Paul Preston

**Paul Preston** (Liverpool, 1946ko uztailaren 21a) historialari eta irakasle britainiarra da, Espainiako historia garaikideari buruzko hainbat lanen egilea. Ian Gibson, Raymond Carr eta Hugh Thomas-ekin batera, Espainiako historia hurbila, batez ere Bigarren Errepublikakoa eta Gerra Zibilekoa, aztertzen aritu den Britainia Handiko eta Irlandako hispanista nagusietako bat izan da.

## Biografia 
1946an jaio zen Ingalaterrako Liverpool hirian, Anfield auzoan. Haurtzaro zaila izan zuen. Izan ere, bere amak izan zuen tuberkulosiaren ondorioz, haurtzaro osoa erietxe batean igaro baitzuen, ama hil zen arte, Paulek 9 urte zituela. Prestonek ere gaixotasun bera izan zuen, eta batez ere aitona-amonek hazi zuten, gerraosteko eta estutasuneko garai batean.

Oxfordeko Unibertsitatean ikasi zuen eta, ondoren, beka bat jaso zuen Readingen ikasteko, Hugh Thomasekin batera. Hala, Espainiako Gerra Zibilari buruzko historia ikasten hasi zen. Hirurogeiko hamarkadaren amaieran bisitatu zuen lehen aldiz Espainia. Historian doktoratu zen Oxfordeko Unibertsitatean, eta eskolak eman zituen Readingeko Unibertsitatean, 1973 eta 1991 urteen artean. 

Geroago, Historia Garaikideko irakasle izan zen Londresko Unibertsitateko Queen Mary Collegen eta, ondoren, London School of Economics & Political Sciencera pasa zen, katedradun. Han, Cañada Blanch Zentroko zuzendari gisa aritu zen, Espainiako historia garaikidea aztertzeko erakundea.

BBCn ere kolaboratzen du, Espainiako gaurkotasunaren iruzkingile gisa.

Hainbat sari ditu, besteak beste, Yusteko Europako Akademia Fundazioko kide izatea, Marcel Proust katedrarekin. Meritu Zibilaren Ordenako komendadore ere bada, Isabel Katolikoaren Ordenako zaldun gurutze handia, eta Ramon Llull International Prize (2005) jaso zuen. Akademia Britainiarreko kide ere bada. Halaber, 2019ko apirilaren 5ean Kantabriako Unibertsitateak honoris causa doktore izendatu zuen, Historia Moderno eta Garaikideko Sailak proposatuta. *Honoris causa* doktore izendatu zuen baita ere Extremadurako Unibertsitateak.

2014an dokumentu bat sinatu zuen, katalanek bozkatzeko eskubidea zutela aldarrikatuz.

## Hispanista 
Bere lanek Espainiako historia hurbila aztertu dute: Espainiako Bigarren Errepublika (1931-1936), gerra zibila (1936-1939) eta Espainiako Trantsizioan (1976-1982). Francoren biografoa ere izan da. 

Rafael Núñez Florencioren aburuz, Prestonek  ezkerreko ikuspegitik landu du gerra zibila, Stanley Paynek eskuinetik egin duen bezala.

## Lan nagusiak 
* A concise history of the Spanish Civil War (1978).
* Franco: A biography (1993)
* *España y las grandes potencias en el siglo XX.*
* *Franco y La política de la venganza: el fascismo y el militarismo en la España del siglo XX*.
* *La política de la venganza: el fascismo y el militarismo en la España del siglo XX* (1997).
* *Las tres Españas del 36* (1998).
* *La Guerra Civil* (2000).
* *Palomas de guerra. Cinco mujeres marcadas por el conflicto bélico* (Doves of war) (2001).
* *La destrucción de la democracia en España* (2001).
* *Juan Carlos: el Rey de un pueblo* (2003).
* *El triunfo de la democracia en España*.
* *Idealistas bajo las balas. Corresponsales extranjeros en la guerra de España* (We saw Spain die) (2007).
* *El gran manipulador. La mentira cotidiana de Franco* (2008).
* *El holocausto español. Odio y exterminio en la guerra civil y después (The Spanish holocaust)*. Debate. 2011.
* *La muerte de Guernica*. Debate. 2012.
* *El zorro rojo: La vida de Santiago Carrillo*. Debate. 2013.
* *El final de la guerra: la última puñalada a la República*. Debate. 2014.
* *Un pueblo traicionado. España de 1874 a nuestros días. Corrupción, incompetencia política y división social*. Barcelona: Debate, 2019.
* *Arquitectos del terror: Franco y los artífices del odio*. Debate. 2021.
* *La pérfida albión: El contradictorio papel británico en la guerra civil española*. Debate. 2025.

## Erreferentziak