open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Funkwhale

**Funkwhale** Interneteko streaming sistema bat da audio bildumak modu federatuan kudeatzeko. Streaming bidezko musika libreko zerbitzariak sortzeko euskarria eskaintzen du Funkwhale, auto-ostatua eta federatua den sistema bat sortzeko. Agate Berriot-ek 2015. urtean sortu zuen, Grooveshark auto-ostatatzeko alternatiba gisa.

**Funkwhale** audioak entzun eta partekatzeko sare libre eta deszentralizatua da. Fedibertsoaren parte da.

Erabiltzaile bakoitzak bere liburutegia du audioak gehitzeko eta, nahi izanez gero, instantzia bereko edo beste bateko beste erabiltzaile batzuekin partekatzeko.

2018az geroztik, *Activity Pub* protokoloa du oinarri proiektu honek, eta, horri esker, musika-liburutegiak truka daitezke erakundeen artean, sistema federatua da. Nahiz eta hasiera batean ez zegoen aurreikusita, —liburutegiak instantzia bateko administratzaileek kudeatzen zituzten hasiera batean—, baina orain kontu zehatz bati atxikitzen zaizkio. 2019an zerbitzuak ez du oraindik audio-fitxategiekin etiketak erabiltzeko aukerarik ematen, nahiz eta aurreikusita egon. Irakurketa publikoa ere ez da posible instantzia batean konturik sortu gabe.

Funkwhalek eskaintzen dituen aukeren artean, abesti gogokoenak markatzeko eta erreprodukzio-zerrenda pertsonalizatuak sortzeko aukera nabarmentzen da. Instantzia batean konektatuta zaudenean, instantzia federatu guztien pistak entzun ditzakezu instantziaren cache memorian dagoen biltegiratze-sistema baten bidez.

Zerbitzua bateragarria da *APS Subsonic* protokoloarekin. Protokolo hau onartzen duten aplikazioetako audioak entzuteko eta telefono adimendun batean, multimedia-zentro batean edo aplikazio bateragarri bat funtziona dezakeen beste edozein gailutan, linean edo lineatik kanpo, entzuteko aukera ematen du.

Funtzionamenduari dagokionez, Python eta Django programazio lengoaiak erabiltzen ditu. Interfaze lehenetsia Javascript eta Vue.js-ekin dago idatzita. Federazioak *Activity Pub* protokoloa du oinarri. Eta API REST batek musika-liburutegia eta erabiltzaile-kontuak kudeatzen ditu.

## Euskal Herrian 
***Baleafunk.eus*** izan da euskaraz iAmetza-koen eskutik sortu den lehen Funkwhale instantzia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fedibertso.

## Kanpo estekak
Mateo 16:2b-3

[thumb|Pasartea [Codex Macedoniensis eskuizkribuan.]]
**Mateo 16:2b-3** (*gure garaiaren zeinua*) ebanjelioetako Jesus Nazaretekoaren, fariseuen eta saduzearren arteko liskarra deskribatzen du, zeruko seinale baten eskaeraren inguruan. Lehen eskuizkribu askotan falta den Itun Berriko pasarte bat da. XIX. mendearen bigarren erdialdeaz geroztik, jakintsuek pasabidearen egiazkotasuna eztabaidatu dute, eta pentsatzen dute beranduago sartu zen aipamen bat dela.

## Testua 
; Grezieraz

Ὀψίας γενομένης λέγετε, Εὐδια, πυρράζει γὰρ ὁ οὐρανός καὶ πρωὶ, Σήμερον χειμών, πυρράζει γὰρ στυγνάζων ὁ οὐρανός. τὸ μὲν πρόσωπον τοῦ οὐρανοῦ γινώσκετε διακρίνειν, τὰ δὲ σημεῖα τῶν καιρῶν οὐ δύνασθε.

*Opsias genomenēs legete, Eudia, pyrrazei gar ho ouranos kai prōi, Sēmeron cheimōn, pyrrazei gar stygnazōn ho ouranos. To men prosōpon tou ouranou ginōskete diakrinein, ta de sēmeia tōn kairōn ou dynasthe.*

; Itzulpena

Ilunabarrean, esan ohi duzue: *Arrats gorri, bihar eguzki*; eta goizean: *Goiz gorri, arrats euri*. Badakizue zeruaren itxurari igartzen, eta ez zarete gauza garai hauen seinaleei igartzeko.

## Antzeko pasarteak 
Lukasen ebanjelioan 12:54-56:

Tomasen ebanjelioan Logion 91:2:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Goiz gorri

## Kanpo estekak
PixelFed

**PixelFed** edo **Pixelfed** software librean oinarritutako irudiak partekatzeko sistema federatu bat da, *Activity Pub* protokoloa erabiliz. Kanadako Daniel Supernault izeneko garatzaile batek 2018ko apirilaren erdialdean argitara eman zuen, Fediver softwarearekin bat egiteko. Irudiak Friendica, Mastodon, Nextcloud, Diaspora, PeerTube, Pleroma eta abarrekin partekatzeko aukera osoa ematen du. Software librea eta kode irekikoa denez, instantziak jar daitezke Fedibertsoan, modu federatuan instantziak konektatuz.

Batzuetan, Instagram-en alternatiba libre eta deszentralizatu bezala aurkeztu egin izan da.

Sistema PHP script programazio-lengoaian garatzen da eta Laravel frameworka erabiltzen du.

PixelFed-en argitaratutako irudiak edozein web orritan sar daitezke, kapsulatu edo txertatu daiteke. Moderazio-tresnak eta "stories" izeneko kontu batzuk ere baditu, eta, horiei esker, PixelFed instantzien edo jarduera mota horiek onartzen duen *Activity Pub* instantziaren arteko istorioak truka daitezke.

## Ikus, gainera 
* Fedibertso.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Software librea izanik, oraindik ez dago euskaraz, baina badago euskal instantzia bat:
* https://pixelfed.eus/(https://pixelfed.eus/)
Frank B. Kellogg

**Frank Billings Kellogg** (Potsdam, New York, 1856ko abenduaren 22a - Saint Paul, Minnesota, 1937ko abenduaren 21a) estatubatuar abokatu eta politikaria izan zen. 1929an Bakearen Nobel Saria irabazi zuen. 9 urte zituela, Minnesotara joan zen familiarekin, eta han zuzenbidea ikasi eta abokatu hasi zen lanean. 1905ean Theodore Roosevelt lehendakariak administrazioan sartu zuen. 1916an Alderdi Errepublikazaleak senatari hautatu zuen, eta 1922ra arte Senatuan egon zen. 1924an Calvin Coolidge lehendakariak enbaxadore izendatu zuen Erresuma Batuan eta 1925etik 1929ra estatu idazkaria izan zen bere gobernuan. Mexikorekiko harremanak hobetzearen arduraduna izan zen eta Txile eta Peruren arteko Tacna-Arica gatazka konpontzen lagundu zuen. Aristide Briand Frantziako atzerri-ministroarekin batera Briand-Kellogg Itunaren arduraduna izan zen. Itunak gerrari uko egitea dakar, politika nazionaleko tresna den aldetik. Biek jaso zuten Bakearen Nobel Saria.

## Kanpo estekak
TALIS

***Teaching And Learning International Survey***, ***TALIS*** akronimoarekin ezagunagoa, Irakaskuntzari eta Ikaskuntzari buruzko Nazioarteko Inkesta da ikaskuntza eta irakaskuntza alorreko informazioa batzeko. Ikaskuntzaren baldintzei buruzko mundu-mailako ebaluazio zabala da, eta 2008an egin zen lehenen aldiz. Garapenerako eta Ekonomiarako Erakundeak (ELGA) koordinatzen du, hezkuntza-politikak eta -emaitzak hobetzeko helburuarekin antolatu egin da.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* PISA txostena.
* TIMSS.
* PIRLS.

## Kanpo estekak 
*  OECD/TALIS website
Letraset

thumb| Letraset orri original bat ezkerrean (osoa), eta lehiakide baten antzeko produktua, sinboloekin eta partzialki erabilia.
**Letraset** izeneko produktua letra-tipoen eta sinbolo tipografikoen orri sortak ziren. Izen bereko enpresak sortua, 20. mendearen 2. partean oso ezaguna egin zen produktu bat izan zen, idazki eta artelan pertsonaletan letra konbinazio bereziak agerrazteko erabiltzen zen.

## Historia 
Letraset negozioa Londresen sortu zen 1959an, artista eta diseinatzaile komertzialentzako euskarri berritzaileak sortuz. Haien jatorrizko produktuar*i Letraset Type Lettering System* zetritzon. 1961erako, *Letraset Instant Lettering*, lehorreko hizki itsasgarriena garatu zuten, eta hori izan zen urte askotan beren oinarrizko produktua. Marka eta produktua, gauza bera bihurtu ziren.

Letraset orri tipiko batek hainbat karaktere errepikaturen errenkadak zituen. Euskal Herrian frantsesezko eta espainolezko orri desberdinak saltzen ziren, mugaren bi aldeetan. Letraset orriko karaktere bat beste orri batean agerrazteko, gainetik ezarri eta txanpon batekin edo beste era bateko tresna gogor batekin gainetik pasatzen zenuen, letra transferitu edo itsasteko, hala nola kalkomania batekin egiten den eran, baina lehorrean. Letrak erabili ahala, Letraset orria hustuz zihoan.

Eskuz ez bazen, etxe edo kontestu gehienetan testua ekoizteko modu bakarra idazmakina mekanikoa zen garaian, makinen letra-tipo beti finko eta tipikoarekin; testu batean izenburu bat, atal bereziren markatu, edo sinbolo gehigarri batzuekin zerbait ilustratu nahi zenean, Letraset erabiltzea zen ohikoa.

Inprimagailu, ordenagailu pertsonalen eta ofimatikaren hedapenarekin, azkar bihurtu zen Letraset produktu zaharkitua 1990eko hamarkadaren hasieran.

Letraset autoedizioen industrian sartzen saiatu zen, ImageStudio eta ColorStudio bezalako software paketeak sortuz Macintosh- erako, baina ahalegim hauek ez zuten sekula arrakasta handirik ikusi. Hala ere, enpresak garatutako letra tipo askok bide egin dute informatikaren garaian.

Enpresak kolorezko rotulkiak eginez iraun du 21. mendean. Letraset orri zaharrak biltzeko ekimenak badira, arkeologia industrialeko ekimen gisa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
TIMSS

Hezkuntzaren Lorpena Ebaluatzeko Nazioarteko Elkarteak **Matematikaren eta Zientzien Nazioarteko Azterlaneko Joerak** (ingelesezko akronimorekin, **TIMSS** akronimoarekin, ezagunagoa) mundu osoko ikasleen matematikaren eta ezagutza zientifikoaren nazioarteko ebaluazio probak dira, eta proba horiek aztertzen egiten diren txostenak. Parte hartzen duten ikasleak hainbat hezkuntza-sistematakoak dira (hainbat herrialdetako edo herrialdeetako lurralde-jurisdikziotakoak). Ikerketak garapen ekonomikoari, kokapen geografikoari eta populazioaren tamainari begiratzen dio, eta ikasleen egoera sozioekonomikoari. Parte hartzen duen hezkuntza sistema bakoitzean 4.500 ikasletik 5.000ra bitarte ebaluatzen dira gutxienez. Ikasleek matematika eta zientziak ikasteko baldintzei buruzko testuinguru-datuak batzen dira, ikasleen eta irakasleen datuak, zuzendaritza taldeenak eta guraso edo familienak. Datu horiek galdetegi eta galdera-sorten bidez batzen dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* PISA txostena.
* PIRLS.
* TALIS.

## Kanpo estekak 
*  IEA's TIMSS & PIRLS International Study Center at Boston College.
*  www.iea.nl: TIMSS. Trends in International Mathematics and Science Study..
*  U.S. Department of Education TIMSS.
*  TIMSS: What Have We Learned about Math and Science Teaching? - Education Resources Information Center Clearinghouse for Science Mathematics and Environmental Education, Columbus, Ohio.
*  Benchmarking to the world's best in mathematics. Quality control in curriculum and instruction among the top performers in the TIMSS.
Ma Rainey's Black Bottom (filma)

'''''Ma Rainey's Black Bottom''''' 2020ko George C. Wolfe estatubatuar zinema zuzendariaren film dramatiko bat da, 1982ko August Wilson antzerkigilearen izen bereko antzezlanean oinarritua. Viola Davis, Chadwick Boseman (bere azken film paperean), Glynn Turman, Colman Domingo and Michael Potts aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Ma Rainey, blues musikaren amatzat hartua, album berri bat grabatzen ari da Chicagon, 1927an. Grabazio sesioetan, tentsioak sortzen dira artistaren, ordezkariaren, ekoizlearen eta taldekideen artean.

## Aktoreak 
* Viola Davis: Ma Rainey
* Chadwick Boseman: Levee
* Glynn Turman: Toledo
* Colman Domingo: Cutler
* Michael Potts: Slow Drag
* Taylour Paige: Dussie Mae
* Dusan Brown: Sylvester
* Jonny Coyne: Sturdyvant
* Jeremy Shamos: Irvin

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
RDX

**Ziklotrimetilentrinitramina**, normalean **RDX**, **ziklonita**, **hexogeno**, **T4** edo **C1** deitua, nitroamina motako lehergaia da, erabilera industrial eta militarrak dituena.

Lehergai indartsu honek T.N.T.-ren (trinitrotoluenoren) potentzia %150 inguru du. Gainera, etxeko lehergailurik errazenetako bat da, eta, beraz, militarrek oso preziatua dute.

Bere egoera puru sintetizatuan, RDX solido kristalino zuri bat da. Lehergai gisa, oro har, beste lehergai eta plastifikatzaile edo desentsibilizatzaile batzuekin nahastuta erabiltzen dute. Egonkorra da eta lehergailu militar indartsuenetakotzat jotzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tetril

**Tetrila**, **tetralita** edo **2,4,6-trinitrofenil-N-metilnitramina** (IUPAC notazioa) naturan aurkitzen ez den usain gabeko solido sintetiko kristalino bat da. Baldintza batzuetan, tetrila airean hautsa bezala egon daiteke. Ez da uretan eta beste likido batzuetan oso disolbagarria.

Tetrila nitramina leherkor bat da, baina egun RDXek ordezkatu du. Tetrila bigarren mailako lehergai aurreratua da, detonagailu baten ondoan jarritako karga txiki bat, leherketa-karga nagusian eztanda zabaltzeko errefortzu gisa erabiltzen dutena.

Tetrila lehergailuak egiteko erabili zuten, batez ere Lehen eta Bigarren Mundu Gerretan. Dagoeneko Estatu Batuetan ez dute fabrikatzen edota erabiltzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PIRLS

Irakurmenaren Aurrerapenari buruzko Nazioarteko Azterlanak (***Progress in International Reading Literacy Study, PIRLS***) urteak daramatza Lehen Hezkuntzako 4. mailako ikasleen errendimendua ikertzen, funtsezko gaitasun batean: irakurmena. Lehen hezkuntzako laugarren mailako ikasleen irakurketaren (ulermenaren) lorpenari buruzko nazioarteko azterketa hau, bost urtean behin egin izan da, 2001etik aurrera. Hezkuntza Lorpena Ebaluatzeko Nazioarteko Elkarteak, ENA horrek antolatzen du. Haurren irakurketa-alfabetatzearen lorpena neurtzeko diseinatuta dago, lorpen-joeren etorkizuneko azterketetarako oinarri bat emateko, eta haurren eskolako eta etxeko esperientziei buruzko informazioa biltzeko.

Lekuan lekuko bilakaerak eta alboko herrialdeekiko konparazioak egiteko erabiltzen da.

Esate baterako, 2016. urteko neurketan 60 herrialdek eta estatu gabeko erakundek baino gehiagok hartu zuten parte PIRLS 2016ko programan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* PISA txostena.
* TIMSS.
* TALIS.

## Kanpo estekak 
*  http://www.iea.nl/pirls-progress-international-reading-literacy-study *PIRLS*
*  PIRLS.org.
*  PIRLS - Publications.
*  PIRLS - Publications.
*  PIRLS - Publications.
*  timssandpirls.bc.edu.
*  PIRLS Summary.
*  U.S. PIRLS and ePIRLS 2016 Technical Report and User’s Guide, JULY 2019
Jimmy McLane

**James "Jimmy" Price McLane Jr.** (Pittsburgh, 1930eko irailaren 13a - Ipswich, Massachusetts, 2020ko abenduaren 13a) estatubatuar igerilaria izan zen. 1948ko Udako Olinpiar Jokoetan bi urrezko domina irabazi zituen 1.500 metroko proban eta 4x200 metroko errelebokoan, estilo librean eta zilarrezkoa 400 metro libreko proban. Gainera urrezko domina irabazi zuen 4x200 metroko erreleboan, estilo librean 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Kanpo estekak
Aroa Uharte

**Aroa Uharte Zubillaga** (Leitza, Nafarroa Garaia, 1984) itzultzailea da.

## Bizitza 
### Ikasketak 
Arte Ederretako ikasketak egin zituen Aroa Uhartek. Erasmus egin zuen Errumanian, eta, errumaniera ikasita, bururatu zitzaion eslaviar filologia egitea eta Bartzelonara joan zen eslaviar filologia ikastera. Poloniera eta errusiera, eta hango historia, literatura, filosofia ikasi zituen eslaviar filologia egitean. Ondoren bigarren Erasmus bat egin zuen, Moskun eta masterra San Petesburgon. Etxera itzulita Errusiaren inguruko ikastaroa eskaintzen jardun zuen, Donostian, EHUn, errusiar hizkuntza, historia eta literaturaren inguruko ikastaroa hain zuen.

### Itzultzaile ibilbidea 
Itzulpengintzan lehen pausuak Sergei Doblatoven *Filiala* (Katakrak, 2017) itzultzen eman zituen Amaia Apalauzarekin batera, eta ondoren, Txalapartak eskatuta, Leninen *Estatua eta Iraultza* itzuli zuen. Horrez gain, Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen elkarteak (EIZIE) urtero antolatzen duen Literatura Unibertsala bildumarako lehiaketa irabazi zuen, eta urtebeteko epean Aleksandra Kollontairen *Erle langileen amodioak* itzuli zuen.

## Lanak 
### Itzulpenak 
* Sergei Doblatoven *Filiala* (Katakrak, 2017) (Amaia Apaulazarekin)
* Leninen *Estatua eta Iraultza* (Txalaparta, 2020)
* Aleksandra Kollontairen *Erle langileen amodioak* (Erein, 2020)*.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* «Aroa Huarte, errusiar kulturaz maitemindurik», elkarrizketa. Euskadi Irratia, 2014.
Malromé gaztelua

**Malromé gaztelua**, , Frantziako Gironde departamentuko Saint-André-du-Bois udalerrian dagoen gaztelu bat da, Verdelais kantonamenduan. Mahastiez inguratutako kokalekuan dago eta gazteluan bertan ardandegia dago.

XVI. mendean jada Étienne de Rostéguy de Lancre, Bordeleko parlamentuko biltzakideak leku honetan gaztelua eta ardandegiak eraiki zituela erregistratua dago.

1780 aldera Catherine de Forcade, Malroméko Baroiaren alargunaren jabetzara pasa zen, honek bere senarra zenaren omenez gaztelua berrizendatu zuen.

1883an Adèle de Toulouse-Lautrec kondesak gaztelua eta mahastiak erosi zituen, eta haren semea zen Henri de Toulouse-Lautrec margolari ospetsua gazteluara maiz joan ohi zen, 1901eko irailaren 9an bertan hil zelarik.

## Kanpo estekak 
* Malromé gaztelua eta ardandegiaren webgune ofiziala
Gometxa (eranskailua)

thumb|Kolorezko gometxa borobilak.
**Gometxa** eranskailu txiki eta koloretakoa da, normalean biribila baina beste forma geometriko batzuetakoa ere bai, kolore oinarrizkoetan inprimatua normalean, jolasean, ariketa pedagogikoetan edo bulegoko laneko plangintza eragiketetan erabili ohi dena.

Terminoa ez da ageri 20. mendeko euskarazko hiztegietan ageri, eta badirudi jatorria duela *gomet* katalanezko hitzean edo frantsesezko *gomette* delakoan, (gomatxoa), forma *goma* hitzetik datorrelarik. Katalanezkoaren plurala, *gomets*, ohikoa da gaztelaniaz, eta hortik etor liteke euskarazko *gometx* edo *gometxa* (badirudi -a itsatsiarekin deklinatu ohi dela: *gometxa bat**)*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gometxa (argipena)

**Gometxa** izenak hainbat adiera du:

* **Gometxa**, Arabako herria, Gasteizko udalerriaren parte.
* **Gometxa**, kolorezko eranskailu txiki bat.
Kalkomania

thumb|Kalkomania ezartzen neska baten besoan.
**Kalkomania** edo **kalkamonia** irudi baten inprimaketa prozedura da, paper berezi batean inprimatu dena gainazal batean (portzelana, beira, paper, larruazalean ere bai) ezartzea ahalbidetzen duena, normalean listuz edo urez bustirik margoa edo irudia transferitzeko. *Kalkomania* litzateke forma etimologikoki zuzena, gaztelaniak hartua, baina *kalkamonia* oso hedatua dago halaber.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
B linea (Bordeleko tranbia)

**Bordeleko tranbiaren B linea** sarean aurreikustako lau lineetako bat da. Berges de la Garonne edo Claveau eta Pessac−Centre edo France−Alouette geltokiak lotzen du, Bordeleko erdigunetik igaroz duen iparralde-hegomendebalde ardatza osatzen du.

2004ko maiatzaren 15an inauguratu zen Quinconces eta Saint-Nicolas geltokien artean, linea Bordelen eraikitzen hirugarrena izan zen.

Gaur egun ez dago luzapen-proiekturik.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bordeleko tranbia

## Kanpo estekak 
* Bordeleko tranbiaren webgune ofiziala 
* Bordele Metropola webgune ofiziala
Tantoak (diseinua)

thumb|Tanto diseinua duten zapatak.
thumb|Flamenka jantzi bat.
**Tantoak** oihal baten gainean estanpatutako, ehundutako edo brodatutako zirkuluak dira, patroi sendo bat osatzen dutenak. Ez dira nahitaez berdinak tamainari eta banaketari dagokienez, eta, askotan, kolore desberdinekoak dira. Ingelesez **polka dot** izena eman ohi zaie.

Estiloa batez ere haurrentzako arropetan, jostailuetan eta altzarietan ikusten da, baina beste testuinguru batzuetan ere agertzen da. Oso gutxitan agertzen da eremu formaletan, eta, oro har, bainujantziekin eta arropa zuriekin lotuta egoten da. Batzuetan, tanto zuri txikien jantziak egon daitezke hondo beltzaren gainean, janzkera formalean.

Espainian, tamaina guztietako tanto-diseinua flamenka jantziarekin lotuta dago, baina beste jantzi tipiko batzuetan ere agertzen da, txulapoan adibidez. Estiloa ezaguna egin zen XIX. mendeko britainiar janzkeran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
D linea

**D linea** terminoa hainbat garraio-linea izendatzeko erabiltzen da:

## Metroa 
* D linea (Tolosa Okzitaniako aldiriak)

## Tranbia 
* D linea (Bordeleko tranbia)
D linea (Bordeleko tranbia)

**Bordeleko tranbiaren D linea** sarean aurreikustako lau lineetako bat da. Carle Vernet eta Cantinolle geltokiak lotzen du, Bordeleko erdigunetik igaroz duen iparmendebalde-hegoalde ardatza osatzen du.

2019ko abenduaren 14an inauguratu zen Carle Vernet eta Mairie du Bouscat geltokien artean, linea Bordelen eraikitzen laugarrena izan zen.

Aurreikuspenen arabera, lau geltoki sortuko dira 2022an Sent Medard de Jalasera iritsi arte.

## Geltokiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bordeleko tranbia

## Kanpo estekak 
* Bordeleko tranbiaren webgune ofiziala 
* Bordele Metropola webgune ofiziala
Saint-Vincent-de-Paul

**Saint-Vincent-de-Paul** zenbait tokiren izena da.

## Quebecen 
* Saint-Vincent-de-Paul, Laval hiriko auzoa.

## Ikus, gainera 
* Sent Vincenç de Pau
Nitrilo kautxu

**Nitrilo kautxua**, NBR eta akrilonitrilo-butadieno kautxu izenez ere ezaguna, akrilonitrilozko eta butadienozko kopolimeroa da. Izen komertzialen artean *Perbunan, Nipol, Krynac* eta *Europrene* aipa daitezke.

Kopolimero honek oso propietate egokiak ditu olioarekiko, erregaiekiko eta beste produktu kimiko batzuekiko erresistentea baita. NBRa automobilgintzan eta aeronautikan erabiltzen da erregai- eta olio-mahukak, zigilatzaileak eta erregai-tanke autozigilatzaileak egiteko eta industria nuklearrean babes-eskularruak egiteko.

Tenperatura altuetan, 40-180&nbsp;°C bitartekoetan, NBR oso egonkorra da eta material ezin hobea da aplikazio aeronautikoetarako. Produtu moldekatuak, oinetakoak, itsasgarriak, belakiak, apar hedatuak, tapizak eta lanpasak egiteko ere baliatzen da.

Beren erresistentziaren ondorioz, nitrilozko kautxua material erabilgarria da erabili eta botatzeko eskularruetarako izan laborategikoak, garbiketarakoak edo azterketarakoak. Nitrilo kautxua kautxu naturala baino erresistenteagoa da olio eta azidoekiko, baina malgutasun txikiagoa du. Beraz, nitrilo kautxuzko eskularruak kautxu naturalezko eskularruak baino erresistenteagoak dira zulaketekiko, bereziki azken horiek degradatzen badira produktu kimikoen edo ozonoaren eraginpean egoteagatik. Gainera, nitrilo kautxuak kautxu naturalak baino erreakzio alergiko eragiteko aukera txikiagoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amonio klorato

**Amonio kloratoa** NH4ClO3 formula kimikoa duen konposatu kimiko inorganikoa da. Oso ezegonkorra da eta lehergailuak egiteko erabiltzen da.

Azido klorikoa amoniakoarekin edo amonio karbonatoarekin neutralizatuz lortzen dute:

 HClO_3\  +\ NH_3 \to  NH_4ClO_3 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Om (mantra)

thumb|Om ikurra (ॐ) duen eskultura bat.
**Om**, edo transkripzio hobea **Oṃ** (**ॐ**, baita ere **Auṃ** eta **ə̃ũ** transkribatua) erlijio dharmikoetako (hinduismoa eta budismoa gisa) mantra sakratuetan da. Unibertso osoa eta Brahmanaren ikurra da.

Oṃ mantra hinduismoaren oinarrizko sinboloa da. Gorena denarekiko batasuna esan nahi du, fisikoaren eta espiritualaren arteko konbinazioa. Silaba sakratua da, ahalguztidunaren lehen soinua, beste soinu guztiak, musika edo hizkuntza jainkotiarrarenak, eratzen dituen soinua. Atmanaren kontzientzia eta errealitatearen esentzia islatzen du.

## Idazketa 
* Devanagari: **ॐ**
* Kannada: ಓಂ,
* Tamil: ௐ
* Malayalam: ഓം
* Telugu: ఓం
* Bengalera: ওঁ
* Odia: ଓଁ

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Samosa

**Samosa** pasta gozo frijitu edo errea da, patata, tipula, ilarrak, gazta, behi-haragia eta beste jaki batzuk edo dilistak bezalako jaki zaporedunak dituena. Forma ezberdinak har ditzake, besteak beste, triangelu, kono edo ilargi erdiko formak, eskualdearen araberakoak. Indiar estiloa, sarri *chutney* batez lagundurik, izango da errezetarik ezagunena, baina Afrikatik Txinaraino hedatzen den janari bat da. Erdi Aroan edo lehenagoko jatorria du. Samosak Asiako hegoaldeko, mendebaldeko Asiako, hego-ekialdeko Asiako, Mediterraneoko eta Afrikako herri batzuetan ohikoak dira. Eskualde hauetako migrazio eta kultur hedapenaren ondorioz, gaur egun samosak beste eskualde batzuetan prestatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hedina Sijerčić

**Hedina Sijerčić** (Sarajevo, Bosnia-Herzegovina, 1960ko azaroaren 11a) narratzailea, saiakeragilea, kazetaria, pedagogoa, itzultzailea, ikertzailea, hizkuntzalaria, erromaniar literaturari buruzko tesia duen doktorea, Zagrebeko Unibertsitateko hizkuntza, literatura eta kultura irakaslea, ijitoen kausaren aldeko ekintzailea, feminista, ama eta amona da.

## Biografia 
Bosniako gerratik ihesi, Hedina Alemanian babestu zen, eta diskriminazioa jasan zuen migratzaile eta emakume izateagatik: garbitzaile eta laguntzaile gisa lan egin behar izan zuen zaharren egoitza batean. Alemaniatik Kanadara emigratu zuen, eta han haur irakasle gisa lan egin ahal izan zuen, erromaniar eskubideen aldeko aktibismoa garatuz, Romano Lil lehen erromaniar egunkariko editore nagusia izatera iritsiz. Berak kontatu duen bezala, "Alemanian, beti arrotz sentitzen zara. Ez nintzen Kanadan hain atzerritar sentitu ". Antza denez, arrazakeria eta xenofobian ere badaude mailak.

* *Adjive Romen* eta "*Karankoci-Koci* dokumentalak.
* Garcia Lorcaren *Bodas de Sangre* liburua itzuli du erromanierara.
* *Leyendas romanís* liburua.
* *Dukh* edo *Dolor* poema liburua. Torontoko Unibertsitateko Leek komentatu zuena: "Ijitoen poesiaren adibide bat, Torontoko poesia aipaten duena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Hedia Sijercíc YouTube 2017
* Hedia Sijercíc YouTube 2019
Pentaeritritol tetranitrato

**Pentaeritritol tetranitrato** (**PETN**) edo **pentrita** ezagutzen den lehergairik indartsuenetako bat da, 1.66ko eraginkortasun erlatiboko faktorea (E.R. faktorea) duena. TNT edo tetrila baino sentikorragoa da talka edo marruskadurarekiko. Inoiz ez dute bakarrik erabiltzen, izan ere, indartzaile gisa erabiltzen dute nagusiki: kalibre txikiko munizioaren karga leherkorretan, detonagailuen goiko kargetan, mina eta blindajeetan eta kordoi-detonagailuaren nukleo leherkor gisa.

Basodilatadore gisa ere erabiltzen dute, nitroglizerinaren antzekoa. Bihotzeko gaixotasunetarako lentonitrato sendagaia PETN hutsaz egiten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
A linea (Bordeleko tranbia)

**Bordeleko tranbiaren A linea** sarean aurreikustako lau lineetako bat da. Le Haillan−Rostand eta La Gardette−Bassens−Carbon Blanc edo Floirac−Dravemont geltokiak lotzen du, Bordeleko erdigunetik igaroz duen ekialde-mendebalde ardatza osatzen du.

2003ko abenduaren 21an inauguratu zen Mériadeck eta Lauriers edo La Morlette geltokien artean, linea Bordelen eraikitzen lehena izan zen.

Aurreikuspenen arabera, bost geltoki sortuko dira 2022an Merignaceko aireportura iritsi arte.

## Geltokiak 
erdian|frameless|614x614px|Bordeleko tranbiaren A linearen mapa

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bordeleko tranbia

## Kanpo estekak 
* Bordeleko tranbiaren webgune ofiziala 
* Bordele Metropola webgune ofiziala
Assumpta (argipena)

**Assumpta** izenak hainbat adiera du:

* **Assumpta** izena, emakumezko ponte-izena katalanez, Jasone euskarazkoaren parekidea, eta Jasokundearen mirariari erreferentzia egiten diona. Assumpta izenekoak, adibidez:
** Assumpta Serna, aktorea.
* **Assumpta**, Siniestro Total taldearen abestia.
Assumpta (abestia)

**Assumpta** Siniestro Total rock talde galiziarraren gaztelerazko abestia da, 1984. urtekoa. Taldeko partaide Miguel Costasek idatzi zituen musika eta hitzak.

Neskalagun katalan bati buruzkoa da, eta izenburua ez da agertzen hitzetan: bururatu zitzaien emakumezko izenik katalanena hautatu zuen taldeak. Ezaguna egin zen lelo batekin hasten dira hitzak: "*Era una chica muy mona / que vivía en Barcelona*".

1980ko hamarkadan bertan, Bilboko Bala Galduak rock taldeak bertsioa egin zuen, Bilbora egokitua. Honela hasten zen: "*Era una chica muy ñoña / que vivía en Begoña*".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caravaggismo

[thumb|300x300px| *[Judithen liburua|Judith Behofing Holofernes*, Caravaggio-k egina, 1598-1599. Antzinako Artearen Galeria Nazionala, Barberini Jauregia, Erroma.]]
**Caravaggiozaletasuna** barrokoaren barneko korronte piktorikoa da, Caravaggioren obran inspiratutako artisten estiloa izendatzen duena. Pintore hauei tenebristak ere deitzen zaie, argi-iluneko teknika erabiltzeagatik. Beste batzuetan, bere naturalismoa edo errealismoa aipatzen dira. Margolari Caravaggiozaleek irudia errealismo handiz erreproduzitzen dute, oro har, atzeko plano monokromoaren gainean eta argi bortitz batez argiztatuta irudikatzen dute.

Erroman sortu zen XVII. mendearen hasieran, gutxi gorabehera 1590 eta 1650 artean garatuz. Margolari caravaggiozale nagusiak Bartolomeo Manfredi, Orazio Gentileschi, Artemisia Gentileschi, Gerrit van Honthorst, Hendrick ter Brugghen, Giovanni Serodine, Battistello Caracciolo eta José de Ribera izan ziren. Maisuarekin lotutako beste margolari batzuk Mario Minniti, Giovanni Baglione, Orazio Borgianni, Carlo Saraceni, Domenico Fetti, eta Adam Elsheimer dira.

## Kanpo estekak
YaCy (bilaketa motorra)

**YaCy** bilaketa-motor banatua, deszentralizatua eta librea da. Peer-to-peer (P2P) sare bat erabiltzen du azpiegitura gisa.

Ez dago kontrol-zerbitzari zentralik; horren ordez, parte-hartzaile guztiak parekoak dira. Sareko edozein nodok indexatu dezake sarea eta bilatzailea izateko erabil daiteke. Bisitatutako orriak erregistratzen dituen erabiltzailearen nabigazioa ere indexatu dezake, (eta jakina, ez dira indexatzen informazio pribatua izan dezaketen orriak, hala nola inprimakiak edo https protokoloko orriak).

Programa software librea da GPL v2 lizentziapean argitara eman da.

## Ezaugarri batzuk 
Peer-to-peer (P2P) sarea denez, bilaketen emaitzak ezin dira zentsuratu, eta fidagarritasuna ziurtatuta dago. Zaila du enpresa batek erabiltzaileen bilaketen aztarnak gordetzea eta erabiltzaileei publizitatea ezkutuka sartzea. Bilaketa motor honen atzetik dagon filosofia Diaspora software librearen senidea da, sistema libre eta deszentralizatu alternatibo bat proposatzen duen sare sozial zerbitzu horietako bat.

Bilatzaile deszentralizatua denez, programa hau zenbat eta erabiltzaile gehiagok instalatu, orduan eta emaitza hobeak lortuko dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *https://yacy.net/*
Théo Lefèvre

**Théodore Joseph Albéric Marie "Théo" Lefèvre** (Gante, 1914ko urtarrilaren 17a - Woluwe-Saint-Lambert, 1973ko irailaren 18a) Belgikako 39. lehen ministroa izan zen 1961etik 1965era. 1946 eta 1971 artean diputatu izan zen, eta 1971 eta 1973 artean senatari. Belgikako Alderdi Sozialkristauko (PSC-CVP) kide eta presidente izan zen. 1961ean, sozialistekin koalizio gobernua osatzeko lehen ministro bihurtu zen, Gaston Eyskensen dimisioak eragindako hauteskundeak irabazi ostean. Bere agintaldian tropak bidali zituen Kongora Kongoko krisialdian (Opération Dragon Rouge). 1965eko hauteskundeak galdu zituen.

## Kanpo estekak
Flavio Cotti

**Flavio Cotti** (Prato-Dornico, Ticino, 1939ko urriaren 18a - Locarno, 2020ko abenduaren 16a) Suitzako presidentea izan zen. Zuzenbidea ikasi zuen Friburgon. Herriaren Alderdi Kristau-demokratako kide eta Suitzako Estatu Kontseiluko (1986-1999) kidea izan zen. Estatuburua izan zen 1991 eta 1998 urteetan. Eurozalea izan zen eta Suitza Europar Batasunean sartzearen aldekoa.

## Kanpo estekak
António Costa

**António Luís Santos da Costa** (Lisboa, 1961eko uztailaren 17a) portugaldar politikari eta abokatua da. 2015eko azaroaren 26tik 2024ko apirilaren 2ra 118. Portugalgo lehen ministroa izan zen.

Dimisioa eman zuen 2023ko azaroaren 7an, Operaçao Influencer kasuagatik.

Aurretiaz, kargu hauek bete zituen: Parlamentuko Gaietarako Estatu idazkaria (1995-1997), Parlamentuko Gaietarako ministro (1997-1999), Justizia ministro (1999-2002), Barne Administrazio ministroa (2005-2007) eta Lisboako udaleko presidentea (2007-2015). Alderdi Sozialistako idazkari nagusia ere izan zen 2014 eta 2024 urteen artean.

2024ko abenduaren 1etik Europako Kontseiluko lehendakaria da.

Lisboan jaio bazen ere, aitaren familia Goakoa zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hervé Tullet

**Hervé Tullet** (Avranches, Normandia, ) frantses artista, antzerkigilea, ilustratzailea eta haur literaturako idazlea da. 2010eko bere *Press Here* liburua *The New York Times*en Best Seller zerrendan egon zen 4 urtez.

## Euskaraz 
Euskaraz ere baditu liburu batzuk, adibidez *Ideia bat*, *Soinua egiten duen liburua*, *Liburu bat*, *Jolastuko gara?*, *Marraztu* edo *Koloreak*.

## Kanpo estekak
TIR hitzarmen

**TIR hitzarmena** errepideko garraioko ibilgailuetan nazioarteko merkantzien garraioa errazteko gogoz egiten da. Garraio baldintzak hobetzea haien arteko lankidetza garatzeko funtsezko faktoreetako bat dela kontuan hartuta. Nazioarteko garraioaren alorreko administrazio-izapideak sinplifikatu eta harmonizatzearen alde egitea, batez ere mugetan.

## Funtzionamendua 
TIR erregimenean garraioa egin ahal izateko, baldintza hauek bete behar dira:

* TIR erregimena erabiltzen duen pertsonak, fisikoak edo juridikoak, garraioak eragindako aduana eta zerga zorra ordainduko duela bermatzen duen "elkarte bermatzailea". Elkarte bermatzaileak Genevan egoitza duen IRUn (Nazioarteko Errepide Garraioen Batasuna) integratuta daude.

* Karga-salgaien motaren murrizketen mende dago.
* Ibilgailuak bi 'TIR plaka' ditu, bata aurrealdekoa eta bestea atzekoa.
* Garraiolariak edo gidariak "TIR karnet" bat du, hau da, nazioartean onartutako igarotze-dokumentua.
* TIR "karneta" kargarekin lotuta dago; horrela, koadernoaren jabeak erdi-atoiaren jabea izan behar du.
* Jatorriko zein helmugako hitzarmenak TIR hitzarmenak izan behar dute.
* Hartzaileak TIR baimendua izan behar du.

Horrela, TIR hitzarmenak eragiketa ezartzen du bi herrialdetako aduanen arteko garraioan zehar ikuskapena ez dela beharrezkoa bitarteko herrialdeetako aduanetan edo mugan, kamioiak helmugako herrialdera azkarrago iristeko. Erabilera, Europar Batasunetik kanpoko herrialdeetarako da, dagoeneko aduana-batasun batean salgaien zirkulazio librea dago.

## Abantailak 
**TIR akordioak** hainbat abantaila dakartza. Hitzarmen honi esker, aduanan egin beharreko izapideak askoz ere errazagoak eta azkarragoak dira, muga zeharkatzen duen bakoitzean ez baita merkantzia guztia egiaztatu behar. Horrek esan nahi du TIR hitzarmenak aduana-prozedurak murriztea dakarrela, nazioarteko merkataritza bizkortzearekin batera, aduanako zergarik edo zergarik ordaindu behar ez delako.

Aduanako prozedurak murrizteaz gain, TIR hitzarmenak beste hainbat abantaila ditu. Ondoren aipagarrienetako batzuk aipatzen dira:

* Mugak igarotzeko prozeduretan koherentzia.
* Aseguruetako tasak eta aduana-tasak ordaintzea.
* Nazioarteko eragiketa azkarragoak.
* Kostuen murrizketa.
* Aurretiazko aitorpenak doan egiteko aukera.

## TIR hitzarmena betetzeko baldintzak 
**TIR hitzarmena** betetzeko baldintzak ondorengoak dira:

* Salgaiak kamioi kualifikatu eta ondo itxian joan behar dira.
* Garraioa TIR aduana berezietan egiten da.
* Salgaiak kargaren zehaztapenak dituen TIR karnet bat du eta oso erabilgarria da merkantzia aduanetatik igarotzeko.
* Salgaiak kamioi batean joan behar dira beti dagokion baimenarekin eta ondo zigilatuta. Ibilgailu horiek aldi baterako inportazioaren objektu gisa hartzen dira eta, beraz, ez dute inolako aduana zergarik ordaintzerik eta ez dute dokumentazio berezirik behar.
* Bai ibilgailuak, bai salgaia eramaten duten edukiontziak TIR inskripzioa duten bi plaka emanda aitortu behar dira, aurrealdean eta atzealdean antolatuta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Galaxia nano

[thumb|[Magallaesen Hodei Handia, Esne Bidearen inguruan dagoen galaxia nano bat]]**Galaxia nano** bat galaxia txiki bat da, hainbat milioitik mila milioi gutxi batzuetarako izar kopurua duena. Esne Bideak, alderatuz, 200 eta 400 mila milioi izar ditu. Tamainari dagokionez, galaxia nanoak parsec gutxi batzuetatik 10.000raino iritsi daitezke, galaxia handiagoek 100.000 parsec baino gehiago izan ohi dituztenean. Magallaesen Hodei Handia, Esne Bidea orbitatzen duena eta 30 mila milioi izar baino gehiago dituena, batzuetan galaxia nanotzat sailkatzen da. Galaxia nanoen eraketa eta aktibitatean galaxia handiagoekiko elkarrekintzek eragin handia dutela uste da. Astronomoek galaxia nano mota asko identifikatzen dituzte, euren forma eta konposizioaren arabera.

## Sorrera 
Teoria batek dioenez, galaxia gehienak, galaxia nanoak barne, materia ilunarekin edo metalak dituzten gasetatik eratzen dira. Hala ere, NASAren Galaxy Evolution Explorer espazio zundak nano galaxia berriak identifikatu zituen, metaltasun baxuko gasetatik sortzen ari zirenak. Galaxia hauek Leo Eraztunean daude, Leo konstelazioko bi galaxia masiboen inguruan dagoen hidrogeno eta helio laino batean.

Euren tamaina txikia dela eta, galaxia nano batzuk alboko galaxia espiralek erakarri eta urratu egin dituztela ikusi da, galaxia elkarketak eraginez.

## Talde lokaleko galaxia nanoak 
Galaxia nano asko daude Talde Lokalean, galaxia txiki hauek sarri galaxia handiagoak orbitatzen dituzte, hala nola, Esne Bidea, Andromeda edo Triangeluko galaxiak. 2007ko ikerketa baten arabera, galaxia nano asko Esne Bidearen eta Andromedaren sorrera garaietako marea galaktikoen eraginez sortu ziren. Mareako galaxia nanoak galaxiek talka egiten dutenean eta euren masa grabitatorioek elkarreragiten dutenean sortzen dira. Material galaktikoko korronteak, euren inguruko galaxia eta materia iluneko haloetatik aldentzen dira. 2018ko ikerketa batek, tokiko galaxia nano batzuk oso goiz eratu zirela iradokitzen du, Ilun Aroan zehar, Big Bangaren ondorengo lehen mila milioi urteetan.

20 galaxia nanok baino gehiagok Esne Bidea orbitatzen dute, eta, berriki eginiko behaketek, Esne Bideko multzo globular handiena, Omega Centauri, galaxia nano baten nukleoa dela pentsarazten dute, noizbait Esne Bideak xurgatua izan zena.

## Sailkapena 
Galaxia nanoen sailkapena galaxia orokorrean oinarritua dago.

* Galaxia eliptikoak: galaxia nano eliptikoak
* Galaxia irregularrak: galaxia nano irregularrak
* Galaxia espiralak: galaxia nano espiralak

Hauetaz gain, beste galaxia nano mota batzuk ere badaude.

* Galaxia nano esferoidalak
* Magallaes motako galaxia nanoak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
David Garrick Tragediaren eta Komediaren artean

***David Garrick Tragediaren eta Komediaren artean*** () Joshua Reynoldsen 1761ko margolan bat da. David Garrick aktorea eta antzerkigilea agertzen da, bi Musen artean: Tragedia irudikatzen duen Melpomene eta Komedia irudikatzen duen Talia. Reynoldsen margolanik ikertuenetakoa eta ezagunenetakoa da. Gaur egun Buckinghamshireko Waddesdon Manor bilduman dago.

## Ondarea 
2018ko apirilaren 16an distraitutako mutil-lagunaren memearen XVIII. mendeko baliokidea dela esan zuen Twitterreko erabiltzaile bate. Alderaketa biralizatu zen eta, ondorioz, irudi horren ordez erabiltzen da errepresentazio batzuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cecilio G

**Joanes Zezilio Erruitz** (Bartzelona, 1993ko martxoaren 14a) Z**ezilio G** edo Z**ezi** bezala ezagunagoa, trap abeslari kataluniarra da. Bere ibilbidean zehar artista askorekin egin du lan, besteak beste, Dora Black, El Coleta, Kidd Keo eta Mala Rodriguez. Komiki, ilustrazio eta diseinu ikasketak burutu ditu.

## Ibilbidea 
Poblenou auzoan jaioa, 14 urterekin eman zituen lehen urratsak grafiti eta freestyle rap munduan (Punky Negro ezizenarekin). Trap generoaren aitzindarietako bat izan zen Espainiar Estatuan. Pxxr Gvng taldeko jatorrizko kide izan zen, ezberdintasun pertsonalengatik taldea azkar utzi zuen arren.

2018ko uztailean *Yonosoytupadre* proiektuarekin zaletuak harritzea lortu zuen. Cecilio G-k "suizidio komertzial" gisa definitu zuen bost abestiko proiektua, rapetik ezer ez zuelako. Vice aldizkari digitaleko Gonzalo Herreraren arabera, 2018ko gitarra, baxu eta bateriadun punk diskorik onena izan zen.

2018ko abuztuaren 6an, 2015ean Bartzelonako metroan gertatutako mehatxu-delitu baten eta 2013an indarrez egindako lapurreta baten ondorioz, *Puig de les Basses* espetxean sartu zuten Cecilio G, zigorra betetzeko. (2020rako lanari izena ematen dion bideoklipak 1.300.000 bistaratze baino gehiago lortu zituen YouTuben).

2020ko uztailaren 28an Cecilio G-k, sare sozialen bitartez, abuztuaren 2an Bartzelonan zehar 5 USB memoria gordeko zituela iragarri zuen. USB hauetako batean *TDPS2 CARA B* deituriko bere lan berria zegoen, pista bakar batean gordeta. Bi USBk lau abesti biltzen zituzten, eta gainerako bi USBek ez zuten ezer. Cecilio G-k adierazi zuenez disko osoa aurkitzen zuenak disko zabaltzen baldin bazuen, 2021ean ez zuen inolako abestirik aterako. Kantuekin ere antzerako politika bat izango zuela adierazi zuen, kantu bat publiko egiten bazen diskoan zetozen gainontzeko kantuak ez bai zituen argitaratuko.

2020ko abuztuaren 6an musika mundua uzteko asmoa zuela iragarri zuen sare sozialetan, minutu gutxi batzuetan argitalpena ezabatu zuen arren. «Nire familiarekin gehiago egoteko beharra dut, zuetaz ahaztu eta zuek nitaz ahaztu» zioen argitalpenean.

## Musika estiloa 
Osasun mentaleko arazoak, kartzelatik igarotzea eta Cecik zazpi urte besterik ez zituenean aita hil izanak markatutako haurtzaroa dira, besteak beste, «traparen poeta madarikatuak» bere letretan jorratzen dituen gairik sentikorrenak. Drogez, borrokez, jaiez, diruaz eta prostituzioaz ere hitz egiten du. Letra matxistak egiteagatik, nahiz queer-a eta anbiguotasun sexuala konplexurik gabe defendatzeagatik seinalatu dute.

Ernesto Castro filosofoak, *El trap. Filosofía Millennial para la crisis en España* liburuan, Cecilio G sailkaezin eta desklasifikatu modura deskribatzen du, hiri artista berezi eta errepikaezinena. Ernestok traparen Leopoldo Maria Panero bezala definitu du, «Klinikoki eroa den norbait, baina, bere erotasunean, mundua zentzuduntzat jotzen direnak baino askoz zuhurrago ikusten duena» delako.

## Diskografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karin Balzer

**Karin Balzer**, **Richert** jaioa (Magdeburg, 1938ko ekainaren 5a - Chemnitz, 2019ko abenduaren 17a) alemaniar atleta izan zen. Ekialdeko Alemaniako taldeko kidea, 1964ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina irabazi zuen 80 metro hesi-lasterketan eta 1972an brontzezkoa 100 metro hesi-lasterketan. Gainera, urrezko hiru domina eta zilarrezko bi irabazi zituen Europako txapelketetan. 1950eko hamarkadan Mendebaldera ihes egin zuen bere senar Karl-Heinz Balzerrekin, baina Ekialdeko Alemaniara itzultzeko mehatxatuak izan ziren.
Mina (argipena)

**Mina** izan daiteke:

## Objektuak 
**Mina**, armagintzan, ukitzen denean eztanda egiten duen lehergailua da. Mota asko daude:
* Armagintza
** itsas minak;
** lurreko minak;
** pertsonen kontrako minak;
** tankeen kontrako minak;
* Mina, arkatzaren zati bat.
* Mina (unitatea)

## Toponimia 
* Mina', Saudi Arabiako hiria.
* Mina, Nevadako herria.
* Mina, New York estatuko herria.
* Mina, Veracruzeko herria.

## Pertsonak 
* Mina (italiar abeslaria)
* Mina (alemaniar abeslaria)
* Mina (japoniar abeslaria)
* Mina (ahots aktorea)
* Shim Mina, hegokorear abeslaria

## Bestelakoak 
* Mina, antzinako Babiloniako pisu unitatea.
*Mina, oinazea.
* Mina hizkuntza, Togo eta Beningo hizkuntza.
Herkules bidegurutzean

[thumb|[Gerard de Lairesseren *Hercule entre le Vice et le Vertu*.]]
**Herkules bidegurutzean**, **Herkulesen hautapena** eta **Herkulesen epaia** bezala ere ezaguna, Prodikori egozten zaion antzinako parabola greziar bat da, Xenofonen eskutik ezaguna. Herkules gazteari buruzkoa da, zeinak bertutearen eta bizioaren arteko aukera eskaintzen baitzaio, plazerezko bizitza edo neke eta ohorezko bizitza. Aro Modernoaren hasieran, Mendebaldeko artearen ohiko gai batean bilakatu zen.

## Historia 
### Aro klasikoa 
Antzinako Greziako aro klasikoaren parabola da, eta Xenofonek kontatzen du *Memorabilia*n, 2,1,21 – 34. Xenofonen testuetan, Sokratesek kontatzen du Herakles gaztea, heroiak, bere etorkizuna aztertzen duen heinean, Bizioa eta Bertutea ( eta ; Kakía eta Areté) emakumeen pertsonifikazioak bisitatzen duela. Bizitza atsegin eta erraz baten edo bizimodu gogor baina loriatsu baten arteko aukera eskaintzen diote, eta bakoitzak bere argudioak aurkezten dizkio. Xenofonek onartzen du parabola Prodikok asmatu zuela. Hesiodoren *Lanak eta egunak* aitzindaria aipatzen du, honek ere bizioaren eta bertutearen bideak kontrajartzen dituelarik.

Motiboa, orduan, antzinako idazle greko eta erromatarren hainbat lanetan agertzen da. Aristofanesek modu umoretsuan erabili zuen *Hegaztiak* komedian, non Heraklesek erresumaren eta otordu goxo baten artean aukeratu behar duen eta ia bazkaria aukeratu. Silio Italikoren *Punica* olerki epikoaren 15. liburuan, Eszipion Afrikarra komandante militarra Heraklesen aukeraketaren eredu den egoera batean agertzen da. Mateoren Ebanjelioko kontrobertsia kontakizunekin zerikusia badu ere ().

### Aro Modernoa 
[thumb|[Sebastiano Ricciren margolana.]]
Pizkundean, Herkulesen historia ezaguna bihurtu zen berriro, eta hala iraun zuen barroko eta neoklasikoko kulturan. Psikomakiaren motibazio zabalagoaren zati bihurtu zen: izpirituen borroka edo arimen gerra. Petrarcak *De vita solitaria*n (1346) erabili zuen eta Errenazimenduko Humanismoaren korrontean ezarri zuen bizitza kontenplatiboaren eta bizitza aktiboaren arteko aukeraren irudi gisa. Petrarcak irakurri zuen Zizeronen ipuinaren laburpena *De Officiis*en. Xenofonek bezala, Zizeronek heroiaren bakardadea bere buruarekin deliberatzen du. Petrarcak egokitu eta lau hamarkadatara, Coluccio Salutatik Virtus eta Voluptasen arteko jatorrizko aukera morala berrantolatu zuen, Zizeronen latinezko hitzak erabiliz.

Arte bisualetako adibide ospetsuak Albrecht Dürerren *Herkules bidegurutzean* (1498), Paolo Veroneseren *Bertutea eta Bizioaren alegoria* (1565), Annibale Carracciren *Herkulesen aukeraketa* (1596), Gerard de Lairessen *Bertuteen eta Bizioen Herkules* (1685) eta Mariano Salvador Maellaren *Errege Herkules* murala (1685) dira. Istorioa konposizio musikaletan agertzen da, hala nola Johann Sebastian Bachen *Laßt uns sorgen, laßt uns wachen* eta George Frideric Haendelen *Herkulesen aukeraketa*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kalibre (suzko arma)

[thumb|eskuinera|Ezkerraldetik hasita: [.50 BMG • .300 Win Mag • .308 Winchester, 7.62×39mm • 5.56×45mm NATO • .22LR]]

**Kalibrea** su-arma baten arimaren barne-diametroa da; hedaduraz, jaurtigaiaren diametroa (arimarena baino pixka bat txikiagoa). Hazbete edo milimetrotan neurtzen dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kalibre

**Kalibre** izan daiteke:
* Kalibre, su arma baten kanoiaren barne diametroa;
* Kalibre, tamainak neurtu eta seinalatzeko erabiltzen den tresna.
Unai Dufur

**Unai Dufur Espelosin** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1999ko otsailaren 21a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Normalean erdiko atzelari postuan aritzen da. Bere anaia gaztea, Ander, Donibane taldeko jokalari ohia da. Donibane taldeko harrobian hezia, Eibarrek gitxatu zuen 2017an Eibar Urkon jokatzeko. Bere bigarren taldea zen Vitorian jokatu zuen ere. Lehen talde armaginarekin egin zuen debuta lehen mailan 2020/21 denboraldian. Hurrengo udan Osasunak fitxatu zuen Osasuna Promesasen jokatzeko Bigarren Federazioan. Lehen talde gorritxoarekin debuta egiteko aukera izan zuen ere. 2025eko udan Lehen Federazioan jokatzen zuen Barakaldok fitxatu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa