open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Goiuri-Ondona

**Goiuri-Ondona** (gaztelaniaz *Gújuli*) Zuia-Gorbeialdea eskualdean dagoen Urkabustaiz udalerriko kontzejuetako bat da, bi herriz osatua: Goiuri eta Ondona. Goiuri itsas mailatik 622 metroko garaieran dago, eta Ondona 660 metroko garaieran. Guztira 48 biztanle dira.

## Izena 
*Ondona* izena lehendabizikoz 937. urtean ageri da, *Donemiliagako Goldea*n, «San Esteban de Salcedo» monasterioari ematen zitzaizkion beste eliza batzuekin batera. *Undona* gisa ageri da Jeronimo Aznar apezpikuaren eskutitz batean, 1257. urtean. Eskutitz horretan bertan *Guyuri* gisa azaltzen zen Goiuri. Beste dokumentu batzuetan, berriz, *Guxuli* gisa ageri da, eta 1556. urtean, *Goiuri* gisa.

## Demografia 
## Hizkuntza 
Hizkuntza nagusia gaztelania da. XIX. mendearen hasieran galdu zen euskara.

## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* Donejakue apostoluaren eliza, erromanikoa.
* San Antonio baseliza
* Goiuriko urjauzia

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Mili atoloia

**Mili** Ozeano Bareko atoloi bat da, 92 uhartez osatua. Ratak Chainen dago, Marshall Uharteetan. Guztira 16 kilometro koadro ditu eta 1.032 pertsona bizi dira bertan. Hiriburua **Mili, Mili** da. Bigarren Mundu Gerrako hainbat arrasto aurki daitezke bertan eta legeak ez du baimentzen kentzea.

## Kanpo estekak
Utirik

**Utirik** Ozeano Bareko atoloi bat da, 10 uhartez osatua. Ratak Chainen dago, Marshall Uharteetan. Guztira 2.43 kilometro koadro ditu eta 409 pertsona bizi dira bertan. Hiriburua **Utrik** da. Jendea egonkorki bizi den iparraldeenen dagoen Marshall Uharteetako atoloia da. Bravo Froga atomikoaren ondorioz erradiaktibitate maila txikiak daude bertan, nahiz eta zientzialarien arabera bizi daitekeen.

## Kanpo estekak
Ruyigi probintzia

**Ruyigi** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Ruyigi da. 2.338,88 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 387.000 biztanle inguru ditu.

### Udalerriak 
Probintzia 7 udalerritan banatzen da:

* Butaganzwa Udalerria
* Butezi Udalerria
* Bweru Udalerria
* Gisuru Udalerria
* Kinyinya Udalerria
* Nyabitsinda Udalerria
* Ruyigi Udalerria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natalia Estemirova

**Natalia Khusainovna Estemirova** (; Kamyxlov, Sverdlovsk oblasta,  - Gazi-Yurt, Inguxetia, ), giza eskubideen alde borrokatu zen kazetari errusiarra izan zen. Hainbat sari jaso zituen, eta Txetxenian egindako tortura eta tratu txarrak hainbat aldiz salatu zituen.

## Biografia 
Kamyxlov hirian (Sverdlovsk oblasta) jaio zen, aita errusiarra eta ama txetxeniarra zituela. Groznyko unibertsitatean historia ikasketak egin ondoren, eskola irakasle lanetan aritu zen Groznyn 1998 urtera arte.

Orduan, giza eskubideen aldeko borroka hasi zuen, 1999an hasitako Txetxeniako bigarren gerran burututako tortura eta tratu txarren salaketengatik. 2004ean Suediako parlamentuak saria eman zion, eta 2005ean Europako parlamentuak emandako Robert Schumann domina jaso zuen. Giza eskubideen aldeko borrokan, Anna Politkovskaia kazetari errusiarrarekin lanean aritu zen.

### Hilketa 
2009ko uztailaren 15ean, goizeko 8:30etan, Natalia bere etxetik ateratzera zihoala ezezagun talde batek bahitu eta kotxe batean sartu zuten. Hainbat lekukoren arabera, emakumea indarrez hartu eta behartuta sartu zuten kotxean. Egun berean, arratsaldeko 16:30etan buruan eta bularrean tiro bana zituela hilik aurkitu zuten Kavkaz errepide federaletik ehun metrora, Ingushetian dagoen Gazi-Yurt izeneko herrixkatik gertu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Anna Politkovskaia

## Kanpo estekak 
*  Natalia Estemirovaren biografia errusieraz.
Puyang

**Puyang** (txinera sinplifikatuz: 南阳; pinyineraz: Púyáng), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.585.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 4.188 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Puyang hiriaren mugakideak honakoak dira: Anyang mendebaldean, Xinxiang hego-mendebaldean, eta Shandong ekialde eta hego-ekialdean.

## Banaketa administratiboa 
* Hualong Barrutia (华龙区)
* Puyang Konderria (濮阳县)
* Qingfeng Konderria (清丰县)
* Nanle Konderria (南乐县)
* Fan Konderria (范县)
* Taiqian Konderria (台前县)

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Puyang hiriko gobernuaren webgunea.
Sanmenxia

**Sanmenxia** (txinera sinplifikatuz: 三门峡; pinyineraz: Sānménxiá), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.176.000 biztanle inguru dauzka 2001eko erroldaren arabera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Sanmenxia hiriaren mugakideak honakoak dira: Luoyang ipar-ekialde eta ekialdean, Nanyang hegoaldean, Shanxi probintzia iparraldean, eta Shaanxi probintzia mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Hubin Barrutia (湖滨区)
* Lingbao Hiria (灵宝市)
* Yima Hiria (义马市)
* Lushi Konderria (卢氏县)
* Shan Konderria (陕县)
* Mianchi Konderria (渑池县)
* Garapen Barrutia 开发区)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Sanmenxia hiriko gobernuaren webgunea.
Shangqiu

**Shangqiu** (txinera sinplifikatuz: 商丘; pinyineraz: Shāngqiū), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 8.220.000 biztanle inguru dauzka 2002ko erroldaren arabera eta 10.704 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Shangqiu hiriaren mugakideak honakoak dira: Kaifeng ipar-mendebaldean, Zhoukou hego-mendebaldean, Shandong probintzia iparraldean, eta Anhui probintzia ekialde eta hego-ekialdean.

## Banaketa administratiboa 
* Liangyuan Barrutia (梁园区 Liángyuán Qū)
* Suiyang Barrutia (睢阳区 Suīyáng Qū)
* Yongcheng Hiria (永城市 Yǒngchéng Shì)
* Yucheng Konderria (虞城县 Yúchéng Xiàn)
* Xiayi Konderria (夏邑县 Xiàyì Xiàn)
* Minquan Konderria (民权县 Mínquán Xiàn)
* Ningling Konderria (宁陵县 Nínglíng Xiàn)
* Zhecheng Konderria (柘城县 Zhèchéng Xiàn)
* Sui Konderria (睢县 Suī Xiàn)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Shangqiu hiriko gobernuaren webgunea.
Xinxiang

**Xinxiang** (txinera sinplifikatuz: 新乡; pinyineraz: Xīnxiāng), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.580.000 biztanle inguru dauzka 2000ko erroldaren arabera eta 8.169 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xinxjiang hiriak honako mugakideak ditu: Hebi iparraldean, Anyang ipar-ekialde eta ipar-mendebaldean, Jiaozuo hego-mendebaldean, Zhengzhou hegoaldean, Kaifeng hego-ekialdean, Shandong probintzia ekialdean, eta Shanxi probintzia mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Weibin Barrutia (卫滨区)
* Hongqi Barrutia (红旗区)
* Muye Barrutia (牧野区)
* Fengquan Barrutia (凤泉区)
* Huixian Hiria (辉县市)
* Weihui Hiria (卫辉市)
* Xinxiang Konderria (新乡县)
* Huojia Konderria (获嘉县)
* Yuanyang Konderria (原阳县)
* Yanjin Konderria (延津县)
* Fengqiu Konderria (封丘县)
* Changyuan Konderria (长垣县)

## Hiri senidetuak 
*  Itajaí, Brasil
*  Kashiwabara, Japonia

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Xinxiang hiriko gobernuaren webgunea.
1556ko Shaanxiko lurrikara

**1556ko Shaanxiko lurrikara** historian zehar gizakiak ezagututako lurrikararik hilgarriena izan zen, guztira 830.000 pertsona hil ziren. 1556ko urtarrilaren 23an, Richter eskalan 8,0 graduko indarra izan zuen lurrikarak Txina erdialdeko 97 konderritan kalte handiak eragin zituen, Shaanxi, Henan, Gansu, Shanxi, Hebei, Shandong, Hubei, Hunan, Jiangsu, eta Anhui probintzietan. Garai hartan Shaanxi herritar asko mendietan egindako kobazuloetan bizi zen, eta horrek hondamendia areagotu zuen, hainbat kobazulo behera etorri zirelako.

## Historiako lurrikararik hilgarrienak 
## Ikus, gainera 
* Txinako lurrikaren zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Hua konderrian lurrikarak eragindako kalteen argazkiak.
Marshall Uharteen banaketa administratiboa

Herrialdea 29 atoloi eta 5 uharteetan banatzen da. Halaber, Wake Uhartea ere aldarrikatzen diote Ameriketako Estatu Batuei.

eskuinera|250px

## Ikus, gainera 
* Marshall Uharteak

## Kanpo estekak
Pingdingshan

**Pingdingshan** (txinera sinplifikatuz: 平顶山; pinyineraz: Píngdǐngshān), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.200.000 biztanle inguru dauzka 2000ko erroldaren arabera eta 7.882 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Pingdingshan hiriaren mugakideak honakoak dira: Zhengzhou iparraldean, Xuchang eta Luohe ekialdean, Zhumadian hego-ekialdean, Nanyang hegoaldean, eta Luoyang mendebalde eta ipar-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Xinhua Barrutia (新华区)
* Weidong Barrutia (卫东区)
* Zhanhe Barrutia (湛河区)
* Shilong Barrutia (石龙区)
* Ruzhou Hiria (汝州市)
* Wugang Hiria (舞钢市)
* Lushan Konderria (鲁山县)
* Baofeng Konderria (宝丰县)
* Ye Konderria (叶县)
* Jia Konderria (郏县)

## Argazkiak 

Fitxategi:Pdsbwgwgt.png|
|
|
|
|

## Demografia 
Prefekturak bost milioi biztanletik gora izan arren, hirigunean bizi diren biztanleak 850.000 baino ez dira.

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Pingdingshan hiriko gobernuaren webgunea.
Oromiño erreka

**Oromiño erreka** Zornotzako udalerriaren ekialdean dagoen erreka da. Oiz mendian jaiotzen da eta Muxikako lurrak zeharkatu ondoren, Oromiño auzotik igarotzen da eta Ibaizabal ibaira isurtzen ditu urak Iurreta eta Zornotza arteko mugan.

## Ikus, gainera 
* Ibaizabal ibaia

## Kanpo estekak
Arbëreshë

**Arbëreshë** (singularra: *arbëresh*) Italiako hegoaldean bizi diren eta albanieraz mintzatzen direnen komunitatea da. Arbëreshera da haien albaniera-dialektoaren izena. XV. eta XVI. mendeetan Italiako hegoaldean kokatu ziren albaniarren ondorengoak dira.

Siziliako Piana degli Albanesi udalerrietan (arbëresheraz, *Hora e Arbëreshëvet*) arbëreshek gehiengoa osatzen dute. Halaber, Calabrian ere badira hainbat arberesh talde.

Erlijioaz denaz bezainbatean, katolizismoari jarraitzen diote: Italiar-Greziar Eliza Katolikokoak (Erromatar Eliza Katolikoaren barruan autonomia duen eliza bat) dira gehienak, eta Latindar Elizakoak (Erromatar Eliza Katolikoaren barruko eliza autonomorik handiena, Euskal Herrian ere azken mendeotan nagusi dena) gutxiengo bat.

## Ikus, gainera 
Arbëreshera

## Kanpo estekak 
*  Arberesh.net
Nomura

**Nomura** (野村 (landako herria), 埜村 (leku basatiko landa) japoniar abizen bat da. Honako pertsona ezagunek dute:

## Pertsonak 
* Don Nomura beisbol managerra.
* Katsuhiro Nomura japoniar aktorea
* Katsunori Nomura beisbol jokalaria eta entrenatzailea.
* Katsuya Nomura beisbol jokalaria eta managerra
* Ken Nomura D1 Grand Prixeko gidaria
* Kenji Nomura japoniar aktorea
* Kenjiro Nomura beisbol jokalaria
* Kichisaburo Nomura (1877–1964), militarra eta enbasadorea Estatu Batuetan.
* Kodō Nomura (1882 - 1963), Osakazu Nomuraren goitizena
* Mami Nomura, japoniar aktorea
* Michiko Nomura, japoniar akotrea
* Naokuni Nomura (1885-1973), japoniar almirantea
* Sadanori Nomura, arte zuzendaria
* Takahito Nomura, beisbol jokalaria
* Tadahiro Nomura, judoka
* Tatsuji Nomura, ikerketa medikurako animaliak erabiltzen lehenetarikoa.
* Ted Nomura, komiki idazlea
* Tetsuya Nomura joko diseinalaria.
* Tokushichi Nomura II (1878–1945), Nomura zaibatsuren sortzailea.
* Toshiro Nomura, japoniar astronomoa
* Toyokazu Nomura, judoka
* Yoshitaro Nomura (1919–2005), zinema zuzendaria.
* Yuka Nomura, japoniar aktorea.
* Inoue Masaru (1843–1910), *Japoniar trenbideen aita*.

## Lekuak 
* Nomura izeneko desagertutako prefektura.

## Bestelakoak 
* Nomura Group, Nomura Securities Co., Ltd. eta Nomura Holdings, Inc. entrepresak.
* Nomura Ikerketa Institutoa
* Nomuraren marmoka

## Kanpo estekak
Arveleg II.a

**Arveleg II.a**, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den pertsonaia bat da, Arthedaineko hamabigarren erregea. Bere istorioa, Eraztunaren Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Arvegilen semea da eta Fornosten jaio zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1633. urtean. Bere birraitonaren izena hartu zuen, sindarinezkoa dena eta "errege handia" bezala itzul daitekeena.

Bere aitaren oinordeko bihurtu zen Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1743. urtean. Bere erregealdian, Angmarren etsaia berriz asaldatzen hasten da, orkoak eta Ekialdeko Gizakiak, Mendi Lainotsuen ekialdeko zatian biltzen dira, berriz Angmar okupatzeko prest.

Eguzkiaren Hirugarren Aroko 1813. urtean hil zen, 180 urteko bizitza eta 70 urteko erregealdia izan ondoren. Bere oinordekoa, bere seme Araval da.

## Kanpo estekak
1970eko Urdulizko tren istripua

**1970eko Urdulizko tren istripua** 1970eko abuztuaren 9an, Plentziako eta Urdulizko geltokien artean gertatutako tren istripua izan zen. Bilbora eta Plentziara zihoazen bi trenek elkar jo zutelarik, 33 pertsona hil ziren, eta beste 65 lagunek zauri arin eta larriak izan zituzten. Euskal Herrian historian izandako tren istripurik larriena izan zen.

## Istripua 
Istripua udako egun eguzkitsu eta sargori batean gertatu zen. Plentziako geltokitik Bilborako noranzkoan zetorren trenak dozenaka lagun zeramatzan, batik bat eguna hondartzan pasatzetik zetozenak. Arratsaldeko 19:30etan, Urdulizko geltokiko nagusiak Plentziako noranzkoan zihoan bidaiari gabeko tren bati argi berdea eman zion, eta Barrikako udalerrian bi aurkako noranzkoetan zetozen bi trenek talka egin zuten. Trenek 45 kilometro orduko abiaduran egin zuten topo, eta trenbidearen trazadura kurboa zela eta gidariak ez ziren konturatu trenbide beretik zetozela. Kolpea oso gogorra izan zen.

Istripua gertatu eta berehala ehunka pertsona joan ziren istripua gertatu zen gunera, zaurituak trenen arrastoetatik ateratzera. Zaurituak Basurtuko Ospitalera eraman zituzten, eta herritar askok odola eman zuten, zaurituei lagundu ahal izateko. Bilbo eta Plentzia arteko trenen ohiko bidaiak ez ziren hurrengo egunera arte berrezarri, suhiltzaileek bi trenak trenbidetik kendu zituzten arte, alegia.

Hildakoen omenezko hileta elizkizuna Derioko hilerrian ospatu zen, eta bertan milaka pertsonek hartu zuten parte.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko tren istripuen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Istripuari buruzko informazioa, *El Correo Español* egunkariaren webgunean.
Vilya

**Vilya**, "Airearen eraztuna" edo "Eraztun Urdina" ere deitua, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den eraztun magiko bat da.

Vilya, elfoen hiru eraztunetatik boteretsuena da. Urre hori hutsezkoa eta kolore urdinezko zafiro bat sartua zuela, indartze eta sendatze eraztun bat zen.

Zelebrinborrek sortu zuen Sauron Eregionetik joan zenean, eta jaun ilunaren eraginetik aske zegoen, elfoek, Eraztun bakarra egin zela jakin zutenean, Valya ezkutatu baitzuten, baina, gainontzeko eraztunak bezala, eraztun bakarraren boterearen mende zegoen. Elfoen eta Sauronen arteko gerraren hasieran, Zelebrinborrek, Vilya eraztuna, Narya eraztunarekin batera, Noldorren errege zen Gil-Galadi utzi zion. Honek, bere aldetik, Elrondi utzi zion bere bigarren agintari bezala abiatu zenean Azken Aliantzaren Gerran.

Gerra honetan zehar Gil-Galad hiltzean, Elrondek eraztuna mantendu zuen, eta eraztun honen botereari esker geratu zen Rivendel Sauronen begiradatik ezkutatuta, eta, honen ondorioz, hiri hau, gorputzeko, buruko eta izpirituko zauriak sendatzen ziren toki bihurtu zen, arte, ezagutza eta bake tokia.

Vilyak, gainontzeko eraztunek bezala, bere boterea galdu zuen Eguzkiaren Hirugarren Aroaren amaieran, Eraztun bakarra suntsitua izan zenean. Elrond berarekin ontziratu zen Portu Grisetan, eraztunaren gainontzeko eramaleekin batera, Antzinako Mendebalderantz bidean.

## Kanpo estekak
24 Temis

**24 Temis**, asteroide gerrikoan aurkitutako 24. asteroidearen izena da. 1853ko apirilak 5ean aurkitu zuen Annibale de Gasparis astronomo italiarrak Napolitik. Asteroide honek Hirayamaren asteroide familiako "Temisen taldea"ri izena ematen dio.

Pietro Angelo Secchik, greziar mitologiako ordena eta justiziaren jainkosa zen Temisen izena eman zion, zeruaren jainkoa zen Uranoren eta lurraren jainkosa zen Gearen alaba zena. Izen hau, de Gasparisek, 20 Masalia izena duen asteroideari jarri nahi izan zion.

## Kanpo estekak
Sandra Bullock

**Sandra Annette Bullock** (Airlington, Virginia, Ameriketako Estatu Batuak, 1964ko uztailaren 26a - ) aktore estatubatuarra da. *Speed* eta *While You Were Sleeping* filmetan antzeztu ondoren ospetsu egin zen.

## Filmografia 
### Zinema 
Taula honetan ikus daitezke filma bakoitzaren zuzendaria, enpresa ekoizlea eta beste izenburuak (gaztelaniaz, frantsesez):

#### Pertsonaiak eta oharrak 
### Telebista 
## Kanpo estekak 
*  Sandra Bullock (IMDb)
Trontza

thumb|300px|Bi trontzalari jardunean.
[eskuinera|300px|thumb|Trontzalariak [Bilbo hiriko Zazpi Kaleetan.]]

**Trontza** bi helduleku dituen trontza edo arpan izeneko zerra motarekin egiten den herri kirola da. Lurretik 45 eta 50 zentimetro altuera artean dagoen etzandako enborra ebakitzean datza. Bi kirolari jarduten direnez, bien artean koordinatu behar dira trontzaren alde batetik edo bestetik tira egiteko. Trontzan diharduenari **trontzalari** edo **arpanlari** deritzo.

Mozketaren ondorioz lortutako trontzak osorik atera behar dira, epaileek horiek baliozkotzat emateko. Gizonezkoek guztira 22 ebakidura egin behar izaten dituzte, eta emakumezkoek, berriz, 10. Lasterren ebakitzen duen bikotea garailea da.

Herri kirol hori Pirinioetako mendi-herrietan egiten da gehienbat.

## Ikus, gainera 
* Aizkora proba

## Kanpo estekak 
* Araudia
Kale izen

[thumb|250px|*Xanpun karrika*[Donibane Lohizuneko kale xafla elebiduna.]]
[thumb|250px|*Jacques Cousteau plaza*[Donostiako plaza izena, elebakarra.]]
[thumb|250px|*George Steer kalea.jpg*[Bilboko kale xafla elebiduna.]]
**Kale izena** edo **odonimoa** (grezierazko οδός, *odós*, "*kale*" + ὄνομα *ónoma*, "*izena*") hiri barneko eta kanpoko bideei emandako izendapena da. Toponimiaren azpi-atala da.

Kale izenak helbidearen zati garrantzitsua da, eraikinen kokapena gehienetan kale izenaren arabera ematen baitira, zenbaki batekin zehaztua.

Kale izenek bi zati izaten dute: izen generikoa (bide edo gunearen mota, adibidez "etorbide") eta izen berezia (bide edo gunearen zehazte izena, adibidez "Nafarroa"). Hala ere, kale izen batzuk generikorik gabe eman daitezke (adibidez "Urbieta") eta beste batzuk izen berezirik gabe (adibidez "Bulebarra"). Batzuetan, izen berezia baino izen generikoaren zehazte hutsa da, honen ezaugarriren bat adierazten duena (adibidez "Kale berria").

## Odonimiaren izen generikoa 
* Kale, Karrika (hiriko oinarrizko bide mota)
* Kalexka
* Zeharkale
* Zumardi, Zumarkale
* Bide
* Bidehandi
* Pasealeku, Ibiltoki
* Kaia , Molla
* Erribera
* Etorbide
* Hiribide
* Errepide
* Bulebar
* Galtzada
* Kantoi
* Portale
* Zubi
* Bidezubi
* Eskailera
* Bidarri
* Aldapa, Aldatz
* Plaza, Enparantza (hiriko oinarrizko zabalgune mota)
* Plazatxo
* Lorategi (hiriko berdegune txikia)
* Parke (hiriko berdegune handia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kale izendegiak: Izenak hautatzeko irizpideak eta erabiltzeko arauak, Mikel Gorrotxategi, Durangon, 2009ko ekainaren 4an (Euskaltzaindiaren gunean)
Utsjokiko armarria

175px|eskuinera|Utsjokiko armarria
**Ohcejohkako** edo **Utsjokiko armarria** (finlandieraz, *Utsjoen vaakuna*; ipar samieraz, *Ohcejoga vearjogovva*) Finlandia iparraldeko muturrean dagoen Utsjoki udalerriaren ikur nagusia da.

Armarria 1953. urtean sortu zuen Gustaf von Numers artistak eta bere helburua, bertan agertzen diren irudiekin, udalerriko natura adieraztea izan zen; urte bereko apirilaren 20an, Barne Ministerioak Utsjokiko ikur ofizialtzat hartu zuen. Atzealde beltzaren gainean, zilarrezko lau puntako izarra eta eguzkiaren garrak daude. Lau puntako izarrak Iparrizarra irudikatzen du, neguko gau ilun, hotz eta luzeetan zerua argiztatzen duen argi nagusia; horrek, era berean, udalerriaren kokapena adierazten du, herrialdearen iparraldean eta zirkulu polar artikoa gainean. Bestalde, eguzkiaren gar edo izpiak ipar argiak dira, iparraldeko eskualdeen bereizgarri nagusiak direnak. Horrela, esan daiteke armarriak gau polarra adierazten duela. Azkenik, aipatzekoa da Utsjokiko armarriaren atzealde iluna; izan ere, kolore hitsak (grisa, beltza) Lappiko udalerrietako armarrien bereizgarriak dira, neguko zerua irudikatzen dutenak.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Utsjoki
* Zerrenda:Lappiko armarriak

## Kanpo estekak
César Vidal

[thumb|300px|César Vidal [Euskadi Ta Askatasuna|ETAren aurkako manifestaldi batean.]]

**César Vidal Manzanares** (Madril, 1958) gaztelar idazle eta kazetaria da. Eleberri eta historiari buruzko jendarteratze-liburu eta entsegu anitzen egilea da.

Kazetari gisa, 5 urtez eta 2009. urteko uztailera arte COPE irrati-kateko La linterna irratisaioko zuzendari gisa nabarmendu da, bertan bere iritzi polemiko eta eztabaidagarriak azaltzeagatik. 2009ko irailetik aurrera, Luis Herrero eta Federico Jiménez Losantos kazetariekin batera, esRadio irrati katea sortu eta bertan aritzen da lanean.

Historialari gisa, Espainiako Gerra Zibilari eta Francoren diktadurari buruz azaldu dituen jarrera errebisionistengatik da ezaguna. Euskal abertzaletasunaren aurkako jarrera argia ere azaldu du .

## César Vidal eta euskara 
Euskararekiko eta beste hizkuntza gutxituekiko mespretxuzko jarrerak azaltzeagatik ere nabarmendu da César Vidal. *Vascuence* hitza erabiliz beti, euskara hizkuntza primitiboa adierazi eta gutxietsi izan du.

## Erreferentziak
Gatza

**Gatza** izenarekin hainbat artikulu aurki daitezke:

* **Gatz** konposatu kimikoa.
* '*Jose Mari Sagardui, *Gatza'', gartzelan denbora gehien zeraman euskal presoa.
* **Gatza**, musika taldea.
Kongak

**Konga** () perkusio musika tresna da, buru bakarreko kubatar danbor handi eta estua, afrikar jatorrikoa.

Afrikar etnia ezberdinek beti izan dituzte danborrak beraien festa erlijiosoetan eta hortik sortu zen konga.

## Motak 
Hiru motako kongak daude:
* Konga (handiena)
* Tumba (tartekoa)
* Quinto (txikia)
Horretaz gain badira ere *requintoa* (*quintoa* baino txikiagoa) eta *supertumba* (tumba baino handiagoa)..

## Kongak musikan 
Kuban badago bi musika mota nabarmen: herri musika (*música popular*) eta afro-kubatar musika (*música afrocubana*).

Herri musika son generokoa da bereziki eta bertan kongak erabiltzen dira, nahiz eta jatorrian ez ziren erabiltzen.

Afro-kubatar musikan aldiz, danborrak dira garrantzitsuenak zeren eta afrikar jatorriko jendeak osatzen du, eta nahiz eta jatorri kultural eta erlijioso ezberdinekoak izan (bantuak, kongoak, jorubak... ) eta etnia bakoitzean danbor mota ezberdinak erabili, gaur egun, dena kongekin jotzen da.

Badago beste genero bat oso garrantzitsua Matanzasen gehien bat: Rumba. Rumban ere oso garrantzitsuak dira kongak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Couvade

**Couvade** edo **Couvade sindromea** (frantsesezko *couver*etik, txitatu edo inkubatu) haurraren erditzean eta ondorengo momentuetan aitak amaren rolaren zenbait alderdi bere egiteari deritzo. Couvade, hortaz, ezaugarri mediku edo mentala izateaz gain, gizarte zehatzen ohitura da, eta gizarte matriarkal zein matrilinealekin lotu ohi da (edo matriarkatuari loturiko aspektutzat hartu).

Couvade ematean, hortaz, haurra izan berri duen emakumeak aitari ohea edo haurra izandako lekua uzten dio. Batzuetan, haurra izan bezain laster, amak semea edo alaba aitari uzten dio, aita haurraz ardura dadin.

Couvadeak erditzean aitak amaren jarrera antzekoa izatea suposatzen du. Horrela, aitak ere mina sentituko du, haurra izan ostean bakartuko dute, jateko mugak izango ditu, edota sexuari loturiko tabuak ezagutuko ditu.

Johann Jakob Bachofen matriarkatuari buruzko lehen monografia sistematikoaren egileak jada couvadea landu zuen bere gaien artean.

Zenbait egileren aburuz, couvadea Erdi Aroko Euskal Herrian zein inguruetan ematen zen, *Piriniotako Couvade*az hitz eginez. Halaber, gaur egun Hego Amerika zein Ginea Berriko zenbait jatorrizko herrik ohitura hau mantentzen dute.

## Bibliografia 
* Garate, Justo: La Covada Pirenaica y su repercusión en América.
* Garate, Justo (1975): "La covada pirenaica. Patrañas y fantasía", *Cuadernos de Etnología y Etnografía de Navarra*, 7. zkia., 383-406.
* Klein, H. (1991): "Couvade syndrome: male counterpart to pregnancy", *Int J Psychiatry Med*, 21: 1, 57-69.
* Schuchardt, Hugo (1912): "La couvade chez les basques", *RIES*, 6. zkia.

## Kanpo estekak
Xabier Lete eta Lurdes Iriondoren 4 disko txikiren bilduma (LP 33 r.p.m.)

**Xabier Lete eta Lurdes Iriondoren 4 disko txikiren bilduma (LP 33 r.p.m.)** Xabier Lete eta Lurdes Iriondoren disko-bilduma baten izena da. Biniloan argitaratu zuten Edigsa etxearekin 1976. urtean, eta aldi berean garai hartan, euskal kantarien artean behintzat, ohikoak ziren lau binilo txiki (45 r.p.m) biltzen ditu bere baitan. Bilduma honen azalak, era berean, lau binilo txikien azalak biltzen ditu, azalen halako mosaiko bat osatuz. Hona, hurrenez hurren, ezkerretik eskubira ageri diren lau disko txikiak:

* Lurdes Iriondo eta Xabier Lete
* Xabier Lete: Barruko lau abestien izenak dakartza honek azalean: "euskalerri nerea", "bihotza, lore gorrien balada", "poeta hoiek".
* Xabier Lete: honek ere barruko lau abestien izenak dakartza: "maiteaz galdezka", "seaska kanta", "giza aberea", "urrillaren 28 egun".
* Lurdes Iriondo

Hauek disko txikien izenburuak dira, eta bildumaren azalak jasotzen dituen moduan aipatu ditugu. Aldi berean, guztiek *Ez Dok Amairu*-ren zigilua daramate bazter batean, eta hiruk euren argazkiak jasotzen dituzte, bakarka nahiz binaka, dagokien eran.

## Abestiak 
# "Poeta hoiek"
# "Ez nazazu utzi"
# "Bost hogei urtetako"
# "Euskalerri nerea"
# "Peru gurea"
# "Maiteaz galdezka"
# "Gaua"
# "Lore gorrien balada"
# "Festa bukatzean"
# "Urrillaren 28-garren eguna"
# "Aita nuen saltzaile"
# "Giza aberea"
# "Nerea-ri"
# "Bihotza"
# "Agota"
# "Seaska kanta

## Kanpo estekak
Tar-Palantir

**Tar Palantir**, quenya hizkuntzez "Urrutitik ikusten duena" esan nahi duena, Tolkienen legendarium ospetsuan agertzen den pertsonaia bat da. Dunadan bat da, Ar-Gimilzôr eta Inzilbêthen semea eta Gimilkhâden anaia. Eguzkiaren Bigarren Aroko 3035. urtean jaio zen, Inziladûn izenarekin, adunaikoz "Mendebaldeko Lorea" esan nahi duena.

Inziladûn, bere amaren oso antzekoa zen, Anduniëko Jaunen etxekoa zena, eta, beraz, Leialen artekoa. Bere aita Eguzkiaren Bigarren Aroko 3177. urtean hil ondoren tronua hartzean, Numenorreko hogeitalaugarren erregea bihurtu zen, eta Tar-Palantir titulua hartu zuen, quenya hizkuntzan idatzia, Ar-Gimilzôrrek eta aurreko erregeek jarraitu zuten gobernatzeko eragatik damutua.

Honela, Tar-Palantirren erregealdian, Leialak ez ziren jazarriak izan, Iluvatar Meneltarma mendian gurtzeko ohitura berreskuratu zen eta Nimloth berriz zaintzen hasi zen, Numenorreko zuhaitz zuria. Baina Gimilzhâd bere aita bezalakoa zen, eta argi aurre egiten zion Tar-Palantirri, Erregeen Gizonak deritzenen buruzagi bihurtu arte.

Tar-Palantir, oso edadetua zenean ezkondu zen, bere emaztearen izena ezagutzen ez den arren. Alaba bakarra baino ez zuten izan, Miriel izenekoa. Eguzkiaren Bigarren Aroko 3255. urtean, Tar-Palantir hil egin zen, eta bere iloba Ar-Pharazôn, Mirielekin ezkondu zen, Miriel beraren borondatearen eta Numenorreko legeen aurka, hurbileko senideen artean ezkontzerik uzten ez zutena. Orduan, zetrua hartu zuen, eta hondamendia iritsi zen Numenorrera, erregea boteretsua zen arren, Sauronek bultzatua, Melkor gurtu eta Aman konkistatzen saiatzera ausartu baitzen, Numenorren Erorketa eragin zuena.

Tar-Palantir izan zen Nimloth zuhaitza ihartzean, Numenorreko errege leinua berarekin amaituko zela iragarri zuena

## Kanpo estekak
Ter

**Ter** (benetako izenaz "Ester") (1990ko martxoaren 7an jaiota) Youtuber eta arkitekto espainiarra da.

Bere kanalak 1,96 millioi jarraitzaile ditu 2025eko uztailan. Youtuben duen aktibitatez gainera, *Focusarte* plataforman arte klasikoa ulertzeko kurtsoa egin du.

Telebistan, besteak beste, La Sextaren La Resistencia eta El Intermedio programetan agertu zen.

Aldizkari batzuek Ter aipatu dute, adibidez: Vogue, AD, The New York Times Style Magazine edo El País.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Focusarte
* Webgune ofiziala
Ballonti (ibaia)

**Ballonti** edo **Capetillo** Bizkaiko ibaia da, ezkerraldetik Galindoren ibaiadarra dena. **Ibaionti** izena ere izan zuen.

## Ibilbidea 
Serantesko hegoaldeko hegalean jaioa, Abanto-Zierbenako Sanfuentes auzoan jaiotako Capetillo errekaren urak datozkio.

Santurtzi utzi eta gero, bere ibilbideak Portugalete eta Trapagaran arteko muga sortzen du. Azkenean, Sestaon, Barakaldoko Beurko auzoaren mendebalderen parean hain zuzen ere, Galindo ibaian du ahoa.

## Industriak eta azpiegitura 
Bere ibarra beste garai batean ortu emankorra bazen ere, gaur egun industria handien kokalekua da. Honek zeharo kutsatu du ibaia

Bizkaiko Foru Aldundiak bere ibilbidea jarraituz "Ballontiko ardatza" izeneko errepidea eraiki zuen, Ezkerraldeko trafikoa lasaitzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko ibaiak

## Kanpo estekak
23 Talia

**23 Talia**, asteroide gerrikoan aurkitutako 23. asteroidearen izena da. John Russell Hindek aurkitu zuen 1852ko abenduak 12an Londrestik.

Bere izena, greziar mitologiako Talia izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, komedia eta olerkaritzaren musa zena.

## Kanpo estekak
Castaños ibaia

**Castaños** ibaia Bizkaian dago eta Galindoren ibaiadarra da.

## Ibilbidea 
Eretza mendiaren iparraldeko hegalean, 750 metroko altueran jaioa, hasieran Akirtza du izena eta Gueñes eta Galdames arteko muga sortzen du. Ezkerraldetik eta Barakaldoko mugara ailegatzean, Frades errekaren urak datozkio.

Perillas izeneko zubia zeharkatua, El Regato auzoan, El Regatoko urtegia betetzen du. Oiola edo Loiola errekaren urak hartu eta gero, Gorostizan beste urtegia osatzen du.

Ibarreta-Zuloko eta Errekaortu zeharkatuta, Granadako erreka du ibaiadarra. Gero, Beurko parean, Galindo ibaia sortzen du.

## Ingurumena 
Ibaiaren erdigune eta behealdea industriak kutsatua izan da, horrek arriskuan jarri du zenbait animalien bizitza. Tartean arrain hiruarantza (*Gasterosteus aculeatus*) dago, Eusko Jaurlaritzak espezie kalteberatzat duena eta Castañosen ez ezik Udondo, Gobela eta Txingudiko badian ere bizi dena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bizkaiko ibaiak

## Kanpo estekak
Luca de Tenaren glorieta (Sevilla)

**Luca de Tenaren Glorieta**, Sevillan dago, Maria Luisa Parkean, Espainiako Plazaren parean. Bertan, 1954an Emilio Laiz Camposek eginiko brontzezko soingain bat ikus daiteke. Soingain hau, hasiera batean, Luca de Tena hil zen urtean egitekoa zen, 1929ko Sevillako Iberoamerikar Erakusketa ospatu zen urtean, baina ez zen posible izan 25 urte beranduagora arte.

Bere irudia ohoratzen eta "Sevillak D. Torcuato Luca de Tena y Alvarez Ossoriori (1861-1929)" dioen idazkun bat duen soingainaz gain, aurrean iturri bat du, soingainaren atzean eta glorietaren alboetan, erlaxatzeko erabil daitezkeen sabaidun gune batzuk daude, soingainaren atzean dagoen kaiola erako etxetxoa, hegaztiak eta loreak agertzen diren freskoez margotua dago. Gune hauek, udaberriko eferbeszentzian, aldi berean, olan lana eginez, tokia freskatu eta estaltzen duten landare igokariz apaindutako pergola batzuen bidez elkartuak daude.

Anibal Gonzalezen Glorieta eta Lotoen Glorietaren artean dago.

## Irudi galeria 

Fitxategi:SevillaGlorietaDeLucaDeTena01.JPG|"Hegaztien Kaiola"ren barnealdea
Fitxategi:SevillaGlorietaDeLucaDeTena03.JPG|"Hegaztien Kaiola"ren barnealdea
Fitxategi:SevillaGlorietaDeLucaDeTena02.JPG|"Hegaztien Kaiola"ren barnealdea, datekin

## Kanpo estekak
Mugarriluze

**Mugarriluze** mendi ezberdinen izena izan daiteke:

* Mugarriluze: Elgeako mendilerroko mendia.
* Mugarriluze: Ganekogorta mendilerroko mendia.
* Mugarriluze: Nafarroako Oltzan (Zendean) dagoen leku bat.
* Mugarrilzue: Hiriberri (Artzibar)-etik gertu dagoen leku bat. Bertan erromatar garaiko miliario bat aurkitu zen, Ab Asturica Burdigalam (Iter XXXIV) erromatar galtzadako miliarioa.

## Ikus, gainera 
* Mugarriluze zutarria
Ikusi makusi

***Ikusi makusi*** haurrentzako igarkizun-joko bat da. Aurretik *ikusi makusi* esanez, haur batek bere inguruan ikusten duen gauza edo pertsona bati buruzko arrastoak edo igarkizunak ematen ditu behin eta berriz, igarkizuna asmatu behar duten beste haurrek aurretik aldi bakoitzean *Zer ikusi?* esaten dutelarik. Arrastoek gero eta argibide handiagoak ematen dituzte ezkutuko gauza edo pertsonari buruz. Ezkutuko gauza edo pertsonaren izena asmatzen duen lehenengoak irabazten du.

## Adibidea 
* *Ikusi makusi*
* Zer ikusi?
* *K letraz hasten da*
* Kotxea!
* *Ez. Ikusi makusi.*
* Zer ikusi?
* *Biziduna da*
* Katua!
* *Ekilikua!*. (Eta katua esan duenak irabazten du.)

## Kanpo estekak
Mespelerrekako urtegia

**Mespelerrekako urtegia**, baita **Gorostizako urtegia** izenaz ere ezaguna, (gaztelaniaz: *Pantano del Regato*) Barakaldoko urtegia da, Errekatxo eta Gorostiza auzoen artean dagoena hain zuzen ere.

Argalario eta Sasiburu mendien artean kokatuta, Castaños ibaiak zeharkatua da.

## Historia 
XIX. mendeko bukaeran, Ezkerraldeko lantegietan ur asko behar zuten eta udan ez zen aski ekoizpena mantentzeko. Hori zela eta, 1885ean Jose Etxebarriak proposatu zuen Castaños eta Oiola ibaietan presa bi eraikitzea. Azkenean bat baino ez zen eraikia eta 1897an bukatu zuten.

1898an Sestaoko *La Iberia* lantegiak hasi zuen urtegia erabiltzen, gero Bizkaiko Labe Garaiak enpresa jabe bihurtuko zena.

Teknikoki garai horretako modernoena izan zen, batez ere hormigoia erabili zuelako. Presak 74 metroko luzera, zutabean 15 metroko zabalera eta tontorrean 2,50 metrokoa eta 20 metroko altuera ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko urtegiak

## Kanpo estekak
Mare Tranquillitatis

**Mare Tranquillitatis** (latinezko *Lasaitasunaren Itsasoa*) ilargi-itsaso handi bat da. 1969ko uztailaren 20an Apollo 11 espazio-ontzia bertara jaitsi zen eta Buzz Aldrin eta Neil Armstrong izan ziren lehenak bertan Ilargia zapaltzen. Michael Collins astronauta ez zen ilargira jaitsi, eta itzulian geratu zen kontrolean.

Leku zehatzari Lasaitasunaren Basea deritzo. Leku hau aukeratu izana itsaso honetako lautada handiei zor zaio, arazorik gabe jaisteko leku aproposa zela uste baitzen.

## Kanpo estekak
Xinyang

**Xinyang** (txinera sinplifikatuz: 信阳; pinyineraz: Xìnyáng), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 7.425.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 18.293 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xinyang hiriaren mugakideak honakoak dira: Zhumadian iparraldean, Nanyang ipar-mendebaldean, Anhui probintzia iparralde eta ekialdean, eta Hubei probintzia hegoalde eta hego-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Shihe Barrutia (浉河区)
* Pingqiao Barrutia (平桥区)
* Yangshan Barrutia (羊山新区)
* Huangchuan Konderria (潢川县)
* Huaibin Konderria (淮滨县)
* Xi Konderria (息县)
* Xin Konderria (新县)
* Shangcheng Konderria (商城县)
* Gushi Konderria (固始县)
* Luoshan Konderria (罗山县)
* Guangshan Konderria (光山县)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Xinyang hiriko gobernuaren webgunea.
Xuchang

**Xuchang** (txinera sinplifikatuz: 许昌; pinyineraz: Xǔchāng), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 4.450.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 4.996 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xuchang hiriaren mugakideak honakoak dira: Zhengzhou iparraldean, Kaifeng ipar-ekialdean, Zhoukou ekialdean, Luohe hegoaldean eta Pingdingshan mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Weidu Barrutia (魏都区)
* Yuzhou Hiria (禹州市)
* Chang'ge Hiria (长葛市)
* Xuchang Konderria (许昌县)
* Yanling Konderria (鄢陵县)
* Xiangcheng Konderria (襄城县)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Xuchang hiriko gobernuaren webgunea.
Zhoukou

**Zhoukou** (txinera sinplifikatuz: 周口; pinyineraz: Zhōukǒu), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 10.600.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 11.959 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Zhoukou hiriaren mugakideak honakoak dira: Kaifeng iparraldean, Shangqiu ipar-ekialdean, Anhui probintzia ekialdean, Zhumadian hegoaldean, eta Xuchang eta Luohe mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Chuanhui Barrutia (川汇区)
* Xiangcheng Hiria (项城市)
* Huaiyang Konderria (淮阳县)
* Shenqiu Konderria (沈丘县)
* Dancheng Konderria (郸城县)
* Luyi Konderria (鹿邑县)
* Taikang Konderria (太康县)
* Fugou Konderria (扶沟县)
* Xihua Konderria (西华县)
* Shangshui Konderria (商水县)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Zhoukou hiriko gobernuaren webgunea.
Zhumadian

**Zhumadian** (txinera sinplifikatuz: 驻马店; pinyineraz: Zhùmǎdiàn), Henan probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 8.263.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 15.063 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Zhumadian hiriaren mugakideak honakoak dira: Luohe iparraldean, Zhoukou ipar-ekialdean, Anhui probintzia ekialdean, Xinyang hegoaldean, Nanyang mendebaldean, eta Pingdingshan ipar-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Yicheng Barrutia (驿城区)
* Runan Konderria (汝南县)
* Pingyu Konderria (平舆县)
* Xincai Konderria (新蔡县)
* Shangcai Konderria (上蔡县)
* Xiping Konderria (西平县)
* Suiping Konderria (遂平县)
* Queshan Konderria (确山县)
* Zhengyang Konderria (正阳县)
* Biyang Konderria (泌阳县)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Henan probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Zhumadian hiriko gobernuaren webgunea.
Huanggang

**Huanggang** (txinera sinplifikatuz: 黃冈; pinyineraz: Huánggāng), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 7.227.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 3.807 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Huanggang hiriaren mugakideak honakoak dira: Henan probintzia iparraldean, Anhui probintzia ekialdean, Xiaogan ipar-mendebaldean, Wuhan eta Ezhou mendebaldean, Huangshi hego-mendebaldean, eta Jiangxi probintzia hegoaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Qichungo nekazal guneen ikuspegia.
* Huangzhou Barrutia - 黄州区 *Huángzhōu Qū* ;
* Macheng Hiria - 麻城市 *Máchéng Shì* ;
* Wuxue Hiria - 武穴市 *Wǔxué Shì* ;
* Hong'an Konderria - 红安县 ''Hóng'ān Xiàn* ;
* Luotian Konderria - 罗田县 *Luótián Xiàn* ;
* Yingshan Konderria - 英山县 *Yīngshān Xiàn* ;
* Xishui Konderria - 浠水县 *Xīshuǐ Xiàn* ;
* Qichun Konderria - 蕲春县 *Qíchūn Xiàn* ;
* Huangmei Konderria - 黄梅县 *Huángméi Xiàn* ;
* Tuanfeng Konderria - 团风县 *Tuánfēng Xiàn''.

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Huanggang hiriko gobernuaren webgunea.
Jingmen

**Jingmen** (txinera sinplifikatuz: 荆门; pinyineraz: Jīngmén), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.984.000 biztanle inguru dauzka 2002ko erroldaren arabera eta 4.789 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Jingmen hiriaren mugakideak honakoak dira: Tianmen hego-ekialdean, Qianjiang eta Jingzhou hegoaldean, Yichang mendebaldean, Xiangfan ipar-mendebaldean, eta Suizhou ipar-ekialdean.

## Banaketa administratiboa 
* Dongbao Barrutia (东宝区)
* Zhongxiang Hiria (东祥市)
* Shaxiang Konderria (沙祥县)
* Jingshan Konderria (京山县)

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Jingmen hiriko gobernuaren webgunea.
Huangshi

**Huangshi** (txinera sinplifikatuz: 黄石; pinyineraz: Huángshí), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.528.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 4.630 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Huangshi hiriaren mugakideak honakoak dira: Ezhou iparraldean, Huanggang ekialdean, Wuhan mendebaldean, Xianning hego-mendebaldean, eta Jiangxi probintzia hegoaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Fushui ibaia Huangshi parean.
* Huangshigang Barrutia (黄石港区)
* Xisaishan Barrutia (西塞山区)
* Xialu Barrutia (下陆区)
* Tieshan Barrutia (铁山区)
* Daye Hiria (大冶市)
* Yangxin Konderria (阳新县)

1990eko hamarkadan hiriko gobernuak, ekonomia garatzeko eta enpresa berriak sortzeko gunea sortu zuen:

* Huangshi Garapen Ekonomikorako Gunea (黄石经济开发区)

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Huangshi hiriko gobernuaren webgunea.
Jingzhou

**Jingzhou** (txinera sinplifikatuz: 荆州; pinyineraz: Jīngzhōu), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 6.280.000 biztanle inguru dauzka 2000ko erroldaren arabera eta 5.431 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Jingzhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Jingmen, Qianjiang eta Xiantao iparraldean, Xianning ekialdean, Yichang mendebaldean, eta Hunan probintzia hegoaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Jingzhouko museoaren ikuspegia.
* Shashi Barrutia - 沙市区 *Shāshì Qū* ;
* Jingzhou Barrutia - 荆州区 *Jīngzhōu Qū* ;
* Shishou Hiria - 石首市 *Shíshǒu Shì* ;
* Honghu Hiria - 洪湖市 *Hónghú Shì* ;
* Songzi Hiria - 松滋市 *Sōngzī Shì* ;
* Jiangling Konderria - 江陵县 *Jiānglíng Xiàn* ;
* Gong'an Konderria - 公安县 ''Gōng'ān Xiàn* ;
* Jianli Konderria - 监利县 *Jiānlì Xiàn''.

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Jingzhou hiriko gobernuaren webgunea.
Shiyan

**Shiyan** (txinera sinplifikatuz: 十堰; pinyineraz: Shíyàn), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 3.460.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 23.600 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Shiyan hiriaren mugakideak honakoak dira: Shennongjia hegoaldean, Shaanxi probintzia iparralde eta mendebaldean, eta Xiangfan ekialdean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|eskuinera|Shiyango tren geltoki berriaren ikuspegia.
* Maojian Barrutia (茅箭区)
* Zhangwan Barrutia (张湾区)
* Danjiangkou Hiria (丹江口市)
* Yun Konderria (郧县)
* Yunxi Konderria (郧西县)
* Zhushan Konderria (竹山县)
* Zhuxi Konderria (竹溪县)
* Fang Konderria (房县)

## Hiri senidetuak 
*  Craiova, Errumania, 1999tik

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Shiyan hiriko gobernuaren webgunea.
Suizhou

**Suizhou** (txinera sinplifikatuz: 随州; pinyineraz: Suízhōu), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.199.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 9.636 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Suizhou hiriaren mugakideak honakoak dira: Xiangfan mendebaldean, Xiaogan hego-ekialdean, Henan probintzia iparraldean, Jingmen hegoaldean, eta Xiangfan mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Suizhoun aurkitutako brontzezko kanpaiak (gaur egun Wuhango museoan daude).
* Zengdu Barrutia (曾都区)
* Guangshui Hiria (广水市)
* Sui Konderria(随县)

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Suizhou hiriko gobernuaren webgunea.
Xiangfan

**Xiangfan** (txinera sinplifikatuz: 襄樊; pinyineraz: Xiāngfán), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 5.820.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 19.700 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xiangfan hiriaren mugakideak honakoak dira: Shiyan ipar-mendebaldean, Shennongjia mendebaldean, Yichang hego-mendebaldean, Jingmen hego-ekialdean, Suizhou ekialdean, eta Henan probintzia iparraldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Txinatar urte berriaren ospakizunak 2007an.
* Xiangyang Barrutia (襄陽區)
* Xiangcheng Barrutia (襄城區)
* Fancheng Barrutia (樊城區)
* Zaoyang Hiria (棗陽市)
* Yicheng Hiria (宜城市)
* Laohekou Hiria (老河口市)
* Nanzhang Konderria (南漳縣)
* Gucheng Konderria (谷城縣)
* Baokang Konderria (保康縣)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Xiangfan hiriko gobernuaren webgunea.
Xianning

**Xianning** (txinera sinplifikatuz: 咸宁; pinyineraz: Xiánníng), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 2.506.000 biztanle inguru dauzka 2004ko erroldaren arabera eta 9.749,8 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xianning hiriaren mugakideak honakoak dira: Wuhan iparraldean, Huangshi ipar-ekialdean, Jingzhou mendebaldean, Jiangxi probintzia hego-ekialdean, eta Hunan probintzia hego-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|ezkerrera|Nekazal lurrak hirigunearen hegoaldean.
* Xian'an Barrutia (咸安区)
* Chibi Hiria (赤壁市)
* Tongshan Konderria (通山县)
* Chongyang Konderria (崇阳县)
* Tongcheng Konderria (通城县)
* Jiayu Konderria (嘉鱼县)

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Xianning hiriko gobernuaren webgunea.
Xiaogan

**Xiaogan** (txinera sinplifikatuz: 孝感; pinyineraz: Xiàogǎn), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 4.665.000 biztanle inguru dauzka 2007ko erroldaren arabera eta 8.922,7 kilometro koadroko azalera.

Dena den, prefekturako biztanleria gehiena nekazal guneetan bizi da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Xiaogan hiriaren mugakideak honakoak dira: Suizhou iparraldean, Henan probintzia ipar-ekialdean, Huanggang ekialdean, Wuhan hego-ekialdean, Jingmen mendebaldean, Tianmen hego-mendebaldean, eta Xiantao hegoaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Xiaonan Barrutia (孝南区)
* Yingcheng Barrutia (应城区)
* Anlu Hiria (安陆市)
* Hanchuan Hiria (汉川市)
* Xiaochang Konderria (孝昌县)
* Dawu Konderria (大悟县)
* Yunmeng Konderria (云梦县)

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Xiaoganhiriko gobernuaren webgunea.
Yichang

**Yichang** (txinera sinplifikatuz: 宜昌; pinyineraz: Yíchāng), Hubei probintzian kokatutako prefektura mailako hiria da. Guztira, 4.150.000 biztanle inguru dauzka 2000ko erroldaren arabera eta 21.084 kilometro koadroko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Yichang hiriaren mugakideak honakoak dira: Xiangfan iparraldean, Jingmen ekialdean, Jingzhou hego-ekialdean, Hunan probintzia hegoaldean, Enshi Tujia eta Miao Prefektura autonomoa mendebaldean, eta Shennongjia baso-barrutia ipar-mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|250px|eskuinera|Yiling plazaren ikuspegia.
### Barrutiak 
* Xiling Barrutia (西陵区)
* Wujiagang Barrutia (伍家岗区)
* Dianjun Barrutia (点军区)
* Xiaoting Barrutia (猇亭区)
* Yiling Barrutia (夷陵区)

### Hiri eta konderriak 
* Zhijiang Hiria (枝江市)
* Yidu Hiria (宜都市)
* Dangyang Hiria (当阳市)
* Yuan'an Konderria (远安县)
* Xingshan Konderria (兴山县)
* Zigui Konderria (秭归县)
* Changyang Tujia Konderri Autonomoa (长阳土家族自治县)
* Wufeng Tujia Konderri Autonomoa (五峰土家族自治县)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Yichang hiriko gobernuaren webgunea.
22 Kaliope

**22 Kaliope**, asteroide gerrikoan aurkitutako 22. asteroidearen izena da. John Russell Hindek aurkitu zuen 1852ko azaroak 16an Londrestik. Bere izena, greziar mitologiako Kaliope izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, elokuentziaren musa eta Zeus eta Mnemosineren alaba zena.

**S/2001 (22) 1** izeneko ilargi bat du. Southwest Ikerketa Institutuko W. J. Merlinek eta Grenobleko behatokiko F. Menardek aurkitu zuten ilargi hau H bandako zuzeneko irudietan, Mauna Kean dagoen Kanada-Frantzia-Hawaiiko 3 metroko teleskopioan optika egokitzaileko sistema bat erabiliz, 2001eko irailak 2an. Beste alde batetik, Kaliforniako Teknologia Institutuko J. L. Margotek eta Michael E. Brownek, Kaliope izeneko asteroide honetan, satelite bat aurkitu zuten Mauna Keako Keck II teleskopioan optika egokitzaileko sistema baten bidez lortutako irudietan, 2001eko abuztuak 29an. Satelite honek, **Linus** izena du.

## Kanpo estekak