open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lydiette Carrión

**Lydiette Carrión Rivera** (Veracruz, Mexiko) kazetari independentea eta mexikar idazlea da. Bere ikerketek Mexikoko emakumeen aurkako indarkeria islatzea dute helburu. *La Fosa de Agua* liburuaren egilea da, Mexikoko Estatuko Tecámac eta Ecatepec udalerrietako feminizidioen kasuak dokumentatzen dituen ikerketa.

## Ibilbidea 
Komunikazio Zientzien ikasketak egin zituen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoko Zientzia Politiko eta Sozialen Fakultatean. *Pie de Página* hedabidearen editorea da, eta bertan *La Trama Previa* izeneko zutabea dauka, eta Korronte Alternoa hedabidearen koeditorea ere bada. Mexikoko Idazleen Elkarte Nagusiko (SOGEM) Idazle Eskolako kide ohia da. Kazetaritza narratiboko eskolak eman zituen bost urtez SOGEMen. Replicante atarian kolaboratzailea izan zen. Kazetaritza eta Genero tailerrak eman ditu hainbat erakundetan.

Cristina Salmerón eta Isabel Montoya kazetariekin batera, *Un manual urgente para la cobertura de violencia contra las mujeres y feminicidios en México*  idatzi zuen. Gida hori Mexikon emakumeen aurkako indarkeria eta feminizidioak estaltzeko eskuliburu bat da, NBE erakundeak bultzaturik egina.

Kazetaria da duela 18 urte baino gehiagotik. Mexikoko hainbat testuingurutan emakumeen aurkako indarkeria ikusarazten duten hainbat hedabide, atari eta kazetaritza-ikerketa argitaratu ditu.

2011n, El Universal Gráfico egunkarian kolaboratzen hasi zen astero, genero indarkeriarekin lotutako gaiei buruz idazten zuen polizia-ataleko erreportari gisa.

## *La Fosa de agua (Ur-hobia)* 
Mexikoko Ecatepec eta Los Reyes Tecámac inguruko 10 neraberen desagerpenak dokumentatzen dituen ikerketa sakona da. Agerian uzten du familiek alabak aurkitzeko egiten duten borroka, agintarien aldetik dagoen justizia falta eta herrialdean eratzen diren salerosketa sareak. Mexikon egunero bizitzen den indarkeria feminizida nabarmenduz.

## Lanak 
### Egilea 
* *La fosa de agua* (Debate, 2018)

### Egilekidea 
* *72 migrantes* (Almadia, 2011)
* *Entre las cenizas* (Periodista de a Pie, 2012)
* *A mí no me va a pasar* (2015)
* *Los Gobernadores* (Grijalbo, 2017)
* *Todas* (Libros, 2017)
* *Un manual urgente para la cobertura de violencia contra las mujeres y feminicidios en México* (Spotlight México, 2021)

## Aintzatespenak 
* Genero eta Justizia saria irabazi zuen 2012an Nazioko Justizia Gorte Gorenak erreportaje idatzien kategorian.
* 2019ko Gabo sariaren irabazlea, Colectivo Mujeres en la vitrina lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria del Carmen Agirre Delclaux

**Maria del Carmen Agirre Delclaux** (Bilbo, Bizkaia) antropologoa da.

## Agoteak 
Bere lanik ezagunena, *Los agotes* izenekoa da*,* bere doktore-tesia hain zuzen, 1970ean Julio Caro Barojak zuzendu zuena. Liburua 1977an argitaratu zen, eta denbora luzez aurkitzen zaila izan bazen ere, 2006an berrargitaratu zen eta agoteen kultura erakusten du, modu anitzetan diskriminatutako eta jazarritako herrietako bat. Azken agoteak Bozaten bizi dira, Baztan bailaran (Nafarroa). Frantziarekiko mugan zegoenez, han *cagots* izenarekin ere ezagutu ziren.

Antropologo honen lanak interes handia piztu zuen, eta bere doktore-tesiaren ondoren Agoteekin zerikusia zuten hainbat lan argitaratu ziren, eta horietako batzuek Aguirre irakaslearen lana plagioak ere izan daitezke.

Bere lanen artean "Zarautz 1900etik 1960ra: Baserria" ere aurki dezakegu, *Eusko Ikaskuntzak* 1997an argitaratutako lana, etxebizitzei, elikagaiei, sinesmenei, jantziei... buruzkoa.

Zarauz euskal kostaldeko hiribilduari buruz ikerketa gehien egin eta argitaratu dituen pertsonetako bat da.

## Kanpo estekak 
* Agoteak, Mª del Carmen Aguirre Delclaux-en eskutik
* Zarauzko historia Mª del Carmen Aguirre Delclaux-en eskutik
* Agoteen plagioaz
* Eusko Ikaskuntza --> "Baserria"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Li ibaia

**Li ibaia** edo **Li Jiang**, txineraz 漓江 eta pinyineraz *Lí Jiāng*, Txinako Guangxi eskualde autonomoaren ipar-mendebaldean dagoen ibai bat da, Gui ibaiaren zati da. 164 kilometro luze ditu.

Kitten mendietan sortu eta urak Xi ibaiean isurtzen ditu.
Stone (Buckinghamshire)

**Stone**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Buckinghamshire konderrian.

2011n 2.587 biztanle zituen.
Asaari Bibang

**Asaari Bibang Ngui**, **Asaari Bibang** izenez ezaguna, (Malabo, Ekuatore Ginea, 1985) Espainian bizi den ekuatoguinear aktore, idazle, umoregile eta ekintzailea  da.

## Ibilbidea 
Aktore gisa, bere lehen filmaren protagonista izan zen 2010ean, *Área de Descanso* izenekoan. 2015ean, *stand up* comedy-ra pasatu zen, eta Espainian bira bat egin zuen *La negra* *batalla* ikuskizunarekin. Riot Comedy, Penny Jay komikiaren proiektu feministan, Coñumor umore feministaren jaialdian eta *La resistencia*, *Las que faltaban* edo *Comedy Central* bezalako programetan parte hartu zuen.

2021ean, Bibangek *Humor Negra/Umore Beltza* ikuskizun afrofeminista aurkeztu zuen. Urte horretan bertan, Feroz sarien galan monologo bat eman zuen, lan prekarietatea eta aktore emakumezkoek urteak betetzen dituztenean duten egoera kritikatuz, publiko zabalaren artean ezagutzera eman zuena.

Frank T musika-ekoizle, *beatmaker eta* esatariarekin eta Lamine Thior komiko eta aktorearekin batera *No hay negros en el Tibet (*Tibeten Ez dago beltzik) arrazakeriaren aurkako podcasteko taldeko kidea da.

### Aktibismoa 
Bibang oso kritikoa izan da Espainian pertsona beltzei eta afrikarren ondorengoei ematen zaizkien rolekin eta emakume beltzek Espainian jarduteko orduan aurkitzen dituzten oztopoekin, Espainiako gizartearen arrazakeria ez ezik, ikus-entzunezkoen industriarena ere kritikatu du.

## Lanak 
* 2021 – *Y a pesar de todo, aquí estoy.* 2021 ( Eta hala eta guztiz ere, hemen nago). Bruguera argitaletxea. ISBN 978-84-02-42510-2.
* 2022 – *La canica de Sami: Un cuento sobre la diversidad.* B de Blok,(La canica de Sami: Aniztasunari buruzko ipuin bat)  Penguin Libros. ISBN 978-8418054952. 

## Filmografia 
## Sariak eta aitorpenak 
* 2023 Desalanbre Sariak bakarkako aktibismoaren kategorian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carolyn Murphy

**Carolyn Murphy** (Panama City, Florida, AEB, 1973ko abuztuaren 11) estatubatuar top modeloa  da.

*Forbes* aldizkariaren esanetan, Carolyn Murphy izan zen 2006an munduan gehien ordaindu zen seigarren modeloa, urtean 5 milioi dolar gutxi gorabeherako diru sarrerekin. 2007an zortzigarren postura jaitsi zen 4,5 milioirekin eta 2008an eta 2009an hamargarren postuan geratu zen, 3 eta 3,5 milioi dolarrekin hurrenez hurren.

## Ibilbidea 
1998ko "Fashion Awards" lehiaketan, Carolyn Murphy aukeratu zuten urteko modelo.

Bere lanen artean, *Vogue*, ''Harper's Bazaar* eta *Sports Illustrated Swimsuit Issue'' aldizkarietako irudiak nabarmentzen dira.

Carolyn Murphy bosgarren postuan sailkatu zen AEBko web guneak Models.com argitaratutako **20** ikono-modeloen zerrendan.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1998ko "Fashion Awards" lehiaketan urteko modelo.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Zokor-mazo

**Zokor-mazoa** landatu behar den lur sailean sortzen diren zokorrak edo sopilak birrintzeko tresna da, mazo bat formaz, nekazaritzan erabilia. Egurrezkoa du bi alboetara duen buru zulindrikoa, eta kirtena jartzen zaio lurrari emateko erabiltzeko.

Zentzu figuratuan, euskalki batzuetan, zokor-mazoa esaten zaio pertsona bati traketsa, baldarra edo egoskorra denean.
erdian|thumb|500x500px|14. mendeko ilustrazioa, nekazariak zokor-mazoekin lanean zokorrak birrintzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mokor (argipena)

**Mokor** terminoak hainbat adiera du:

Euskaraz:

* **Mokor**, sokil edo **zokorra**, lur zati trinkoa.
* **Mokor** edo **aldaka**, anatomiako hitza.
Shalom Harlow

**Shalom Harlow** (Oshawa, Ontario, Kanada,1973ko abenduaren 5a) kanadar top modeloa eta aktorea da. 

Brooklynen (NY) bizi da.

## Bizitza 
### Familia eta lehen urteak 
Harlow Ontario probintziako Oshawa udalerrian jaio zen 1973an. Gurasoak Sandi Herbert eta David Harlow izan ziren.  Bi neba gazteagoak ditu, Chris eta Nathan. Bere amak *Shalom* (שלום) deitu zion, hebreeraz "bakea" edo "kaixo" hitzaren esanahia. Aitak hainbat lan izan zituen gizarte-laguntzaile, higiezinen agente eta finantza-inbertitzaile gisa, bere amak, Sandi Herbertek, buruko arazoak zituzten helduekin lan egiten zuen bitartean. Gurasoek 'Toronto inguruko hippyen komunitate batean' hazten utzi zioten, eta familiak askotan pasatzen zuen denbora bere herenaitonak eraikitako landetxean.

2007an, Jones New York, Tumi, Tiffany & Co., Nautica eta Chloé etxerako modelatu zuen. Hurrengo urtean, Valentinoren 2008ko udaberri/udako kanpainan agertu zen, eta gero modelo bakar bezala aurkeztu zuten 2009ko udaberri/udako desfileko Viktor & Rolfs-en pasarela digitalean. 2012an, Bruno Aveillanek zuzendutako Cartier L'Odyssée-ren klipean agertu zen.

## Filmografia 
* *In & Out* (1997), Sonya
* *Cherry* (1999), Leila Sweet
* *Head Over Heels* (2001), Jade
* *Vanilla Sky* (2001), Colleen
* *Kate y Leopold* (2001), Mujer (kreditu barik)
* [The Salton Sea](https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_Salton_Sea_(2002_film)) (2002), Nancy
* Happy Here and Now (2002), Muriel
* *How to Lose a Guy in 10 Days* (2003), Judy Green
* *I Love Your Work* (2003), Charlotte
* *Melinda and Melinda* (2004), Joan
* Game 6 (2005), Paisly Porter
* *The Last Romantic* (2006), Christy Tipilton
* *Alvin y las ardillas* (2007), Criada

## Telebista 
* House of Style (1996–1997), aurkezlekidea
* *When I Was a Girl* (2001)
* [The Jury](https://en.m.wikipedia.org/wiki/The_Jury_(TV_series)) (2004), Melissa Greenfield

## Inprimaketa 
* 1998 *Pirelli* egutegia, Ekaina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Shalom Harlow Fashion Model Directoryn
* Shalom Harlow  artxibatu zen . at the Music Television
* Shalom Harlow @ AskMen.com
Martin Dent

**Martin Dent** (Woking, 1979ko otsailaren 8a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula acetolens

***Russula acetolens*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Russula crocea*, *Russula leucoxantha*, *Russula vitellina*, *Russula lutea*, *Russula nauseosa var. vitellina*, *Russulina vitellina*, *Russulina lutea*, *Russula lutea var. vitellina*, *Russula lutea var. chamaleontina*, *Russula chamaeleontina f. lutea*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6,5 cm-ko diametroa izan dezake, ganbil-lau forma du eta horixka kolorekoa da.

**Orriak:** Trinkoak, zabal, itsatsitik libreetara, hauskorrak, hasieran zurixkak, gero okre zurbiletik hori iluneraino amaieran.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 6 cm-ko garaiera neur dezake eta bere zabalera 1 cm-ra irits daiteke, zilindrikoa, zurixka.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok.

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Bere kapela horia eta tamaina txikia ditu ezaugarri.

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazken hasieran agertzen da. Koniferoen eta hostozabalen basoetako eremu hezeetan hazten da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Nigeria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elorrioko ziklo-krosa

**Elorrioko ziklo-krosa** (ofizialki *Elorrioko Basqueland Ziklokrosa*) Elorrion (Bizkaia) egiten den ziklo-kroseko lasterketa da.

## Palmaresa 
### Gizonezko proba
### Emakumezko proba 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elorrioko ziklo-kroseko palmaresa - *Firstcycling.com*
Peter Denton

**Peter Denton** (1926ko ekainaren 10a - 2000ko abenduaren 3a) atleta zen. Australia ordezkatu zuen 1956ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loretto

**Loretto** Austriako udalerri bat da, Eisenstadt-Umgebung barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Afritz am See

**Afritz am See** Austriako udalerri bat da, Villach-Land barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Filzmoos

**Filzmoos** Austriako udalerri bat da, St. Johann im Pongau barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Adalberto Metzekoa

**Adalberto** (841eko maiatzaren 13an hila) jatorri frankoko noble bat izan zen, Inperio Karolingioan zehar barreiatutako lurrak zituena. Hatoniar leinuko kidea zen, IX. mendeko eliteko familia. 

816tik aurrera Luis I.a Errukitsua enperadorearen aholkularirik fidagarrienetako bat zen. 838an jada Metzeko kondea zen. Luis Germaniarra, Luis I.aren semea, bere etsaia zen, Adalberto Luisek sortu nahi zuen "Germaniako erresuma handiaren" aurka baitzegoen. Haien lehenengo talka 838 urtean izan zen, eta honetan Adalberto garaile atera zen. Era berean, Luis Errukitsua hil ondoren (840) Lotario I.a enperadorearen alde egin zuen, bere aholkulari baliotsuena bihurturik.  

Karolingiar Gerra Zibilan "*dux Austrasiorum*" titulua jaso zuen, Lotarioren alde Rhin aldean borrokatuz. 841eko maiatzaren 13an Luis Germaniarraren aurka borrokatzen hil zuten Rieseko guduan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Epicauta fortis

***Epicauta fortis*** *Meloidae* familiako kakalardo espeziea da. Ameriketako Estatu Batuetako intsektua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jessica Brando

**Jessica Brando**, jaiotzez **Jessica Vitelli** (Grosseto, Toscana eskualdea, Italia, 1994ko abenduaren 6a) italiar abeslaria da.

## Bizitza 
Toscana eskualdan dagoen Grosseto udalerrian jaio zen 1994an. Jessica bost urterekin hasi zen abesten, bere dibertsiorako iraganeko abeslari handiengandik ikasten, hala nola Frank Sinatra, Ella Fitzgerald, Dinah Washington eta beste asko.

### Musikari ibilbidea 
Bere lehen taldea lagun nerabe batzuekin hasi zuen, 80ko hamarkadako dantza-pistetako abestien bertsioak eginda. Jessicak tokiko hainbat kantu lehiaketa irabazi zituen. Pop eta jazz musikan aritzen da, besteak beste. Cinecittà Studioserako beka bat izan zuen. 2005ean, Estatu Batuetako Washington School of Balleterako beka bat irabazi zuen. Bederatzi urterekin Erromako Kledi *Dantza Modernoaren Akademian* sartu zuten. Hamahiru urterekin Joan Paulo II.a aita santuarentzat abestu zuen eta *Il Senso della Vita* telebista saioan agertu zen Italiako jazz superizarrez betetako talde batekin abesten. Liceo classico-ra joan zen Grosseton, eta pianoa ere ikasi zuen kontserbatorioan.

2008an, EMI Music Italiarekin hitzarmena sinatu zuen. Jessicak 2009an amaitu zuen bere lehen EPrako grabazioa, lau bertsio biltzen zituena, oso modu pertsonalekoak.

2010eko urtarrilaren 12an onartu zuten ofizialki Sanremoko Musika Jaialdian, *Belaunaldi Berria* kategorian, Valeria Rossi abeslariak idatzitako *Dove nonci sono ore* abestiarekin. Brandok lehen itzulia gainditu zuen, lau finalisten artean sartze lortu bazuen ere, ez zuen finala irabazi.

2010eko maiatzaren 8an Genovako *Porto* Anticotik zuzenean TRLko eszenatokian, MTV Italian, *Il colore del cuore* singlea kaleratu zuen, bere taldea lagun zuela: Daniela Mornati (pianoa), Francesco Tringali (gitarra), Giacomo Tagliavia (baxua), Andrea Chircoff (bateria). Maiatzaren 12an, abestiaren bideoklip ofiziala grabatu zuten. 2010eko uztailaren 13an kaleratutako *Dimmi cosa sogni* diskoan sartu zuten singlea.

2012ko otsailaren 28an beste lan bat argitataratu zuen,  Domenico Modugnoren *Nel blu dipinto di blu* bertsioa egin zuen.

## Diskografia 
Besteak beste, lan hauexek osatu ditu:

### Estudioko albumak 
* *Jessica Brando*, 2009, EMI Music.
* *Dimmi cosa sogni*, 2010, EMI Musika.

### Banakakoak 
* *Time Is Running Out*, 2009, EMI Music (Musen azala).
* *Stop eta Stare*, 2009, EMI Music (OneRepublic cover).
* *Dove non ci sono ore*, 2010, EMI Music.
* *Il colore del cuore*, 2010, EMI Music.
* *Dimmi cosa sogni*, 2010, EMI Musika.
* *Nel blu dipinto di blu*, 2012, EMI Music (Domenico Modugnoren azala).
* Seis feat. Davide Dileo, 2012, EMI Music.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antzinako Gobernu Militarraren eraikinak

**Antzinako Gobernu Militarraren eraikinak** Melillako hiri espainiarreko eraikin klasizistak dira. Melilla Zaharrean daude, Aljibeen Plazan, eta Melillako Hiriko Multzo Historiko Artistikoaren parte dira, Interes Kulturaleko Ondasuna.

## Historia 

Fitxategi:PlantaBaja.jpg|link=Archivo:PlantaBaja.jpg|Planta baja
Fitxategi:PlantaAlta.jpg|link=Archivo:PlantaAlta.jpg|PlantaAlta
Fitxategi:Gobierno_militar_(1887).jpg|link=Archivo:Gobierno_militar_(1887).jpg|1887
Multzoko lehen eraikina, eskuinaldekoa, Gobernu Militarrarentzat eraiki zen 1882an, eta beheko solairuan bulegoak eta goiko solairuan harrera-gelak ditu. Bigarren eraikina, ezkerretara, Gobernuaren Etxea da, 1890ean lehen eraikinean espazio faltagatik eraikia, Gobernu Militarreko Buruaren bizileku izateko, eta hirugarren eraikina, azken honen atzean, Artilleriako Kuartel zahar bat.

## Deskribapena 
Beheko solairua eta solairu nagusia ditu. Harlangaitzezko hormak eta adreilu trinkoa ditu, eta burdinazko habeak eta adreilu bereko gangatilak. Fatxada zainduak Gobernu Militarrekoak dira, leihoen beheko solairuan, eta erdian ate bat dago, karpanel-arkuekin. Ate nagusiak antzeko leihoak ditu, eta balkoiak. Leiho horietako bat begiratoki bihurtu da, eskuinaldean, eta balkoi bat du erdiko ardatzean. Azken hori Espainiako armarri batek errematatzen du. Zabaltzako babesak, berriz, balaustradaz osatuta daude. Gobernu Etxean, bi solairuetako leihoak dinteldunak dira, sarrerako atea erdi-puntuko arkuduna da eta, bere gainean, erdiko ardatzean, balkoiz inguratutako balkoi jarraitua dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Techelsberg am Wörther See

**Techelsberg am Wörther See** () Austriako udalerri bat da, Klagenfurt-Land barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran. Wörther See aintzirako ertzetan dago.

## Auzoak 

* Arndorf / Varpovče
* Ebenfeld / Ravne
* Greilitz / Skrilje
* Hadanig / Hodanjče
* Karl / Karov
* Pavor / Pafor
* Pernach / Podobje 
* Saag / Žaga
* Sankt Bartlmä / Gora oder Šentjernej na Gori
* Sankt Martin am Techelsberg / Šmartin na Teholici
* Schwarzendorf / Črnčiče
* Sekull / Sekulče 
* Tibitsch / Tibiče
* Töpriach / Toporje
* Töschling / Došenče
* Trabenig / Trabenče
* Trieblach / Treblje

## Demografia 

Colors=
  id:lightgrey value:gray(0.9)
  id:darkgrey  value:gray(0.7)
  id:sfondo  value:rgb(1,1,1)
ImageSize  = width:800 height:auto barincrement:20
PlotArea   = left:40 bottom:40 top:20 right:20
DateFormat = x.y
Period     = from:0 till:2300
TimeAxis   = orientation:horizontal
AlignBars  = late
ScaleMajor = gridcolor:darkgrey  increment:500 start:0
ScaleMinor = gridcolor:lightgrey increment:100 start:0
BackgroundColors = canvas:sfondo
PlotData=
    color:skyblue width:14 shift:(-50,-5) fontsize:M anchor:till
   bar:1869 from:0 till:1441 text:1.441
   bar:1880 from:0 till:1397 text:1.397
   bar:1890 from:0 till:1536 text:1.536
   bar:1900 from:0 till:1459 text:1.459
   bar:1910 from:0 till:1420 text:1.420
   bar:1923 from:0 till:1310 text:1.310
   bar:1934 from:0 till:1564 text:1.564
   bar:1939 from:0 till:1524 text:1.524
   bar:1951 from:0 till:1796 text:1.796
   bar:1961 from:0 till:1794 text:1.794
   bar:1971 from:0 till:1860 text:1.860
   bar:1981 from:0 till:1902 text:1.902
   bar:1991 from:0 till:1976 text:1.976
   bar:2001 from:0 till:2059 text:2.059
   bar:2011 from:0 till:2229 text:2.229
   bar:2021 from:0 till:2201 text:2.201
   bar:2022 from:0 till:2240 text:2.240
TextData=
  fontsize:S pos:(35,20)
  text:"Zahlenleiste: Einwohner; Quelle: Statistik Austria"

## Kanpo estekak
Epicauta flabellicornis

***Epicauta flabellicornis*** *Meloidae* familiako kakalardo espeziea da. Europan aurkitzen da. 1817an aipatu zen lehen aldiz Kroazian. Europan beste bi Epicauta deskribatu dira ere bai: *Epicauta rufidorsum* eta *Epicauta erythrocephala*. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Schlaiten

**Schlaiten** Austriako udalerri bat da, Lienz barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Fritzens

**Fritzens** Austriako udalerri bat da, Innsbruck-Land barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Theresienfeld

**Theresienfeld** Austriako udalerri bat da, Wiener Neustadt barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Paul Di Bella

**Paul Di Bella** (Ingham, 1977ko otsailaren 12a) atleta da. Australia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joseph Bédier

**Joseph Bédier** (Paris, 1864ko urtarrilaren 28a – Le Grand-Serre, 1938ko abuztuaren 29a) frantziar idazle eta literaturaren historialaria izan zen.

Parisen jaio zen eta Reunionen eman zuen haurtzaroa. Erdi Aroko literatura frantsesa irakatsi zuen Suitzako Friburgo Unibertsitatean eta Parisko Collège de Francen. Tristan eta Isolda, Errolanen kantua eta fabliauxak bezalako testu frantses zaharrekiko interesa berpizten du. 1920an Frantses Akademiako kide hautatu zuten.

## Lanak 
* *Le lai de l’ombre* (1890)
* *Le fabliau de Richeut* (1891)
* *Les fabliaux, études de littérature populaire et d’histoire littéraire du Moyen Âge* (1893)
* *De Nicolao Museto (gallice Colin Muset), francogallico carminum scriptore* (1893)
* *Le roman de Tristan et Iseut* (1900)
* *Le roman de Tristan par Thomas* (2 vol., 1902–1905)
* *Études critiques* (1903)
* *Les deux poèmes de la folie Tristan* (1907)
* *Légendes épiques, recherches sur la formation des chansons de geste* (1908–1913)
* *Les chansons de croisade* (1909)
* *Les chansons de Colin Muset* (1912)
* *Les crimes allemands d’après les témoignages allemands* (1915)
* *Comment l’Allemagne essaie de justifier ses crimes?* (1915)
* *Joseph Bédier eta Paul Hazard: Histoire de la littérature francaise.* 2 Vol. (1923/24)
* *L’effort français* (1919)
* *La chanson de Roland* (edizio kritikoa, 1920)
* *La chanson de Roland* (Oxfordeko eskuizkribuaren arabera, 1922)
* *Commentaires sur la chanson de Roland* (1927)

## Kanpo estekak
Thaya

**Thaya**, , Austria eta Txekiar Errepublikako ibai bat da.

311 kilometro luze ditu eta Txekiar Errepublikako zazpigarren ibai luzeena da.

Austrian, Alemaniar Thaya eta Moraviar Thaya ibaien elkartzetik jaio, Schweiggers udalerrian, eta jada Txekiar Errepublikan, Morava ibaian urak isurtzen ditu.
DeepSeek

DeepSeek (txineraz:  深度求索, Shēndù Qiúsuǒ) adimen artifizialeko enpresa txinatar bat da, kode irekiko hizkuntza  eredu handiak (LLMak) garatzen dituena. Txinako High-Flyer inbertsio funts libreak soilik finantzatzen du enpresa. DeepSeek zein High-Flyerrek Txinako Hangzhou herrian (Zhejiang) dute egoitza.

2025eko urtarrilean, konpainiak nazioarteko arreta irabazi zuen DeepSeek R1 bere hizkuntza-ereduarekin eta  elkarrizketa-sistemarekin emaitza onak lortu zituelako, baina 27 aldiz merkeago izan zen sistema hori garatzea, orduan indarrean zeuden AA sistemak baino (OpenAIren ChatGPT, Claude, Gemini, Latxa, Llama, Llama-eus-8B...).

## Historia 
2023ko apirilean, finantza-transakzioetarako adimen artifizialeko eredua (*high-frequency trading*) erabiltzen duen Hangzhou izeneko  fondoak bere sortzailea den Liang Wenfeng-en  bidez iragarri zuen DeepSeek izeneko adimen artifizialeko enpresa independentea abiaraziko zuela, adimen artifizial orokorra garatzeko eta merkaturatzeko helburuarekin. 

2023ko azaroan, DeepSeek-ek bere lehen eredua jarri zuen abian, DeepSeek Coder izenekoa, iturburu-kodeen sorreran eta ulermenean espezializatua.

Urte bereko azaroaren 29an, DeepSeek-ek bere lehen txatbot-a abian jarri zuen DeepSeek LLM izeneko hizkuntza-eredu handia erabiliz, guztira 67 bilioi parametro, iturri libre eta irekia izan zen.

2024ko maiatzaren 7an, DeepSeek-ek DeepSeek V2 jarri zuen abian. Oraingoan 236 bilioi parametro jaso zituen eta erabilitako 21 bilioi parametro aktibatu litezkeen token bakoitzeko. Hurrengo hilabetean, DeepSeek-ek DeepSeek Coder-en bigarren bertsioa kaleratu zuen DeepSeek V26 izenekoa .

2024ko abenduan, Deepseek-ek DeepSeek V3 jarri zuen abian, aurreko bertsioa ordezkatu zuena eta lineako beste hizkuntza batzuen alternatiba izan nahi zuena. 

2025.eko urtarrilaren 20an, DeepSeek R1 izeneko lehen arrazoiketa ereduaren merkaturatzea iragarri zuen, arrazoiketa-kate bat erabiliz, kontsultarako urrats logikoak garatuz.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Adimen artifiziala
* Adimen artifizial sortzaile
* Hizkuntza eredu handiak
* Laguntzaile birtuala

* ChatGPT
* Gemini
* Perplexity AI
* LLaMA
* Latxa

## Kanpo estekak 
* DeepSeek-en artikuluen antologia
*  DeepSeek GitHub web-atarian
*  Deepseek API ofizialaren dokumentazioa
*  deepseek-ai  Hugging Face webgunean

*  DeepSeek: qué es, cómo funciona y qué opciones tiene esta inteligencia artificial Xataka
*  DeepSeek: qué es y quién está detrás de la alternativa china a ChatGPT que ha puesto en jaque a la industria de la IA La Vanguardia
*  Qué es DeepSeek, la startup de inteligencia artificial con la que China sacude a los mercados y pone en alerta a Silicon Valley Infobae
*  La IA china 'low cost' de DeepSeek amenaza con desmontar las altas valoraciones de las tecnológicas El Economista
Melillako Auzo judua

**Melillako Auzo judua**, Auzo Hebrearra bezala ere ezaguna, Espainiako Melilla hiriko judutegia izan zen.

## Historia 
Juduen presentzia Melillan K.a. I. mendera arte ikus daiteke, orduan Rusadir enklabe feniziarra, gaur egun Melilla dena, Afrikako iparralde osoan juduen kokalekuak barne hartzen zituen merkataritza-sare baten parte baitzen. Hala ere, Auzo Judua, bere horretan, XIX. mendetik aurrera hasi zen forma hartzen, Wad-Raseko Ituna (1860) sinatu ondoren, Tetuanetik zetozen judu sefardien talde baten etorrera ahalbidetu zuena.

1862tik aurrera, 1492an Espainiatik kanporatutakoen ondorengoak ziren judu sefardi horietako asko Melillan finkatu ziren, El Mantelete izenez ezagutzen den auzoan batez ere. Lehenengo egoiliar hauek, haquetia (judu-espainiar euskalki bat) hitz egiten zutenak eta hispaniar tradizio kultural aberatsa mantentzen zutenak, izan ziren Auzo Juduaren oinarria sortu zutenak.

### Auzoaren garapena 
1881ean, Mantelete auzoan etxebizitzak eraiki zirenean, Melillako komunitate judua modu formalagoan antolatzen hasi zen. Garai horretan, Joseph Levy merkatari sefardiak eta komunitateko beste kide nabarmen batzuek Auzo Hebrearra sortu zuten, Melillako komunitate juduaren gune ekonomiko eta soziala bihurtu zena. Auzo hau, elkarbizitzarako gune bat izateaz gain, merkataritza eta kultura trukerako gune bat ere bazen, hiriaren garapen ekonomikoan eragin handia zuena.

### Toshabimen etorrera 
XIX. mendean eta XX. mendearen hasieran, Melillako Auzo Juduak zabalkunde handia izan zuen, Rifeko eskualdetik zetozen judu magrebtar gehiago, toshabim izenez ezagunak, iritsi zirelako. 1903 eta 1904 artean, Marokoko tentsio politiko eta matxinaden ondorioz, milaka familia judu magrebtar Melillan ezarri ziren, eta bertan sefardiekin integratu ziren, komunitate bateratua osatuz. Bat-egite horrek auzoaren identitate kulturala eta erlijiosoa aberasten lagundu zuen, tradizio sefardia zein magrebtarra uztartzen dituena.

### Auzoa XX. mendean 
XX. mendeko lehen hamarkadetan, Melillako komunitate judua nabarmen hazi zen, eta 7.000 biztanle inguru zituen 1930ean. Gainera, Melillako juduak funtsezkoak izan ziren hainbat erakunde erlijioso eta kultural sortzeko, hala nola, gaur arte aktibo mantentzen den bertako sinagoga eta komunitatearentzat garrantzi handia duen Sefardi Lizeoa.

## Gainbehera eta Gaurkotasuna 
1956an Espainiak Marokon zuen protektoratua amaitu eta Marokok independentzia lortu zuenean, Melillako judu askok Espainiara, Israelera eta Amerikara emigratu zuten, eta horrek hirian judutarren populazioa nabarmen urritzea ekarri zuen.

Gaur egun, Auzo Juduak garrantzia erlijiosoa zein kulturala izaten jarraitzen du. Melillako populazio judua asko murriztu bada ere, gutxi gorabehera mila judu bizi dira oraindik hirian, eta komunitateak Melillaren izaera multikulturalaren ezinbesteko parte izaten jarraitzen du. Sinagoga, Sefardi Lizeoa eta hilerri judua dira auzoko interes historiko eta kulturaleko gune nagusietako batzuk.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Melillako Komunitate Juduaren web orria.
Joubert Siriakoa

**Joubert Siriakoa** (Gilbert, Josbert edo Jobert ere bai) (? – 1177ko urria) Ospitaleko Zaldunen 7. Maisu Handia izan zen 1172tik hil zen arte.

Caste de Murolsen oinordeko izendatu zuten 1172an, artean Gilbert d'Assailly maisu handia bizi zen bitartean.

1171ean Amalariko I.a Jerusalemgoak Konstantinoplara bidaiatu zuen eta Joubert erresumako erregeorde utzi zuen. 1172an Joubertek Raimundo III.a Tripolikoa askatzea lortu zuen Nur ad-Din Mahmuden preso eta erreskaterako dirua jarri zuen. 1174ko abuztuan, Siziliako flotari Egiptori erasotzen laguntzeari uko egin zion, eta 1175ean, Raimundorekin bat egin zuen Homsi erasotzeko planetan. Urte horretan dekretu bat eman zuen mezei, sakramentuei eta Ospitale Ordenako beste gai batzuei buruzko arau eta prozedurekin.

## Bibliografia 
* Delaville Le Roulx, Joseph (1904). Les Hospitaliers en Terre Sainte et à Chypre (1100-1310). E. Leroux, Paris.

## Kanpo estekak
Oberschlierbach

**Oberschlierbach** Austriako udalerri bat da, Kirchdorf barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Gaflenz

**Gaflenz** Austriako udalerri bat da, Steyr-Land barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Zurndorf

**Zurndorf** Austriako udalerri bat da, Neusiedl am See barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Gutenberg an der Raabklamm

**Gutenberg an der Raabklamm** Austriako udalerri ohia da, Weiz barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran. Gaur egun Gutenberg-Stenzengreith udalerriaren parte da.

## Kanpo estekak
Hilketa (kirola)

***Hilketa*** (originalean euskarazko izenarekin) John Scalzi idazle estatubatuarrak *Head On* eleberrirako asmatutako zientzia-fikziozko kirol bat da.

## Deskribapena 
Hilketa etorkizuneko Estatu Batu batzuetan jokatzen da, eta oso boladan dagoen kirola da. Robotak diren 11 jokalariko bi taldek jokatzen dute, eta liga bat dago, lau dibisiotan banatua, zeinean Mexiko eta Kanadako taldeek ere parte hartzen dute. Futbol amerikarraren zelai eta antolakuntzarekin antza du kirolak.

Jokalariak robotak dira, baina gizakiek gidatuak urrutitik. Head On baino lehenagoko eleberrian, *Lock In* delakoan, birus batek erabateko paralisia eragin dio populazioaren portzentaia esanguratsu bati, eta pertsona horiek (hadendarrak, *hadens)* gauza dira gizartean elkarreragiteko *threeps* izeneko robot humanoide batzuen bidez, burmuinaren bidez kontrolatzen dituztenak. *Threeps* horiek dira Hilketa jokatzen dutenak zelaian, hadendarrek kontrolatuak. Threep robotek ezpata eta mazoak erabiltzen dituzte, eta beste taldeko roboten buruak moztea dute helburu, buru horiek jomuga batzuetatik pasarazteko, golak eta puntuak markatzeko horrela.

Indarkeria handiko joko brutala da, baina kaltetuak robotak dira, ez haiek kontrolatzen dituzten gizaki jokalariak. Hala ere, robotak burua galtzea, liburuan, mingarri egiten zaie gizakiei. *Head On* eleberriko traman, jokalari bat hil ere egiten da Hilketan bere robota bururik gabe geratu ondoren, eta horretan oinarritzen da polizia misterioa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laudioko ziklo-krosa

**Laudioko ziklo-krosa** Laudion (Araba) egiten den ziklo-kroseko lasterketa da. 

## Palmaresa 
### Gizonezko proba
### Emakumezko proba 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Gizonekoen proba - *Sitiodeciclismo.net*
* Emakumezkoen proba - *Sitiodeciclismo.net*
Madeleine Françoise Basseporte

**Madeleine Françoise Basseporte** (Paris, 1701eko apirilaren 28a - 1780ko irailaren 6a) frantziar margolari, marrazkilari eta grabatzailea izan zen. Frantziako erege-familiaren margolaritza irakasle izan zen, eta  18. mendeko Frantzian kargu ofizialetan soldatadunak eta naturalista ikertzaileak guztiak gizonezkoak izan ziren garaian, Basseporte  Erregearen Lorategiam ofizialki karguduna izanez nabarmendu zen. 

## Lanak 
Margolari naturalista, Erregearen Lorategiari atxikia izan zen Erregearen Marrazkilari gisa, Lorategiko nagusi Georges-Louis Leclerc Buffongo kondeak ofizialki kontratatua, ilustrazio botaniko askoren marrazkilaria izan zen Luis XV.aren erregealdiaren zati handi batean eta Luis XVI.aren erregealdiaren lehen urteetan. Izan ere, bera izan zen lehen eta azken emakumea kargu horretan, soldatarekin lanean, ia 50 urtez. Urtero egiten zen *Gizon Ospetsuen Nekrologoa* bilduman, 1781eko liburukian agertzen den emakume bakarra da.

Rousseauk esan zuen Basseportez:

### Margolanak 

Fitxategi:Portret_van_een_jonge_vrouw,_SK-A-2119.jpg|*Emakume gazte baten erretratua* (1727), pastela, Amsterdam, Rijksmuseum.
Fitxategi:Bernard_de_Jussieu_by_Françoise_Basseporte.jpg|thumb|Bernard de Jussieu, Erret Lorategiko beste funtzionario ezagun bat, Basseportek margotua.
Fitxategi:Syringa_vulgaris00.jpg|thumb|Basseportek arkatz eta akuarelaz marraztutako *Syringa vulgaris* bat, New York, Morgan Library and Museum.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lambach

**Lambach** honakoa izan daiteke:

* Lambach (Mosela), Frantziako udalerria.
* Lambach (Austria), Austriako udalerria.
Wilhelmsburg

**Wilhelmsburg** honakoa izan daiteke:
* Wilhelmsburg (Alemania), komunitatea.
* Wilhelmsburg (Austria), udalerria.
Altendorf (Austria)

**Altendorf** Austriako udalerri bat da, Neunkirchen barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Ritzing (Austria)

**Ritzing** Austriako udalerri bat da, Oberpullendorf barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Ritzing

**Ritzing** honakoa izan daiteke:
* Ritzing (Austria), udalerria.
* Ritzing (Mosela), Frantziako udalerria.
Spitz

**Spitz** honakoa izan daiteke:
* Spitz (txakurra), txakur arraza.
* Spitz (Austria), Austriako udalerria.
Epicauta ochrea

***Epicauta ochrea*** *Meloidae* familiako kakalardo espeziea da. Ameriketako Estatu Batuetako eta Mexikoko intsektua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Epicauta yungana

***Epicauta yungana*** *Meloidae* familiako kakalardo espeziea da. Bolivian aurkitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brotizolam

**Brotizolama** konposatu organikoa da, C15H10BrClN4S formula duena, tienotiazolodiazepinen familiakoa.

Brotizolama bere ezaugarri antsiolitikoak, hipnotikoak eta lasigarriak  medio botika gisa baliatzen da insomnio akutuak tratzeko. Pilula gisa hartzen da. Espainian *Sintonal* markarekin merkaturatzen da. Frantzian ez da merkaturatzen.

## Albo-ondorioak 
Brotizolamaren albo-ondorio nagusiak hauek dira: logura, ataxia, buruko mina, amnesia, zorabioak, nekea, funtzio motorren narriadura, hizketa lausoa, nahasmena eta baldarkeria.

## Kontraindikazioak 
Brotizolama tentu handiz erabili behar da adinekoekin, haurdunaldian, haurrengan, alkoholaren edo drogen menpeko pertsonekin eta nahasmendu psikiatrikoak dituzten gizabanakoekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asten

**Asten** honakoa izan daiteke:
* Asten (Austria), Austriako udalerria.
* Asten (Herbehereak), Herbehereetako udalerria.
Hüttenberg (Austria)

**Hüttenberg** Austriako udalerri bat da, Sankt Veit an der Glan barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Altenburg

**Altenburg** honakoa izan daiteke:

## Leku izenak 
* Altenburg (Alemania)
* Altenburg (Austria)
* Bad Deutsch-Altenburg, Austria.

## Historia 
* Altenburgeko Banaketa, 1445ean Turingia eta Saxonia arteko gerra eragin zuena.
* Saxonia-Altenburg, Alemaniako dukerri eta estatu bat, gaur egungo Turingia.
* Saxonia-Gotha-Altenburg, dukerria.
Altenburg (Austria)

**Altenburg** Austriako udalerri bat da, Horn barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Altheim (Austria)

**Altheim** Austriako udalerri bat da, Braunau barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Sankt Gallen

**Sankt Gallen** honakoa izan daiteke:
* Sankt Gallen kantonamendua, Suitzako kantonamendua.
* Sankt Gallen (Suitza), aurrekoaren hiriburua.
* San Galoren abadia.
* Sankt Gallen (Austria), udalerria.
Deskloroklotizolam

**Deskloroklotizolama** konposatu organikoa da, C15H11ClN4S formula duena tienotiazolodiazepinen familiakoa.
ezkerrera|thumb|182x182px|Deskloroklotizolamaren egitur

Ez du erabilera terapeutikorik. Alabaina, diseinu-droga gisa baliatzen da, 2021ean Suedian ikusi zenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irene Mas Salom

**Irene Mas Salom** (Palma, Balearrak, 1989) abeslaria da, sopranoa.

## Ibilbidea 
Mallorcako Palman jaioa, hiri horretako Antzoki Zaharrean hasi zuen musika eta eszenako heziketa, eta ondoren Balear Uharteetako Goi Mailako Kontserbatorioan Biolineko Goi Mailako Gradua eta Liceuko Goi Mailako Kontserbatorioan Kantuko Goi Mailako Gradua lortu zituen.Kantuko eta ganbera-musikako espezialitateetako Aparteko Lehen Sariarekin; 2016ko ekainean. LIFE Victoriaren azken hiru edizioetan parte hartu du eta Balearretako Orkestra Sinfonikoarekin debutatu zuen.

Bartzelonan egin zuen debuta Rossini Opera Festivalean (BROF), Giulia (La scala di seta) interpretatuz, Teatre des Born eta Palmako Teatre Principalen, Serpina (La serva padrona) rolean eta Zerlina (Don Giovanni) interpretatuz Mozart "21 jaialdian.Liceuko Gran Teatren egin zuen debuta 2018/19 denboraldian Madama Butterflyrekin.    

## Sariak 
Besteak beste: 

* Manuel Asensi-Les Corts Nazioarteko Lehiaketan Lehen Saria
* Ex-Aequo Bigarren Saria 
* El Primer Palau Lehiaketan Espainiako Musika Gazteen Saria

* Mirna Lacambra saria jaso zuen Susannaren rolagatik (Figaroren ezteiak).
* Ferrer-Salat Fundazioaren "Promes Gazteak" beka, AIE Fundazioaren espezializazio handiko beka.
* Jordi Savallen Lanbide Heziketako Akademian sartzeko beka.  
* Emakumezko ahots onenaren AOTP '18 saria  Sophieren (Werther) paperagatik.

## Diskografia 
* Toccata Classicsentzat grabatu du Emma Kirkby, Charles Daniels, Timothy Roberts eta Ars Musicae orkestrarekin Londresen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jotapiano

**Jotapiano** (latinez: *Marcus F. Ru.* *Iotapianus*; 249 urte inguruan hila) Erromatar Inperioko usurpatzailea izan zen, Filipo Arabiarraren erregealdiaren amaiera inguruan (244-249). Ekialdeko probintzietan matxinatu zen, Siria inguruan. Jotapianori buruz dugun informazio gehiena txanponetatik eta Aurelio Viktor, Zosimo eta Polemio Silvioren idatzietatik dator.

## Bizitza 
### Jatorria 
Jotapiano Ekialde Hurbileko aristokrazia indigenako kidea zen. Bere izena Julia Iotapa erreginaren eta honen alaba zen Julia Komagenekoaren antzekoa da, beraz, Komageneko Errege Familiako kide izan zitekeen, honek, erromatarren alde boterea galdu zuelarik Vespasiano enperadorearen garaian, 72an.

Aurelio Viktorrek Jotapiano Alexandro baten ondorengoa zela dio. Jakintsu batzuen arabera Alexandro hura Alexandro Severo zen (222-235 artean enperadore), eta beste jakintsu batzuek, berriz, Antioko I.a Teos Komagenekoa erregeak Alexandro Handia errege greziarraren ondorengoa zela esaten zuela. Jotapiano Komageneko erresumarekin lotuta egongo balitz, Alexandro izenaren teoria zentzuduna izango liteke. Gaio Julio Agriparen edo honen anaia Gaio Julio Alexandro Berenizianoren edo honen arreba Julia Iotaparen ondorengo izan zitekeen.

### Matxinada eta heriotza 
Jotapianok Sirian hasitako matxinada bat gidatu zuen, FIliporen agintearen amaiera aldera. Matxinada Prisko (*Rector Orientis)* Filiporen anaiak agindutako zergen igoeraren aurka hasi zen. Beste arrazoien artean Filipok ekialdean aplikatutako faboritismoa izan liteke, Arabiako probintzia (bere aberria) ekialdeko beste probintziak baino hobeto tratatu baitzuen, biztanleen aurkakotasuna ziurtatuz. Jotapianok Antiokia bere hiriburu bihurtu zuen. Matxinada arrazoi ezezagunengatik amaitu egin zen eta Jotapiano bere soldaduek hil zuten, Dezio enperadorearen agintaldiaren lehenengo hilabetetan.

### Txanponak 
Jotapianok igorritako txanponak aurkitu dira. Denak antoninianoak dira, guztiek diseinu gordina erakusten dute, eta guztiek dute *VICTORIA AVG* edo *AVGV* legenda atzealdean. Legendak matxinoen garaipen bat ospatu ahalko luke, Filiporen tropen aurka edo, hobeto esanda, "enperadorearen konkistatzeko boterea" erakusten zuten. Jotapianok ziurrenik aureoak igorri zituen baita, baina ez dira topatu oraindik.

Txanponak bere izenen iturri bakarra (*M. F. RV.*) dira. Gainera, hauen estiloak matxinada laburra izan zela erakusten du eta lurralde txiki batean zabaldu zela frogatzen dute.

## Erreferentziak
Friedberg

**Friedberg** honakoa izan daiteke:
* Friedberg (Alemania), Alemaniako udalerria.
* Friedberg (Austria), Austriako udalerria.
Zaharrean errugbi taldea

**Zaharrean Rugby Taldea** 1963an sortu eta 1993 desagertu zen Donostiako errugbi talde bat izan zen. Bere historian zehar hainbat izen izan zituen klub batzuekin edo besteekin zuen loturaren arabera.

*Lehenengo urteetan babesle zuen Motobic enpresaren izena erabili zuen. Horren ondoren,* Sociedad Deportiva *Anoeta eta* **Zaharrean** Rugby Taldearekin izan zen ezaguna, laurogeigarren hamarkada arte, Fortuna Kirol Elkartearen parte bihurtu zela 1993an desagertu arte.

Taldeak hainbat alditan aritu zen Espainiako errugbiko liga gorenetan, Ohorezko Mailan lau denboralditan parte hartuz (1978/79, 1979/80, 1980/81 eta 1981/82).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vitis (Austria)

**Vitis** Austriako udalerri bat da, Waidhofen an der Thaya barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Friedberg (Austria)

**Friedberg** Austriako udalerri bat da, Hartberg-Fürstenfeld barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Aspach (Austria Garaia)

**Aspach** Austriako udalerri bat da, Braunau barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Deskloroetizolam

**Deskloroetizolma** edo **etizolam-2** konposatu organikoa da, C17H16N4S formula duena tienotiazolodiazepinen familiakoa.

Ez du erabilera terapeutikorik. Alabaina, diseinu-droga gisa baliatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Warth

**Warth** honakoa izan daiteke:
* Warth (Austria Beherea), Austrian.
* Warth (Vorarlberg), Austrian.
* Warth-Weiningen, Suitzan.
Burgau

**Burgau** honakoa hau izan daiteke:
* Burgau (Alemania), Alemaniako udalerria.
* Burgau (Austria), Austriako udalerria.
1963-64 denboraldia euskal errugbian

Donostian, errugbiak pausu bat gehiago ematen du eta bigarren taldea sortzen da Motobic izenarekin.
Lehenengo aldiz historian, gipuzkoar talde batek, Atletico San Sebastian lehen mailako txapelketan jokatu zuen Iruñan 1964ko apirilaren 8tik 12ra.
Aste batzuk lehenago, Motobic taldeak Federazio koparen lehen fasean parte hartu zuen Valladoliden 1964ko martxoaren 1 eta 8aren bitartean bertako San Fernando eta Vigoko Amistad taldeen aurka.
Gazte mailetan, Donostiako hiru talde aritu ziren "Errugbi hezitzailearen" maila ezberdinetan.
Intxaurrondoko ikastetxeko talde batek hamar eta hamabi urte bitarteko haurren txapelketan hartu zuen parte eta Martuteneko Luistarren ikastetxeko taldeakhamabi eta hamalau urte bitartekoenean. Txapelketa hauek Valladoliden jokatu ziren 1964ko maiatzaren lehenengotik hirura.
Luistarren ikastetxeak Estatu mailako lehenengo haur jokoetan aritu zen Madrilen uztailaren 1etik 5era.
Gipuzkoako taldeek hogeita lau lagunarteko jokatu zituzten atzerriko talde ezberdinen aurka.

## Talde parte-hartzaileak  
### Espainiako Rugby Federazioko txapelketetan
----
## Lagunartekoak
----

----

----

----

----

----
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baumgarten

**Baumgarten** honakoa izan daiteke:
* Baumgarten (Alemania), Alemaniako udalerria.
* Baumgarten (Austria), Austriako udalerria.
Flubrotizolam

**Fluklotizolama** konposatu organikoa da, C15H10ClFN4S formula duena tienotiazolodiazepinen familiakoa.

Ez du erabilera terapeutikorik eta ez da merkaturatzen. Alabaina, diseinu-droga gisa kontsumitzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berg (Austria)

**Berg** Austriako udalerri bat da, Bruck an der Leitha barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Weyer (Austria)

**Weyer** Austriako udalerri bat da, Steyr-Land barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
Naas

**Naas** honakoa izan daiteke:
* Naas (Irlanda), Irlandako herria.
* Naas (Austria), Austriako udalerria.
Buchbach (Austria)

**Buchbach** Austriako udalerri bat da, Neunkirchen barrutian. Azken zentsuaren arabera  biztanle zituen,  kilometro karratuko azaleran.
## Kanpo estekak
1897-98 denboraldia euskal errugbian

1897. urtean Euskal Herriko lehenengo errugbi taldea sortu zen Baionan Les Montagnards (euskeraz, Mendizaleak) izenarekin.
Errugbia 1870. hamarkada inguruan iritsi zen Frantziara Le Havreko portura iristen ziren itsasgizon ingelesen eskutik. Azkar hedatu zen herrialdean barrena eta, bereziki, Akitania eskualdean.
Euskal Herrira Bordel eta Parisen ikasten zuten gazteen bidez iritsi zen, Baiona eta Biarritz izanik euskal errugbi gazte horren sorterriak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etizolam

**Etizolama** konposatu organikoa da, C17H15ClN4S formula duena tienotiazolodiazepinen familiakoa. Solidoa da.

Etizolama bere ezaugarri antsiolitikoak, hipnotikoak eta lasaigarriak  medio botika gisa baliatzen dan insomnioa tratatzeko. Pilula gisa hartzen da. Espainian, Frantzian eta herrialde askotan ez da merkaturatzen.

Aisialdirako diseinu-droga gisa usatzen da etizolama. Ondorioz, Substantzia Psikotropikoen Hitzarmenean IV. atalean sartu zen 2020an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Dorronsoro Maioz

**Iñaki Dorronsoro Maioz** (Ataun, Gipuzkoa, 1994) euskal idazlea da.

## Ibilbidea 
Oinarrizko ikasketak Ataunen eta Beasainen egin zituen, eta ondoren Ingenieritza Zibila ikasi zuen Bilbon. Konturatu zen hura ez zela berari gustatzen zitzaiona. Idazle Eskolan ikasi zuen graduondokoa.

UEUko Sexologia sailburu izan zen 2018tik 2025era eta hainbat ikastaro antolatu ditu bertan:

* Sexuaren eraikuntza norberarengandik.
* Sexualitatea COVID-19 aurretik, bitartean eta ondoren
* Orri bustiak: Euskarazko literatura erotikoa, mahai ingurua

## Argitalpenak 
### Nobela 
**Azpijokoa Azpiazun*

### Ipuina
* *Ezkutuan*
* *Jon Zaharra*
* *Bakar bat*
### Poesia 
* *Munduaren ertzeko kartela*

### Ikerketa 
* *K+: Zientziak eta Humanitateak COVID-19 osteko begirada multidiziplinarretik*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Iñaki Dorronsoro, UEUren webgunean.
* Iñaki Dorronsoro, UEUren webgunean.