open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Charles D. B. King

**Charles Dunbar Burgess King** (Monrovia, 1875eko martxoaren 12a - *ibidem*, 1961eko irailaren 4a) liberiar politikaria izan zen. Liberiako 17. presidentea izan zen 1920tik 1930era.

Benetako Whig Alderdiko kidea izan zen, 1878tik 1980ra Liberian gobernatu zuena. Fiskal nagusia izan zen 1904tik 1912ra, eta Estatu-idazkaria 1912tik 191919ra, eta 1919ko Parisko Bake Biltzarran parte hartu zuen.

Bere gobernuaren ezaugarri nagusia eskandaluak eta beherapen ekonomikoa izan ziren, nahiz eta alfabetatze-tasak gora egin zuen. 1927ko hauteskundeak iruzur egin zuen eta 1930ean dimisioa eman zuen lan behartuaren eta esklabotzaren eskandalu baten ondorioz.

1947tik 1952ra Liberiako enbaxadorea izan zen Estatu Batuetan.
Paris-Corrèze

**Paris-Corrèze**, Frantzian egiten zen txirrindularitza lasterketa profesionala izan zen. Laurent Fignon txirrindulari ohiak antolatu zuen lasterketa 2001. urtean. Lehenengo urteetan, hiru etapa zituen, baina 2006tik aurrera, bi etapa bakarrik izaten ziren. Paris hegoaldetik hasi eta Massif Centraletik pasatzen zen. 

Lasteketa honen azken ekitaldian, 2012ean jokatutakoa, Egoitz García txirrindulari euskalduna gailendu zen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Cloverfield Paradox

***The Cloverfield Paradox***, , 2018ko Julius Onah nigeriar-estatubatuarrak zuzendutako zientzia-fikzio eta beldurrezko film bat da. Gugu Mbatha-Raw, Elizabeth Debicki, Aksel Hennie, Daniel Brühl, Chris O'Dowd, John Ortiz, David Oyelowo eta Zhang Ziyi aktoreek antzeztu zuten.

Cloverfield saila osatzen duten hiru filmeetako bat da, besteak *Cloverfield* (2008) eta *10 Cloverfield Lane* (2016) dira.

## Argumentua 
Lur planeta gerra eta energia krisialdi betean dagoela, astronauta talde bat espazioan planetaren arazoak konpontzeko konponbide bat aurkitu nahian dabiltz. Baina maniobra oker baten ondoren nola gertatu den ongi jakin gabe noraezean eta jatorrizko lekura itzuli ezinik geldituko dira. Gainera, espaziontzian gauzek oraindik eta beldurgarriagoa den errealitate bat ezkutatzen dutela jabetuko dira.   

## Aktoreak 
* Gugu Mbatha-Raw: Ava Hamilton, atzerriko britainiar komunikabide ofiziala
* David Oyelowo: Jason Kiel, estazioko estatubatuar komandantea
* Daniel Brühl: Ernst Schmidt, alemaniar medikua
* John Ortiz: Monk Acosta, alemaniar medikua
* Chris O'Dowd: Gordon Mundy, irlandar ingenieria
* Aksel Hennie: Sasha Volkov, errusiar ingeniaria
* Zhang Ziyi: Ling Tam, txinatar ingeniaria
* Elizabeth Debicki: Mina Jensen, denbora hari alternatibo bateko australiar ingeniaria
* Roger Davies: Michael Hamilton, Avaren senarra
* Clover Nee as Molly: Michaelek erreskatatutako neska gaztea
* Donal Logue: Konspirazio teoriaren eztabaidalaria (kameoa)
* Suzanne Cryer: Telebista berriemalea (kameoa)
* Simon Pegg eta Greg Grunberg: Irratiko ahotsak (kameoa)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Naoko Takeuchi

**Naoko Takeuchi** (; batzuetan *Sumire Shirobara* izengoitia erabiltzen du; 1967ko martxoaren 15a) japoniako manga artista bat da. *Sailor Moon*, garai guztietako manga serierik ezagunenetako baten egilea izateagatik da ezaguna.

Hainbat sari irabazi ditu, horien artean 1993ko Kodansha Manga saria, *Sailor Moon* lanagatik.

## Bizitza pertsonala 
Takeuchi Yoshihiro Togashirekin ezkonduta dago, *YuYu Hakusho* eta *Hunter × Hunter*ren egilea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mexiko Hiriko Hirigune Historikoa

**Mexiko Hiriko Hirigune Historikoa** gaur egungo Mexikoko hiriburua hazi zen jatorrizko hirigunea eta gune arkitektonikoa da. Izaera hori (Tenplu Nagusiko gune arkeologikoan islatua) antzinako Mexiko-Tenochtitlaneraino aztertu daiteke. Hiriko eremu horren eremua bi irizpideren arabera defini daiteke. Zentzu administratiboan, Erdialdeko kolonia osoari eta Cuauhtémoc demarkazioko beste hamazazpi kolonien zati bati dagokie. Bestalde, Antropologia eta Historiako Institutu Nazionalak mugatutako monumentu historikoen eremuari dagokio. Presidentearen 1980ko apirilaren 11ko dekretu bidez mugatu zen, 9.7 kilometro koadroko eremu baten barruan; espainiarren konkista aurreko hiria sortu zen uhartetxo zaharraren erdigunea eta ondoren koloniala izan zena ere barne hartu eta zati batean gainditzen ditu.

## Eraikin historikoak 
Zentsu ofizialen arabera eraikin hauek aurki daitezke aipatutako eremu horretan:

* 67 erlijio monumentuak;
* 129 monumentu zibilak;
* 542 eraikin 1972ko legearen arabera;
* 743 eraikin babestea merezi dutenak;
* 111 eraikin ingurugiko balioekin;
* 6 eliza modernuak;
* 17 eraikin pertsonai historikoekin lotuta;
* 78 plaza eta lorategi;
* 19 klaustro;
* 26 iturri eta oroitzeko monumentuak;
* 13 museo zein galeria;
* 12 toki edo eraikin horma-pinturarekin, guztiak XVI. eta XIX. mendeen artean eraikiak.

## Zentro historikoa erreskatatzea 
2000. urtean, Mexiko Hiriko Zentro Historikoaren Fideikomisoa sortu zen. Fideikomisoak, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoarekin eta Institutu Politekniko Nazionalarekin batera, zonaldearen diagnostiko bat egin zuen, zegoen egoeratik erreskatatzeko eta hura astintzen zuen delinkuentziari aurre egiteko. Horrela, 2001eko abuztuan, Jauregi Nazionalean, Zentro Historikoa erreskatatzeko akordio bat sinatu zuten Errepublikako presidente Vicente Foxek, Barruti Federaleko gobernuburu Andrés Manuel López Obradorrek eta Hirigune Historikoari lotutako herritarren kontseilu batek, besteak beste: Guillermo Tovar de Teresa, hiriko kronikaria; Jacobo Zabludovsky, kazetaria, eta Carlos Slim, enpresaria.

Ordutik aurrera, bai Mexiko Hiriko gobernua bai ekimen pribatua arduratu ziren ingurua biziberritzeaz, abandonuan zeuden etxebizitzak erreskatatuz, eraikin historikoak zaharberrituz, segurtasuna areagotuz eta inguruko hiria hobetuz. Erreskate horrek eta agintariek ingurua elkarbizitza publikorako eta turismoaren erakarpen gisa mantentzeko hartutako konpromisoak Hirigune Historikoa herrialdearen eta hiriaren erreferente bihurtu zuten.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bellas Artes 01.jpg|Arte Ederren jauregia
Fitxategi:Zocalo_cathedral.jpg|Katedrala Zócalon.
Fitxategi:ColegioMineriaDF.JPG|Meatzaritzaren jauregia
Fitxategi:ViewPalacioCorreosfromNW.JPG|Posta jauregia
Fitxategi:San Fernando Mexico.jpg|San Fernando eliza
Fitxategi:Museo de la Luz.jpg|Antzinako San Ildefonso ikastetxea
Fitxategi:PalacioAutonomiaDF.JPG|Autonomia jauregia
Fitxategi:LaProfesaMuseo05.JPG|La Profesa
Fitxategi:FacadeIturbideDF.JPG|Iturbideren jauregia
Fitxategi:Templo_Mayor_2007.JPG|Tenplu Nagusiko lehenengo fasea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Mexiko Hiriko Hirigune Historikoaren webgune ofiziala.
Maria de Avila

**Maria de Ávila**, jaiotzaz  **María Dolores Gómez de Ávila** (Bartzelona, Katalunia, 1920ko apirilaren 10a &ndash; Zaragoza, Aragoi, 2014ko otsailaren 27a), dantzari, koreografoa, zuzendaria eta balet klasiko eta neoklasikoko irakaslea izan zen. Bartzelonako Liceo Dantza Konpainiako lehen dantzaria izan zen berrogeita hamarkadan. Dantza klasikoko konpainia batzuk zuzendu zituen, besteak beste, *Dantza Konpainia Nazionala* Madrilen, modernizatu egin baitzuen, eta barne-lana sistematizatu. Bere dantza-eskola sortu zuen.

## Biografia 
Bartzelonarn jaio eta herri horrekin lotura handia izan zuen beti. Alaba bakarra izan zuen, Lola de Avila (1949) bera legez, damtzaria, koreografoa, irakaslea eta zuzendari artistikoa. Bi bilobetako batek ere, Claudia Facik (1966), amaren eta amamaren bidea jarraitu du.

Maria de Ávilak dantza klasikoko ikasketak hasi zituen hamar urterekin Pauleta Pàmies Bartzelonako Liceuan. Baletean gelditu zen eta hemeretzi urte zituela lehen dantzaria izan zen.

## Ibilbide profesionala 
Dantzari gisa 1937tik 1950eko hamarkadaren erdi aldera aritu zen. Garai hartan, Joan Magriñà Lizeoko koreografoaren dantza-bikotea izan zen, eta Lizeoko Dantza konpainia, Espainiako Ballet konpainian eta Bartzelonako Ballets konpainian aritu zen. Eskola hori Lola de Avila alabak zuzentzen jarraitu du.

### Maria Avila dantza eskola 
1954an bere dantza klasikoko eskola ireki zuen Zaragozan. Irakasleen irakasle izan zen, besteak beste bertan, Trinidad Sevillano, Ana Laguna, Arantxa Argüelles edo Víctor Ullatek ikasi zuten. Zaragozako dantza klasikoko Balet Klasikoa sortu zuen, koreografiak zuzendu eta egiteko, eta Gazteen Maria de Avila Balet konpainia. 

### Balet Nazionalak bateratzea 
1983an, Espainiako Balet Nazionala (dantza espainiarrekoa) eta Espainiako Balet Nazional Klasikoa (dantza klasikokoa) bateratu egin ziren, *Espainiako Balet Nazionala* izenarekin, zuzendaritza María de Ávilak hartu zuela. Errepertorioan dantza espainiarreko, klasikoko eta neoklasikoko estreinaldi absolutuak sartu zituen (George Balanchine, Anthony Tudor, etab.), jatorrizko koreografia eta musikekin, hala nola *Ritmos,* *Mede* *i* *Danza yTronío*. 1986an konpainia utzi zuenean, bi konpainia desberdin izan ziren berriro, bakoitzak bere aldetik eboluzionatu zutenak, eta gaur egun *Espainiako* *Dantza Konpainia Nazionala* eta *Balet Nazionala* dira.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2009: Bartzelonako Liceo Antzoki Handiko Urrezko Domina
* 2006ko irailean, "María de Ávila" Dantza Kontserbatorio Nagusia (CSDMA) sortu zen. 
* 1996: Aragoi saria
* Madrilgo Círculo de Bellas Artes-en Urrezko Domina
* *Espainiako Arte Ederren Domina* (Espainiako Kultura Ministerioa)
* *Gran Cruz de Alfonso X el Sabio de España* (Espainiako Kultura Ministerioa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maria de Avilaren irudiak
Stellantis

**Stellantis N.V.** nazioarteko automobil-taldea da, eta Herbeheretan du egoitza. 2021eko urtarrilaren 16an sortu zen, Fiat Chrysler Automobiles italo-estatubatuarraren eta Groupe PSA frantziarraren arteko bat-egitearen ondorioz. 2021eko urtarrilaren 18an, taldeak Milango eta Parisko balio-poltsetan hasi zuen kotizazioa, eta 2021eko urtarrilaren 19tik aurrera, New Yorkeko balio-burtsan.

Taldeak FCA Italyren Fiat, Alfa Romeo, Lancia, Maserati eta Abarth; FCA US-ren Jeep, Chrysler, Dodge eta RAM; eta Groupe PSA-ren Peugeot, Citroën, DS, Opel eta Vauxhall markak ustiatzen eta merkaturatzen ditu.

2021eko bigarren seihilekoan, Stellantisek baieztatu zuen 30.000 milioi euro inbertituko zituela 2025era arte, markak elektrifikatzeko trantsizioa azkartzeko eta software berria garatzeko. Lau arkitektura elektriko eta eskalagarri sortzea du helburu.

## Etimologia 
2019an FCAk eta PSAk bat egiteko konpromisoa sinatu ondoren, Carlos Tavaresek —orduan PSAko burua— berretsi zuen erakunde berriaren izena ez zela ezagutuko zenbait aste igaro baino lehen: “Oraindik ez dago zehaztuta”, onartu zuen PSAko buruak. “Gai horretan ari dira gure taldeak lanean. Beste bizpahiru hilabete behar dira modu seguruan iristeko, izen egokiarekin......

2020ko uztailaren 15ean fusioaren izena jakinarazi zuten: "Stellantis", latinezko "stello" aditzetik datorrena, "izarrekin distira egitea" esan nahi duena.

## Administrazioa 
FCA eta PSAren arteko bat-egiterako negoziazioetan itundutakoaren arabera, enpresa nagusia Herbeheretan kokatu zen, PSAk izendatutako bost kidez osatutako batzordearekin, FCAk izendatutako bost kidez, John Elkann FCAko burua barne. Hamaikagarren kidea PSAko burua izango litzateke, Carlos Tavares, erakunde berriaren zuzendari exekutiboa ere izango litzatekeena.

## Organigrama 
FCA eta PSAren arteko bat-egitea zehaztu ondoren, Stellantis 14 markaz osatuta zegoen. Era berean, marka horiek aliantza osatu zuten hiru egitura handien artean biltzen dira, eta hiru barne-unitate handi bihurtzen dira. Hona hemen marka horiek:

Bestalde, beste filial batzuk ere, bai FCAkoak bai PSAkoak, Stellantisen portafolioetan sartu ziren. Horietan sartzen dira beste ibilgailu mota batzuen fabrikatzaileak, teknologien eta autoparteen hornitzaileak, errendimendu handiko enpresak eta ekoizpen bateratuko beste batzuk. Hauek dira:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lola de Avila

**Lola de Avila** (Sacedón, Guadalajara, 1949) guadalajarar dantzaria, koreografoa,  irakaslea eta zuzendari artistikoa da.

## Biografia 
Ama Bartzelonan jaiotako eta gerra ere herri horrekin lotura handia izan zuen María Dolores Gómez de Ávila izan zen, Maria de Avila (1920-2014) izenez ezagunagoa zena dantzari, koreografoa, zuzendaria eta balet klasiko eta neoklasikoko irakaslea izan zen. Bi alaba ditu eta batek, Claudia Facik, amaren eta amamaren bidea jarraitu du.

Beste dantzari asko legez, 1954an amak Zaragozan sortu zuen eskolan hezi zen. Ondoren, Europako beste leku batzuetan (Cannes, Paris, Kolonia eta Brusela) zabaldu zuen bere prestakuntza. Ballet klasikoan amaz gain, Anton Dolin, Karen Taft, Leon Woizkowsk, Nora Kiss, Rosella Hightower eta Victor Gsovskyrekin ikasi zuen. 

## Irakaskuntza-esperientzia eta proiektu pedagogikoen kudeaketa 
* Zaragozako María de Ávila Nazioarteko Dantza Eskolako zuzendaria
* Maistra gonbidatua San Francisco Balleten. 2000-2004
* Maistra gonbidatua Maggio Musicale Florentziako antzokiarekin.' 2000-2003
* Genevako Balet Handiarekin bizi den irakaslea. 2002-2003
* Dance Forumerako irakasle gonbidatua Monte-Carloko Baletarekin. 2001-2003
* Biarritzeko Baletak gonbidatuta, dantzako jardunaldi magistraletarako.' 2003.
* Irakasle gonbidatua Victor Ullate Baletarekin. 2000-2001
* San Francisco Ballet School-erako zuzendari elkartua. 1993 – 1999
* San Francisco Ballet Schooleko irakasle nagusia eta irakaskuntzako arduraduna. 1992-1993.
* San Francisco Ballet School.1991 ebaluatzeko ordezkaria
* San Francisco Ballet maistra gonbidatua. 1990
* María de Avila Dantza Estudioko zuzendaria (Madril) 1987-1991
* Espainiako Balet Nazionaleko zuzendaritzako laguntzailea 1984-1987
* Espainiako Balet Nazionalaren Eskolako zuzendaria. 1983-1987
* Dantza-irakaslea eta Espainiako Balet Nazionalaren Eskolako irakaslea 1980-1983
* Espainiako Balet Nazionaleko dantza-irakaslea eta errepikatzailea. 1980-1982
* Dantza-estudioko irakaslea Víctor Ullate (Brusela).1978-1980
* Mudra bitarteko irakaslea (Brusela).1978-1980
* María de Ávila Dantza Estudioko irakaslea. 1976-1978

### Aholkularitza pedagokikoak 
* Aholkularitza pedagogikoa Bostongo Balet Eskoletako eta Houstongo Baleteko prestakuntza programetan.

## Sariak eta Aintzatespenak 
* 2010ean, Espainiako Ministro Kontseiluak Urrezko Domina eman zion Arte Ederretako Merezimenduari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pilar Cibreiro

**Pilar Cibreiro Santalla** (Vilaboa, Valdoviño, Coruña, 1952)  galiziar idazlea da.

## Biografia 
Pilar Cibreiro Santalla Galizian jaio zen, baina Madrilen igaro zuen bere gaztaroa eta idazle gisa hasi zuen bere ibilbidea, Londresera eta Bartzelonara ihesaldiren bat eginez.

Madrilen bi eleberri argitaratu zituen: *El cinturón traído de Cuba* (1985) – lau hizkuntzatara itzulia – eta *Arte y acechos* (1990), biak ere kritikak eta komunikabideek oso harrera ona egindakoak.

Bere ipuinetako batzuk antologien parte dira, Carmen Laforet, Marina Mayoral, Carmen Martín Gaite eta Josefina Aldecoa idazleekin batera, gaztelaniaren azterketarako hautatuak, *Días de lluvia* Erresuma Batuan eta *Santalla él escapado* Alemanian, kasu. *Días de lluvia* ipuina Ángeles Encinarrek aukeratu zuen *Cuentos de este siglo* (Lumen, 1995) antologian parte hartzeko.

Bere poemetako bat Ramón Buenaventurak aukeratu zuen *Las diosas blancas. Antología de la joven poesía española escrita por mujeres (Hiperión, 1985, 2.ª ed. en 1986)* antologiarako. Frantsesezko itzulpena ere izan zuen, *Les Déesses Blanches* (Noël Blandin, 1989).

1998an Galiziara itzuli zen, berak esan zuenez «ez zen gustuagatik izan, ezinbesteko arrazoiengatik baizik», eta idazteari utzi ez bazion ere, bere izenak kritikaren agendetan agertzeari utzi zion.

## Obra 
### Prosa gaztelaniaz 
* *El cinturón traído de Cuba.* 1985, Alfaguara.
* *Arte de acecho.* 1990, Alfaguara.
* *El dueño del trigo.* 2005, Random House-Mondadori.

### Poesia galizieraz 
* *El vasalo de la armadura de plata.* 1987, Sotelo Blanco Ediciones.
* *Feitura del lume.* 1995, Sotelo Blanco Ediciones.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "El triunfo madrileño de una gallega ignorada en su tierra"La voz de Galicia
* "Idas y revueltas" El País
* "El cinturón traido de Cuba"
Euskal Batzorde Ornitologikoa

**Euskal Batzorde Ornitologikoa** (EBO) ornitologia lantzeko helburua duen erakundea da. 2019an sortu zen Gasteizen egindako II. Euskal Kongresu Ornitologikoan, non bere funtzionamendu araudia eta lehenengo zuzendaritza aukeratu ziren. Lehenengo zuzendaritza hori osatu zuten ondorengo zortzi lagunek, guztiak ere ornitologia munduan esperientzia eta ezagutza zabalekoak: Juan Arizaga, Gorka Belamendia, Jose Maria Fernandez, Aitor Galarza, Gorka Gorospe, Maite Laso, Asier Sarasua eta Azaitz Unanue. 

## Funtzionamendua 
Euskal Batzorde Ornitologikoak ez dauka izaera juridikorik eta koordinazio batzorde gisa funtzionatzen du, batez ere. Batzorde honen asmo nagusia da **hegaztien munduarekin harremana daukaten elkarte, erakunde eta administrazioen arteko zubi-lana eta koordinazioa egitea**. Bere izaera erabat independientea da eta ez dauka loturarik beste inolako elkarte, erakunde edo administraziorekin. Zuzendaritzako kideek ere ez dute ordezkatzen ezelango elkarterik, bere izenean hartzen dute parte Batzordean. 

Batzordeak, gainera, ez du burutuko dagoeneko beste erakunde edo elkarte batek egiten duen lanik. Bere araudian onartutzat dituen lan nagusiak 3 dira, orain arte Euskal Autonomia Erkidegoan egiten ez zirenak: Euskal Herriko Hegaztien Zerrenda ofiziala osatzea, Euskal Kongresu Ornitologikoak antolatzea eta Ezohiko behaketen homologazioak bideratzea, urteroko txostenak argitaratuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alba Cid

**Alba Cid Fernández** (Ourense, 1989ko martxoaren 10a) poeta eta idazle galiziarra da.

## Ibilbidea 
Alba Cidek Galiziar Filologia ikasi zuen Santiagoko Unibertsitatean, eta doktore-tesia egin eta irakasle lanetan hasi zen.

Oso gaztetatik hainbat literatur sari jaso zituen, besteak beste, Coca Cola Erredakzio Lehiaketa Nazionala (2003), Cornellàko Rosalía de Castro (2006, 2008), Minerva (2007), Gazteentzako Ipuinen Ourense (2010) eta Juventud Crea (2013, 2016), besteak beste. 2020ko urriaren 20an, Miguel Hernández Poesia Gaztearen Sari Nazionala eman zioten, *Atlas* lanarengatik. Epaimahaiaren iritziz, «literaturak errealitatearen mapak egiteko duen moduari eta literaturak munduaren problematizazio gisa izan dezakeen balio moralari buruzko gogoeta da».

Hainbat liburu kolektibotan argitaratu zituen testuak, hala nola *Poética da casa* (2006), *6 poemas 6.* *Homenaxe a Federico García Lorca* (2015) edo *Librosconversos* (2016), eta *Dorna* (haren idazketa-kontseiluko kide da), *Raigame*, *Algália*, *Grial* eta *Luzes* aldizkarietan.

Sarean hainbat gune izan zituen, hala nola *paxaros que foron príncipes otomanos* bidaia-koadernoa edo Instagrameko bere kontua, argitalpen digital batzuetan kolaboratzeaz gain, hala nola *Noir Magazine*.

## Lanak 
* *Os Danzantes dos Reis* (2018) aCentral Folque. . Eutropio Rodríguezen argazkiekin.
* *Atlas* (2019). Galaxia. Argazkiak eta poemak.
* *Xela Arias. Para ser de todo* (2021). *La Voz de Galicia*. .

### Lan kolektiboak 
* *Poética da Casa*, 2006, Consellería de Vivenda e Solo.
* *6 poemas 6. Homenaxe a Federico García Lorca*, 2015, Biblos Clube de Lectores.
* *Librosconversos*, 2016, LibrosGalegos.gal.
* *No seu despregar*, 2016, Apiario.

### Koedizioak 
* *Trans-fronteiras Express: Reflexións teórico-críticas sobre hibridación e emerxencia cultural e literaria* (2013). Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela.
* *La poesía actual en el espacio público* (2015). Orbis Tertius.

## Sariak 
* 43 Coca Cola Erredakzio Lehiaketa Nazionala (2003)
* Rosalía de Castro de Cornellà (2006, 2008)
* Minerva (2007)
* Gazteentzako ipuinen Ourense Saria (2010)
* Xuventude Crea (2013, 2016)
* Galiziako Autonomia Erkidegoko Karrera Amaierako Saria (2012)
* Karrera Amaierako Sari Nazionala (2013)
* 2020: Miguel Hernández Poesia Gaztearen Sari Nazionala, *Atlas* lanagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Alba Cid, Poesía Gallega webgunean.
* Hitzaldia Club Faro de Vigon
* Montse Depicok Alba Cidi egindako elkarrizketa
Vicente González de Echávarri

**Vicente González de Echávarri Castañeda** (Valladolid, 1859ko apirilaren 5a-Gasteiz, 1917ko urriaren 21a) idazle eta politikari gasteiztarra. "Jaizkibel", eta "Rivachera" izengoitiak erabili zituen.

Gasteiztar familiakoa, Medikuntza ikasi zuen Valladolideko Unibertsitatean. Gazte-gaztetatik historiarekiko zaletasun handia agertu zuen. Gasteizen bizi izan zen, eta han bizi izan zen bizitza osoan. Gasteizko alkate izan zen 1895 eta 1897 artean, eta azken urte honetan Elisabet Katolikoaren Gurutze Handia irabazi zuen. Bere agintaldian elektrizitatea eta telefono sarea jarri zituzten Gasteizen. Herrialdeko bizitza politikoan ere parte hartu zuen, Amurrioko diputatu aukeratu zuten 1888tik 1892ra, eta Gasteizkoa 1905etik 1909ra.

## Obra 
Lan tekniko ugari plazaratu zuen. Ziur asko hau da ezagunena:
* *Vitoria histórica* (1903). Lehen edizioaren hitzaurrea Herminio Madinabeitiak idatzi zuen. Bigarren edizioa *Vitoria y sus cercanías* izenburuarekin atera zen, Federico Baraibarren hitzaurrearekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Espainiako Historia Errege Akademiaren webguneko biografia.
Urte berriko betaurreko

eskuinera|thumb|2009rako urte berriko betaurrekoak.
**Urte berriko betaurrekoak** hurrengo urteko zenbakiak dituzten betaurrekoak dira, normalean Urte Berriko jaietan erabiltzen direnak. Richard Sclafanik eta Peter Cicerok asmatu eta patentatu zituzten 1992an, baina beste enpresa batzuek antzeko bertsioak egin dituzte. Urte berriko betaurrekoen inspirazioa eta ospea hurrengo urtearen erdialdeko bi digituek (1990-2009 urteetakoek, 9 eta 0) erdian zutelako sortu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Silvio Piola

**Silvio Piola** (Robbio, 1913ko irailaren 29a - Gattinara, 1996ko urriaren 4a) italiar futbolari eta entrenatzailea izan zen. Garai hartako aurrelari onenetako bat izan zen, eta historiako Italiako futbolaririk onenetakoa da.

1929 eta 1954 artean 566 partida jokatu zituen Serie An eta 333 gol sartu eta sartu zituen lehiaketa guztietan. FC Pro Vercelli 1892, SS Lazio, Torino FC, Juventus FC eta Novara Calzio taldeetan jokatu zuen.

34 partida jokatu zituen Italiako futbol selekzio nazionalarekin, eta 30 gol sartu zituen. 1938ko Munduko Futbol Txapelketan txapeldun izan zen Italiarekin.

Ondoren, Cagliari Calcio taldeko entrenatzailea izan zen.

## Palmaresa 
**Italy**
* Munduko Futbol Txapelketa: 1938
* Erdialdeko Europako Nazioarteko Kopa: 1933–35

**Italiako Ligako golegile nagusia**: 1936-37, 1942-43

## Kanpo estekak
Cuauhtémoc (Mexiko Hiria)

thumb|250px|left|Cuautémocen koloniak.
**Cuauhtémoc** Mexiko Hiria banatuta dagoen 16 lurralde-barrutietako bat da. Iparraldean Azcapotzalco eta Gustavo A. Madero ditu mugakide, hegoaldean Iztacalco eta Benito Juárez, mendebaldean Miguel Hidalgo eta ekialdean Venustiano Carranza. Bere izena Cuauhtémoc tlatoani aztekaren errekonozimendua da, Mexiko-Tenochtitlaneko guduan borrokatu zuena. Barruti honek 34 kolonia hartzen ditu guztira. Cuauhtémoc alkatetza Mexiko Hiriaren bihotza da, eta bertan dago bere Hirigune Historikoa.

## Koloniak 
34 kolonia dira:

* Algarín
* Ampliación Asturias
* Asturias
* Atlampa
* Buenavista
* Buenos Aires
* Benito Juárez Hirigunea
* Erdialdea
* Condesa
* Cuauhtémoc
* Doctores
* Esperanza
* Ex Hipódromo de Peralvillo
* Felipe Pescador
* Guerrero
* Hipódromo
* Hipódromo Condesa
* Juárez
* Maza
* Morelos
* Obrera
* Paulino Navarro
* Peralvillo
* Roma Norte
* Roma Sur
* San Rafael
* San Simón Tolnahuac
* Santa María Insurgentes
* Santa María la Ribera kolonia
* Unidad Habitacional Nonoalco-Tlatelolco
* Tabacalera
* Tránsito
* Valle Gómez
* Vista Alegre

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cuauhtémoc azteken heroia.

## Kanpo estekak
Austria eta Suitza arteko muga

**Austria eta Suitza arteko muga** Suitzako Konfederazioa eta Austriako Errepublika banatzen dituen nazioarteko muga da. Biak Schengen eremuaren parte badira ere, Suitza ez da Europar Batasuneko kidea. Austriar aldetik, Tirol eta Vorarlberg estatuak eta, suitzar aldetik, Grisonia eta Sankt Gallen kantonamenduak bereizten ditu.

## Ezaugarriak 
Austria, Suitza eta Italiaren arteko muga hirukoitza Piz Ladetik iparraldera dago, Engadinean. Mugak Inn ibaiaren ibilguari jarraitzen dio, Martina eta Nauders artean, eta, ondoren, mendebalderantz doa, Samnaun aldera. Alpe Garaiak zeharkatzen ditu, Grübelekopf (2.894 m), Bürkelkopf (3.033 m), Greitspitz (2.867 m), Piz Rots (3.097 m), Fluchthorn (3.398 m), Augstenberg (3.230 m), Piz Buin (3.312 m) eta Gross Seehorn (3.122 m) tontorrak lotuz. Gutxi gorabehera Engadinaren iparraldeko arroari jarraitzen dio. Ondoren Isentällispitz (2.873 m) eta Schesaplana (2.964 m), Prättigau haranaren iparraldeko arroan zehar, eta Naafkopfen Suitza, Austria eta Liechtensteingo muga hirukoitzarekin topo egiten du.

Suitza-Austria-Liechtenstein muga hirukoitzetik, Suitza-Austriako mugak alpetar Rhina jarraitzen du (Suitza eta Liechtenstein arteko muga ia osatzen duena), Diepoldsauren ekialdera igaroz eta Rheinecken Konstantzako aintzirara iritsiz; Suitza-Austria-Alemania ateko muga hirukoitza Konstantzako aintziraren barruan dago.

## Historia 
Mugaren egungo ibilbideak, azken finean, XIV eta XV. mendeetan Rhinetik mendebaldera bere jatorrizko domeinuetan Habsburgo dinastiaren eragina mugatzeko hainbat aurkarien (batez ere Suitzako Konfederazio Zaharrarena eta Hiru Ligena) arrakasta islatzen du.  XV. mendearen aurretik mugako eremu alpetarraren zatirik handiena Hiru Ligen kanpoko muga izan zen (Vinschgau izan ezik, Austriak 1499 arte ez baitzuen eskuratu eta XVIII. mendean jokatutako lurralde gisa mantendu baitzen). Alpeetako Rhingo haranak, aldiz, historia feudal konplexua du (neurri batean XIV. eta XV. mendeetan Toggenburgeko kondeei esker), baina bere ezkerraldeko lurraldeak Suitzako Konfederazioren parte bihurtu ziren XVII. mendean.

Gaur egungo muga, 1798an Helveziar Errepublika sortzearen ondorio da. XIX. mendean, Austriar Inperioaren mendebaldeko mugaren zati zen, eta, ondoren, Austria-Hungariarena. XX. mendean, Austriako Lehen Errepublikaren, Austriako Estatu Federalaren, Alemaniar Naziaren eta Aliatuek okupatutako Austriaren, eta, azkenik, 1955ean eratutako Austria modernoaren zati zen. Liechtenstein, 1805eko Presburgeko Itunari esker printzerri independente bilakatu zen, baina 1866ra arte Rhingo Konfederazioko kidea izaten jarraitu zuen.

Suitza 2008ko abenduan Schengen eremura atxiki izanak bi herrialdeen arteko pasaporte-kontrol guztiak indargabetu zituen. Hala eta guztiz ere, Suitzako eta Austriako aduanetako funtzionarioek mugako pasaguneetan jarraitzen dute, oraindik ere aduana-kontrolak egiteko aginpidea baitute, Suitza Europar Batasuneko aduana-batasunetik kanpo baitago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Naafkopf

**Naafkopf** (2.570 m.) Rätikon mendizerrako mendia da, mendebaldeko Rhetiako Alpeetan dagoena. Austria, Liechtenstein eta Suitza arteko muga hirukoitza da.

## Mendizaletasuna 
Naafkopfa ondo garatutako errepide-sare batek du. 2.200 metro inguruko ipar-mendebaldeko hegala duenez, Pfälzerhütte ibaiaren eta Salarueljoch mendiaren (ekialdean) arteko lotura bat du.

Naafkopfak igotzeko, Liechtensteingo Klub Alpetarreko Pfälzerhütteko ibilbideak oinarri gisa erabiltzen dute. Klubak etxola bat dauka ordu beteko ibilaldian gailurra egiteko. Alpeetatik hegoaldera, Ijesera, 2 ordu eta erdi inguru irauten du ibilaldiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Schesaplana

**Schesaplana** (2.964,3 m.) Rätikon mendizerrako mendia da, mendebaldeko Rhetiako Alpeetan dagoena.

Bere iparraldeko magalean Brandner Gletscher izeneko glaziar bat du. Ekialdean Lünersee aintzira du.

Zenbait ibilbidetatik irits daiteke gailurrera ibilaldi batean, eta, beraz, mendizaleek inguruan dauden mendiko babeslekuen artean hainbat eguneko txangoak egiteko erabiltzen dute. "Prättigauer Höhenweg" izeneko Rätikon katea bere hegoaldeko aurpegian zehar jarraitzea ibilbide errazagoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marie-José Basurco

**Marie-José Basurco** (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1947), idazlea. Egun, Urruñan bizi da. Hainbat eleberri eta ipuin-bilduma idatzi ditu. Sariak ere jaso izan ditu bere lanengatik. Haren lanek Espainiako Gerra Zibila eta euskal erresistentzia dituzte ardatz.

## Biografia 
## Lanak 
**Nouvelles d’ici* (1987) 
**L’exilée* (Le Temps des Cerises, 1997)
**Retour d’exil* (DENETARIK BAIONA, 1997)
**Sois forte, Lucia* (Gatuzain*, 2007)*
*''Le valse de l'oie* (Gatuzain 2009)
**Souvenirs d'ici et d'ailleurs* (Gatuzain, 2011)
**Le mur des absents* (Gatuzain, 2014)
**J'ai quelque chose à te dire'' (Cairn Editions, 2016)

## Sariak 
*Euskal Herriko Kultura Zentroa (1986)
*Baiona Hiria Sariak: lehen saria (1987)
*Edition L’oeil Sauvage: lehen saria (1994) 
*Nouveaux Cahiers de l’Adour: zilarrezko luma (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Piz Buin

**Piz Buin** (3.312 m.; alemanez  ahoskatua) Silvretta mendizerrako mendia da, Austria eta Suitza arteko mugan dagoena. Vorarlberg eta Grisonia artean dago. Lehenengo igoera 1865eko uztailaren 14an egin zuten Josef Anton Spechtek eta Johann Jakob Weilenmannek Jacob Pfitscher eta Franz Pöll gidariei esker.

## Geologia eta flora 
Piz Buin, inguruko mendiak bezala, Silvrettaren estalkiko harri kristalinoz osatuta dago, batez ere gneissez osatuta dagoena. Piz Linard (3410 m) eta Fluchthorn (3399 m) tontor altuenak ez bezala, nagusiki hornblendegneissez osatuak, Piz Buin granito arinagoz eta augengneissez osatuta dago.

Landaretza urria da, Silvrettako goiko tontorretan gertatu ohi den bezala, eta harri-landareak eta elur-etapako hondakinak besterik ez daude. Likenez eta goroldioez gain, aipatzekoa da *Ranunculus glacialis* espeziea, Piz Buin mendiaren gailurrean ere loratzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dzungariako Khanerria

**Dzungariako Khanerria** gaur egungo Kazakhstango ekialdean eta Txinako mendebaldean, Dzungaria eskualdean, zegoen khanerria izan zen, hegoaldetik Kirgizistaneraino eta iparraldetik Siberiaraino iritsi zena. Oirat izeneko mongol jatorriko herri nomadak populatu zuen. Bere hedapena 1678an hasi zen bere liderretako bati, dalai lamaren eskuetatik *boshugtu khan* titulua jasoko zuen Galdani, esker. 1697an hil ondoren eta bere oinordekoa zen Tsewang Rabtan 1727an hil ondoren, khanerria gainbeheran sartu zen, 1758 inguruan Qing dinastiaren Txinatar Inperioari gehitu zitzaion arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mari Tere Alberdi

thumb|260px|Durangaldeko pentsiodunak
**Mari Tere Alberdi Olabegoia** (Berriz, Bizkaia 1944ko apirilaren 22a) sukaldaria, tabernaria eta aktorea da.

## Biografia 
Arkotxan jaio zen, Berrizko Sallobente auzoan. 9 urte zituela Ganekoetxera joan ziren bizitzera.12 urte zituela, aita hil zitzaion eta ama hiru seme-alabekin alargun geratu zen. Ganekoetxen zuten tabernan lan egin behar izan zuen umetatik.

1982ko urtarrilaren 24an eraso bat  jaso zuen Ganeketxe tabernak Batallon Vasco Españolek Goma-2 400 gramo eztandarazi zituen. Eraso faxistan, zazpi lagun zauritu ziren, jantokian afaltzen ari zirela. Bat establezimenduko langilea zen. Beste bost bezero onik atera ziren, tartean haurtxo bat. Tabernan, une hartan, hogei lagun gehiago zeuden. «Benetako tragedia izan zitekeen!», adierazi zuen Maritere Alberdik. 1979an erosi zituen negozioa eta honi atxikitako etxea. Bere amarekin batera erosi zituen, Angela Olabegoia, Gregorio Alberdiren alargunarekin. 

Hurrengo goizean, igandean, herriko ostalaritza-establezimenduek eta establezimendu publikoek protesta gisa ez irekitzea erabaki zuten. Gainera, udalak eta auzotarrek salaketa aurkeztu zuten Batallon Vasco Españolen ekintza gaitzesteko premiazko osoko bilkura baten ostean. Manifestazio isila egin zen berrizko kaleetan barrena. Urteak igaro arren, nekez ahazten du Mari Terek gertaera hura. 

## Ibilbide profesionala 
Berrizko Ganekoetxen hainbat urtetan sukaldari eta tabernari lanetan aritu zen. Kanariar uharteetan ere egin zituen urte batzuk, euskal menuak eskainiz. Bere asun tortillaren errezeta telebistan agertu zen.

## Bestelakoak 
Antzerki lanetan ere aritu da.

Ohitura izan da Berrizen, San Pedro egunean Mari Terek, berak prestatutako pontxea eskaintzea herriko dantzariei, dantzari dantzaren ondoren.

Telebistan ikusi dugu, Joseba Argiñanoren "A bocados" programan eta "No es país para sosos" programan ere bai.

Durangaldeko pentsiodunen mugimenduan ere partaide aktiboa da 2018tik. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santo Daime

**Santo Daime** kultu sinkretikoa da, Brasilgo Acre estatuan sortua, Amazonian, 1930eko hamarkadan. Raimundo Irineu Serrak sortu zuen, *Padrinho Irineu* deitzen zutena eta gaur egungo jarraitzaileek  *Mestre Irineu* deitua.

Kultu horrek elementu kristauak (herri-katolizismokoak), Europako tradizio espiritistakoak, indigenak eta afrikarrak biltzen ditu nahasketa ispiritual batean, eta Amazoniako medikuntza tradizionalaren parte izan den ayahuasca izeneko infusioa hartzea barnebiltzen du.  Substantzia psikoaktibo enteogenoak hartzean oinarritutako errituak ditu, kontzientziaren eta adimenaren egoera asaldatuak bilatuz.

Gaur egun, Brasilen eta munduan 10.000 jarraitzaile inguru dituela kalkulatzen da. Legez eratutako elizak daude ia Brasilgo estatu guztietan eta Espainian eta Herbehereetan, besteak beste, eta baita doktrinaren gurtzak ospatzen dituzten taldeak ere Perun, Bolivian, Estatu Batuetan, Kanadan, Japonian, Mexikon, Argentinan, Txilen, Uruguain, Venezuelan, Ekuadorren, Kolonbian eta Portugalen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gábor Csapó

**Gábor Csapó** (Budapest, 1950eko irailaren 20a - *ibidem*,  2022ko azaroaren 27a)  hungariar waterpolo jokalaria izan zen.

## Klubak 
* Ujpest Dozsa (Hungría ))
* SZEOL AK (Hungría)
* Vasas SC (Hungría)
* Palermo Sirakusa (Italia)

## Palmares 
* Zilarra 1983ko Erromako Europako Txapelketetan
* Zilarra 1982an Guayaquileko Munduko Txapelketetan
* Brontzea 1980ko Moskuko Olinpiar Jokoetan
* Zilarra 1978ko Berlingo Munduko Txapelketetan
* Urrea 1977ko Jönköping-en Europako Txapelketetan
* Urrea 1976ko Montrealgo Olinpiar Jokoetan
* Zilarra Caliko Munduko Txapelketetan 1975ean
* Urrea 1974ko Vienako Europako Txapelketetan
* Urrea 1973ko Belgradeko Munduko Txapelketetan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sports Reference
Sandy Casar

**Sandy Casar** (Mantes-la-Jolie, 1979ko otsailaren 2a) frantziar txirrindulari ohia da, profesionala 2000tik 2013ra. Lehenengo hamarren artean sailkatu zen 2006ko Italiako Giroan eta 2009ko Frantziako Tourrean.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli handietan 
—: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Claudia Faci

**Claudia Faci** (Lille, 1966ko martxoaren 9a) espainiar dantzaria, koreografoa, aktorea, irakaslea eta autore independentea da. 

## Biografia 
Claudia Facik Lola de Ávila amaren eta Maria de Avila amamaren dantza-bidea jarraitu du. Munduan egoteko eta gizartearekin harremanak izateko modu bat zuen dantzari-familia baten barruan jaio zen. 

Dantzan titulua du Dantzako Errege Kontserbatorioak. Koreografo gisa, lehen bi lanak estreinatu zituen 1989an: *Si supieras* eta *La noche*, Madrileko Teatro Español antzokian. 90eko hamarkadan, beka bat lortu zuen Londresen graduondoko ikasketak egiteko, eta, geroago, antzerkia egitea eskaini ondoren, Juan Carlos Corazza aktorearen nazioarteko estudioan aktore gisa trebatu zen.*Antzerki dantzaren gailuak nola funtzionatzen duen erakutsi didate sehaskatik, eta arauak oinarritik hain ondo ezagutzeak aukera eman dit arauak manipulatzeko, aldatzeko edo mugak behartzeko. Dantzaren iturri oso sakonetatik eta zaharretatik edan dudalako,* azaldu zuen 2012an."Erabateko etsipenez" Idazten hasi zela esaten du. *Harreman handia izan du Chantal Maillard-en lanarekin, baita pertsonalki ere. Berak idatzi zuen lehen lana. Gero postestrukturalistak irakurri ditut, beste jende askok bezala.*

2008tik 2018ra bitartean, hauek ekoitzi eta aurkeztu ditu: *Agnès*; *Le spectre de la rose*, Jaime Pien-Salazarren ondoan; A.n.a, Nazioarteko Eszena Garaikidearen Jaialdiak koproduzitua (Madril); *Qué sería de mi en una noche como esta si no fuera por ti*,  La Noche en Blancorekin koproduzitua,  Madril; *Trilogia del Desastre* - PLOT - *Esto es lo que hay - You name it;* Einfach so - La Pastoral; *Construyo sobre el olvido*; *Valientes*, Terrorismo de Autor kolektiboarekin lankidetzan, eta *Estoy pensando en tortugas*, Naves Mataderoren – Arte Bizien Nazioarteko Zentroaren babespean.

2017an eta 2018an, hurrenez hurren, CDNko bi produkziotan parte hartu zuen aktore-lanetan: Federico García Lorcaren *Bodas de sangre*, Pablo Messiezen zuzendaritzapean, eta Minke Wangen *Un idioma propio*, Víctor Velascoren zuzendaritzapean.

2015ean, "Vida laboral" tailerra egin zuen, lanbideei buruzko hausnarketa kolektiborako lana, La Casa Encendidan erretiratutako gizon heldu batzuen esperientziaren bidez.

Pradillo Antzokian (Madril) eta Naves Mataderon ere bizi izan da artista, eta *Estoy pensamiento en tortugas* (2018) sortu zuen.

## Antzerkia 
## Zinema 
## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ander Ioldi

**Ander Yoldi Aizagar** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 2000ko irailaren 9a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Bere anai nagusia Mikel futbolaria da ere. Normalean aurrelari postuan aritzen da. Pamplona taldeko harrobian hezia da. Bere lehen taldean eta Mutilveran jokatu ondoren, 2021eko udan Osasunak fitxatu zuen bere bigarren taldean jokatzeko Bigarren Federazioan. Bere lehen denboraldian Lehen Federaziorako igoera lortu zuen. 2024ko udan talde gorritxoak Córdobara lagatu zuen Bigarren mailan esperientzia pilatzeko. Naiz eta partida ugari jokatu, hurrengo urtean ez zun lekurik izan lehen talde gorritxoan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29 eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Calum Johnston

**Calum Johnston** (Glasgow, 1998ko azaroaren 1a) Britainia Handiko txirrindularia da, profesionala 2022tik Caja Rural-Seguros RGA taldean.

## Palmaresa 
**2021**
* Kantabria Itzuliko etapa bat eta Mendiko Sailkapena
* Leintz Bailarari Itzulia
* Robert Innova Saria
* 2. San Roman Sarian
* 2. Euskaldun Txapelketan
* 3. Laudio Sarian
* 3. Andra Mari Txiki Sarian

## Taldeak
* Caja Rural-Seguros RGA - (2022-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Frank Høj

**Frank Høj** (Holte, 1973ko  urtarrilaren 3a) danimarkako txirrindulari ohia da. Danimarkako Txapelduna izan zen. 

Bi joko olimpikoetan partehartu zuen eta bakoitzean diploma olimpikoa eskuratu zuen. 

## Palmaresa 
**1993**
* Milk Raceko etapa bat 
**1994**
* Omloop van de Westhoek
* Zellik-Galmaarden
* Franko Belgikar Zirkuituko etapa bat
**1995**
* 2. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan
**1996**
* 3. Franco-Belgikar Zirkuituan
**1997**
* Zottegem Hiriko Sari Nagusia
* 2. Zellik-Galmaardenen
* 3. Jef Scherens Sari Nagusian
* 3. Gullegem Koersen
* 3. G.P. Berlare
* 5. Isberguesko Sari Nagusia-n
* 5. G.P. Tienen-ean
**1998**
* 20px 15px Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Franko Belgikar Zirkuitua 
* Veenendaal-Veenendaal
* Maiatzaren Lehena Sari Nagusia
* Omloop van het Waasland
* 2. Isberguesko Sari Nagusian
* 2. Gullegem Koersen
* 3. Brusela-Ingoolgemen
**2000**
* Le Samyn
**2003**
* Herning Sari Nagusia
* 2. Saxoniako Itzulian
**2004**
* Herning Sari Nagusia
**2005**
* Franko Belgikar Zirkuituko etapa bat
**2006**
* 7. Paris-Toursean
**2008**
* 2. Danimarkako erlojupeko txirrindularitzako txapelketan
* 3. Danimarkako errepide txirrindularitzako txapelketan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cédric Vasseur

**Cedric Vasseur** (Hazebrouck, 1970eko abuztuaren 18a), Frantziako txirrindulari ohia da. Cofidis taldeko zuzendari nagusia da 2018tik.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli handietan
—: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Hans De Clercq

**Hans De Clercq** (Deinze, 1969ko martxoaren 3a) belgikar txirrindulari ohia da. Erretiratu ostean Vlaanderen Baloise taldeko zuzendaria izan zen.

## Palmaresa 
**1990**
* Flandriar Gezia
**1991**
* 2. Hasselt-Spa-Hasselten
**1992**
* Franco-Belgikar Zirkuituko etapa bat
**1994**
* 2. Gullegem Koersen
**1995**
* 2. Flandriako txapelketan
**1997**
* 2. Franco-Belgikar Zirkuituan
* 3. Omloop Mandel-Leie-Schelden
* 3. Flandrian Zeharen
**1998**
* Franco-Belgikar Zirkuituko etapa bat
* 2. Flandriako txapelketan
**2000**
* Brusela-Ingooigem
**2001**
* Haribo Klasika
* La Panneko Hiru Egunetako etapa bat
* 2. Kuurne-Brusela-Kuurnen
* 2. Stadsprijs Geraardsbergenen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauri Aus

**Lauri Aus** (Tartu, 1970eko azaroaren 4a - Matjama, 2003ko uztailaren 20a) estoniar txirrindularia izan zen. 

Errepidean entrenaten ari zelarik, kamioi batek harrapatuta hil zen eta bere hirian omenaldi bat egiten da uztailaren 20an.

## Palmaresa 
**1992**
* Bidasoako Itzuliko etapa bat 
**1993**
* Essor basque
**1996**
* Britainia Handiko Itzuliko bi etapa
**1997**
* Limousingo Tourra eta etapa bat
* Poloniako Itzuliko etapa bat
**1998**
* Haribo Klasika
* Tour du Poitou-Charentes eta etapa bat 
* 2. Tour de l'Oisen eta etapa bat 
* 2. Estoniako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 3. Estoniako errepide txirrindularitza txapelketan
* 3. Boucles de Seine Saint-Denisen
**1999**
* Isberguesko Sari Nagusia
* 3. Limousingo Tourrean
**2000**
* 20px 15px Estoniako errepide txirrindularitza txapelketa
* 20px 15px Estoniako erlojupeko txirrindularitza txapelketa
* 2. Marseillesa Sari Nagusian
**2001**
* Poitou Charentes Tourreko etapa bat
**2003**
* 3. Tallin-Tartu Sari Nagusian
* 3. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Estatu federatu

thumb|323x323px|Munduan estatu federalak dituzten herrialdeak (*berdez*).
**Estatu federatu** edo **entitate federalak** (estatua, probintzia, eskualde, kantoi, lurralde, gobernazio, oblast, emirerri edo herrialdea izan daitezkeelarik) federazioa osatzen duten unitate administratiboak (komunitate territorial eta konstituzionalak) dira.

## Estatu federatudunak munduan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villeneuve-Saint-Vistreko ontziak

**Villeneuve-Saint-Vistreko ontziak** Villeneuve-Saint-Vistre-et-Villevotte herrian (Marne) aurkitutako urrezko artefaktu batzuk dira. Nahita lurperatutako objektu sorta bat izan ziren, eta aurkitu zirenak izan ziren bi katilu, bi eskumuturreko, bi eraztun eta urrezko hari bat. Brontze Aroko urregintzako estilo berezi batekoak dira, zeinaren parekideak Gipuzkoan ere aurkitu diren, Axtrokiko ontzietan.

1910eko udaberrian aurkitu zituzten, bidegurutze baten ondoan lan batzuetan. Frantziako Arkeologia Museo Nazionalean daude erakusgai, Brontze Aroko Frantziako beste objektu ezagun batzuekin, haien artean Avantongo urrezko konoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arantxa Argüelles

**Arantxa Argüelles** (Zaragoza, 1970ko azaroaren 1a) zaragozar dantzaria eta zuzendaria da.

## Biografia 
Arantxa lau urterekin hasi zen dantza ikasten Maria de Avilaren Eskolan. Madrilgo Goi Eskolan dantza ikasketak egin zituen. Madrileko Errege Kontserbatorioko ohorezko matrikula duen tituluduna.   Besteak beste, Zaragozako Batallador saria (1987), San Jurgiren Gurutzea (1991) eta Zaragozako Alaba Kuttun titulua (1991) jaso zituen.

### Arantxa Argüelles Dantza Zentroa 
Zaragozako Dantza Zentro honek Arantxa Argüellesek dantzaren munduan duen esperientzia profesional guztia biltzen du bai afizionatuentzat, bai dantzari profesionak izan nahi dutenentzat. 

## Sariak eta aintzatespenak 
Hainbat sari jaso zituen:

* Eurovisióneko Gazte Dantzarien Lehiaketan (1985)  Urrezko Domina Parisko Villa Dantza Lehiaketan (1986), Antonio Castilla dantzariarekin batera.
* Zaragozako Batallador saria (1987)
* San Jurgiren Gurutzea (1991)
* Zaragozako Alaba Kuttun titulua (1991)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa: Arntxa Argëlles dantzan, *Black Swan pas de deux,* Williams Vega, lehen zatia

*
Ana Laguna

**Ana Laguna** (Zaragoza, 1954ko maiatzaren 16a) dantzari espainiar-suediarra da. María de Ávilaren jarraitzaile historiko garrantzitsuenetako bat da eta Europako balet garaikidean karrera sendoa du. Bere karrera ia osoa Stockholmen, Suedian egin du, Cullbergen lerroen barruan.

## Biografia 
Zaragozan ikasi zuen María de Ávilarekin. Mats Ek dantzari eta koreografo suediarrarekin, 1985etik 1993ra bitartean Cullberg taldeko zuzendari artistikoa izan zenarekin, ezkondu zen.  

### Lan ibilbidea 
1974an, Stockholmeko Cullberg Ballet-en parte hartu zuen, Birgit Cullberg-en eta Mats Ek-en zuzendaritzapean. Ana Lagunaren errepertorioan Mats Ek, Jirí Kylián, Christopher Bruce, Maurice Béjart, Nacho Duato, Pierre Perrault, Ohad Naharin eta William Forsythe koreografiak daude. Nederlands Dans Theater (1980-81) lanean urtebete eman ondoren, Ana Laguna Cullberg Balletera itzuli zen, eta hantxe jarraitu zuen Mats Ek-en ekoizpenen rol nagusiak dantzatzen.

## Sariak eta goraipamenak 
* 1990ean Dantza Sari Nazionala (Espainia).
* 1997an Zaragozako alaba kuttuna.
* 2019 - Madrileko Komunitateko Kultura Saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Mats Ek : Place/Ställe Ana Lagunagatik eta Mijaíl Barshnikov

## Kanpo estekak
Christine McVie

**Christine Anne McVie** (Bouth, Lancashire, 1943ko uztailaren 12a - Londres, 2022ko azaroaren 30a), **Christine Anne Perfect** jaiotza izenez, ingeles abeslari eta musikaria izan zen. Ezaguna da, batez ere, Fleetwood Mac taldeko bokalista eta teklatu-jotzailea izan zelako.

## Bizitza 
Anne Christine Perfect Ingalaterrako Bouth herrian jaio zen, Ingalaterrako ipar-mendebaldean, 1943ko uztailaren 12an, baina Smethwicken hazi zen, Birminghametik gertu. Oso gazterik hasi zen pianoa jotzen, aita irakasle zuela. Hamabost urterekin, Fats Dominoren musika ezagutu ondoren, blueserako interesa piztu zitzaion. 

Bigarren hezkuntza amaitutakoan, eskultura ikasi zuen Birminghameko Moseley School of Art-en. Garai hartan, duoa osatu zuen Spencer Davisekin, baina iraupen txikikoa izan zen. 1966an, ikasketak finitu ondoan, Londresera aldatu eta erakusleiho-atontzaile jardun zuen lanean. Hurrengo urtean, Chicken Shack blues taldean sartu zen, teklatu-jotzaile eta abeslari aritzeko. 1969an utzi zuen taldea, John McVie Fleetwood Maceko baxu-jotzailearen ezkondu eta gero.

1970eko hamarkadaren hasieran sartu zen Fleetwood Macen. Blues taldea izatetik zetorren Fleetwood Mac, baina lehenik Christine McVie eta ondoren Stevie Nicks eta Lindsey Buckingham bandan sartu zirenean, haren soinua erabat aldatu zen, eta pop eta rock melodikora jo zuen bete-betean. Garai hartakoak dira *Rumours* (1977) —historian gehien saldutako diskoetako bat—, *Tusk* (1979), *Mirage* (1982) eta *Tango in the Night* (1987). Taldearen abestietako batzuk idatzi zituen, hala nola, "You Make Loving Fun", "Don't Stop" edota "Little Lies" (Eddy Quintelarekin batera).

1998tik 2014ra, Fleetwood Macetik kanpo egon zen eta bakarkako bi album argitaratu zituen. 2022ko azaroaren 30ean hil zen, Londresen. Taldeko lagunek ohar baten bitartez agurtu zuten: "Bakana eta berezia zen, eta neurriz kanpoko talentua zuen. Talde batean edonork izan lezakeen musikari onena izan zen, eta baita bizitzan izan litekeen adiskiderik onena ere".

## Diskografia 
### Bakarka 
*1970 - *Christine Perfect* 
*1984 - *Christine McVie*
*2004 - *In the Meantime*
*2017 - *Lindsey Buckingham Christine McVie*, Lindsey Buckinghamekin

### Chicken Shackekin 
*1968 - *Forty Blue Fingers, Freshly Packed And Ready To Serve*
*1969 - *OK Ken*

### Fleetwood Macekin 
*1971 - *Future Games*
*1972 - *Bare Trees*
*1973 - *Penguin*
*1973 - *Mystery to Me* 
*1974 - *Heroes Are Hard to Find* 
*1975 - *Fleetwood Mac*
*1977 - *Rumours*
*1979 - *Tusk*
*1982 - *Mirage*
*1987 - *Tango in the Night*
*1990 - *Behind the Mask*
*1995 - *Time*
*1999 - *The Dance*

### Bildumak 
*1977 - *Albatross*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Murray Halberg

Sir **Murray Gordon Halberg** (Eketāhuna, 1933ko uztailaren 7a - Auckland, 2022ko azaroaren 30a) zeelandaberritar atleta izan zen.

Errugbian jokatu zuen gaztetan, baina lesio larri batek erretiratzera behartu zuen eta Arthur Lydiard entrenatzailearen laguntzarekin atletismoan aritu zen.

1956ko Udako Olinpiar Jokoetan 11. postuan geratu zen 1.500 metroko lasterketan. 1960ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 5.000 metroko lasterketan, eta bosgarren geratu zen 10.000 metrokoan.

1958ko eta 1962ko Commonwealth Txapelketetan hiru miliako lasterketako txapelduna ere izan zen.

Gero, jarduera filantropikoetan aritu zen eta kondekoratu egin zuten.
Kanpai-jotze

**Kanpai jotze** terminoarekin honakoa adieraz daiteke:
* Eliza edo tenplu bateko kanpaiak jotzeko ekintza.
* Eskuzko kanpai-jotze, Gizateriaren Ondare Immaterial izendatutako ekintza.
* Masturbazioa, bereziki gizonezkoena.