open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Giltzurrun-korpuskulu

**Giltzurrun-korpuskulua** nefronaren hasierako zatia eratzen duen korpuskulu esferikoa da, Bowmanen kapsulak eta giltzurrun-glomeruluak osatua. Bi polo edo mutur dauzka: baskularra bata (bertatik sartzen da arteriola aferentea eta ateratzen da arteriola eferentea), eta urinarioa bestea, nefronako tubulu proximalaren hasiera eratzen duena. Marcello Malpighi italiar medikuaren omenez **Malpighiren korpuskulua** ere deitua, egun izen hori apenas ez dute erabiltzen (barean dagoen izen bereko korpuskuluarekin ez nahasteko)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hurbileko hodixka bihurgunetsu

**Hurbileko hodixka bihurgunetsuak** edo **tubulu bihurgunetsu proximalak** nefronaren zati dira, Henleren lakioetatik igarotzen den odola iragazten duen sistema. Gutxi gorabehera 15 milimetroko luzera eta 55 nanometroko diametroa ditu. Bere hormak, zelula kubiko geruza bakar batez osatuta daude (epitelio kubiko sinplea). Tubulu proximalaren funtzio nagusia birxurgatzea da. Odolera itzultzean iragazitako mantenugaien zati bat xurgatu eta ultrafiltratuak Henleren lakioan jarrai dezan uzten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hodi biltzaile

thumb|alt=Giltzurrunaren eskema anatomikoa|Giltzurrunaren eskema anatomikoa
**Hodi biltzailea** edo **tubulu biltzailea** giltzurrunaren barruan gernua tubulu bihurgunetsu distaletik giltzurruneko kalizetara eta giltzurrun-pelbiseraino eramaten duten hodietako bakoitza da.

Hodi biltzaileetan zehar iragazketa glomerularra egiten da, pixa osatu arte pixkanaka kontzentratzen dena. Tubulu biltzailean, hormona antidiuretikoaren ekintzak ura xurgapen handia eragiten du, eduki tubularra 300 mOsm/kg-ko kontzentraziora iristen den arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Giltzurruneko kapsula adiposo

**Giltzurruneko kapsula adiposoa** giltzurruneko fasziaren eta giltzurruneko kapsularen artean dagoen geruza koipetsua da. Giltzurruna kolpeetatik edo bat-bateko mugimendu gogorretatik babestea da haren eginkizuna. Koipe-geruza bat da, lodiera alda dezakeena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gustav Bauer

**Gustav Adolf Bauer** (Darkehmen, 1870eko urtarrilaren 6a - Berlin, 1944ko irailaren 16a) alemaniar politikaria izan zen. Alemaniako kantzilerra izan zen 1919ko ekainetik 1920ko martxora.

Bere jarduera sindikalaz gain, Alemaniako Alderdi Sozialdemokratako kide izan zen eta 1912an Reichstageko kide hautatu zuten. Lan ministro izan zen eta kantziler bihurtu zen Philipp Scheidemannen dimisioaren ondoren. Bere agintaldian, nekazaritza-erreforma eta beste neurri sozial batzuk izan ziren.

1920ko martxoan, Kappen Putscha gertatu zen gobernuaren aurka. 1920ko martxoaren 26an Bauerrek dimisioa eman zuen eta Hermann Müllerrek hartu zuen haren lekua kantzelaritzan.

Ondoren, Ogasun ministro, Garraio ministro eta Kantzelorde izan zen. 
1924an Barnat eskandaluan parte hartu zuen eta dimisioa eman behar izan zuen.

## Kanpo estekak
Casimir Oyé-Mba

**Casimir Ange Marie Oyé-Mba** (Nzamaligué, 1942ko apirilaren 20a - Paris, 2021eko irailaren 16a) gabondar politikaria izan zen. Gabongo lehen ministroa izan zen 1990etik 1994ra.

1968an Ekuatore Afrikako Estatuetako eta Kamerungo Banku Zentralean sartu zen. 1973an zuzendari izendatu zuten bankuko Gabonen eta 1978tik 1980ra, Banku Zentraleko gobernadorea izan zen.

1990eko apirilean Gabongo lehen ministro izendatu zuten. Omar Bongoren kanpaina presidentziala zuzendu zuen 1993ko abenduko hauteskundeetan. Oyé-Mbak 1994ko urrian dimisioa eman zuen, gabondar oposizioarekin akordio bat lortu ondoren. Gobernu berrian Kanpo Arazoetako ministroa izan zen, eta gero Planeamendukoa. 2009tik Ali Bongoren gobernuaren aurkako oposizioan parte hartu zuen.
Dušan Ivković

**Dušan Ivković** (), **Duda Ivković** izenez ere ezaguna (), (Belgrad, Serbia, 1943ko urriaren 29a - *ibadem*, 2021eko irailaren 16a) serbiar saskibaloi jokalaria eta entrenatzailea izan zen.

## Kanpo estekak
Adrogué

**Adrogué**  Argentinako hiria da, Buenos Airesko probintzian dagoena, Buenos Airestik 23 kilometro hegoaldera. 2001ean 28.265 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Musika zuzenean (telebista saioa)

***Musika zuzenean*** Euskal Herriko musika-taldeen jarraipena egiten duen Hamaika telebistako programa da. Koldo Otamendi da saioaren gidoilari eta aurkezlea. 2017an abiatu zen programa, eta 2021eko irailean pantailaratu du 150. saioa. 

200 elkarrizketatik gora egin dituzte, eta egunerokoan irrati edo telebistan ateratzen ez den musika-eszena erakusten dute. Euskal Herriko alde guztietako taldeen entsegu lokaletan sartzen da Koldo Otamendi, eta hortik zuzenean aurkezten ditu musikarien amets, gogo, ezinegon eta partiturak.

150. saioa besta kontzertu berezi batekin ospatu zuten Donostiako Doka kafe antzokian. Zuzeneko musika aldarrikatu zuten bertan, Ginger eta Rodeo taldeekin.

Paraleloan Otamendi musikazuzenean.eus izeneko atari digitala ere kudeatzen du, 2010etik musika-taldeek Euskal Herrian burutzen duten zuzeneko emanaldien berri zabaltzen duena.  2020an urtebeteko etenaldia eta gero, 2021ko irailean berriro jarri da martxan, berriztatuta, Crowd funding kanpaina bati esker. Euskal Herrian zehar zuzenean ematen diren kontzertuen agenda eta informazioa zabaltzen du. Musika taldeen biografiak, kontzertuen kronikak, argazkiak, audioak eta bideoak ere eskaintzen ditu atariak.
[thumb|270x270px|[Berri Txarrak taldea Proisa graffiti gunean,(Pasaia, 2018).]]
*Musikazuzenean* zigilua ere sortu dute Durangoko Azokan autoekoizpenaren bidez diskoa ateratzen duten taldeentzako erakusleihoa dena.

## 2023ko elkarrizketak 
* [thumb|[Koldo Otamendi musika-kazetaria]]Agur 
* Ama Say 
* Arene 6 
* Assata 
* Azken Sustraiak 
* Balerdi Balerdi 
* Bazka 
* Benizze 
* Black Is Beltza 
* Bolbora 
* Bullets Of Misery 
* Durangoko Azokari buruzko saio berezia 
* Erroka 
* Etxepe 
* Gari 
* Ghau 
* Guda Dantza 
* Harria 
* Hertzainak 
* Ines Osinaga 
* Janus Lester 
* Joseba Irazoki & Petti 
* Kokein 
* Kosmai Kosin 
* Kuma No Motor 
* Kurkuma 
* Leizeak 
* Merina Gris 
* Mikel Moreno 
* Neomak 
* Nize 
* Odei 
* Olaia Inziarte 
* Su Ta Gar 
* Sutan 
* TOC 
* Verde Prato 
* XSakara 
* Xutik 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* badok.eus

## Kanpo estekak 
* Musikazuzenean.eus ataria
* @musikazuzenean@mastodon.eus
* @Musikazuzenean kontua Twitter-ren.
* Musika zuzenean nahieran Hamaika Telebistan (175esaio, 2022eko maiatzean)
* Koldo Otamendi Bihotzeko fonoteka, Euskadi Irratia.
Chrysopoeia

[thumb|[Ouroboros bat eta "guztia bat da" leloa.]]
Alkimian, **chrysopoeia** (antzinako grezieratik, χρυσοποιία, khrusopoiia, "urrea egitea") urrea artifizialki produzitzeko prozesua da, normalki berunaren alegiazko transmutazioaren ondorioz. Lotutako termino bat **argyropoeia** da, (ἀργυροποιία, arguropoiia, "zilarra egitea"), zilarraren produkzio artifizialari lotuta, kasu honetan kobrearen transmutazioaren ondorioz. Alkimistek helburu asko bazituzten ere, urrea eta zilarra izatea izan da alkimiaren helburu nagusia historian zehar, Zosimo Panopoliskoatik hasita, VI. mendean, Robert Boylerengaino (1627–1691).

Izena alkimiari lotutako lan batean agertzen da, *Kleopatraren Chrysopoeia*, Kleopatra Alkimistari egotzitako lana, ziurrenik kristautasunaren lehenengo mendeetan idatzitako liburua, baina orrialde bakarrarengatik ezagutzen dena Veneziako Biblioteca Marcianako X-XII. mendeko eskuizkribu batean. Dokumentuak ouroboros bat du, "guztia bat da" leloarekin (ἕν τὸ  πᾶν, hen to pān), Hermetismoarekin lotutako kontzeptu bat. Eztebe Alexandriakoak *De Chrysopoeia* liburua ere idatzi zuen, eta Giovanni Augurelloren 1515ko poema baten izenburua da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caput mortuum

thumb|Caput mortuumen sinbolo alkimikoa.
**Caput mortuum** (plurala **capita mortua**) Latinezko termino bat da, literalki "hildako burua" edo "baliorik gabeko soberakin" esan nahi duena. Alkimian erabiltzen zen terminoa da.

*Caput mortuum*ek (batzuetan ere nigredo izenez ezaguna) sublimazioa bezalako prozesu kimikoen ondoren geratzen zen soberakinari erreferentzia egiten zion. Sustantzia baten balioaren galera adierazten duen. Alkimistek soberakin hori estilizatutako hildako burezur batekin irudikatzen zuten, literalki hildako baten burua. 

Ikurra, XVIII. mendean kimikan ere erabili zen soberakin bat zegoela adierazteko. Caput mortuum ere erabili ohi zen *crocus metallorum* adierazteko, sulfato ferrosoak (*crocus martis*) zein kobre oxidoak (*crocus veneris*) uzten zuten konposatu metaliko arre-gorria. Hematitearen burdin oxidoarekin egiten zen pigmentuak ere Caput mortuum izena hartzen zuen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itziar Cortes

**Itziar Cortes** **Etxabe** (Zarautz, Gipuzkoa, 1985ko irailaren 13a) informatikaria eta ikertzailea da. Hizkuntzaren prozesamenduaren arloko aditua izanik, Hizkuntza eta Teknologia unitateko koordinatzailea da Elhuyarren, baita Zuzendaritza Taldeko kidea ere.

## Informatikaria 
2007an Ingeniaritza Informatikako titulua lortu zuen Euskal Herriko Unibertsitatean. 2007an bertan Hispavista-n ere aritu zen web-garatzaile gisa. Geroago 2011n Hizkuntzaren Azterketa eta Prozesamendua masterra bukatu zuen.   

Gaur egun, Hizketa-Teknologien arloko koordinatzailea da Elhuyarren. 

Parte hartu du euskararako hainbat aplikazio informatiko plazaratzen, besteak  beste Elhuyar hiztegia eta Elia.eus itzultzaile automatikoa, esaterako. 

## e-makumeak 
Informatikako Ingeniaritzan emakumeek duten egoeraz informazioa biltzeko eta zabaltzeko e-makumeak bilguneko partaidea izan da hainbat urtez. Gaia aztertzeko hainbat artikulu idatzi eta ponentzietan parte hartu zuen:

### Artikuluak 
* Itziar Cortés, Victoria Fernández, Itziar Irigoien. Informatika Ingeniaritzan emakumezko eta gizonezko ikasleen jarrera-azterketa konparatiboa. Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzi eta Teknologi Aldizkaria, Vol. 24, ISNN: 0212-9001. 2011.
* Itziar Cortés, Victoria Fernández, Edurne Larraza, Montse Maritxalar, Kepa Sarasola, Aitziber Zumarraga. Informatika generorik al du? ¿Tiene género la informática?. DVD bilingüe. Año 2008. Ed: UPV/EHU. ISBN: 978-84-6909026-8.
* Itziar Cortés, Victoria Fernández, Edurne Larraza, Montse Maritxalar, Kepa Sarasola, Aitziber Zumarraga. Una invitación a la participación de la mujer en Ingeniería Informática. Poster presentado en las XIII Jornadas de Enseñanza Universitaria de la Informática (JENUI 2007), Teruel. pdf Publicado en las Actas de las Jornadas. Pag: 555-556. ISBN: 978-84-9732-620-9.

### Ponentziak 
* Itziar Cortés, Victoria Fernández, Itziar Irigoien. Comparative study of attitude of women and men in Computer Science. Poster presentado en el International Colloquium 2007, Empowering Women in Engineering and Technology. Tunez 2007.
* Itziar Cortés, Victoria Fernández, Edurne larraza, Montse Maritxalar, Elena Lazkano, Kepa Sarasola. Una invitación a la participación de la mujer en Ingeniería Informática. XIII Jornadas de Enseñanza Universitaria de la Informática (JENUI 2007). Teruel.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Elhuyar Fundazioa
* Elia.eus
* Elhuyar Hiztegia
* Ixa Taldea

## Kanpo estekak 
* Itziar Cortes Linkedin sare sozial profesionalean
* Itziar Cortes Inguma datu-basean. 5 dokumentu.
* Itziar Cortes Sarean.eus ingurune digitaleko lankidea (>4 artikulu)
* HAP: Hizkuntzaren azterketa eta analisia master ofiziala
Goian bezala, behean ere

[thumb|[Rider–Waiteren tarotan agertzen den Magoak "Goian bezala, behean ere" kontzeptua adierazten duela esan ohi da.]]

***Goian bezala, behean ere*** Esmeraldazko Taularen bigarren bertsoaren interpretazio moderno bat da. Esmeraldazko Taula arabierazko iturrietatik datorkigun VIII. edo IX. mendeko testu hermetiko kriptiko eta konpaktu bat da. Testua latineko itzulpen gehienetan agertzen da:

Esaldiaren moldaketa Latinezko bertsio honetan oinarritzen da, eta ez dago arabierazko jatorrizkoan oinarritua; izan ere, arabiera "nondik" irakurtzen da eta ez "bezala". 

Helena P. Blavatski okultista modernoak (1831-1891, Elkarte Teosofikoaren sortzaileetako bat) eta Kybalion egile anonimoak (ziurrenik William W. Atkinson, 1862–1932, Pentsamendu Berriaren sortzailea), esaldi hau erabiltzen hasi ziren, eta ondoren bizitza propioa hartu zuen, askotan New Age ingurunetan aipatzen den esaldian bilakatuz.

Beste interpretazio baten arabera. Ikuspegi hau mundu ikuskera filosofiko ugaritan aurki daiteke, nabarmenetank Antzinako greziar filosofian, Anaximandro, Platon edo Hipokratesen testuetan, edo Estoizismoaren testuetan. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Walter Savage Landor

**Walter Savage Landor** (Warwick, 1775eko urtarrilaren 30a - Florentzia, 1864ko irailaren 17a) ingeles olerkaria izan zen.

Rugby Schoolen eta Oxfordeko Unibertsitatean ikasi zuen. Errepublikanoa eta jakobinismoaren mireslea izan zen. Lajos Kossuth eta Giuseppe Garibaldi babestu zituen, besteak beste. 1802an Bathen kokatu zen eta han Robert Southeyren lagun egin zen. 1808an Iberiar penintsulako gerran parte hartu eta Bilbon atxilotu zuten.

1811n Joanna Thuillier suitzarrarekin ezkondu zen eta Monmouthshirera joan ziren bizitzera. Frantzia, Como, Pisa eta Pistoiatik igaro ondoren, 1821ean Florentzian kokatu ziren. 1835ean emaztearengandik banandu eta Ingalaterrara itzuli zen, baina 1853an Florentziara itzuli eta bertan hil zen.

Kritikoengandik jasotako estimua ez zen publikoarenarekin bat etorri. Bere lanik ezagunena *Imaginary Conversations* da, pertsonaia historikoen arteko elkarrizketa filosofikoak.

## Lanak 
* *The Poems of Walter Savage Landor* (1793).
* ''Moral Epistle'.
* *Gebir* (1796).
* *Count Julian* (1812).
* *Imaginary Conversations* (1824-1846).
* *The Citation and Examination of William Shakespeare* (1834).
* *Pericles and Aspasia* (1836).
* *The Pentameron* (1837).
* *Poemata et inscriptiones* (1847).
* *Hellenics of Walter Savage Landor* (1847).
* *The Last Fruit off an Old Tree* (1853), *Five Scenes on the martyrdom of Beatrice Cenci* barne.
* *Antony and Octavius: Scenes for the Study* (1857).
* *Dry Sticks Fagoted by W. S. Landor* (1858).
* *Heroic Idyls, with Additional Poems, English and Latin* (1863).

## Kanpo estekak
Paul Rios

**Paul Rios Garaizar** (Getxo, 1974) abokatu eta bakearen aldeko ekintzaile euskalduna da. Zuzenbidean lizentzitua (Deustuko Unibertsitatea), Elkarri erakundean militatu zuen (eta eleduna izan zen), eta hura desegitean, Lokarrin jardun zuen buru-belarri, koordinatzaile eta eledun bezala. Partaidetza inportantea izan zuen Aieteko Bake Konferentzian 2011n, zeinaren ondoren ETAk borroka armatua betiko uztea erabaki zuen. 2015ean Lokarri desegin ondoren ere, bizikidetza eta konponbidearen aldeko ekimenetan inplikatuta jarraitu du.

center|thumb|400px|Kofi Annan eta beste Aieteko Konferentzian, 2011n; eskuinean Paul Rios.

## Erreferentziak
Infiltrazio (medikuntza)

**Infiltrazioa**, medikuntzan, izan daiteke:
* handitua dagoen artikulazio batean edo zona mingarri batean substantzia bat injektatzea. Normalean, anestesiko lokala edo hantura-kontrakoren bat izaten da.
* ehun batean, ehunari berari arrotza zaion gai baten pilaketa, eta pilaketa horren ondoriozko egoera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Burnt Orange Heresy

***The Burnt Orange Heresy*** 2019ko suspense-filma da, Giuseppe Capotondik zuzendua eta Scott Smithen gidoi batekin. Charles Willeforden eleberri batean oinarritzen da, eta Claes Bang, Elizabeth Debicki, Mick Jagger eta Donald Sutherland ditu protagonista nagusi.

Veneziako Nazioarteko 76. Zinemaldia ofizialki itxi zuen filma izan zen. 

## Argumentua 
Italian gaude. James Figueras arte-kritikariak harreman bat du Berenice Hollis estatubatuar erakargarri eta interesgarriarekin. James bere anbizioak xarmaz mozorrotzen dituen ohiko antiheroia da; Berenice, aldiz, Europan zehar bidaiatzen ari den neska xalo bat, nahi duena izatearen askatasunaz gozatzen duen bitartean. Maitale berriak Cassidy arte-bildumariaren etxalde zoragarri eta oparora joango dira bidaian. Cassidy Como Lakuan bizi da, eta Jerome Debney margolari bakarti eta zeharo preziatuaren babeslea da. Plan bat proposatuko dio Jamesi: Debneyren maisulana lapurtzea. Debney mitikoarekin denbora eman ahala, bikotea konturatuko da, artistari eta aginduta duten misioari dagokienez, ezer ez dela dirudiena. Baina James anbizio handiko gizona da eta aurrera jo nahi du plan zitalarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elizabeth Debicki

**Elizabeth Debicki** (Paris, 1990eko abuztuaren 24a) australiar akrtorea da.  Victorian College of the Arts eskolan ikasi zuen antzezketa, eta komedia australiar batean rol txiki bat izan ondoren *The Great Gatsby* (2013) filmean egin zuen bere lehen agerpen nabarmena.

Bere karrera hastapenetako beste film nabarmen batzuk: *Everest* (2015), *Guardians of the Galaxy Vol.2,* *Widows* (2018) eta *Tenet* (2020). Telesailetan,  *The Night Manager* (2016) eta The *The Kettering Incident*  (2016) lanetan agertu da, eta .*The Crown* saileko 5. eta 6. denboraldietan Galesko Diana interpretatuko zuela jakinatazi zen.

## Kanpo estekak
Hugo Porta

**Hugo Porta Alvarado** (Buenos Aires, 1951ko irailaren 11) argentinar arkitekto eta errugbilari ohia da, zabaltzaile postuan jokatzen zuena. 1970 eta 1980ko hamarkadetan, 58 partida jokatu zituen Argentinako selekzioarekin, eta kapitaina izan zen 1977tik 1990era. Bere garaiko zabaltzailerik onena izan zen, Naas Botha hegoafrikarrarekin batera, eta historiako hoberenetakoa. Urrezko Olimpia saria jaso zuen 1985ean, eta World Rugby Hall of Fameko kide izendatu zuten 2008an.

## Palmaresa 
### Banco Nación 
* URBA txapelketa
** irabazlea: 1986, 1989

### Argentinako selekzioa 
* 58 test-partida, 1971 eta 1990 bitartean.
* 590 puntu (11 entsegu, 84 transformazio, 101 zigor-kolpe eta 26 drop)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Asher Brown Durand

**Asher Brown Durand** (Maplewood, New Jersey, 1796ko abuztuaren 21a - *ibidem*, 1886ko irailaren 17a) estatubatuar margolaria izan zen. Hudson Ibaiaren Eskolako kide izan zen.

Irarle batekin ikasi zuen 1812 eta 1817 artean. New Yorken irarlan-enpresa bateko bulegoa zuzendu zuen eta ospea lortu zuen. Bankuko billeteetarako irarlanak 1847ko lehen zigilu estatubatuarretarako erabili ziren.

1830eko hamarkadan, interesa aldatu zuen irarlanetik margolaritzera. 1837an Thomas Cole lagunari Adirondack mendietara lagundu zion eta handik gutxira paisaiak margotzen hasi zen. Ordutik, udak margotzen eman zituen Catskill, Adirondack eta Mendi Zuriak mendilerroetan. Zuhaitzen, arroken eta orbelen marrazki zehatzengatik nabarmendu zen. Naturan zuzenean eta errealismorik handienarekin margotzea aholkatu zuen. Hudson Ibaiaren Eskolako beste margolari batzuek bezala, natura Jainkoaren adierazpen ezin adierazizko bat dela uste zuen.

## Iruditegia 

Declaration.JPG|Independentziaren deklarazioa
Asher Durand Kindred Spirits.jpg|Espiritu atseginak
Brooklyn Museum - The First Harvest in the Wilderness - Asher B. Durand - overall.jpg|Lehen uzta basoan
Asher Brown Durand - Ariadne - Google Art Project.jpg|**1835** Ariadne 
HRSOA AsherDurand-GatheringStorm.jpg|**1837** *Ekaitza*
Asher Brown Durand's The Capture of Major Andre.jpg|**1845***Andre komandantearen harrapaketa*
The Beeches MET DT75.jpg|**1845***Pagoak*
The Hunter by Asher Brown Durand.jpg|**1846** Ehiztaria
The Indian's Vespers by Asher Brown Durand, 1847.jpg|**1847** *Indiaren bezperrak*
Nature Study Trees Newburgh New York Asher B Durand.jpeg|**1849** *Naturaren zirriborroa, Zuhaitzak, Newburgh, New York*
1850, Durand, Asher Brown, Kaaterskill Landscape.jpg|**1850**,  *Kaaterskilleko paisaia*
Asher Brown Durand - The Catskills - Walters 37122.jpg|**1859** *Catskill mendiak*
1859, Durand, Asher Brown, Landscape.jpg|**1859** Paisaia
Rocky Cliff Asher Durand.jpeg|**1860**Labar arritsua

## Kanpo estekak
The Call of the Wild (argipena)

**The Call of the Wild** edo Basabizitzaren deia, eleberri baten izena da, adaptazioak izan dituena:

* **Basabizitzaren deia**, Jack Londonen eleberria (1903koa). Eta honetan oinarritzen dira, 
** **The Call of the Wild (1972ko filma)**.
** **The Call of the Wild (2020ko filma)**.
Espironolaktona

**Espironolaktona** sendagai diuretiko bat da, aldosteronaren propietate antagonistak dituelako. Espironolaktona 17-laktonatik eratorritako botika sintetiko bat da, aldosteronaren giltzurruneko antagonista lehiakorra eta diuretiko potasio aurreztailea dena. Medikuntzan bihotz-gutxiegitasuna,  gibeleko gaixotasuna duten gaixoen aszitisa, errenina-baxuko hipertentsio arteriala, hipopotasemia, aldebiko hiperaldosteronismo primarioa eta Connen sindromea dituzten pazienteetan tratatzeko erabiltzen dute. Bere kabuz, espironolaktona diuretiko ahul bat da, eta, beraz, beste diuretiko batzuekin batera hartzen dute. Paziente hipertentsiboen ia % 1ek aldosterona maila altua dutenez, kasu horietan espironolaktonaren efektu antihipertentsiboak konplexu antihipertentsiboen terapia konbinatuak baino handiagoak izan daitezke.

## Kanpo estekak
Helicidae

[thumb|240px|*[Helix aspersa*.]]
[thumb|240px|*[Iberus gualtieranus alonensis*.]]
thumb|240px|Espezie batzuk biltzen edo hazten dira jateko.
***Helicidae*** familiak Europako lurreko gastropoda gehienak biltzen ditu, hau dau, kontinentearen barraskilo gehienak. Asko jateko modukoak dira eta, horregatik, izadian biltzen dira edo hazten dira; horien artean hauek azpimarratuko ditugu: *Helix aspersa*, *Helix pomatia*, *Otala punctata*, *Otala lactea*, *Iberus gualtieranus alonensis*, *Theba pisana*, *Cepaea nemoralis*, e.a.

## Taxonomia 
Fauna Europaea eta Taxonomy Browserren arabera,
helicidae familia barruan subfamiliak, leinuak eta genero hauek daude:

**Ariantinae subfamilia**
: *Arianta*
: *Causa*
: *Chilostoma*
: *Cylindrus*
: *Drobacia*
: *Faustina*
: *Helicigona*
: *Isognomostoma*
: *Vidovicia*
**Subfamilia Helicinae**
* Euparyphini leinua
: *Theba*
* Helicini leinua
: *Allognathus*
: *Assyriella*
: *Cantareus*
: *Cepaea*
: *Codringtonia*
: *Cornu*
: *Eobania*
: *Helix*
: *Hemicycla*
: *Iberus*
: *Idiomela*
: *Lampadia*
: *Leptaxis*
: *Levantina*
: *Otala*
: *Pseudotachea*
: *Tyrrhenaria*
* Murellini leinua
: *Macularia*
: *Marmorana*
: *Tacheocampylaea*
: *Tyrrheniberus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gizarte-kohesio

Soziologia arloan, **gizarte-kohesioa** edo **kohesio soziala** gizarte-egitura, erakunde edota talde jakin bat osatzen dutenen arteko lotura bermatzen duten harremanen multzoa da. Interakzio sozialak taldearen barruan duen intentsitatearen neurketa bat da; indize-test baten bidez izan daiteke, edo kasu bakoitzerako deskribatu edo definitu daiteke. Kohesioaren aurka egiten du anomiak, hau da, arauetan oinarritzen ez den portaerak, eta pairamena indartzen du.

Hau da, harremanak adostuak dira eta gobernatuak diren eta gobernatzen duten taldeen artean bidezkotzat jotzen dira. Autoritateen jardun egokiaren pertzepzioa eta autoritate horiek errespetatuak izatea eskatzen edo inplikatzen dute, baita ondasun komuneko ekintza bat egotea ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
St. Agatha

''''''''* Darren Lynn Bousmanek zuzendutako beldurrezko filma estatubatuarra da, 2018an estreinatua, eta Hego Euskal Herrian *El convento* izenburu bikoiztuarekin banatua.

Santi Leone blogari kritikariak *Nunsplotaiton'' azpi-generoan kokatu du filma.
## Argumentua 
Istorioa 1950eko hamarkadan gertatzen da, haurdun dauden eta baliabiderik ez duten neskak jastozen dituen moja etxe batean. Hasmentan moja nagusiak azalduko duen bezala, etxeak elizaren babesa galdu du, eta orain diru-emaile pribatuei esker bizi da. Sosaren truke, mojek “zaintzen” dituzten emazteki gazteen haurrak eskatzen dituzte, eta mojek pozik eman, familia dirudun horiek haurrei bizimodu hobea emanen dieten aitzakian. Sistemak funtziona dezan, beldurrezko erregimen zorrotza ezarria dago etxean. 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arraste (meteorologia)

thumb|Konbekzio-hodei baten inguruko aire-korronteak

Meteorologia arloan, **arrastea** hodei baten barnean edo aire-korronte baten barnean dagoen airea eta inguruko airea nahastea da. Arrastearen ondorioz inguruko airea hodeiaren edo korrontearen barneko aire bilakatzen da. Henry Stommelek adierazi zuenez, kumulu izeneko hodeien sorreran nabarmena da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meru (filma)

***Meru*** 2015eko dokumentala da, eta Indiako Himalaiko Meru tontorrerako ibilbide zehatz bateko lehen igoera kontatzen du (Shark's Fin esaten zaiona, *Marrazo hegala*). Jimmy Chin eta Elizabeth Chai Vasarhelyi bikote ezkonduak zuzendu zuen  Sundanceko 2015eko Zinemaldian ikusleen saria jaso zuen dokumental onenari.
## Argumentua 
Eliteko hiru eskalatzailek (Conrad Anker, Renan Ozturk eta Jimmy Chin bera, zuzendarietako bat) beren obsesioekin eta galera-sentimenduekin borrokan jardungo dute Meru mendira igotzeko ahaleginean, horixe baita Himalaiako pareta handiak eskalatzeko jokoan helburu preziatuenetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mari Luz Cristóbal Caunedo

**María Luz Cristóbal Caunedo** (Máñores, Tineo, Asturias, 1948ko abuztuaren 30a) Asturiasko tonada-kantari ezaguna da.

Asturiasko ospe eta garrantzi handienetariko asturiar kanta lehiaketak irabazi ditu.

## Ibilbidea 
Tineoko Mañoresen jaio zen. Aita Marcelino pikatzailea zen eta ama Isolina etxekoandrea. 15 urte zituenean Gijonera joan zen bizitzera eta itsasoa deskubritu zuen. Familiatik zetorkion kantu zaletasuna, baina 28 urte bete arte ez zen jendaurrean kantuan hasi, nahiz eta txiki-txikitatik kantatzen zuen etxeko ospakizunetan eta lagunartean. Emakume izateagatik baztertua ere sentitu zen, ez baitzegoen ondo ikusia emakumeek oholtzan abestea.

Bere ibilbide diskografikoa Asturiasko musika tradizionaleko kantari garrantzitsuenekin hasi zen lankidetzan: Enrique García Palicio ''L'Abogáu*, Luis Estrada, Jorge Tuya edo José Manuel Collado, eta gaitaz lagundu zioten Luis de Arnizo, Manolo Quirós, Alberto Varillas, Vicente Prado *El Pravianu* edo El Gaiteru de Veriñak

*Colectivu* Muyeresek argitaratu zituen hiru diskoetan grabatu zituen abestiak.

Berak interpretatutako lehen diskoa *La Misa de gaita* izan zen (1998an grabatua). Disko honetan Pedro Panguak danborraz lagundu zion eta El Gaiteru de Veriñak gaitaz.

1999an, *Onde la ñublina posa* grabatu zuen. Disko horretan, Asturiasko musikari tradizional onenek parte hartu zuten, eta Asturiasko musikaren barruan jarduteko beste modu bat markatuko zuen diskoa izan zen.

*Cantar de Seronda'' ere kaleratu zuen, 18 abesti dituen diskoa, 24 musikariren laguntzarekin.

Lorienteko Interzeltiar Jaialdian Asturias ordezkatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mari Luz Cristóbal Caunedo  YouTube
*  Mari Luz Cristóbali omenaldia YouTube
Santa Agata (argipena)

**Santa Agata** izenak hainbat adiera du:

* **Santa Agata** edo Agata Cataniakoa, santu kristaua.
* **Santa Agata jaia** edo **Agate Deunaren eguna**, jai tradizionala Euskal Herrian, Santa Agataren koplak kantatzeko eguna.

Ikus, halaber:

* St. Agatha, 2018ko filma.
* **Santa Ageda (argipena)**
Itzalkin

**Itzalkina** edo **eguzkitakoa** eguzkitik babesteko erabiltzen den aterki antzekoa da. Euritik babesteko sortutako aterkiak ez bezala, ez du zertan iragazgaitza izan. Euritakoaren printzipiotik abiatuta diseinatu zuten, eta txinatar zibilizazioak, non euritakoa ere sortu zuten, duela 4.000 urte inguru garatu zuten. Handik, Persia, Egipto eta Greziara hedatu zen. IX. mendetik aurrera, eguzkitakoak soilik nobleen erabilerakoak izaten ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meru (argipena)

**Meru** izenak hainbat adiera du:

* ***Meru,*** arrain izen bezala, euskara batuan, **mero**; espezie hauen kasuan bezala:
** **Mero zuria**
** **Mero beltza**
* **Meru mendia**, Budismoaren kosmogoniako mendi sakratu mitikoa.
* **Meru tontorra**, Himalaiako mendia (6.660 m), eta mendi honetarako igoera bat dokumentatzen duen filma:
** **Meru (filma)**, 2015ekoa.
* **Meru mendia (Tanzania)**, Afrikako mendia (4.566 m)
* **Méru**, Frantziako udalerria, **Méru kantonamenduan** dagoena, Oise departamentuan.
Izozte (meteorologia)

[thumb|Zoru-izoztea [Apartaderosen, Venezuelako herri altuenean]]

Meteorologia arloan, **izotea** (Ipar. **karronte**) fenomeno meteorologiko bat da, giroko tenperatura uraren izozte-puntua baino maila txikiagoetara jaistean datzana, eta, ondorioz, airean dagoen ura edo lurruna izoztu egiten da, gainazaletan izotz moduan utziz. Zehazkiago, Munduko Meteorologia Erakundeak, lurzoruko goialdeko geruzaren tenperatura 0 ºC baino txikiagoa denean, **zoru-izozte**ari buruz hitz egiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pairamen

[thumb|200px|[Ama Teresa Kalkutakoa, askoen ustez, eroapenen ikur bat.]]
**Pairamena** edo **eroapena** ezbeharrak, kalteak edo gogoko ez direnak amore eman gabe edo etsi gabe eramatea da. Pairamena bertute moral mota bat da, berezko sakrifizioan edo norberaren interes, desira eta are bizitza beraren nahimenaren bidez beste batzuen edo guztien alde egiten duena. Altruismo modu bat da, immolazioa eskatzen duena, eta, patologikoa ez bada, kohesio soziala sortzen duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tarta izoztu

**Tarta izoztua** tarta formako izozki bat da, baita izozkiarekin eta pastelarekin egindako tarta bat ere, txandaka edo nahastuta, pieza bakar bat osatuz. Tarta izoztuaren ideia, ziuraski, izozki eta gailetez osatutako postreetatik edo Pizkundean sortu zitzuten *trifle*etatik dator. Tarta izoztua urtebetetzeetan erabil daiteke, baita ezkontzetan ere.

Viktoriar Aroan, *bombe glacée* edo *bombes* izeneko postreak egiten zituzten, izozkiak eta fruituak molde bitxietan jarriz. Postre horietako batzuk pastelez edo gailetez forratzen ziren. 1870eko hamarkadako tarta izoztuen errezetak ere aurkitu dira. Gaur egun, tarta izoztu mota asko egiten dituzte izozki-dendetan eta gozotegietan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Strudel

**Strudel** (alemanez  ahoskatua; ) gozoki bete mota bat da, normalean goxoa dena. XVIII. mendean Habsburgotar inperio osoan ospetsu bilakatu zen eta egun Austriako gastronomiaren ikurretako bat da. Betegarriaren arabera, izenaz aldatzen da, ezaguneak Apfelstrudel- sagarraz egindakoa- eta Topfenstrudel- quark gaztaz egindakoa- izanda.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Limoi-tarta

**Limoi-tarta** ore hautsi edo hostorezko oinarri batez osatutako tarta bat da, limoizko kremarekin betetzen dena. Errezeta tradizionala da Frantzia, Estatu Batuak eta Erresuma Batuko sukaldeetan, nahiz eta beste leku askotan ezagutzen den, eta postre edo askariaren zati gisa kontsumitzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apfelstrudel

**Apfelstrudel** edo **sagarrazko strudel** (; ) sagarrez betetako strudel bat da. XVIII. mendean Habsburgotar inperio osoan ospetsu bilakatu zen eta egun Austria, Bavaria, Txekia eta iparraldeko Italiako gastronomien ikurretako bat da. Otomandar baklavetan oinarrituta dago, Austriara Hungariako gastronomiaren bidez ailegatu zirenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fruitu melatu

**Fruitu melatu** edo **azukreztatua** barruko hezetasuna gal dezan, almibarretan murgildu eta ondoren prestatzen den fruitua da. Horrela usteltzeko arriskurik gabe kontserbatu daiteke. Fruitu melatuak zenbait opil egiteko erabiltzen dira, eta ohikoa da espainiar Gabonetako gozogintzan.

Datilak, gerezi marraskinoak, pinaburuak eta jengibrea melatu ohi dira. Pikuak, mertxikak, abrikotak, udareak, sagarrak eta garrazkiak ere ondo kontserbatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Fruitu-pastela

**Fruta-pastela** edo **fruta-tarta** melatutako edo zatitutako fruta freskoarekin, fruitu lehorrekin eta espeziekin egindako pastela da, aukeran likorean bustita dagoena. Herrialde batzuetan kremaz estalitako eta apaindutako bertsioak prestatzen dituzte. Frutazko pastelak, sarri, ezkontza eta Eguberri ospakizunetan erabiltzen dira.

Antzinako Erromako errezetarik zaharrenak granada-haziak, pinu fruituak eta mahaspasak zituen garagar pure batean nahastuta. Erdi Aroan eztia, espeziak eta kontserbako frutak gehitu ziren. Orduan hasi ziren "fruta-pastela" izena erabiltzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marraskino

**Marraskinoa** oso likore delikatua, koloregabea, glutinosoa, gozoa eta lurrintsua da.

Gerezi barietate batez egiten dute, eta azukrea, almendrak eta eztia gehitzen zaizkie. Zadarren (Dalmazian) ekoizten dute bereziki, baina baita Torreglian (Paduatik gertu) ere.

Marraskinok, bereziki, postre jakin batzuekin konbinatzen du, fruta-mazedonia kasu. Gereziak beratzeko ere erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fruitu-mazedonia

**Fruta-mazedonia** zati txikietan moztutako fruten nahasketa bat da, azukrearekin, almibarrekin, likorearekin edo fruta-zukuarekin apaindua. XVIII. mendean sortua, herrialde mediterraneo askotan tipikoa da eta azkenburuko moduan hartzen dute.

thumb|Fruitu gorrien mazedonia

## Fruta mazedonia errezeta 
6 pertsonentzako

### Osagaiak 
* Sagarra: 1 zuritu, bihotza kendu eta dadotan. 
* Udarea: 1  zuritu, bihotza kendu eta dadotan. 
* Platanoa: 1 zuritu eta dadotan. 
* Anana: 150 g., zuritu eta bihotza kendu eta dadotan. 
* Meloia: 150 g., zuritu eta dadotan. 
* Marrubia: 150.g, garbitu  eta txortena kendua. 
* Mugurdia: 150 g., garbitu  eta txortena kendua. 
* Mahatsa: 150 g., erdibitua eta hazia kenduta. 
* Kiwia: 150 g.,  zuritu eta dadotan. 
* Laranja zukua: 2 iragazia.  
* Limoi zukua: 1 iragazia.

### Prestaketa 
# Garbitu eta prestatu fruta bakoitza dagokion moduan.
# Jarri denak batera pertz batean, busti limoi eta laranja zukuarekin.
# Sartu hozkailura freskatu bitarte eta jateko prest izango da.

### Aholkuak 
* Urteko garaiaren arabera, mazedonia osatzen duten frutak alda daitezke.
* Nahi izatera, limoi eta laranja azal birrindu pittin bat gehitu liteke, bata pattarren bat ere.
* Badago azukrea gehitzen duenik ere.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Gerald Davies

**Thomas Gerald Reames Davies** (Llansaint, Carmarthenshire, 1945eko otsailaren 7a) galestar errugbilari ohia da, erdiko eta hegaleko postuetan aritzen zena. 1966-1978 bitartean, 46 test match jokatu zituen Galesko errugbi selekzioarekin, eta Bost Nazioen Txapelketako hiru Grand Slam irabazi. British and Irish Lionsen ere aritu zen. World Rugby Hall of Fameko kide izendatu zuten 2015ean.

## Palmaresa 
### Galesko selekzioa 
* Bost Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 1969, 1971, 1973, 1975, 1976 eta 1978
** Slam Nagusia: 1971, 1976 eta 1978
** Triple Crown: 1969, 1971, 1976, 1977 eta 1978

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ur hidrogenatu

**Ur hidrogenatua** hidrogeno gasa disolbaturik duen ura da. Ez du zaporerik, hidrogeno gasak ez baitu usainik. Ur hidrogenatuak giza-osasunean dituen onuren ebidentzia mugatua izan arren, defendatzaileek diote antioxidatzaile bezala jarduteko, hantura murrizteko, gaixotasun metabolikoak saihesteko, nerbio-sistema babesteko eta minbiziaren aurkako erradiazio-tratemenduen albo-ondorioak murrizteko gai dela.

## Konposaketa 
Ur hidrogenatua hidrogeno molekularra presio handitan uretan disolbatuz lortzen da, normalean 7,0 mg/L-ko kontzentrazioa lortu arte. Uraz gainera hidrogenoa gaixoei emateko beste modu batzuk %4,6eko hidrogenoa den gas bat arnastaraztea, zainetara hidrogenoa duen gatz-disoluzio bat xiringatzea, edo larruazalean gasa zuzenean aplikatzean datza.

## Osasun-baieztapenak 
Ez dago kontsentsu zientifikorik ur hidrogenoak giza-osanunean dituen onuren ebidentziari buruz. Berrikuspen sistematiokorik edo meta-analisirik ez dagoen arren, ikerketa batzuk badaude ur hidrogenatua giza-gaixotasunen aurka onugarria dela adieraziz. Ur hidrogenatuaren aldekoek diotenez, antioxidatzaile bezala jardutea, hantura murriztea, sindrome metabolikoak izateko arriskua murriztea, nerbio-sistema hainbat gaixotasunetatik babestea eta minbiazaren aurkako erradiazio-tratamenduen albo-ondorioak gutxitzea ditu onura gisa.      

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alter Oper (Frankfurt)

thumb|250px|Alter Operren areto nagusia.
**Alte Oper** Alemaniako Frankfurt am Main hiriko Opera Zaharra, kontzertu aretoa eta antzinako opera antzokia da.

## Historia 
Richard Lucae arkitektoak diseinatu zuen. Inaugurazio 1880ko urriaren 20an izan zen; bertan Gilen I.a Alemaniakoa, hau da, kaiserra egon zen. Antzoki horretan, 1937an, Carl Orffen *Carmina Burana*ren   mundua mailako estranaldia egin zen.

Bigarren Mundu Gerran, 1944an, eraikina txikituta gelditu zen eta desagertzekotan egon zen, eraikin moderno bati lekua uzteko. 1965ean, Eudi Arndt alkateak dinamitaz botatzeko proposatu omen zuen; ondoren, berak hori esan zuela ezeztatu zuen. Hiritar talde batek eraikinaren aldeko kanpaina egin zuen eta 1976an berreraikitzeko lanak hasi ziren. 1981ean aretoak ateak ireki zituen berriro ere, orduan,  Gustav Mahlerren Zortzigarren Sinfonia jotzeko; zuzendaria Michael Gielen izan zen.

## Ezaugarriak 
Eraikinak bi areto ditu:
* Grosse Saal: 2.500 ikusle biltzeko.
* Mozart-Saal: 700 ikusle biltzeko.

1951ean Franfurteko Opera inauguratu zen. Ondorioz, Alter Operri beste funtzioak eman zitzaizkion: kontzertu-aretoa, antzokia, batzutan opera antzokia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Aretoaren webgune ofiziala.
* :360ºetako panoramika.
* :Alter Operren eskulturak.
Proud Mary (filma)

***Proud Mary*** (euskaraz *Mary Harro*), 2018ko Babak Nafaji iraniar-suediarrak zuzendutako ekintza thriller film bat da. Taraji P. Henson, Jahi Di'Allo Winston, Billy Brown, Danny Glover, Neal McDonough, Xander Berkeley eta Margaret Avery aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Boston, Mary Goodwin (Taraji P. Henson) afroamerikar mafiaren soldatapeko hiltzaileak kalean galdutako Danny (Jahi Di'Allo Winston) mutiko umezurtza ezagutu eta harekiko amatasun sentipena pizten zaionean bere bizitzak ezusteko aldaketa jasango du.

## Aktoreak 
* Taraji P. Henson: Mary Goodwin
* Jahi Di'Allo Winston: Danny
* Billy Brown: Tom Spencer
* Danny Glover: Benny Spencer
* Xander Berkeley: Osaba
* Neal McDonough: Walter
* Margaret Avery: Mina
* Rade Serbedzija: Luka
* Erik LaRay Harvey: Reggie

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Olga Bergholz

**Olga Fiódorovna Bergholz**  San Petersburgo, 1910eko maiatzaren 16agreg./maiatzaren 3ajul. - Leningrad, 1975eko azaroaren 13a ) poeta sobietar ospetsua, Leningradeko setioan irratian egindako lanagatik ezaguna, non hiriaren indarraren eta erabakiaren ikurra izan zen.

## Biografía 
Zentral batean lan egiten zuen mediku baten alaba zen, eta 1924an argitaratu zituen lehen bertsoak. 1925ean, *Aldaketa* literatura-taldearekin bat egin zuen, eta Borís Kornílov ezagutu zuen. Harekin ezkondu zen 1926an, eta Irina alaba izan zuen. Filologian graduatu zen Leningradeko Unibertsitatean 1930ean, eta Kazakhstanera bidali zuten La estepa soviética egunkariko kazetari gisa. 1930ean, Kornílov utzi eta Nikolái Molchánov fakultateko lankidearekin ezkondu zen.

Leningradera itzuli ondoren, erredaktore-lana egin zuen Electrosila (1931-1934) fabrikako egunkarian eta hainbat liburu argitaratu zituen. 1938ko abenduaren 13an, kartzelaratu egin zuten, eta 7 hilabetez egon zen atxilotuta Purga Handian. Galdeketa batean jasotako golpeen ondorioz fetua galdu zuen. Borís Kornílov fusilatu egin zuten 1938an. Olga 1939ko uztailaren 3an askatu zuten, eta ondoren birgaitu egin zuten. Alderdi komunistan sartu zen 1940an.

Leningradeko Guneko poeta ezagunenetako bat da Bergholz. Bere bigarren senarra, Nikolái Molchánov, filologoa, gosez hil zen 1942an. Olga Bergholz hiri setiatuan egon zen. Han sortu zituen bere poemarik onenak, Leningradeko defentzakileei eskainiak.

## Aitortzak 
Leninen Ordena eta domina ugariz jaso zituen; San Petersburgoko kale batek, Artizarraren krater batek eta Tamara Smirnova astronomo sobietarrak 1971n aurkitutako 3093 Bergholz planeta txikiak Olgaren izena daramate.

San Petersburgoko Vólkovo hilerriko Literatorskie Mostkietan lurperatua dago.

## Lanak 
* *Глубинка* (1932)
* *Годы штурма* (1933)
* *Ночь в Новом мире* (1935)
* *Журналисты* (1934)
* *Зерна* (1935)
* *Стихотворения*, (1934)
* *Книга песен* (1936)
* *Февральский дневник* (1942) - “Diario de febrero”
* *Ленинградская поэма* (1942) - “Poema de Leningrado”
* *Памяти защитников*, (1944)
* *Ленинградская тетрадь* (1942)
* *Первороссийск* (1950) - galardonado con el Premio Stalin
* *Они жили в Ленинграде* (1944)
* *У нас на земле* (1947)
* *Верность* (1954)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  . Consultado el 29 de junio de 2012.
* Konfiskatutako lanak argitaratu egingo dira
* Olga Fiódorovna Bergholz
* Olga Bergholzen argazkiak
Ça commence aujourd'hui

'''''Ça commence aujourd'hui''''' 1999ko Bertrand Tavernier frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Daniel Lefebvre Hornaingeko haurtzaindegi bateko zuzendaria da. Meatzari baten semea, garai batean oparoa izan zen baina gaur egun langabeziak jota dagoen eskualde batean irakastea izugarri gustatzen zaio. Irakasle konprometitu eta oso trebez osatutako talde batek lagunduta, Danielek haurrekin egiten du lan haien jakin-mina, adierazpen pertsonala eta sormena pizteko. Arratsalde batean, ama bat, Henry andrea, berandu iritsiko da Laetitia bere alabaren bila. Musu bat emateko makurtzean, patioan erortzen da, mozkor-mozkor eginda. Lotsatuta, ihes egingo du, Laetitia eta bere anaia, oraindik haurtxo bat, han utzita.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Manicomio (filma)

***Manicomio*** 1954ko Luis María Delgado eta Fernando Fernán Gómez espainiar zinema zuzendarien film komikoa da.

## Argumentua 
Carlos Juana neska-lagunari bisita egitera joan zaio lantokira, osasun mentaleko egoitza batera. Han, zuzendariak iloba −harpa jotzearekin obsesionatuta− eta erizain bat −Carlosek esandakoa hitzez hitz errepikatzen duena− aurkeztuko dizkio. Egoitzan ezer ez da dirudiena.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esa pareja feliz

***Esa pareja feliz*** 1951ko Juan Antonio Bardem eta Luis García Berlanga espainiar zinema zuzendarien film komikoa da.

## Argumentua 
Juan eta Carmen Madrilgo bi senar-emazte apal dira. Carmen etxeko lanez arduratzen da eta Juan argiketari-lanetan aritzen da zinema-estudio batzuetan. Bikotearen ongizate-ametsak egia bihurtzen dira xaboi-marka batek babestutako lehiaketa bat irabazten dutenean. Bikote zoriontsu hautatu dituzte, eta 24 orduz, mota guztietako gonbidapenak eta opariak jasoko dituzte. Baina, egun horretan bertan, Carmenek ezagutzen ez dituen bi arazo larri konpondu behar ditu Juanek.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Rain People

***The Rain People*** 1969ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Goiz euritsu batean, Natalie Ravennak, bi hilabeteko haurduntza duen emakume batek, ziurgabe eta harrapatuta sentitzen dela, ohar bat utziko dio senarrari (oraindik lo), autoa hartu eta Long Islanden duten etxetik alde egingo du, zalantzak argitzeko asmoz.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angae

***Angae*** (; ) 1967ko Kim Su-yong hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Yoon Gi-jun farmazia-laborategi bateko presidentearen alabarekin ezkondu eta, horri esker, lanpostu exekutibo bat lortu du, baina enpresako bizitza aspergarria iruditzen zaio. Emazteak proposatuko dio, akziodunen batzarra prestatzen ari dela (zuzendari nagusi izendatuko dute bertan), atseden hartu eta Mujin jaioterrira joateko. Mujinen, Yoon Gi-junek iragana oroituko du: desertorea izan zen eta biriketako gaixotasun bat izan zuen. Zerga-bulegoko nagusiaren etxean Ha In-suk ausaz ezagutu eta maitasun-harremana hasiko dute biek.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dumanganga jal itgeola

***Dumanganga jal itgeola*** (; ) 1962ko Kim Su-yong hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Unibertsitateko ikasle aberkoiek, beren irakaslea buru dutela eta lagun britainiarrek lagunduta, familiak utziko dituzte eta Mantxuriara joango dira, beren herrialdearen askatasunaren alde borrokatzeko, inbaditzaile japoniarren aurka.

## Aktoreak 
* Kim Seok-hun
* Park No-shik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hanyeo (1960ko filma)

***Hanyeo*** (; ) 1960ko Kim Ki-young hegokorear zinema zuzendariaren beldurrezko filma da.

## Argumentua 
Musika-irakasle batek eta emazteak gogor egin dute lan bi solairuko etxe bat erosi ahal izateko. Emaztea –jostuna bera– gaixotu egingo da etxea ordaintzeko egindako ahalegin izugarriagatik; orduan, etxeko langile bat kontratatuko dute. Haurdun geratu eta gutxira, emaztea bidaian joango da familia bisitatzera; orduan, neskameak irakaslea seduzituko du eta haurdun geratuko da. Emazteak neskamea konbentzituko du bere burua eskaileretatik behera botatzeko, abortatu dezan; haurtxoa galdu ondoren, bortizkeria gero eta handiagoz jokatuko du.

## Aktoreak 
*Kim Jin-kyu: Dong-sik Kim 
*Ju Jeung-ryu: Mrs. Kim
*Lee Eun-shim: Myung-sook
*Um Aing-ran: Kyung-hee Cho
*Ko Seon-ae: Seon-young Kwak
*Ahn Sung-ki: Chang-soon Kim
*Lee Yoo-ri: Ae-soon Kim
*Kang Seok-je
*Na Jeong-ok

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lomaenseuppappa

***Lomaenseuppappa*** () 1960ko Shin Sang-ok hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Aita, emaztea, bi seme eta hiru alabek txikikeriez eztabaidatzen dute, baina denek laguntzen dute, zintzotasun eta bizitasunez jokatuz. Narrazioak atal txikiak ehundu eta pertsonaia askoren eguneroko bizitza erakusten du.

## Aktoreak 
* Kim Seung-ho
* Ju Jeung-ryu
* Nam Koong Won
* Do Kum-bong
* Shin Seong-il
* Um Aing-ran

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Obaltan

***Obaltan*** (; ) 1960ko Yu Hyun-mok hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Yi Beomseonen izen bereko eleberri laburrean oinarrituta.

## Argumentua 
Song familia txabola-auzo batean bizi da. Cheol-hok haurdun dagoen emaztea eta semea, gerran mutilatu zuten anaia txikia, bi arreba adingabeak eta makal-makal ohean dagoen ama mantentzen ditu, eta haginetako min etengabea du. Familia errealitate latzari aurre egiten saiatuko da, nola edo hala, tragediak kolpatzen dituen arte.

## Aktoreak 
* Kim Jin-kyu: Cheol-hok
* Choi Moo-ryong: Yeongho
* Seo Ae-ja: Myeongsuk
* Kim Hye-jeong
* Noh Jae-sin
* Moon Jung-suk
* Yoon Il-bong
* Yu Gye-seon
* Nam Chun-yeok
* Park Gyeong-hui

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alfredo Remus

**Alfredo Remus** (Buenos Aires, 1938ko azaroaren 9a - *ibidem*, 2022ko irailaren 28a) argentinar musikaria izan zen, kontrabaxu-jotzailea, estilo desberdinak landu zituena, besteak beste, tango, jazz, Argentinako folklore eta bossa nova.

## Kolaborazioak 
Amerikako musikari garrantzitsuekin lan egin du: Paul Gonsalves, Vinícius de Moraes, Maria Bethânia, Enrique "Mono" Villegas, Gato Barbieri, Mercedes Sosa, Tony Bennett, Ariel Ramírez, Víctor Heredia, Alberto Cortez, Trio Los Panchos, Raphael, Cuarteto Zupay, Dyango, Leonardo Favio, Sandro, Susana Rinaldi, Antonio Carlos Jobim. Kontrabaxua jotzen Ariel Ramírezen *Misa Criolla* (1964) album historikoan hartu zuen parte.

Garrantzitsua izan zen ere bai Eduardo Lagosen etxean egiten ziren bileretan bere partehartzea. Bilera horietan musikari asko biltzen ziren (Lagos, Astor Piazzolla, Hugo Díaz, Oscar Cardozo Ocampo, Domingo Cura, Oscar López Ruiz). Hugo Díazek bilera horiei, umorez, *folkloréishons* deitzen zien. Berez, musikariak *jam sessions* moduan aritzen ziren haietan. 

## Diskografia 
Hauek dira bere grabazio nagusiak:
# *Trauma*, 1968
# *Encuentros*, 1968, Enrique "Mono" Villegas, Paul Gonsalves eta Willie Cookekin batera. Azken biak Duke Ellingtonen orkestraren partaideak ziren.
# *The best of Alfredo Remus*, 1970
# *Remus 5*, 1972
# *Nardis*, 1985
# *Remus*, 2004
# *Piano Contra Piano*,
# *Tangueando*
# *Tributo a Bill Evans*, 2006

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Alfredo Remusen webgune ofiziala.
* :Alfredo Remusekin elkarrizketa.
* :*Nardis* albuma Youtuben.
Mabu

***Mabu*** (; ) 1961eko Kang Dae-jin hegokorear zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Argumentua 
Gurdizain alargun baten familiaren bitartez, klase sozial baxuko familia batek gizarte-asaldura handiko eta belaunaldi-aldaketa sakoneko garai batean dituen zailtasunak islatzen ditu filmak.

## Aktoreak 
*Kim Seung-ho
*Shin Young-kyun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak