Dangerosa L'Isle Bouchardekoa

'''Dangerosa l'Isle Bouchardekoa'* (ezizenez: *La Maubergeonne;'' 1079 – 1151) bizkondesa izan zen eta Gilen IX.a Akitaniako dukearen maitalea. 

## Bizitza 
### Familia 
Bartolomé de L'Île-Boucharden alaba zen. Leonor Akitaniako ezagunaren amaren aldeko amona izan zen. Aitaren aldeko biloben aitonaren, Gilen IX.a Akitaniakoaren, maitalea ere izan zen. Gilen Trovadorearen maitale bezala, *La Maubergeonne* izenez zen ezaguna, berak Poitiersko gazteluan berarentzat eraiki zuen dorrearengatik. *Dangerosa*, izaera limurtzailearengatik jaso zuen ezizena izan zen; bataio-izena, beharbada, *Amauberge* (Gerberga) izan zen.

Dangerosaren aitaren aldeko aitona-amonak Arcimbaldo Borel de Bueil eta Ines de l'Isle Bouchard izan ziren. Bilobaren bitartez, Dangerosa zenbait errege eta nobleren arbasoa izan zen, Rikardo I.a Ingalaterrakoa, María Frantziakoa (1145-1198) edo Champagneko kondesa deitua, Joan Ingalaterrako Lurgabea, Godofredo II.a Bretainiakoa, Joana Ingalaterrakoa (Siziliako erregina), Leonor Plantagenet  Ingalaterrakoa (Gaztelako erregina), Matilde Plantagenet (Sajoniako dukesa) eta Enrique Gaztea barne.

Bere biloba Leonor Frantziako erregina ezkontidea, Ingalaterrako erregina ezkontidea eta Akitaniako dukesa izan zen (bere eskubidez).

### Ezkontza 
Dangerosa Amalarico I de Châtellerault bizkondearekin ezkondu zen ezagutzen ez den egunean. Senarrari eko Saint Denis-de-Vaux prioratoari jabetzak dohaintzan emateko aholkatu zion, 1109. urtean datatutako eskutitz batean, horrek esan nahi du aurretik ezkondu zirela. Dangerosak bere nahia egiten zuen eta bere parekoen iritziak ez zion ardura.

Senar-emazteek bost seme-alaba izan zituzten (bi seme eta hiru alaba):

* Hugo (1176 baino m. lehenago), aitaren oinordekoa, Châtellerault-eko bizkondea
* Raul (1190. m.), Faye-la-Vineuseko jaun bihurtu zena Isabel Fayekoarekin ezkondu zenean; seme-alabak izan zituzten; senarra Akitaniako seneskal handia bihurtu zen.
* Leonor Châtelleraultekoa Aenor edo Eleanor izenez ere ezaguna (1103-1130ko martxoa), Gilen X.a Akitaniako dukearekin ezkondu zena. Hiru haur izan zituen: Leonor Akitaniako dukesa, Petronila Akitaniakoa, eta lau urte zituela hil zen Guillermo Aigret.
* Amable, Wulgrin II.arekin ezkondu zen, Angulemako kondearekin
* Aois (bizitza ezezaguna)

Dangerosa eta Amalarico zazpi urte inguru egon ziren ezkonduta, senarra utzi eta Gilenrmo IX.a dukearen maitale izan baino lehen.

### Gilen IX.aren maitalea 
Gilen IX.a Akitaniako dukeak Dangerosa "limurtzailea" ezagutu zuen Poitoun zegoela. Hori zela eta, Dangerosak senarra utzi zuen. Gilen dukea Dangerosaren  ustezko "bahitzeagatik" eskumikatu egin zuen elizak; hala ere, Gilen auzian bere borondatez parte hartu zuela dirudi. Poitiers-eko gazteluko Maubergeonne dorrean jarri zuen, eta, Gilermo Malmesburykoak kontatzen duen bezala, haren koadro bat ere margotu zuen bere armarrian.

Gilenen emaztea, Felipa Tolosakoa, Okzitaniako Tolosatik Poitiersera itzultzean, haserretu egin zen bere jauregian aurkari zuen emakume bat bizitzen aurkitzean. Felipak Akitaniako gortean lagunengana eta Elizara jo zuen; hala ere, noble bakar batek ere ezin izan zion lagundu, Gilen baitzen jaun feudala, eta Giraud aita santu legatuko Dangerosa maitalea bere senarrarengana itzultzeko esan zionean, Gilenek legatu burusoilari emandako erantzun bakarra hauxe izan zen: "Kizkurrak haziko dira zure koronilan ni bizkondesarengandik aldendu baino lehen". Felipa umiliatuak 1116an Fontevrault-eko abadetxera erretiratzea erabaki zuen.

Dangerosak eta Gilenek hiru haur izan zituzten:

* Henrike (1132tik aurrera hil zen), fraidea eta geroago Cluny abadiako priorea,
* Adélaïda,
* Sibila, Sainteseko abadesa.

Batzuen ustez, Raimundo Poitiersekoa, FelipaTolosarena baino, Gilenen eta Dangerosaren semea izan zen. Ama izendatzen duen lehen mailako iturri bat ez da oraindik identifikatu. Hala ere, beste iturrietan ez da aipatzen Gilen IX.aren seme legitimo gisa. Beraz, arrazoizkoa da pentsatzea dukearen eta Dangerosaren arteko harremanetik sortu zela. Kasu horretan, Dangerosa Bohemundo III.a Antiokiakoaren amona izan zen, baita María Antiokiako eta Felipa Antiokiakoarena ere.

Felipa bi urte geroago hil zen eta Gilenen lehen emazte Ermengarda Anjoukoak Felipa mendekatzea erabaki zuen. 1119. urteko urrian, Kalisto II.a aita santuak egindako Reimseko Kontseiluan agertu zen bat-batean, eta aita santuak Gilen (berriz) eskumikatzea, Dangerosa dukearen jauregitik botatzea eta dukesa ezkontide legez bere lekuan berrezartzea eskatu zuen. Aita Santuak ez zuen eskaera bete nahi izan, baina Gilen izorratzen jarraitu zuen urte batzuk geroago ere.

Gilen IX.a eta Gilen X.a seme legitimoaren arteko harremana gaiztotu egin zen, aitak Dangerosarekin zuen harremana zela eta. Bikoteak Gilen Gaztearen eta Dangerosaren alaba Leonorren arteko ezkontza antolatu zuenean baino ez zen baketu, 1121ean; hurrengo urtean Leonor jaio zen.

Gilen 1127. urteko otsailaren 10ean hil zen; data horren ostean, Dangerosari buruz ez dago ezer dokumentaturik. 1151. urtean hil zen

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Harvey, Ruth E. The wives of the 'first troubadour', Duke William IX of Aquitaine (Journal of Medieval History), 1993
* Parsons, John Carmi. Eleanor of Akitaine: Lord and Lady, 2002

## Kanpo estekak