Manuel Pérez Ledesma

**Manuel Pérez Ledesma** (Madrid, 1944 – *ibidem*, 2018ko apirilaren 15a) historialari espainiarra izan zen, Historia Garaikideko katedraduna Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (UAM). Espainiako gizarte-historiaren eta langile-mugimenduaren ikerketaren berritzaile nagusietako bat izan zen XX. mendearen amaieran. Haren lanak funtsezkoak dira Espainiako eta Euskal Herriko industrializazio-prozesuak eta klase-identitateen sorrera ulertzeko.

## Prestakuntza 
Filosofia eta Letretan lizentziatu zen Salamancako Unibertsitatean eta bost hilabeteko atxiloketa zigorra ezarri zioten Langile Komisioetan militatzeagatik. Miguel Artolak zuzendu zuen bere tesina, Pérez Ledesmak 1967an irakurri zuena, La Unión General de Trabajadores en el movimiento obrero español (1888-1917) izenburupean. 1976an doktoretza lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Autonomoan, La Unión General de Trabajadores tesiarekin. Ideologia eta antolaketa (1887-1931).

## Irakaskuntza 
1970eko urriaz geroztik, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (UAM) jarraitu zuen irakasle, lehenik irakasle atxiki kontratatu gisa, eta ondoren irakasle titular (1978ko abuztua) eta katedradun (1988ko abendua) gisa. Han, Miguel Artolarekin eta Antonio Maria Calerorekin lan egin zuen, eta bere saila historia garaikideko ospetsuenetako bat bihurtu zuen

## Jarduera politikoa 
Marxismotik gertu, Manuel Perez Ledesma, 1977ko hauteskundeetan, Unidad Popular (CUP) Hautagaitzako kidea izan zen, PCEren ezkerrekoa eta Mugimendu Komunista, Mugimendu Sozialista, Alderdi Sindikalista eta Langileen Alderdi Komunista bezalako taldeak osatzen zituena. Komunismoaren aukera demokratikoen inguruan berehala desengainatuta, 1979an *Autogestioa eta sozialismoa* aldizkaritik Txekiar diktadurak kartzelaratutako Carta 77ko kideen askapenaren aldeko mugimenduan parte hartu zuen eta Sobietar diktadurak kartzelaratutako Andrei Sajaroven askatasuna ere eskatu zuen. 1981ean Madrilgo Talde Erradikalaren sorreran parte hartu zuen.

## Ekarpen historiografikoak 
Pérez Ledesmaren lana ezinbestekoa da 1980ko hamarkadatik aurrera Espainian gertatu zen historiografiaren berritzea ulertzeko. Bere ikuspegiak historia sozial klasikoa (datu ekonomikoetan zentratua) gainditu zuen, kultura politikoari eta diskurtsoei garrantzia emateko.   

### Langilea eta klase-kontzientzia 
Bere ekarpen teoriko ezagunena **"langile kontzientea"** (*el obrero consciente*) kontzeptuaren ingurukoa da. Pérez Ledesmaren arabera, klase-kontzientzia ez da baldintza ekonomikoen ondorio automatiko bat (pobrezia edo fabrika batean lan egitea), baizik eta prozesu kultural eta politiko baten emaitza. Teoria honek eragin handia izan du Euskal Herriko industrializazioaren eta ezkertiar mugimenduen azterketan, azalduz nola sortu zen langile-identitatea Bilboko itsasadarrean eta beste gune industrialetan.   

### Herritartasuna (*Ciudadanía*) 
Bere bizitzako azken urteetan, herritartasunaren historia ikertu zuen. XIX. eta XX. mendeetan espainiarrak "subjektu" izatetik "herritar" izatera nola igaro ziren aztertu zuen, eskubide politikoen eta sozialen garapena ardatz hartuta. Lan hauek funtsezkoak dira ongizate-estatuaren sorrera eta demokraziaren eraikuntza aztertzeko Historia Garaikideko ikasgaian. 

## Omenaldia 
2015ean, Marcial Pons argitaletxeak eta Madrilgo Unibertsitate Autonomoak liburu kolektibo bat koeditatu zuten, "Historialari kontzientea. Manuel Perez Ledesmari omenaldia". Florencia Peyrou eta Pablo Sánchez Leónen sarrera baten ondoren, lankide batzuen kolaborazio batzuk aurkezten dira, haien obraren alderdiren batekin hitz egin nahi dutenak. Bere biografia intelektual eta ideologikoaren eta bere nortasunaren zati bat ere sartzen da, bere irakasle kide batzuen testigantzen bidez.

### Liburuak 
* Langile kontzientea: buruzagiak, alderdiak eta sindikatuak II Internazionalean, Madril, Alianza Editorial, 1987. ISBN 84-206-2501-9
* Historia del *mundo* contemporáneo, C.O.U., Madril, Anaya, 1988. ISBN 84-207-3052-1
* *Egonkortasuna eta gatazka soziala*: : España, de los íberos al 14-D, Madrid, Nerea, 1990. ISBN 84-86763-41-X
* *Garaikidea*: La historia desde 1776, Madril, Alianza Editorial, 2005. ISBN 978-84-206-4765-4 Miguel Artolarekin
* *1869ko Konstituzioa*, Iustel, 2010. ISBN 978-84-9890-119-1
*

### Aldizkarietako artikuluak 
* "Aurkezpena", in Historia eta politika: Ideiak, prozesuak eta gizarte-mugimenduak, ISSN 1575-0361, 20. zk., 2008 (Espainia Demokratikoan ezkertiarrei eskainitako alea), pags. 11-20
* "Herritartasunaren hizkuntza Espainia garaikidean" en *Historia* contemporánea, ISSN 1130-2402, 28 zk., 2004, orr. 237-266
* "Luxuzko artikulu benetan gorrotagarri hori", Artxipelagoa: kulturaren kritika koadernoak", ISSN 0214-2686, 47. zk., 2001, orr. *15-20*
* "Memoria de la guerra, olvido del franquismo", Letra internacional, ISSN 0213-4721, N.º 67, 2000, pags. 34-39
* "Burgesiaren protagonismoa, burgesen ahulezia", Ayer, ISSN 1134-2277, N.º 36, 1999 (Italiako Espainiari eskainitako alea. Arazo historiko zahar eta berriak), pags. 65-94
* "Hiritartasun politikoa eta hiritartasun soziala: 'Mende amaierako' aldaketak", *Studia historikoa*. Historia contemporánea, ISSN 0213-2087, 16. zk., 1998 (Historia transnazionalari eskainitako alea), pags. 35-65
* "Enpresariak, politikariak eta historialariak", *Espainiar ekonomiari buruzko paperak*, ISSN 0210-9107, 73 zk, 1997 (Tribuna joven: Los nuevos historiadores ante el desarrollo contemporáneo de España), pags. 289-293
* Juan Ignacio Marcones Benedictorekin, "Parlamento y poder ejecución en la España contemporánea (1810-1936)", in Revista de estudios polítics, ISSN 0048-7694, N.º 93, 1996, pags. 17-39
* "Beste mende batzuetako leialtasuna: karlismoaren interpretazioen inguruan", *Historia soziala*, ISSN 0214-2570, 24. zk., 1996, orr. 133-149
* "Una dictadura 'por la gracia de Dios'", *Historia social*, ISSN 0214-2570, 20. zk., 1994 (Espainiako Historia Sozialeko eztabaidei eskainitako alea), pags. 173-194
* "Cuando lleguen los días de la cólera" (Gizarte-mugimenduak, teoria eta historia), Zona abierta, ISSN 0210-2692, 69. zk., 1994, orr. 51-120
* "Aberatsak eta pobreak; Herria eta oligarkia; Esplotatzaileak eta Esplotatuak: irudi dikotomikoak Espainiako XIX. mendean", Centro de Estudios Constitucionalen aldizkaria, ISSN 0214-6185, N.N. 10, 1991, orr. 59-88
* "Las Cortes de Cádiz y la sociedad española", Ayer, ISSN 1134-2277, nº 1, 1991 (Cádizko Gorteei eskainitako alea), pags. 167-206
* "II. Internazionala (1889-1914): langileen internazionalaren berreraikuntza", *Historia 16*, ISSN 0210-6353, 161 zk., 1989, orr. 55-63
* "Luchas sociales durante el Franquismo", *Leviatán*: Revista de eventos e ideas, ISSN 0210-6337, N.º 28, 1987, pags. 115-118
* "Pablo Iglesias, santu? ", Anthropos: Informazio eta dokumentazio buletina, ISSN 0211-5611, 45-4647, 1985 (Pablo Iglesiasi eskainitako alea. El socialismo en España), pags. 171-175
* "Iglesias, Morato eta beste sozialista batzuk", *Leviatán*: Revista de eventos e ideas, ISSN 0210-6337, N.º 20, 1985, pags. 107-110
* "Proletalgoa eta 'iraultza proletarioak'", Eremu irekia, ISSN 0210-2692, 36-37, 1985, orr. 107-128
* Jose Alvarez Juncorekin, "Langile-mugimenduaren historia: bigarren haustura bat? ", Revista de Occidente, ISSN 0034-8635, nº 12, 1982, pags. 19-42
* "Hungaria, Txekoslovakia, Polonia: borroka antiburokratikoaren hiru eredu", Leviatán: Gertaera eta ideien aldizkaria, ISSN 0210-6337, 7. zk., 1982, orr. 25-34
* "Txinako nekazarien mugimenduen inguruan", *Nekazaritza eta gizartea*, ISSN 0211-8394, 14. zk., 1980, orr. 197-207

## Erreferentziak 

## Kanpo-loturak 
* «El firelador de la tortura», *El País*, 1996ko otsailaren 15a. Perez Ledesmaren artikulua, ETAk Francisco Tomas y Valiente hil izanari buruzkoa.