Jenisei

**Jenisei** (; ) Siberiako ibai handiena eta Asiako nagusienetakoa da. 4.093 kilometroko luzera du eta bere arroa munduko zabalenetarikoa da: 2.620.000&nbsp;km².

## Geografia 
Jenisei Kyzylen (Tuva errepublikako hiriburua) sortzen da, *Bolshe Jenisei* edo Jenisei Handia eta *Mali Jenisei* edo Jenisei Txikia ibaien-bilgunean. Lehenbizikoak Ekialdeko Saian mendietan du iturria, eta bigarrenak Mongoliako Khoridol Saridag mendigunean. Siberia hegotik iparrera zeharkatzen du, eta 2.000&nbsp;km luze den behe ibilbidean 40 km-ko zabalera izatera iristen da. Kara itsasoan, Ozeano Artikoan, isurtzen du ura, 300 km-ko luzera eta adar asko dituen estuarioan. Jenisei Handia eta Jenisei Txikiaren bilgunetik ahora 3.487&nbsp;km luze da, baina Jenisei Handiarena iturritzat hartuz gero, Jeniseik 4.093 km-ko luzera du.

Ibaiadar nagusiak Angara, Tunguska Harritsua eta Tunguska Beherea dira.

## Historia 
Jenisei ibaiaren bazterretan tribu nomadak bizi ziren, hala nola *Ket* edo *Yugh* tribuak. Hauek, *Kott*, *Assan*, *Arin*, *Baikot* edo *Pumpokol* tribuak bezala, XVII. eta XIX. mendeen artean errusiartu ziren politikoki. Gaur egun, *Ket* batzuk baino ez dira geratzen Jeniseiren ezkerraldean.

## Hidrologia 
Ordokietako ibaien erregimena agertzen du: maiatz-ekainean izotz urtzeari dagokion urandia, ezkerretako ertzeko lurraldeak maiz urpean hartzen dituena eta abendutik martxora bitarteko ur gutxiagoko aldia.

Jeniseiren emaria 1936-1999 bitartean neurtua izan da Igarkan (itsasoratu baino 697&nbsp;km lehenago). Gune horretan, drainatutako eremuak 2.440.000&nbsp;km² ditu, arro osoaren %&nbsp;93,1. Bertan urteko batez besteko emaria 18.395 m³/s da; emari handiena ekainean du (80.928 m³/s) eta txikiena abenduan (6.019 m³/s).

**Jeniseiren batezbesteko emariak (m³/s), Igarkan neurtuak**Datuak: 1936 eta 1999 artean****

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.8)
  id:darkgrey  value:gray(0.3)
  id:sfondo value:rgb(1,1,1)
  id:barra value:rgb(0.6,0.8,0.9)

ImageSize = width:620 height:280
PlotArea = left:60 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period = from:0 till:90000
TimeAxis = orientation:vertical
AlignBars = justify
ScaleMajor = gridcolor:lightgrey increment:30000 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:15000 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo

BarData=
  bar:Jan text:Urta
  bar:Fév text:Otsa
  bar:Mar text:Mart
  bar:Avr text:Apir
  bar:Mai text:Maia
  bar:Jun text:Ekai
  bar:Jul text:Uzta
  bar:Aoû text:Abuz
  bar:Sep text:Irai
  bar:Oct text:Urri
  bar:Nov text:Azar
  bar:Déc text:Aben
PlotData=
  color:barra width:30 align:left

  bar:Jan from:0 till: 6265
  bar:Fév from:0 till: 6311 
  bar:Mar from:0 till: 6184
  bar:Avr from:0 till: 6274
  bar:Mai from:0 till: 26413
  bar:Jun from:0 till: 80928
  bar:Jul from:0 till: 26960
  bar:Aoû from:0 till: 17340
  bar:Sep from:0 till: 16951
  bar:Oct from:0 till: 13994
  bar:Nov from:0 till: 7102
  bar:Déc from:0 till: 6019

PlotData=
  bar:Jan at: 6265 fontsize:S text: 6265 shift:(-10,5)
  bar:Fév at: 6311 fontsize:S text: 6311 shift:(-10,5)
  bar:Mar at: 6184 fontsize:S text: 6184 shift:(-10,5)
  bar:Avr at: 6274 fontsize:S text: 6274 shift:(-10,5)
  bar:Mai at: 26413 fontsize:S text: 26413 shift:(-10,5)
  bar:Jun at: 80928 fontsize:S text: 80928 shift:(-10,5)
  bar:Jul at: 26960 fontsize:S text: 26960 shift:(-10,5)
  bar:Aoû at: 17340 fontsize:S text: 17340 shift:(-10,5)
  bar:Sep at: 16951 fontsize:S text: 16951 shift:(-10,5)
  bar:Oct at: 13994 fontsize:S text: 13994 shift:(-10,5)
  bar:Nov at: 7102 fontsize:S text: 7102 shift:(-10,5)
  bar:Déc at: 6019 fontsize:S text: 6019 shift:(-10,5)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak