open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gunnar Malmquist

**Karl Gunnar Malmquist** (Ystad, 1893ko otsailak 21-Uppsala, 1982ko ekainak 27) suediar astronomo bat izan zen.

Gunnar Malmquist Ystaden jaio zen, bertan bigarren hezkuntzako ikasketak amaituz 1911n, Lundeko Unibertsitatean matrikulatu aurretik. Bere doktoretza 1921ean lortu zuen.

1915 eta 1920 bitartean irakasle laguntzailea (amanuensis) izan zen Lundeko Behatokian, eta irakasle 1920tik aurrera. Lundeko behatokiko bere lana 1929 arte jarraitu zuen. 1930 eta 1939 bitartean Estokolmoko behatokian lan egin zuen, Estokolmoko Unibertsitate Eskolan irakasteaz gain. 1939tik 1959an jubilatu zen arte Uppsalako Unibertsitatean astronomia katedraduna izan zen.

Malmquist Carl Charlierren ikaslea izan zen Lunden, eta Lundeko Eskolako kiderik ezagunenetako bat bihurtu zen astronomia estadistikoan. Arlo horretan eginiko bere lanak (bere ingelesezko izena den **malmquist bias** izenagatik ezagunagoa), Malmquisten zehartasuna deskubritzera eraman zuen.

Uppsalako Unibertsitatean katedradun bezala, Schmidt teleskopioengatik interesatu zen, eta Åke Wallenquistekin batera, Uppsalako Unibertsitateko Kvistaberg Behatokiarentzat garaiko munduko Schmidt teleskopiorik handiena lortzeko ekimena hartu zuen. Teleskopioak 135 zentimetroko ispilu bat eta 100 zentimetroko plaka zuzentzaile bat zituen. Malmquist, unibertsitatearentzat, Australiako Stromlo Mendian behatoki bat lortzeaz ere arduratu zen.

1527 Malmquista asteroidea bere omenez izendatu zen.
Sclerurus

***Sclerurus*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Sclerurus albigularis*
* *Sclerurus caudacutus*
* *Sclerurus guatemalensis*
* *Sclerurus mexicanus*
* *Sclerurus rufigularis*
* *Sclerurus scansor*

## Kanpo estekak
Xenops

***Xenops*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Xenops minutus*
* *Xenops rutilans*
* *Xenops tenuirostris*

## Kanpo estekak
Needful Things (filma)

**Needful Things** (euskaraz *Beharrezko Gauzak*) 1993ko Fraser C. Heston estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Stephen King idazlearen izenburu berdineko *Needful Things* eleberrian oinarritua dago. Max von Sydow, Ed Harris, Bonnie Bedelia, J. T. Walsh eta Amanda Plummer aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEBtako Maine estatuko Castle Rock udalerrian "Beharrezko Gauzak" deritzon denda berria ireki da, honek herritarren jakinmina piztu du. Dendaren nagusia Leland Gaunt (Max von Sydow) izeneko adineko gizona da, edonor aldiro dendara hurbiltzen denean bezeroari beti ongi egokitzen zaion artikuluren bat eskura duen tipo atsegin eta jatorra.

Gainera saltzaileak eskeintzen dituen salgaien prezioak ikaragarri merkeak dira: Sandy Koufax beisbol jokalariaren kromoa, inauterietako beirazko pantaila edota Noeren ontziaren ezpala. Halere, Lelandek trukean bere bezero bakoitzak erosketa egitean Castle Rock udalerriko biztanle bati txantxaren bat egin diezaion eskatu ohi die. Gaunt herriko hainbat bizilagunen arteko ezinikusi, eztabaida eta istiluei buruz jakitun da, eta txantxa horiek herritarren arteko liskarrak areagotzeko bidea besterik ez dira, azkenean herria osoa eta biztanle guztiak buruagaldu eta biolentzia giro batean murgilduko direlarik.

## Aktoreak 
* Max von Sydow: Leland Gaunt / Deabrua
* Ed Harris: Alan J. Pangborn sheriffa
* Bonnie Bedelia: Polly Chalmers
* Amanda Plummer: Netitia 'Nettie' Cobb
* J. T. Walsh: Danforth 'Buster' Keeton III
* Ray McKinnon: Norris Ridgewick
* Valri Bromfield: Wilma Wadlowski Jerzyck
* Shane Meier: Brian Rusk
* W. Morgan Sheppard: Aita Meehan
* Don S. Davis: Rose erreberendoa
* Gillian Barber: Myrtle Keeton
* Lochlyn Munro: John LaPointe
* Campbell Lane: Frank Jewett
* Frank C. Turner: Pete Jerzyck

## Kanpo estekak 
* *Needful Things* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Dendrocincla

***Dendrocincla*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Dendrocincla anabatina*
* *Dendrocincla fuliginosa*
* *Dendrocincla homochroa*
* *Dendrocincla merula*
* *Dendrocincla turdina*
* *Dendrocincla tyrannina*

## Kanpo estekak
Philepittidae

**Philepittidae** Passeriformes ordenaren barruan sailkatzen den hegazti familia bat da. Madagaskarren bakarrik bizi dira. Ikerketa genetikoek erakutsi dute familia hau Eurylaimidaeren taxoi-ahizpa dela, Tyranniren barruan.

## Generoak 
* *Neodrepanis* Sharpe, 1875 
* *Philepitta* I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1838 

## Kanpo estekak
Dendrocolaptes

***Dendrocolaptes*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Dendrocolaptes certhia*
* *Dendrocolaptes hoffmannsi*
* *Dendrocolaptes picumnus*
* *Dendrocolaptes platyrostris*
* *Dendrocolaptes sanctithomae*

## Kanpo estekak
Sint-Pieters-Leeuw

**Sint-Pieters-Leeuw** (nederlanderazko ahoskera: ; ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Oudenaken, Ruisbroek, Sint-Laureins-Berchem, Sint-Pieters-Leeuw bera eta Vlezenbeek. 2013ko urtarrilaren 1ean 32.246 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Hylexetastes

***Hylexetastes*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Hylexetastes brigidai*
* *Hylexetastes perrotii*
* *Hylexetastes stresemanni*
* *Hylexetastes uniformis*

## Kanpo estekak
Zira

thumb|200px**Zira** euritik babestekoen duen jantzi arin iragazgaitza da, gehienetan eguraldi bero eta epelarekin erabiltzen dena, plastifikatutako materialez eginda. Baina plastikoa exixtitzen ez zenean gomarekin egiten zen, hau da antzinatik Amazoniako indigeneek kautxua erabiltzen duten jantzia iragazgaizteko. Gaur egun erabiltzen diren zira modernoak, ordea, XIX. mendean asmatu zituen Charles Mackinstosh enpresaburuak.

Itsasoko kirol eta lanbide askotan erabiltzen dira, hala nola arrantzan, eta ume txikiek ere eramaten dituzte, gomazko boten ondoan, euria egiten duen egunetan. Helduentzako bertsio finagoak ere badaude, batez ere XX. mendeko 70eko eta 80ko hamarkadetan modan egon zirenak.

Iragazgaitzaren antzeko pieza bat geruza edo kapelina da (betiere gomaztatutako edo plastifikatutako oihalez eginak). Pieza horiek itxiak eta mahukarik gabeak dira, oso praktikoa babes-pieza baten gainean jartzeko, eta asko erabili da mendira edo bizikletaz joateko.
thumb|Ziraren irudi bat
Berriz ere, ehun iragazgaitz arinagoak, bigunagoak eta erosoagoak agertu direnez, erabilera asko murriztu da. Anorakak janzteko pieza iragazgaitzak dira, eta jada ez dira plastikozkoak, horrek dakartzan abantailekin, hala nola haize-babesak, eski-arropa eta abar.

## Mackintosh Marka 
Mackintosh markak jabearen abizenari zor dio bere izena, Charles Macintosh. Charles Macintoshek ehun plastifikatu iragazgaitzaren bere asmakizuna patentatu zuen 1823an, hau da, kautxuzko geruza bat prentsatu zuen oihalezko bi piezaren artean, eta horrek kautxuzko gomaren sentikortasuna murrizten lagundu zuen, eta bere lehen iragazgaitzak familiaren ehun-fabrikan egiten ziren, Glasgowko Chas Macintosh and Co. de Glasgow. Baina 1830ean konpainiak bat egin zuen Thomas Hancocken arropa konpainiarekin Manchesterren. Hancock ere gomaz estalitako ehunekin esperimentatzen aritu zen 1819tik.

Lehen iragazgaitzek usainaren arazoa zuten eta klima bero batean urtzeko joera, baina Hancockek bere ehun iragazgaitzak hobetzen jarraitu zuen, 1843an goma bulkanizatzeko metodo bat patentatuz, arazo asko konpondu zituena.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Autauga konderria (Alabama)

**Autauga konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Prattville da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1565,36 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Autauga konderriak 1565,36 kilometro koadro ditu. Horietatik 25,78 ura dira. Beste 1539,58 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,86 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 43,297 txuriak edo hispanoak dira. 9,689 beltzak edo afroamerikarrak. 258 amerikar natiboak ziren eta 47 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 484 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 796 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Deconychura

***Deconychura*** Furnariidae familiako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Deconychura longicauda*.
* *Deconychura stictolaema*.

## Kanpo estekak
Anorak

thumb|200px
**Anoraka** eguraldi hotzerako jantzi lodia da, maiz lumaz edo antzeko materila batez betea, kaputxaduna eta gerritik estutzen dena. Izena groenlandieratik dator; hain zuzen, inuitak izan ziren jantzia asmatu zutenak.

## Ikus, gainera 
* Parka

## Kanpo estekak
Xiphocolaptes

***Xiphocolaptes*** Furnariidae familiaren barruan sailkatutako hegazti genero bat da.

## Espezieak 
* *Xiphocolaptes albicollis*
* *Xiphocolaptes falcirostris*
* *Xiphocolaptes major*
* *Xiphocolaptes promeropirhynchus*

## Kanpo estekak
Zamar

**Zamarra** gorputza hotzetik babesteko jantzia da, jakaren antzekoa. Antzinan larruz egiten zen eta bereziki artzain eta nekazariek erabiltzen zituzten. Egun hotzetik babesteko jantzi motzei ematen zaien izen orokorra da.

## Kanpo estekak
Newark gaztelua

**Newark gaztelua** () Eskoziako Port Glasgow herrian kokatzen den gaztelua da, Inverclyde eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Sir George Maxwellek 1450 eta 1478 artean New Werke of Finlastoun gaztelua eraiki zuen, Finlanstoneko baroierriko gaztelu nagusia izateko asmotan. Clyde ibaiaren ahoa babesten zuen dorretxe bat zen. XVI mendean Jakue I.a Ingalaterrakoa eta VI.a Eskoziakoaren gizon indartsua zen Sir Patrick Maxwellek eraikina handitu zuen eta pizkundeko jauregia bihurtu zen.

1668an Glasgowko tabako merkatariek inguruko 7 hektarea erosi zituzten kai bat sortzeko eta Port Glasgow sortu zen. 1694an Maxwell hil eta ordutik aurrera hainbat eskutatik pasa zen gaztelua, baina inor ez zen berriz bertan bizi izan. 1909an Historic Scotland erakundeak eskuratu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Newark Castle from sw.jpg|Gazteluaren ikuspegia.
Irudi:Newark Castle from se.jpg|Gaztelua eta usategia.
Irudi:Newark Castle corbelling.jpg|Dorreak.
Irudi:Newark Castle gatehouse - geograph.org.uk - 422365.jpg|Atea.
Irudi:Windows of Newark Castle - geograph.org.uk - 766777.jpg|Lehioak.

## Kanpo estekak 
* Historic Scotland-eko webgunea
Port Glasgow

**Port Glasgow** (, ), Eskozia mendebaldeko udalerria da, Inverclyde eskualdeko bigarrena, hiriburua den Greenock udalerriarekin ekialdetik mugakide dena. 2011ko erroldaren arabera 15.414 biztanle ditu.

## Historia 
Sir George Maxwellek 1450 eta 1477 artean New Werke of Finlastoun gaztelua eraiki zuen, gaur egun Newark gaztelua izenaz ezagutzen dena. Gazteluaren babesean 4 kilometro mendebaldera Greenock arrantzale herria sortuz joan zen eta merkatu herria bihurtu zen. Glasgowko tabako merkatariek bertara ekartzen zituzten itsasuntziak baina Greenocktarrekin negoziazioetan zailtasunak izan ondoren 1668an Newark gazteluaren ondorko lurrak erosi eta beren kaia eraiki zuten. *Port Glasgow* izena eman zioten inguruan eratuz joan zen herriari.

Herria azkar hazi zen eta 1710rako aduana bazuen. Itsasontzietan tabakoaz gain, azukrea, rona eta kotoia ekartzen zuten Ameriketatik. 1780an ontziolak ireki zituzten eta XIX mendean jarduera ekonomiko nagusia bihurtu zen. 1812an Europako lehen lurrun bidezko itsasontzi zerbitzua ezarri zen, *PS Comet* untziak Glasgow, Greenock eta Helensburgh lotu zituen. 1828an dagoeneko Belfast, Derry, Liverpool, Inverness, Campbeltown eta Hebridak ere lotzen zituzten lurrun bidezko itsasontziek.

## Ondasun nabarmenak 

Irudi:Newark Castle from sw.jpg|Newark gaztelua.
Irudi:111112-Coastal-Path-past-Tesco's-view-East-to-Port-Glasgow-town-centre.jpg|Pot Glasgowko itsasertza.
Irudi:Perch lighthouse - geograph.org.uk - 337674.jpg|Perch itsasargia.
Irudi:PS Comet replica.jpg|PS Comet untziaren erreplika.
Irudi:After the launch - geograph.org.uk - 31439.jpg|Fergusons ontziola.

## Kanpo estekak
IRAS

**IRAS** (**I**nfrared **A**stronomical **S**atellite) infragorri uhin luzeratan zerua osorik eskaneatu zuen espazio behatoki bat izan zen.

1983ko urtarrilak 25ean jaurtia izan zen, Ameriketako Estatu Batuak (NASA), Herbehereak (NIVR) eta Erresuma Batua (SERC)en arteko proiektu bateratu bezala. Misioak 10 hilabete iraun zuen, 1983ko azaroak 21ean atmosferan erre zen arte.

IRASek zeruaren %96a lau aldiz mapatu zuen, 12, 25, 60 eta 100 mikrometroko uhin luzeratan, 0,5 eta 2 arku minutuzko erresoluzioarekin. 500.000 infragorri igorle aurkitu zituen, horietako asko oraindik identifikatzeke daudelarik. Uste denez, igorle hauetatik 75.000 eratzen ari diren galaxiak dira, beste asko bere inguruan hauts disko bat duten izarrak izan daitezkeelarik, beharbada planeta sistema bat eratzeko lehen urratsak ematen. Vegaren inguruan hauts disko bat ere aurkitu zuen eta Esne Bidearen nukleoaren lehen irudiak ere lortu zituen.

IRAS misioaren iraupena, infragorrizko satelite gehienen kasuan bezala, bere hozte sistemak mugatzen zuen, uhin luzera hauetan behar bezala lan egiteko sateliteak bereziki baxuak diren tenperaturetan hoztua egon behar bait du. IRASen kasuan, helio likidozko 720 litrok satelitea 1,6 K (−272 °C)ko tenperaturan mantentzen zuten. Likidoak, lurruntzen zen bitartean satelitea hotz mantentzen zuen. Behin guztiz lurrundu zenean, satelitearen tenperatura igo egin zen, hortik aurrerako behaketak ezinezko bihurtuz.

Gaur egun, Spitzer Espazio Teleskopioa da teleskopio infragorririk hoberena, astronomoei IRASek eginiko aurkikuntzekin jarraitzea ahalbidetuz.

Gainera, IRASek hiru asteroide aurkitu zituen, 3200 Phaethon horien artean, baita 126P/IRAS aldikako kometa ere.

## Kanpo estekak
Philepitta

***Philepitta*** Philepittidae familiako hegazti genero bat da. Madagaskarren baino ez dira bizi.

## Espezieak 
* *Philepitta castanea*
* *Philepitta schlegeli*

## Kanpo estekak
Godoten esperoan

**Godoten esperoan** (frantsesez *En attendant Godot*), batzutan **Bi Ekitaldiko Tragikomedia** azpitituluaz, Samuel Beckett irlandar antzerkigilearen antzezlan bat da. Absurduaren antzerkiaren antzezlanetako bat da. 1948an frantsesez idatzi zuen, 1952an Éditions de Minuit argitaletxeak argitaratu eta 1953ko urtarrilaren 5ean Paris hiriko Babylone antzokian estreinatu zen, Roger Blin frantziarraren zuzendaritzapean. 1955ean Beckett berak burututako ingelesezko itzulpena argitaratu zen (haren ama hizkuntza ingelesa zen, eta frantsesa bigarrena).
Antzezlan honek antzerkigintzako idazkera dramatikoaren berrikuntza suposatu zuen, pertsonaien, denboren, espazioen eta eszena hizkuntzen arteko harreman berriak ezarri baizituen.

## Antzezlana 
Antzezlana bi ekitalditan banatua dago.

### Lehen ekitaldia 
Vladimir filosofikoa ("Didi" ere deitua) eta Estragon neketsua ("Gogo" ere deitua) bidearen alboko leku batera iritsi dira, zuhaitz baten pean, Godot izeneko bati itxarotekotan. Vladimir eta Estragon, dirudienez, etxegabe batzuk dira: euren arropa zarpaila da eta itxura txarra dute. Biek itxaronaldia solasean eta batzuetan eztabaidan igaroko dute.

Estragon dauzkan botak bere neurrikoak ez direla kexatuko da, eta Vladimirrek puxika arazo mingarri baten ondorioz hankak zurrunduak izateaz. Zirkunztantzien izaerari buruzko zenbait aipamen egingo dituzte, bai eta Godotekin topo egiteko arrazoiak ere (baina ikusleek inoiz ez dute jakingo Godot nor den edota zergatik den hain garrantzitsua). Laister Pozzoren ailegatzeak heuren solasaldia etengo du. Azken hau biak dauden lursaila bere jabetzakoa dela dioen gizon anker baina liriko bat da, eta Lucky izeneko morroi bat du, soka luze baten bidez kontrolatzen duena. Pozzo oilaskoa janez tripa ederki betetzeko eseriko da, eta gero hezurrak bi arloteei botako dizkie.

Pozzok Lucky dantzaraziz bi arloteak entretenituko ditu, eta orduan George Berkeleyren teoriei buruzko bapateko hitzaldia emango die. Pozzo eta Lucky joatean, ume bat iritsi eta bi arloteei Godoten mezua emango die: "dirudienez, gaur ez da etorriko, baina bihar arratsaldez etorriko da". Mutikoak Godotek bere anaia jotzen duela aitortuko du eta berak eta bere anaiak aletegi bateko ganbaran lo egiten dutela.

### Bigarren ekitaldia 
Bigarren ekitaldiak lehenbizikoaren eredu berbera jarraitzen du, baina Pozzo eta Lucky iristean, Pozzo inongo azalpenik gabe itsu dago, eta Lucky, mutu. Berriz ere umea iritsi eta Godot ez dela etorriko iragarriko du, baina umeak aurreko egunean mezua ekarri zuen ume berbera ez dela baieztatuko du.

Antzezlanaren amaira ospetsuak ekintza eza argi laburbiltzen du:

## Euskarazko itzulpena 
2001eko apirilean Juan Garziak Alberdania argitaletxean antzezlanaren euskarazko itzulpena argitaratu zuen.

## Kanpo estekak 
* *Godoten esperoan* antzezlanaren lehen ekitaldia osorik eta euskaraz irakurgai. Juan Garzia, Alberdania, 2001eko apirila
Norma kumulua

**Norma kumulua** (**ACO 3627** edo **Abell 3627**) Erakarle Handiaren erdian dagoen galaxia kumulu bat da. Izan ere, Norma kumuluaren ustezko masa 1015 eguzki masakoa da. Erakarle Handiaren masaren hamarrena. Gure plano galaktikotik zazpi gradura baino ez dagoenez, Lurretik aztertzea oso zaila da, eremu huts deritzon tokian baitago, eta Esne Bideak berak eragozten du behaketa on bat.

## Kanpo estekak
Eremu huts

eskuinera|thumb|333px|Esne Bideak eremu huts bat eratzen du bertako behatzaileetan.
**Eremu hutsa** (ingelesez *Zone of Avoidance*) gure galaxia den Esne Bideak iluntzen duen gaueko zeruko eremu bat da. Uste denez, izen hau, lehen aldiz, 1878an Richard Proctorrek idatzitako dokumentu batean erabili zen, John Herschelen *Nebulosen Katalogo Orokor*rean nebulosen banaketari erreferentzia eginez.

## Orokortasunak 
Esne Bideko planoko (plano galaktikoa) gasak, izar hautsak eta izarrek eurek galaxiatik kanpoko eremuetatik datorren espektru optikoaren (espektru ikusgarriko uhin luzerak) %20 xurgatu eta sakabanatzen dute. Ondorioz, galaxiaren katalogo optikoak oso osatugabeak dira plano galaktikotik gertu, baita oso zehatzgabeak ere, inguru honetatik igarotzen den argiaren ahultzearen ondorioz gertuko izarrak urruneko galaxiekin nahastu ahal izango bailirateke.

Eremu hau *eragozte eremu* bezala ere ezagutzen da, beste galaxia batzuk eremu honetara hurbiltzea eragozten dutela baitirudi (hautespen zehartasun kasu bat). Historikoki, astronomoek eremu honetan galaxiaren kanpoaldea aztertzea eragotzi dute eta objekturik errazenei heldu die.

## Azken aldiko ikerketak 
Azken urteetan, proiektu ugari saiatu dira eremu honek gure ezagutzan eragin duen zuloa murrizten. Proiektu hauek gasak eta izarren hautsak espektru optikoko uhin luzerei soilik eragitean oinarritzen da. Euren eragina oso txikia da infragorriaren kasuan, eta ez du efekturik irrati uhinen kasuan.

### Infragorria 
IRAS eta 2MASS bezalako infragorriko ikerketek eremu honetan galaxiaz kanpoko zeruko ikuspegi osoago bat eman digute. Izan ere, 1968an infragorrizko igorpenari esker, Paolo Maffeik eremu honetan, bere izena daramaten bi galaxia handi aurkitu zituen: Maffei I eta Maffei II.

### Irrati espektrua 
Irrati espektruan eginiko ikerketek, bereziki HI bezala ezaguten zen hidrogeno neutroaren igorpenak erabiliz, infragorria erabiliz aurkitu ezingo ziren galaxia asko detektatzea ahalbidetu dute. Adibide bezala, Dwingeloo 1 eta Dwingeloo 2.

Hala ere, oraindik oso zaila da gutxi gora-behera zeruaren %10aren ikerketa, galaxiatik kanpoko objektuak bere barneko izarrekin nahas baitaitezke.

## Kanpo estekak
Absurduaren antzerkia

**Absurduaren antzerkia** 1940, 1950 eta 1960ko hamarkadetan zehar hainbat europar eta estatubatuar antzerkigileek idatzitako antzezlan multzo bat da. Existentzialismo eta surrealismoaren eragina du. Bere ezaugarri nagusiak istorioek itxuraz inongo esanahirik ez izatea, solasaldi errepikagarriak, eta maiz giro onirikoa sortarazten duen drama sekuentzia gabeziak dira. Umorea eta mitifikazioaren baitan artearekiko jarrera zorrotza zeukaten. Inkoherentzia, zentzugabekeria eta logika eza ere antzezlan guzti hauen ezaugarri amankomunak dira.

Absurduaren antzerkiaren ordezkari nabarmenenak Eugène Ionesco, Antonin Artaud, Samuel Beckett, Arthur Adamov, Tom Stoppard, Harold Pinter, Sławomir Mrożek, Jean Genet, Miguel Mihura eta Fernando Arrabal antzerkigileak izan dira.

## Kanpo estekak 
* Patri Urkizuren artikulua *Literatura Terminoen Hiztegia*n.
Hoegaarden

**Hoegaarden** (nederlanderazko ahoskera: ) Belgikako iparraldeko udalerri bat da, Flandriako Brabante probintziakoa. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Hoegaarden bera, Meldert eta Outgaarden. 2013ko urtarrilaren 1ean 6.079 biztanle zituen.

## Herritar ospetsuak 
* Pierre Celis, Hoegaarden eta Celis garagardotegien sortzailea.

## Herri senidetuak 
*  Altmünster, Austria

## Kanpo estekak
Euskal taldeak Espainiako futbol liga txapelketan

**Euskal taldeak Espainiako futbol liga txapelketan**. Lehen mailako datuak.

## Euskal taldeak 
* 2020-21 denbraldiko datuak barne.

## Urtez urte 
## Ikus, gainera 
* Euskal derbia
* Espainiako futbol ligako lehen maila

## Kanpo estekak
Xi Cygni

**Xi Cygni** (ξ Cyg / 62 Cygni / HD 200905) Cygnus konstelazioko izar bat da. Bere itxurazko magnitudea +3,72 da eta gure eguzki-sistematik 1200 argi-urteko distantziara dago.

Xi Cygni K4.5 espektru motako eta 4700 Kelvineko azaleko tenperatura duen izar supererraldoi laranja bat da. Bere erradioa gure eguzkiarena baino 200 aldiz handiagoa da, unitate astronomiko baten baliokidea. Gure eguzki sistemaren erdian egongo balitz bere azalera Lurraren orbitaraino iritsiko litzateke. Bere errotazio abiadura 3,4 km/stan neurtua izan da, hau behe muga bat baldin bada ere bere errotazio ardatzak Lurrarekiko duen okerdura ez bait da ezagutzen. Izar honen tamaina itzela kontutan hartuta, bere ardatzaren inguruan bira bat ematen 8 urte behintzat ematen ditu. Bere metal ugaritasuna baxua da, bere burdin edukia (hidrogenoarekin alderatuta) gure eguzkiarenaren %35a baino ez delarik. Gure eguzkia baino 9400 aldiz argitsuagoa da eta bere masa gure eguzkiarenaren halako 8 eta 10 bitartean da.

Bere bizitza duela 30 milioi urte hasi zuen sekuentzia nagusiko B1 motako izar bezala, eta bere amaiera gertu dago nano zuri masibo bat bezala edo supernoba bezala eztanda eginez, bere masa bi amaiera horien arteko mugan baitago.

## Kanpo estekak
Espektro mota (astrofisika)

Izarren **espektro mota**, **Harvardeko espektro sailkapena** bezala ere ezaguna, 1890ean Harvard Unibertsitateko Edward Charles Pickeringek abiarazi baitzuen, ondoren unibertsitate bereko Annie Jump Cannonek hobetuz 1901ean, astronomian gehien erabiltzen den izar sailkapena da. Mota ezberdinak beroenetatik hotzenetara sailkatzen dira. Honakoak dira:

* Masa, erradio eta argitasun magnitudeak gure Eguzkiaren alderatuta azaltzen dira.
** Argitasuna erradioarekiko proportzionala da, eta beraz, espektro mota berean argitasun ezberdina eta, beraz, erradio ezberdina duten izarrak ikus ditzakegu.

Mota ezberdinak, ondoren, 0tik 9rako zenbakiak jarriz banatzen dira. A0 A motako izarrik beroenei dagokie, A9 hotzenei dagokien bitartean. Adibidez, gure eguzkia G2 motako izar bat da. Sailkapen hau R, N eta S motekin osatzen da.

Hertzsprung-Russell diagramak espektro sailkapena izarren magnitude absolutua, argitasuna eta azaleko tenperaturarekin lotzen du. Sekuentzia gogoratzeko badago ingelesez baliabide mnemotekniko bat, hizki horiekin hasten diren hitzez osatutako esaldi bat: .

thumb|erdian|Izarren espektro mota eta tamainaren arteko erlazioa|500px

## Henry Draper katalogoa 
Espektro sailkapen hau XX. mendearen hasieran Henry Draperrek Harvard Collegeko Behatokian eginiko lanetatik sortu zen. Draperrek motatan banatutako izar sailkapen bat hidrogenoaren Balmer lerroen intentsitatea erabiliz egin nahi zuen. Bera hil ondoren, bere alargunak sailkapen lanak jarraitzeko behatokiari eman zion diru kopuru handi bat biltzea lortu zuen. Hauek Williamnia Flemingek (1857-1910) egin zituen, 10.000 izar baino gehiago identifikatu zituena eta lan horretara dedikatzen ziren behatokiko emakume langileen lana ikuskatu zuena. Katalogoa, azkenik, 1918an argitaratu zen eta Henry Draper katalogoa izena jaso zuen. Berrikuskatu eta hedatutako katalogo bat 1924an argitaratu zen, Annie Jump Cannonek egina, 250.000 izar baino gehiagoren espektrua sailkatu zuena eta 9. magnituderainoko izarrak barne hartzen zituena.

## Kanpo estekak
Udako hirukia

thumb|alt=**Udako hirukia** zeru-esferaren ipar hemisferioan hiruki bat irudikatzen duen asterismo edo sasikonstelazio bat da. Bere erpinak Lyra konstelazioko Vega, Cygnus konstelazioko Deneb eta Aquila konstelazioko Altair dira. Asterismoa 1920ko hamarkadaren amaieran marraztu zuen Owald Thomasek, izar hauek Hiruki Handia bezala deitzen zituena, eta 1934an Udako hirukia deitzera pasa zen.

Iparraldeko erdi latitudeetatik gora dago udako hilabeteetan, baina udaberrian ere ikus daiteke oso goiz goizetik. Udazkenean hirukia arratsaldez ikus daiteke azarorarte. Hego hemisferiotik alderantzikatuta ikusten da ostertzetik gertu neguko hilabeteetan.

## Udako hirukiko izarrak 
## Ikus gainera 
* Neguko hexagonoa

## Kanpo estekak
Finlaystone House

**Finlaystone House** Eskoziako Kilmacolm herrian kokatzen den jauregia da, Inverclyde eskualdean. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
XIV mednearen bukaeran Roberto II.a Eskoziakoak Sir John de Danyelstoun-i eman zizkion Finlaystoneko lurrak. Bere semeak jaso zuen ondoren eta honek bitan banatu zituen lurrak, Elizabeth alabari Newark gaztelua eman zion eta Margaret alabari Finlaystoneko lurraldea. Margaret Sir William Cunninghamekin ezkondu zen eta Cunningham leinuaren jabegoa bihurtu zen XIX menderarte.

XV mendean gaztelu bat eraiki bazen ere, jauregia XVIII mendekoa da. 1746an John Douglas arkitektuak diseinatu zuen baina lanak 1764an hasi ziren. 1903an eraikina berriztu zen John James Burnet arkitektuak gidatuta.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Ariccia

**Ariccia** Italiako erdialdean dagoen Erromako probintziako (Lazio eskualdea) udalerria da. 2015eko maiatzean 19.449 biztanle zituen.

## Mugakideak 
Aricciak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:373
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:20000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:5000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:1000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left
  bar:1861 from:0 till:0
  bar:1871 from:0 till:2115
  bar:1881 from:0 till:2358
  bar:1901 from:0 till:3530
  bar:1911 from:0 till:3762
  bar:1921 from:0 till:4555
  bar:1931 from:0 till:5134
  bar:1936 from:0 till:5596
  bar:1951 from:0 till:7122
  bar:1961 from:0 till:7942
  bar:1971 from:0 till:10787
  bar:1981 from:0 till:14565
  bar:1991 from:0 till:16953
  bar:2001 from:0 till:17865
  bar:2011 from:0 till:18311

PlotData=
  bar:1861 at: 0 fontsize:S text:n.d. shift:(-8,5)
  bar:1871 at: 2115 fontsize:S text:2.115 shift:(-10,5)
  bar:1881 at: 2358 fontsize:S text:2.358 shift:(-10,5)
  bar:1901 at: 3530 fontsize:S text:3.530 shift:(-10,5)
  bar:1911 at: 3762 fontsize:S text:3.762 shift:(-10,5)
  bar:1921 at: 4555 fontsize:S text:4.555 shift:(-10,5)
  bar:1931 at: 5134 fontsize:S text:5.134 shift:(-10,5)
  bar:1936 at: 5596 fontsize:S text:5.596 shift:(-10,5)
  bar:1951 at: 7122 fontsize:S text:7.122 shift:(-10,5)
  bar:1961 at: 7942 fontsize:S text:7.942 shift:(-10,5)
  bar:1971 at: 10787 fontsize:S text:10.787 shift:(-10,5)
  bar:1981 at: 14565 fontsize:S text:14.565 shift:(-10,5)
  bar:1991 at: 16953 fontsize:S text:16.953 shift:(-10,5)
  bar:2001 at: 17865 fontsize:S text:17.865 shift:(-10,5)
  bar:2011 at: 18311 fontsize:S text:18.311 shift:(-10,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria: ISTAT

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Honela mintzatu zen Zaratustra

**Honela mintzatu zen Zaratustra: Guztientzako eta inorentzako liburua** (euskaraz *Also sprach Zarathustra: Ein Buch für Alle und Keinen*) Friedrich Nietzsche alemaniar filosofoak idatzitako filosofia liburu bat da. 1883–1885 artean idatzi eta 1883-1891 artean argitaratu zuen. Nietzscheren maisulan nagusitzat jo ohi da.

Idazlanak Nietzscheren ideia nagusiak poetikoki adierazten ditu: Zaratustra deritzon pertsonaia bati, zoroastrismoareen sortzailean oinarritua, jazotako hainbat kontakizun, gertakizun, gogoeta eta hitzaldiz osatua dago. Bata bestearengadik gutxi gorabehera independienteak diren ataletan banatzen da, bere kontakizun guztiak, idazlaneko laugarren zatia ez beste, edozein ordenatan irakur litezke, kontakizun orokor bat osatzen duten ideia eta kontakizun independiente txikiagoen saila baitira.

Bertan azaltzen da Nietzschek garatutako supergizakia ideia.

## Obraren egitura 
Obra Zaratustra figurarekin hasten da. Mendi bakardadean bizi izan da hamar urtez eta sakon hausnartu du giza izaerari eta bizitzari buruz. Menditik jaistea erabaki du, bere ideiak jendearekin partekatzeko. "Azken gizonak" deitzen dio gelditzen den jendeari, berekin daramaten bizitzarekin konforme baitaude eta plazeraz eta erosotasunaz haraindiko helbururik ez baitute.

Lau zatietan zehar, Zaratustrak bere filosofia aurkezten du: *botere-borondatea*, *Jainkoaren heriotza*, *gizakia gainditzea* eta *betiko errekurrentzia.* Botere-nahia bizitzaren eta giza ekintzaren atzean dagoen indar sustatzaileari dagokio, eta Zaratustrak indar sortzaile gisa ikusten du, erreprimitu beharrean askatu eta kontrolatu behar den indar gisa. Jainkoaren heriotzak esan nahi du Jainkoaren sinesmena galtzea eta bizitzan helburu eta balio berri bat aurkitzeko beharra. Gizakiaren gainditzeak esan nahi du gizakiak egungo mugak gaindi ditzakeela eta bere ahalmen maximoa lor dezakeela ahalegin pertsonalaren bidez. Azkenik, betiereko errekurrentzia bizitza behin eta berriz errepikatzen delako ideiari dagokio, eta beragandik ihes egin beharrean besarkatu egin behar dugula.

*Honela mintzatu zen Zaratustra* lan konplexua eta oso filosofikoa da, eta argitaratu zenetik eruditu eta ikertzaile askok interpretatu eta aztertu dute. Nietzscheren lanik garrantzitsu eta enblematikoenetako bat da, eta eragin handia izan du filosofia modernoan eta herri-kulturan.

## Itzulpena 
1992ko abenduaren 9an Xabier Mendigurenek euskarazko itzulpena argitaratu zuen.
start=0|thumbtime=27|thumb|Nietzscheren bizitza eta pentsamendua ulertzeko bideoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Honela mintzatu zen Zaratustra*, Xabier Mendiguren, 1992. Ehu.eus
Plegu (argipena)

**Plegu** hitzak adiera zenbait ditu:
* geologian, **plegu**, **tolesdura** edo tolesa, estratuen egitura kurboak;
* **plegua**, tolestutako paperezko orria;
* **plegu** edo ohitura.
Ebidentzia

Proposizio batean, **ebidentzia** proposizioa babesten duena da. Onartzen den proposizioa egiazkoa dela adierazteko balio du. Ebidentziek betetzen duten eginkizuna eta nola ulertzen diren aldatu egiten da eremu batetik bestera.

Epistemologian, sinesmenak justifikatzen dituena da ebidentzia, edo jarrera doxastiko jakin bati eusteko arrazoizkoa dena. Adibidez, zuhaitz baten pertzepzio-esperientzia batek zuhaitz bat egotearen sinesmena justifikatzen duen ebidentzia gisa joka dezake. Eginkizun horretan, ebidentzia adimen-egoera pribatu gisa ulertzen da. Arlo honetako gai garrantzitsuen artean, egoera mental horien izaerari buruzko galderak daude, esate baterako, proposiziozkoak izan behar duten, eta egoera mental engainagarriak ebidentzia gisa kalifikatzen jarrai dezaketen.

Fenomenologian, ebidentzia antzeko zentzuan ulertzen da. Hemen, ordea, egiarako berehalako sarbidea ematen duen ezagutza intuitibora mugatzen da, eta, beraz, ukaezina da. Paper horretan, uste da oinarrizko printzipio filosofikoetarako azken justifikazioak ematen dituela, eta, hala, filosofia zientzia zorrotz bihurtzen duela. Hala ere, oso eztabaidagarria da ebidentziak baldintza horiek bete ahal izatea.

Zientziaren filosofian, ebidentziatzat hartzen da hipotesi zientifikoak berresten edo ezeztatzen dituena. Merkurioren orbita "anomaloaren" neurketak, adibidez, Einsteinen erlatibitate orokorraren teoria berresten duen ebidentzia da. Kontrako teorien artean arbitro neutrala izateko, garrantzitsua da ebidentzia zientifikoak publikoak eta eztabaidaezinak izatea, hala nola beha daitezkeen objektu edo gertaera fisikoak, teorien aldekoek ebidentziak zein diren adosteko. Hori metodo zientifikoari jarraituz bermatzen da, eta gero eta adostasun zientifiko handiagoa lortzeko joera du, ebidentziak pixkanaka metatuz. Ebidentziaren ikuskera zientifikoari planteatzen zaizkion bi arazo dira gutxiegizko terminazioarena, hau da, eskura dauden ebidentziek aurkako teorien alde egin dezaketela berdin-berdin, eta kontraesan teorikoarena, hau da, zenbait zientzialarik ebidentziak direla uste dutenak beste zientzialariek partekatzen ez dituzten zenbait kasu teoriko ekar ditzakeela. Askotan esaten da bi ebidentzia mota daudela: ebidentzia intelektualak edo berez nabaria dena eta ebidentzia enpirikoak edo zentzumenen bidez eskura daitezkeen probak.

Beste eremu batzuek, hala nola zientziek eta zuzenbideak, ebidentzien izaera publikoa azpimarratzen dute (adibidez, zientzialariek inferentzia estatistikoan erabilitako datuak nola sortzen diren aztertzen dute).

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Froga

## Kanpo estekak
Yasmin Lee

**Yasmin Lee** (Thailandia, 1983ko ekainaren 3an) aktore porno eta modelo transexual estatubatuarra da.

Yasmin Lee thailandiar, kanbodiar eta txinatar jatorrikoa da. Kanbodiako iheslarien familia batean jaio zen. Bere gurasoak Thailandiatik Filipinetara joan ziren bizitzera, Kaliforniako Orange Countyn kokatu baino lehen. 18 urte zituenean Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadan sartu zen, baina berehala utzi zuen armada bere sexualitateagatik jasandako jazarpenagatik eta drag queen eta makillatzaile hasi zen. Hollywoodeko aktoreen eta bideoklipetako makillatzailea izan zen. Trantsizioa hasi zuenean, diskriminazio transfobikoaren beldur zela, makillatzaile lana utzi eta film pornografikoen platoetako laguntzaile bezala egin zuen lan. Ondoren, film pornografikoen casting-zuzendaria izan zen eta azkenik aktore porno hasi zen. Yasmin hainbat film pornotan agertu da eta AVN Sarietarako bi izendapen jaso ditu bere lan-ibilbidean.

Film pornografikoez gain, zenbait film ez-pornografikoetan aritu da aktore, 2011ko beldurrezko *Red Ice* filman, 2011ko *The Hangover Part II* komedian eta 2015eko *Promoted* filman, hain zuzen.
Lamporecchio

**Lamporecchio** Italiako erdialdean dagoen Pistoiako probintziako (Toskana eskualdea) udalerria da. 22,25&nbsp;km²ko eremua dauka eta 2015eko maiatzean 7.505 biztanle zituen.

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.8)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.7,0.8)

ImageSize = width:455 height:303
PlotArea = left:50 bottom:50 top:30 right:30
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:8000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:1861 text:1861
  bar:1871 text:1871
  bar:1881 text:1881
  bar:1901 text:1901
  bar:1911 text:1911
  bar:1921 text:1921
  bar:1931 text:1931
  bar:1936 text:1936
  bar:1951 text:1951
  bar:1961 text:1961
  bar:1971 text:1971
  bar:1981 text:1981
  bar:1991 text:1991
  bar:2001 text:2001
  bar:2011 text:2011

PlotData=
  color:barra width:20 align:left

  bar:1861 from: 0 till:3971
  bar:1871 from: 0 till:4182
  bar:1881 from: 0 till:4499
  bar:1901 from: 0 till:5656
  bar:1911 from: 0 till:6002
  bar:1921 from: 0 till:6487
  bar:1931 from: 0 till:6167
  bar:1936 from: 0 till:6320
  bar:1951 from: 0 till:6195
  bar:1961 from: 0 till:6292
  bar:1971 from: 0 till:6354
  bar:1981 from: 0 till:6524
  bar:1991 from: 0 till:6512
  bar:2001 from: 0 till:6777
  bar:2011 from: 0 till:7583

PlotData=

  bar:1861 at:3971 fontsize:XS text: 3971 shift:(-8,5)
  bar:1871 at:4182 fontsize:XS text: 4182 shift:(-8,5)
  bar:1881 at:4499 fontsize:XS text: 4499 shift:(-8,5)
  bar:1901 at:5656 fontsize:XS text: 5656 shift:(-8,5)
  bar:1911 at:6002 fontsize:XS text: 6002 shift:(-8,5)
  bar:1921 at:6487 fontsize:XS text: 6487 shift:(-8,5)
  bar:1931 at:6167 fontsize:XS text: 6167 shift:(-8,5)
  bar:1936 at:6320 fontsize:XS text: 6320 shift:(-8,5)
  bar:1951 at:6195 fontsize:XS text: 6195 shift:(-8,5)
  bar:1961 at:6292 fontsize:XS text: 6292 shift:(-8,5)
  bar:1971 at:6354 fontsize:XS text: 6354 shift:(-8,5)
  bar:1981 at:6524 fontsize:XS text: 6524 shift:(-8,5)
  bar:1991 at:6512 fontsize:XS text: 6512 shift:(-8,5)
  bar:2001 at:6777 fontsize:XS text: 6777 shift:(-8,5)
  bar:2011 at:7583 fontsize:XS text: 7583 shift:(-8,5)

TextData=
  fontsize:S pos:(20,20)
  text:Iturria ISTAT

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Butler konderria (Alabama)

**Butler konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Greenville da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 2014,7 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Butler konderriak 2014,7 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,73 ura dira. Beste 2011,98 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,4 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 11,442 txuriak edo hispanoak dira. 9,110 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 182 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 142 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Calhoun konderria (Alabama)

**Calhoun konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Anniston da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1585,81 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Calhoun konderriak 1585,81 kilometro koadro ditu. Horietatik 16,62 ura dira. Beste 1569,19 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 74,77 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 90,616 txuriak edo hispanoak dira. 24,547 beltzak edo afroamerikarrak. 591 amerikar natiboak ziren eta 113 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 884 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,821 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Bullock konderria (Alabama)

**Bullock konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Union Springs da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1619,11 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Bullock konderriak 1619,11 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,06 ura dira. Beste 1613,06 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,74 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 2,868 txuriak edo hispanoak dira. 7,759 beltzak edo afroamerikarrak. 87 amerikar natiboak ziren eta 82 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 20 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 98 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Chilton konderria (Alabama)

**Chilton konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Clanton da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1815,07 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Chilton konderriak 1815,07 kilometro koadro ditu. Horietatik 20,59 ura dira. Beste 1794,48 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 24,04 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 38,456 txuriak edo hispanoak dira. 4,335 beltzak edo afroamerikarrak. 210 amerikar natiboak ziren eta 85 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 146 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 411 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Choctaw konderria (Alabama)

**Choctaw konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Butler da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 2385,01 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Choctaw konderriak 2385,01 kilometro koadro ditu. Horietatik 19,06 ura dira. Beste 2365,95 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,81 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 7,757 txuriak edo hispanoak dira. 6,013 beltzak edo afroamerikarrak. 18 amerikar natiboak ziren eta 0 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 12 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 59 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Clarke konderria (Alabama)

**Clarke konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Grove Hill da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 3244,15 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Clarke konderriak 3244,15 kilometro koadro ditu. Horietatik 36,54 ura dira. Beste 3207,61 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 7,96 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 14,123 txuriak edo hispanoak dira. 11,369 beltzak edo afroamerikarrak. 103 amerikar natiboak ziren eta 4 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 79 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 155 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Cleburne konderria (Alabama)

**Cleburne konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Heflin da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1453,02 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Cleburne konderriak 1453,02 kilometro koadro ditu. Horietatik 2,37 ura dira. Beste 1450,65 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 10,3 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 14,242 txuriak edo hispanoak dira. 499 beltzak edo afroamerikarrak. 52 amerikar natiboak ziren eta 11 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 23 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 145 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Coffee konderria (Alabama)

**Coffee konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Elba and Enterprise da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1762,47 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Coffee konderriak 1762,47 kilometro koadro ditu. Horietatik 3,94 ura dira. Beste 1758,53 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 28,34 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 38,698 txuriak edo hispanoak dira. 8,467 beltzak edo afroamerikarrak. 725 amerikar natiboak ziren eta 230 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 658 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,170 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Colbert konderria (Alabama)

**Colbert konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Tuscumbia da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1611,31 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Colbert konderriak 1611,31 kilometro koadro ditu. Horietatik 76,43 ura dira. Beste 1534,88 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 33,78 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 44,278 txuriak edo hispanoak dira. 8,809 beltzak edo afroamerikarrak. 288 amerikar natiboak ziren eta 20 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 238 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 795 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Conecuh konderria (Alabama)

**Conecuh konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Evergreen da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 2208,54 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Conecuh konderriak 2208,54 kilometro koadro ditu. Horietatik 6,64 ura dira. Beste 2201,89 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 5,99 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 6,852 txuriak edo hispanoak dira. 6,182 beltzak edo afroamerikarrak. 44 amerikar natiboak ziren eta 1 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 17 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 132 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Coosa konderria (Alabama)

**Coosa konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Rockford da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1725,84 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Coosa konderriak 1725,84 kilometro koadro ditu. Horietatik 39,95 ura dira. Beste 1685,89 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 6,69 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 7,740 txuriak edo hispanoak dira. 3,598 beltzak edo afroamerikarrak. 63 amerikar natiboak ziren eta 17 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 16 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 105 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Crenshaw konderria (Alabama)

**Crenshaw konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Luverne da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1582,26 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Crenshaw konderriak 1582,26 kilometro koadro ditu. Horietatik 5,38 ura dira. Beste 1576,89 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 8,79 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 10,193 txuriak edo hispanoak dira. 3,256 beltzak edo afroamerikarrak. 59 amerikar natiboak ziren eta 8 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 196 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 194 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Cullman konderria (Alabama)

**Cullman konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Cullman da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1955,5 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Cullman konderriak 1955,5 kilometro koadro ditu. Horietatik 52,27 ura dira. Beste 1903,23 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 41,12 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 77,816 txuriak edo hispanoak dira. 913 beltzak edo afroamerikarrak. 466 amerikar natiboak ziren eta 34 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 346 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 831 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Dale konderria (Alabama)

**Dale konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Ozark da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1457,39 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Dale konderriak 1457,39 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,02 ura dira. Beste 1453,37 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 34,48 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 38,093 txuriak edo hispanoak dira. 9,769 beltzak edo afroamerikarrak. 401 amerikar natiboak ziren eta 52 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 543 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,393 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
DeKalb konderria (Alabama)

**DeKalb konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Fort Payne da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 2016,79 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
DeKalb konderriak 2016,79 kilometro koadro ditu. Horietatik 4,12 ura dira. Beste 2012,66 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 35,26 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 65,908 txuriak edo hispanoak dira. 1,270 beltzak edo afroamerikarrak. 1,557 amerikar natiboak ziren eta 624 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 266 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,484 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak
Elmore konderria (Alabama)

**Elmore konderria** () Alabamako konderri bat da, Ameriketako Estatu Batuetan. Hiriburua Wetumpka da. 2010eko zentsuaren arabera  zituen, 1701,73 kilometro koadroko azaleran.

## Geografia 
Elmore konderriak 1701,73 kilometro koadro ditu. Horietatik 99,86 ura dira. Beste 1601,87 lurra dira. Biztanleria dentsitatea 46,6 da.

## Demografia 
2010eko zentsoan bizi ziren  pertsonetatik 61,321 txuriak edo hispanoak dira. 15,985 beltzak edo afroamerikarrak. 329 amerikar natiboak ziren eta 85 Hawaii edo Pazifikoko irletako natiboak. 535 asiarrak ziren. bukatzeko euren burua arraza bat baino gehiagotan 1,048 pertsonek kokatzen zuten.

### Biztanleria piramidea 
erdian|350px

## Kanpo estekak