open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kristian VIII.a Danimarkakoa

**Kristian VIII.a** (Kopenhage,  - *ib.*, ) Danimarkako (1839-1848) eta Norvegiako (1814) erregea izan zen.

Frederiko VI.aren semea zen.

## Erreferentziak
Kristian X.a Danimarkakoa

**Kristian X.a** (Kopenhage,  - *ib.*, ) Danimarkako erregea izan zen (1912-1947).

Haren agintaldian Islandiak independentzia eskuratu zuen (1944).

## Erreferentziak
Poitín (filma)

**Poitín**, 1977ko Bob Quinn irlandar zinema zuzendari eta ekoizleak zuzendu eta ekoitzitako drama film bat da. Cyril Cusack, Donal McCann, Niall Tóibín eta Mick Lally aktoreek antzeztu zuten.

Irlanderaz osoki egindako lehenbiziko filma izan zen. Poitín delakoa Irlandan, eta bereziki Connemara eskualdean, ekoizten den pattar edari bat da.

## Argumentua 
Irlanda, Connemara eskualdea. Legezkanpoko Poitín pattat ekoizle bat poliziarengandik ihes egitea lortuko du.

## Kanpo estekak
Frederiko VII.a Danimarkakoa

**Frederiko VII.a** (Kopenhage,  - Glücksburg, ) Danimarkako erregea izan zen (1848-1863).

1849an Konstituzio demokratikoa idatzi zuen.

## Erreferentziak
Frederiko VI.a Danimarkakoa

**Frederiko VI.a** (Kopenhage,  - *ib.*, ) Danimarkako (1808-1839) eta Norvegiako (1808-1814) erregea izan zen.

Napoleonekin bat eginik, Norvegia Suediari eman behar izan zion 1814ean, Suediako Pomeraniaren eta Rügen uhartearen truke. Arteak, jakintza, nekazaritza eta merkataritza bultzatu zituen.

## Erreferentziak
Frederiko V.a Danimarkakoa

**Frederiko V.a** (Kopenhage,  - *ib.*, ) Danimarkako eta Norvegiako (1746-1766) erregea izan zen.

Jakintza, irakaskuntza eta merkataritza bultzatu zituen. Nekazariak libre utzi zituen. Bernstorff ministroak aplikatu zuen haren berrikuntza politika.

## Erreferentziak
Frederiko IV.a Danimarkakoa

**Frederiko IV.a** (Kopenhage,  - Odense, ) Danimarkako eta Norvegiako (1699-1730) erregea izan zen.

Petri I.arekin bat eginik Karlos XII.aren kontra egin zuen gerra, baina Travendhal-eko bakea izenpetu behar izan zuen (1700). Baina Poltavaren ondoren, Frederiksborg-eko hitzarmenean (1720), Hego-Schleswig hartu zuen. Hezkuntza bultzatu zuen eta lurrari lotutako zergapekotza kendu (1702).

## Erreferentziak
Frederiko III.a Danimarkakoa

**Frederiko III.a** (Haderslev,  - Kopenhage, ) Danimarkako eta Norvegiako (1648-1670) erregea izan zen.

Kristian IV.aren semea zen. Suediaren kontrako gerra egin zuen, eta hari Eskania, Halland eta Blekinge utzi behar izan zizkion 1658an (Roskildeko bakea). Herentziazko erregetza ezarri zuen (1660).

## Erreferentziak
Frederiko II.a Danimarkakoa

**Frederiko II.a** (Haderslev,  - Slagelse, ) Danimarkako eta Norvegiako (1648-1670) erregea izan zen.

Ezin beretu ahal izan zuen Suedia (1563-1570).

## Erreferentziak
Frederiko I.a Danimarkakoa

**Frederiko I.a** (Kopenhage,  - Schleswig, ) Danimarkako eta Norvegiako (1523-1533) erregea izan zen.

Luteranismoa sartu zuen bere estatuetan (1526), katolikoa izanda ere. Hainbat matxinada jasan zituen.

## Erreferentziak
Frederiko VIII.a Danimarkakoa

**Frederiko VIII.a** (Kopenhage,  - Hanburgo, ) Danimarkako erregea izan zen (1906-1912).

Kristian X.a Danimarkako erregearen eta Haakon VII.a Norvegiako erregearen aita.

## Erreferentziak
Mattin Lerissa

**Mattin Lerissa**, (Behorlegi, Nafarroa Beherea, 1999) euskal abeslaria da, kantautorea, ohiko kantugintzan eta folk musikaren arloan.

## Bizitza 
Mattin Lerissa ttipidanik ari da kantuz. Donibane Garaziko Zitadela kolegioan sartu zelarik, koralean hasi zen kantuz Denise Olhagaray musika irakaslearekin. 2012ko ikasturtean, Benito Lertxundiren kantuak landu zituztenean, 12 urte zituen Mattinek, eta bakarlari aritu zen.

Ordukotz orkestra profesional batekin kantatzeko zailtasunik ez zeukan.
Gipuzkoako Et Incarnatus orkestrarekin eramandako lana izan zen.

Ondoren, aukera guztiak hartu zituen kantuan aritzeko. Urteroko Jazz'in College musikaldian parte hartu zuen, eta haur kantu txapelketetara ere joan zen. Hala nola, 2013an Nafarroa Behereko haur kantu txapelketan lehen saria lortu zuen Aguxtin Alkhatek idatzi zion «Argia ilunean» abestiarekin. 2015ean ere parte harturik, lehen saria atxiki zuen, Eñaut Etxamendi​ren «Bidez bide» abestiarekin.

Kolegioan kantatzen hasi zenean, beretako baizik ez zela ziurtatzen zuen, baina denbora aitzinatu arau, kantaldiak eskainiz
joan zen gero bidez-bide ibiliz.
Euskal Herri​ko beste artista handiekin aritua da dagoeneko. Hala nola, Kalakan taldearekin, Anje Duhalderekin...

16 urterekin *Bidez bide* bere lehen diskoa grabatu zuen kantariak, bertan ohizko kantuak grabatu zituen, bai eta
sorkuntza bat ere, Aguxtin Alkhatek sortu zion «Argia ilunean».

Bi urte geroago *Gazte naiz gazte* bigarren diskoa argitaratu zuen, sorkuntzez osatua.
Lan horretan, bide lagun ukan ditu hitzak sortzen Daniel Landart, Manex Pagola eta Pantzo Hirigarai.

## Diskografia 
# *Bidez bide* (2016)
# *Gazte naiz gazte* (2018)

## Ikus, gainera 
* Ipar Euskal Herriko abeslarien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Bidez-bide dabilela, Kazeta.eus.
* Mattin Lerissa: «Daniel Landart, Manex Pagola... dira disko honetako hitzen egileak», Gara.
* Arbelbide Lete,&#x20;Nora.&#x20;«Ebidentzia bat delarik»&#x20;*Berria*.
* Mattin Lerissa, Badok atarian.
Poetika (Aristoteles)

**Poetica** edo *Poetikari buruzkoa* (Περὶ Ποιητικῆς) Aristotelesek K. a. IV. mendean idatzitako lana da. Kronologikoki Atenasko Eskolaren sorreraren (K.a. 335) eta hiritik alde egitearen arteko garaian (K.a. 323) egin zuen liburua. Gai nagusia estetikaren inguruko ausnarketa da, batez ere tragediaren ezaugarrien eta deskribapenen bidez. Hasieran, dirudienez, liburuak bi atal zituen: lehenengoa tragedia eta epopeiari buruzkoa eta, bigarrena, komedia eta Ianbo poesiari buruzkoa; bigarren hau, antza, Erdi Aroan galdu zen eta ez ditugu hari buruzko zuzeneko informazioak.

## Aristotelesen poetika 
Antzinako Grezian, hasieran, poetika eta erretorika elkarrekin agertzen ziren sofisten testuetan. Platonek poesiari buruzko gogoeta zabalak eskaini zituen elkarrizketetan, batik bat *Errepublika* deiturikoan. Aristofanes komediagileak ere badu zenbait gogoeta.

Alabaina, Aristotelesek eskaini zuen lehen azterketa sistematikoa; erretorika eta poetika bereizi zituen, eta poetikaren zenbait ezaugarri ezarri: artea imitazioaren eta harmoniaren bidetik sortzen da, mimesiaren bidez. Poesiaren maila imitazioaren kalitateak erakutsiko du. Badago goi mailako poesiarik (ditiranboa, epopeia, tragedia), badago bigarren mailakorik (poema barreragilea, komedia). Katarsiaren ikuspegia oinarrizkoa da Aristotelesen poetikan; katarsiaren bidez entzulearen sentipenak astintzen dira, eta barrena garbitzen zaio; hori da batik bat tragediaren eginkizuna.

## Obraren ezaugarriak 
thumb|1780ko edizioaren azala.
*Poetika* funtsean tragedia eta imitazioan oinarritzen diren arteen definizioa eta ezaugarritzea da. Gogoeta horiekin batera beste batzuk gutxiago garatuagoak agertzen dira: historiari buruzkoa eta honen poesiaren konparaketa (arteak orokorrean), gogoeta linguistikoak, mimesi buruzkoak...

Aristotelesen obra barruan *Poetika* tradizionalki esoterika edo akromatika bezalakakoa ezagutu da. Horrek zera adierazten du: ez zirela argitaratu. Berez, ikasketetan erabiltzeko ohar multzoak dira eta irakaslearentzat gida bezalako funtzioa zuten. Horren arabera ez ziren irakurtzeko, entzuteko baizik.

*Poetika*ren ezagutzen den lehen bertsio idatzia *Codex Parisinus 1141* izenekoa da, X. mende]]aren amaieran edo XI. mendearen hasieran idatzia. Testu horretan komediaren atala ez zen azaltzen.

## Edukiak 
Liburuak hogeitasei kapitulu ditu. Hona hemen horien gai batzuk:
* Tragediaren definizioa eta elementu nagusiak
* Alegia
* Ekintzaren batasuna
* Alegia eta egiantzekotasuna
* Peripezia, agnizio edo anagnorisi eta ataka patetikoa
* Agnizio motak
* Tragedia barruko sailkapenak
* Aiurriak
* Pentsamendua eta mintzaera
* Melopeia eta ikuzkisuna
* Poesia eta historia arteko desberdintasunak
* Mimesi edo imitazioari buruzko gogoetak

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Tractatus Coislinianus*: Agian galdutako bigarren atalaren laburpena izan daiteke.

## Kanpo estekak 
* :Testu elebiduna.
* *Poetika*ren itzulpena, Valentín García Yebraren bertsioa.
Erik I.a Danimarkakoa

**Erik I.a. Ejegod** (eusk: 'Onbera'; Slangerup,  - Pafos, Zipre, ) Danimarkako erregea (1085-1103) izan zen.

Wendoen kontrako kanpainak egin zituen, eta Jerusalema erromes zihoala hil zen Txipren.

## Erreferentziak
Erik II.a Danimarkakoa

**Erik II.a. Emune** (eusk: 'Gogoangarria';  - Urnehoved, ) Danimarkako erregea (1134-1137) izan zen.

Erik I.aren semea. Rügen uharteko piraten kontra gudukatu eta Arkonako hiria hartu zuen. Laborari matxinada batean hil zuten.

## Erreferentziak
The Keys of the Kingdom (filma)

***The Keys of the Kingdom*** (euskaraz *Erresumaren Giltzak*), 1944ko John M. Stahl estatubatuar zinema zuzendariak zuzendu eta Joseph L. Mankiewiczek ekoitzitako drama film bat da. A. J. Cronin eskoziar idazlearen *izenburu berdineko eleberrian* oinarritua dago. Gregory Peck, Thomas Mitchell, Vincent Price, Rose Stradner, Edmund Gwenn, Benson Fong, Roddy McDowall eta Sir Cedric Hardwicke aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako lau izendapen jaso zituen: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Gregory Peck), Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria - Zuri-Beltza (James Basevi, William S. Darling, Thomas Little eta Frank E. Hughes), Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Arthur Miller) eta Soinu banda onenaren Oscar Saria (Alfred Newman).

## Argumentua 
Aita Francis Chisholm (Gregory Peck), Txinara ebanjelizatzera bidalia izan den eskoziar misiolari katoliko zintzo eta apal bat da.

## Aktoreak 
* Gregory Peck: Aita Francis Chisholm
* Thomas Mitchell: Willie Tulloch doktorea
* Vincent Price: Anselm "Angus" Mealey
* Rose Stradner: Maria-Veronica ama erreberendoa
* Roddy McDowall: Francis Chisholm, mutikoa
* Edmund Gwenn: Hamish MacNa'b erreberendoa
* Sir Cedric Hardwicke: Sleeth monsinorea
* Dennis Hoey: Alec Chisholm, Francisen aita
* Ruth Nelson: Lisbeth Chisholm, Francisen ama
* Edith Barrett: Izeba Polly Bannon
* Peggy Ann Garner: Nora, neskatoa
* Jane Ball: Nora, heldua
* James Gleason: Wilbur Fiske erreberendo doktorea
* Anne Revere: Agnes Fiske
* Benson Fong: Joseph
* Leonard Strong: Chia andrea
* Philip Ahn: Pao jauna, Chia jaunarentzako mandataria
* Arthur Shields: Aita Tarrant, Holywell herrian
* Sara Allgood: Ahizpa Martha
* Ruth Ford: Ahizpa Clotilde
* Richard Loo: Shen maiorra
* H.T. Hsiang: Hossanah Wang
* Si-Lan Chen: Philomena Wang
* Eunice Soo-Hoo: Anna, haurtxoa

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Erik III.a Danimarkakoa

**Erik III.a. Lam** (eusk: 'Axuria';  - Odense, ) Danimarkako erregea (1137-1147) izan zen.

Erik I.aren biloba. Fraide egin zen, erregetzan aritu gabe.

## Erreferentziak
Erik IV.a Danimarkakoa

**Erik IV.a Plovpenning** (eusk: 'Goldearen Zergarena';  - Schlei badian, ) Danimarkako erregea (1241-1250) izan zen.

Bere anaia Abelen kontra aritu zen; Estoniaren kontra ere bai. Anaiak agindurik hil zuten.

## Erreferentziak
Erik Pomeraniakoa

**Erik Pomeraniakoa** (Rügenwalde, 1381 edo 1382 &ndash; *ib.*, ) Norvegiako (1389-1442), Danimarkako eta Suediako erregea (1396-1439) izan zen.

1397an, Eskandinaviako hiru erresumetako errege izendatu zuten Kalmarko hirian. Hansako hirien eta Holsteingo konderriaren aurkako gerran saiatu zen alferrik, eta bere mendekoek erregetza kendu zioten azkenean, haren ankerkeriak ezin eramanik. 1434-1435 urteetan Engelbrekt Engelbrektsson Suediako zaldunaren matxinadari aurre egin behar izan zion.

## Erreferentziak
Erik VI.a Danimarkakoa

**Erik VI.a Menved** (eusk: 'Hitzeko Gizona';  - Roskilde, ) Danimarkako erregea (1286-1319) izan zen.

Erik V.aren semea eta ondorengoa. Handikien eta kleroaren kontra borrokatu zen. Lübeck, Rostock eta Wismar hiri alemaniarrak hartu zituen, baina ezin gorde izan zituen.

## Erreferentziak
Kirkbean

'''''', , Eskoziako kostaldeko herri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak
Kirkgunzeon

'''''', , Eskoziako herri eta parrokia bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak
Tractatus Coislinianus

***Tractatus Coislinianus*** Antzinako Greziaren eskuizkribua da. Aristotelesen Poetikaren tradizioan (Estagira, Mazedonia, K.a. 384 - Kaltzis, Eubea, K.a. 322) komediaren inguruko teoria zirriborratu zuen.

## Historia 
**Tractatus** honen jatorriaz ez dakigu asko. Jakin badakigu X. mendean Athos mendian dagoen Laura Handiaren monasterioan zegoela. 1643an Atanasio H-Rhetor-ek Zipretik Seguier de Coislin Frantziako Kantzelerrari bidali zion. Ikasketa klasikoetan espezialista zen J. A. Cramer-ek irakurri zuenean haren edukiarekin zur eta lur gelditu zen; haren ustez Aristoteles testuen komentarista batena zen eta greziarraren poetikan dagoen hutsunea (galdu baitzen) aztertzen zuela. Cramerrek testua 1839an argitaratu zuen. XX. mendean Richard Jankok galdutako *Poetika*ren oharrak izan daitezkeela aldarrikatu du baita ere. Nesselrath ikerlariak, bestetik, geroago egindako lana dela defenditu du, ziur Aristotelesen jarraitzaile batena, esaterako Teofrasto.

Eskuizkribua gaur egun Parisko Bibliothèque Nationalean dago gordeta, "Coislinianus 120" izenarekin.

## Edukia 
*Tractatus* liburuak zera dio: komediak barrea eta plazerra sorarazten du, beraz, emozioen depurazioa eragiten du, katarsia. Zentzu horretan Aristotelesen *Poetika*ren teoria jarraitzen du. Ondoren, barrea eragiteko erabil daitezkeen moduak azaltzen ditu eta katarsia nola eragin behar den.

## Umberto Eco 
Bere eleberri ospetsuena, *Il nome della rosa*, Aristotelesn galdutako testu horri buruzkoa da.
 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :[Lane Cooper(https://eu.wikipedia.org/wiki/Lane_Cooper)ren bertsioa.]
* :CICen artikulua, Lane Cooperren itzulpena.
F-Droid

**F-Droid** software librearen komunitateak mantendutako software biltegirik ezagunena Android sistemarentzat. Googlen Play Storeren antzera funtzionatzen du baina Software librearen komunitateak mantentzen du zerbitzari independenteetan deszentralizatua eta bertan, bakar-bakarrik software libreko aplikazioak daude.

**F-Droid**ek badu aplikazio bat Android gailuetan instalatu daitekeena eta bertatik arakatu eta instalatu daitezke ehunka, milaka, aplikazio. Edo bestela, F-droid webgunearen bidez egin daiteke bilaketa eta deskarga. Edozein modutan ez du erregistratzea eskatzen, eta bertan eskaintzen diren aplikazioek ez dituzte aplikazio komertzialek beste baimen eskatzen Android gailuaren barnean arakatzeko-eta.

## Kanpo estekak 
*  Web orri ofiziala
Erik V.a Danimarkakoa

**Erik V.a Klipping** (eusk: 'Begi-okerra'; Guldborgsund, 1249 &ndash; Viborg, ) Danimarkako erregea (1259-1286) izan zen.

Kristobal I.aren semea eta ondorengoa. Handikien aurka jokatu nahi izan zuen, baina haiek estatu kolpea jo eta hil egin zuten.

## Erreferentziak
Cîteauxko abadia

**Cîteauxko Gure Amaren abadia** () Côte-d'Or departamentuko Saint-Nicolas-lès-Cîteaux udalerrian dagoen antzinako zistertar monasterio gotikoa da.

Roberto Molesmekoak zuzendutako monje talde batek 1098an sortu zuten San Benitoren erregela hobeto betetzeko asmotan. Cîteaux, lehen Cisteaux deitua, zistertar ordenaren oinetxe bilakatu zen., 1978an Frantziako Gobernuak monumentu historiko izendatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gaztedi Dantzari Taldea

**Gaztedi Dantzari Taldea** euskal dantzak lantzen dituen talde bat da, Santutxu auzoan dago (Mahatserria, Bilbo, Bizkaia), 1951 urtean sortu zen eta Bizkaian martxan jarraitzen duen euskal dantza taldeetatik beteranoena da. Besteak beste Aita Txanton Goiria eta Txelu Etxebarria izan ziren sortzaileetako batzuk.

2018an 35 bat dantzari eta musikari biltzen zituen, baita adin ezberdinetako ehun haur baino gehiago ere. Helduentzako ikastaroak ere eskaintzen zituen, auzoan euskal dantza, folklore eta tradizioarekiko grina zabaltzeko helburuarekin. Euskal Herriko herrialde guztietako dantzak lantzen dituzte, eta urtez urte berritzen dituzte plazan eskaintzen duten dantza-sorta.

Zortzi belaunaldi, zortzi aro bereizten ditu taldeak bere historian zehar.

## 1951-1960: jaiotza eta lehen urratsak 
Aita Txanton Goiria karmeldarrarekin batera sortzailetako bat izan zen Joseba Arrieta. Dindirri dantza talde mitikoaren laguntza teknikoa izan zuten (Txelu Etxebarria izan zen laguntzaileetako bat). Santutxuarrek *Grupo de Danzas Vascas de la Juventud del Carmelo y Praga de Begoña* izenpean egin zuten lehenengo emanaldia, baina bi urte geroago *Talde Gazte* izena hartu zuen, eta gerora bilakatu zen *Gaztedi*. Bizkaiko dantzekin hasi ziren, eta gerora gainerako lurraldeetara jo zuten, han-hemengo dantzak ikastera.
erdian|thumb|480x480px|Gaztedi 65.urteurrena, (Bilboko Pergola,2016)

## Landutako dantzak 
Euskal Herriko zazpi lurraldetakoak diren honako 35 dantza landu eta plazaratu ditu **Gaztedi** taldeak:

### Bizkaikoak (9) 
* Lanestosako Arku Dantza
* Dantzari Dantza
* Soka Dantza
* Lekeitioko Andrazkoen Aurreskua
* Arratiako Jota
* Xemeingo Ezpata Dantza
* Bizkaiko Arku Dantza eta Zinta Dantza
* Kaixarranka
* Gorulariak

### Arabakoak (3) 
* Txulalai
* Eltziegoko Dantzak
* Guardiako Jota

### Gipuzkokoak (4) 
* Gipuzkoako dantzak
* Ibarzabalgo Arku Dantza
* Lasarte-Oriako Sorgin Dantza (kapirote-dantza da, Gaztedik 1964an berreskuratu zuen taldeak, ordurako desagertuta baitzegoen)
* Bateleren Dantza

### Nafarroakoak (12) 
* San Petrike dantza (Xanpetrike)
* Baztango Zortzikoa
* Sagar Dantza
* Olagueko Esku Dantza
* Zartain Dantza
* Lesakako Ezpata Dantza
* Jaurrieta (Jaurrietako Axuri beltza)
* Larraindantza
* Iribaseko Ingurutxua
* Kortesko Dantza
* Otxagabiako Dantzak

### Lapurdikoak (5) 
* Kaskarot
* Buhameen Dantza
* Zazpi Jauzi
* Jauziak
* Zapatagin Dantza (errementari dantza)

### Nafarroa Beherekoak (1) 
* Luzaideko Inauteria

### Zuberoakoak (1) 
* Maskarada
* Godaleta dantza

## Sariak 
* 2001: Bilboko Aste Nagusiko pregoilaria izan zen Aitziber Irurtia, Gaztedi Dantza Taldearen izenean taldearen 50. urteurrenean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zerrenda:Frankismo garaian Bizkaian sortutako dantza taldeak
* Aitziber Irurtia

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Gaztedi Dantza Taldea (Bideoak) Vmeo
* Gaztedi Dantzari Taldea (@gaztedi) | Twitter
Clairvauxko abadia

**Clairvauxko abadia** () antzinako zistertar monasterio gotikoa izan zen, Ville-sous-la-Ferté udalerrian kokatutakoa, Frantziako Aube departamentuan. Bernardo Clairvauxkoa buru zuen monje talde batek sortu zuen 1115ean. Laster zistertar ordenaren etxe nagusietako bat bilakatu zen. 1708an eraikina berreraiki zuten. Frantziako Iraultzaren ondorioz monasterioa itxi eta eraikina espetxe bilakatu zen. 1981ean, monumentu historiko izendatu zuen Frantziako Gobernuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aix-Villemaur-Pâlis

**Aix-Villemaur-Pâlis** Frantziako udalerria da Aube departamenduan dagoena, Ekialde Handia eskualdean. 2018an  biztanle zituen.

2016ko urtarrilaren 1ean sortu zuten Aix-en-Othe, Pâlis eta Villemaur-sur-Vanne antzinako udalerriak bilduz. Udalerriburua Aix-en-Othe da.

## Gertuen dauden herriak 
Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

    400px|ezkerrera|Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa 
    

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* France par comune Frantziako udalerri guztietako datu zehatzak mapa baten bitartez eskuragarri.
Valdemar III.a Danimarkakoa

**Valdemar III.a. Eriksøn** (1314 &ndash; 1364) Danimarkako erregea (1326-1330) izan zen.

Nobleen eskaerei amore emateagatik egin zuten errege baina, 1330. urtean, kargutik kendu eta Kristobal II.a hautatu zuten errege.

## Erreferentziak
Kristian I.a Danimarkakoa

**Kristian I.a** (Oldenburg, 1426ko otsaila - Kopenhage, ) Danimarkako (1448-1481), Norvegiako (1450-1481) eta Suediako erregea (1457-1471) izan zen.

Suediako erregetza galdu zuen Brunkebergeko guduan.

## Erreferentziak
Bilboko Aste Nagusiko pregoilari

[thumb|330x330px|[Kirmen Uribe (horiz) pregoilari 2011ko MariJaia eta txupineroarekin (gorriz Patricia Lezama, Mekaguen).]]
Bilboko Aste Nagusian urtero izendatzen dute. **Pregoilaria** hirian ezaguna den edo hiriarekin lotura handia duen pertsona izaten da.

*Txupineroa*, aldiz, beti konpartsa bateko kidea da eta orain arte emakumezkoa izan da beti.

Festetako hasieran Mari Jaia pertsonaia **pregoilari** eta txupinerarekin batera ateratzen da, pregoia irakurri eta txupina botatzen duten bitartean. Hiru pertsonaiak Aste Nagusiko une eta toki garrantzitsu gehienetan azaltzen dira.

## Pregoilariak 
Hauek izan dira pregoilariak Aste Nagusia herrikoia izan denetik:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Mari jaia
* Bilboko Aste Nagusiko txupinera

## Kanpo estekak 
* Aste Nagusia 2010 Bilboko Udalaren webgunean.
* Bilboko konpartsen webgunea
* Bilboko Aste Nagusiaren Momentuak
* Amets Nagusia: Ametsa Jai bihurtu zen Aste Nagusiaren sorreraren inguruko dokumentala
Valdemar IV.a Danimarkakoa

**Valdemar IV.a. Atterdag** (eusk: 'Egunsenti Berria'; Helsingør, 1320 &ndash; *ib.*, ) Danimarkako erregea (1340–1375) izan zen.

Kristobal II.aren semea izan zen. Erregetza hartu zuenean barne tirabirak eta anarkia bizi zituen Danimarkak, eta aginpide zorrotza ezarri zuen. 1346an Estonia saldu zien Teutoi ordenako zaldunei. 1361ean Eskania eta Gotlandeko uhartea hartu zituen eta, horregatik, aurre egin behar izan zion Hansa elkarteko hirien koalizioari (1358-1363 eta 1368-1370). Hauek garaile atera ziren eta, 1370an, Stralsund-eko bake ituna onartzera behartu zuten.

## Erreferentziak
Valdemar II.a Danimarkakoa

**Valdemar II.a Sejr** (eusk: 'Garailea'; Ribe, Jutlandia,  - Vordingborg, ) Danimarkako erregea (1202–1241) izan zen.

Holstein eta Eider eta Elba ibaien arteko lurraldea konkistatu ondoren itsas armada sendoa eratu zuen estoniarren aurka borrokatzeko. 1219. urtean garaitu zituen estoniarrak. 1223. urtean Schweringo kondeak bahitu zuen eta diru kopuru bat ordaindu behar izan zuen askatasuna lortzeko (1225). 1227. urtean Bornhöved-en garaitu zuten eta konkistaturiko lurraldeak itzuli egin behar izan zituen, Rügen eta Estonia izan ezik.

## Erreferentziak
Petri I.a Ziprekoa

**Petri I.a Lusignangoa** (Nikosia,  - *ib.*, ) Zipreko errege eta Jerusalemgo errege tituluduna izan zen 1359-1369 urteetan.

1361ean Antalyako hiria kendu zien musulmanei eta 1365ean Alexandria hartu zuen. Hil egin zuten.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Etxe Bihurria

***Etxe Bihurria*** () Agatha Christiek idatzitako eleberria da. 1949an argitaratu zen. 2018an euskarazko itzulpena argitaratu zuen Igela argitaletxeak.

## Argumentua 
Leonides familiako hiru belaunaldi elkarrekin bizi dira, Aristide patriarkaren hegalen pean. Aristide hilda agertzen da eta senide guztiek daukate eragingarri bat hura hiltzeko; inork ez du zuribide argirik. Izan ere, guztiek zekiten Aristidek begi-zainketarako erabiltzen zuen botikak pozoi hilgarri bat zeukala, seme-alaba eta biloben aurrean hark halaxe azaldu baitzien.

## Pertsonaiak 
* **Aristide Leonides**: Familiako patriarka, oso gizon aberatsa. Esmirnan jaioa, Londresera joan zen bizitzera, 24 urte zituenean. Pozoituta erail dute, 87 urte dituela.
* **Charles Hayward**: Narratzailea, Sophia Leonidesen senargaia.
* **Sophia Leonides**: Aristideren biloba, Philip eta Magdaren alaba.
* **Brenda Leonides**: Aristideren bigarren emaztea; duela hamar urte ezkondu zen berarekin, 24 urte zituela. Senide guztiek gorrotoa diote.
* **Roger Leonides**: Aristideren lehenengo semea.
* **Clemency Leonides**: Roger Leonidesen emaztea; zientzialaria.
* **Philip Leonides**: Aristideren bigarren semea.
* **Magda West**: Philip Leonidesen emaztea; antzezle kaskarra.
* **Edith de Haviland**: Aristideren lehenengo emaztearen (Marcia) ahizpa ezkongabea; ahizpa hiltzean leonidestarren etxera joan zen bizitzera, ilobak zaintzearren.
* **Eustace Leonides**: Aristideren biloba, Sophiaren 16 urteko neba.
* **Josephine Leonides**: Aristideren biloba, Sophiaren 12 urteko ahizpa.
* **Laurence Brown**: Eustaceren eta Josephineren irakaslea; Brendarekin maiteminduta dago.
* **Janet Rowe (Nanny)**: Leonidestarren haurtzaina.
* **Taverner inspektoreburua**: Scotland Yardek kasua esleitu dion ikertzailea.
* **Sir Arthur Hayward (Agurea)**: Scotland Yardeko komisario laguntzailea; Charles Haywarden aita.

## Kanpo estekak
Petri II.a Ziprekoa

**Petri II.a Lusignangoa** (Nikosia,  - *ib.*, ) Zipreko errege eta Jerusalemgo errege tituluduna izan zen 1369-1382 urteetan.

Petri I.aren semea zen. Gorabehera handiak gertatu ziren Zipren Petri II.a adin nagusira iritsi zen bitartean. Aragoiko Petri IV.aren laguntza izan bazuen ere, genoarren eskuetan utzi behar izan zuen Famagustako hiria 1373an. 1377an, Valentina Visconti Milango dukearen alabarekin ezkondu zen.

## Genealogia 
## Erreferentziak
Closeburn (Dumfries eta Galloway)

**Closeburn**, , Eskoziako herri eta parrokia zibil bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak
Gretna (Dumfries eta Galloway)

**Gretna**, , Eskoziako udalerri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan. Eskozia eta Ingalaterrako mugan dago.

## Kanpo estekak
Glencairn (Dumfries eta Galloway)

**Glencairn**, Eskoziako parrokia zibil bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Kanpo estekak
Hoddom

'''''', Eskoziako etxalde bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

## Leku interesgarriak 
* Hoddom gaztelua

## Kanpo estekak
Euskal (argipena)

**Euskal** osagaia hitz eratorrietan eta elkartuetan erabiltzen da:

* Hitz eratorrietan. Euskara adierarekin: *euskalari, euskaldun, euskalgintza, euskalki, euskaltasun, euskaltegi, euskaltzain, euskaltzale*.
* Hitz elkartuetan. Adiera hauekin:
** Euskara: *euskal gaizto, euskal garbi*.
** Euskararen: *euskal gramatika, euskal alfabetoa, Euskal Herria*.
** Euskaldun edo euskarazko: *euskal idazle, euskal liburu*.
** Euskal Herriko: *euskal dantzak, euskal mendiak*.
** Euskal herritarren: *euskal diaspora, euskal etxea*.
Langholm

'''''',  eta , Eskoziako udalerri bat da, Dumfries eta Galloway eremu administratiboan.

Armstrong klanaren egoitza historikoa da, leinu honen ondorengoetako batzuk Neil Armstrong astronauta eta Ilargia zapaldu zuen lehenbiziko gizakia da.

## Kanpo estekak
Jordi Corominas i García

**Jordi Corominas i García** (Bartzelona, 1958ko maiatzaren 13a), kataluniar alpinista eta mendi gidari bat da. Bereziki K2 mendia hego-mendebaldeko magaletik bakarrik eta oxigenorik gabe "Magic Line'' ibilbidetik igotzen lehena izateagatik ezaguna da.
Microsoft Excel

**Microsoft Excel** software bat da zenbakizko datuekin kalkuluak egiteko, Microsoft enpresak sortu zuen 1985ean, eta Microsoft Office bulegotika-suitean doa. Berdin balio du Windows zein MacOS sistemetan lan egiteko. Lan finantzario eta kontableak egiten ditu, formulak, grafikoak eta makroak erabiliz.

## Ikus, gainera 
* Microsoft Office
* Microsoft Excelen webgune ofiziala

## Kanpo estekak
Lotus 1-2-3

**Lotus 1-2-3** software bat da zenbakizko datuekin kalkuluak egiteko, Microsoft enpresak sortua. Lotus Development Corporationek 1983an sortu zuen eta IBMren ordenagailu pertsonaletarako lehenengo  izan zen. Lan finantzario eta kontableak egiten ditu, formulak, grafikoak eta makroak erabiliz. 1980ko hamarkadaren erdialdean hain ospetsua zen ezen PCak bulego guztietara eraman baitzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lotusen webgune ofiziala
Troyesko katedrala

**San Petri eta San Pauloren katedrala** () Aubeko Troyes hiriko katedrala da, Troyesko elizbarrutiaren egoitza dena. XIII. mendean eraikia, gotiko estiloko eliza katedrala da. 1862tik Monumentu Historikoa da.

## Galeria 

Image:Cathédrale Saint-Pierre-et-Saint-Paul, Troyes, West view 20140509 1.jpg|Mendebaldeko ikuspegia
File:South View of Troyes Cathedral 20140509 2.jpg|Hegoaldeko ikuspegia
Image:Cathedrale_Troyes_nef.jpg|Ganga
File:Troyes Cathedral, Altar and Choir 20150104 1.jpg|Aldare eta korua
File:Transept of Troyes Cathedral HDR 20140509 6.jpg|Transeptua
Image:Baptême Cathédrale de Troyes 290308.jpg|1549ko eskultura
Image:Rose Transept Nord Cathédrale de Troyes 220208.jpg|Arrosa leihoa
File:Vitrail Cathédrale Troyes 150208 01.jpg|Erdi Aroko leihoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Happy Feet

***Happy Feet*** 2006ko George Miller australiar zinema zuzendarien konputagailu-animaziozko musikal filma da. Besteak beste, 2006ko Animaziozko film onenaren Oscar Saria eskuratu zuen. 2011an *Happy Feet Two* jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Antartikako pinguino batzuen istorioa kontatzen du. Bere bikotekidea erakartzeko, pinguinoek kanta bat abestu behar dute, baina batek ez daki kantatzen. Hala ere, aparteko klake dantzaria dela erakusten du.

## Kanpo estekak 
* *Happy Feet* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Turkuko Unibertsitatea

**Turkuko Unibertsitatea** (; ), **UTU** akronimoaz ezagunagoa, Turku hirian dagoen unibertsitatea da. 1920. urtean ireki zituen ateak.

Zazpi fakultateetan banatua dago unibertsitatea:
* Humanitateen fakultatea
* Zientzia eta Ingenieritza fakultatea
* Medikuntza fakultatea
* Zuzenbide fakultatea
* Ekonomia fakultatea
* Hezkuntza fakultatea
* Giza Zientzien fakultatea

## Ikus, gainera 
* Turku

## Kanpo estekak
Neneh Cherry

280px|thumb|Neneh Cherry zuzenean.
**Neneh Marianne Karlsson Cherry**, izen artistikoa **Neneh Cherry** duena (Stockholm, Suedia, 1964ko martxoaren 10a) rap abeslari, disk jockey eta irrati esatari suediarra da.

## Biografia 
Sierra Leonako musikaria den Ahmadu Jah eta Monika Karlsson suediar artistaren alaba da, baina txikitatik Don Cherry aitaordarekin bizi izan zen eta honen abizena hartu zuen. Don Cherry jazz tronpetajotzaile estatubatuarra da eta musikarien familia osatu zuten, Nenehren anaiordea Eagle-Eye Cherry eta ahizpaordea Titiyo ere musikariak baitira.

Estokolmon jaio bazen ere haurtzaroa Hässleholm herrixkan igaro zuen. Don Cherry Europan zehar egiten ari zen bira batean amak ezagutu eta hurrengo egin zituen biratan familia guztia joan eraman zuen, Neneh bera ere bai. 1970 hamarkadan New Yorkeko apartamentu batetara aldatu ziren. 1978an, hamalau urte zituela, eskola utzi eta Londresera joan zen. *The Cherries* punk taldean hasi zen abesten, ondoren beste hainbat taldetan ere ibili zen, *The Slits*, *New Age Steppers*, *Rip Rig & Panic* eta *Float Up CP*. 1984 urtean Bruce Smithekin ezkondu eta alaba bat izan zuten, baina urte berean dibortziatu ziren. 1987an Japoniara modelo gisa joan zen eta han Cameron McVey produktorea ezagutu eta 1990an ezkondu ziren.

1982 urtean *Stop the War* abestia atera zuen, Falklandetako Gerraren aurkako protesta gisa, hau izan zen bere bakarkako aurreneko ana. 1989 urtean atera zuen bakarkako aurreneko disko osoa, *Raw Like Sushi. *MTV Europe Music Awards* sarietan abesti onenaren saria eskuratu zuen.

2006an *cirKus* izeneko taldea sortu zuen, bere senarrarekin eta Tyson eta Karmil alabekin. 2011 urtean *The Cherry Thing* jazz taldea sortu zuen eta 2013an disko onenaren Grammy saria jaso zuen.

Bizitzan zehar toki askotan bizi izan da, Malagan, New Yorken, Londresen, Birminghamen... Gaur egun Malmön eta Londresen bizi da.

## Diskografia 
### Bakarka 
* *Raw Like Sushi* (1989)
* *Homebrew* (1992)
* *Man* (1996)
* *Blank Project* (2014)
* *Broken Politics * (2018)
### Rip Rig + Panic 
* *God* (1981)
* *I Am Cold* (1982)
* *Attitude* (1983)
### CirKus 
* *Laylow* (2006)
* *Medicine * (2008)
### The Thing 
* *The Cherry Thing* (2012)

## Sariak 
* *Brit Awards*: 1990 urtean artista berri onena eta bakarlari onena
* *MTV Europe Music Awards*: 1994 urtean abesti onena, *7 seconds'
* *Danish Music Awards*: 1995 urtean single onena, *7 seconds*
* *Grammy Sariak*: 2013 urtean, jazz disko onena *The Cherry Thing*

## Erreferentziak
The Day of the Triffids

***The Day of the Triffids*** (euskaraz *Trifidoen Eguna*), 1951ko John Wyndham idazlearen eleberri post-apokaliptiko bat da.

2001ean Simon Clark eleberrigileak *The Night of the Triffids* jarraipena idatzi zuen.

## Argumentua 
Zeruan argi berde arraro batzuk agertu dira eta gizaki gehinek fenomeno hau ikusi ahal izateko beren begirada goratu dute. Biharamunean denak itsu daude. Oraindik ikusmena duten gizaki gutxi batzuek etsipena eta basakeria nagusi diren mundu batean bizirauten saiatzen dira. Bill Masen horietako bat da, ospitalean trifidoak deritzoten eta gizonak sorturiko landare mutante baten erasoak sortutak zaurietatik osatzen ari baitzen. Trifidoak mugitzeko gai diren eta mingain pozoitsu bat garatu duten landare erraldoiak dira. Orain landare hauen asmoa zein den ohartu dira, trifidoak Lur planetaz nagusitu nahi dute... oraindik bizirik dauden gizakiek hori galarazi beharko dute.

## Zinema 
* *The Day of the Triffids* (1962)

## Telesailak 
* *The Day of the Triffids* (1981)
* *The Day of the Triffids* (2009)

## Kanpo estekak
Kaitlyn Maher

**Kaitlyn Ashley Maher** (Novi, 2004ko urtarrilaren 10a) Estatu Batuetako aktore eta abeslaria da.

## Filmografia
Rango (2011ko filma)

***Rango*** 2011ko Gore Verbinski estatubatuar zinema zuzendarien konputagailu-animaziozko akziozko western film komikoa da. Besteak beste, 2011ko Animaziozko film onenaren Oscar Saria eskuratu zuen.

## Argumentua 
Rango ustekabean Mojaveko basamortura heltzen den kameleoia da. Bertan, Dirt herrian aurkituko du bere burua, non lehorraldi izugarri bat jasaten ari diren. Berriro ere ustekabez, herriko sheriffa bilakatuko da Rango. Gai izango al da lehortearen arazoa konpontzeko?

## Kanpo estekak 
* *Rango* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Karen Grassle

**Karen Trust Grassle** (Berkeley, Kalifornia, 1942ko otsailaren 25a) estatubatuar aktorea da. *Little House on the Prairie* telesailean Caroline Ingalls izeneko pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Jordan Peele

**Jordan Haworth Peele** (New York, ) estatubatuar zinema eta telebista zuzendaria, gidoigilea, ekoizlea, aktorea eta umorista da.

## Filmografia 
### Zinema 
#### Aktore lanak 
### Telebista 
#### Aktore lanak
Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit

***Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit*** 2005eko Nick Park eta Steve Box ingeles zinema zuzendarien stop motion animaziozko film komikoa da, Aardman Animationsek DreamWorks Animationsekin batera ekoitzia. Nick Parkek sortutako Wallace & Gromit pertsonaien lehen luzemetraia da, aurretik lau laburmetraien protagonista izan zirelarik. Besteak beste, 2005ko Animaziozko film onenaren Oscar Saria eskuratu zuen.

## Argumentua 
Urteroko Barazki Erraldoien Lehiaketa etortzear da, eta Wallace eta Gromiten herrian barazkiekiko eromena zabaltzen da. Bi lagunak, beti bezain ekintzaile, bere azken asmakizunari esker aberasten ari dira: "Anti-Pesto" sistema, baratzetara sartzen saiatzen diren untxiak kontrolatzeko era humanitarioa. Bapatean, dena pikutara doa, pizti erraldoi, misteriotsu eta betezin bat azaltzen denean, baratzak gauez erasotzen eta aurrean jartzen zaion guztia suntsitzen.

## Kanpo estekak 
* *Wallace & Gromit: The Curse of the Were-Rabbit* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Le Cinquième Cavalier

***Le Cinquième Cavalier*** (euskaraz *Bosgarren Zaldizkoa*), 1980ko Larry Collins eta Dominique Lapierre idazleen tecno-thriller eleberri bat da.

Argitaratu zen garaian jorratzen zuen txantaia nuklearraren gaiak irakurleen artean harridura eragin zuen, Frantziako presidenteak herrialde horrek Libiari egin behar zion erreaktore nuklear salmenta bertan behera uzteraino.

## Argumentua 
Etxe Zuriak mezu bat jaso berri du: honetan, Kadafi libiar kolonelak datozen 36 orduetan israeldarrek palestinarrei beren lurrak itzultzen ez badizkiete, New York hirian bonba atomiko bat lehertuko dela aipatzen du.

Baina AEBetako Gobernuak ezin dezake hedabideei nahiz estatubatuarrei gai honi buruzko hitz bakar bat ere esan, dena sekretupean egin beharra da, bestelakoan bonba lehertuko baidute. Pentagonoan Segurtasun Kontseilua bilduko da. Zer egin? Negoziatu egin beharko lukete? Txantaia onartu? Herritarrak ohartu? Deabruzko hogeitamasei ordutan zehar New York hiriaren patua jokoan egongo da.

## Kanpo estekak
Pedro Ruiz

**Pedro Ruiz López**, pilota arloan **Ruiz** deituraz ezaguna (San Asensio, Errioxa, ) esku huskako pilotari profesionala da. Atzelari aritzen da, Aspe enpresarekin.

## Kirol lorpenak 
;Amateurretan
* 2017: Lezamako Promesen lehiaketako txapelduna.
** Federazioen lehiaketako txapelduna.
** Erregearen Kopako txapelduna.
** Binakako eta buruz buruko Errioxako txapelduna.

## Kanpo loturak 
* Enpresaren webguneko fitxa
Poitevin-Santongera

**Poitevin-Saintongera** ( *Poetevin-séntunjhaes* ; frantsesez *Parlanjhe* , *Aguiain* edo *Aguiainais* deitua) Frantziako erdi-mendebaldean hitz egiten den hizkuntza da. Frantziako Kultura Ministerioak Poitevin eta Saintongeais dialektoen batura gisa onartzen du.Hizkuntza erromantzeen eta Oïl hizkuntza taldearen azpitalde gisa sailkatzen da. Hizkuntza honen dialektoak Poitoun eta Saintongen mintzo dira, Akitania Berria eta Loirerria eskualdeetan. UNESCOk larriki arriskuan sailkatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* DGLFLF - Kultura Ministerioa
* Parlanjhearen aldeko elkartea
* Xaintonge argitaletxe-elkartea
Aihen Muñoz

**Aihen Muñoz Capellán** (Etxauri, Nafarroa Garaia, 1997ko abuztuaren 16a-) euskal herritar futbolaria da. Gaur egun Errealean jokatzen du, ezker atzelari gisa.  

## Biografia 
Santiago Bernabeuen egin zuen debuta Real Madrilen aurka 2019ko urtarrilaren 6ean . Denboraldi hartan, Theo Hernandez utzitako atzelariak eskainitako errendimendu txarrara dela eta, lekua hartu, 11 partida jokatu eta 2022 arteko kontratua sinatu zuen.

Hurrengo denboraldi hasieran lehen taldera igo zen eta Errealarekin bere kontratua berritu zuen 2027rarte.

#### Kirolaria eta idazlea. 
2025 urteko abenduan "Cartas de Aihen" liburua argitaratu zuen. Bertan jokalariak bere bilakaera pertsonalari eta profesionalari buruzko hausnarketa bat egiten du, bost etapa ezberdinetan.  

Bere buruari, bizitzako momentu garratzitsuetan, idatzitako gutunetan oinarritua da liburua. Santiago Bernabeun lehen taldearekin debuta egin bezperan idatzi zuen lehena. 

## Kirol Ibilbidea  
#### Nafarroan bere hastapenak. 
Nafarroako Ardoi Kirol Elkartean hasi zuen bere ibilbidea futbolean Aihenek. Denbora joan ahala, bere posizioa atzeratuz joan zen Realaren bigarren taldean ezker atzelari gisa amaitu arte. 

#### Realera iritsiera. 
Lehenago, 2015 urtean Realera iritsi zen 18 urte zituela. Berio FT, egun Real Sociedad C, taldean hasi zuen bere ibilbidea talde txuriurdinean.

2017-18 eta 2018-19 denboraldietan Sanseko jokalaria izan zen. Guztira 40 partida jokatu zituen bigarren talde txuri-urdinarekin.

#### Debuta lehen taldearekin. 
2019ko urtarrilaren 6an egin zuen debuta Espainiako Lehen Mailan, Donostiako taldeak Santiago Bernabeu Estadioan Real Madrilen aurkako partida batean. Talde gipuzkoarrak 0-2 garaitu zuen talde madrildarra.

Bere debutean 84 minutu jokatuko zituen. Theo Hernandezi postua kendu zion denboraldiaren azken zatian, eta 2019-20 denboraldirako lehen taldeko dortsala lortu zuen, denboraldia titular gisa hasiz Nacho Monreal atzelari nafarra iritsi arte.

#### Errege Kopako Txapeldun. 
2021eko apirilaren 3an, Kartuja Estadioan, Errege Kopa irabazi zuen finalean, COVID-19aren pandemiaren ondorioz, Athletic-eri 1-0 irabazita.

#### Kontratu berritzeak. 
Urte horretako abenduan, 2024 urterarte berritu zuen bere kontratua Realarekin.  

2023ko azaroan berriz, beste luzapen bat sinatu zuen 2027ra arte.  Kanpaina hori lesionatuta amaitu zuen, Celta de Vigoren aurkako partida batean belauna hautsi ondoren. 
## Estatistikak 
*2026eko otsailaren 17an eguneratua. Datu ofizialak.*link=Archivo:Soccerball_current_event.svg|20x20px 

## Palmaresa 
## Idazlanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Afrikaansezko Wikipedia

**Afrikaansezko Wikipedia** Wikipediaren afrikaanszko edizioa da. 2001eko urrian jarri zen abian, eta 2008ko urriaren hasieran 10.000 artikulu zituen eta Wikipedien zerrendan 60.a zen.

## Kanpo estekak 
* Afrikaansezko Wikipedia
SS Sirio

***SS Sirio*** italiar lurrunontzi transatlantikoa izan zen, 1906ko abuztuaren 4an hondoratu zena Palos lurmuturretik hurbil, Iberiar penintsularen hego-ekialdean. Ezbeharrean 250 pertsona baino gehiago hil ziren, gehienak Argentinara zihoazen italiar eta espainiar migratzaileak.

## Ezaugarriak 
*SS Sirio* lurrunontzia Glasgoweko *Robert Napier & Sons* ontzioletan eraiki zuten, *Societa Italiana di Trasporti Marittimi Raggio & Co* enpresarentzat, eta 1883ko martxoaren 26an itsasoratu zen lehenbiziko aldiz. 2.273 tonako desplazamendua, 4.141 tonako tonaje gordina, 115,8 metroko luzera, 12,8 metroko zabalera, eta 7 metroko sakonera zituen. 1883ko uztailean, Italia eta Argentinaren arteko bidaia erregularrak egiten hasi zen;

1885ean, *Navigazione Generale Italiana*-k erosi zuen ontzia, eta Hego Amerikako linea berarekin segitu zuen. 1891n sakonki eraberritu zuten: 5.400 zaldi-potentziako motorra ezarri zioten, gurutzaldian 15 korapiloko lastertasuna erdiestea ahalbidetzen ziona, eta bidaiarientzako lekuak berrantolatu zituzten. Horren bitartez, 1.320 lagunentzako tokia edukitzea lortu zen: 40 lehen mailako geletan, 80 bigarren mailakoetan, eta 1.200 hirugarren mailako ohatzeetan. Miseriatik ihesi, Brasilen edo Argentinan kokatu nahi zuten italiar eta espainiar migratzaileak izaten ziren bidaiari gehienak. Denera, 135 aldiz egin zuen Ameriketako itzulia, 1906an hondoratu zen arte.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  *Il tragico naufragio del vapore Sirio*, Canzoni contro la guerra, antiwarsongs.org
Oyambreko lurmuturra

**Oyambreko lurmuturra** () Kantabriako lurmuturra da, San Vicente de la Barquera eta Comillas artean dagoena. Oyambreko natura parkearen barnean dago. Marearteko zabalguneak eta hondartzak ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rango

__NOTOC__
**Rango** izan daiteke:

## Hedabideetan 
* *Rango*, 1931ko filma
* *Rango*, 2011ko filma
** *Rango*, bideo-jokoa
* *Rango*, telesaila

## Toponimoak 
* Rango (udalerria), Burundi
* Prangli, lehen Rango deitua, Estoniako uhartea

## Biografiak 
* Rango Narayan Orpe (fl. 1660–1680), Maratha Inperioko gudaria
* Rango Bapuji Gupte (fl. 1840–1850), 1857ko Indiar Matxinadaren buruzagia
Punta de la Orchilla

**Punta de la Orchilla** Kanarietako lurmuturra da, El Pinar de El Hierro udalerrian dagoena. Hierroko lurmutur hau mendebaldeagoan dagoen Espainiako lekua da.

Greenwich meridianoa ezarri baino lehen, frantziarrek bertan ezarri zuten 0 meridianoa,

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Punta de Teno

**Punta de Teno** Kanarietako lurmuturra da, Buenavista del Norte udalerrian dagoena. Itsasoaren barnean sartzen den lur-mihi hau Tenerifeko ipar-mendebaldeko muga da. Itsasargi bat du.

## Kanpo estekak
Punta de La Restinga

**Punta de La Restinga** Kanarietako lurmuturra da, El Pinar de El Hierro udalerriko izen bereko herrian dagoena. Hierroko lurmutur hegoaldeagoan dagoen hau Espainiako lekua da.

Bere inguruko uren fauna dela eta, itsas erreserba izendatu dute. 2011-12ko Hierroko erupzioa bertatik gertu izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Quejo lurmuturra

**Quejo lurmuturra** () Kantabriako lurmuturra da, Arnuero udalerrian dagoena. Inguruko uren arroketan itsas triku arrunta, *Actinothoe sphyrodeta* itsas anemona eta *Falkenbergia rufulanosa* esporofito inbaditzailea bizi dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patin gurpildun

thumb|Gurpilak zapatetan jartzen direnekoak izan daitezke.
thumb|Zapatek gurpilak jarrita izan ditzakete.
**Patin gurpildun** edo **Irristailu gurpildun** patin mota bat da lurraren gainean ibiltzeko prestatuta; horretarako azpian errodamenduak dituzte. Zapata arruntei gehitzen zaizkien gurpilak edota gurpilak dituzten bota bereziak izan daitezke.

## Historia 
Patentatutako lehen patin gurpilduna 1760an izen zen eta asmatzailea Belga John Joseph Merlin belgiarra izan zen. Lehenengo asmakizun hori izotz gainean ibiltzeko patina zen baina gurpilekin xaflen ordez. Ez ziren gehiegi zabaldu zeren eta erabiltzeko ez ziren erosoak: ezin zen ondo frenatu ezta azeleratu ere.

## Egungo patinak 
Patinak asko garatu dira eta modalitate desberdinak garatu dira. Halaber, haien erabilera zabaldu da, bai kirola bezala baita ere garraio-sistema bezala. Arrakasta horren adierazgarri datu bat emango dugu: 2000. urtean lerroko abiadura-patinaje kirol olinpikoa izateko proposamena aurkeztu zela. Ziur aski 2020ko Olinpiadetan leihan aurkeztuko dira. Hona hemen patinatzeko sistema batzuk:
* Izotz gaineko patinaje
* Lerroko abiadura patinaje
* Gurpil gaineko irristaketa artistiko

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Animalien historia (Aristoteles)

[start=0|thumbtime=25|thumb|[Aristoteles ulertzeko gakoak.]]
***Animalien historia***, baita ere ***Animalien inguruko ikerketak*** (grezieraz: Τῶν περὶ τὰ ζῷα ἱστοριῶν, latinez: *Historia animalium*) Aristotelesek K.a. 343 urtean idatzitako zoologiari buruzko lana da.

## Ezaugarriak 
Animalien gaineko historia naturalaren tratatu honek bederatzi liburu ditu. Hamargarren liburua ezagutzen da baina apokrifo bezala katalogatua izan da. Liburua mendebaldean Kitāb al-hayawān intelektual arabiarrek egin zuen itzulpenari esker ezagutu zen; itzulpenean Aristotelesen zoologiari buruzko beste bi liburu zeuden: *Partibus animalium* eta *Generatione animalium*.

Animalien historiak hainbat lekukoren behaketa zehatzak jaso zituen, batez ere, Lesbos uhartearen itsas biologiaren ingurukoak. Hala nola olagarroek kolore aldatzeko gaitasuna dutela eta tentakulu bat esperma transferitzeko dutela moduko bitxikeriak azaltzen ditu. Horrelako informazio asko gezurrezkoa bezala onartu zen XIX. mende arte. Aristoteli akatsak egotzi egin dizkiote baina batzuk testuen interpretazio okerrak ziren. Informazio asko benetako behaketetan oinarritzen ziren, ordea. Dena dela, egia da batzuen baieztapen zentzugabeak, bidaiarienak eta erlezainak, era ezkritiko batez erabili zituela.

## Aristoteles eta izadia 
Aristoteles zoologiaren aintzindaria izan zen. Aristotelesek interes handia erakutsi zuen naturako fenomenoekin. Horrela, zoologia, botanika, meteorologia eta astronomiako informazio-biltzaile handia izan zen. Biologia arloan nabarmendu zen, izaki bizidunen sailkapen taxonomikoa asmatu baitzuen. Zoologiari dagokionez animalia odoldunak eta odolgabeak bereizi zituen, eta botanikari dagokionez landare loredunak eta loregabeak. Berezko sorreraren ideia okerra ere garatu zuen, intsektuak ihintz, hezetasun eta izerditik berez sortzen zirela esanez. Astronomian ere ekarpenak egin zituen, zortzi esferadun teoria geozentrikoa planteatuz, indarrean iraun zuena Nicolaus Copernicusen teoria heliozentrikoa iritsi arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Testu elebiduna.
* :Aristoteles eta zoologia.
* :Aristotelesen biologia
* :Aristotelesen biologiari buruzko testuak.
Brief Answers to the Big Questions

***Brief Answers to the Big Questions*** (euskaraz *Erantzun Laburrak Galdera Handientzat*), Stephen Hawking ingeles fisikariaren dibulgazio liburu bat da. 2018ko urriaren 16an Hodder & Stoughton (azal gogorra) eta Bantam Books (paperezko edizioa) argitaletxeek argitaratu zuten, hain zuzen, fisikaria zendu zen urte berean. Jatorrizko ingelesezko argitalpena hizkuntza ugaritara itzuli da.

## Argumentua 
Bere heriotzaren unean, Hawking azken proiektu batean lanean ari zen: maiz planteatzen zitzaizkion galdera «handien» erantzunak bildumatuko zituen liburua. Orrialde hauetan gizakiok aurrean dauzkagun erronka handienei buruzko bere ikuspuntua eskeintzen du, bai eta gizateriaren nahiz planeta beraren norabide eta etorkizunari buruz ere.

## Atalak 
Liburua hamar ataletan banatua dago, bakoitzean galdera bat proposatzen da:

# Ba al dago Jainkorik?
# Nola hasi zen dena?
# Ba al dago beste bizi adimendurik unibertsoan?
# Etorkizuna aurreikus al dezakegu?
# Zer dago zulo beltz baten barnean?
# Denboran bidaiatu ahal liteke?
# Lurrean biziraunen al dugu?
# Espazioa kolonizatu behar al genuke?
# Adimen artifiziala geu baino azkarragoa al da?
# Nola moldatu dezakegu etorkizuna?

## Ikus gainera 
* *Denboraren historia laburra*

## Kanpo estekak