open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Argentinako ipar-mendebaldeko eskualdea

[thumb| [La Rioja probintzia barne duen eskualdeko mapa.]]
**Argentinako ipar-mendebaldeko eskualdea** Norte Grande Argentino eskualdea osatzen duten bi azpizatiketa administratiboetako bat da, bestea Argentinako ipar-ekialdea da, beraz, praktikan, handiagoko azpieskualde bat da. Entitate edo barruti politiko bat da, eta La Rioja barne hartzen duen Argentinako Ipar-mendebaldeko eskualde historiko-geografikoarekin lotuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* RegionNorteGrande.com.ar
* dirnoa.com | Argentinako ipar-mendebaldeko direktorioa  Archivado
Yucumã ur-jauzia

**Moconá ur-jauzia** edo **Yucumã ur-jauzia**, Uruguai ibaian dagoen ur-jauzia da, Brasil eta Argentina arteko mugan. Munduko ur-jauzi handiena da: 3.000 metro.

Argentinako Misiones probintziaren (Yabotí Biosfera Erreserba) eta Hegoaldeko Rio Granden (Brasil) arteko mugetan dago, Turvoko Estatuko Parkearen  eremu babestuarekin.

Ur-jauzi horrek badu berezitasun bat: ez da zeharkakoa, ur-jauzi gehienetan bezala, paraleloa baizik. Berezitasun hori ibaiaren hondoaren azpian glaziazio-aldian sortutako faila geologiko bati zor zaio; ibaiaren sakonera 170 metrokoa da leku batzuetan. Horren ondorioz, Moconako ur-jauzien altuera eta zabalera aldatu egiten dira uraren mailaren arabera: ibaiaren maila altua denean, luzera 1.800 metrokoa da; altuera 5 metrotik 7 metrora bitartekoa eta 15 metrora bitartekoa, ibaia txikia denean.

Guarani hizkuntzan Moconák "dena irensten duena" esan nahi du. Erliebe malkartsuarekin, ibai eta erreka ugarik ildotuta eta baso-masa garrantzitsu batek estalita, Moconáko ur-jauziak natura bizitzeko ehun alternatiba baino gehiago eskaintzen ditu.

Hobietatik sartzen diren flora eta fauna behatu ahal izango dituzu, urrats bakoitzean mila bizimodu harmoniatsu nola bizi diren deskubrituz: zuhaitzak, zuhaixkak, lianak, igokariak, landare epifitoak, hegaztiekin, ugaztunekin, narrastiekin, arrainekin eta anfibioekin batera, natura orekatu batean. Urtaro guztiak ez dira egokiak ur-jauziak ikusteko, baina ibaiaren emariaren araberakoa da, baxua denean bakarrik ikusten dira ur-jauziak.

Moconá erreserba 1967an sortu zen, Juan Alberto Harrietek, lurren jabeak, ur-jauziak dauden 999 hektarea dohaintzan eman ostean.

Moconá probintzia-parkea 1988ko ekainaren 4ko 1434/1988 Dekretuaren bidez sortu zen eta 1991ko ekainaren 27an berretsi zen XVI - 27. Foru Lege Probintzialaren bidez (2854. Lege aurretik) , ur-jauzien ingurumena zaintzeko asmoz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tigrearen zezenketa (Donostia, 1904)

**Tigrearen zezenketa** Donostian 1904. urtean antolatu zen ekintza bat izan zen, Txofreko zezen plazan (orduan berria, urtebete ere ez zen inauguratu zela; 1973an desagertutako eraikina) 1904ko uztailaren 24an gertatua. Zezen bat eta tigre bat elkarrekin borrokan jartzeko intentzioa izan zuten antolatzaileek, eta gertaera tiroka amaitu zen, ikusle bat hil zen, zenbait zauritu; tigrea plazan bertan tirokatuta hil zuten, eta zezena ukuilura eramandakoan. 

## Gertaerak 
Ikuskizuna publizitate handiz antolatu zen, baina ez zen halakorik zezenplazetan ikusi izandako lehena; 19. mendean egon ziren tigre eta zezenekin ikuskizunak Madrilen, adibidez. Donostiakoan, César izeneko tigre bat ikusleen bistara izan zuten egun batzuez. Rammand izeneko Marseillako animalien trafikatzaile batek saldu omen zuen tigrea ikuskizunerako. Zezenari *Hurón* zeritzon, 5 urtekoa zen, eta Andaluziako ganadutegi batean zuen jatorria, Antonio López Plata ganaduzalearen jabetzakoa izan zen.

Ikuskizuna txekor-zezenketa batekin hasi zen, baina plaza beteak tigrearen eta zezenaren arteko lehia ikusi nahi zuen. Burdinazko hesizko kaiola bat osatu zen plaza erdian bi animaliak bertan sartzeko, eta hara zuzendu zituzten biak. Kolpe eta danbateko tiroekin animaliak xaxatu arren, ez zioten elkarri amorru handiegiarekin ekin. Zezena erasoka hasi zen, eta tigreak zauriren bat egin zion muturrean kontrarioari. Bazirudien zezena gehiago edo erasokorragoa zela, baina tigrea bazter batean geratu zelarik, bi animaliak apatiko samar geratu ziren. 

Lehia geratu egin zen, baina publikoak odola nahi zuen, animalia batek bestea akabatzea, eta suziriak jaurituz eta xaxatuz, elkarren kontra jarri zituzten animaliak une labur batez. Cesar tigreak lepora egin zion salto Huron zezenari, eta honek bultzada handi batez gainetik kendu zuen tigrea kaiolako ate baten kontra joz: atea apurtu eta zabaldu zen, eta bi animaliak plaza irekira irten ziren. Tigreak harmailetara salto egin zezakeela ikusirik, panikoa zabaldu zen. Laneko zerbitzuan zeuden mikelete batzuek fusil eta pistolaz tiroka hasi zitzaizkien bi animaliei, eta publikotik ere tiroka hasi ziren batzuk. Pertsona bat hil zen (Juan Pedro Lizarriturri) eta zenbait zauritu (tartean Julio Urkixo euskalari eta diputatua, eskumuturrean zauritua) denak bala zauriz itxura batean, ez animaliek eraso eginda. 18 zauritu izan ziren guztira. Iturri batzuen arabera, bi izan ziren hilak.

Zauritutako César tigrea publikoko pertsona batek tiroz hil zuen azkenean plazan bertan. Hurón zezena ere hil zuten, baina ukuiluetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eduardo Zavalia

**Eduardo Zavalía** argentinar lur-jabea da, Argentinako Landa Elkartearen (SRA) zuzendaritza batzordeko kidea izan dena, bertan abeltzaintzako ekoizle handi, ertain eta txikiak ordezkatuta daude, eta 1990-1994 aldietarako presidente hautatu zuten. SRAren buruan egon zen bitartean, erakundeak, kexa-egile batzuek irregulartzat jotako moduan, Domingo Faustino Sarmientoren erabakiz 1866az geroztik izan zituen ondasunak eskuratu zituen, nahiz eta erakundeak eta bere kideek uste duten guztiz legitimoa eta legezko betebeharretara egokitua izan zela, eta horren harira ikertzen ari da Argentinako justizia, Carlos Menem presidente ohiarekin batera.

Zavalía doktorea, Holandoko hazleen Elkarteko presidente izan ondoren, esnegintza arloan aholkularia izan zen Argentinako azken diktadura militarrean, eta kargu horretatik Europar Batasunetik diruz lagundutako esnekien inportazioa mugatzeko neurriak proposatu zituen ekoizle argentinarra defendatzeko.  1988an Konex saria jaso zuen landa-ekintzaile gisa egindako ibilbideagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* La Rural auzia: Menem, bosgarren akusaziotik gertu
Antoine Vollon

**Antoine Vollon** (Lyon, 1833ko apirilaren 20a - Paris, 1900eko abuztuaren 27a) frantziar margolaria izan zen.

1850etik 1853ra Lyonen ikasi zuen grabatzaile izateko eta gero esmaltearekin dekorazioan lan egin zuen. 1859an Parisera joan zen pintura ikastera eta Théodule Riboten ikasle izan zen. Izadi hilen, paisaien eta irudien margolaria izan zen batez ere, eta ospetsu egin zen bere garaian.

## Iruditegia 

Antoine Vollon - Dieppe - Google Art Project.jpg|*Dieppe*, 1873
Brooklyn Museum - After the Storm - Antoine Vollon - overall.jpg|*Ekaitzaren ondoren* (c. 1877)
Antoine Vollon - Natureza-Morta com Macaco e Violão.jpg|
Antoine Vollon - Nature morte (Rosario).jpg|*Izadi hila*
Vollon-La moisson.jpg|*Uzta*
(Toulouse) Espagnol 1878 - Antoine Vollon - Musée d'Orsay MNH 665, Paris.jpg |*Espainiarra*, 1878
Antoine Vollon - Mound of Butter - National Gallery of Art.jpg|*Gurina* 1875–85

## Kanpo estekak
Argentinako ipar-ekialdeko eskualdea

thumb|495x495px| Argentinako ipar-ekialdeko eskualdea
**Argentinako Ipar-ekialdeko eskualdea** (RNEA) Norte Grande Argentino eskualdea osatzen duten bi azpizatiketa administratiboetako bat da (bestea Argentinako Ipar-mendebaldeko Eskualdea da); praktikan, handiago baten azpieskualde bat da. Argentinako ipar-ekialdeko eskualde historiko-geografikoari dagokion entitate politikoa ere bada.

## Argentinako ipar-ekialdeko eskualdea osatzen duten probintziak 
*  Chaco
*  Corrientes
*  Formosa
*  Misiones

## Probintzia hauen ezaugarriak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* www. RegionNorteGrande.com.ar Norte Grande Argentino eskualdea
Fortunato Anzoátegui

**Fortunato Anzoátegui** (Montevideo, Uruguai, 1876ko apirilaren 18a &ndash; Buenos Aires, 1924ko otsailaren 27a), argentinar nazionalizatua zen diplomazialaria eta enpresaburu uruguaitarra, Héctor Anzoátegui kapitainaren semea, euskal jatorriko familia batekoa.

XX. mendearen hasierako urteetan, zehazki 1903an, Buenos Airesen kokatu zen Fernando Martíren alaba María Luísa Martírekin ezkonduta zegoela eta bere aitaginarrebaren ondarea kudeatzen aritu zen. 1906an, Fortunato Anzoátegui kolonizazio-enpresa sortu zuen, zeina soroen erosketa-salmenta eta alokatzea, koloniak eta hiriguneak eratzea, etxaldeen erosketa-salmenta, basoen ustiapena eta egur-salmenta egitera dedikatzen dena. Enpresa horrekin 1908an sortu zuen bere aitaginarebarekin batera, Fernando Martí herria eta kolonia (gaur egun Charlone koronela (Buenos Aires), General Villegas barrutia), 1911n ofizialki inauguratua. Ministro Lobos, gaur egungo Naicó, eta La Pampa probintziaren hegoaldeko Anzoategui hiriak ere sortu zituen. Probintzia horretan ganadutegi ugari eta gatz meategien ustiapen garrantzitsu bat zituen.

1924an hil zen Buenos Airesen. Bere aztarnak Montevideoko Hilerri Nagusiko familiaren panteoian daude .

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fortunato Anzoáteguiren biografia
Maqbara

[thumb|250px|[Bielorrusiako maqbara bat.]]

**Maqbara**, baita ere **Makbara,** (pluralean maqâbir o makabir) musulmanen hilerri eta nekropoliei esaten zaie. Iruñean, Gazteluko plazan, Euskal Herriko eta Iberiar Penintsulako zaharrena aurkitu da, VIII. mendekoa.

## Etimologia 
Arabierazko hitz bat da, "qbr" erroaz osatua, "lurperatzea" esan nahi duena, eta aurretik "m" aurrizkia duena, arabierazko hizkuntzan "lekua" adierazten duten substantiboak sortzea ahalbidetzen duena; beraz, bere esanahia "lurperatze-lekua" da.

Asian hilobi eta mausoleo monumentalak izendatzeko ere erabiltzen da hitza, adibidez, Bibi Ka Maqbara.

## Iberiar Penintsulan 
Iberiar Penintsula musulmanean, harresitik kanpo kokatzen ziren, herriaren kanpoaldean, eta hiriko ateren batetik gertu; hiriaren barruan kalifak, errege-familiako kideak eta goi-agintariak bakarrik lurperatzeko pribilegioa onartzen zen, *rawda* izenez ezagutzen ziren hilerri txikietan lurperatzen zituzten. Maqbarak leku irekietan hedatzen ziren, horma babesle eta mugatzailerik gabe, eta oinplano homogeneoari jarraitu gabe. Maqbara guztiek zaintzaz eta mantentzeaz arduratzen ziren *kadira* eta *almotazena* (al-muhtasib) zituzten.

Ehorzketak indibidualak ziren, eskuineko alboko etzaneran, eta begirada ekialde-hego-ekialdera, hau da, Mekara begira jartzeko moduan orientatuta zeuden. Ez zuten ostilamendurik. Ohitura hauek gaur egun ere gordetzen dira. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Iruñeko maqbara

## Kanpo estekak 
* :Musulmanen nekropoliak.
Bo Hamburger

**Bo Hamburger** (Frederiksberg, 1970eko maiatzaren 24a) danimarkar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1991**
* 5. Suediako Itzulian
**1992**
* 2. Suediako Itzulian
* 4. Sabatini Kopan
* 8. Lombardiako Giroan
* 8. Piemonteko Giroan
* 10. Andaluziako Itzulian
**1993**
* 2. Hofbrau Kopan
* 3. Etorkizuneko Tourrean
* 3. Meatze Haranetako Itzulian
**1994**
* Frantziako Tourreko etapa bat 
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* 4. Andaluziako Itzulian
* 5. Veenendaal-Veenendaalen
* 8. Placci Kopan
* 9. Piemonteko Giroan
**1995**
* 2. Danimarkako Itzulian eta etapa bat 
* 5. Kataluniako Voltan
**1996**
* 2. 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketan 
* 2. Valoniako Sari Nagusian
* 6. Kataluniako Voltan
* 6. Luxenburgoko Tourrean
* 8. Danimarkako Itzulian
**1997**
* 2. Munduko errepideko txapelketan
* 4. Midi Libren
* 7. Kataluniako Voltan eta etapa bat
**1998**
* Euskal Herriko Itzuliko etapa bat
* Valentziako Erkidegoko Itzuliko etapa bat 
* La Flèche Wallonne
* 2. 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketan
**2000**
* 20px 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Paris-Nizako etapa bat 
* 3. Paris-Bourgesen
* 3. Fourmiesko Sari Nagusian
* 10. Milan-San Remon
**2002**
* 3. 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketan
**2003**
* 2. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian
* 3. 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketan 
**2004**
* Liguriako Giroko etapa bat
* 5. Pratoko Industria eta Merkataritza Sari Nagusian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anzoategui (La Pampa)

**Anzoategui** Argentinako La Pampa probintziako udalerri bat da, Caleu Caleu departamenduan dagoen Panpako hego-ekialdean. La Adela udalerriaren barruan dago.

## Kokapena 
Ruta Nacional 22-n dago, La Adelatik 23 km ekialdera eta 148 km mendebaldera Bahía Blancatik. General Roca Trenbidearen bideetan dago.

## Biztanleria 
68 biztanle (2010) ditu, eta horrek %750eko igoera handia suposatzen du aurreko erroldako 8 biztalekiko (2001). Despopulazio horren kausa bat izan zen 1993an General Roca Trenbideak jasandako bidaiari-zerbitzuak bertan behera utzi izana, herri honetan geldialdia egiten baitzuen, Bahía Blanca eta Zapala arteko ibilbidean.

## Bilakaera demografikoaren grafikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Koordenatu geografikoak eta irudiak NASA, Google
Wilfried Peeters

**Wilfried Peters** (Mol, 1964ko uztailaren 10a-), belgikako txirrindulari ohia da. Erretiratu zenean zuzendari bezela lan egin du.

## Palmaresa 
**1986**
* 2. Ardenetako Triptikoan

**1987**
* Vrasene Saria
* 3. Jef Scherens Sari Nagusian

**1988**
* Zele Saria
* Belsele-Puivelde

**1989**
* Tienen Saria
* Belsele-Puivelde

**1990**
* Jef Scherens Sari Nagusia

**1991**
* 3. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan

**1992**
* Schaal Sels 

**1993**
* Hofbrau Cup Sariko etapa bat
* 3. Jef Scherens Sari Nagusian

**1994**
* Gante-Wevelgem
* Tienen Saria

**1995**
* Flèche Hesbignonne 

**1996**
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak

**1997**
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* Dilsen Saria

**1998**
* Nationale Sluitingsprijs

**1999**
* Eperons Dor-eko bi egunen etapa bat
* 2. Omloop Het Nieuwsbladen
* 3. Zottegemeko Sari Nagusian

**2001**
* Mol Saria
* 2. Flandrian Zehar
* 9. Andaluziako Itzulian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Christophe Detilloux

**Christophe Detilloux** (Rocourt, 1974ko maiatzaren 3a-), belgikako txirrindulari ohia da. 1996. urtean profesionaletara pasa zen Lotto taldearekin eta hurrengo urtean lasterketa bat irabazi zuen.

## Palmaresa 
**1995**
* 3. Zellik-Galmaardenen
**1997**
* Boucle de L'Artois
**1999**
* 2. Schaal Sels
* 2. Druivenkoers Overijsen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Barthélemy de Theux de Meylandt

**Barthélemy Théodore, de Theux de Meylandt kondea** (Sint-Truiden, 1794ko otsailaren 26a - Heusden, 1874ko abuztuaren 21a) belgikar politikaria izan zen. Belgikako lehen ministroa izan zen 1834tik 1840ra, 1846tik 1847ra eta 1871tik 1874ra.

1816an zuzenbidean doktoratu zen Briselasen eta abokatu gisa lan egin zuen. 1830ean independentzia aldarrikatu zuen Belgikako Iraultzan parte hartu zuen, eta Kongresu Nazionaleko kide izendatu zuten. Monarkia konstituzionalaren aldekoa izan zen eta Leopoldo I.a errege aukeratzean parte hartu zuen.

Monarkia konstituzionalaren aldekoa izan zen eta Leopoldo I.a errege aukeratzean parte hartu zuen. 1831tik 1832ra Barne ministroa izan zen Felix de Muelenaereren gobernuan eta 1834an lehen ministro izendatu zuten. 1838an Linburgo eta Luxenburgori uko egin behar izan zien itun batean, eta 1840an parlamentuak gobernua eraitsi zuen.

Lehen ministro kargura itzuli zen 1846tik 1847ra eta hirugarrenez 1871tik 1874ra. Karguan hil zen.
Glenn D'Hollander

'''Glenn D'Hollander** (Sint-Niklaas, 1974ko abenduaren 28a-), belgikako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1995**
* Valoniako Tourreko etapa bat 
* 3. Austriako Itzulian
**1996**
* Schaal Sels
* Austriako Itzuliko etapa bat 
* 3. Etorkizuneko Tourrean
**1997**
* Valoniako Tourreko etapa bat 
**1999**
* 2. Circuito Montañésen eta etapa bat
**2001**
* Valoniako Tourra eta etapa bat
**2002**
* Étoile de Bessègeseko etapa bat
**2007'''
* 2. Gullegem Koersen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Danny Nelissen

**Danny Nelissen** (Sittard, 1970eko azaroaren 10a-), herbehereetako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1990**
* Olympia's Tourreko etapa bat 
* Omloop van de Westhoek
**1992**
* Valoniako Sari Nagusia
* Aragoiko Itzuliko etapa bat
* Omloop Mandel-Leie-Schelde
* 3. Euskal Bizikletan eta etapa 1
* 2. Étoile de Bessègesen
**1993**
* Asturiasko Itzuliko etapa bat
* 3. Limburgoko Itzulian
* 3. Veenendaal-Veenendaalen
**1994**
* 2. Stadsprijs Geraardsbergenen
* 3. Flandriako txapelketan
* 3. Zottegemeko Sari Nagusian
**1995**
* Olympia's Tour eta bi etapa
* Valoniako Tourreko etapa bat
**1996**
* 2. Herbehereetako erlojupeko txirrindularitzako txapelketan 
**1998**
* Schaal Sels
* Hesse Tourreko etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Musandam penintsula

**Musandam penintsula** (), Arabiar penintsulako ipar-mendebaldeko punta osatzen duen penintsula da. Ormuzko itsasartearen hegoaldean dago, Pertsiar golkoaren eta Omango golkoaren artean. Shihuh leinua bizi da bertan, eta zatirik handiena Omango Musandam gobernantzian dago, baina zatietako batzuk Arabiar Emirerri Batuetan daude, Ras Al Khaimah eta Dibbako parteak barne. 

## Kanpo estekak
Aart Vierhouten

**Aart Vierhouten** (Ermelo, 1970eko martxoaren 19a-), herbehereetako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1994**
* Valoniako Tourreko bi etapa
**1995**
* 2. Schaal Selsen
**1996**
* Teleflex Tourreko etapa bat
**1997**
* Renania-Palatinatuko Itzuliko etapa bat
**1998**
* 2. Maiatzaren Lehena Sari Nagusian
**2000**
* Groningen-Munster
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
**2001**
* 2. Schaal Selsean
* 3. Zottegemeko Sari Nagusian
**2006**
* Ster Elektrotoereko etapa bat
* 3. E3 Harelbeken
**2007**
* 2. Nokere Koersen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Gery Verlinden

**Gery Verlinden** (Mortsel, 1954ko maiatzaren 1a-) belgikar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Musandam

**Musandam** honakoa izan daiteke:
* Musandam penintsula, Arabiar penintsulako penintsula bat.
* Musandam gobernantzia, penintsula horren zatia, Omanen.
2023ko Espainiako Itzulia

**2023ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 78. edizioa izan zen. 2023ko abuztuak 26 eta irailak 17 bitartean egin zuten, 21 etapatan banatutako 3.156,5 kilometro eginez Bartzelona eta Madril artean. 

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanan

**Kanan** Indiako tigre eme basati bat izan zen, 1967ko urtarrilaren 4an zooko itxitura batera salto egin zuena, tigre ar batek erakarrita. Kananek bere askatasuna sakrifikatu zuen nahigabean Pradeep tigre gatibuak erakarrita, eta zooko itxituran sartu zen Bhubaneswar hiriko -Nandankanan zooan, Odisha estatuan, Ekialdeko Indian. 

Pradeepek ez zuen Kanan onartu bikote gisa, Sikha izeneko kideko bat baitzuen. Eta Kananek ere ez zuen beste arrik onartu zooan bizi izan zen bitartean. Nandankanan zooan bertan hil zen 1968ko uztailaren 21ean. Zooko plaza batek haren izena darama.

2013. urtean, beste tigre batek (Nandan arra kasu honetan) egin zuen salto oihanetik Bubhaneshwarko zoo barrura, toki berean. Ar hau hobetu egokitu zen, eta kumeak izan ditu eme batzuekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Steven de Jongh

**Steven de Jongh** (Alkmaar, 1973ko azaroaren 25a-), herbehereetako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1995**
* 3. Drentheko Itzulian

**1997**
* Burgosko Itzuliko etapa bat
* Etorkizuneko Tourreko etapa bat

**1998**
* Suediako Itzulia eta etapa bat 
* 3. Nationale Sluitingsprijsean

**1999**
* Tirreno-Adriatikoko etapa bat
* Galiziako Itzuliko etapa bat
* Gaztela eta Leongo Itzuliko etapa bat
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
* 3. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan

**2000**
* Veenendaal-Veenendaal
* Schaal Sels
* Nationale Sluitingsprijs

**2001**
* Veenendaal-Veenendaal

**2002**
* Herbehereetako Itzuliko etapa bat 
* Schaal Sels

**2003**
* E3 Harelbeke
* Schaal Sels

**2004**
* Kuurne-Brusela-Kuurne
* 2. Franco-Belgikar Zirkuituan
* 2. Nationale Sluitingsprijsean

**2005**
* Nokere Koerse

**2006**
* Delta Profronde
* 3. Paris-Bruselan

**2007**
* Houtlandeko Zirkuitua

**2008**
* Kuurne-Brusela-Kuurne

**2009**
* Flandriako txapelketa
* 2. Omloop Mandel-Leie-Schelden

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Nandan

**Nandan** Bengalako tigre ar bat da, 2013tik Nandankanan zooan bizi dena, Indiako ekialdeko Odisha estatuko Bhubaneswar hirian, oihaneko askatasunetik zoo barrura salto egin ondoren, bertan hartzea egokiena zela erabaki ondoren.

Tigre handia 2013an, inguruko basoetatik zoo barrura sartu zela ikusi zuten, eta baita irten ere. Barruko emeren batek erakarrita gertatuko zela pentsatu izan zuten, eta tigrea inguruan zelarik, hiri handi batetik (Bhubaneswar) gertu, zonalde populatuan, hura inguratu eta salbu harrapatzeko operazioa egin zen. Harrapatuta, erabaki beharra zegoen zer egin, eskualdea ez zen segurua tigre bakarti batentzat edo gizakientzat, eta aukerak ziren zooan hartzea edo tigre erreserba batera eramatea.

Hortaz, izena eman eta Nandankananen hartzea erabaki zuten agintariek. Bi urtez publikoa ikusi gabe egon zen, baina gero espazio zabal egokitu zitzaion, eta bertako eme batzuekin ere gurutzatu dute, tigrekume zenbaiten aita izan delarik.

20. mendean antzeko historia gertatu zen, eme batek (Kanan) salto egin zuenean zoo barrura, eta hura ere bertan geratu zen bizitzen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
René Martens

**Rene Martens** (Hasselt, 1955eko maiatzaren 27a), Belgikako txirrindulari ohia da.

Garaipenik aipagarrienak, Flandriako Tourra eta Bordele-Paris klasikoak alde batetik eta bestetik 1981eko Frantziako Tourreko etapa bat izan ziren.

## Palmaresa 
**1976**
* Ardenetako Triptikoa
* 2. Ardenetako Gezian
**1977**
* Ardenetako Gezia
* Hainauteko Zirkuitua
**1979**
* Setmana Catalanako bi etapa
* 10. Amstel Gold Racen
**1980**
* 2. Scheldeprijsean
* 6. Midi Libren
**1981**
* Frantziako Tourreko etapa bat 
* 3. Herbehereetako Itzulian
**1982**
* Flandriako Tourra
* Flèche Hesbignonne 
**1983**
* Schaal Sels
* 2. Druivenkoers Overijsen
**1985**
* Bordele-Paris
**1986**
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
**1987**
* Flèche Hesbignonne 
* 4. Bordele-Parisen

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Letter from Home

***Letter from Home*** ("Gutuna etxetik" euskaraz) Pat Metheny Groupen albuma da, Geffen Records zigiluak 1989ean argitaratua. *Still Life (Talking)* aurreko albumaren estiloari heldu zion berriro, eta Methenyk Brasilgo musikaren elementuak gehitu zituen bere jazz egiteko moduan. Diskoa New Yorkeko The Power Station-en grabatu zen, 1989ko udaberrian.

## Abestiak 
## Abesti garrantzitsu batzuk 
* "Every Summer Night" Montreal International Jazz Festival jaialdiari eskainia dago.
* Spring Ain 't Here" Stanley Turrentineri eskainia eta berarengan inspiratua da.
* "Vidala" Argentinako iparraldeko kantu folklorikoa da, hain zuzen ere Cerro Negrokoa, Catamarca probintziakoa, urtebete lehenago Leda Valladares musikologo eta antropologoak konpilatua eta abestua; Pedro Aznarrek interpretatu eta ingelesera egokitu zuen.

## Parte-hartzaileak 
* Pat Metheny - Gitarrak
* Lyle Mays - Piano, Teklatuak
* Steve Rodby - Baxu akustiko, Baxu elektriko 
* Paul Wertico - Bateria
* Pedro Aznar - Ahotsa, saxofoia, marinba, charango, gitarra akustikoa, txirula
* Armando Marçal - Perkusioa

## Sariak 
**Grammy Sariak**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Albuma AllMusic webgunean.
* "Letter from Home" konposizioa Youtuben.
Islero

**Islero** Manolete toreatzaile ospetsua hil zuen zezena izan zen. Eduardo Miuraren ganadutegiko 495 kiloko zezen beltza izan zen, azpialdean zuriuneak zituena.

## Manoleteren eta Isleroren heriotzak 
21 zenbakiarekin irten zen plazara, 1947ko abuztuaren 28ko zezenketaren bosgarren zezen gisa, Santa Margarita zezenplazan, Linares herrian (Jaen, Espainia). Manoleteren arratsaldeko bigarren zezena izan zen.  

Jarduna amaitzeko, poliki sartu zen ezpatarekin Manolete Islero hiltzera, eta zezenak eskuineko izterrean adarkatu zuen, triangelu femorala zulatuz eta arteria femorala eta eskuineko izterreko beste odol-hodi batzuk ere ukituz. Manolete zauritua berriz adarkatzen ere saiatu zen zezena.

Manolete plazako erizaintzan operatu zuten eta konortea berriz hartu zuen. XXI. mendean, indarra hartu duen teoria baten arabera, Manolete ez zen Isleroren zauriengatik hil, baizik eta odol-transfusio okerra egin ziotelako, kutsatutako odolaz.

## Isleroren ama, Islera 
Zezenaren ama, Islera behia, 12 urteko abelburua, 1949an hil zuten, toreatzaile bat hil zuen zezen batez erditu zen behia hiltzeko ordu arteko tradizioari jarraiki, baina ohitura hori hortxe amaitu zen, ez da berriz halakorik egin. 

Islera behiaren burua La Maestranza zezenplazan gordetzen da, Sevillan, disekatuta;  Islerorena, berriz, hezurdura gisa, Madrilgo Parrondo tabernan dago ikusgai; eta zezenaren larrua Kordobako Zezen Museoan gordeta dago.
erdian|thumb|360x360px|Isleroren ama, Islera behia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Javalambreko Behatoki Astrofisikoa

**Javalambreko Behatoki Astrofisikoa** () Aragoiko Gobernuak kudeatzen duen behatoki astronomiko bat da. Eraikina Arcos de las Salinas udalerrian dago, Javalambre mendiguneko Buitre Haitzeko (1957 m.) tontorretik gertu.

## Historia 
Buitre Haitza munduko lekurik onenetakoa da espazioa behatzeko, argi-kutsadura txikia baitu. Helburu horretarako lehen instalazioa 1992an hasi zen, baina bertan behera geratu zen finantziazio faltagatik. 2007an proiektuari berriro ekin zioten, eta 2008an Aragoiko Kosmosaren Fisika Ikasketen Zentroa sortu zen, Javalambreko Behatoki Astrofisikoa garatzeko.

Behtokiaren hasierako helburua, energia iluna eta astrofisika aztertzeko espazio ikusgarri guztia kartografiatzea izan zen. Gainera, behatokiak behaketa-orduen ehuneko bat ematen zien beste ikerketa-proiektu batzuei, lehiarako sarbide-deialdien bidez.

Proiektuaren aurrekontu osoa, Galáctica izeneko zentroa barne, 34 milioi eurokoa da, eta Espainiako Gobernuak eta Aragoiko Gobernuak zati berdinetan partaidetutako Teruelgo Inbertsio Funtsak %70 finantzatzen du. Gainerakoa EEGF Funtsek, Rio de Janeiroko Behatoki Nazionalak eta São Pauloko Unibertsitateak eman dute (hauek proiektu honetan interes berezia baitute).

## Teleskopioak 
Javalambreko Behatoki Astrofisikoak eremu osoan irudi-kalitatea duten ikuseremu handiko (FoV) bi teleskopio profesional ditu nagusiki: JST250 teleskopioa- Javalambre Survey Telescope izenekoa- 3 graduko ikuseremua duen 2,55 metroko *étendue* handiko teleskopioa, eta JAST80 teleskopioa- Javalambre Auxiliary Survey Telescope izenekoa- 2 graduko ikuseremua duen 80 zentimetroko teleskopioa. Bi teleskopioek formatu handiko CCDak dituzten azken belaunaldiko kamera panoramikoak dituzte, bai eta unibertsoaren kartografiatze bat egiteko bereziki diseinatutako iragazki optikoen multzo bakar bat ere, nazioarteko astrofisikan aurrekaririk ez duen espektro optikoaren maila osoan.

2020an JPCam instalatu zuten, 1.200 milioi pixel baino gehiagoko kamera astronomikoa. 9 milioi euro baino gehiagoko inbertsioaren ondoren, unibertsoa kartografiatzea ahalbidetuko zuen. Munduko bigarren kamerarik handiena da Hawaiiko Pan-STARRS teleskopioarenaren atzetik.

Behatokiko eraikin guztiak lurpeko bideen bidez konektatuta daude, eta, horiei esker, instalazio guztiak erabil daitezke Buitre Haitzeko meteorologia kontrakoa denean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kantabriako Behatoki Astronomikoa

**Kantabriako Behatoki Astronomikoa** () Kantabriako Gobernuaren Ingurumen Kontseilaritzak kudeatzen duen behatoki astronomiko bat da. Eraikina Valderredible udalerrian dago, itsas mailatik 1080 metroko altueran.

Kantabriako Behatoki Astronomikoa behaketa-, didaktika- eta dibulgazio-erreferentziazko zentroa da, astronomiari zuzendua. 2007an sortu zuten. Ingurumen Ikerketa Zentroak (CIMA) kudeatzen du, sail horren mendeko erakunde autonomoa, Kantabriako Unibertsitatearekin, Valderredibleko Udalarekin eta Kantabriako Astronomia Elkartearekin batera.

Ritchey-Chrétien motako teleskopio nagusi bat du, 40 cm-ko diametrokoa, eta bigarren mailako teleskopio batzuk, hainbat helburutarako erabiltzen direnak. Behatokiak jarduera didaktiko, dibulgatzaile, behatzaile eta zientifiko ugari garatzen ditu. J96 kodea du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Athletic Club Femenino B

**Athletic Club Femenino B** Biboko emakumezko futbol taldea da. 2002an sortu zen, eta Athletic Club Femeninoaren bigarren taldea da. Emakumezkoen Lehen Federazioan jokatzen du gaur egun, eta  Lezamako instalazioetan jokatzen ditu etxeko partidak.

Espainiako bigarren taldeek goi-mailako taldearen liga-sistema berean jokatzen dute, erreserbako ekipoen liga batean jokatu beharrean. Gutxienez maila bat beherago jokatu behar dute, eta, beraz, Athletic B ezin da Lehen Mailara igo eta ezin du Erregina Kopan jokatu.

## Historia 
2002an, Athleticek emakumezkoen atal bat sartu zuen bere futbol-jardueretan, *Leioa EFT*  kluba xurgatuz. Aldi berean, emakumezko bigarren talde bat ere sortu zuten (aurreko urtean Leioa taldeak ezarria), lehen talderako jokalariak garatzeko helburuarekin.

Euskal probintzia-ligan denboraldi bakar bat egin ondoren, B taldea bigarren mailara igo zen —orduan Lehen Maila Nazionala deitzen zitzaiona—, eta ordutik aurrera, bere eskualde-taldea lau aldiz irabazi du txapelketan (duela gutxi, 2017an), baina ezin izan da hautatu promoziorako.

Athletic B, bere jokalariek 16 eta 21 urte bitarteko adina dute, *Copa Vasca-n* parte hartzen dute, liga baxuetako taldeentzako eskualdeko txapelketa bat, eta sei aldiz irabazi dute trofeoa.

Erreserba-mailaren azpitik, Athleticek C talde bat ere badago, 2019an sartua eta berehala igo zen euskal probintzia-ligara, eta nesken *kadete* talde bat (15 urtetik beherakoak), 2017an sartua eta gazteen mailan lehiatzekoa. Klubeko gainerako talde guztiek bezala, 'Euskal Herrian' lotura izateko kontratazio-politika betetzen duten jokalariek bakarrik har dezakete parte.

## Denboraldika 
### Leioa EFT B 
### Atletic Club B 
Erreferentziak

## Jokalari nabarmenak 
*Oharra: zerrenda honetan lehen talderako edo goragoko beste klub baterako gutxienez 50 jokotan agertu diren jokalariak daude. Gaur egungo jokalariak letra lodiz.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Calar Altoko Behatokia

**Calar Altoko Behatokia** () Europa kontinental osoko behatoki astronomikorik handiena da. Filabres mendilerroko Calar Alto mendian dago, 2.168 metroko garaiera duen goi-ordokian. 2019tik, bere izen ofiziala **Andaluziako Zentro Astronomiko Hispanoa** () da. 2018ra arte, Zentro Astronomiko Hispano-Alemaniarra (; ) zen. Alemaniako eta Espainiako gobernuen arteko akordio baten ondoren 1973an sortu zuten. 2005. urtera arte behatokia Max-Planck Astronomiarako Institutuarena zen esklusiboki, eta astronomo espainiarrek behaketa-denboraren % 10 baino ez zuten eskura. Urte hartan Andaluziako Astrofisika Institutuak (CSIC erakundekoa) eta Max-Planck Astronomiarako Institutuak behatokia batera jarduteko akordio bat sinatu zuten, bakoitzak % 50eko proportzioan. 2019tik, bazkide alemaniarra irten eta Andaluziako Juntak erakundean sartu zenetik, behatokia % 100 espainiarra da ( % 50 CSIC, % 50 Andaluziako Junta).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sebastián Cal Urrutia

**Sebastián Cal** (Sebastián Jesús Cal Urrutia, Montevideo, Uruguai, 1990eko otsailaren 18a) uruguaiar politikaria, enpresaburua eta pilotu komertziala da.  Maldonadoko Departamentuko Kabildo Irekia alderdiko Agrupación Esperanza Artiguistaren (102. zerrenda)  fundatzaileetako bat da. XLIX Legegintzaldirako (2020-2025) diputatu hautatua izan da. 

## Biografia 
Tornularia lanbidez. Gainera, Merkataritza Pilotu gisa lan egin zuen, Uruguaiko eta Argentinako akademietan ikasi ondoren, hala nola Aeromás Training Center, Hangar UNO, besteak beste. 

Inoiz ez zuen politikan parte hartu, harik eta lagun batek bultzatzen ari zen alderdi politiko berri batean sartzera animatu zuen arte: Kabildo Irekia.  Hau da 29 urterekin diputatu hautatua izatera eramaten duen jarduera politikoaren hasiera. 

Departamenduan dituen asmoei eta kezkei buruz, tokiko irrati batek zera esan du: "Buruzainak gaineratu du departamentuak ezin duela izan "atsedenik" soilik bere bi arlo nagusietan, turismoan eta eraikuntzan, esaterako. Gaur egun Maldonado dena izateko aukera eman digute, baina lan iturri autonomoagoak bilatu behar ditugu, aldameneko ekonomien hainbeste menpe ez daudenak», azaldu du.  "

Esperantza Artiguista Taldeko (102. zerrenda)  intendenterako hautagaia izan zen Maldonadoko departamendu intendentziarako. 

Ordezkarien Ganberako kide izateaz gain, Industria, Meatzaritza eta Energia Batzordeko presidentea  eta Berrikuntza, Zientzia eta Teknologia Batzordeko  eta Etorkizunen Batzorde Bereziko kidea da. 

Legegile gisa egindako lanen artean, "Maldonado Trabaja" Programa aipa dezakegu , Maldonado departamenduko biztanleen berregituraketa eta gizarte eta lan gizarteratzea helburu duen plan eredugarria, COVIDak gaur egungo kalteak arintzeko-19 eta lehendik zetozenak ere, proiektu hori oso lotuta dago departamenduaren lan birmoldaketarekin eta baita landa-ingurunean berriro txertatzearekin ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
André Abegglen

**André Abegglen** (Neuchâtel, 1909ko martxoaren 7a - Zürich, 1944ko azaroaren 8a) suitzar futbolari eta entrenatzailea izan zen.

Suitzan jokatu zuen Grasshopper Club Zürichen eta Servette FCen, eta Frantzian FC Sochauxen, non bi liga irabazi zituen.

Suitzako futbol selekzio nazionalarekin 52 partida jokatu eta 29 gol sartu zituen. 1934ko eta 1938ko munduko futbol txapelketetan parte hartu zuen.

Gero Sochaux, Servette FC eta FC La Chaux-de-Fondseko entrenatzailea izan zen.

Jean eta Max Abegglen futbolarien anaia izan zen.

## Palmaresa 
**Grasshopper Club Zürich**
* Suitzako futbol liga (2): 1926–27, 1930–31

* Suitzako futbol kopa (3): 1926–27, 1931–32, 1933–34

**FC Sochaux**
* Frantziako futbol liga: 1934–35

**Servette**
* Suitzako futbol liga: 1939–40

## Kanpo estekak
Laurent Desbiens

**Laurent Desbiens** (Mons-en-Barœul, 1969ko irailaren 16a) frantziar txirrindulari ohia da, profesionala 1992tik 2001era.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arsen Zakharian

**Arsen Norairovitx Zakharian** —alfabeto zirilikoan: Арсен Норайрович Захарян— (Samara, Errusia, 2003ko maiatzaren 26a) futbolaria da. Gaur egun, Espainiako EA Sports Ligako Real Sociedad taldean jokatzen du, erdilari. Errusiako selekzio nazionalean ere jokatzen du. Herrialde hartako harribitxietako bat dela jotzen da, talentu handienetarikoa duena.

Zakharyan Samaran jaio zen, Errusian, armeniar jatorriko familia batean. Arsenen gurasoak Martakertetik (Karabakh Garaia) Errusiara joan ziren, Karabakh Garaiko lehen gerraren (1992 – 1994) ondoren.

Transfermarkt webgune espezializatuak 18 milioi euroan du ezarria futbolari honen balioa.

## Estatistikak 
## Kanpo estekak
Kantabriako Gobernua

**Kantabriako Gobernua** () autonomia erkidego horretan botere betearazlea jarduten duen erakundea da.

## Historia 
1999ko estatutu-erreforma arte, Kantabriako Eskualdeko Diputazioa () izena zuen. 1982an autonomia aldarrikatu aurretik, Santanderko Diputazio Probintzialarekin Santanderreko probintzia gobernatzeko ardura zuen. Espainiako Gerra Zibilean, erkidegoaren lurraldea Santander, Palentzia eta Burgosko Probintzia arteko Kontseiluak zuzendu zuen 1937ko otsaila eta abuztua bitartean, autonomiaren aurrekaritzat hartu izan dena.

2016ko abuztuaren 29ra arte, Mariano Rajoyk jarduneko 253 egun bete zituen arte, Kantabriako Gobernua izan zen bake-garaian jarduneko gobernu batek denbora gehien izan zuen Espainiako administrazio publikoa. Hain zuzen ere, bitartekotasun-egoera 1994ko azaroaren 7an hasi zen, Juan Hormaechea (UPCA) presidenteak epailearen epaiak behartuta dimisioa aurkeztu zuenean. Haren ordezkoa, José Joaquín Martínez Sieso (PP), 1995eko uztailaren 17ra arte ez zuten izendatuko, 1995eko maiatzaren 28an hauteskunde autonomikoak egin ondoren. Guztira, Kantabriak 252 egun eman zituen jarduneko gobernu batekin.

## Presidenteak 
*1982-1984: José Antonio Rodríguez (CParen zerrendetan independente)
*1984-1987: Ángel Díaz de Entresotos (APren zerrendetan independente)
*1987-1990: Juan Hormaechea (AP)
*1990-1991: Jaime Blanco (PSC-PSOE)
*1991-1995: Juan Hormaechea (UPCA)
*1995-2003: José Joaquín Martínez Sieso (PP)
*2003-2011: Miguel Ángel Revilla (PRC)
*2011-2015: Ignacio Diego (PP)
*2015-2023: Miguel Ángel Revilla (PRC)
*2023-egun: María José Sáenz de Buruaga (PP)

## Erakunde publikoak 
* Cantur
* Sican
* Sodercan
* Gesvican
* Puertos de Cantabria
* Emcan (Servicio Cántabro de Empleo)
* PCTCan
* Servicio Cántabro de Salud (SCS)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Iparraldeko Behatoki Europarra

**Iparraldeko Behatoki Europarra** () 1979an sortutako gobernu arteko astronomia erakundea da, Teideko Behatokia eta Roque de los Muchachosko Behatokia biltzen ditu.

Hemeretzi estatutako (Alemania, Armenia, Belgika, Danimarka, Espainia, Estatu Batuak, Finlandia, Frantzia, Irlanda, Italia, Norvegia, Herbehereak, Polonia, Portugal, Erresuma Batua, Errusia, Suedia, Taiwan eta Ukraina) hirurogei erakundek baino gehiagok parte hartzen dute.

Bere izena Hitz-joko bat da, Hegoaldeko Behatoki Europarraren arrakastak sortua.

## Kanpo estekak 
* ENO
Kim Kirchen

**Kim Kirchen** (Luxenburgo, 1978ko uztailaren 3a) luxenburgoar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2000**
* 2. Eslovakiako Itzulian eta etapa bat 
**2001**
* Luxenburgoko Tourreko etapa bat
**2002**
* Bernako Tourra
* Herbehereetako Itzulia
**2003**
* Paris-Brusela
**2004**
* 20px 16px|15px Luxenburgoko errepide txirrindularitzako txapelketa 
**2005**
* Chiaso Sari Nagusia
* Poloniako Itzulia eta etapa bat
**2006**
* 20px 16px|15px Luxenburgoko errepide txirrindularitzako txapelketa
**2007**
* 2. Tirreno-Adriatikoan
**2008**
* 20px 16px|15px Luxenburgoko erlojupeko txirrindularitzako txapelketa
* Euskal Herriko Itzuliko bi etapa
* Suitzako Itzuliko etapa bat
* Frantziako Tourreko etapa bat
**2009**
* 20px 16px|15px Luxenburgoko erlojupeko txirrindularitzako txapelketa
* Suitzako Itzuliko etapa bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tabaré Aguerre

**Tabaré Aguerre Lombardo** (Montevideo, 1957ko apirilaren 12a) uruguaiar agronomoa, nekazaritzako enpresaburua eta politikaria da .

Uruguaiko Abeltzaintza ministroa izan zen 2010etik  2018ra 

## Biografia 
Aguerre agronomian lizentziatu zen Errepublikako Unibertsitatean, 1981ean. Uruguaiko iparraldeko Bella Uniónko CALNU azukre kooperatiban 15 urtez hedatze teknikari izan zen.

1983an arroz-ekoizle gisa hasi zen enpresa-jarduera Uruguaiko Artigas-en eta geroago abeltzaintza-ekoizle gisa ere. Uruguaiko Arroz-ekoizleen Elkarteko kide oso aktiboa izan zen, bazkidea, gero buruzagia, presidenteordea (1988-2006) eta presidentea (2006-2009) izan zen.

2010eko martxoaren 1ean , Abeltzaintza, Nekazaritza eta Arrantza sailburu kargua hartu zuen José Mujica presidenteak adierazita. 2015eko martxoaren 1ean, Tabaré Vázquez presidenteak Abeltzaintza, Nekazaritza eta Arrantza sailburu gisa berretsi zuen. Aguerre Fronte Zabaleko kide independentea da; 2018ko urtarrilaren 12an  dimisioa eman zuen posizioa jadanik norberak deitutakoen protestak jasaten ari zen landa-ingurunearen esparruan. 

## Bizitza pribatua 
Ana Luisa Cazesekin ezkonduta dago eta lau seme-alaba ditu.

2016ko maiatzean, inkesta baten arabera, ondoen ebaluatutako Uruguaiko bigarren kargu publikoa izan zen.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ElPozo

**El Pozo Alimentación S.A.**, **ElPozo** izenez ezaguna, janari arloan lan egiten duen espainiar enpresa, Alhama de Murcian egoitza duena.

Enpresa 1954an sortu zen, eta Antonio Fuertes Sánchezek Murtziako Alhama hirian 1936an irekitako urdaitegi denda bat du jatorri.

2012ko udan, El Pozo, Grupo Fuertes holdingaren jabetzako proteinetan aditua den elikadura-enpresa, sektoreko lider berria bihurtu zen marka gisa, merkatuan %8,7ko posizioa lortu baitzuen. AC Nielsen aholkularitza-enpresaren uztaileko datuen arabera, Campofrío bere arerio nagusiak marka gisa % 7,8a zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* webgune ofiziala.
Benjamin Irazábal

**Benjamín Irazábal**, Uruguaiko ingeniari zibila, enpresaburua eta Alderdi Nazionaleko politikaria da.

## Biografia 
Ingeniaritza Zibilean lizentziatua, Egitura aukeran, Errepublikako Unibertsitateko Ingeniaritza Fakultatean, 1987ko apirilean. Harrezkero eraikuntzaren sektorean aritu da.

Arlo publikoan, Duraznoko Intendentzian eta Plangintza eta Aurrekontu Bulegoan teknikari gisa lan egin du.

*Por la Patria* sektorean hasi zuen bere aktibismo politikoa.  Luis Hugo Apolo Duraznoko Intendentziara lagundu zuen.

Carmelo Vidalín Duraznoko intendentearen ordezkoa izan zen. 2009ko uztailean, nazio mailan hautazko karguetarako hautagai izateko dimisioa eman ondoren, Irazábalek bere gain hartu zuen Intendentziaren titulartasuna. 2010eko udal hauteskundeetan, karguetarako aurkeztu zen, eta 2010-2015 aldirako hautatua izan zen 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Irazábal intendenteen Biltzar Nazionalaren gunean
Teideko Behatokia

**Teideko Behatokia** () edo **Izañako Behatokia** () Kanarietako Astrofisika Institutuak kudeatzen duen behatoki astronomiko bat da. Eraikina Izaña mendizerran dago, itsas mailatik 2.400 metroko altueran. Roque de los Muchachosko Behatokiarekin batera, Iparraldeko Behatoki Europarra osatzen du.

## Historia 
1959an sortua, 1964an lehen teleskopio profesionala instalatu zuten bertan. Hasiera batean, La Lagunako Unibertsitateari bakarrik lotuta zegoen, 1975ean Kanarietako Astrofisika Institutua sortu zutenean, erakunde horren mende geratu zen, eta 1979an nazioartera zabaldu zuten, hainbat herrialderen arteko lankidetza-itunak sinatuta. 1985ean inauguratu ziren ofizialki Kanarietako Astrofisika Institutuaren instalazioak, tartean Teideko Behatokiarena. Urte horietan eta hurrengoetan, hainbat herrialdetako teleskopioak instalatu zituzten, hala nola IAC-80 (1991), La Lagunako Kanarietako Astrofisika Institutuko laborategietan Espainian garatu eta erabat fabrikatutako lehen teleskopioa.

Behatoki hori Eguzkia aztertzeko erabiltzen da batez ere, baina beste erabilera batzuk ere eman dizkiote.

Kanarietako eta, batez ere, Tenerifeko zeruaren kalitatea dela eta, Teideko Behatokia munduko kokagune onenetakoa da unibertsoa aztertzeko. Irudiaren kalitatea bikaina da, eta baldintza klimatologikoak eta geografikoak egokiak dira behaketa astronomikorako; izan ere, hodei-geruza bat eratzen da behatokiaren azpian, argi-kutsadurak eragindako eragozpenak saihesteko. Gaur egun, Tenerifeko Behatokia, Roque de los Muchachosko Behatokia (La Palma), Mauna Kea eta Haleakala Behatokiak (Hawaii) eta La Silla eta Paranal (Txile) dira etorkizuneko teleskopioak instalatzeko erreferentziazko behatokiak.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emma Cabal

**Emma Cabal Sánchez** (Oviedo, 1968) asturiar poeta, idazlea eta irakaslea da.

## Bizitza 
Lehen ipuinak eta olerkiak eskolan idatzi zituen. Filologia Hispanikoan lizentziatu zen Oviedoko Unibertsitatean, eta Hizkuntza eta Literatura eskolak eman ditu Asturiasko bigarren hezkuntzako institutuetan. 

## Ibilbidea 
Bere poemak Interneten argitaratzen hasi zen, besteak beste, maitasunari, sexuari, desioari, eromenari edo amatasunari buruzko testuen bidez. Lagunarteko estiloa, gardena eta zuzena du. Ape Rotoma idazleak *poesia* biluziaren adibidetzat hartu zuen. Emma Cabal idazlearengan eragin handiena izan duten poetak Karmelo C. Iribarren, Amalia Bautista, Roger Wolfe edo Luis Alberto de Cuenca izan dira.

Errezitaldi eta poesia-topaketa askotan parte hartu du, besteak beste, Voces del Puntu-n (Logroño, 2016) edo Voix Vives Poesia Jaialdian (Toledo, 2015, 2016 eta 2017).

## Argitaratutako liburuak 
### Olerki-liburuak 
* 2015. urtean argitaratu zuen lehen Poema- liburua, *La mujer que tengo más a mano* izenekoa, Canalla argitaletxearekin. Izenburua Miguel Unamunoren esaldi baten aipamena da eta testuen eduki autobiografikoa azpimarratu nahi du.
* 2017an argitaratu zuen *No quiero estar cuando suceda* bigarren poema-liburua, Canallas argitaletxe berarekin, eta  aurrekoaren poesia-ildoari eutsita. Antonio Garcíaren hitzaurrea eta Lorena Villamilen epilogoa ditu.

### Antologiak 
* Cabal *Voces del extremo, poesía y raíces*-en (Amargord, 2016), poema sozialen antologia bat hautatu zuten. *0*. liburu kolektiboan ere parte hartu zuen. *Anatomías del Antiguo* (Ediciones Alternativa, 2017): 32 idazlek eta 8 ilustratzailek beren poesia-, narrazio- edo plastika-lanekin Oviedoko alde zaharraz duten ikuspegia erakusten dute. Haren *De sidras* poemak ere agertzen dira antologian (Alternatibak, 2019).
* Antologo gisa eta Alejandro Nafría argazkilariarekin lankidetzan, *Gente de Nod* (KRK Ediciones, 2016) argitaratu zuen, hemeretzi poetaren testuekin, besteak beste, Gioconda Belli, Sofía Castañón, José María Fonollosa, Javier Cánaves eta Nacho Vegas. Tituluak Nod aipatzen du, Yavék madarikatu ondoren Caín babestu zen lekua, eta liburu horretan malditismoaren ikurtzat hartzen da. Hautatutako poesia-testu batzuk argitaratu gabeak ziren, egileek berariaz idatzi zituztenak liburu horretarako, Nafriaren argazkietatik abiatuta.
* 2013. urtean, Antonio García poetarekin lankidetzan aritu zen. Bere *Reunion* antologiarako hitzaurreaz eta olerkien aukeraketaz arduratu zen (Arg. Pasio-liburuak).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* LLANOS LÓPEZ, Rosana: «*Por lo que hay de mí en.*..»,Bosque de lecturas, 2017ko urriaren 2a.
* Emma Cabal,  *Las afinidades electivas*
J. García Carrión

**J. García Carrión, S.A.**, **García Carrión** izenez ezaguna, janari arloan lan egiten duen espainiar enpresa, Jumillan egoitza duena. Bere markarik ezagunena Don Simón da.

Enpresa hau Murtziako Eskualdeko Jumilla herrian jaio zen 1890ean, José García-Carrionek — konpainiaren sortzaileak — Frantziara ardoa esportatzeko neurri handiko upategi bat eraiki zuenean.

Enpresa hazi egin zen, 2000. urtean Espainiako ardo eta zukuen merkatuetan salmenta gehien izan zituen konpainia izan zen arte, Europako lehen upategia eta munduko bosgarrena, baita Europako bigarren zuku marka ere. Bere jarduera komertziala 5 kontinenteetako 145 herrialdetara zabaltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* webgune ofiziala.
Estantzia

[thumb| *La Paz* estantzia, [Córdoba (Argentina)|Córdobatik gertu dagoena.]]
[thumb|[Ingeniero Maury geltokia|Ingeniero Maury estantzia, Quebrada del Toro-n (Salta)]]
**Estantziaren** esanahia pixka bat aldatzen da tokiaren edo herrialdearen arabera. Hego Konoan, Argentina, Bolivia, Brasil, Txile, Paraguai eta Uruguai barne, estantziak landa- establezimendu handi bati egiten dio erreferentzia, batez ere behi, ardi eta zaldien hazkuntza estentsiborako zuzenduta dagoena, larrean eta zaire abalean hazitakoa, urte osoan. Gutxienez "kasko" bat egotearen ezaugarria du, hau da, etxeak, siloak, ukuiluak, zalditegiak edo biltegiak eta erlazionatutako beste eraikuntza batzuk barne hartzen dituen eraikuntza-gunea. Batzuetan —bere tamainaren arabera— jabetza postuetan banatzen da. Jatorria Yapeyú-ko redukzioaren Jesuiten misio guaraniaren Ekialdeko Misioetan du jatorria. Alderdi honetan baditu antzekotasun batzuk, baina baita aldeak ere, Mexikoko edo Espainiako haciendarekin, Brasilgo "fazendarekin" eta Ameriketako Estatu Batuetako Mendebaldeko ganadutegiarekin. Puerto Ricon, ordea, estantzia bat "fruitu txikiak" hazten ziren baserria zen, hau da, saltzeko eta tokiko kontsumorako fruituak, herrialde barruan.

Espainiar garaian, izen honen bidez konkistatzaileentzako kokaleku —esaterako, kanpamentua— balio zuen lekua finkatzeko erabili zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*Estancias históricas en la Pampa (en inglés)
Gianpaolo Mondini

**Gianpaolo Mondini** (Faenza, 1972ko uztailaren 15a-), italiako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
### 1996 
Poloniako Itzuliko etapa bat 

### 1997 
Suediako Itzulia eta etapa bat

Circuit de Lorraineko etapa bat

### 1998 
Industria eta Komertzioko Sari Nagusia 

### 1999 
Poloniako Itzuli etapa bat

Japoniako Itzuliko etapa bat

Frantziako Tourreko etapa bat

### 2000 
Escaut Zirkuitua

### 2003 
Italiako Erlojupeko Txapelduna 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Francis Moreau

**Francis Georges Henri Moreau** (Saint-Quentin, 1965eko uztailaren 21a), frantziako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak