Teresa Puig Molina

**Teresa Puig Molina** (Terrassa, Bartzelona, Katalunia, 1966) bartzelonar fisikaria eta ikertzailea da, material supereroaleetan aditua Bartzelonako Matreialseko Zientzia Institutuan (ICMABmaterial, CSIC). 2015ean Europako Ikerketa Kontseilurako (ERC) hautatua izan zen 2,5 milioi euroko diru-laguntza baterako, eta 2015ean Bartzelonako Hiria Saria "Zientzia Esperimentalak eta Teknologia", Xavier Obradorsekin batera.

## Bizitza 
1966an Terrassa herrian jaio zen. Fisikako lizentziatura ikasi zuen (1989) eta Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan doktoratu zen 1994. urtean. Atzerrian egonaldiak egin zituen doktoregoko denboraren erdian, eta beste bi urtez doktoretza osteko etapan. Ondoren, Zientzia Ikerketen Kontseilu Nagusiaren (CSIC) Zientzialari Titularraren plaza lortu zuen 2000. urtean eta 2010ean Ikerketa Irakasle izendatu zuten. 2008an, ICMAB-CSICeko Eskala Handiko Material Supereroaleen eta Nanoestrukturen Ikerketa Taldeko (SUMAN) kidea.

## Ibilbide zientifikoa 
Hainbat ikerketa-zentrotan egin du lan: Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan, Stockholmeko Royal Institute of Technologyn (Suedia), Dublingo Trinity Collegen (Irlanda), Ratisbonako Unibertsitatean (Alemania) eta Leuven-eko Unibertsitate Katolikoan (Belgika). Azkenik, 2000. urtean Bartzelonako Materialen Zientzia Institutuan (ICMAB-CSIC) hasi zen lanean.

Haren zuzendaritzapean, SUMAN taldeak munduko lidergoa lortu zuen tenperatura altuko xafla supereroaleen hazkundean, soluzio kimikorako jalkitzearen ondorioz. Taldeak oinarri teknologikoko enpresa bat sortu zuen 2010ean, Oxolutia, eta Repsol Fundazioak proiektu bat hautatu zuen 3D inprimaketa bidez kostu txikiko eguzki-zelula fotovoltaikoak fabrikatzeko. Enpresa 2021ean desegin zen.

Gutxienez 25 urtetan tenperatura altuko material supereroaleetan lan egin du. Material horiek zero erresistentzia elektrikoa dute, eta ez dute korronte galerarik eragiten. Horregatik dira oso interesgarriak sare elektrikoa eraginkorragoa egiteko (sare elektrikoek %10eko galera izateagatik) eta eremu magnetiko oso biziak lortzeko (adibidez, aerosorgailuak une horretakoak baino %75 arinagoak eta %50 txikiagoak egiteko), bestela sortu ezin zirenak.

Bera eta bere taldea YBCOn oinarritutako material supereroaleak eskala handian eta kostu baxuan ekoizteko lanean ari dira, ultralaster prozedura kimikoen bidez.

2015ean 2,5 milioi euroko ERC Advanced Grant eskuratu zuen, gehienez 5 urterako. 2019an eta 2022an, bi ERC Proof of Concept Grants jaso zituen teknologia supereroale berrietan aurrera egiteko eta merkatutik gertuago eramateko, eta horietako bakoitzak 150.000 euro. Europako hainbat proiektutan ere parte hartu du, CIERNE erakundearekin eta material supereroaleekin lotutako enpresekin lankidetzan.

## Dibulgazio zientifikoa 
Teresa Puigek zientzia-dibulgazioko hainbat ekintzatan parte hartu du, material supereroaleen zientzia gizartera eramateko.

Komunikazio Zientifikoko Kataluniako Elkartearen (ACCC) "16 Zientzialari Katalan" erakusketako protagonistetako bat izan zen, eta 2010-2012 bitartean herrialde osoa zeharkatu zuen. CSICek Bruselan zuen ordezkaritzako "Las Ciencitíficas Cuentan" proiektuan ere parte hartu zuen, ERC proiektuaren saritutako ikerketa azaltzeko. Bere ikerketa-taldeak zientzia-dibulgazioko hainbat azokatan parte hartu du (Irakaskuntzaren Aretoa, Expominer Aretoa, Zuzeneko Ikerketaren Azoka), material supereroaleen zientzia eta lebitazio kuantikoa bezalako fenomeno interesgarriak zabaltzeko.

## Sariak 
* 2002an “Duran Farell” saria ikerketa teknologikoan, “Limitador de corrientes de falta superconductor” proiektuarengatik, Xavier Obradors, Felip Sandiumenge eta Xavier Granadosekin batera.
* 2007an Energiaren ikerkuntza eta garapenerako “Novare-Endesa” saria Xavier Obradorsekin.
* 2015ean Bartzelonako Hiria saria, "Zientzia Esperimentalak eta Teknologia", Xavier Obradorsekin, material supereroaleak ekoizteko prozedura eskuragarria eta industrializagarria aurkitzeagatik, kristalizazio ultra-azkarrean oinarritua eta energia elektrikoaren kudeaketa jasangarriari aplikagarria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak