Marta Lynch

**Marta Lynch** (Buenos Aires, Argentina, 1925eko martxoaren 8a-ibid., 1985eko urriaren 8a) sortzez **Marta Lía Frigerio.** Argentinar idazlea izan zen. Zazpi eleberri eta bederatzi prosa lan laburren bilduma idatzi zituen.
ezkerrera|thumb|157x157px|Lynch bere gaztaroan.
1950eko hamarkadako idazle argentinarren taldekoa izan zen (Silvina Bullrich, Beatriz Guido eta Sara Gallardo, besteak beste). Hainbat best-seller idatzi zituzten eta oso ezagunak eta polemikoak izan ziren bere garaian. Alberto Girrik honela definitu zuen Lynch: "gure artean ia bakarra den idazlea, bere kemen eta trebetasun narratiboagatik eta gure literaturan Ordoñez andrea edo Villanueva koloretsua bezalako pertsonaiak sartzeagatik, agian gure inguruneko arketipikoak"

Literaturan lizentziatu zen Buenos Aireseko Unibertsitateko Filosofia eta Letren Fakultatean. Juan Manuel Lynch abokatuarekin ezkondu zen. Bidaiatu eta hitzaldiak eman zituen Europan eta Amerikako hainbat herrialdetan: Mexikon, Kuban, Paraguain, Txilen eta Uruguain, eta *Nazioan* eta herrialdeko eta Amerikako hainbat egunkari eta aldizkaritan kolaboratzaile izan zen. Alemanian Hego Amerikako hamar ipuin kontalari onenetarikoa izendatu zuten.

*Cuentos de colores/koloretako ipuinak* liburuak hamabi kontakizun biltzen ditu, non idazlearen kalitate bikaina egiaztatu daitekeen.

## Politika 
1972ko azaroan Juan Domingo Perón Argentinara itzuli zuen charterrean bidaiatu zuen. Bere jarrera politikoak oso aldakorrak izan ziren denborarekin.

Arturo Frondiziren idazkaria izan zen 1962 eta 1964 artean, azken diktadura militarrarekin koketeatu zuen, baina bera izan zen Haroldo Conti bizirik agertzeagatik erreklamatu zuen bakarra, eta Vicente Lopezen etxean hainbat pertsona ospetsu jaso zituen, aita Carlos Mugica, esaterako.

## Suizidioa 
Narriadura fisikoak eta adimen galerak izutu egiten zuten. Ahaztuko ote zuten beldur zen. Depresio luze baten ondorioz, bere buruaz beste egin zuen bere gelan, suzko arma batekin.

Jorge Asís idazleak esan zuen: "Pixka bat hil zuten berari buruz hitz egiteko barkaberatasun-kutsua hartzen zuten guztiek. Duela lau bat urte fisikoki behera etorri zen eta ezin izan zion eutsi. Nik mauka mozketa egingo niekeen, baina berak serioegi hartzen zituen bizitza eta literatura".

## Lanak 
### Eleberriak 
* *La alfombra roja* (Fabril argitaletxea, 1962)
* *Al vencedor* (Losada, argitaletxea1965)
* *La señora Ordóñez*  (Jorge Álvarez argitaletxea, 1968)
* *El cruce del río* (Sudamericana argitaletxea , 1972)
* *Un árbol lleno de manzanas* (Sudamericana argitaletxea , 1974)
* *La penúltima versión de la Colorada Villanueva* (Sudamericana argitaletxea, 1978)
* *Toda la función y la despedida* (Abril argitaletxea, 1982)
* *Informe bajo llave* (Sudamericana argitaletxea 1983)
* *Páginas de Marta Lynch seleccionadas por la autora* ( Celtia argitaletxea , 1983),Gwendolín Díazekin

### Cuentos 
* *Los cuentos tristes* (Centro Editor de América Latina, 1967)
* *Cuentos de colores* ( Sudamericana argitaletxea , 1970) - Udalak saritua
* *Los dedos de la mano* (Sudamericana argitaletxea , 1976)
* *Los años de fuego* (Sudamericana argitaletxea, 1980)
* *No te duermas, no me dejes* (Sudamericana argitaletxea, 1985)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Cristina Mucci, La señora *Lynch* idazle polemiko baten biografia. Buenos Aires: Norma, 2000.
* "Historia de la Literatura Argentina Vol I"Centro Editor de América Latina. 1968 Buenos Aires, Argentina
* Riccio, Alessandra. “Eros y poder en Informe bajo llave de Marta Lynch.” Idazkera: Literatur teoria eta kritika aldizkaria 16:31-32 (1991): 223-29.
* Rocco Cuzzi, Renata. “Omenaldia Emakumezkoen best-sellerraren hiru emakume aitzindariei”. Klarin 20 Api. 2004
* Uriarte, Claudio. El Almirante Cero: Emilio Eduardo Masseraren baimendu gabeko biografia. Buenos Aires: Planeta, 1991.