Miguelina Acosta Cárdenas

**Miguelina Aurora Acosta Cárdenas** (Yurimaguas, 1887ko azaroaren 23a – Lima, 1933ko urriaren 26a) perutar abokatu, irakasle eta aktibista anarkosindikalista eta anarkofeminista izan zen, bere bizitzaren zati handi bat emakumeen, Amazoniako herrien eta langile klasearen eskubideen aldeko borrokan eman zuena. Peruko auzitegietan abokatu gisa jardun zuen lehen emakumetzat jotzen dute. Hezkuntza laiko eta arrazionalistaren alde egin zuen, eta  emakumeek unibertsitatean parte hartzea sustatu zuen. Emakumearen gaineko edozein tutoretzaren aurka agertu zen, eta haren lan egiteko eta bidezko soldata jasotzeko eskubidea defendatu zuen. Lan egin zuen arlo guztietan, publiko zein pribatuetan, botere-harremanak zalantzan jarri zituen.

## Biografia 
Peruko Loreto departamenduko Yurimaguas herrian jaio zen. Miguelinaren gurasoak, Miguel Acosta Sánchez eta Grimanesa Cárdenas Montalván, Amazoniako lur-jabeak ziren, kautxu ekoizleak, garai hartan lehengai horrek izan zuen eskaeraren boomak aberastuak. Miguelinak Frantzian, Suitzan eta Alemanian bidaiatu eta ikasi zuen. Herrialde horietan ikasitakoek bere ideia aurrerakoiak garatzen lagundu zioten. Harekin batera joan ziren, Zuzenbidea ikastera, bere hiru nebak, Darío, Miguel eta Pedro.

### Unibertsitatean 
Miguelina bizi izan zen garaian, unibertsitate-ikasketak eta lan profesionala gizonentzako jarduerak ziren bakar-bakarrik. Unibertsitatean, Miguelinak ikaskideen zein irakasleen bazterkeria jasan behar izan zuen. 1911n, ama hil zitzaionean, bere bi ahizpa gazteenak iritsi ziren Limara: Clara eta Clotilde. Familia ardura horrek ez zion ikasketak jarraitzea eragotzi, baina arazoak izan zituen Unibertsitatean izena emateko, eta hasieran ezin izan zen unibertsitatean sartu, horretarako ziurtagiririk ez zuelako, atzerrian eginiko bigarren hezkuntzako ikasketak ez baitzituzten ontzat ematen. Hala ere, berriro egin zituen maila horretako ikasketak, eta horrela, 1913an, San Markos Unibertsitate Nazional Nagusiko Letren Fakultatean sartu ahal izan zen. Horren ostean, doktoregoa lortu zuen bere tesiarekin: "*Reformas necesarias del código civil común peruano tendientes a hacer efectiva la igualdad civil y jurídica del hombre y la mujer*" (Gizonen eta emakumeen arteko berdintasun zibil eta juridikoa gauzatu ahal izateko Peruko kode zibil komunean egin beharreko erreformak).

Jauja hiriko González Prada Herri Unibertsitateko irakaslea izan zen.

### Abokatu auzilaria 
Unibertsitatean graduatu ondoren, bulego bat jarri zuen, eta bertatik langileen eta emakumeen kausak defendatu zituen. Horrelako bulego bat ireki zuen lehen emakume abokatua izan zen. Landa-eskola ibiltarien bidez haur indigenentzako hezkuntza-sistema bat garatzea aldarrikatu zuen. *El Obrero Textil* eta *Amauta* argitalpenetan ere kolaboratu zuen 1920an.

1919an, Peruko *Federación de Universitarias Peruanas* (Peruko emakume unibertsitarioen federazioa) elkarteko presidentea izan zen.Miguelinak bere lurraren errealitatea ezagutzen zuen, eta kautxuaren ustiaketak ekonomia nazionalean zuen garrantzia eta herrialdearen historian eta Amazoniako herrien egoeran izan zuen eragnia gogorarazi zizkion, eta herri horien soziologia aintzat hartzera deitu zuen. Azkenik, Mariáteguik kontuan hartu zituen kritikak eta zenbait zehaztapen egin zituen bere obran:«Baina azalpen hau ez da nahikoa, nire ustez. Merezi duten arretaz aztertu nahi ditut Miguelina Acostaren oharrak. Horietako bat, funtsezkoena, mendiaren soziologiari buruz oso gutxi dakigula da»[...] «Horri dagokionez, ezinezkoa da Acosta Cárdenas doktorearekin ados ez egotea; are gehiago, behar-beharrezkoa dugu, zalantzarik gabe, haren ekarpena, Loretoren soziologiari buruzko azterketa oso bat, Peruko errealitatea argitzeko. Erregionalismoaren gaiari buruzko eztabaidak ezin du Loreto eskualdea kontuan hartu gabe aurrera egin (Zehaztu beharra dago: Loreto, ez "mendia"). Loretoko erregionalismoa bere aldarrikapenak behin baino gehiagotan matxinadaren bidez defenditu dituen erregionalismo bat da. Beraz, teorian gorpuzten jakin ez badu ere, ekintzaz eman du bere izatearen berri».

### Azken urteak 
Miguelina Acostaren azken urteak Callaon igaro ziren, Peruko portu nagusian eta mugimendu politiko eta sindikal handiko inguruan. Kargu publikorik izan ez bazuen ere, eta erakundeen aintzatespenik izan ez arren, lan-eskubideen, hezkuntza-erreformaren eta emakumeak sistema judizialean sartzearen aldeko lanean jarraitu zuen. 1938an hil zen eta Callaoko *Baquijano y Carrillo* hilerrian lurperatu zuten. Bertan, joan den mendeko 21 pentsalariren bizitzak eta ibilbideak aurkeztu ziren, tartean Miguelina Acosta Cardenasenak.
* 2022an, Peruko Estatuko Emakumearen eta Herri Zaurgarrien Ministerioaren (MIMP) aitorpena jaso zuen. Ministerio horrek, martxoaren 8an dekretu baten bidez, Emakumearentzako Merezimenduaren Ordenaren kondekorazioa eman zion Miguelina Acosta Cárdenasi eta Peruko beste 24 emakumeri. Acosta aitortu zuten, bereziki, «Peruko lehen abokatu auzilari gisa bere herrialdean genero-berdintasunerako oztopoak ezabatzeko egin zuen lanagatik».

## Oharrak eta erreferentziak 
### Oharrak 
### Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* José Carlos Mariátegui
* Dora Mayer
* Augusto Leguía

## Kanpo estekak 
* *Miguelina Acosta Cárdenas (¿1890?–1938): Jurista Pionera y Voz Feminista en la Amazonía Peruana del Siglo XX*, MCN Group
* Cabieses, Hugo (2020) *Miguelina Acosta, Mariátegui y el olvido de la Amazonía*
* *Miguelina Acosta Cárdenas*, 21 INTELECTUALES PERUANOS DEL SIGLO XX - serie antologías.12
* *Miguelina Acosta Cárdenas*, 21 INTELECTUALES PERUANOS DEL SIGLO XX

* *Sucedió en el Perú - Miguelina Acosta* (16/08/2020), YouTubeko *TVPerú* kanalean
* *Miguelina Acosta primera abogada litigante, cuya tesis es Patrimonio Cultural de la Nación*, YouTubeko *RTV San Marcos* kanalean