open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vegas Altas

**Vegas Altas** Extremadurako eskualdea da, Badajoz probintzian. 1643 km²-ko azalera du eta 60.000 biztanle. Eskualdeko burua Don Benitok eta Villanueva de la Serenak partekatzen dute.

## Udalerriak 
* Acedera
* Cristina
* Don Benito
* El Torviscal
* Gargáligas
* Guadalperales
* Guareña
* Hernán Cortés
* Madrigalejo
* Manchita
* Medellín
* Mengabril
* Navalvillar de Pela
* Obando
* Palazuelo
* Puebla de Alcollarín
* Pueblonuevo del Guadiana
* Rena
* Ruecas
* Santa Amalia
* Torrefresneda
* Valdehornillos
* Valdetorres
* Valdivia
* Villar de Rena
* Villanueva de la Serena
* Vivares
* Yelbes
* Zurbarán
* Vegas Altas

## Kanpo estekak
Llerena eskualdea

**Llerena** edo **Campiña Sur**  Extremadurako (Espainia) eskualdea eta mankomunitate integrala da, Badajoz probintzian kokatua. Probintziaren hego-ekialdean dago. Iparraldean La Serena eta Tierra de Barros ditu mugakide; mendebaldean Zafra-Río Bodión, eta hego-mendebaldean Tentudía. Azkenik, ekialdean Kordoba probintzia dago, eta hegoaldean Sevilla.

## Udalerriak 
## Herriak 
Eskualde hau 21 herrik eta lau entitate txikik osatzen dute:

* Ahillones
* Azuaga
** La Cardenchosa
* Berlanga
* Campillo de Llerena
* Casas de Reina
* Fuente del Arco
* Granja de Torrehermosa
** Los Rubios
* Higuera de Llerena
** Rubiales
* Llera
* Llerena
** Ribera de los Molinos
* Maguilla
* Malcocinado
* Peraleda del Zaucejo
* Puebla del Maestre
* Reina
* Retamal de Llerena
* Trasierra
* Usagre
* Valencia de las Torres
* Valverde de Llerena
* Villagarcía de la Torre

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Landa Garapeneko Zentroa
* Extremadurako hegoaldeko landazabalaren ataria
Momiji Nishiya

**Momiji Nishiya** (西矢 椛, Nishiya Momiji, ) japoniar skateboarder bat da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan kaleko emakumezko skateboardingean parte hartu zuen, eta historiako lehenengo urrezko domina eskuratu zuen diziplina honetan. 13 urterekin, inoiz Japoniak Olinpiar Jokoetan lortutako urrezko dominadunik gazteena izan zen.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Toribio Ureta

**Manuel Toribio Ureta Pacheco** (Arequipa, 1813ko apirilaren 26a &ndash; Lima, 1875eko abuztuaren 10a) Peruko abokatua, politikaria eta magistratua izan zen . Maila politikoan liberalismoaren aldekoa zen. Ramón Castillak zuzentzen zuen 1854ko iraultzarekin bat egin zuen, eta esklabutza abolitzeko dekretu historikoaren erredaktore eta babesle izan zen, 1854ko abenduaren 5ean. Kanpo Harremanetarako eta Instrukzio Publikorako ministroa izan zen 1855ean eta Konbentzio Nazionaleko (Biltzar Konstituziogilea) presidente bost aldiz 1856 eta 1857 artean. Magistratu gisa , Auzitegi Goreneko fiskala izan zen. Errepublikako presidente izateko bi alditan aurkeztu zen: 1868an eta 1871an, arrakastarik gabe.

"Zuzenbidearen eraginkortasunean konfiantza zuten jurista belaunaldi bikainekoa zen, bizitza nazionala gidatzeko eta indarkeriaren agerraldi puntualak gainditzeko" (Alberto Tauro del Pino). 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manuel Lorenzo de Vidaurre

**Manuel Lorenzo de Vidaurre y Encalada** (Lima, 1773ko maiatzaren 19a -ib., 1841eko martxoaren 9a) Peruko legelaria, politikaria eta saiakeragilea izan zen. Peruko independentziaren aitzindari erreformistetako bat izan zen, hau da, kolonien arazoak Espainiako Koroatik ateratako erreformekin eta metropoliaren bereizketara iritsi gabe konpondu zitezkeela uste zutenak, bi liburutan aurkeztu zituen ideiak, *Cartas americanas* eta *Plan del Perú*, 1810eko hamarkadan idatziak eta 1823aren hasieran argitaratuak. Hala ere, Frantzian, Ingalaterran, Espainian eta Estatu Batuetan barrena bidaiatu ondoren, hausnarketa sakonak egin zituen eta, azkenean, bereizketaren beharra onartu zuen (1823). Heroi independentista izatean, jada bere zerbitzu eta lege proposamenekin proiektu errepublikarraren sorkuntzan lagundu zuen. Diktadura bolivartarraren garaian, Bolibar askatzailearen behin eta berriz losintxaria eta aurkakoa izan zen.. Peruko Justizia Auzitegi Goreneko lehen presidentea izan zen (1825), kargu hori hiru aldiz bete zuen. Kongresu Konstituziogilearen presidentea ere izan zen 1827an, eta Gobernu eta Kanpo Harremanetarako ministroa urte berean eta 1832an.

Gizon polifazetikoa eta talentu handikoa zen, izaera ekaiztsua eta kontraesankorra zuen (Bolívarrek "jeinu elektrikoa" deitzen zion).  «Legean errepublikarren zoriontasunerako tresna eraginkorrena ikusi zuen; eta hitzean, ahoz edo idatziz, iritzi publikoa osatzeko bitartekoak; beraz, etengabe jo zuen gutun, hitzaldi, artikulu, kodifikazio proiektu eta tratatuetara, eta horien bidez herrialdearen antolaketari buruzko bere ideiak zabaldu nahi zituen. Peruko zuzenbideari egin dion ekarpena baliotsua izan da.

## Kanpo estekak
Rayssa Leal

**Jhulia Rayssa Mendes Leal** () brasildar skateboarder bat da. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen eta 2024ko Olinpiar Jokoetan brontzezkoa. 

13 urterekin, inoiz Brasilgo selekzioan Olinpiar Jokoetan lehiatu den gazteena da. 

## Biografia 
Sei urte zituela skateboard bat oparitu zioten eta orduan hasi zen praktikatzen. "A Fadinha do Skate" edo "Skatearen Maitagarria" ezizenarekin ezaguna da, zortzi urte zituela maitagarriz mozorrotuta egin zuen bideo biral baten ondorioz.

2019an São Paulon eta 2021ean Erroman egin ziren munduko txapelketatan ere brontze eta zilarrezko dominak eskuratu zituen. 

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flora Duffy

**Flora Jane Duffy** (Paget, 1987ko irailaren 30a) bermudar triatloilaria da.

Udako lau Joko Olinpikotan parte hartu du 2008 eta 2020 artean, 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan banakako proban urrezko domina lortuz, eta zortzigarren postua Rio de Janeiron 2016an. Tokion lortutako garaipena Bermudentzako lehen urrezko domina izan da.

Munduko Triatloi Txapelketan hiru domina irabazi zituen 2016 eta 2020 artean. 2015eko Panamerikar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Fernández Zabala

**José Fernández Zabala**, baita **Pepe Zabala** ere, (Madril, 1884ko otsailaren 7a – New York (AEB), 1923ko abuztuaren 6a) alpinista, idazle, argitaratzaile eta liburu saltzailea izan zen. 1927tik Madrilgo Peñalara mendian Zabala aterpeak bere izena darama. Ama bizkaitarra zuen.

## Biografia 
Madrilen jaio zen. Ama bizkaitarra zuen eta aita, Primitivo Fernández, Murtziakoa. Pepe Zabala gisa ezaguna, XX. mendearen hasieran atletismoan aritu zen; halaber, aitarekin argitaratzaile lanean hasi zen. Familiak Madrilen 1902an inprimategi bat ireki zuen, Valverde kalean. Kirolzalea, laster mendizaletasuna eta eskia ezagutu zituen; bi kirol horietan Madrilen benetako aintzindaria izan zen. Bere aitaren kolaboratuz, garaiko kirol kazetariaren sortzailetariko bat izan zen; bere lanak *La Tribuna* egunkarian eta *Gran Vida* zein *Por Esos Mundos* aldizkarietan agertu ziren. 1910ean *El Alpinismo en España* liburua plazaratu zuen, benetako eskuliburua. 1913an Peñalara Los Doce Amigos taldearen sorreran parte hartu zuen; taldea  geroago Peñalara Alpinismoaren Espainiako Errege Elkartea bihurtu zen.

1912 eta 1916 artean Zabalak Gredosko mendilerroan eta Guadarramako mendilerroan eskalada ugari egin zuen, besteak beste, Gredosko Primer Hermanito haitza (1912) eta Manzanares el Real herrian dagoen La Pedriza ospetsuaren Risco del Pájaro izeneko haitza. Halaber kirola hauek Espaianiak zabaltzeko lan handia egin zuen. 

Argitaratzaile gisa Antonio Guijosarekin elkartu zen, Stampa izeneko lantegia sortuz. Zigilu horrekin liburuak eta aldizkariak plazaratu zituzten, besteak beste, *Peñalara* eta *Heraldo Deportivo*. 1916an beka bat eskuratu zuen Parisen arte grafikoak ikasteko. Parisen Clotilde Maurín ezagutu zuen eta 1919an ezkondu ziren. 

Berriro ere Espainian, egiten zituen gizerte kritikak eta, etsai dezente topatu zuen. Orduan, 1919an, Zabala eta bere emaztea Estatu Batuetara joan ziren, han aukera berriak bilatzeko asmoz. Han liburudenda eta liburu-banatzaile bat sortu zuten. Proiektua ondo zihoan baina 1923ean, bihotzeko arazo batek jota, hil egin zen. Alargunak, gestio ugari egin ondoren, Zabalaren gorputza espainiaratu zuen, Madrilgo Almudena hilerrian lurperatzeko. 1927an lagunek diru-bilketa bat egin zuten Peñalara mendian, Madrilen, bere izena daraman aterpe bat egiteko.

## Liburuak 
* *El alpinismo en España*, Madril, Primitivo Fernández inprimategia, 1910. 
* *Excursiones al Guadarrama*, Madril, Primitivo Fernández inprimategia, 1910-1911, 2 liburuki.  
* *De la Sierra Brava*, Madril, José F. Zabala inprimategia, 1914. 
* *Deportes de Nieve*, Madril, José F. Zabala inprimategia, 1914. 
* *Los Picos de Europa*, Madril, Imprenta Clásica Española, 1919.
*  *Guía de los sitios naturales de interés nacional. Sierra de Guadarrama*, Madril, 1931.

## Kanpo estekak 
* :Biografia Espainiako Historiaren Errege Akademiaren webgunea.
Argitaratzaile

thumb|Jose Angel Ascunce euskal argitaratzailearen adibidea izan da.
thumb|Jose Mari Espartza argitaratzailea.
**Argitaratzailea**, argira ateratzen duena, lan bat, egunkari bat, liburu plazaratzen duen pertsona da, hau da, argitaratze lanez arduratzen den pertsona. Lan horiek argitaratzaileak berak idatzitakoa edo beste pertsonek egindakoa izan daitezke. Kazetaritzan, argitaratzaile arduraduna, bestetik, egunkari batean agintarieen edo epaitegien aurreran erantzukizuna duen pertsona da. 

## Euskal argitaratzaile batzuk 
Asko izan dira Euskal Herrian. Hemen adibide gutxi batzuk:
* Ixaka Lopez Mendizabal
* Juan Goyanarte
* Jokin Zaitegi
* Xabier Mendiguren Elizegi
* Elias Amezaga
* Jose Angel Ascunce
* Jose Mari Espartza‎
* Xabier Irujo Ametzaga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santiago Matamoros

[thumb|300px|Santiago Matamoros, [Gillerna|Gillernako elizako irudi batean. Ohiko ikonografia: zaldi zuria, ezpata eta bandera, mairuak mendean.]]
**Santiago Matamoros** edo **Donejakue mairu-hiltzailea** da Donejakue apostoluaren ikonografia-irudikapen ezagun bati Espainian ematen zaion izena. Erdi Aroko mito batean deskribatzen den bezala irudikatzen da, borrokako zaldun gisa, zaldi zuri baten gainean, esku batean ezpata eta bestean kristautasunaren bandera bat, oinetan mairu edo musulmanak dituela zanpatuta, batzuen buruak moztuta irudi askotan.

## Mitoaren jatorria 
Kronika mitiko espainiarren arabera, mirariz parte hartu zuen santu apostoluak kristauen alde eta musulmanen aurka, 844. urteko Clavijoko guduan, non 5.000 lepo moztu omen zituen mairuen artean. Jean Mitchell-Lanham historialariak honela dio: "Gertaera hau legendan oinarritzen bada ere, ustezko batailak Espainiako identitate nazionalaren ikono ideologiko indartsuenetako bat eman du". 1978ra arte, Donejakue Espainiako santu nazionala izan da

### Ameriketara jauzia 
Amerikako espainiar konkistatzaileek Santiago Matamoros hartu zuten babesletzat, eta indigen amerindiar paganoek mairu musulmanen lekua hartu zuten fedearen etsai menderagarri gisa, baina 2021ean irudi ordezkapen bat izan zen, Matamoros haren ordez, Donejakue erromes baten irudia jarri zutelarik.

## Euskal Herrian 
Euskal Herrian ere Donejakueren izena duten eliza askotan ohikoak dira Santiago Matamorosen irudikapenak, eta baita izen hori gabeko elizetan ere, bereziki Gaztelako erresumara lotuago egondako Bizkaia, Araba eta Gipuzkoan. Bereziki aipagarria da Ermuko elizako erretaula nagusiko eskultura zentrala (Andres Orbe ermuar apezpikuaren enkarguz egindako lan barroko nabarmena), edo Ordiziako elizan aurki daitekeen erliebe bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Santiago Matamorosen irudikapenak Euskal Herrian.
Christy Doran

**Christy Doran** (Dublin, Irlanda, 1949) jazz garaikidearen gitarra-jotzaile ospetsua da. Bere ibilbidea batez ere Suitzan egin zuen, bereziki Luzerna hirian.

## Ibilbidea 
Doranek 70. hamarkadan OM taldea sortu zuen, Fredy Studer, Urs Leimgrumber eta Bobby Burri musikariekin batera. Talde honen ECM diskoetxearekin grabatu zuen. Studerrekin batera Jimi Hendrixi egin zitzaion omenaldi batean lan egin zuen. Free jazz eta Modern Creative estiloetako musikari askorekin lan egin du: Marty Ehrlich, Robert Dick, Ray Anderson, Han Bennink, Albert Mangelsdorff, Louis Sclavis, Marilyn Mazur, Herb Robertson, John Wolf Brennan, Patrice Héral, Jamaaladeen Tacuma, eta Carla Bley. 1997an Doranek New Bag taldearen bultzatze prozesuan hartu zuen parte. Hurrengo urteetan talde horrekin mundu bira batzuk egin zituen. Luzernako Musikhochschule ikastegiaren irakaslea izan zen.

## Diskografia
**Harsh Romantics* (1984)
**The Returning Dream of the Leaving Ship* (1986)
**Red Twist & Tuned Arrow* (1987)
**Henceforward* (1988)
*''Christy Doran's Phoenix* (1989)
**Corporate Art* (1991)
**What a Band* (1991)
**Musik für zwei Kontrabässe, elektrische Gitarre und Schlagzeug* (1991)
**Play The Music Of Jimi Hendrix* (1995)
**Race the Time* (1997)
**Shaman* (2000)
**Black Box* (2002)
**Heaven Is Back in the Streets* (2003)
**Triangulation* (2004)
**Confusing The Spirits* (2004)
**Perspectives* (2005)
**Jimi* (2005)
**La Fourmi* (2005)
**Now's the Time* (2006)
**Triangulation: Whirligigs* (2010)

## Kolaborazioak 
* *No. 9'' (Leo, 2013) Yang Jingekin batera.
* Christy Doran's Sound Fountain – *Belle Epoque* (Between the Lines, 2016)
* *Call Me Helium* (Double Moon, 2016) Jamaaladeen Tacuma, Fredy Studer, Erika Stucky musikariekin.
* *Kontaktchemie* (Boomslang Records, 2016) Alfred Vogel musikariarekin. 
* *Azurety* (hat ART, 1994) Ray Anderson eta Han Bennink musikariekin.
* *Cheer Up* (hat ART, 1995) Ray Anderson eta Han Bennink musikariekin.
* *Linear B* (Hat Hut, 1990) Joe McPheerekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Doranen webgune ofiziala.
* :Doran All Music webgunean.
* :Diskografia Discogs webgunean.
Allvar Gullstrand

**Allvar Gullstrand** (Landskrona, 1862ko ekainaren 5a - Stockholm, 1930eko uztailaren 28a) suediar oftalmologo eta optikaria izan zen. 1911ko Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen.

Begiko terapiako irakaslea izan zen, eta, ondoren, optikako irakaslea, Uppsalako Unibertsitatean. Matematika fisikoen metodoak aplikatu zituen irudi optikoen azterketan eta argia begian errefrakzioan. Lan honengatik Nobel Saria jaso zuen. Astigmatismoa ere ikertu zuen, eta oftalmoskopia eta lente zuzentzaileak kataraten eragiketaren ondoren erabiltzeko hobetu zituen.

Suediako Zientzien Akademiako kide izan zen eta Albert Einsteini Nobel Saria ematea blokeatu zuen, erlatibitatearen teoria okerra zela uste baitzuen.

## Kanpo estekak
Kriptobiosi

[270px|thumb|[Tardigrada|Tardigradoek kriptobiosia egiteko gaitasun handia dute.]]
**Kriptobiosia** izaki bizidun batzuek muturreko baldintzetan prozesu metaboliko guztiak bertan behera utziz lortzen duten egoera da, horrela luzaroan iraun dezakete baldintza hobeak iristen diren arte. Adibide ezagunena tardigradoena da, "uretako hartz txiki" ezizenaz ezagutzen direnak.

## Motak 
Kriptobiosia burutzen duten bi izaki bizidun mota daude; garapen ongenetikoaren fase zehatz batean egiten dutenak (adibidez artropodoak eta onddo, bakteria eta landareen espora eta haziak) eta bizi zikloaren edozein fasetan egin dezaketenak (protozooak, errotiferoak, nematodoak, tardigradoak, ortopteroak, goroldioak, likenak eta algak.

Hainbat motatako kriptobiosi prozesuak ezagutzen dira:
* Anhidrobiosia: urik gabeko  sasoi luzeei aurre egiteko prozesua da. Gorputzeko ur kopurua minimotara jaisten da eta "tun" izeneko estalki bat garatzen da. Ikerketek erakutsi dute hamarkadak edota mendean iraun dezaketela egoera horretan.
* Anoxibiosia: Oxigeno maila asko jaisten denean gertatzen da eta normalean baino ur kopuru handiagoa pilatzen du izakiak. Ez da kriptobiosi tradizionala kontsideratzen, ez baita "tun" estalkirik garatzen.
*Kimiobiosia: Ingurunean aurki daitekeen kutsatzaile baten kontzentrazio handiari aurre egiten dion prozesua da. Tardigradoetan ikusi da.
* Kriobiosia: Izozteak eragiten duen tenperatura jaitsiera bortitzari aurre egiteko prozesua da.
* Osmobiosia: Estres osmotiko baten aurrean babesteko eratzen da "tun" estalkia. *Artemia salina* krustazeoak ere trehalosa erabiltzen du, tardigradoek baino bost aldiz kopuru handiagoetan.

Baziloek endosporak eratzen dituzte nukleoidea gainerako zitoplasmatik banatuz eta inguruan hainbat horma eta oskol ezarriz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marco Saligari

**Marco Saligari** (Sesto San Giovanni, 1965eko maiatzaren 18a), italiar txirrindulari ohia da. Italiako Giroko hiru etapa irabazi zituen eta baita Suitzako Itzulia. Txirrindularia izan ostean zuzendaria izan zen; hain zuzen ere, Landbouwkrediet taldean 2002ean.

## Palmaresa 
**1989**
* Trentino Giroko etapa bat.
**1990**
* Toscanako Giroa.
**1991**
* Calabriako Giroko etapa bat.
* 2. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian
**1992**
* Calabriako Giroa eta etapa bat.
* Italiako Giroko etapa bat.
**1993**
* Suitzako Itzulia.
* Italiako Giroko etapa bat.
* Larcianoko Industria eta Eskulangintza Sari Nagusia
* 2. Romagnako Giroan
**1994**
* Italiako Giroko etapa bat.
* Suitzako Itzuliko etapa bat.
* Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusia.
* 3. Amstel Gold Racen
* 5. Romandiako Tourrean
**1995**
* Paris-Nizako etapa bat.
**1996**
* Kataluniako Voltako etapa bat.
**1998**
* Marseillesa Sari Nagusia.

## Kanpo estekak
Maylis Besserie

**Maylis Besserie** (1982, Bordele) eleberrigile eta irrati ekoizle frantziarra da.  Lehen eleberriari Goncourt saria eskuratu zuen 2020an. 

## Biografia 
2005ean lizentziatua, Maylis Besserie Parisko Komunikazio eta Komunikabideen Institutuan dokumental irakasle hasi zen eta, ondoren, France Culturen sartu zen irrati ekoizle gisa. 2020ko otsailean, bere lehen eleberria argitaratu zuen, *Le Tiers Temps*, Samuel Beckett idazle irlandarraren Pariseko jubilatuen etxean azken egunak gogora ekartzen dituen eleberria. Egileak protagonistaren bizitzan sakondu zuen lan horretan, eta, halaber, bere eguneroko bizitza deskribatzen zuen.

## Obra 
* *Le Tiers Temps*, Gallimard, 2020, 184 or. ISBN|9782072878398..

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tom Pidcock

**Thomas Pidcock** (Leeds, Ingalaterra, ) britainiar txirrindulari bat da, ziklo-kros, mountain bike eta errepide txirrindularitzan lehiatzen dena. Azken honetan, Ineos Grenadiers UCI WorldTeameko kidea da. Tokion ospatu ziren 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan mountain-bikeko urrezko domina lortu zuen eta Parisen jokaturiko 2024ko Olinpiar Jokoetan errepikatu egin zuen garaipena.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Jolanda Neff

**Jolanda Neff** (Sankt Gallen, 1993ko urtarrilaren 5a - ) Suitzako kirolaria da. Mendiko txirrindularitzan parte hartzen du cross country modalitatean, nahiz eta errepideko txirrindularitzan ere lehiatzen den.

Udako Olinpiar Joko bitan parte hartu du, urrezko domina lortuz Tokio 2020an, kros proban. 2016an Rio de Janeiron seigarren sailkatu zen krosean eta zortzigarren errepideko lasterketan.

Zortzi domina irabazi zituen Munduko Mendiko Bizikleta Txapelketan 2012 eta 2019 artean, eta sei domina Europako Mendiko Bizikleta Txapelketan, 2013 eta 2019 artean. Bakuko 2015eko Europako Jokoetan urrezko domina irabazi zuen kros proban.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Docteur ?

**Docteur ?** edo, euskaraz, *Mediku jauna*, Tristan Séguélak zuzendurako komedia frantsesa da. 2019an estreinatu zen.  

## Sinopsia 
Gabon gauean, Serge SOS Medikuetan Parisko guardiako mediku bakarra bezala lan egitera behartu dute. Kontsultak erritmo frenetikoan gertatzen diren bitartean, Sergek familiako Rose lagunaren deia jasotzen du eta honek premiaz etortzeko eskatzen dio. Joandakoan sendagileak Malek ezagutuko du, Uber Eats-en lan egiten duen xukrut banatzaile bat. Sergek Malek bere mediku rola egiteko kontratatuko du, eta urrutiko mikrofonoarekin diagnostikoak jakinaraziko dizkio.

## Fitxa teknikoa 
* Zizendaria : Tristan Séguéla
* Gidoia : Tristan Séguéla eta Jim Birmant
* Ekoizleak : Bruno Nahon ets Caroline Nataf
* Argazki zuzendaria : Frédéric Noirhomme
* Ekoiztetxeak : Unité de production, France 2 Cinéma.
* Aurrekontua : 5,89 milioi euro
* Jatorrizko herrialdea : Frantzia
* Jatorrizko hizkuntza : frantsesa
* Generoa : komedia
* Iraupena : 88 minutu.
* Kaleratze data : Frantzia :2019ko abenduaren 11a

## Erreferentziak
Oscar Camenzind

**Oscar Camenzind** (Schwyz, 1971ko irailaren 12a), suitzar txirrindulari ohia da. Munduko Txapelduna izan zen eta 1998ko Italiako Giroan laugarren sailkatu zen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak 
*
Ingeles bidea (Donejakue bidea)

**Ingeles** **bidea** Donejakue bideko ibilbideetako bat da. Galiziako Ferrol (118 km) edo Coruñako (75,5 km) hirietan hasten da eta hegoalderantz doa Santiagoraino.

## Erdi Aroa 
Erdi Aroko erromes batzuentzako bide egokiena zen hau Santiagora iristeko. Eskandinaviako edo Europako iparraldeko beste eskualde batzuetako erromesak itsasontziz iristen ziren Galiziara, oinez edo zaldiz joan beharrean. Jakina da erromes islandiar batek behintzat jarraitu zuela bide hori 1154an. Frantziaren eta beste herrialde batzuen arteko gatazka-uneetan, batez ere Ingalaterran,  horrek trafiko handia eragin zuen bide honetan. Ingalaterrako Erresumaren eta Frantziako Erresumaren arteko Ehun Urteko Gerran (1337-1453), bide ingelesa sendotu egin zen, erromes eta merkatari ingelesak Koroa ingelesaren baimenarekin Galiziako portuetara joango baitziren eta Santiago bisitatu ondoren. Erromesentzako ospitale askok laguntza ingelesa jaso zuten, adibidez Sigüeiro, San Paio, Pontedeume, Betanzos, Bruma, Nada, Miño eta Padernen.

## XXI. mendea 
21. mendean, bide ingeles hau Frantses bidearen alternatiba askoz motzago gisa berreskuratu da. Santiagoko Katedralak emandako ziurtagiri ofiziala jasotzeko, pertsona batek bere erromesaldia osatu duela baieztatzeko, gutxienez 100 km-ko pasealekua egin behar da. Ferroldik abiatzeak bakarrik uzten du distantzia hori egiten Bide ingelesean. Ferrolgo kaian markagailu bat dago, hura iragartzen duen informazio turistikoko eraikinaren parean. Aterpetxe publiko modernoak Neda, Pontedeume, Miño, Betanzos, Presedo eta Bruma herrietan dira.

Hala ere, 2016ko abendutik aurrera, Santiagoko Katedralak Coruñatik baldintza jakin batzuekin hasten direnei ere ziurtagiria ematea erabaki du: jatorrizko herrialdera itzulitakoan, han 25 km-ko erromesaldia egitera behartuta daude.

2018an, 14.150 erromesek (Santiagoko Katedraleko erromesen harrera-bulegora iristen ziren erromes guztien %4,32k) Bide ingelesa egin zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Portugalgo bidea (Donejakue bidea)

**Portugalgo Bidea** Donejakue Bideko erromesaldi-ibilbide baten izena da. Portugalen hasten da, Porton edo Lisboan, eta iparralderantz doa Santiagoraino. 

Portugalgo bidea Donajakue bideko bigarren ibilbiderik ezagunena da, Frantses bidearen ondoren. Portugalgo bidea 227 km-koa da Portotik hasita, edo 610 km-koa Lisboatik hasita. Gero eta ospe handiagoa du, eta 81.000 lagunek egin zuten Portugalgo bidea 2018an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Beloradotik San Juan de Ortegara (Donejakue bidea)

thumb|Erromesak

## Donejakueren Frantses Bideko hamaikagarren etapa 
Etapak bi zati ditu: lehenengoa Villafranca Montes de Ocaraino, eta bezperan bezala N-120 errepidearen ondoko nekazaritzako pistetatik jarraituko dugu, zerbitzuak badituzten herri txikiak zeharkatuz. Bigarrenea, Ocako Mendietako basoen zeharkaldia da, luzea eta bakartia, hasierako hiru kilometroetan 200 metroko desnibela gaindituz.

## Beloradotik San Juan de Ortegara: 23,29 km. 
thumb|San Felices XII.mendeko monasterio errromanikoaren aztarnak.
Beloradoko irteeran, N-120 errepide nazionala gurutzatuko dugu, Tiron ibaia zeharkatzeko egurrezko zubi batetik, ondoren lurrezko pista eroso bat hartuzk Tosantosera ailegatzeko.

**4,8. Tosantos**

Atera ondoren, lurrezko pista batetik jarraituko dugu, zereal-soroen artean aurrera. Villambistiatik pasa, norabide berean jarraitu, eta N-120 errepidea gurutzatuz Espinosa del Caminora iritsiko gara.

**8,3. Espinosa del Camino** 

Beste nekazaritza-pista bat hartuko dugu irteeran, soroen artean jarraitzeko. Muino xume baten ondoren, San Felices absidearen ondotik pasatuko gara. Antzinako monasterio erromaniko baten aztarna da, eta kronika batzuen arabera, Diego Porcelos kondearen (Burgosko fundatzailea) hilobia dago han. Gero, pontoi batetik Oca ibaia zeharkatuko dugu, Villafranca Montes de Ocan sartzeko.

**23,29. San Juan de Ortega**.

## San Juan de Ortega 
thumb|San Juan de Ortega monasterioa.
Parrokiako aterpetxe xume eta historikoak funtzionatzen jarraitzen du. Eliza erromanikoaren barruan "Argiaren Miraria" deritzona sortzen da; urtean bi egunetan, ekinozioetan, eguzkiak hamar minutuz Deikundearen eszena irudikatzen duen kapitela argitzen du. Beste eraikin aipagarri bat San Juan de Ortega Monasterioa dugu.

## Aterpetxeak 
Erabiliena “San Juan de Ortega parrokiako aterpetxea” da, herriaren erdian. Bertan 60 lagun sartzen dira hiru logela partekatutan. Gidetako beste aterpetxe batzuk honakoak dira: El descanso de San Juan aterpetxea, ta La Henera hotela. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Donejakueren Frantses bidea – Consumer gida 
* Donejakueren Frantses bidea – Gronze gida
Cintruénigoko geltokia

**Cintruénigo** Euskal Herriko Nafarroa Garaiko tren eta autobus geltoki bat da, Cintruénigo udalerrian kokatuta dagoena.

Geltokia 1941. urtean ireki zen.

## Historia 
Soria-Castejón burdinbidearen eraikitzea Primo de Riveraren diktaduran onartu zen, Guadalhorce egitasmoan. Eraikitze prozesuari 1927an eman ziztzaion hasiera baina arazo ugariren ondorioz, eraikuntza atzeratu zen. Azkenean, 1941ko irailan inauguratu zen. Azpiegiturak urte berean sortutako RENFEren ardurapean gelditu ziren. Multzoak bere garrantzia izan zuen zeren eta, geltokitik aparte, merkantziak gordetzeko biltegia, ur-depositoa eta zerbitzurako trenbide zein kai batzuk baitzituen. 

1996an, trafiko eskasa zuela eta, Soria-Castejon ibilbidea itxi egin zen. 

## Egungo egoera 
Behin burdinbidea itxita, trenbideak altxatu ziren eta eraikinak beste erabileretarako moldatu ziren. Garai bateko geltokian egun taberna bat dago. Trenbideen aldean aparkaleku bat egin da.

## Zerbitzuak 
### Hiriarteko garraioa 
Nafarroako Hiriarteko Garraioa sareko eta lineek zerbitzua ematen diote geltoki honi:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Nafarroako Hiriarteko Garraioa

## Kanpo estekak 
* ADIF enpresako web gunea
* RENFE enpresako web gunea

]]
Fisterrarako Bidea

**Fisterrarako Bidea** Donejakue bidearen luzapen bat da, Finisterre lurmuterraino doana Santiagotik.

## Historia 
Zorrotz hitz eginda, Fisterrarako Bidea ez da Donejakue Bidearren, ez duelako Santiago de Compostela helmuga. Hala ere, lotura estua izan du erromesen bidearekin. Bide hau aipatzen da XII. mendeko kroniketan, nola erromes batzuk Santiagora iritsi eta egonaldi laburra egin ondoren, Fisterrera joan zirela, garai hartako munduaren amaiera. Hor konexio bat dago zelten kondairekin, zeinetan Atlantikoan kokatzen den zeruertza, eta beraz, Fisterrako muturrera iristea betiereko bizitzara hurbiltzea esan nahi zuen sinbolikoki. 

Fisterrarako Bidearen amaiera alternatibo batek Muxía herrian kokatzen du Atlantikoarekin topaketa, bidearen azken muturra.

## Ibilbideak 
### Santiago - Fisterra 
(Santiago de Compostelarako distantzia leku izenen ondoren ematen da.)

Santiago de Compostela&nbsp;-&nbsp;Ponte Sarela, 2&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Moas, 4&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Carvajal / O Carballal, 6&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Augapesada, 10&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Trasmonte, 12&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Ponte Maceira, 15&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Negreira, 19an&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Zas, 22 &nbsp;km&nbsp;-&nbsp;A Pena, 27&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;As Maroñas , 38&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Corzón, 44&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Olveiroa, 47 urte&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Cee, 52&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Corcubión, 53&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Sardiñeiro, 58&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Finisterre / Fisterra, 64&nbsp;km

### Desbideraketa Muxiara 
San Martín / San Martiño de Duio, 66&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Lires, 78&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Frixe, 80&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Morquintián, 83&nbsp;km&nbsp;-&nbsp;Muxia, 83&nbsp;km

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Panipak Wongpattanakit

**Panipak Wongpattanakit** (1997ko abuztuaren 8a) Thailandiako emakume kirolaria da, taekwondon lehiatzen dena.

2016an eta 2020an Udako  Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, bi domina lortuz, brontzea Rio de Janeiron 2016an eta urrea Tokyo 2020an, Adriana Cerezo Iglesias espainiarra garaitu ondoren.
Asiako Jokoetan, 2014an eta 2018an, bi domina irabazi zituen. 

Taekwondoko Munduko Txapelketan, hiru domina irabazi zituen 2015 eta 2019 bitartean, eta bi domina Asiako Taekwondo Txapelketan, 2014 eta 2016 urteetan.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen berriz.

## Nazioarteko emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*"Panipak Wongpattanakit" Olympic.org-en Artxibatua
*"Panipak Wongpattanakit" OlympicChanel.com-en Artxibatua
*"Panipak Wongpattanakit" Olympics.com-en
*"Panipak Wongpattanakit Olympedian
*"Panipak Wongpattanakit" TaekwondoData.com-en
*"Panipak Wongpattanakit" The-Sports.org-en
*"Panipal Wongpattanakit" Sports Reference-en  Artxibatua
Dusty Hill

**Joseph Michael Hill** (Dallas, Texas, 1949ko maiatzaren 19a - Houston, Texas, 2021eko uztailaren 28a), **Dusty Hill** izenez ezaguna, estatubatuar musikaria, abeslaria eta abestigilea izan zen. *ZZ Top* musika taldearen baxu-jotzailea eta bigarren abeslaria izateagatik ezaguna zen. Horrez gain, teklatua ere jotzen zuen taldearekin. 2004an Rock and Rollaren Ospearen Aretoan sartu zuten ZZ Topen taldekide gisa.

2021eko uztailaren 28an hil zen Houstonen 72 urte zituela.

## Diskografia 
### American Blues taldearekin 
* *American Blues*
* ''American Blues 'Is Here'* (1968)
* *Do Their Thing* (1969)

### ZZ Top taldearekin 
**ZZ Top's First Album* (1971)
**Rio Grande Mud* (1972)
**Tres Hombres* (1973)
**Fandango!* (1975)
**Tejas* (1977)
**Degüello* (1979)
**El Loco* (1981)
**Eliminator* (1983)
**Afterburner* (1985)
**Recycler* (1990)
**Antenna* (1994)
**Rhythmeen* (1996)
**XXX* (1999)
**Mescalero* (2003)
**La Futura'' (2012)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Archer Martin

**Archer John Porter Martin** (Londres, 1910eko martxoaren 1a - Llangarron, Gales,  2002ko uztailaren 28a) britainiar kimikaria izan zen. 1952ko Kimikako Nobel Saria irabazi zuen Richard Laurence Millington Syngerekin batera kromatografia asmatzeagatik.

Cambridgeko Unibertsitatean ikasi zuen. Fisika kimikoko eta nutrizioko laborategietan lan egin zuen. E eta B2  bitaminen alderdi batzuetan, biokimikan eta kromatografia mota berriak aurkitzera eraman zuten tekniketan espezializatu zen.

## Kanpo estekak
Carl Gustav Carus

**Carl Gustav Carus** (Leipzig, 1789ko urtarrilaren 3a - Dresden, 1869ko uztailaren 28a) alemaniar margolari, sendagile eta naturalista izan zen.

1811n medikuntzan eta psikologian doktoratu zen eta 1814an amatasun-klinika bateko zuzendari izendatu zuten Dresden. Caspar David Friedrichekin ikasi zuen margotzen 1814 eta 1817 artean. Ornodun kontzeptua sortu zuen, ondoren Darwinek eboluzioaren teorian erabili zuena. Paisaien margolanetanetan fenomeno geologikoak islatzen saiatu zen.

## Iruditegia 

Carl Gustav Carus - Das Kolosseum bei Mondschein - ca1830.jpeg|Koliseoa ilargiaren argitan
Carl Gustav Carus - The Imperial Castle - Google Art Project.jpg|Gaztelua Inperiala
CarusSorrent.JPG|Sorrentoren oroimenez
Carl Gustav Carus - Blick auf Dresden bei Sonnenuntergang.jpg|Dresden, eguzkitan
Carl Gustav Carus - Barge Trip on the Elbe near Dresden (Morning on the Elbe) - Google Art Project.jpg|Txalupan paseatzea Elba ibaian, Dresdenetik gertu
Carl Gustav Carus - Balkon in Neapel - Google Art Project.jpg|Napoliko badiari begira dagoen balkoia duen gela, 1829 edo 1830.
Carl Gustav Carus - Italienischer Mondschein (Rom, Peterskirche im Mondschein).jpg|San Petri Erroman ilargiaren argitan
Carl Gustav Carus - Tintern Abbey.jpg|Tintern Abadia
Carl Gustav Carus - Italienische Fischer im Hafen von Neapel.jpg|Arrantzale italiarrak kaian
Carl Gustav Carus - Segelschiff (ca.1820).jpg|Belaontzi
Carl Gustav Carus - Vollmond bei Pillnitz.jpg|Ilargi betea Pillnitzetik gertu
Carl Gustav Carus - Woman on the Balcony - Google Art Project.jpg|Emakumea balkoian
Carl Gustav Carus Stone Age Mound.jpg|Harrizko Aroaren mendixka
Carl Gustav Carus - Das Atelierfenster.jpg|Estudio lo leihoa
Carl Gustav Carus - Ruine Eldena mit Hütte bei Greifswald im Mondschein.jpg
Carl Gustav Carus - Memory of a Wooded Island in the Baltic Sea(Oak trees by the Sea) - Google Art Project.jpg|Zuhaitz uharte baten oroitzapena Baltikoan (Haritzak itsasertzean)

## Kanpo estekak
Kaylee McKeown

**Kaylee Rochelle McKeown** (Redcliffe (Australia) ) australiar igerilaria da. Udako Olinpiar Jokoetan urrezko bost domina eskuratu ditu, guztira 9 domina.

## Olinpiar Jokoak
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, lau domina lortu zituen:
*100 m bizkar* proban, urrezko domina irabazi zuen, eta Olinpiar Jokoetako errekorra **(OE)** ezarri zuen 57,47ko denborarekin, Kylie Masse kanadarraren (zilarrezkoa, 57,72koarekin) eta Regan Smith estatubatuarraren aurretik sailkatuz (brontzekoa, 58,05koarekin). Munduko errekorra **(ME)** ere haren esku dago, Australian, Olinpiar Jokoetako sailkepenetarako probatan, lortutako 57,45 segundoko denborarekin.  *200 m bizkar* proban ere, urrezkoa lortu zuen 2.04,68 minutuko denborarekin, Kylie Masse kanadarraren (zilarrezkoa, 2.05,42koarekin) eta Emily Seebohm herrikidearen aurretik sailkatuz (brontzekoa, 2.06,17koarekin).*4x100 m lau-estiloko errelebo*an, urrezkoa eskuratu, eta Olinpiar Jokoetako errekorra **(OE)** ezarri zuen Australiako taldeak 3.51,60 denborarekin, AEBko (zilarrezkoa, 3.51,73ko denboarekin) eta Kanadako taldeak gaindituz (brontzezkoa, 3:52.60koarekin). Hauek osatu zuten taldea: Kaylee McKeown, Chelsea Hodges, Emma McKeon, Cate Campbell, Emily Seebohm, Brianna Throssell eta Mollie O'Callaghan-ek. *4x100 m lau-estiloko errelebo misto*an, brontzezkoa irabazi zuen 3.38,95 denborarekin, Erresuma Batuko taldearen (urrezkoa 3.37,58 denborarekin **ME**) eta Txinakoaren atzetik sailkatuz (zilarrezkoa, 3.38,86); hauek osatzen zuten taldea: Kaylee McKeown, Zac Stubblety-Cook, Matthew Temple, Emma McKeon, Bronte Campbell, Isaac Cooper eta Brianna Throssell-ek.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan bost domina eskuratu zituen, bi urrezko, zilarrezko bat eta brontzezko bi. Urrezkoak bizkar estiloan lortu zituen, 100 eta 200 metrotako lasterketatan.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Gainerako jarduerak
2017ko Munduko Ur-kirol Txapelketan, 200 metro bizkar-proban hartu zuen parte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kirol eskalada 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Kirol eskalada 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokion egin zen eskalada proba izan zen. Lehen aldiz kirol eskaladak parte hartu zuen Udako Olinpiar Jokoetan, eta probak Aomi Urban Sports Parkean ospatu ziren.  

Formatuak hiru diziplina bateratzen ditu: abiadura eskalada eta bloke-eskalada eta eskalada sokarekin. Honelakoak dira hiru diziplina horiek: 

* Abiadura. eskalatzaileek hamabost metroko horma bat igotzen dute ahalik eta azkarren. Veddriq Leonardo indonesiarrak du munduko marka gizonezkoetan: bost segundo eta hogei ehunen. Emakumezkoena, berriz, Julia Kaplina errusiarraren esku dago: 6,99. 
* Blokea. Eskalatzaileek 4,5 metroko horma batean babesik gabe aritzen dira, forma ezberdinetako blokeetan erori gabe. Estrategia, indarra eta malgutasuna ezinbestekoak dira modalitate horretan. 
* Zailtasuna. Hamabost metroko horma bateko goiko aldean dagoen bide bat egin behar dute eta aurkitzen dituzten heldulekuekin aritzen dira lehian. Sei minutu dituzte erori gabe urrunen dagoen heldulekura iristeko. 

Hiruretan egindako lanak batuz lortuko da irabazlearen izena. Formatu hori 2018ko Udako Gazteriaren Olinpiar Jokoetan probatu zen lehenengo aldiz. Formatu honek kritika handiak eragin zituen eskalatzaileen artean, hiru diziplinak oso ezberdinak direlako, bereziki abiadura-eskalada. 

Gutxi dira hiru diziplinak guztiz menperatzen dituzten eskalatzaileak, baina hirutatik bitan aurrean ibiltzea ezinbestekoa da onenen artean egoteko ariko diren sei eskalatzaileetako bat izateko. 

## Parte-hartzaileak 
Gizonezko parte hartzaileen artean hauek zeuden: Adam Ondra txekiarra (bost aldiz irabazi du Munduko Txapelketa, eta oso ona da zailtasuneko eta blokeko probetan), Tomoa Narasaki eta Kai Harada japoniarrak, Jakob Schubert austriarra, Mickael eta Bassa Mawem anaia frantziarrak, Alex Megos alemaniarra eta Alberto Gines espainiarra, besteak beste. 

Emakumezko parte hartzaileen artean, aldiz, beste hauek: Janja Garnbret esloveniarra (sei aldiz munduko txapelduna izandakoa), Akiyo Noguchi eta Miho Nonaka japoniarrak, Shauna Coxsey ingelesa, Aleksandra Miroslaw poloniarra eta Petra Klinger suitzarra.

*
*
*
*
*
*
*
*
*
* **Antolatzailea**
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Probak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igeriketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Igeriketa 2020ko Udako Olinpiar Jokoak** Tokioko Ur Zentroan ospatu ziren, 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 1era bitarte, Tokion, maratoi igeriketa izan ezik, abuztuaren 4-5ean ospatu zela. 

Guztira 37 proba egongo dira, 18 genero bakoitzean eta bat mistoa, inoizko kopururik altuena. Gizonezkoen 800 metro libre, emakumezkoen 1.500 metro libre eta 4x100 metroko errelebo mistoa sartu ziren 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Dominak 
### Herrialdeka 
### Probaren arabera 
#### Gizonezkoak 
 Sailkapen fasean parte hartu eta domina lortu zuten igerilariak.

#### Emakumezkoak 
b Sailkapen fasean parte hartu eta domina lortu zuten igerilariak.

### Proba mistoak
c Kanporaketetan parte-hartu zuten baina ez finalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joey Jordison

**Nathan Jonas Jordison Aldrich** (Des Moines, Iowa, 1975eko apirilaren 26 - *ibidem*, 2021eko uztailaren 26a), ezagunagoa **Joey Jordison** artista izenez, estatubatuar musikaria eta musikagilea izan zen. Slipknot musika taldearen sortzaileetako bat eta bateria-jotzailea izateagatik ezaguna zen. 

2021eko uztailaren 27an hil zen, 46 urte zituela.

## Diskografia 
### Modifidious taldearekin 
*1993: *Drown*
*1993: *Submitting to Detriment*
*1993: *Visceral*
*1994: *Mud Fuchia*
*1994: *Sprawl*

### The Have Nots taldearekin 
*1996: *Forgetting Yesterday and Beating You with Kindness*

### Slipknot taldearekin 
*1996: *Mate. Feed. Kill. Repeat.*
*1998: *Slipknot demo*
*1999: *Slipknot*
*1999: *Welcome to Our Neighborhood*
*2001: *Iowa*
*2002: *Disasterpieces*
*2004: *Vol. 3: (The Subliminal Verses)*
*2005: *9.0 Live*
*2006: *Voliminal: Inside the Nine*
*2008: *All Hope Is Gone*
*2010: *(sic)nesses*
*2012: *Antennas to Hell*

### Murderdolls taldearekin 
*2002: *Right to Remain Violent (EP)*
*2002: *Beyond the Valley of the Murderdolls*
*2010: *Women and Children Last*

### Roadrunner United taldearekin 
*2005: *The All-Star Sessions*
*2008: *The Concert*

### The Rejects taldearekin 
*2012: *Love Songs for People Who Hate*
*2014: *Strung Out, Pissed Off and Ready To Die*

### Scar the Martyr taldearekin 
*2013: *Revolver EP*
*2013: *Metal Hammer EP*
*2013: *Scar the Martyr*

### Vimic taldearekin 
* Argitaratu gabe: *Open Your Omen*

### Sinsaenum taldearekin 
*2016: *Sinsaenum* (EPa)
*2016: *A Taste of Sin* (EPa)
*2016: *Echoes of the Tortured*
*2017: *Ashes* (EPa)
* 2018: *Repulsion for Humanity*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Halterofilia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Halterofilia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokioko Nazioarteko Foroaren instalazioetan egin zen, uztailaren 24tik abuztuaren 4ra.

Guztira, 14 proba jokatu ziren kirol honetan: 7 gizonezkoenak eta 7 emakumezkoenak. Lehiaketen programa aldatu egin zen aurreko edizioarekin alderatuta; gizonezkoen kategoria bat kendu egin zen.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeak 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bob Odenkirk

**Robert John Odenkirk** (Berwyn, Illinois, 1962ko urriaren 22a), **Bob Odenkirk** izenez ezaguna, estatubatuar aktorea eta idazlea da. *Breaking Bad* telesailean eta honen spin-offean, *Better Call Saul*, Saul Goodman izeneko abokatu ilunarena egiteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista 
### Bideo jokoak 
### Bideoklipak 
## Bibliografia 
## Diskografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Robert Bosch

thumb|250px|Albecken jaio zen etxea.
**Robert Bosch** (Albeck, 1861eko irailaren 23a-Stuttgart, 1942ko martxoaren 12a) ingeniaria, asmatzailea eta industria-gizon alemaniar izan zen. 1886an Stuttgart hirian doitasun mekanika tailer bat ireki zuen, denborarekin Robert Bosch Gmbh lantegia izango zenaren oinarria. Hitlerren aurka lan egin zuen. 

## Biografia 
Bosch Albecken jaio zen, Ulmetik gertu, Hego Alemanian. Familia ugari baten hamaikagarren semea zen. Familiak nekazaritza munduan zuen jatorria baina aita masoi zen eta seme-alabeei beste motatako hezkuntza eman zien. 1869tik 1876ra, Robert Boschek Ulmeko Realschulen (bigarren irakaskuntzako eskola teknikoa) ikasi zuen.
Ondoren, gazteak zazpi urte eman zituen Alemania, Erresuma Batua eta Estatu Batuetako lantegi desberdinetan lanean, tartean New Yorkeko Thomas Alva Edisonekin eta Erresuma Batuko Siemensekin. 1886ko azaroaren 15ean Stttugarten bere tailer propioa irekin zuen. Hortik aurrera bere ibildiea asmakizun desberdinek markatu zuten. Horrela, 1887an, pizteko gailu magnetikoa asmatu zuen. 1897an ibilgailu baten motorrean magneto bat moldatu zuen, lehendabizikoa izanik. Asmakizun horrekin automobilaren industriak zuen arazo tekniko handi bat konpondu zuen. 

Poliki-poliki lantegiak Alemaniatik kanpo zabaldu zen. Horrela, 1898an, Erresuma Batuan, bulegoa ireki zuen. Estatu Batuetan 1906an lehen bulegoa ireki zuen eta 1910ean lehen lantegia. 1913 lantegia, Afrikan izan ezik, beste lau kontinentetan bulegoak zituen; ordurako salmenten %88a Alemaniatik kanpo burutzen zituen. Lehen Mundu Gerraren urteetan automobilaren hobekuntza handiak egin zituen. 1920. hamarkadan, mundu mailako krisialdiarekin, lantegia berritzeko programa handia eraman zuen aurrera. 

1942an hil zen. Bi aldiz ezkonduta, lau seme-alaba bizirik zeuden. 

## Ardura etikoa 
Boschek langileekiko ardura erakutsi zuen bizitza osoan. Alemanian lehenetariko enpresaburu izan zen zortzi orduko lan-jardunaldia ezartzen, adibidez. Lehen Mundu Gerran armak egiteko izan zituen kontratuekin etekinak nahi ez zituenez, karitatezko helburu zuten lanetan lagundu zuen; halaber, 1940an, ospitalea egin zuen Stuttgat hirian. Ideologikoki, bestetik, Adolf Hitlerren aurkakoa izan zen eta nazien errepresioaren biktimei laguntza eskaini zien sarritan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Robert Bosch Gmbh

## Kanpo estekak 
*:Biografia.
Tom Steels

**Tom Steels** (Sint-Gillis-Wass, 1971ko irailaren 2a) flandriar txirrindulari ohia da. Belgikako txapelduna izan zen lau urte eta Frantziako Tourrean eta Espainiako Vueltan etapa garaipenak lortu zituen. Txirrindulari izan ostean zuzendaria izan da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Tenisa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 1era ospatu zen Tokioko Ariake Koliseoan. 

Guztira 5 proba jokatzen dira tenisean, bi gizonezkoenak (banaka eta binaka), bi emakumezkoenak (banaka eta binaka) eta misto bat binaka. Programa aurreko Olinpiar Jokoetako berdina da, baina alde txiki batekin: gizonezkoen finala 3 setera jokatuko da, lehen 5 zen bitartean. Gainera, set batean berdinketa dagoenean bikoteko modalitatean, tie-break bat egongo da 10 puntura. 

## Garapena 
Bero handia zela eta, partiden ordutegiak aldatu ziren, beranduago hasiz. Beroa zela eta Paula Badosa tenislariak gurpildun-aulkian utzi behar izan zuen partida eta Daniil Medvedevek epaileari esan zion bukatzeko gai zela, "baina hil zitekeela ondoren"..

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Probaren arabera 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karatea 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Karatea 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko abuztuaren 5etik 7ra bitarte lehiatu zen, Nippon Budokan instalazioetan, Tokion.

Karatea berria izan zen kirol olinpikoen artean. Zortzi proba egon ziren: lau gizonezkoenak eta lau emakumezkoenak. 

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Gizonezkoak 
### Emakumezkoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saskibaloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Saskibaloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** 2021eko uztailaren 24tik abuztuaren 8ra bitarte lehiatu zen. Saskibaloi tradizionala Saitama Super Arenan lehiatu zen, Saitaman, eta 3x3 saskibaloia Aomi Hiri Kirol Parkean, Tokion.

## Sailkapenaren laburpena 
## Dominak 
### Herrialdeka 
### Probak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laurie Metcalf

**Laura Elizabeth Metcalf** (Carbondale, Illinois, AEB, 1955eko ekainaren 16a - ) aktore estatubatuarra da. Lau hamarkadako ibilbidean sari eta izendapen ugari jaso ditu. Hiru Primetime Emmy sari eta bi Tony sari irabazi ditu. Oscarretarako nominatua egon da.

Metcalfek Steppenwolf Theatre Company konpainian hasi zuen bere ibilbidea eta maiz egiten du lan Chicago antzokian. Broadwayko emanaldi eszenikoengatik eta egindako lanengatik, Metcalfek Tony sarietarako sei izendapen jaso izan ditu.

Ospea irabazi zuen bereziki Jackie Harrisen rolean *Roseanne* (1988-1997, 2018) telesailean.

## Kanpo estekak
Triatloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

thumb|Odaiba, 2020ko Udako Olinpiar Jokoakthumb|Odaiba itsas parkearen sarrera
**Triatloia 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokioko Odaiba itsas parkean ospatu zen, 2021eko uztailaren 26tik uztailaren 31ra. 

Hiru proba egin ziren guztira, bata gizonezkoena, beste bat emakumezkoena eta errelebo mistoko hirugarren bat. Lehen aldia zen errelebo mistoa sartzen zela triatloi olinpikoan.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdeka 
### Kategoriak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bernice Rubens

**Bernice Rubens** (Cardiff, 1923ko uztailaren 26a - Londres, 2004ko urriaren 13a) idazle galestarra izan zen. Booker Prize literatura-saria irabazi zuen lehenbiziko emakumea izan zen.

## Lanak 
* *Set on Edge* (1960)
* *Madame Sousatzka* (1962)
* *Mate in Three* (1966)
* *Chosen People* (1969)
* *The Elected Member* (1969) (Booker Saria 1970)
* *Sunday Best* (1971)
* *Go Tell the Lemming* (1973)
* *I Sent a Letter To My Love* (1975)
* *The Ponsonby Post* (1977)
* *A Five-Year Sentence* (1978)
* *Spring Sonata* (1979)
* *Birds of Passage* (1981)
* *Brothers* (1983)
* ''Mr Wakefield's Crusade* (1985)
* *Our Father* (1987)
* *Kingdom Come* (1990)
* *A Solitary Grief* (1991)
* *Mother Russia* (1992)
* *Autobiopsy* (1993)
* *Hijack* (1993)
* *Yesterday in the Back Lane* (1995)
* *The Waiting Game* (1997)
* *I, Dreyfus* (1999)
* *Milwaukee* (2001)
* *Nine Lives* (2002)
* *The Sergeants' Tale* (2003)
* *When I Grow Up'' (2005)

## Kanpo estekak
Percy Howard Newby

**Percy Howard Newby** BIO (Garsington, Erresuma Batua, 1918ko ekainaren 25a – 1997ko irailaren 6a) eleberrigile eta irrati-ekoizle ingelesa izan zen. Booker Sariaren lehen edizioko irabazlea izan zen 1969an, *Something to Answer For* eleberriari esker.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *A Journey to the Interior* (1945)
* *The Spirit of Jem* (1947)
* *Agents and Witnesses* (1947)
* *Mariner Dances* (1948)
* *The Loot Runners* (1949)
* *The Snow Pasture* (1949)
* *The Young May Moon* (1950)
* *A Season in England* (1951)
* *A Step to Silence* (1952)
* *The Retreat* (1953)
* *Picnic at Sakkara* (1955)
* *Revolution and Roses* (1957)
* *Ten Miles From Anywhere* (1958)
* *A Guest and His Going* (1960)
* *The Barbary Light* (1962)
* *One of the Founders* (1965)
* *Something to Answer For]]* (1968)
* *A Lot to Ask* (1973)
* *Kith* (1977)
* *Feelings Have Changed* (1981)
* *Leaning in the Wind* (1986)
* *Coming in with the Tide* (1991)
* *Something About Women* (1995)

### Ez-fikzioa 
* *Maria Edgeworth* (1950)
* *The Novel, 1945-1950* (1951)
* *The Uses of Broadcasting* (1978)
* *The Egypt Story* (1979)
* *Warrior Pharaohs* (1980)
* *Saladin in His Time* (1983)

## Kanpo estekak 
* (en) P.H. Newbyri buruzko informazio-gunea
Igeriketa artistikoa 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Igeriketa sinkronizatua 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan** Tokioko Ur Zentroan egin zen, 2021eko abuztuaren 2tik 7ra.

Guztira, bi proba egin ziren kirol honetan, biak emakumezkoenak. Lehiaketen programa aurreko edizioan bezala mantendu zen.

## Parte-hartzaileak 
## Dominak 
### Herrialdearen arabera 
### Kirolariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak