Ford v Ferrari

***Ford v Ferrari*** (Espainian '''''Le Mans '66''''') 2019ko kiroletako film dramatiko estatuabatuarra da, James Mangold-ek zuzendutakoa eta Jez Butterworth-ek, John-Henry Butterworth-ek eta Jason Keller-ek idatzitakoa. Filmaren protagonistak Matt Damon eta Christian Bale dira, Jon Bernthal-ekin, Caitriona Balfe-rekin, Tracy Letts-ekin, Josh Lucas-ekin, Noah Juperekin, Remo Girone-rekin eta Ray McKinnon-ekin bigarren mailako paperetan.

Filmak, ingeniari eta diseinatzaile estatubatuar talde jakin bat jarraitzen du, Carroll Shelby automobil diseinatzailearen eta, bere gidari britainiarr Ken Miles-ren gidaritzapean. Ford Motor Companyko Henry Ford II eta Lee Iacoccak Ford GT40 eraikitzeko misiorako aukeratzen dituzte, lasterketa auto berri bat, 1966. urtean Frantzian egingo den Le Manseko 24 orduetan Ferrari menderatu ahal izateko.

## Argumentua 
1963an, Lee Iacocca (Jon Bernthal) Ford Motor Companyko presidenteordeak Henry Ford II.ari (Tracy Letts) proposatzen dio diru gutxirekin Ferrari erostea bere auto salmentak handitzeko eta Le Manseko 24 orduetan parte hartzeko. Hala ere, Enzo Ferrarik (Remo Girone) Forden eskaintza erabiltzen du Fiatekin irabazizko akordio bat ziurtatzeko, Scuderia Ferrariren jabetza osoa mantentzea ahalbidetzen diona. Fordekin proposatutako akordioa errefusatzean, Enzok Ford eta Henry II.a ere iraintzen ditu nahita. Erantzun gisa, Henry II amorratu batek, bere lasterketa dibisioari, Le Mansen Ferrari garaitzeko auto bat eraikitzeko agintzen dio. Zeregin horretarako, Iacoccak Shelby Americaneko Carroll Shelby (Matt Damon) jabe estatubatuarra kontratatuko du, 1959an Le Mans lasterketa irabazi zuena, baina bihotzeko minagatik erretiratu behar izan zuen. Era berean, Shelbyk Ken Milesen (Christian bale) laguntza lortuko du.

Shelby eta Milesek Ford GT40 Mk I prototipoa probatzen dute Los Angeleseko Nazioarteko Aireportuan, bere diseinu akats guztiak konponduz lasterketarako prest egon arte. Miles bere gidari ideala ez dela ikusita, Fordek Phil Hill eta Bruce McLaren bidaltzen ditu 1965eko Le Manseko 24 orduetara. Milesek iragarri bezala, Ford autoak ez dute lasterketa amaitzen. Henry II.ak hau porrot umiliagarri bezala ikusten duen bitartean, Shelbyk GT40ak Ferrarin beldurra eman zuela azaltzen dio, 350 kilometro orduko abiadurara iritsi baitzen, Mulsanneko zuzengunean matxuratu baino lehen. Henry II.ak bere bulegotik lantegiaren parean dagoen eraikin industriala erakusten dio, Bigarren Mundu Gerran, Estatu Batuetan egindako bost bonbaketarietatik hiru, gerra garaian hortik aireratu zirela esanez, eta Henry II.ak Shelbyri galdetzen diola: "Uste duzu Rooseveltek Hitler garaitu zuela? Pentsatu hobeto ". Fordek Le Mansen izan zuen lasterketa ez zela "Ford Motor Europan gerrara doan lehen aldia" izan ohartarazten dio, eta Shelbyk alde egin aurretik, Henry II.ak esaten dio: "Aurrera, Carroll. Zoaz gerrara ". Shelbyk eta Milesek GT40 Mk II garatzen jarraitzen dute, baina Miles ia hil egiten da autoaren frenoak probetan huts egiten dutenean. 1966an, Leo Beebe (Josh Lucas) Forden presidenteorde seniorrak lasterketa dibisioaren ardura hartzen du, programa Miles gabe jarraitzeko asmoarekin, baina Shelbyk Henry II.a autoan eramaten du eta konbentzitzen dio 1966ko Daytonako 24 orduak irabazten baditu Le Mansen korritzeko aukera eman diezaion.

Shelby American Daytonan sartzen da, baina Beebek bigarren Ford bat dauka NASCAR Holman-Moodyren taldearekin. Holman-Moodyren taldeak box azkarragoetan geldialdiak egiten dituen bitartean, Shelbyk Milesi esaten dio bere autoaren muga 7000 RPMra bultzatzeko eta horrela lasterketa irabazten dute.

1966ko Le Manseko 24 orduetan, Milesek ate akastun batekin borrokatzen du lehen itzulian, baina Phil Remington (Ray McKinnon) taldeko ingeniariak mailu batekin konpondu ondoren, Milesek errekorra ezartzen du Ferrarietara iristen den bitartean. Lorenzo Bandini (Francesco Bauco) Ferrariko pilotuarekin lehiatzen den bitartean, Milesek frenoetan higadura izaten du eta bere sistema osoa boxetan aldatzen dute. Ferrarik neurria salatzen du, baina Shelbyk ordezkapena legezkoa dela esan die lasterketako ofizialei. Milesek eta Bandinik elkarren aurka jokatuko dute berriro Mulsanneko zuzengunean, Bandinik bere motorra lehertu arte, Ferrari txapelketatik kanporatuz. Hiru Ford lehenengo postuetan , Beebek Shelbyri abiadura moteltzeko agintzen dio, beste bi Fordek harrapatu dezaten eta prentsari hiru autoko argazki finish bat eman diezaioten. Hasiera batean, Miles erabaki honen aurka dago, eta itzulerako errekor berriak ezartzen jarraitzen du lasterketaren amaieratik gertu, baina azken itzulian Fordi berea lortzen uztea erabakitzen du. Azken finean, teknizismo batek McLaren garailetzat jo du, baina Milesek eskerrak eman dizkio Shelbyri Le Mansen lehiatzeko aukera emateagatik.

Le Mans baino bi hilabete geroago, Riverside International Racewayn J-car probatzen ari denean, Milesek frenoetan failak izaten ditu berriz ere eta talkan hiltzen da. Sei hilabete geroago, Shelbyk Milesen alarguna Mollie (Caitriona Balfe) eta bere semea Peter (Noah Jupe) bisitatuko ditu, eta 1963an Willow Springsen SCCA lasterketa bat irabazi aurretik Milesek bota zion giltza ingeles bat ematen dio Peterri.

## Aktoreak 
* Matt Damon: Carroll Shelby. Auto lasterketetako pilotu estatubatuarra, auto diseinatzailea eta eraikitzailea.
* Christian bale: Ken Miles. Bigarren Mundu Gerrako britainiar beteranoa eta lasterketa profesionaletako pilotua.
* Jon Bernthal: Lee Iacocca. Ford Motor Companyko presidenteordea.
* Caitriona Balfe: Mollie Miles. Kenen emaztea eta Peter Milesen ama.
* Josh Lucas: Leo Beebe. Presidenteorde exekutibo seniorra.
* Noah Jupe: Peter Miles. ken eta Mollie Milesen semea.
* Tracy Letts: Henry Ford II. Forden zuzendari exekutiboa eta Henry Ford aitzindariaren biloba.
* Remo Girone: Enzo Ferrari. Ferrari eta bere Scuderia Ferrari lasterketa taldearen sortzailea.
* Ray McKinnon: Phil Remington. GT40ko mekanikari burua.
* JJ Feild: Roy Lunn. Ford-en ingeniari bat, GT40ren programan nahasia.
* Gian Franco Tordi. Gianni Agnelliren segurtasun gisa.
* Jack McMullen: Charlie Agapiou.
* Corrado Invernizzi: Franco Gozzi. Enzo Ferrariren eskuin eskua.
* Joe Williamson: Don Frey. Forden ingeniari nagusia.
* Ian Harding: Ford-Ian-eko exekutiboa.
* Christopher Darga: John Holman.
* Francesco Bauco: Lorenzo Bandini. Ferrari taldeko pilotua.

## Produkzioa 
Filmaren ekoizpenaren lehen etapetan, Tom Cruise eta Brad Pitt aukeratu zituzten paper protagonistetarako, baina plan horiek porrot egin zuten. Mangold 2018ko otsailean kontratatu zuten, eta Damon, bale eta gainerakoak uda horretan batu ziren. Filmazioa 2018ko uztailean hasi zen Kalifornian eta bi hilabete baino pixka bat gehiago iraun zuen.

2018ko otsailaren 5ean, James Mangoldek Jason Keller, Jez Butterworth eta John-Henry Butterworthen aurreko gidoian oinarritutako filma zuzentzeko kontratatu zutela iragarri zen.  Geroago, Caitriona Balfe, Jon Bernthal eta Noah Jupe elkartu ziren, Christian bale eta Matt Damon aktoreekin batera. 2018ko uztailean, Jack McMullen aukeratu zuten Milesen funtsezko mekanikari britainiar bat interpretatzeko, eta Tracy Letts ere elkartu zen Henry Ford II.a interpretatzeko, Joe Williamsonekin batera. 2018ko abuztuan, Roy Lunn ingeniari autopropultsatua, Ingalaterrako Ford Advanced ibilgailuen burua eta Henry Ford II.aren eskuineko eskua interpretatzeko aukeratu zuten JJ Feild-ri. Marco Beltrami konpositoreak elkarrizketa batean baieztatu zuen filman parte hartzen ari zela, Beltramik aurretik Mangoldekin lan egin baitzuen El tren de las 3:10, Wolverine Inmortal eta Logan filmetan.

## Filmazioa 
Filma 2018ko uztailaren 30ean hasi zen, 67 eguneko iraupenarekin, eta Kalifornian, New Orleansen, Louisianan, Atlantan, Savannahn, Statesboron (Georgia) eta Le Mansen (Frantzia) egin zen. Daytona bezalako filmean agertzen diren lasterketa eszenak Fontanako Auto Club Speedwayn filmatuak izan ziren; beste lasterketa eszena asko Hondako proba pista batean filmatuak izan ziren (Riverside International Raceway-en) Mojave Valleyn eta Porsche Experiencen (Dearborneko proba pistarako) Carsonen. Eszena batzuk Georgiako pistetan filmatu ziren. Le Manseko tribuna, putzu eta garajeak Dulce Airpark uretan erreplikatu ziren. Autoak garatu ziren hangar eremua Ontarioko Nazioarteko Aireportuan filmatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai