Aida Fernández Ríos

**Aida Fernández Ríos** (Vigo, Pontevedra,1947ko martxoaren 4a – Moaña, 2015eko abenduaren 22a) zientzialari, biologian doktore eta ozeanografo galiziarra izan zen. Europako aditu nagusietako bat izan da jatorri antropogenikoko karbono dioxidoaren isurien eta itsasoko uretan, batez ere Ozeano Atlantikoan, azidotasuna areagotzearen arteko erlazioan. Han, Arrantza Ikerketen Institutuko itsas espezieetako ikertzaile bat ezagutu zuen, eta Fernández Ríos txundituta geratu zen bere lanarekin. Adituak Ikerketa Zientifikoen Zentroaren (CSIC) barruan laguntzaile izateko oposizioetara aurkeztera animatu zuen. Azterketa gainditu zuen eta 1972an laborategiko laguntzaile gisa hasi zen lanean Vigon, IIP Arrantza Ikerketen Institutuan (IIM-CSIC Itsas Ikerketen Institutua, gaur egun).

Lanarekin batera Biologiako ikasketak egin zituen, Vigoko Unibertsitatean hasi eta Santiagon jarraitu zuen. Biologian doktore-gradua 1992an jaso zuen Santiagoko Unibertsitatean,

Bere jaioterriarekin oso lotuta egon zen beti, eta tokiko hainbat zirkulu eta elkartetan parte hartu zuen, hala nola, zonaldea bultzatzeko eta dinamizatzeko sortua, *Vigueses Distinguidos* Elkartea edo Vigoko *Mulleres Contra os Malos Tratos* auzo-sarea bezalako kausa solidario eta sozialetan.

## Ibilbidea eta ikerketak 
Fernández Riosek mundu osoko 50 ikerketa-proiektutan baino gehiagotan parte hartu zuen, eta egonaldiak egin zituen zentro ezagunetan. Europan, Southampton-eko James Rennell Center for Ocean Circulation-en eta Bresteko Laboratoire de Physique des Océans-en (CRNR-IFREMER-Université), eta Estatu Batuetan Long Islandeko Brookhaven National Laboratory Associated Universities-en, besteak beste. Ozeano Atlantikoan eta Indiako Ozeanoan eta Antartikan egindako 30 kanpaina ozeanografikotan parte hartu zuen, eta horietako 5etan zientzia-buru izan zen.

"Europako aditu nagusietako bat" izan zen jatorri antropogenikoko karbono dioxidoaren isurien eta itsasoko uretan, batez ere Ozeano Atlantikoan, azidotasuna handitzearen arteko erlazioan.

Ozeanoaren sakonera eta pH-aldaketak ere ikertu zituen. Fernández Ríosek, bere lanaren bidez, argudiatu zuen Ozeano Atlantikoko azidotasun areagotuaren behaketak giza jarduerak sortutako karbono dioxidoaren metaketaren aldaketengatik azaltzen direla, iturri naturalengatik baino gehiago.

Ehun ikerketa-lan baino gehiago argitaratu zituen nazioarteko aldizkarietan, 92 SCI (*Scientific Citation Index*) aldizkarietan, 3.000 aipamen baino gehiagorekin, *Science* aldizkariko argitalpenez gain.

2015eko ekainaren 6an, Galiziako Zientzien Errege Akademian (RAGC) sartu zen hirugarren emakumea izan zen. Urte hartan, erakundeak etapa berri bat hasi zuen, eta emakume ikertzaileen presentzia azpimarratu zuen, historikoki RAGCn baztertuak izan zirenak. Fernandez Riosek Ozeano Atlantikoaren azidotasun gero eta handiagoari buruzko hitzaldia eman zuen, "Acidificación del Mar: Unha consecuencia das emisións de CO2".
## Sariak eta aintzatespenak 
* Galiziako Zientzien Errege Akademiak eta Pontevedrako Diputazioak Aida Fernández Ríos hitzaldi-zikloaren I. edizioa antolatu zuten 2020an, zientzia eta teknologia zabaltzeko eta Galizian egindako lan zientifikoa sustatzeko.
* 2016an, Alacanteko Unibertsitateak *Aida Fernández Ríos saria* ezarri zuen, haren omenez eta SIQUIMAR Itsasoko Zientzien Nazioarteko Sinposioan egindako ahozko aurkezpen onenari emateko.
* 2001ean *Galega Destacada saria* eman zioten bere ibilbide zientifiko osoagatik.

## Ikus gainera 
* Manola Brunet

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* UVigo TV. "Kontatzen duten zientzialariak" programa. Aida Fernández Ríos