Porbandar

**Porbandar** (gujarateraz: પોરબંદર) Indiako kostaldeko hiri bat da, Gujarat estatuan dagoena, Mahatma Gandhi eta Sudamaren (Krishnaren laguna) jaioterria izateagatik ezagunagoa. Porbandar barrutiko administrazio-zentroa da.

## Historia 
### Harappa kulturaren finkapena (K.a. 1600-1400) 
Porbandar barnean eta inguruan egindako esplorazioek Harappako azken kokalekuetako baten aztarnak atera zituzten lehen aldiz, K.o. XVI. mendetik XIV. mendera bitartekoak, Bet Dwarkaren oso antzekoak. Horrek ere adierazten du itsas jardueraren "Harappa" legatuak Saurashtra kostaldeko "Harappa" aldiaren amaierara arte jarraitu zuela. 

Porbandar errekan zehar kai zaharrak aurkitzeak hiriaren garrantzia erakusten du, iraganean itsas jardueren gune aktibo gisa. Mitologia hinduak dio Sudhaamaren (Krishnaren laguna) jaioterria dela, eta hortik datorkio Sudhaamapuri edo Sudhamapuri izena.

### Porbandarko Printzerria (K.o. 1600-tik aurrera) 
thumb|Huzoor jauregia, Probandar Printzerriko azken agintariak, *Rana Natwarsinhjik*, eraiki zuen XX. mendearen hasieran.
Porbandar, antzina, Britainiar Raj-eko estatu-printzerri homonimoaren egoitza zen. Estatuan agintean zegoen familia "Jethwa" taldekoa zen, XVI. mendearen erdialdetik zonaldean kokatutako "Rajputs" taldekoa.

Estatu hau, Gujarat-eko "mughal" gobernadorearen menpe zegoen, XVIII. mendearen bigarren erdian Maratha Inperioak inbaditu zuten arte, ondoren, Barodako "Gaekwad dinastiaren" agintepean geratu zelarik, eta, azkenik, Peshwa dinastien menpe. Kathiawarreko beste estatuak bezala. Estatua lehen aldiz 1807an egon zen britainiarren eraginpean, Ekialdeko Indietako Britainiar Konpainiak (HEIC) zonaldeko segurtasuna bermatu zienean, Peshwa eta Gaekwadei urtero ordaintzen zitzaien zerga finko baten truke. 1817an, Peshwatarrek beren zatia HEICi eman zioten, 1820an, Gaekwadtarrek onartu zuten HIECek Kathiawarreko zergak kobratzea eta beren altxorrera bidaltzea.

Rajaren erregealdian, 1.663 km²-ko azalera zuen, 106 herrixka hartzen zituen, eta 1921ean 100.000 pertsona baino gehiago bizi ziren bertan. Rs.21.000.000 sarrera izan zuen. 1947an, gobernariek "gorentasun" tituluari eta "Igel Maharaja Sahib" tituluari eutsi zioten. Titulu horrek 13 su-armako agurra egiteko eskubidea ematen zien, herentziazko sari gisa.

1947an Indiak independentzia lortu ondoren, Estatua Indiaren domeinuan sartu zen. 1948ko otsailaren 15ean Kathiawarreko Estatu Batuarekin bat egin zuen eta, azkenik, gaur egungo Gujarat Estatuaren parte izatera iritsi zen.

### Gaur egun 
eskuinera|thumb|Irudia: Mahatma Gandhi eta Gita Mandir (Porbandar)
Munduko liderrik ospetsuenetako baten sorlekua izan arren, Porbandar-ek ez du azpiegitura turistiko garrantzitsurik, nahiz eta Mahatma Gandhiren etxearen inguruko eremua zaharberritu duten, bakearen tenplu bihurtzeko.

Turisten kexu nagusia da hiria ez dela oso ezaguna eta trafiko astunaren ondorioz autobuseko bidaiek ordu asko hartzen dituztela.

Porbandar-ek erakargarritasun turistiko garrantzitsu bihur litekeen hondartza bikaina du, hala ere, gobernuak porrot egin du bere garbitasuna ziurtatzen, nahiz eta ozeanoa berez nahiko garbi mantentzen den. Mantentze-lanak egin ziren 2003an, Chowpati hondartzari beste itxura bat emateko, turista eta bidaiari gehiago erakartzeko. 

Bertako gorputz zibikoak garbitasunari behar adinako arretarik ematen ez dion arren, bere izaera herrialdeko hondartza asko baino hobea dela esan daiteke. Arrantza-industriek lanpostu asko ematen dizkiete hiriari eta inguruko barrutiei.

## Geografia 
6 m-ko altitudean dago, Gandhinagar estatuko hiriburutik 439 km-ra, UTC +5:30 ordu-eremuan.

### Klima 
Porbandar-ek klima epel erdibasamortutarra du (Köppen klima sailkapenaren arabera), hiru urtarorekin: “freskoa” urritik martxora, “beroa” apirilean, maiatzean eta ekainaren hasieran, eta "montzoi-euritsua" ekainaren erdialdetik irailera.

Ia ez du euririk egiten montzoiaren denboralditik kanpo, denboraldiaren amaieran zikloi tropikal gutxi batzuk izan ezik. Indartsuena 1975eko urriaren 22an gertatu zen eta 4 metroko itsaski ziklonikoa eragin zuen. Montzoien denboraldian zehar, prezipitazioak oso erratikoak dira: urteko prezipitazioa 32,2 milimetro bezain baxua izan zen 1918an eta 34,3 milimetro 1939an, baina 1.850,6 milimetro bezain altua 1983an, zikloi batek 1.100 milimetro eragin zituenean lau egunetan erortzeko, eta 1.251,7 milimetro 1878an.

Ehuneko berrogeita hamarretik gorako aldakuntza-koefizientea du, eta hamarretik urterik lehorrenean urteko batez besteko prezipitazioaren ehuneko 41 besterik ez du espero. Porbandar eskualdea munduko aldakorrenen artean dago, eta Australiako iparraldearekin, Brasilgo sertoiarekin eta Kiribatar Lerroko uharteekin aldera daiteke.

Porbandar-en prezipitazio oso aldakorren irudi bat ikus daiteke, 1899tik 1905era bitartekoak; urte horietan, zazpi urtez jarraian, prezipitazio hauek gertatu ziren urtero:

83.4 milimetro 1899an
1,185.1 milimetro 1900ean
99.8 milimetro 1901ean
756.9 milimetro 1902an
575.2 milimetro 1903an
124.5 milimetro 1904an eta
134.4 milimetro 1905ean

## Demografia 
2011ko estimazioaren arabera 144.945 biztanle zituen.

## Portua 
Porbandar antzinako portu-hiria ere bada; gaur egun, mota guztietako klimetan lan egiteko gai den portu bat du, 50.000 DWT ontzi zuzenean porturatzeko instalazioekin.

## Garraioa 
Hiriko garraio lokalak "City Bus" (Kargil Parivahn konpainiak operatua) eta Auto rickshaw barne hartzen ditu. Sudama Chowk hiriko autobusen eta taxi pribatuen ardatz nagusia da.

Hiria ondo komunikatuta dago errepidez, trenbidez eta airez.

Hiria 8B autobide nazionalaren bidez dago lotuta, Rajkotekin eta Ahmedabadekin lotuz. 8E Autopista Nazionala (Estatuko Autopista 6 bezala ere ezaguna) Jamnagar, Dwarka iparraldean eta Veraval, Bhavnagar hegoaldean lotzen da.

Garraio publikoa batez ere autobus pribatuek eta gobernuak eskaintzen dituen beste autobus batzuek betetzen dute.

Autobuses ST "State Transport Corporation" (Gobernuak kudeatzen duen Estatuko Garraio Korporazioa) 

Tren geltokia 

Indiako Aireportuko Agintaritzaren "Airport Authority of India" (AAI) aireportua

## Leku interesgarriak 
* Kirti Mandir: (Mahatma Gandhiren jaioterria)
* Sudama Mandir
* Bharat Mandir
* Gita Mandir
* Gayatri Mandir
* Ram Dhoon Mandir
* Rokadia Hanuman tenplua
* Sandipani Vidyaniketan
* Hegaztien Santutegia
* Bapu Mahalaren igela
* Chowpatia
* Satyanarayan de Mandir
* Kamla Nehru parkea
* Sai Baba Dat Sai Mandir
* Shri Hari Mandir
* Vandis (zentro komunitarioak)
* Ram Krishna misioa
* Nehru planetarioa
* Tara Mandir: (Tara hitza da Gujarateraz izarrentzat)
* Swaminarayan Mandir
* Bhutnath Mandir - OPP aurkitzen da. Bhavshiji Ospitalea (Ospitale Zibila)
* Chadeshwar Mahadev eta Ajani Mataji tenplua

## Unibertsitateak 
* Sandipani Vidhyaniketan
* Arya Kanya Gurukul
* VR Godhaniya College doktorea
* Maharshi Dayanand Zientzia Fakultatea
* Shri KH Madhwani College
* Dhanjibhai D. Kotiyawala Municipal (DDKM) Zuzenbide fakultatea
* Ramba Graduondoko Irakasleen Elkargoa
* Modha College
* Swaminarayan Colegio PTC, Chhaya , Swaminarayan Gurukul, Chhaya.
* Kendriya Vidhyalay.

## Eskolak 
* K. B. Joshi High School (Gujarati Medium School) Neskentzat Chhaya, (Porbandar)
* St Joseph cmi school Adityana www.stjosephporbandar.org
* La Saint Mary's School (Porbandar)
* M.E.M. de Porbandar, hau izan zen Porbandar-eko lehen ingeles eskola ertaina.
* La Victoria Jubilee (V.J.) Madressa, Neska-mutilentzako bigarren mailako eskola da
* Birlasagarko Bigarren Hezkuntza
* Kendriya Vidyalay, ingeles eskola ertaina da.
* Swaminarayan Gurukul hiriko hezkuntza-erakunde bat da, Gujaratera zerbitzatzen duena, eta ingeles-hezkuntza ertaina du.
* O.N.Modha Vidhayalya eskola handia da khapat porbandar-en
* Rajeshwari Computer Ravlia plot.
* Hiriaren erdian dagoen "Navjugvidhayalay" eskola publikoa. Ikasle gehienek han ikasten dute.
* "Bharti vidhayalaa" eskola, Lehen eta Bigarren Hezkuntza Neska-mutilentzat, Chaaya Chokin, Porbandar-en.
* Escuela de Inglés & Gujarati Medio "Cham Memorial", "new fountain", Porbandar, ere eskola ona da. Azken "Shri" Kanjibhai D. Cham-ek sortua.

## Industriak 
* SAUKEM (Saurashtra Chemicals Limited)
* Surahstra (Hathi) Cement Limited.
* Garment Pvt jauna Ltd.
* GeoSoft Consultancy Services Pvt. Ltd.
* Gangotri Dairy Products Pvt. Ltd.
* Orient Abrasives Ltd.
* Silver Sea Food

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  (ingelesez)