open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tanit

thumb|Taniten ikurra duen pisua.
**Tanit**, kartagoar mitologiako jainkosarik garrantzitsuena izan zen, Baal jainkoaren ezkontidea eta Kartagoko patroia. Astarte feniziar jainkosaren baliokidea zen, baita jainkosa berbere bat ere.

Ez da ondo ezagutzen bere izaera, ez eta nola irudikatzen zuten. Hainbat jainkosekin nahasten da, hala nola, Astarte, eta hura, Ugariteko Anatekin eta Bibloseko Baalat Gubalekin, antzeko ezaugarriak zituztelako. Denak emankortasunaren jainkosak eta Baalen bikotekideak ziren. Astarte Sidon eta Tiron gurtzen zuten, Sidonen Baalekin batera eta Tiron Melkartekin batera. K.a. 3000. urtean dagoeneko badira Astarteren aztarnarik. Maitasunaren eta emankortasunaren jainkosa zen eta hierodulak bere errituen parte ziren.

## Gurtza 
Taniten gurtza, K.a. V. mendean hasi zen garrantzitsu bihurtzen, eta Ilargia eta ugalkortasunarekin lotua zegoen. Haurren sakrifiziodun errituekin lagundua zihoala dioten zantzuak daude, baina, sinesmen hau, erromatarren ospe kentze politikaren ondorio izan daiteke, karbono 14ak, ontzi erritualetan, soilik animalien errautsak zeudela frogatu baitu, eta ez gizakienak.

K.a. V. mendetik aurrera, Tanit, Kartagoko panteoiko jainkosa nagusi bihurtzen da, bere aurrekoa ordezkatuz. Epigrafian, sarri, *Tnt pn B’l* (*Tanit, Baalen aurpegia*) bezala deitua da, ondorioz, Baal jainkoaren agerpen bat edo bere jainkosa paredroa delarik, denborarekin, idazkunetan, bakarrik agertzen amaituko duen arren. K.a. 400etik aurrera, bere gurtza, Mediterraneo Itsasoaren inguruko toki askotan dokumentatua dago: Sidon Libanon, Kition Zipren, Thinissut, Hadrumentum eta Constantina Afrika iparraldean, Tharros, Sulcis eta Nora Sardinian, eta, azkenik, Lilibeo eta Palermo Sizilian. Bere idazkera, punikeraz, Tnt da, hizkuntza semitarrak, bokalik gabe idazten baitira. Baina, bere izena, Tanit bezala idatzia agertzen den arren, bere benetako ahoskatzea, garai berantiarrean behintzat, gutxi gora-behera, *Tinit* izango litzateke.

## Ikonografia 
[thumb|Eivissan Puig des Molinseko [Nekropoli|nekropolian aurkitu zen Tanit]]
Bere ikurra, alderantzikatutako hiruki edo V baten eta marra horizontal baten gainean jarritako zirkulu bat zen. Hasiera batean, hirukia, trapezio bat zen. Adituren batzuk, Antzinako Egiptoko Ankh ikurrarekin lotzen dute.

## Mediterraneo Mendebaldean 
Eivissako Puig des Molinseko nekropolian emakume itxura duten hainbat irudi aurkitu ira, Tanit jainkosarekin identifikatu direnak, adibidez, Eivissako Dama.

Iberiar Penintsularen hegoaldean, Guadalhorce ibaiaren itsasoratzean, herrixka feniziar bat agertu zen, eta, bertako hil hatu eta tresneriaren artean, nahiko kontserbazio egoera onean zegoen Tanit bat.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Henry R. Hurst (1999) «The Sanctuary of Tanit at Carthage in the Roman Period: A Re-interpretation». *Journal of Roman Archaeology*, 1999 - 135 or.

## Kanpo estekak 
* Albert Prats Costa (2007-02-03) Los rituales sexuales de la diosa Tanit y la simbología del baile payés
* Tanit: la diosa ibicenca que descansa en una cueva
Kato Neimoidia

**Kato Neimoidia**, Star Wars film sagan agertzen den planeta bat da. Sagako III. atala den Star Wars III. Atala: Sithen Mendekua filmean agertzen da.

Kato Neimoidiak, klima epela du. Merkataritza federazioaren "negozio mundu" garrantzitsu bat da, neimoidiar xuhurren altxorraren gordeleku eta etxea. III. atalaren garapen goiztiarrean, Kato Neimoidia, estazio espazial batentzako (I. atalean ikusitako Merkataritza federazioko akorazatuentzako) plataforma bat zuen gasezko planeta erraldoi bat zen. Kato Neimoidiako barnealde harranditsuak, aberastasunekin, metal preziatu dizdiratsuekin eta gehiegikeriaren nabarmentzearen beste adibide batzuekin hornituak dira.

Azken filmean, Kato Neimoidia, amildegi erraldoiak lotzen dituzten arkututako zubiz beteriko hiri-etxe orratzez adierazia dago. Bere definizioa, bi hitzetan, bere garapenean zehar, "zubien mundua" izan zen.

Anakin Skywalker, Obi-Wan Kenobi eta Cody Komandantea Kato Neimoidian hartzen dituen lokazio likatsu bati erreferentzia egiten dion III. ataleko elkarrizketa bat, James Lucenoren Gaizkiaren labirintoa eleberriaren hasierako atala bihurtzeko hedatu zen.

Kato Neimoidia, neimoidiarrek eginiko kolonia ugarietako bat zen. Neimoidia planetaren omenez deitua izan zen, kolonizatzaileen jatorria zena. Klon Gerren garairako, Kato Neimoidia, zenbait gudu gertatu ziren tokia izan zen, lehenetako bat, Errepublika Galaktikoko Obi-Wan Kenobi jenerala buru zuena. Ia amaieran, hurrengo guduetan borroka jarraitu zuena, Plo Koon jenerala izan zen, Jedi Kontseilu Garaiko kidea zen Jedi maisu bat.

Kato Neimoidian, milaka gerlari neimoidiar entrenatzen ziren. Sistema Independenteen Konfederakuntza zerbitzatu zuten neimoidiar armadako soldaduak. Nute Gunray erregeordeak eta bere laguntzaile Rune Haakok, denbora asko pasatzen zuten planeta honetan, non euren goardia neimoidiar propia entrenatzen zen. Planeta, Neimoidiar Tokiko Defentsa Legioek defendatzen zuten.

## Kanpo estekak
Plo Koon

**Plo Koon**, Star Wars film sagako pertsonaia bat da.

Bere itxura, zalantzarik gabe, oso bitxia da, eta bere oxigenoaren aurkako mozorroagatik, bere organo sentikorrak babesten ditu bere jaiolekua izan zen Dorin planetakoak ez diren atmosferetatik. Dorin, bertako atmosfera, espezie gehienentzat pozoitsua da, baita bertako *kel-dor*rentzat ere, hauentzat hilgarria ere izan daitekeelarik. Dorin planeta, bi zulo beltzen artean dago, eta, beraz, inguruetatik nabigatzea oso zaila da.

Plo Koon, gaztetan, Tyvokkak entrenatu zuen, wookiee arrazako Jedi maisu handia.

Plo Koon, Jedi Kontseilu Garaiko kidea izan zen Koruskanten, Nabooko guduan eta, hamar urte beranduago, Klon Gerretan. Naboon eta Tatooine planetetan borrokatu zuen, Skywalker txikia babestuz. Geonosis planetan borrokatu zuen eta Separatisten Konfederakuntzak Jedi ugari hil zituen egun hartatik bizirik irten zen. Azkenean, Klon Gerren amaiera aldera hil zen, 66 aginduak, Errepublikari erabat leialak ziren klonek, hauek zerbitzatzen zituzten Jedi zaldunak hiltzea eragin zuenean.

Euren borroka estiloa, gainontzeko jediena baino motelagoa eta zuhurragoa izateagatik bereizten da. Hala ere, boteretsuagoa eta astunagoa da; itxuraz, beste Jedi maisu batzuekin alderatuz, eraso eta erresistentzia handiagoa du, goiko arintasun falta konpentsatzen duena.

Plo Koon, Qui-Gon Jinn eta Micah Gietten oso laguna zela ezagutzen da, azken hau, Ashoka Tano (Anakin Skywalkerren ikaslea) aurkitu eta Koruskanteko Jedi tenplura eraman zuena zena. Biek, oso aspalditik zetorren adiskidetasun bat zuten.

Tragikoki hil zen Kato Neimoidia planetan, bere aireko bizkartzain propioek erailda, behin 66 agindua abian jarri ondoren.

## Kanpo estekak
Discipulos de Dionisos

**Discipulos de Dionisos** 1994. urtean Donostian (Gipuzkoa) sortutako musika taldea da.

## Gaur egungo taldekideak 
* Bertto Siffredi - Gitarra.
* Ion Stagliano - Bateria.
* Spartakus - Baxua.
* Juan Holmes.G - Gitarra eta ahotsa (Taldearen hasieratan baxua jotzen zuen (1994-1996, Adictos al porno guarro diska grabatu arte).

### Lehenagoko taldekideak 
* Pedro Norte - Gitarra. (1994-2002)
* Chico T.T. - Bateria. (1994-2002)
* Mr. Malo Malone - Bateria. (2002-2005)

### Kronologia 
## Diskografia 
* Discipulos de Dionisos (Demo) (1994, Autoekoiztua)
* Adictos al porno guarro (1996, No Tomorrow)
* Con pelos en la lengua (1998, No Tomorrow)
* Como una droga!! (2003, H Records)
* Los enigmas de la conducta humana (2008, Baga-Biga)

### Erdibanako diskak 
* Single (1994, No Tomorrow) Why Not? taldearekin.
* Sirvase muy caliente/Sirvase muy frio (2007, Musica Autonoma) TxorlitoHead taldearekin.

### Bildumak 
* Salvese quien pueda (1996), "Patatas bravas" abestiarekin.
* Un tributo a Angry Samoans (EP) (1996), "Inside My Brain" Angry Samoansen bertsioarekin.
* Never trust a punk Vol. II (2000), "M.i.a." Poison Idearen bertsioarekin.
* Tren con destino al infierno Vol. II (2001), "Historia triste" Eskorbutoren bertsioarekin.
* Bonberenea: Oztopo guztien gainetik (2002), "Quiero coño" abestiarekin.
* Tan solo unos poco lo entenderían (2005), "Groupies & dealers" abestiarekin.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen myspace gunea
* EITB Kultura saioan eginiko erreportaia (youtube)
* Kuatroesfera saioan eginiko erreportaia (myspace)
Coirós

**Coirós** Galiziako barnealdean eta A Coruñako probintzian dagoen udalerria da, Betanzosko eskualdean kokatutakoa. Udalerria Mandeo ibaiak zeharkatzen du.

## Parrokiak 
* Armea (San Vicente)
* Coirós (San Xulián)
* Colantres (San Salvador)
* Santa María de Ois (Santa María)
* Santa Mariña de Lesa (Santa Mariña)
* Santiago de Ois (Santiago)

### Herriak 
* **Armea**: Armea
* **Coirós**: Bullo, Casela, Os Chas, Coirós de Abaxoo, Coirós de Arriba, A Espenuca eta Meixonfrío
* **Colantres**: Collantres, Mende eta Queirís
* **Sta María de Ois**: Figueiras, Lapela, Lesa, Merille eta Souto
* **Sta María de Lesa**: Anta, Berbecha, Castrillón, Costa, Fontelo, Loureiros, Parada, Penas, Recebés eta Xora.
* **Santiago de Ois**: Caresma, Casal eta Combarro.

## Kanpo estekak 
* Coirós udalerriko webgunea
Julius Wagner-Jauregg

**Julius Wagner-Jauregg** (Wels, 1857ko martxoak 7-Viena, 1940ko irailak 27), mediku austriarra izan zen.

Vienako Unibertsitatean ikasi zuen 1874 eta 1880 bitartean, eta, lizentziatura lortu ondoren, Patologia katedrako laguntzailea izan zen 1881 eta 1882 bitartean, eta klinika psikiatrikokoa 1883 eta 1889 bitartean. 1885ean, Neurologia eta Psikiatria doktoretza lortu zuen Vienako Unibertsitatean. 1889 eta 1893 bitartean, psikiatria eta neurologia irakatsi zituen Grazeko Unibertsitatean, azken urte honetan, Vienako Unibertsitatean Psikiatria katedra lortu zuelarik, non 1893 eta 1928 bitartean aritu zen.

Lan ugari egin zituen, bihotzeko nerbio estimulatzaileen funtzioari buruz, tiroidearen fisiologia eta gaixotasunei buruz, Psikiatriaren ikuspegi mediku-forentseari buruz.Goloarentzako tratamendu bat garatu zuen, iodoa emanez. Psikosia eta kretinismoaren tratamenduak ere ikertu zituen, tiroide guruinaren prestaketekin tratatu zituenak.

Piroterapiaren sortzailea da, gaixoetan sukarraldiak eragitean datzan metodoa. Terapia hau, eraginkorra izan zen sifiliak eragindako jarraikako paralisi orokorrean. 1917an, lehen aldiz sifilisaren ondoriozko paralisia jasaten zuten gaixoak, sukarra zutenean hobetu egiten zirela ikusi zuenetik hogeita hamar urte igaro ondoren, malaria erabili zuen sukar eragile bezala jarraikako paralisi orokorra sendatzeko. Teknika iraultzaile hau, laster onartu eta erabili zen modu orokorrean beste gaixotasun batzuentzako.

1927an Medikuntzako Nobel Saria jaso zuen.

## Kanpo estekak
Estë

**Estë**, **Jentila** eta **Nekearen eta zaurien Sendatzailea** (*Estë "the Gentle", "the healer of hurts and of weariness"* jatorrizko ingelesezko bertsioan) bezala ere ezaguna, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, idazlearen hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Valierretako bat da, Valarren damak, eta Irmoren emaztea.

Bere lorategietan, Lorienen lorategietan bizi da, Valinorren. Beti grisez jantzita doa, eta, egunean zehar, Lorellin lakuko uhartean lo egiten du.

Estëk, "atsedena" esan nahi du. Sendapenaren eta lasaitasunaren anderea da, nekea eta ezinegona kentzen dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Soma kubo

thumb|Soma kuboa muntatua
thumb|Soma kuboaren zati ezberdinak
**Soma kuboa**, buruhausgarri geometriko bat da, kubo handiago batean elkartu behar diren kuboz osatutako zazpi zati dituena.

Piet Heinek sortu zuen 1936an. Esaten denez, Werner Heisenberg ematen ari zen hitzaldi batean, Hein, tamaina bereko zenbait kubo elkartuz lor zitezkeen polikubo ezberdinetan pentsatzen hasi zen, eta lau kubo edo gutxiagorekin osatutako polikubo irregular guztiek, orotara 27 kubo osatzen zituztela ikusi zuen, eta ertz bakoitzean hiru kubo zituen kubo handiago batean elkar zitezkeela.

Beranduago, John Conway matematikariak, problema nagusia ebazteko 240 modu ezberdin zeudela ikusi zuen.

Soma kuboaren zatiekin, beste forma batzuk sor daitezke, gutxi gora-behera interesgarriak izan daitezkeen diseinu geometrikoekin edo baita diseinu figuratiboak ere. Irudi hauetako milakarekin eginiko bilketak daude.

Soma kuboaren zazpi irudiak, zenbaki edo hizki batekin identifika daitezke:

# 30px L formako trionimo laua
# 30px L formako tetronimo laua
# 30px Z formako tetronimo laua
# 30px T formako tetronimo laua
# 30px Helize dextrogiro formako hiru dimentsioko tetronimoa
# 30px Helize levogiro formako hiru dimentsioko tetronimoa
# 30px tripode formako hiru dimentsioko tetronimoa

Zerrenda honetan agertzen ez diren 4 kubo edo gutxiagoko polikubo guztiak, erregularrak dira

## Kanpo estekak
Sabiñán

**Sabiñán** (batzuetan **Saviñán**) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 816 biztanle zituen 15,52 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Sediles

**Sediles** () Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 101 biztanle zituen 11,7 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago. Vicort mendizerraren behealdean dago.

## Demografia 
## Galeria 

Paisaje de Sediles, Zaragoza, España, 2015-09-16, JD 01.JPG|Ikuspegia
Calles de Sediles, Zaragoza, España, 2015-09-16, JD 04.JPG|Kalea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ladis Galartza

**Ladislao Galartza Etaio**, pilota arloan **Galartza III.a** deituraz ezaguna (Baraibar, Nafarroa Garaia, 1960ko maiatzaren 13a) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari jokatzen zuen. Euskalduna da.

1978an Espainiako Gazte Txapelketako txapeldun bilakatu ondoren profesionaletan debutatu zuen. 23 urterekin esku huskako buruz buruko finala jokatzera ailegatu zen. Bost finaletara iritsi ostean, 1991n, azkenik, Retegi II.a garaituta buruz buruko txapel nagusia bereganatu zuen.

Bere garairik onenean jokalekuetan Eratsungo Aztia topatu izan ez balu, segur aski buruz buruko txapel kopurua handiagoa bereganatuko zukeen. Buruz Buruko Txapelketa Nagusian hainbeste finaletara iristeaz gainera, aipagarri dira lau eta erdikoan lortutako txapela eta bi txapeldunordetzak, eta binakakoan lortutako lau txapeldunordetzak.

Ladislao Galartzaren anaia Galartza V.a eta seme Galartza VII.a ere esku huskako pilotari profesional izatera heldu dira; 1998an eta 2009an debutatu zuten profesionaletan, hurrenez hurren, eta 2010ean utzi zion profesional izateari Galartza V.ak.

## Kirol lorpenak 
### Buruz buruko finalak 
### Binakako finalak 
(1) 1992-93ko denboraldian Unidas-Reur eta Asegarce eskupilotako enpresen desadostasuna zela eta bi txapelketa jokatu ziren.

### Lau eta erdiko finalak
Ladis Galartza (argipena)

**Ladis Galarza** aita eta semea diren esku huskako bi pilotariren izen-abizenak dira:

* Ladislao Galartza Etaio (1960)
* Ladislao Galartza Lizartza (1990)
Erro 3

[thumb|225px|3ren erroa unitatearen tamaina duen [hexagono erregular baten plano paraleloen arteko distantzia da.]]
**Erro 3** bere buruaz biderkatuz gero hiru emaitza ematen duen zenbaki erreal bat da. Zeinuz honela adierazten da:

:\sqrt{3}.

Bere balioa hamar zifra dezimalekin 1,7320508075 da, baina zenbaki irrazional bat da eta, beraz, dezimal kopuru infinitua du. Batzuetan **Teodoreren konstante** gisa ere ezagutzen da, Zireneko Teodororen omenez.

## Geometria 
eskuinera|200px
Hexagonoa baten alde paraleloen arteko distantzia erro 3 izango da baldin eta bere aldeek unitatea badute tamainatzat. Era berean kubo baten alde bakoitzak unitateko luzera badu kuboaren diagonal espazialak erro 3 neurtuko ditu. Hau erraz demostra daiteke Pitagorasen teorema erabilita:

Kuboaren alde bakoitza 1 neurtzen duen karratu bat denez bere diagonala hipotenusa izango da eta bere balioa erro 2 izango da:

:1^2+1^2 = x^2\,\!;
:x = \sqrt 2

Orain beste lauki bat eraikitzen badugu kuboaren diagonal osoa bere baitan izango duena bere aldeen tamaina \sqrt 2 eta 1 izango lirateke, eta beraz bere diagonalaren tamaina:

:1^2+(\sqrt 2)^2 = x^2;
:x = \sqrt 3

Argi dago beraz unitatea neurtzen duen kubo baten diagonalak erro 3 neurtzen duela.

## Adierazbide ezberdinak 
* Bitarra: 1.1011101101100111101...
* Hamartarra: 1.7320508075688772935...
* Hamaseitarra: 1.BB67AE8584CAA73B...
* Frakzio jarraia: 1 + \frac{1}{1 + \frac{1}{2 + \frac{1}{1 + \frac{1}{2 + \frac{1}{1 + \ldots}}}}}

## Kanpo estekak
Tobed

**Tobed** (aragoieraz *Tobet*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 259 biztanle zituen 37,9 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Juan Mugertza

**Juan Mugertza Sasieta** (Elgoibar, 1900ko maiatzaren 6a - Mungia, 1937ko maiatzaren 5a) atleta izan zen, distantzia ertain eta luzeetan espezializatua.

## Biografia 
Juanito Mugerza gazte-gaztetik ibili zen atletismoan. Lehendabiziko Espainiako Txapelketan, Donostian 1917an egin zena, 1.500 eta 5.000 metroko lasterketak irabazi zituen 17 urte zituela.

1921 arte, lasterketa berak irabazi zituen, 1920an 5.000ekoa izan ezik. 800 metrokoa ere bitan irabazi zituen (1918 eta 1921ean) eta, bitxikeria moduan, 1921ean 110 metro hesiduna ere irabazi zuen (lasterketa hori egiten zuten lehendabiziko aldia zenez adituak ez zeudelako).

1919an Behobia-Donostia lasterketaren lehendabiziko edizioa ere irabazi zuen.

1920an Anberesko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, baina ez zen ongi aritu: 5000 metroko lasterketan lehendabiziko errondan seigarren izan zen, eta 1500ekoa ez zuen bukatu.

1921ean Rifeko gudan borrokatzeko deitu zuten eta ez zuen berriro lasterketetan parte hartuko.

Gerra Zibilean hil zuten matxinoek, Mungia bonbardatu zutenean.

1943an, Elgoibarren bere omenez *Juan Muguerza Nazioarteko Krosa* izeneko lasterketa sortu zuten, eta ezagun egin da nazioartean.

## Erreferentziak
Diego Ordóñez

**Diego Ordóñez Arcauz** (Madril, 1903ko azaroaren 7a - 1990eko uztailaren 14a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua.

## Biografia 
Nahiz eta Madrilen jaioa izan, bere karrera osoa Gipuzkoan eta Real Sociedad taldean egin zuen.

Hirutan hartu zuen parte Olinpiar Jokoetan: 1920, 1924 eta 1928an. 100, 200 eta 4x100 probetan aritu bazuen ere, beti serietan erori zen.

## Palmaresa 
11 aldiz izan zen Espainiako txapelduna:
* 100 metro (1921, 1924, 1925, 1926 eta 1928).
* 200 metro (1920, 1921, 1925, 1926, 1927 eta 1928).

## Erreferentziak
Jose Maria Yermo

**Jose Maria Yermo Solaegi** (Areeta, 1903ko ekainaren 21a - Bilbo, 1960ko urriaren 21a), euskal kirolaria izan zen, 1920 eta 1930eko hamarkadetan futbol, txirrindularitza eta atletismori ekin ziona.

## Ibilbidea 
### Atleta 
Atletismoan Getxoko Arenas taldean aritu zuen jauzilaria. Luzera jauzian eta jauzi hirukoitzean Espainiako errekorrak izan zituen. Parisko Olinpiar Jokoetara joatekotan izan zen baina ez zen joan

Altura jauzian eta mailu jaurtiketan ere aritu zuen.

### Futbolaria 
Bere karrera osoa Getxoko Arenas taldean egin zuen, harrobitik hasi eta 1935an futbola utzi arte.

Yermok aurrelari moduan aritzen zuen. Espainiako Futbol Errege Koparen finalak jokatu eta galdu zituen 1925 eta 1927an. 1927an Espainiako selekzioarekin debutatu eta hurrengo urtean Amsterdamgo Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. 1929an Liga hasi eta 1935 arte 51 partidatan 30 gol lortu zituen.

### Txirrindularia 
Yermok Munduko Txapelketan ez ezik 1928an Amsterdamgo Olinpiar Jokoetan ere hartu zuen parte. Kilometro bat erlojupeko proban 12.a izan zen.

## Erreferentziak
Jesús Arana

**Jesús Arana** (Gasteiz, 1948ko abenduaren 20a -) euskal herritar saskibaloi jokalari ohia da, bere karrera osoa Saski Baskonia taldean egin zuena.

## Biografia 
1969/70 denboraldian Saski Baskonia taldean debutatu zuen Hirugarren Mailan "Cervezas el Águila" babeslea izanda.

1972/73 denboraldiko talde historikoan hartu zuen parte noiz José Luis Sánchez Erauskin "Santxon" presidentea eta Pepe Laso entrenatzailea zirenean, Lehen Mailara igotzea lortu zutenean.

1977an utzi zuen saskibaloia, 100 partida baino gehiago jokatu zutenen artean bakarrenetariko bat izanik.
Manuel Alonso

**Manuel Alonso Areizaga** (Donostia, 1895eko azaroaren 12a - Madril, 1984ko urriaren 11a) euskal tenislaria izan zen, 1977an Hall of Famen sartu zuena.

## Biografia 
1921ean Wimbledongo txapelketaren finalean eta Roland Garroseko finalaurrekoan egon zen. Lehendabizikoak ospe handia eman zion finalaurrekoan Zenzo Shimidzu bost setetan (3-6, 7-5, 3-6, 6-4, 8-6) irabazi eta gero finalean Brian Nortonen kontra galdu zuenean (5-7, 4-6, 7-5, 6-3, 6-3).

1920ko hamarkadan Estatu Batuetara joan zen non Open USAren final-laurdenetara 1922, 1923, 1925 eta 1927an ailegatu zenean.

Estatu Batuetako Top 10ean egon zen 1925, 1926 eta 1927. urteetan, 1926an bigarrena izanik. Munduko Top 10ean ere izan zen, 1927an 5.a izanik.

Davis Kopa ere jokatu zuen.

1920 eta 1924ko Olinpiar Jokoetan egon zen. Parisen diploma lortu zuen binakakoetan, José María anaiarekin batera 5.a postua lortu zuelako.

## Erreferentziak
Torralba de Ribota

**Torralba de Ribota** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 190 biztanle zituen 32,5 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Ondarea 
* Alba dorrea
* San Félix Martir eliza

## Kanpo estekak
Torrehermosa

**Torrehermosa** (aragoieraz *Torre Fermosa*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 89 biztanle zituen 21,07 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Nuévalos

**Nuévalos** (aragoieraz *Nuébalos*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 338 biztanle zituen 41,8 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Leku interesgarriak 
* Monasterio de Piedra

## Kanpo estekak
Torrijo de la Cañada

**Torrijo de la Cañada** (aragoieraz *Turrillo*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 303 biztanle zituen 75 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Cetina

**Cetina** (aragoieraz *Zetina*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 703 biztanle zituen 71.03 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Cimballa

**Cimballa** (aragoieraz *Zimballa*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 122 biztanle zituen 31,9 kilometro koadroko azaleran. Calatayudeko Erkidegoan dago.

## Kanpo estekak
Mayte Yerro

**María Teresa Yerro Larrauri** (Lerin, 1965 -), ezagunagoa **Mayte Yerro** izenaz, euskal abeslari eta antzezlea da.

## Biografia 
Madrilen ikasi zituen Filologia eta arte dramatiko José Carlos Plazarekin. Gero kanta klasikoaren irakasle bihurtu zen.

2008an Toni Pascualekin Reina Sofía museoan *Déjamever* musikala estreinatu zuen.

## Filmagintza 
* *Evita* (1996)
* *Keer uw boot om en bid* (1995)
* *La ardilla roja* (1993)

## Erreferentziak
Añón de Moncayo

**Añón de Moncayo** (1991 arte **Añón** deitzen zen) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 229 biztanle zituen 64,33 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Vera de Moncayo

**Vera de Mondayo** () Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 424 biztanle zituen 27,52 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.

## Ondarea 
* Veruelako monasterioa, XII. mendekoa

## Kanpo estekak
Vierlas

**Vierlas** (aragoieraz *Bierlas*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 103 biztanle zituen 2,71 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Los Fayos

**Los Fayos** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainian. 2019an 139 biztanle zituen 3,9 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago. 35,82 biztanle/km2-ko dentsitatea du.

## Tokiko Politika 
Hauek izan dira Los Fayosko azken alkateak:

## Kanpo estekak
Grisel

**Grisel** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 97 biztanle zituen 14,5 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.
Landaredi Mediterraneo dauka herriak.

## Kanpo estekak
Litago

**Litago** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 184 biztanle zituen 12,03 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.

Litago Moncayo mediaren ondoan dago eta Tarazonatik 15 kilometrotara gutxi gorabehera.

## Kanpo estekak
Anar

**Anar**, Tolkienek, bere Erdialdeko Lurraldeari buruzko legendarium ospetsuan, Eguzkia izendatzeko erabiltzen duen izena da.

Eguzkia, Anar, Anor, Vasa Suzko Bihotza, Aurpegi Horia eta Eguneko Izarra ere deitua, Vardak sortu zuen, hasiera batean Lurra argiztatzen zuten Valinorreko Bi Zuhaitzak suntsituak izan ondoren, eta Laurelinen, urrezko zuhaitzaren azken frutua erabiliz egin zuen, Aulëk eraikitako txalupa batean jarriz, Arien boteretsuak tripulatzen zuena.

Hala sorturiko eguzkia, zerutik gidatua izan zen, Valinorren gainetik eta Mendebaldeko Itsasoa baino haratago, eta, honegatik, lehen egunsentia, Mendebaldean ikusi zen, eta ez Ekialdean, gaur egun gertatzen den bezala.

Eguzkiak igortzen zuen argiak, lurra biziz elikatu zuen, denbora luzean ilunpean egon zirenak, Melkorrek Valarren Lanparak suntsitu zituenetik. Eguzkiaren argiak, itxaropena eman zien elfoei, esnatu zirenetik, soilik izarren argipean bizi izan zirenak. Baina, eguzkia Mendebaldean jaiotzen zen bitartean, lehen gizakiak, Erdialdeko Lurraldearen mendebaldean esnatu ziren, eta, honela, zeruan argi egiten zuen argi berria, munduari buruz izan zuten lehen irudia izan zen. Gertaera honen ondorioz, elfoek, gizakiak, "Eguzkiaren haurrak" deitzen dituzte.

Lehen unetik, baita Eguzkiaren Hirugarren Aroan ere, eguzkiaren argiak botere handia du izaki gaiztoen eta ongiaren etsaien aurka. Adibidez, orkoak, eguzkiaren argiarekin ahuldu egiten ziren (handik denbora batera, Saruman eta Sauronek, euren arteekin, hau gainditzeko modua aurkitu zuten arren). Argi honek beronek, Trolak harri bihurtzeko ahalmena zuen.

Mendebaldean lehen egunsentia gertatu ondoren, Vardak, Eguzkia betirako zeruan egongo zela erabaki zuen, bere lagun Ithil (Ilargia)rekin batera. Baina Lorien eta Estëk, Vardari halakorik ez egiteko esan zioten, honela loa eta atsedena mantentzeko, eta egun horretan ezkutatu zen Eguzkia lehen aldiz, Ekialdetik berragertzeko gaur egun bezala.

Oharra: Tolkienen mitologian, euskal mitologian bezala, eguzkia, emakumezkoa da, emakume Maia bat zen eguzkia doan txalupa tripulatzen zuena.

## Kanpo estekak
Felix Mendizabal

**Felix Mendizabal Mendiburu** (Donostia, 1891ko martxoaren 7a - 1959ko uztailaren 15a) euskal atleta izan zen, distantzia motzetan aditua. Real Sociedad taldean ibili zen.

## Ibilbidea 
7 aldiz izan zen Espainiako txapelduna 100 eta 200 metrotan eta 9 aldiz lortu zuen errekorra 100 metrotran.

1920 eta 1924ko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte 100, 200 eta 4x100 probetan:
* Anberesen 100 metro probaren finalaurrekoetara ailegatu zen non 5.a izan zen. Hau da inoiz Espainiako selekzioan aritutako korrikalari baten markarik onena.
* Parisen 200 metro eta 4x100 probetan aritu bazen ere ezin zuen lehendabiziko seriea pasatu. 100 metrotan, berriz, erronda bakar bat gainditu zuen.

## Palmaresa 
* 100 metro:
** 4 aldiz Espainiako txapelduna (1917, 1918, 1919 eta 1920).
** 9 aldiz Espainiako errekorra (1916-1920)
* 200 metro: 3 aldiz Espainiako txapelduna (1917, 1918 eta 1919).

## Erreferentziak
Dyehuti

**Sekhemra Smentauy-Dyehuty** edo **Dyehuti**, Egiptoko XVII. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 1602 inguruan gobernatu zuena.

Gobernari honen izena, *Dyehuty*', Karnakeko Errege Zerrendan idatzia dago. Edfuko Horusen tenpluko patioan aurkitutako harrizko bloke batzuetan, *Deir el-Ballas*eko tenplu bateko beste harrizko bloke batean eta gaur egun Berlinen dagoen Dra Abu el-Nagako ontzi kanopoen kutxa batean ere agertzen da.

Turineko Errege Kanonak, bere 11.3 erregistroan, partzialki irakurgarria dena, bere balizko izena adierazten du (Sekhemra S...) 1..., urte beteko erregealdiarekin.

* Ryholtek, Egiptoko XVI. dinastian jartzen du, K.a. 1648tik K.a. 1645 arte gobernatuz.
Carmen de la Maza

**Carmen de la Maza** (Donostia, 1940ko abuztuaren 23a - Madril, 2022ko urtarrilaren 14a) gipuzkoar antzezlea izan zen.

## Biografia 
Madrilgo Arte Dramatikoaren Eskolan ikasi eta 1952an antzerkian debuta egin zuen *Ejercicio para cinco dedos* egiten. Hala ere 1960ko hamarkadan telebistan hasi eta honek eman zion ospea.

Agustín Navarro zuzendaria ezkondu zuen.

## Filmagintza 
### Zinema 
* *Canción de juventud* (1962), Rocío Dúrcalekin batera
* *Los pájaros de Baden-Baden* (1975), Mario Camusek zuzenduta
* *Más allá del jardín* (1997), Pedro Oleak zuzenduta
* *Airbag* (1997), Juanma Bajo Ulloak zuzenduta
* *El asombroso mundo de Borjamari y Pocholo* (2004).

### Telebista 
## Kanpo estekak
Tarazona

**Tarazona** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 11.095 biztanle zituen 244 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago, eta herririk handiena da.

Zaragozatik 85 kilometrotara dago. Moncayo mendiaren iparraldean kokatzen da. San Adilano hiriko patroia da.

## Demografia 
## Jaiak eta ospakizunak 
Abuztuaren 27an San Atilano festa ospatzen da. Eguerdiko hamabietan udaletxetik ateratzen da pertsonaia mitiko bat, Cipotegado izenekoa. Urtero, biztanleek jazarri egiten diote, tomateak botatzeko.

## Monumentuak 
Baratzeko Ama Birjinaren katedrala hiriko eraikin enblematikoena da. XII.mendekoa da.

## Herritar ezagunak 
* Paco Martínez Soria, (1902-1982), aktorea.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zaragozako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgunea.
Torrellas

**Torrellas** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2007an 315 biztanle zituen 2,5 kilometro koadroko azaleran. Tarazona eta Moncayo eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Aranda de Moncayo

**Aranda de Moncayo** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 232 biztanle zituen 91,02 kilometro koadroko azaleran. Aranda eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Iñaki Arteta

**Iñaki Arteta Orbea** (Bilbo, 1959ko abuztuaren 1a) euskal argazkilari eta zinema zuzendaria da.

## Biografia 
Arkitektura teknikoa ikasi zuen Bartzelonako Unibertsitatean. 1986an argazkigintzari ekin eta Deia eta *COVER* bezalako komunikabideentzat lan egin zuen. Zinemari ere lotu zion.

1988an Leize producciones ekoizpen-etxea sortu zuen. Hainbat argazki erakusketetan parte hartu zuen. Honez gain, telebista iragarkiak, telebista saioak eta dokumentalak zuzendu ditu. 2000. urtetik, Bilboko Zine Dokumental eta Laburmetraia Nazioarteko Zinemaldiko hautaketa batzordeko kidea da baita Etxepare Institutukoa ere.

1990eko hamarkadan elkarte zibilekin kolaboratu ondoren, 1996an ETAren aurkako iragarkia grabatu zuen. Ordutik aurrera Ermuko Foroa eta beste elkarteekin lan egin du.

## Liburuak 
Alfonso Galleterorekin liburu bi idatzi ditu:
* *"Olvidados"* (2006)
* *"El infierno vasco"* (2009)

Argazki-liburuak ere argitaratu ditu:
* *"Euskadi 77-87"*
* *"Fotógrafos Margen Izquierda"*
* *"Bizkaia"*

## Filmografia 
* Film laburrak:
** *Material sensible* (1988).
** *Amor impasible* (1992).
** *Buenas noches* (1997).
** *Sin libertad* (2001).
* Dokumentalak:
** *Voces sin libertad* (2004)
** *Agustín Ibarrola. Entre el arte y la libertad* (2004).
** *Trece entre mil* (2005).
** *El infierno vasco* (2008).
* Gidoiak:
** *Euskadi Sur*.
** *Tres*.
** *Vivir sin miedo*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  IMDB datu basea
Shaanxi probintziaren banaketa administratiboa

**Shaanxi probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 10 banaketa:
* Prefektura mailako 9 hiri
* Azpiprobintzia mailako hiri bat

## Konderri mailan 
Konderri mailako 107 banaketa:
* Konderri mailako 3 hiri
* 80 konderri
* 24 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 1.745 banaketa:
* 917 herri
* 680 herrixka
* 148 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Shanxi probintziaren banaketa administratiboa

**Shanxi probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 11 banaketa:
* Guztiak Prefektura mailako hiriak

## Konderri mailan 
Konderri mailako 119 banaketa:
* Konderri mailako 11 hiri
* 85 konderri
* 23 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 1.386 banaketa:
* 564 herri
* 634 herrixka
* 188 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Ardisa

**Ardisa** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 84 biztanle zituen 27,18 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Shandong probintziaren banaketa administratiboa

**Shandong probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 17 banaketa:
* 2 azpiprobintzia mailako hiri

## Konderri mailan 
Konderri mailako 140 banaketa:
* Konderri mailako 31 hiri
* 60 konderri
* 49 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 1.931 banaketa:
* 115 herri
* 276 herrixka
* herrixka etniko 1
* 460 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Sichuan probintziaren banaketa administratiboa

**Sichuan probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 21 banaketa:
* Prefektura mailako 17 hiri
* Azpiprobintzia mailako hiri bat
* 3 prefektura autonomo

## Konderri mailan 
Konderri mailako 181 banaketa:
* Konderri mailako 14 hiri
* 120 konderri
* 4 konderri autonomo
* 43 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 4.782 banaketa:
* 1.865 herri
* 2.586 herrixka
* 93 herrixka etniko
* 238 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Yunnan probintziaren banaketa administratiboa

**Yunnan probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 16 banaketa:
* Prefektura mailako 8 hiri
* 8 prefektura autonomo

## Konderri mailan 
Konderri mailako 129 banaketa:
* Konderri mailako 9 hiri
* 79 konderri
* 29 konderri autonomo
* 12 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 1.455 banaketa:
* 567 herri
* 677 herrixka
* 155 herrixka etniko
* 56 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Biota (ekologia)

**Biota**, bere esanahirik erabilienean, landare, animalia eta euren inguruan dauden izaki bizidun guztien multzoari deitzen zaio. Adibidez **europar biota** erabiltzen da Europan dauden espezie guztien zerrenda izendatzeko. Biota normalki flora eta faunan bereizten da.

Biota kontzeptua hedagarria da eta ekosistema zehatz batean dauden espezie guztien zerrenda izendatzeko ere erabili daiteke, adibidez, itsasoren hondoa, leize bat...

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ekosistema
* Faktore biotiko
* Biota (taxonomia)
* Victoria Reyes-García

## Kanpo estekak
Zhejiang probintziaren banaketa administratiboa

**Zhejiang probintzia** honako banaketa administratiboek osatzen dute:

## Prefektura mailan 
Prefektura mailako 11 banaketa:
* Prefektura mailako 9 hiri
* Azpiprobintziako 2 hiri

## Konderri mailan 
Konderri mailako 90 banaketa:
* Konderri mailako 22 hiri
* 35 konderri
* konderri autonomo bat
* 32 barruti

## Herri mailan 
Herri mailako 1.598 banaketa:
* 783 herri
* 526 herrixka
* 14 herrixka etniko
* 275 azpi-barruti

## Prefekturak eta mapa 
## Ikus, gainera 
* Txinaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Pengshui Miao eta Tujia Konderri autonomoa

**Pengshui Miao eta Tujia Konderri autonomoa** (彭水苗族土家族自治縣 txinera sinplifikatuz; Pengshui Miaozu Tujiazu Zizhixian pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderri autonomoetako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 630.000 biztanle bizi ziren 3.903 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 161 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Konderriaren mugak honakoak dira: Shizhu Tujia Konderri autonomoa iparraldean, Fengdu Konderria ipar-mendebaldean, Wulong Konderria mendebaldean, Qianjiang Barrutia ekialdean, eta Youyang Tujia eta Miao Konderri autonomoa hegoaldean.

## Etniak 
## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Konderriaren webgune ofiziala.
Shizhu Tujia Konderri autonomoa

**Shizhu Tujia Konderri autonomoa** (石柱土家族自治县 txinera sinplifikatuz; 	Shízhù Tǔjiāzú Zìzhìxiàn pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderri autonomoetako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 520.000 biztanle bizi ziren 3.013 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 173 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Konderriaren mugak honakoak dira: Wanzhou Barrutia iparraldean, Zhong Konderria ipar-mendebaldean, Fengdu Konderria mendebaldean, Pengshui Miao eta Tujia Konderri autonomoa hegoaldean eta Hubei probintzia ekialdean.

## Etniak 
## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Konderriaren webgune ofiziala.
Xiushan Tujia eta Miao Konderri autonomoa

**Xiushan Tujia eta Miao Konderri autonomoa** (秀山土家族苗族自治县 txinera sinplifikatuz; XiùShān Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìxiàn pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderri autonomoetako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 620.000 biztanle bizi ziren 2.450 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 253 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Konderriaren mugak honakoak dira: Youyang Tujia eta Miao Konderri autonomoa iparraldean, Guizhou probintzia mendebalde eta hegoaldean, eta Hubei probintzia mendebaldean.

## Geografia 
Xiushanen Tujia eta Miao etniaren biztanleri esanguratsua bizi da.

## Ondasun nabarmenak 
* Huadeng plaza

## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Konderriaren webgune ofiziala.
Isuerre

**Isuerre** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 39 biztanle zituen 20,1 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago. Petilla de Aragón Nafarroako udalerriarekin egiten du muga.

## Kanpo estekak
Youyang Tujia eta Miao Konderri autonomoa

**Youyang Tujia eta Miao Konderri autonomoa** (酉阳土家族苗族自治县 txinera sinplifikatuz; Yǒuyáng Tǔjiāzú Miáozú Zìzhìxiàn pinyineraz), Chongqing osatzen duten konderri autonomoetako bat da. 2006ko erroldaren arabera, 760.000 biztanle bizi ziren 5.173 kilometro koadroko azaleran, hortaz, barrutiaren dentsitatea 147 biztanle/km2 da.

## Inguru naturala eta kokapena 
Konderriaren mugak honakoak dira: Pengshui Miao eta Tujia Konderri autonomoa ipar-mendebaldean, Guizhou probintzia mendebaldean, Hubei probintzia ekialdean, Qianjiang Barrutia ipar-ekialdean eta Xiushan Tujia eta Miao Konderri autonomoa hegoaldean.

## Etniak 
## Ikus, gainera 
* Chongqingen banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Kontsuelo Agirrebarrena

**Kontsuelo Agirrebarrena** (Lizartza, 1948 - ), 4 urteko espetxe zigorra ezarri zion -61 urte zituela- Espainiako Auzitegi Nazionalak, 2007ko irailean herriko festetan PPko zinegotzi bati makilaz jotzeko keinua egitea egotzita. Epaiketan erakutsi ziren proba bakarrak lekukoenak izan ziren (bizkartzainak, ertzaintzarenak eta hiritarrak). Lekukoek alde eta aurka aritu arren, epaile espainiarrak ertzain eta bizkartzainen argudioak bakarrik hartu zituen kontuan.

Agirrebarrena, 2007ko hauteskundeetan legez kanpo gelditu zen zerrendaren hautagaia izan zen. Bere zerrendak 187 boto lortu zituen, eta PPkoak 27. %4 baino gutxiagoko bozkekin, PPk alkatetza lortu zuen, herritar gehienen gorroto eta egonezina sortuz. Udal Batzarrean inor ez zen herrikoa, denak kanpotarrak baitziren.

Hauteskundeetatik urte batera 400 bat herritarrek adierazpen bat kaleratu zuten. Elkartasuna adierazteko manifestaziora deitu zen urte horretako irailaren 6rako. Irailaren 2an Ertzaintzak gartzela zigorra ezagutarazteko deitu zuen eta Martutenen gartzelaratu zuten, kondena bete zezan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lizartza
* Regina Otaola
Lobera de Onsella

**Lobera de Onsella** (aragoieraz ''Lobera d'Onsella'') Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 53 biztanle zituen 32,3 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Longás

**Longás** (aragoieraz *Longars*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 42 biztanle zituen 49,2 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Demografia 
## Kanpo estekak
Castejón de Valdejasa

**Castejón de Valdejasa** (aragoieraz *Castellón de Bal de Chasa*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 348 biztanle zituen 110,1 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Luesia

**Luesia** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 416 biztanle zituen 126,83 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Alkateak 
## Demografia 
## Ondarea 
* Luesiako gaztelua

## Herri eta hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xtube

**Xtube.com** interneten bidez bideo pornografikoak konpartitzeko aukera ematen duen webgunea da. Bideoak igo ahal izateko izena eman behar da, eta webgunera sartzerakoan erabiltzeak 18 urte baino gehiago izan behar dutela gogorarazten da.

## Ezaugarriak 
2009an webguneak izena emandako bi milioi erabiltzaile zituen, eta Alexaren arabera, webguneak 4,5 milioi bisitari jasotzen zituen egunero.

2007tik 2008ra webguneak "XTube WebCam Models" izeneko atala jarri zuen, bertan diru kantitate jakin baten truke, zuzeneko bideoak ikusteko. Horrez gain, webguneak, erabiltzaile amateurrek dirua irabazteko aukera ematen du, bertan bideoak igo eta hauek ikustearen truke dirua eskatuz. Modu honen bidez, erabiltzaile batek 1.300 dolar irabazi zituen hilabete batean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Xtube.com webgunea.
Las Pedrosas

**Las Pedrosas** (aragoieraz *As Pedrosas*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 122 biztanle zituen 18,3 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Pintano

**Pintano** (; gaztelaniaz eta ofizialki: *Los Pintanos*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 41 biztanle zituen 79,6 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

Pintano udalerri-burua eta Undoze Pintano udalerriko herria dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Puendeluna

**Puendeluna** (aragoieraz *Puen de Luna* edo *Puent de Luna*) Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 55 biztanle zituen 9,9 kilometro koadroko azaleran. Cinco Villas eskualdean dago.

## Kanpo estekak
Micrococcus

**Micrococcus** generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, koko itxura dutenak. Koko hauek txikiak dira (hortik izena), ohikoa izanik lau zelulako taldeak eratzea (tetradak). Gehienak ez dira mugikorrak, eta inoiz ez dute esporarik sortzen.

Morfologia eta zenbait ezaugarri biokimikoren aldetik antz handia du *Staphylococcus* generoarekin, nahiz eta GC kopuruari dagokionez oso desberdinak izan (*Micrococcus*-ek GC kopuru handia du, eta *Staphylococcus*-ek txikia).

*Micrococcus*-en ezaugarri biokimiko nagusiak honako hauek dira:

* aerobio hertsia (O/H: +/-)

* katalasa (+)

* oxidasa (+)

* proteolitikoa; gelatinaren hidrolisia (+)

* gatz kontzentrazio altuak jasaten ditu

Habitat ugari kolonizatzen ditu bakterio honek: lurzorua, ur gazi zein geza, airea, hautsa, janariak...; giza eta animalien larruazalean ere aurkitzen da, saprofito moduan eta kalterik egin gabe.

Genero honen espezie batzuek pigmentuak ekoizten dituzte. Pigmentuak foto-babesleak dira, eta hauei esker *Micrococcus*-ek erresistentzia handia dio eguzki-argiari. Airean denbora asko irauteko gaitasuna ematen diote pigmentuek bakterioari (ohikoa da mikrobio honek laborategiko hazkuntza-inguruak kutsatzea, atmosfera esterilean lan egiten ez bada). *Micrococcus luteus*-ek pigmentu horia sortzen du, eta *Micrococcus roseus*-ek gorria.

Agarra duten hazkuntza-inguruetan hazten diren kolonia horiek edo gorriek, koko Gram positiboz osatuek eta aerobio hertsiak direnek *Micrococcus* izateko probabilitate handia dute.

*Micrococcus* ez da patogenoa. Asko jota, espezie batzuk oportunistak izan daitezke zenbait kasutan.

## Kanpo estekak
Coristanco

**Coristanco** Galiziako A Coruñako probintziako Bergantiños eskualdean dagoen udalerria da. 2008ko erroldaren arabera Coristanco udalerriak 7.376 biztanle zituen.

## Parrokiak 
## Kanpo estekak 
* Coristancoko udalaren webgunea
Artieda (Aragoi)

**Artieda** edo **Artieda de Aragón** Zaragozako probintziako udalerria da, Aragoin, Espainia. 2008an 102 biztanle zituen 14 kilometro koadroko azaleran. Jacetania eskualdean dago.

## Etimologia 
Koldo Mitxelenak azaltzen du, Nafarroako Artieda herriaz ari delarik, Artieda toponimoa, aurreko Arteeta baten aldaera litzatekeela eta Arteeta, Arteak dauden lekua bide da (Art(h)e + -eta atzizki multzokaria). Mikel Belaskok Mitxelenaren azterketa bera aplikatzen dio Argoiko Artiedari, Nafarroan bertan dauden bi Artetari eta Burgosen, Mena Haranean dagoen Artietari*.*

Beste teoria batek dio, Artieda, "arto"-ak dauden lekua izango litzatekeela esanahia. "Arto"  gaztelaniaz elorri beltza eta bestelako landare batzuentzat eskualde hauetan erabiltzen zen izena da. Aragonen bertan, beste toponimo batzuk landare horren izenarekin lotuta leudeke: Artos, Artosa, Artal...

erdian|thumb|Artiedako panoramika
erdian|thumb|Artiedako kale bat udaletxearen aurrean.
[erdian|thumb|Taberna bateko sarrera. Errotulua [Aragoiera|aragoieraz du.]]

## Ondarea 
*Casa de los Diezmos* (hamarrenen etxea), Antso I.a Gartzeitz Iruñeako erregeak eta Toda Azearitz erreginak dohaintza(n) eman zuten 918ko martxoaren 128an.

Sant Martín parrokia-eliza, XII. mendeko eliza erromanikoa da,  eta XVI et XVII. mendeetan berritua.

erdian|thumb|San Martin parrokia-eliza

### El Forau de la Tuta aztarnategia 
Aspaldidanik jakina zen herrian erromatar aztarnak zeudela hainbat puntutan, hala nola San Pedro ermitan, El Forau de la Tutan, Campo de la Virgenen eta Campo del Royon. Horiek ondo ikertzean, ordea, ikerlariak konturatu ziren bizigune bakarra osatzen zutela, eta 2022an ikerketaren emaitzak argitaratzean, hiri monumental baten berri eman zuten, erromatar garaian eta Goi Erdi Aroan iraun zuena. Aztarnategi osoari, El Forau de la Tuta izena eman diote arkeologoek.

Besteren artean, izen eusko-akitanierazko izenak dituzten inskripzioak aurkitu dira.

## Senidetutako herriak 
100px|thumb|Artiedako sarrerako kartel elebiduna, senidetzearen berri ematen.
* 22px Municipio Autonomo Zapatista Emiliano Zapata

2022an, arkeologoek jakitera eman zuten nekropolia topatu zutela eta bertan eusko-akitanierazko izen berriak aurkitu dituztela, oraindik argitaratu ez direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Curtis

**Curtis** Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Betanzos eskualdeko udalerria da.

## Parrokiak 
* Santaia ( Santa Eulalia): Teixeiro
* Fisteus (Santa María)
* Foxado (Santa María)
* Curtis-Estación(Santa María de Lourdes)

## Kanpo estekak 
* Curtis udalerriko webgunea
Hongze lakua

**Hongze lakua** (txineraz: 洪澤湖; pinyineraz: Hóngzé Hú), Txinako Herri Errepublikako Jiangsu probintzian dagoen lakua da.

## Kokapena eta ezaugarriak 
Lakua Suqian eta Huai'an hirin artean dago, eta ur gezako Txinako laugarren lakurik handiena da. Lakuaren azalera laukoiztu egin da XII. mendetik, Ibai Horiaaren ibilbidea aldatu zenetik alegia. Ibai Horiak pilatutako sedimentuek, Huai ibaiaren ibilbidea oztopatu eta ura bideratu zuten Hongzen lakurantz.

## Ikus, gainera 
* Ibai Horia

## Kanpo estekak 
*  Hongze lakuari buruzko gida.
Porto do Son

**Porto do Son** Galiziako A Coruñako probintzian dagoen Noiako eskualdean kokatzen den udalerria da.

## Parrokiak 
Udalerri hau 10 parrokiek osatzen dute:

* Baroña
* Caamaño
* Goiáns
* Miñortos
* Nebra
* Noal
* Queiruga
* Ribasieira
* San Pedro de Muro
* Xuño

## Leku interesgarriak 
* Baroñako kastroa

## Iruditegia 

irudi:Porto_do_Son_01.jpg|Muros eta Noiako itsasadarraren ikuspegia Porto do Sonetik ikusita
irudi:Arnela. Porto do Son 1.jpg|Porto do Son udalerrian dagoen Baroña parrokiako Arnelako hondartza
irudi:Castro de Baroña y playa de Arealonga-Complexo Húmido de Corrubedo-Coruña-Spain.jpg|Baroñako kastroa
irudi:Caveiro.Praia.jpg|Caveiroko hondartza

## Kanpo estekak 
* Porto do son udalerriko webgunea