Emma Reyes

**Maria Emma Reyes** (Bogota, 1919ko uztailaren 9a - Bordele, 2003ko uztailaren 12a) kolonbiar idazle eta margolaria zen. Diego Rivera eta Frida Kahlo margolarien gertuko laguna, Emma Reyes Kolonbiako eszena artistikoaren figura garrantzitsu gisa gailendu zen Parisen, erbestean.

## Biografia 
Aita ezezaguna zuen, eta amak Maria Emma Reyese eta bere ahizpa Helena Kolonbiako hiriburuko erakunde erlijioso batean utzi zituzten. 18 urterekin bertatik ihes egitea lortu zuen. Analfabetoa zen orduan, eta ez zuen inolako heziketarik jaso. Emakume gaztea Latinoamerikan ibili zen, lantxoak eginez. 1943an, Argentinara joan zen, eta han hasi zen margotzen. 1947an, Emma Reyesek Roncoroni Fundazioaren beka bat lortu zuen Parisko André Lhote Akademian ikasteko. Hara zeraman ontzian, Jean Perromat ezagutu zuen, transatlantikoetan lan egiten zuen medikua. Urte batzuk geroago, elkarrekin ezkondu ziren.

Washingtonen, Erroman eta Israelen bizi izan ondoren, artista Frantzian kokatu zen 1960ko hamarkadan, Perigueuxen, bertakoa baitzen bere senarra. Erbestean zeuden artista hegoamerikarren eszena artistikoan azaleratzen laguntzen zuen. Orduan, *Mama Grande* deitzen zioten. Arteen eta Letren Zaldun izendatu zuten.

## Karrera artistikoa 
### Pintura 
Emma Reyesen lehen lanak Latinoamerikara egindako bidaian zeharkatu ahal izan zituen plazei eta merkatuei buruzkoak dira. 1949an, artistak Parisko Kléber galerian erakutsi zuen lehen aldiz bere lana. Urrezko liburua sinatu zuen azken bisitaria Pablo Picasso izan zen. Gero, UNESCOren Washingtongo Kultura Sailarentzat egin zuen lan.

Mexikora iritsita UNESCOren lehen Biltzar Panamerikarraren ordezkari gisa, Diego Rivera margolari mexikarraren tailerrean integratu zen. Elkarrekin, fresko batean lan egin zuten, unibertsitate-hiriko estadio olinpikorako. Tokiko eszena artistiko eta intelektualarekin harremanetan jarri zen.

Contemporary Art Gallery-ren laguntzaile hasi zen lanean, Lola Álvarez Bravo argazkilariarekin batera. Mexikon izan zen azken hilabeteetan, Frida Khaloren erakusketa ospetsuaren muntaian parte hartu zuen, Manuel Alvarez Bravo argazkilari mexikarraren galerian.

1954an, Erromara joan zen Enrico Prampolini artista futurista italiarrarekin ikasten jarraitzeko. Indigenek Latinoamerikari egindako estilotik eta erreferentziatik urruntzea erabaki zuen orduan, eta esperimentazio eta trantsizio fase batean sartu zen, figurazioaren, abstrakzioaren eta konposizio geometrikoaren arteko harremana esploratuz.

Emma Reyesen lanek koloretsuak eta naturan inspiratuak izan nahi dute. Hainbat mihise eskaintzen dizkie Lascauxeko kobazuloei eta Périgord bere adopzio-eskualdeari. Perigueuxeko Pierre-Fanlac mediatekako sarreran dagoen fresko handiaren egilea da. Urte batzuk geroago, artearen historiako lanen bilduma pertsonala eskaini zion liburutegiari.

1995ean, Périgord-eko Arte eta Arkeologia Museoan (MAAP) 200 pintura inguruk osatutako tailer-funtsa altxatu zuen artistak. 2017an, museoak omenaldia egin zion *Emma Reyes, peintre* atzera begirakoaren bidez.

### Posta bidezko memoria 
Hil eta bederatzi urte geroago, *Memoria por correspondencia* lanak Germán Arciniegas diplomazialari eta idazleari zuzendutako eskutitz batzuk bildu zituen (1969 eta 1997 bitartean). Sutsuki egin bazuen ere bera bizi zela horiek agertzearen aurka, 23 missibak Kolonbian editatu ziren 2012tik aurrera.

Gabriel Garcia Marquez idazle kolonbiarrak idaztera animatuta, Emma Reyesek heldu baten distantziarekin gogoratzen zuen bere haurtzaroko traumak eta bere emakume bizitzako gertakizun garrantzitsuenak, maitasun falta, miseria eta indarkeria ikusiz. 2017an, Fayard-Pauvert argitalpenetan, lanaren bertsio frantses bat argitaratu zen, Alexandra Carrascok gaztelaniatik itzulia.

## Argitalpenak 
* Emma Reyesen *Lettres de mon enfance* (*Memoria por correspondencia*), Alexandra Carrascok espainieratik frantsesera itzulia, Fayard/Pauvert, coll. Fondo Pauvert, 260 or, 2017, ( )

## Erakusketak 
Zerrenda ez-oso baten artean:

* Emma Reyes, margolaria, Périgordeko arte eta arkeologia museoa (MAAP), Frantzia, 2017ko urriaren 9a *–* 2018ko urtarrilaren 8a

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak