso zuen, Telebista kategorian.

## Ibilbidea 
### Telebista-saioak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Earlsfield

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Wandsworth barrutian.

2011n 15.448 biztanle zituen.
East Acton

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren mendebaldean dagoen auzo bat da, nagusiki Hammersmith eta Fulham barrutian dagoen eta hainbat zati Ealing barrutian ditu.
East Barnet

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren iparraldean dagoen auzo bat da, Barnet barrutian. North London eremuan dago.

2011n 16.137 biztanle zituen.
Lactiplantibacillus plantarum

**Lactiplantibacillus plantarum** (lehen, **Lactobacillus plantarum** deitua) bakterio Gram positiboa da, Lactobacillaceae familiakoa, hartzidura laktikoa burutzen duena eta bakterio laktikoen taldean sailkatzen dena. Sauerkrauten eta beste landare hartzituen sortze prozesuan parte hartzen du, janari-industrian garrantzi handiko bakterioa izanik. Aho-florako partaidea da, txistutik isolatu baita. 

Hain zuzen ere, ahoan eta gorputzean mikrobio honek eragiten dituen alderdi onuragarriak direla eta probiotiko moduan erabiltzen da usu  . Era berean, heste-florako partaidea ere bada. 

Mikrobio honen beste ezaugarri batzuk: 

*bazilo Gram positiboa da
*hartzidura laktiko homolaktikoa burutzen du
*anaerobio fakultatiboa eta mikroaerofiloa da
*siloratze prozesuan ere funtsezko zeregina burutzen du
*mesofiloa (12ºC-40ºC artean hazten da)

## Erreferentziak
East Dulwich

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da, Southwark barrutian.

2011n 12.321 biztanle zituen.
José Javier Etaio Mikeo

**José Javier Etaio Mikeo** (Iruñea, 1926ko martxoaren 28a – Madril, 2012ko irailaren 11a) nafar matematikaria izan zen. Elkarte desberdinen partaidea izan zen, besteak beste, Zientzia Zehatzen, Fisikoen eta Naturalen Errege Akademia, Espainiako Matematikako Errege Elkartea; azken horren presidentea izan zen 1976tik 1982ra.

## Biografia 
Iruñean jaioa, 1950ean Zaragozako Unibertsitatean lizintzia lortu zuen eta 1959an, Madrilgo Unibertsitate Konplutentsean, doktore titulua eskuratu zuen. 1961ean Geometria diferentzialaren katedra Zaragozako Unibertsitatean lortu zuen; 1963an, Madrilgo Konplutensean ere bai. Urte berean Zaragozako Zientzia Akademiako Zientzia Zehatzen Sailaren akademikoa izendatu zuten, baita CSICen Alfontso Jakitunen Patronatuaren partaidea. 1964tik 1984ra CSICen Matematiketako Jorge Juan Institutuaren zuzendari ordea izan zen.

1965etik 1969ra Erdi Mailako Irakasleen Prestakuntza Eskolako departamentuburua izan zen, eta 1971tik 1975era Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Zientzia Fakultateko dekanordea. Espainiako Matematikako Errege Elkarteko presidenteordea izan zen 1960tik 1976ra, eta presidente 1976tik 1982ra. 1970etik 1985era Nazioarteko Matematika Batasuneko Espainiako Batzordeko kide izan zen. Zientzia Zehatz, Fisiko eta Naturalen Errege Akademiako kide hautatua, 1983an jabetu zen karguaz; orduan hitzaldi hau eman zuen: *Pequeña historia de las conexiones geométricas*. 1983tik 1992ra diruzaina izan zen, eta 1992tik 2008ra idazkari nagusia. 1986tik 1988ra Puig Adam Matematika Elkarteko presidentea izan zen.

## Liburuak 
Liburu asko plazaratu zuen. Hona hemen batzuk:
*  *Lecciones de matemáticas moderna*. Dir. Gral. de Enseñanza Media, 1964
* *Conceptos y métodos de la matemática moderna*, Vicens-Vives, 1969
* *Conceptos y métodos de la matemática moderna*, Vicens-Vives, 1975 .
* *Enseñanza de las matemáticas en la educación secundaria*, Víctor García Hozekin, Rialp, DL 1995. 
* *El matemático loco de Cervantes*, Espainiako Institutua, 2004.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : José Javier Etayo documat webgunean
* : Curriculum osoa CNICEn
* : José Javier Etayo Historiaren Espainiako Errege Akademiaren webgunean
East Ham

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ekialdean dagoen auzo bat da, Newham barrutian. Historikoki Essex konderrian egon izan da.

2011n 76.186 biztanle zituen.
Patricia H. Clarke

**Patricia Hannah Clarke** FRS (Fellowship of the Royal Society) *Elkarte errealaren kidetza* (Green jaioa) (1919ko uztailaren 29tik 2010eko urtarrilaren 28ra) britainiar biokimikari bat zen.

## Hezkuntza eta lehen urteak 
Clarke Hegoaldeko Galesko Pontypridd-en jaio zen, eta Llandaff-eko Howell's School- en hezi zuten 1930etik 1937ra, Girton College, Cambridge-n,Natural Sciences Tripos ikasi aurretik, 1937tik 1940ra.

## Ibilbidea 
Graduatu ondoren, graduondoko  lan bat deklinatu egin zuen ATPren metabolismoaren alderdietan lan eginez, gerrako ahaleginean laguntzeko, eta Swanseako Hornidura Ministerioko Armamentuaren Ikerketa Sailean  hartu zuen kargua, lehergailuetan lan egiteko. 1944an itzuli zen biokimikara, Wellcome Trusten Ikerketa Laborategiekin bat egin zuenean Beckenham-en, Kent-en. 1951n, London.ko Osasun Publikoko Laborategi Zentraleko (Colindale)  Bakterio Mota Landaketen Bilduma Nazionalean lanaldi partzialean lan egitera aldatu zen.

London-ko University Collegeko Biokimika Sailera joan zen, irakasle laguntzaile gisa, eta irakasle izendatu zuten 1956an; Biokimika Mikrobianoko irakasle 1966an, eta Biokimika Mikrobialoko irakasle 1973an, harik eta 1984an erretiroa hartu zuen arte, orduan irakasle emeritu bihurtu baitzen. Denbora honetan, "*Genetics and Biochemistry of Pseudomonas"* *(*Pseudomonasen Genetika eta Biokimika) idatzi zuen. Lan honetan, gas-likido kromatografiak mikrobiologian eta medikuntzan dituen oinarriak, oinarrizko metodologia eta aplikazio espezifikoak liburu batean aurkeztea izan zuen helburu. Horrez gain, bere artikuluetako batzuk honako hauek dira:"*Hydrogen Sulphide Production by Bacteria"* *(* Hidrogeno Sulfuroaren Ekoizpena *Bakterioen bidez)*, "*An Inducible Amidase Produced by a Strain of Pseudomonas Aeruginosa"* *(*Aeruginosa,Pseudomonas Aeruginosa Andui batek ekoiztutako Amidasa Induzigarria) ,"*Biochemical Classification of Proteus and Providence Cultures* " (Proteus eta Providence sailakapen biokimika) eta "*Butyramide-using Mutants of Pseudomonas Aeruginosa 8602 Which Produce an Amidase with Altered Substrate Specificity"*.Pseudomonas Aeruginosa Butyramida Erabiltzaileen Mutanteak 8602 Sustrato Alteratua sortzen dutenak. Bere ikerketa-eremu nagusia bakterio-entzimen ekoizpena eta metabolismoa izan zen.

Erretiratu zenean, ardura karguak izan zituen Mikrobiologia Orokorreko Elkartearekin, Biokimika Elkartearekin, Ikerketa Zientifikoko Kontseiluarekin eta Freshwater Elkarte Biologikoarekin.

## Bildumak 
2002an Clarkek London-ko University College-ri eman zion bere artxiboa. Artxiboan, bere bizitzarekin eta ibilbidearekin lotutako materiala dago (argitalpenak, artikulu biografikoak eta korrespondentzia barne), baita Clark-ek zientziako emakumeentzat egin duen defentsa ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Clarkeren paperak London-eko University Collegen
East Sheen

'*** edo **Sheen*', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-mendebaldean dagoen auzo bat da, Richmond upon Thames barrutian.

2011n 10.348 biztanle zituen.
East Village (Londres)

**East Village**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-ekialdean dagoen auzo bat da, Newham barrutian. 2012ko Londresko Olinpiar Jokoen Olinpiar Hiria izateko diseinatua eta eraikia izan zen.
East Wickham

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen auzo bat da, Bexley barrutian. 1965ean Londres Handia hirigunea sortu aurretik East Wickham administratiboki Kent auzoan zegoen.

2011n 10.858 biztanle zituen.
Eastfields

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hegoaldean dagoen auzo bat da, Merton barrutian. Mitcham eta Streatham auzoen artean dago.
Eastcote

'''''', Erresuma Batuko Londres hiriburuaren ipar-mendebaldean dagoen auzo bat da, Hillingdon barrutian.

2011n 12.142 biztanle zituen.
Eden Park (Londres)

**Eden Park**, Erresuma Batuko Londres hiriburuaren hego-ekialdean dagoen auzune bat da, Bromley barrutian.

2011n 15.892 biztanle zituen.
Lila Azam Zanganeh

**Lila Azam Zanganeh** (Paris, 1976) frantziar idazlea da. New Yorken bizi eta lan egiten du gaur egun. Besteak beste, 2011n argitaratutako ''L'Enchanteur: Nabokov et le bonheur* lanaren egilea da.

## Bizitza 
Lila Azam Zanganeh, lizeotik ateratzean, Henri-IV lizeoan prestatze-eskola batean sartu zen, eta literatura eta filosofia ikasketak egin zituen Fontenay-Saint-Cloud-eko Goi Eskola Normalean. Ondoren, zinema, hizkuntza erromanikoak eta letra modernoak irakatsi zituen Harvardeko Unibertsitatean, New Yorkera bizitzera joan aurretik. Politika Zientzietako Masterra lortu zuen Columbiako Unibertsitatean, eta Irango kultura garaikideari buruzko proben antologia bat argitaratu zuen: *My Sister, Guard Your Veil, My Brother, Guard Your Eyes: Uncensored Iran Voices*.

2002an, literatur artikuluak, elkarrizketak eta saiakerak idazten hasi zen hainbat egunkaritan: *The New York Times*, *The Paris Review*, *Le Monde* eta *La Repubblica* egunkarietan, besteak beste. Lila Azam Zanganehek zazpi hizkuntza hitz egiten ditu: frantsesa, italiera, persiera, ingelesa, espainiera, portugesa eta errusiera. 2011n, Roger Shattuck Prize for Criticism saria lortu zuen, Center for Fiction GKEk urtero ematen duena.

## Gizarte-ekimenak 
Lila Azam Zanganeh Nazioarteko Erreskate Batzordeko Board of Overseers-eko kidea da, eta mundu osoko errefuxiatuen auzia defendatzen du. 2015etik, Narrative4k ezarritako programak zuzentzen ditu. Narrative4 12 herrialdetan dagoen elkarte bat da, eta idazketa sustatzen du, estereotipoak hausteko eta enpatia sortzeko bitarteko gisa. The Lunchbow Fund gobernuz kanpoko erakundearen Aholku Batzordeko kide izan zen; Soweton (Hegoafrika) ikasleak elikatzeko jardun zuen erakunde horrek, 2011ra arte. 

2007an Patrick Weilen ekimenez sortutako Mugarik Gabeko Liburutegiak elkarte frantziarraren administrazio kontseiluko kide ere bada. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 2011: *L'Enchanteur: Nabokov et le bonheur''

## Kanpo estekak
Joxepa Darceles Bengoetxea

**Joxepa Darceles Bengoetxea** (Hondarribia, Gipuzkoa, 1888 – 1972) emagina izan zen.

## Bizitza 
Ezagutu zutenen esanetan emagin berezi eredugarria izan zen Joxepa, batez ere bere lanerako ahalmenagatik. Bere jakinduriari esker, sendatzen zituen hainbat eta hainbat gaixotasun. 

Hitz gutxiko emakume zen, oso isila eta beti ahoan belar bat omen zeukan (berak bazekien zein) egarria saihesteko. Bere lehenengo semea hil zenean erabaki zuen beste emakumeei erditzen laguntzea. Edozein ordutan atea jotzen bazioten, irteten zen eta ateratzen zen baserri zein kale etxeetara joateko.

Ez zuen tresnarik erabiltzen, ezta xiringatxorik ere, ur beroa eta xaboia baino ez zuen behar izaten. Ardaiz kazetariak horrela jaso zituen Joxeparen hitzok:  «Emagina izatera dedikatu nintzen… Ene Jainkoa! Ezin dut gogoan izan zein erditzetan izan nintzen. Asko izan ziren.» (“Me consagré por entero a ser partera… ¡Dios mío! No puedo recordar los partos que tuve que asistir. Fueron muchísimos”.) Hori zela eta, Joxepari, oraindik bizi zelarik, esker oneko omenaldia eskaini zioten bere familia eta lagunek. Bere etxeko biloben hitzetan: “Pertsona ona, maitagarria, beti laguntzeko prest, emankorra, paketsua, jakintsua… erakutsi diguna gure bizia modu berezi batera eramaten”.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olinpiar Hiri

[thumb|250px|right|[2012ko Udako Olinpiar Jokoak|2012ko Londresko Olinpiar Jokoetako Olinpiar Hiria, gaur egun East Village auzoa dena.]]
**Olinpiar Hiria**, Olinpiar Jokoak ospatzen diren aldiro hartan parte hartzen duten herrialdeen ordezkaritzek ostatu hartu eta kirolariek bizitzen diren etxebizitza eta bizitzeko eta entrenatzeko beharrezko instalakuntzen osatutako auzoa eta eraikin multzoa da. Olinpiar Hiriak Olinpiar Parkeen barnean eta Olinpiar estadioetatik hurbil izan ohi dira.

1932ko Los Angelesko Olinpiar Jokoak lehenbizikoz Olinpiar Hiria ofiziala eta modernoa izan zutenak jo ohi dira eta 1952ko Helsinkiko Olinpiar Jokoak lehenbizikoz Olinpiar Hiri iraunkorra izan zutenak.

## Kanpo estekak