open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Durrës konderria

**Durrës konderria** () Albaniako konderrietako bat da. 250.000 biztanle inguru ditu eta 827&nbsp;km2-ko azalera du.

Konderriaren hiriburua Durrës da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Durrës konderria bi barrutitan banaturik zegoen: Durrës eta Krujë. 2015tik aurrera hiru udalerritan banatuta dago: Durrës, Krujë eta Shijak. 2015 baino lehen hurrengo 16 udalerriak zituen barnean:

* Bubq
* Cudhi
* Durrës
* Fushë-Krujë
* Gjepalaj
* Ishëm
* Katund i Ri
* Kodër-Thumanë
* Krujë
* Maminas
* Manëz
* Nikël
* Rrashbull
* Shijak
* Sukth
* Xhafzotaj

## Kanpo estekak
Markoven desberdintza

Probabilitate teorian eta estatistikan, **Markoven desberdintzak** balio negatiboak hartzen ez dituen zorizko aldagai batek balio positibo jakin bat gainditzeko probabilitatearen goi borne bat ematen du, probabilitate banaketaren itxaropen matematikoa bakarrik ezagutzen delarik, existitzen bada.

Bedi X \geq 0\, balio ez negatiboak hartzen dituen zorizko aldagai bat. Markoven desberdintzak honako hau ezartzen du:

\forall a >0,\qquad \mathbb P(X\geq a)\leq\frac{E[X]}{a}. 

Adibidez, egun bateko hozbero maximoaren batez bestekoa 20 graduko izanik, zenbatekoa da hozbero maximoa 30 gradu edo handiagoa izateko probabilitatea?

:P[X\geq 30]\leq\frac{20}{30}=0.66

Beraz, eskatutako probabilitatea 0.66 edo txikiagoa dela ziurta daiteke.

## Frogapena 
Ondorengo frogapena probabilitate banaketa jarraituetarako bakarrik garatzen da. Banakuntza diskretuetarako frogapena \int \, integral ikurra \Sigma \, batukari ikurraz ordeztuz egiten da.

a \leq E[X]\, betetzen bada, bornea edo desberdintzaren eskuin aldea 1 baino handiagoa izango denez, bilatzen den probabilitatea 1 baino handiagoa den balio bat baino txikiagoa dela beti egiaztatzen baita.

a > E[X]\, betetzen bada, berriz:

:E[X]=\int_0^{\infty}xf_X(x)dx \geq \int_a^{\infty}xf_X(x)dx \geq 

\int_a^{\infty}af_X(x)dx = aP(X\geq a) ,

integrazio eremuan x \geq a\, betetzen baita. Bi muturrak lotuz:

## Kanpo estekak 
:E[X] \geq aP(X\geq a) \rightarrow P(X\geq a) \leq \frac{E[X]}{a}.
Gjirokastër konderria

**Gjirokastër konderria** () Albaniako konderrietako bat da.

Konderriaren hiriburua Gjirokastër da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Gjirokastër konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Gjirokastër, Përmet eta Tepelenë. 2015etik aurrera zazpi udalerri ditu barnean: Dropull, Gjirokastër, Këlcyrë, Libohovë, Memaliaj, Përmet eta Tepelenë. 2015 baino lehen, hurrengo 32 udalerriak ziren:

* Antigonë
* Ballaban
* Buz
* Çarshovë
* Cepo
* Dishnicë
* Dropull i Poshtëm
* Dropull i Sipërm
* Frashër
* Fshat Memaliaj
* Gjirokastër
* Këlcyrë
* Krahës
* Kurvelesh
* Lazarat
* Libohovë
* Lopës
* Luftinjë
* Lunxhëri
* Memaliaj
* Odrie
* Përmet
* Petran
* Picar
* Pogon
* Qendër Libohovë
* Qendër Piskovë
* Qendër Tepelenë
* Qesarat
* Sukë
* Tepelenë
* Zagori

## Kanpo estekak
Fier konderria

**Fier konderria** () Albaniako konderrietako bat da. 500.000 biztanle inguru ditu.

Konderriaren hiriburua Fier da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Fier konderria hiru barrutitan banatuta zegoen: Fier, Lushnjë eta Mallakastër. 2015etik aurrera konderriak sei udalerri ditu: Divjakë, Fier, Lushnjë, Mallakastër, Patos eta Roskovec. 2015 baino lehen, hurrengo 42 udalerri zituen barnean:

* Allkaj
* Aranitas
* Ballagat
* Ballsh
* Bubullimë
* Cakran
* Dërmenas
* Divjakë
* Dushk
* Fier
* Fier-Shegan
* Frakull
* Fratar
* Golem
* Grabian
* Gradishtë
* Greshicë
* Hekal
* Hysgjokaj
* Karbunarë
* Kolonjë
* Krutje
* Kuman
* Kurjan
* Kutë
* Levan
* Libofshë
* Lushnjë
* Mbrostar
* Ngraçan
* Patos
* Portëz
* Qendër, Fier
* Qendër Dukas
* Roskovec
* Remas
* Ruzhdie
* Selitë
* Strum
* Tërbuf
* Topojë
* Zharrëz

## Kanpo estekak
Kukës konderria

**Kukës konderria** () Albaniako konderrietako bat da.

Konderriaren hiriburua Kukës da.

## Banaketa admininistratiboa 
2000. urtera arte, Kukës konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Has, Kukës eta Tropojë. 2015etik aurrera hiru udalerriak ditu: Has, Kukës eta Tropojë. 2015 baino lehen, 27 udalerritan banaturik zegoen:

* Arrën
* Bajram Curri
* Bicaj
* Bujan
* Bushtricë
* Bytyç
* Fajzë
* Fierzë
* Gjinaj
* Golaj
* Grykë-Çajë
* Kalis
* Kolsh
* Krumë
* Kukës
* Lekbibaj
* Llugaj
* Malzi
* Margegaj
* Shishtavec
* Shtiqën
* Surroj
* Tërthorë
* Topojan
* Tropojë
* Ujmisht
* Zapod

## Kanpo estekak
Lezhë konderria

**Lezhë konderria** () Albaniako konderrietako bat da.

Konderriaren hiriburua Lezhë da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Lezhë konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Kurbin, Lezhë eta Mirditë. 2015etik aurrera hiru udalerri ditu barnean: Kurbin, Lezhë eta Mirditë. 2015 baino lehen, hurrengo 21 udalerritan banatuta zegoen:

* Balldren i Ri
* Blinisht
* Dajç
* Fan
* Fushë-Kuqë
* Kaçinar
* Kallmet
* Kolsh
* Kthellë
* Laç
* Lezhë
* Mamurras
* Milot
* Orosh
* Rrëshen
* Rubik
* Selitë
* Shëngjin
* Shënkoll
* Ungrej
* Zejmen

## Kanpo estekak
Korçë konderria

**Korçë konderria** () Albaniako konderrietako bat da.

Konderriaren hiriburua Korçë da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Korçë konderria lau barrutitan banaturik zegoen: Devoll, Kolonjë, Korçë eta Pogradec. 2015etik aurrera sei udalerri ditu barnean: Devoll, Kolonjë, Korçë, Maliq, Pogradec eta Pustec. 2015 baino lehen, 37 udalerritan banatuta zegoen:

* Barmash
* Bilisht
* Buçimas
* Çërravë
* Çlirim
* Dardhas
* Drenovë
* Ersekë
* Gorë
* Hoçisht
* Korçë
* Lekas
* Leskovik
* Libonik
* Maliq
* Miras
* Moglicë
* Mollaj
* Mollas
* Novoselë
* Pirg
* Pogradec
* Pojan
* Progër
* Proptisht
* Pustec
* Qendër Bilisht
* Qendër Bulgarec
* Qendër Ersekë
* Qendër Leskovik
* Trebinjë
* Udenisht
* Velçan
* Vithkuq
* Voskop
* Voskopojë
* Vreshtas

## Kanpo estekak
Tirana konderria

**Tirana konderria** () Albaniako konderrietako bat da. 690.000 biztanle inguru ditu eta 1.582&nbsp;km2-ko azalera du.

Konderriaren hiriburua Tirana da, halaber Albaniako hiriburu dena.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Tiranë konderria bi barrutitan banaturik zegoen: Kavajë eta Tiranë. 2015etik aurrera konderriak bost udalerri ditu barnean: Kamëz, Kavajë, Rrogozhinë, Tirana eta Vorë. 2015 baino lehen, hurrengo 29 udalerritan banaturik zegoen:

* Baldushk
* Bërxullë
* Bërzhitë
* Dajt
* Farkë
* Golem
* Gosë
* Helmas
* Kamëz
* Kashar
* Kavajë
* Krrabë
* Kryevidh
* Lekaj
* Luz i Vogël
* Ndroq
* Paskuqan
* Petrelë
* Pezë
* Prezë
* Rrogozhinë
* Shëngjergj
* Sinaballaj
* Synej
* Tirana
* Vaqarr
* Vorë
* Zall-Bastar
* Zall-Herr

## Kanpo estekak
Vlorë konderria

**Vlorë konderria** () Albaniako konderrietako bat da.

Konderriaren hiriburua Vlorë da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Vlorë konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Delvinë, Sarandë eta Vlorë. 2015etik aurrera zazpi udalerri ditu bere barnean: Delvinë, Finiq, Himarë, Konispol, Sarandë, Selenicë eta Vlorë. 2015 baino lehen, hurrengo 26 udalerritan banaturik zegoen:

* Aliko
* Armen
* Brataj
* Delvinë
* Dhivër
* Finiq
* Himarë
* Horë-Vranisht
* Konispol
* Kotë
* Ksamil
* Livadhja
* Lukovë
* Markat
* Mesopotam
* Novoselë
* Orikum
* Qendër Vlorë
* Sarandë
* Selenicë
* Sevaster
* Shushicë
* Vergo
* Vllahinë
* Vlorë
* Xarrë

## Kanpo estekak
Shkodër konderria

**Shkodër konderria** () Albaniako konderrietako bat da. 260.000 biztanle inguru ditu eta 3.562&nbsp;km2-ko azalera du.

Konderriaren hiriburua Shkodër da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Shkodër konderria hiru barrutitan banaturik zegoen: Malësi e Madhe, Pukë eta Shkodër. 2015etik aurrera, bost udalerri ditu barnean: Fushë-Arrëz, Malësi e Madhe, Pukë, Shkodër eta Vau i Dejës. 2015 baino lehen, hurrengo 33 udalerritan banaturik zegoen:

* Ana e Malit
* Bërdicë
* Blerim
* Bushat
* Dajç
* Fierzë
* Fushë-Arrëz
* Gjegjan
* Gruemirë
* Gur i Zi
* Hajmel
* Iballë
* Kastrat
* Kelmend
* Koplik
* Postribë
* Pukë
* Pult
* Qafë-Mali
* Qelëz
* Qendër
* Qerret
* Rrapë
* Rrethinat
* Shalë
* Shkodër
* Shkrel
* Shllak
* Shosh
* Temal
* Vau i Dejës
* Velipojë
* Vig-Mnelë

## Kanpo estekak
Erraldoiak (folklorea)

[thumb|280px|Goliat senar-emazteak, [Ath (Belgika), 1481ean eta 1715ean egindakoak]]
**Erraldoiak** giza irudiak dira, neurri handikoak, Europa mendebaldeko eta Hego Ameriketako herri batzuetako jaiak alaitzen dituztenak musikaren doinuez dantza egiten dutela. Antzina zurez, zumez eta larruz egiten ziren; egun, harrikartoiz edo poliesterrez eraikiak izaten dira, armazoia keretaz, zurez, burdinaz edo aluminioz egina dute, eta oihalez estalita daude. Euskal Herrian, bereziki Nafarroa Garaiko herrietako jaietan agertzen dira, eta desfilea egin ohi dute kaleetan zehar, maiz buruhandi edo kiliki izeneko pertsonaiekin batera. Horrelako hainbat figura direnean, multzoari konpartsa esaten zaio.

## Historia 
### Jatorria 
[thumb|280px|[Solsonako erraldoiak (Katalunia), 1675ean eta 1727an egindakoak]]
[thumb|280px|Portugalgo konpartsa Parisko inauterietako desfilean, [1906.]]
[thumb|280px|Erraldoiak eta buruhandiak [Donostiako Loiola kalean, 1927.]]
Erraldoiei buruzko aipamenak oso-oso aspaldikoak dira, zeren eta greziar mitologian deskribatzen baitzituzten jada antzina-antzina lurpean bizi zen herri edo tribu gisa; eta haien borrokek *gigantomachia* deitua inspiratu zuten. Euskal Herrian ere badira haien antzekotzat har daitezkeen figurak. Pertsonaia mitiko hauen hainbat irudikapen gaur egun arte iritsi dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Buruhandi
* Iruñeko erraldoi eta buruhandien konpartsa

## Kanpo estekak
Scotland the Brave

***Scotland the Brave*** (Eskoziako gaeleraz, *Alba an Aigh*; euskaraz *Eskozia Ausarta*) eskoziar abesti abertzalea da, eta betidanik Eskoziako ereserkia nazionala izateko hautagai nagusienetako bat. 2006ko ekainean Royal Scottish National Orchestra erakundeak internet bidez eginiriko inkesta batean ereserkia ofiziala izateko gustokoenen artean bigarren sailkatu zen, soilik *Flower of Scotland* ("Eskoziako Lorea") abestiaren atzetik.

## Hitzak 
Dirudienez abestiaren doinua XX. mendearen hasierakoa omen da. Halere, bere hitzak orain gutxi idatzitakoak dira, 50. hamarkada ingurura, egilea Cliff Hanley eskoziar kazetaria izan zelarik.

## Ikus gainera 
* Flower of Scotland
* Scots Wha Hae

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Scotland the Brave" abestia entzungai
* "Scotland the Brave" abestuaren gaitazko bertsioa entzungai dago hemen sakatu ezkero
Milda

**Milda**, lituaniar mitologiako jainkosa batek jasotzen duen izena da, nor, lituaniarrek, Alexota ere deitzen zuten.

Nagusiki, Kaunas inguruan gurtzen zen eta greziar eta erromatarren Venus Citerearen parekoa zen, Nieven ibaiaren ertzean, maitasunaren eta ezkontzaren jainkosatzat hartzen baitzen. Bereziki apirila sagaratzen zitzaion.

## Kanpo estekak
Histidina

**Histidina** (**His**) konposatu organikoa da, C9H11NO2 formula duena, aminoazidoen klasekoa eta imidazolaren deribatua. Histidinak kirialitatea agertzen du eta bi enantiomero ditu: *L*-histidina eta *D*-histidina. *L*-histidina aminoazido proteinogeno esentziala da eta histaminaren eta karnosinaren aitzindaria. *D*-Histidina *Saccharomyces cerevisiae* garagardo-legamiaren metabolitoa da. Histidina solido kristalinoa da. Uretan nahikoa disolbagarria eta ohiko disolbatzaile organikoetan disolbaezina da. Narritagarria da.*L*-Histidina CAU eta CAC kodoien bidez adierazten da. 

## Sintesia. 
*L*-Histidina sintetikoki lortzeko hainbat metodo daude: adibidez, 4-klorometilimidazola eta dietil kloromalonatoa erreakzionaraziz.

## Erabilera 
*L*-Histidinak hainbat erabilera ditu industrian, hala nola, aromatizatzaile eta dieta-osagarri gisa, peptidoak sintetizatzeko aitzindaria, kosmetikan kremak egiteko eta botika bezala.

## Iturriak 
Dietako *L*-histidinaren iturriak behikiak, oilaskoa, arrainak eta esnekiak dira.

## Erreferentziak
Piloro

**Piloroa** urdaila eta heste mehea konektatzen dituen balbula da. Gihar leunez osatutako eraztun sendo bat da, ireki eta itxi egiten dena eta elikagaiei urdailetik duodenora pasatzen uzten die, hau da, heste mehearen hasierako atalera.

Liseriketa gastrikoa bukatu ondoren, piloroa ireki egiten da kimoari pasatzen utziz, hau hestera iritsi eta bertan elikagaien xurgapena gerta dadin. Kimoa elikagaiek eta urin gastrikoek eratutako likido ez dentsoa da.

Piloroarekin erlazionatutako patologia bat piloro estenosia da. Urdaileko minbizia dagoen kasu batzuetan, tumoreak piloroa oztopa dezake elikagaiei bertatik pasatzea eragotziz. Kasu hauetan, kirurgikoki urdaila eta duodenoa konektatuko dituen hodi bat sartzen da bertan.

## Kanpo estekak
Pierre Vilar

**Pierre Vilar** (Frontignan, Languedoc-Roussillon 1906ko maiatzaren 3a - Donapaleu, Nafarroa Beherea 2003ko abuztuaren 7a), historialari eta hispanista frantziar bat izan zen. Espainiako historiaren ikerketari dagokionez, pertsonarik garrantzitsuenetako bat bezala jotzen da, Antzinako Erregimenari dagokionez zein Aro Garaikidean, baita, historia ekonomikoan eta historia sozialean orokorrean ere. Marxista bezala, Sobietar Batasunaren desagerpenarekin kritikoa izan zen. Jaume Vicens i Vives hil ondoren, XX. mendeko bigarren erditik aurrera, historiografia kataluniarreko norbanako erreferenterik nabarmenena izan zen.

La Sorbonatik Historian doktorea, non katedradun izatera iritsi zen (1965). Parisko École des Hautes Étudeseko partaidea. Bartzelona eta Valentziako unibertsitateetatik Honoris Causa Doktorea. Bartzelonako Historia Modernoko Ikasketa Guneak bere izena darama. Beste batzuen artean, Ramon Llull eta Elio Antonio de Nebrija sariak lortu zituen, Alfontso X.a Jakintsuaren Ordena Zibilaren Gurutze Handia eta Kataluniako Generalitateko Urrezko Domina.

Ikasle bezala, Jean-Paul Sartre eta Paul Nizanekin aritu zen. Ernest Labroussen ikaslea, historiaren metodologiagatik arduratu zen, Historia totalaren teoria, perspektiba materialista batetik defendatu zuen. Maurice Legendrek bultzatua (ideologia politiko erabat ezberdina zuena), Espainiara bidaiatu zuen 1929an. Bartzelonako Lizeo Frantziarrean irakasle izan zen 1934 eta 1957 bitartean, Espainiako Gerra Zibilaren eta Bigarren Mundu Gerraren garaian izan ezik (azken honetan, nagusiki, berarekin gatibu zeuden lagunei klaseak emanez). Bederatzi urte iraun zuen etenaldi luze horrekin, bere egonaldietan, bere doktoretza tesia ikertu eta idatzi zuen, *Katalunia Egungo Espainian* (1962), bakoitzak 600 orrialde dituen hiru liburutan banatutako bere lan handia, historiografiaren klasikotzat eta tokiko sintesiaren eredutzat hartzen dena, "laudorio guztiak jaso dituena, komunistetatik hasi eta Jordi Pujol arte", gogoratu zuen Eliseu Climentek, *Pensar históricamente* izeneko bere memorien editorea (Tres i quatre, 1995). Laburra baina eragin handia izan zuen *Espainiaren Historia* izeneko bere lanak, salmentari dagokionez arrakasta handia lortu zuen, baita publikoki bere salmenta legez baimendu aurretik ere, frankismoak debekatu zuena, eta irakaskuntzan eta arlo progresistetan 1970 eta 1980ko hamarkadetan oso erabilia izaten jarraitu zuen.

## Beste lan batzuk 
* Crecimiento y desarrollo (1965)
* Oro y moneda en la historia (1969)
* Hidalgos, amotinados y guerrilleros
* Ensayos sobre la Cataluña del siglo XVIII(1975)
* Historia marxista, historia en construcción (1975)
* Introducción al vocabulario del análisis histórico (1980)
* La guerra civil española (1986)
* Pensar históricamente, autobiografía (1995).
Maurice Legendre

**Maurice Legendre** (Paris, 1878ko ekainaren 30a - Madril, 1955eko urtarrilaren 12a) intelektual katoliko eta hispanista izan zen. Madrilen dagoen gune kultural frantziarra den Velazquezen Etxearen zuzendaria.

Legendre, 1909ko udan, *Aita Matias* izeneko domingotarrak, Salamancako probintzian dagoen Peña de Franciako santutegia ezagutzera gonbidatu zuen, hasiera batean, santutegiaren izenak Frantziarekin zuen harremanak erakarri zuelarik, santutegiko birjinaren irudia, Erdi Aroan, Simón Vela frantziarrak aurkitu baitzuen. Bi urte beranduago, Jacques Chevalierrekin batera, santutegiko albumean, bere interesaren arrazoitzat jo daitekeena idatzi zuen: "Jada kasu egindako erreguak ematen duen konfidantza guztiarekin, Harkaitzeko Birjinari, bere santutegira oraindik askotan itzuli ahal izatea eskatzen diot, eta bidea, Frantziako lagun ugariri erakutsi ahal izatea, frantziar eta espainiar bihotzak, hemen batera baitaitezke hobekien Kristautasunean.

1913an, *Ignazio osaba*k gidatua, Peña de Franciaz gain, Hurdes izeneko Extremadurako eskualdea bisitatzen du. Ordutik, Legendrek, etengabeko kanpaina bat egingo du iritzi publikoak, bere arreta, hurdeetako arazoan jar dezan, bere uzte historikoa eta egoera negargarria salatuz. 1914an, bere laguna zen Miguel de Unamuno gonbidatzen eta laguntzen du aipaturiko eskualdetik egin beharreko bidaia batetara, eta, 1922ko apirilean, beste hainbeste egin zuen Osasun Batzordearekin, bere laguna zen Gregorio Marañón ospetsua presidente zuena. Batzorde hau izan zen Alfontso XIII.a Espainiakoak Hurdeetara egin beharreko bisita prestatu zuena urte bereko ekainean, 1933an, Luis Buñuelen *Las Hurdes, tierra sin pan* izeneko dokumental eztabaidagarria sorrarazi zuena.

Bere bizitza osoan zehar, Legendrek, Hurdeetako arazoaz arduratzen jarraitu zuen, eta berari eskaini zion Bordeleko Unibertsitatean aurkeztutako bere doktoretza tesia (*Las Jurdes: étude de géographie humaine*, 1927). Ideologia politiko ezberdinetako frantziar asko, Espainiako historia eta kulturagatik interesatzera bultzatu zituen, Pierre Vilarren kasuan bezala, eta, ondorioz, hispanismoaren abiarazletakotzat har daiteke. Arrazoi honegatik, Alfontso XII.aren Ordenaren Komendatore Gurutzea eman zioten.

1934an, birjinaren irudiaren aurkikuntzaren bosgarren mendeurrenaren ondorioz, Peña de Franciako birjinaren santutegirako erromesaldi ofizial bat antolatu zuen. Gerra zibilaren ondoren, non garaile irten zen alde nazionala begiko izan zuen (''Nouvelle histoire d'Espagne*, 1938), eta are gehiago Bigarren Mundu Gerraren ondoren (*Semblanza de España*, 1944), autoritate frankisten laguntza izan zuen, nazioarteko isolamenduaren erdian, oso erabilgarritzat hartzen baitzuten europar intelektual katoliko baten hurbiltasuna (*Notre Dame de France en Espagne'', 1945). Urte horretan bertan, mundu osorako bakea eskatzeko nazioarteko erromesaldi bat antolatzen du.

Legendre 1955eko otsailak 12an hil zen, eta bere hondarrak, Peña de Franciako Birjinaren erdiko nabera eramanak eta bertan lurperatuak izan ziren 1956ko uztailak 1ean.
Sport Athlétique Mauléonais

***Sport Athlétique Mauléonais*** Mauleko kirol kluba da. Bere errugbi sailak 2014an Nationale 2 igotzea lortu zuen. Bere harrobiaren jokalari batzuk Frantziako errugbi selekzioan eta Top 14 ligan aritu ziren.

## Palmaresa 
* *Côte Basque* Txapelketa:
** Txapelduna: 1934
* Frantziako errugbi txapelketa 2. Maila:
** Txapelduna: 1969
** Finalaurrekoan: 1950, 1976
* Frantziako errugbi txapelketa 3. Maila:
** Finalaurrekoan: 1964
* 1. Mailako parte hartzeak: 2 (1969/73 eta 1978/79)
* ''Challenge de l'Essor'':
** Txapelduna: 1988, 1989

## Azken urteak 
* COVID-19 pandemiaren eraginez 2019-20 eta 2020-21 denboraldiak bertan behera gelditu ziren.

## Frantziako errugbi selekzioan aritutako jokalariak 
* Frantziako errugbi selekzioa: Roger Aguerre (behin, 1979), Pierre Arthapignet (behin, 1988), Arnaud Marquesuzaa (10 aldiz, 1950eko hamarkada), Gérard Murillo (bitan, 1954), Marius Rodrigo (bitan)
* France A: Auguste Ayphassorho, Jean Bordagaray, Louis Darrieu, Jean-René Morot, Jean-Louis Tafernaberry, Benat Urruty
* Unibertsitatea: Philippe Etchegaray
* Junior: Michel Escande, Pierre Espilondo, Henri Etchegaray, Beñat Arrayet, Antoine Fabre, Bruno Fabre, Robert Larrandaburru, Michel Larregain, Jean-Claude Mignacabal, Henri Murillo, Pascal Murillo, Pierre Pucheu, Benat Sagaspe, Robert Urruty.
* Armada: François Orabe
* Errugbi XIII : Pascal Eito, Antoine Jimenez

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* itsrugby.com: Mauléon
Campo Charro

**Campo Charro**, Salamancako probintzian, Gaztela eta Leongo erkidegoan, Espainian dagoen eskualde bat da. Bere mugak, ez datoz bat banaketa administratibo batekin, baizik eta izendapen historiko eta turistiko batekin.

Probintziaren erdialde ia osoa hartzen du, Salamanca eta Ciudad Rodrigo batzen dituen A-62 autopistaren bi alboetan.

Bertako paisaia bereizgarria, alhapidea da, lurzoru lau edo arinki uhindu batekin, non urmaelak edo errekazto txikiak ugariak diren, arteekin eta larreekin. Tokiko ekonomia, ingurumena errespetatzen duen abeltzaintza eredu batean oinarritua dago, non zezenketa zezen edo morutxa abelburuak eta zerri iberiarrak arteen artean aske bazkatzen ikus daitezkeen. Zezenketa zezen ganadutegi ospetsuenetako batzuk, eskualde honetan daude.

XX. mendearen amaieran, herri askok euren biztanleriaren zati handi bat galdu dute, jendea, hirietara bizitzera joan ondoren. Eskualde honetako herririk garrantzitsuenetako batzuk, honako hauek dira:

## Kanpo estekak
Peña de Francia

**Peña de Francia**, 1728 metroko garaiera duen mendi bat da, Espainian, Gaztela eta Leon erkidegoan eta Salamancako probintzian dagoena. Erdialdeko Sistemaren zati den Sierra de Francia mendilerroko mendirik garaienetako bat da.

## Toponimia 
Francia toponimoa, antza denez, garai batean, XI. mendean, lur hauetan egin ziren frantsesen birpopulazioen ondorioa da. Horren ondorioz Francia toponimo ugari gelditu dira lurraldean, baita ere abizen frantses batzuk. Kondairan jatorri horren aztarnak gelditu dira. Esaterako, nahiz eta asko beranduagoko izan, Andre Mariaren irudia jatorri horren ikasle batek aurkitu omen zuen, Simon Vela, 1434an. 

## Geografia 
Peña de Francia, El Cabaco herriaren lurraldean dago, non erromatar finkapen bat eta antzinako urre meatzeak izan ziren Las Cavenes ere aurkitzen diren. Urrea, inguru guztiko apaindura tipikoan aurki daiteke. Bere tontorretik, iparralderantz, Campo Charro deritzon lautada guztia ikus daiteke, ekialderantz, Tamameseko Mendilerroa, eta Gabriel eta Galanen uharka hegoalderantz, mendilerro beraren gainontzeko mendiez gain. Mendia iparraldetik inguratuz, azken hamarkada honetan, interes turistiko landatarreko gune bihurtu diren herriak daude, La Alberca kasu.

## Landaredia 
Landaredia alturarekin aldatzen doa:
* Beheko aldean ariztiak, *Quercus pyrenaica*, eta pinudiak, pino silvestre, ditugu. Suteak direla eta, zuhaitz gehienak berbasotzearen ondoriozkoak dira. Beste espeziak , *Erica arborea* eta *Erica australis* dira. Garoak ugariak dira. 
* Erdi mailan sasiak aurkitzen ditugu: *Cytisus oromediterraneus*, *Echinospartum* eta *Pterospartum tridentatum*. 
*  Goikaldea, tontorretik gertu, ia landaretzarik gabe dago, harrizkoa baita.

## Fauna 
Espezie ikusgarrienak hegazti harrapariak eta Piriniotar basahuntzak dira.

## Erlijioa 
Gailurrean Santutegiaren gune arkitektonikoa dago. Bere birjina beltza oso ezaguna da eta oso gurtua Salamanca probintzia osoan. Neguan, ia ez dago bertara iristeko modurik, elurraren ondorioz. Turista ugari joaten dira bertara udako hilabeteetan, horietako asko erromes kristauak. Santutegiaz gain, ostatu bat, fraideen komentu bat eta telekomunikazioen errepikagailu bat ere baditu.

## Iruditegia 

Image:
SIERRA_DE_FRANCIA_1.jpg|Campo Charroren ikuspegia.
Santuario_Peña_de_Francia,_interno.JPG|Andre Maria beltz kolorekoa da.
RI-51-0001255.jpg|Neguan ez da erraza igotzea.
El Cabaco.jpg|Aitza El Cabacotik ikusita.
Peña de Francia - 006 (31264485132).jpg|Goiko aldean landaredia eskasa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saint-Jean-de-Luz Olympique

***Saint-Jean-de-Luz Olympique*** edo **SJLO** Donibane Lohizuneko errugbi taldea da. Fédérale 1 mailan jokatzen du.

## Historia 
*Côte Basque* txapeleketan laugarren mailan debutatu ondoren, SJLOk hirugarren mailako (1930), bigarren mailako (1931) eta Promozioako (1935) tituluak lortu zituen. Tartean Frantziako txapelketa amateurra lortu zuen. 1938an Frantziako Txapelketaren finalaurrekoan sartu eta Lehenengo Mailara igo zuen. Bigarren Mundu Gerrak bolada ona gelditu zuen

1960an berriro Bigarren Mailara ailegatu eta 1968an mailako txapelketa lortu zuen. 1987an Lehengo Mailako B Multzoaren txapelketa lortu zuen. 2000ko hamarkadan Fédérale 1 mailan aritu izan da, errugbi amateurraren elitean.

## Palmaresa 
* Frantziako txapelketa amateurra: 1932
* Frantziako txapelketa (Lehenengo Maila)
** Final-zortzirenetan: 1976
** Final-hamaseienetan: 1978, 1979, 1980
* Frantziako txapelketa (Lehenengo Maila - B Multzoa)
** Txapelduna: 1987
* Frantziako txapelketa (Bigarren Maila)
** Txapelduna: 1968
* ''Challenge de l'Espérance*
** Final-laurdenetan: 1970, 1974

## Azken urteak 
* COVID-19 pandemiaren eraginez 2019-20 eta 2020-21 denboraldiak bertan behera gelditu ziren.

## Frantziako errugbi selekzioan aritutako jokalariak 
* Jean Sébédio, *le Sultan* (1913, 1920, 1922, 1923)
* Julien Arrieta (1953)
* Jean-Louis Azarete (1969-1971 Akizeko taldearekin, 1971-1975 *Saint-Jean-de-Luz* taldean)
* Louis Bilbao (1978, 1979)
* Antoine Blain (1934)
* Bernard Cabirol (1978, 1979)
* Jean-Michel Kapendegi (1968)
* Michel Crémaschi (1980, 1981, 1982, 1983, 1984)
* Pierre Cussac (1934)
* André Darrieussecq (1973)
* Louis Etxabe (1958, 1961)
* Albert Kaempf (1946)
* Pierre Lavergne (1950)
* Thomas Manterola (1955)
* Jean-Louis Ugartemendia (1974, 1975)

## Bibliografia 
* *"100 ans de sport Saint-Jean-de-Luz, Ciboure"'', OIS argitaletxea, 2000.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* itsrugby.com: Saint-Jean-de-Luz
Stade Hendayais

**Stade Hendayais** ezizenez **Xuriak** Hendaiako kirol kluba da. Bere errugbi saila egun Fédérale 2 mailan dabil. Bere harrobiaren jokalari batzuk Frantziako errugbi selekzioan eta Top 14 ligan aritu ziren.

Etxeko partiduak Ondarraitzeko kirolgunean jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* 1908: 4. Mailako Txapelduna
* 1920-1921: 2. Mailako Txapelduna
* 1927-1928: *Côte Basque* mailako txapeldunordea
* 1954-1955: 2. Mailako Txapeldunordea
* 1959: 2. Mailako finalaurrekoan
* 1960: 1. Mailako final hamaseirenetan
* 1971: 3. Mailako finalaurrekoan
* 1973-1974: *Challenge Essor* txapelketaren finalaurrekoan
* 1975-1976: Nazional Maila, B Multzoa
* 1977-1978: 2. Mailako final 32renetan
* 1983-1984: 2. Mailako final hamaseirenetan
* 1985-1986: 2. Mailako final 32renetan
* 1995-1996: 3. Mailako finalaurrekoan
* 1997-1998: 3. Mailako finalaurdenetan
* 2007-2008: ''Challenge de l'Espoir* txapelduna

## Azken urteak 
## Frantziako errugbi selekzioan aritutako jokalariak 
* Robert Basauri
* Jean-Michel Ezponda
* Laurent Pardo

## Presidenteak 
Hona hemen *Stade Hendayais'' taldeak izandako presidenteen zerrenda
* Cazenave
* Faget eta Imatz
* Guillot
* Laurent Pardo (1924-1966)
* Pujo (1967-1969)
* Michel Pardo (1970-1983)
* J-Louis Labeque (1984-1986)
* Beñat Etxenagusia (1987-1990)
* Raphaël Lassalette (1990-2003)
* René Cazenave (2003-2008)
* J-Pierre Beaucoueste (2008-?)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Boucau Tarnos Stade

**Boucau Tarnos Stade** edo **BTS** Bokaleko errugbi taldea da, normalean Tarnosen aritzen duena eta egun Fédérale 2 mailan dabilena.

## Historia 
1907an *Boucau Tarnos Stade* taldeak *Boucau stade* izena izan zuen 1988 arte. Forges de l'Adour enpresa metalurgikoa inguruan sortua, Baionako portuko eskualdeko taldea izan da. *Forgerons* (euskaraz: "errementariak") ezizena zuten jokalariek Frantziako errugbi selekziorako aritu ez ezik inguruko taldeak sendotu dituzte. Bere harrobiak, 120 ume inguruz osatua, ospe handia du.

BTSen partidak Tarnoseko *Stade Intercommunal*ean jokatzen dira, hala ere egoitza Bokaleko Piquessary zelaia bere antzinako zelaian du.

## Palmaresa 
* 1. Mailako finalaurdenetan: 1933 eta 1939.
* 1. Mailako final hamaseirenetan 1973, 1978, 1980, 1981, 1982 eta 1985.
* 3. Mailako Txapelduna: 1950.
* Frantziako txapelduna (kadete mailan): 1972.
* ''Challenge de l'Espérance'' txapelduna: 1981, 1983 eta 1984.
* Frantziako txapelduna (Nationale B mailan): 1982.
* Frantziako txapelduna (Fédérale B mailan): 2007.
* 2. Mailako Txapeldunordea 1970 eta 1994.
* Frantziako txapeldunordea (Juniors Reichel B mailan): 2000 eta 2004.
* Akitaniako txapelduna (Reichel B mailan): 2003.

## Azken urteak 
## Jokalari onenak 
* Samuel Dylbaytis
* Vincent Lesca
* Thierry Arnoux
* Jean-Baptiste Bédère
* Henry Gaye
* JM Yanci
* José Foncillas
* Damestoy anaiak
* Jean Condom

### Frantziako errugbi selekzioan aritutako jokalariak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Adipozito

thumb|Adipozito
**Adipozitoa** edo **gantz zelula** lipidoen metaketan espezializatutako zelula da. Lipido edo gantzak oso erreserba molekula egokiak dira, pisu gutxi eta bolumen txikiarekin energia kimiko asko gordetzen dutelako.

Adipozitoak ehun konektibo arruntean aurki daitezke, beste zelulen artean talde txikiak eratuz. Dena den, organismoaren zenbait tokitan oso ugariak dira eta kasu horietan gantz ehuna aipatzen da. Azken ehun hau organismoaren erreserba energetiko handiena da.

## Adipozito motak 
Bi gantz ehun mota daudenez, bi adipozito mota bereizten dira:
* Adipozito txuriak. Gantz ehun txurian daude. Lipido kantitate handiak dituzte eta nukleo lauak. Koipea egoera erdilikidoan dago eta bere osagaiak batez ere triglizeridoak eta kolesterol esterrak dira.
* Adipozito arreak. Gantz ehun arrean daude. Forma poligonala dute eta adipozito txuriek ez bezala zitoplasma asko dute, lipidoak bertan dispertsatzen direlarik. Nukleo borobila dute eta beren kolore arrea mitokondrio asko izatearen ondorioa da. Gorputzeko tenperatura mantentzeko baliogarriak dira.

## Ikus, gainera 
* Gantz ehuna
* Loditasuna

## Kanpo estekak
Whiskey, You´re The Devil

**Whiskey, You´re The Devil** (euskaraz *Whiskey, Deabrua Haiz*) Irlandan oso ezaguna den folk abesti herrikoia da. Zalantzarik gabe taberna edo pub giroko abestia da.

## Hitzak 
Now brave boys, we're on the march
off to Portugal and Spain
Drums are beating, banners flying
the Devil at home will come tonight
so it's go, fare thee well
with a too da loo ra loo ra doo de da
a too ra loo ra loo ra doo de da
me rikes fall too ra laddie-o
there's whisky in the jar

Bis:

Oh, whisky you're the devil
you're leading me astray
over hills and mountains
and to Amerikay
you're sweetness from the Bleachner
and spunkier than tea
oh whisky you're my darling drunk or sober

The French are fighting boldly
men are dying hot and coldly
give every man his flask of powder
his firelock on his shoulder
so its go, fare thee well
with a too da loo ra loo ra doo de da
a too ra loo ra loo ra doo de da
me rikes fall too ra laddie-o
there's whisky in the jar

Bis

Says the old wan do not wrong me
don't take me daughter from me
for if you do I will torment you
when I'm dead my ghost will haunt you
so its go, fare thee well
with a too da loo ra loo ra doo de da
a too ra loo ra loo ra doo de da
me rikes fall too ra laddie-o
there's whisky in the jar

Bis

## Kanpo estekak 
* Clancy Brothers taldeak eginiriko "Whiskey, You´re the Devil" abestiaren bertsioa entzuteko sakatu hemen 
* The Pogues taldeak "Whiskey, You´re the Devil" abestiaren bertsioa entzuteko sakatu hemen
DotCYM

**DotCYM** ICANNi .cym interneteko domeinu galestarraren sorrera eskatuko dion elkartea da. 2005ean jarri zuten abian.

.cym domeinua lortuko balitz, galeseraren eta Galesko kulturaren ordezkaria izango litzateke interneten.

## Ikus, gainera 
Beste hizkuntza eta kulturen komunitate batzuetan ere (horien artean, euskal hizkuntza eta kulturaren komunitatea), xede berdina duten hainbat ekimen daude:

* DotSCO (Eskoziako bertako hizkuntzena eta kulturarena)
* Point BZH (Bretainiako bertako hizkuntza eta kulturarena)
* PuntoGAL (Galiziako bertako hizkuntza eta kulturarena)
* PuntuEus (euskal hizkuntza eta kulturarena)
* PuntuLLI (Leongo bertako hizkuntza eta kulturarena)

## Kanpo estekak 
*  DotCYM
Elbasan konderria

**Elbasan konderria** () Albaniako konderrietako bat da. 366.000 biztanle inguru ditu eta 3.278&nbsp;km2-ko azalera du.

Konderriaren hiriburua Elbasan da.

## Banaketa administratiboa 
2000. urtera arte, Elbasan konderria lau barrutitan banaturik zegoen: Elbasan, Gramsh, Librazhd eta Peqin. 2015etik aurrera zazpi udalerri ditu barnean: Belsh, Cërrik, Elbasan, Gramsh, Librazhd, Peqin eta Prrenjas. 2015 baino lehen, 50 udalerri ziren:

* Belsh
* Bradashesh
* Cërrik
* Elbasan
* Fierzë
* Funarë
* Gjergjan
* Gjinar
* Gjoçaj
* Gostimë
* Gracen
* Gramsh
* Grekan
* Hotolisht
* Kajan
* Karinë
* Klos
* Kodovjat
* Kukur
* Kushovë
* Labinot-Fushë
* Labinot-Mal
* Lenie
* Librazhd
* Lunik
* Mollas
* Orenjë
* Pajovë
* Papër
* Peqin
* Përparim
* Pishaj
* Polis
* Poroçan
* Prrenjas
* Qendër Librazhd
* Qukës
* Rrajcë
* Rrasë
* Shalës
* Shezë
* Shirgjan
* Shushicë
* Skënderbegas
* Steblevë
* Stravaj
* Sult
* Tregan
* Tunjë
* Zavalinë

## Kanpo estekak
ISO 3166-2:AL

**ISO 3166-2:AL** geografia kodeak definitzen dituen estandarra da: Albaniari dagokion ISO 3166 estandarraren atala da.

## Konderrientzako kodeak 
## Lehengo kodeak: Barrutiak 
2015eko azaroaren 27ra arte barrutientzako kodeak ere bazeuden, gaur egun ISO arauak barne hartzen ez dituenak.

## Ikus, gainera 
* ISO 3166
* ISO 3166-2
* Albaniaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak
Theobald Wolfe Tone

**Theobald Wolfe Tone**, arrunki *Wolfe Tone* deitua (Dublin, Irlanda, 1763ko ekainaren 20a - †1798ko azaroaren 19a), Society of United Irishmen ("Irlandar Batuen Elkartea") erakundearen buru izan zen, gainera irlandar abertzale garrantzitsua izan zen eta Irlandar Errepublikanismoaren aitatzat jotzen da.

Irlandako Elizako kide zen protestante baten seme izanik Zuzenbidea ikasi zuen Dublingo Trinity College unibertsitatean.

1789an abokatu lanbidean jarduteko onartua izan zen, baina lanbide honetan denbora gutxiz aritu zen. 1791an Irlandar Batuen Elkartea (Society of United Irishmen) sortu zuen, erakunde honetako kideak, nagusiki protestanteak, irlandar askatasunaren alde borrokatzeari ekin ziotelarik.

1798an Wolfe Tone bera eta Bompard almirantearen agintepean zeuden 3.000 gizonekin bat britainiarren aurka jazarri eta 1798ko Irlandako matxinada jazo zen. Britainiar itsasuntzi eskuadroi batek euren itsasuntziak Lough Swillyen hondoratu eta Wolfe Tone preso hartu zuten. Dublinera eramana izan zen, han epaitu, zigortu eta heriotzera kondenatua izan zen, halere 1798ko azaroaren 19an bere exekuzioa baino lehen bere buruaz beste egin zuen.

## Ikus gainera 
* 1798ko Irlandako matxinada
* James Napper Tandy
* Irlandar Batuen Elkartea
Bernadette Devlin

**Josephine Bernadette Devlin McAliskey** (Cookstown, Ipar Irlanda, 1947ko apirilaren 23a) irlandar politikari eta Irlandar Alderdi Errepublikar Sozialistaren sortzailea da.

1969an psikologia ikaslea zelarik Bogsideko Guda izenaz ezagutu ziren Derryko gertakarietan paper nabarmena jokatu zuen, hauen ondorio bezala atxilotua izan zen. Joera nazionalista eta aurrerakoiekoa, urte hartan bertan Komunen Ganberarako hautatua izan zen, honela 22 urte besterik ez zituela Ipar Irlanda ordezkatuz: ganbera honetako biltzarkide gazteena zen. 1970an bere legebiltzarkide eskubidea berreskuratu zuen, aldiz 1974eko hauteskundeetan bere eserlekua galdu zuelarik.de 1974.

1981an bere senarrarekin bat zegoela talde paramilitar unionistek antolatutako atentatua jasan zuen. Oraindik ezkontzeke zegoelarik haurra izan zuenez bere ospeak katolikoen artean gainbehera pairatu zuen. Bere oroitzapenak *Nere Arimaren Salneurria* liburuan idatzi zituen.

Ez zuen lortu bere legebiltzarreko eserlekua berriz ere berreskuratzea. 2003an Estatu Batuetan sartzea eragotzi zitzaion, nonbait segurtasunaren aurkako arriskutsutzat hartu baitzuten.

## Erreferentziak
Komunen Ganbera

**Komunen Ganbera** gaur egun Erresuma Batua eta Kanadako Parlamentuen Behe Ganbera bezala ezagutzen da.

"Komunak" izendapenaren zergatia antzina jatorriz Ganbera honen kideak hirien ordezkariak zirelakoan datza, aldiz, Lorden Ganberako kideak noble edo jauntxoak eta Ingalaterrako Elizako elizgizonek osatu ohi zuten.

Erresuma Batuko jarduera konstituzionalak, ekinaren ekinez, Komunen Ganbera gehiengoa lortzen duen alderdi politikoaren burua Lehen Ministrari bilakatu izan ohi du.

Kanadako Komunen Ganbera ingelesaren parekidea da, baina herrialde honetako Goi Ganbera ez da *Lorden Ganbera* bezala izendatzen, *Kanadako Senatua* bezala baizik.

## Komunen Ganberak 
* Kanadako Komunen Ganbera Ottawan.
* Erresuma Batuko Komunen Ganbera Londresen.

## Kanpo estekak
Arginina

**Arginina** (**Arg**) konposatu organikoa da, C6H14N4O2 formula duena, aminoazidoen klasekoa eta guanidinaren deribatutzat jo daiteke. Argininak kirialitatea agertzen du eta bi enantiomero ditu: *L*-arginina eta *D*-arginina. *L-*Arginina aminoazido proteinogeno esentziala da eta proteinen sintesian parte hartzeaz gain, funtzio asko ditu gorputzean: amoniakoa iraizten laguntzen du, oxido nitrikoa, kreatina, *L*-glutamatoa, *L*-prolina eta antzeko konposatuak egiteko erabiltzen da, eta behar izanez gero glukosa eta glukogeno bihur daiteke. *D*-Arginina gizakiaren, saguaren eta beste bizidun batzuen metabolitoa da. Arginina solido kristalinoa da. Disolbagarria da uretan, baina disolbaezina ohiko disolbatzaile organikoetan. Narritagarria da.

Nahiz eta *L-*arginina aminoazido esentzial bezala sailkatuta egon izaera hori pertsona bakoitzaren osasunaren edo egoeraren araberakoa da. Haur jaioberriek ezin dute arginina gorputzean sortu eta beharrezkoa dute arginina duten elikagaiak jatea, haurtzaroan guztiz esentziala baita. Pertsona osasuntsu heldu gehienek, ordea, *L-*arginina urearen zikloaren bidez lor dezakete, dietaren bidez jasotzen dutenaren gain.

*L*-Arginina CGU, CGC, CGA, CGG, AGA, eta AGG kodoien bidez adierazten da.
 

## Historia 
Arginina Ernst Schulze eta Ernst Steiger laguntzaileak *Lupinus luteus* landaretik 1886an isolatu zuten lehenengo aldiz. Grezieraz "zilarra" *árgyros* (ἄργυρος) deitu zioten, arginina nitratozko kirtalak zilar kolore-zuria zutelako. Ondoren 1897. urtean, Schulze eta Ernst Wintersteinek (1865-1949) argininaren egitura zehaztu zuten. Schulzek eta Winterseinek ornitina eta zianamidatik sintetizatu zuten arginina 1899an, baina argininari buruzko zenbait zalantzek 1910 arte iraun zuten, Sørensenek egindako sintesiraino.

## Sintesia 
L-arginina tradizionalki hainbat proteina-iturriren hidrolisiaren bidez lortzen da, gelatinarena adibidez. Komertzialki glukosaren hartzidura bidez lortzen da.

## Erabilera 
*L-*Arginina hainbat erabilera ditu industrian, bereziki dieta-osagarri, kosmetiko eta aromatizatzaile moduan. Botika gisa ere usatzen da.

## Iturriak 
Dietako *L*-argininaren iturriak behikiak, oilaskoa, arrainak, esnekiak, arrautzak, egoskariak, fruitu lehorrak eta zerealak dira.

## Erreferentziak
Game & Watch

**Game & Watch** edo **G&W**, 1980ean Nintendo japoniar bideo-joko enpresak merkaturatutako joko elektroniko eramangarri bilduma bat da. Gunpei Yokoi diseinatzaileak sortu zituen. 1980ko hamarkadan zehar, munduko herrialde askotan sekulako arrakasta eta salmentak izan zituen, tartean Euskal Herrian bertan.

1980-1991 artean ekoitzi ziren, guztira 59 joko argitaratuz. Gehienek LCD pantaila batean joka zitekeen joko bakarra zeukaten. Erlojua eta alarma ere bazituzten.

Game & Watch bildumako zenbait joko: Donkey Kong, The Legend of Zelda, Mario Bros, Micky Mouse, Balloon Fight, ... Zerrenda osoa ikusteko Game & Watch bildumako jokoen zerrenda.

Irudi:Gw donkeykong trans.png|Donkey Kong
Irudi:Nintendo Donkey Kong Game and Watch - Frontal.jpg|Donkey Kong II
Irudi:Nintendo Oil Panic Game & Watch, Model OP-51, Made In Japan, Copyright 1982 (Electronic Handheld Game).jpg|Oil Panic
Irudi:Life Boat - Game&Watch - Nintendo.jpg|Life Boat
Irudi:Game & Watch - Zelda.jpg|Zelda

## Kanpo estekak
Kolektore ireki

**Kolektore irekia** BJT transistorez osatutako zirkuitu integratuetan aurkitu daitekeen irteera mota bat da, adibidez TTL teknologian.

Kolektore irekian, zirkuitu integratuaren irteerako BJT transistorearen emisore terminala masara konektaturik dago eta kolektorea, aldiz, inora konektatu gabe dago. Modu honetan, BJT transistorea asetzen denean, honek irteerako terminalean edo kolektorean asetasuneko tentsioa jarriko du (VCEsat). Asetasuneko tentsio hori izango da zirkuituaren tentsio-maila baxua. Alabaina, transistorea eteten denean, transistoreatik ez da korronterik igaroko eta irteerako edo kolektoreko tentsioa ezezaguna izango da transistorea polarizatu gabe dagoelako. Beste era batean esanda, tentsio-maila altua ezezaguna izango da. Hori dela eta, erabiltzaileak tentsio-maila altua finkatu beharko du, adibidez elikatze-iturriaren eta irteeraren artean erresistentzia bat konektatuz. Erresistentzia horrek *pull-up* izendapena jasotzen du.

## Abantailak eta desabantailak 
### Abantailak 
Zirkuituraren irteeran konektatu beharreko *pull-up* erresistentziaren elikatze-tentsioak ez du zergatik zirkuitu integratuarenarekin bat etorri behar.

Gainera, kolektore irekiak hainbat zirkuituren irteerak elkar konektatzea edo kableatzea ahalbidetzen du. Irteerak kableatzean ETA (AND) funtzio logikoa inplementatu daiteke.

### Desabantailak 
Kolektore irekiaren desabantailetako bat potentzia-kontsumoa da. Hau desaktibaturik dagoenean nA batzuk ordenako korronte elektrikoa igarotzen da. Korronte hori, tenperaturaren arabera alda daiteke.

## Erabilerak 
SCSI-1 interfaze estandarrak kolektore irekia erabiltzen du.

## Oharrak 
Kolektore irekidun eta drainatzaile irekidun irteerak ez dira sinonimoak inola ere ez. Lehenengoak, esan bezala BJT transistorez osatutako zirkuituentzat dira eta bigarrenak MOSFET transistorez osatutakoentzat.

## Ikus, gainera 
* Totem-pole irteera (TTL)
* Drainatzaile ireki (CMOS)
* CMOS
* TTL

## Kanpo estekak
Azkue baserria (Ibarra)

**Azkue baserria** Ibarran dagoen baserria da, XVI-XVII. mende-tartean sortua ekialdean dituen hormen azterketaren arabera. XVIII. mendean hartu zuen egun duen jauregi-egoitza itxura. Orduan gehitu zitzaizkion egun duen itxura eman zioten zenbait elementu.

2001eko urriaren 11n, Eusko Jaurlaritzak *monumentu* izendatu zuen, Sailkatutako Kultura Ondasuna.
thumb|Azkue Baserria
## Ezaugarriak 
Azkue baserria oinplano karratuko eraikina da, alde bakoitzak 20ren bat metro ditu eta behe solairua, lehena eta ganbara ditu. Bolumena lau isurialdeko estalki batek errematatzen du. Estalkiak hegalkin motzeko teilatu-hegala du eta kasetoidura fatxada nagusia den ipar-ekialdeko fatxadan.

Harlangaitz entokatuzko hormaz egina dago eta lau fatxadak karez zurituta ditu. Eskantzuetan harlanduak ditu, baoak azpatuak eta fatxada nagusiaren garaieraren erdi parean platabanda.

Fatxada nagusiak ipar-ekialdera ematen du eta, aldaketak izan arren, beste fatxadak baino egoera erregularragoa erakusten du. Harlanduzko platabanda batek banatzen ditu behe solairua eta lehena zokalo bat eratuz. Behe solairuan sarrera bat eta hiru leiho daude, horretaz gain jatorrizkoak atzeman daitezke. Azken hauek, bai baoak, bai ateburudun sarrera handia harlanduz azpatuak daude eta takatuta daude. Lehen solairuak simetriaz jarritako bost balkoi ditu, balkoiak zurez azpatuta daude eta burdin forjatuzko karelak dituzte. Erdiko baoaren gainean triangelu formazko frontoi baten antzera jarritako jasodura bat du, XVIII. mendeko udaletxeek edukitzen zutenaren antzekoa, eta hor kokatzen da mende horretako armarri barroko bat. Armarria oso ondo landua eta kontserbatua dago eta erliebe handiko apaindura ugaria du. Elementu horrek lau isurialdeko estalkia aldatu zuen eta baserria izateko nolabaiteko itxura berezia eman zion eraikinari, hain zuzen ere, harrez gero, XVIII. mendean, nekazari-jauregi bihurtu zenean hartu zuen itxuraren bidetik zihoan itxura.

Hego-mendebaldeko fatxadaren lehen solairuan lau bao ageri dira modu erregularrean jarrita, beheko solairuan ere lau dira baina txikiagoak. Fatxada honek nagusiarekin bat egiten duen izkinan tamaina handiko eguzki-erloju bat dago.

Hego-ekialdeko hegalean etxorde bat dago fatxada hori ia erabat estaltzen duena. Hego-mendebaldeko fatxadan ere, beste eraikin bat dago erantsita behe solairuan eta horrela, lehen solairua bistan geratzen da baoen banaketa erabat aldatua erakusten duelarik.
thumb

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Association Sportive Bayonnaise

**Association Sportive Bayonnaise** edo **ASB** Baionako kirol kluba da, triatloi eta errugbi gizon eta emakumezko sailak dituena.

## Historia 
1905eko abenduaren 6an *Amicale Jean-Macé* kirol elkartea sortu zen Jules Ferry eskolan. 1918an izena aldatu zuen, gaur egungoa hartuz. Bigarren Mundu Gerra garaian *Société Nautique de Bayonne* taldearekin elkartu zen eta *AS Côte basque* izena hartu zuen. 1962an talde biak bereiztu eta *Association Sportive Bayonnaise* izena berreskuratu zuen.

Emakumezkoen taldea arrakastatsuagoa izan da gizonezkoena baino, izan ere Élite 1 maila gorenean aritu izan baita eta 2018-19 denboraldian titulurako finalerdiak jokatu zituen. 2021-22 enboraldian ordea ezin izan zuen denboraldia amaitu eta hurrengo denboraldian maila beherenetik hasi behar izan zuen.

## Emakumezkoak 
2007-08 denboraldia Lehen mailako A multzoan egin zuen eta ordutik Frantziako txapelketaren bigarren mailan aritu izan da. 2014an txapelduna izan zen baina ez zuen igotzerik lortu. 2017an berriz irabazi zuen eta Élite 1 mailara igo zen.

COVID-19 pandemiak eragindako geldialdiaren ondoren 2020-21 denboraldian arazo ugari izan zituen taldeak eta mailaz jeitsi zen. 2022.23 denboraldia Fédérale 1 ligan hasi du, Frantziako emakumezkoen 3. mailan. 
 
### Palmaresa 
* France Élite 1 (0): finalerdiak 2018-19 denboraldian.
* France Élite 2 (2): 2013-14, 2016-17.

### Azken urteak 
### 2018-19 denboraldia 
Fase erregularrean bigarrena izan zen 2. multzoan:
# Stade toulousain, 64 puntu
# **AS Bayonnaise, 56 puntu**
# AC Bobigny, 47 puntu
# FC Grenoble, 32 puntu
# ...

Final 1/4ak:
* **AS Bayonnaise** 21-15 ASM Romagnat
Final 1/2ak:
* Montpellier RC 40-12 **AS Bayonnaise**

## Gizonezkoak 
Gizonezkoena berriz amateur mailatan aritu izan da, Fédérale 3 mailan azken urteotan.

### Palmaresa 
* Bigarren maila (1): 1920
* Hirugarren maila (2): 1991, 2001

### Azken urteak 
### Frantziako errugbi selekzioan aritutako jokalariak 
* Sandrine Jauréguiberry
* Delphine Plantet
* Julie Pujol

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Parlamentu

thumb|ezkerrera|250px|Poloniako Parlamentua.

**Parlamentua** edo **legebiltzarra** gobernu demokratiko batean botere legegilea duen erakunde organoa da, herriak hautatutako ordezkariez osatua. Ordezkari horien betebehar nagusia herria ordezkatzea da. Parlamentuak orotariko ezaugarriak dituzten arau eta legeak landu eta onartzen ditu, eta gobernuaren beste hainbat erakunderen integrazio eta funtzionamenduan ere esku hartzen du.

## Jatorria 
1252an, Henrike III.a Gurutzada eta Gaskoniako kanpaina militarra nola finantzatu asmatzen ari zen Ingalaterran. Bere menpeko guztiei, burges eta jauntxoei (areago herritar xumeei), zerga bat ezartzea erabaki zuen.

Aldiz, haserre bizia piztu zen, eta Henrikek bere asmoa finantzatzeko biltzar bat deitu zuen, adostasun zabalago bat lortzeko. Bertaratuek, baina, haren gobernu hertsatzaileari buruzko kexu zerrenda aurkeztu zioten. Harrezkero, batzar horri eta egin ziren hurrengoei "parlamentu" hitz berriaz deitu zitzaien. Hurrengo urteetan, erresumako handikiek osatutako ohiko biltzarrak hiruhilekoan behin egitea erabaki zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak