open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teen Wolf

**Teen Wolf** (euskaraz *Otso Nerabea*) 1985eko Rod Daniel estatubatuar zinema zuzendariaren fantasiazko komedia filma bat da. Michael J. Fox, Lorie Griffin, James Hampton, Susan Ursitti, Jerry Levine, Mark Arnold, Jay Tarses eta Scott Paulin aktoreek antzeztu zuten. Otsogizonaren kondaira umorez ukitzen du.

Michael J. Fox aktoreak protagonista nagusi gisa antzeztu zuen lehenbiziko filma izan zen, naziorteko izar bilakatuz. Filmak izandako arrakastaren ondorioz izen berdineko *Teen Wolf* marrazki bizidun telesaila eta bi jarraipen izan zituen: *Teen Wolf Too* (1987) eta *Teen Witch* (1989).

## Argumentua 
Scott Howard (Michael J. Fox) institutuan ikasi eta bertako saskibaloi taldean jokatzen duen nerabe bat da, txapelketa bat bera ere inoiz irabazi ez arren. Bere buruan konfidantza asko ez duen mutila da, gogokoa duen neska ohiko ilehori eder eta ustehandia denez, ez dio jaramonik egiten. Bera eta bere adiskideek jai bat ospatuko dute, baina Scott ondoezik jarri eta etxera itzuliko da, bertan sekulako harriduraz otsogizon batean bilakatu dela ohartuko da. Bere ahalmen fisiko berriak saskibaloi partiduetan nahiz kanpoan erabiliz, adiskide berriak eta neskak bere atzetik izatea lortu, ospea bereganatu eta institutuko izar bilakatuko da, aldiz, bere betiko lagunek ez dute bere aldaketa erradikala begi onez hartuko. Azkenean, ospea betiko ez dela eta benetazko zoriontasuna ez dakarrela ondorioztatuko du, hortaz, bera berez den bezala, otsogizon ahalmenik gabe, eta bere kaxaz taldekideekin batera txapelketa irabazten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Michael J. Fox: Scott Howard
* Lorie Griffin: Pamela Wells
* James Hampton: Harold Howard
* Susan Ursitti: Lisa "Boof" Marconi
* Jerry Levine: Rupert "Stiles" Stilinski
* Matt Adler: Lewis
* Kidus Henok: Michael (polizia ofiziala)
* Jim McKrell: Rusty Thorne zuzendari ordea
* Mark Arnold: Mick McAllister
* Jay Tarses: Bobby Finstock entrenatzailea
* Mark Holton: Chubby
* Clare Peck: Hoyt andereinoa
* Gregory Itzin: ingeleseko irakaslea
* Doris Hess: zientzia irakaslea
* Scott Paulin: Kirk Lolley
* Elizabeth Gorcey: Tina
* Melanie Manos: Gina
* Doug Savant: Brad
* Troy Evans: Dragons taldeko entrenatzailea
* Richard Brooks: Lemonade
* Harvey Vernon: jan-eramangarri denda-jatetxeko langilea

## Soinu banda 
Soinu banda osatu zuten abestien artean honako hauek daude:

* "*Win in the End*"
* "*Big Bad Wolf*"
* "*Way to Go*"
* "*Shooting for the Moon*"

## Kanpo estekak 
* *Teen Wolf* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *Teen Wolf* filmaren trailr edo iragarkia ikusgai. Youtube.com
Partzuergo (argipena)

**Partzuergoa** pertsona edo erakunde batzuek, *partzuer* izenekoek, osaturiko elkartea edo horien artean adostutako ituna da, bereziki izaera ekonomikoa duena. Adiera zenbait ditu:
* partzuerra, lortzen duen uztaren zati baten truke jaun baten lurrak ustiatzen dituen nekazaria.
* partzuergoa, udalerri zenbaitek bertako edo inguruko eskualde bateko larreak eta basoak ustiatzeko ituna;
* partzuergoa, batzuetan **kontsortzio** ere deitua, erakunde publiko eta pribatuen elkartea, zuzenbide administratiboaz erregulatzen dena.
Mankomunitate

Espainian, **mankomunitatea** udalerri zenbaitek, gehienetan mugakideak izanik, osatzen duten elkarte bat da, erkide duten ondasun baten erabilera arautu edo udalerriek eskaintzen dituzten zerbitzuak elkarrekin kudeatzeko sortua. Frantzian, herri elkargoa pareko kontzeptua litzateke. **Amankomunazgo** hitza ere erabiltzen da mankomunitate adierazteko, Lea-Artibai Amankomunazgoan esaterako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bigarren Mundu Gerraren kronologia

**Bigarren Mundu Gerraren kronologia** gatazka armatu horrekin zerikusia duten gertaera garrantzitsuenen kronologia da. Luzera dela eta, urtearen arabera zatitu da. 

## Kronologiak 
* Bigarren Mundu Gerraren aurreko gertaeren kronologia
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1939)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1940)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1941)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1942)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1943)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1944)
* Bigarren Mundu Gerraren kronologia (1945)

## Kanpo estekak
Barton Films

**Barton Films** zinema arloan lan egiten duen euskal enpresa da.

1992. urtean sortua, banaketaren barne, zine independentearekin egiten du lan batez ere, euskarazko film gehien duen banatzaile zinematografikoa izanik. Ekoizpenari dagokionez, hainbat luzemetrai eta laburmetraietan hartu du parte:
* *Pastel magikoa* (2000) - Film banatzailea
* *Un día gris* (2002)
* *El Cid-en kondaira* (2003)
* *Unibertsolariak munduaren ertzaren bila* (2004)
* *Agujeros en el cielo* (2004)
* *P3K: Pinotxo 3000* (2004) - Film banatzailea
* *Supertramps* (2004)
* *Daltondarrak Lucky Lukeren aurka* (2004) - Film banatzailea
* *Olentzero eta subilaren lapurreta* (2005) - Film banatzailea
* *Eutsi!* (2007)
* *Nocturna, abentura magiko bat* (2007) - Film banatzailea
* *Donkey Xote* (2007) - Film banatzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Roy Scheider

**Roy Richard Scheider** (1932ko azaroaren 10a, Orange, New Jersey &ndash; 2008ko otsailaren 10a, Little Rock, New Jersey) estatubatuar aktore bat izan zen.

Antzeztutako film ospetsuenen artean honako hauek daude: *The French Connection* (1971), *Jaws* (1975), *Marathon Man* (1976), *All That Jazz* (1979), *The Russia House* (1990) eta *The Rainmaker* (1997).

## Filmografia 
* *The Curse of the Living Corpse* (1964)
* *Paper Lion* (1968)
* *Stiletto* (1969)
* *Puzzle of a Downfall Child* (1969)
* *Loving* (1970)
* *Klute* (1971)
* *The French Connection* (1971)
* *Assignment: Munich* (1972) (telefilma)
* *The Outside Man* (1972)
* *The Assassination* (1972)
* *The Seven-Ups* (1973)
* *Sheila Levine Is Dead and Living in New York* (1975)
* *Jaws* (1975)
* *Marathon Man* (1976)
* *Sorcerer* (1977)
* *Jaws 2* (1978)
* *Last Embrace* (1979)
* *All That Jazz* (1979)
* *Still of the Night* (1982)
* *Jacobo Timerman: Prisoner Without a Name, Cell Without a Number* (1983)
* *Blue Thunder* (1983)
* *Tiger Town* (1983)
* *2010* (1984)
* *Terror in the Aisles* (1984)
* *Saturday Night Live* (1985)
* ''The Men's Club* (1986)
* *The Egg's Sunset on the Upside Down Turned Ramp* (1986)
* *52 Pick-Up* (1986)
* *Jaws: The Revenge* (1987)
* *Cohen and Tate* (1988)
* *Listen to Me* (1989)
* *Night Game* (1989)
* *The Fourth War* (1990)
* *The Russia House* (1990)
* *Somebody has to Shoot the Picture* (1990)
* *Naked Lunch* (1991)
* *Wild Justice* (1993)
* *seaQuest DSV* (1993-1996) (telesaila)
* *Romeo is Bleeding* (1994)
* *The Peacekeeper* (1996)
* *Money Play$* (1997)
* *Executive Target* (1997)
* *The Myth of Fingerprints* (1997)
* *The Rainmaker* (1997)
* *The Definite Maybe* (1997)
* *The Rage* (1997)
* *Plato's Run* (1997)
* *The White Raven* (1998)
* *Silver Wolf* (1998) (telesaila)
* *Evasive Action* (1998)
* *Better Living* (1998)
* *The Seventh Scroll* (1999) (telesail laburra)
* *RKO 281* (1999)
* *Chain of Command* (2000)
* *Falling Through* (2000)
* *Daybreak* (2000)
* *The Doorway* (2000)
* *Time Lapse* (2001)
* *Diamond Hunters* (2001) (telefilma)
* *Red Serpent* (2002)
* *King of Texas* (2002) (telefilma)
* *Third Watch* (2002) (telesaila)
* *Regulus: The First Nuclear Missile Submarines* (2002)
* *Texas 46* (2002; edo *The Good War*)
* *Citizen Verdict* (2003)
* *Dracula II: Ascension* (2003)
* *The Punisher* (2004)
* *Dracula III: Legacy* (2005)
* *Carrier: Arsenal of the Sea* (2005)
* *Last Chance* (2006) (telesail laburra)
* *Law and Order: Criminal Intent* (2007) (telesaila)
* *The Poet* (2007)
* *If I Didn't Care* (2007)
* *Hearts of War* (2007)
* *Chicago 10* (2007)
* *Family Guy'', "Bill & Peter's Bogus Journey" atala (2007)
* *Iron Cross* (2009)
* *The Shark Is Still Working* (2012)

## Kanpo estekak 
* Roy Scheider aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Agujeros en el cielo

***Agujeros en el cielo*** 1994. urtean Pedro Mari Santos bilbotarrak zuzendutako filma izan zen.

Zuzendariaren , lau astetan grabatu zuten Bilbo, Plentzia, Gorliz, Mundaka, Getxo eta Sopelana artean.

## Sinopsia 
Pablo (Ander Lipus), irrati-esatari ezaguna da. Lankide batek bultzatuta, gaizkile batzuei dirua emango die enpresako goranahia jipoitzeko. Tamalez, esku artetik ihes egin eta gizona hilko da. Pablok dena uzteko erabakia hartuko du eta jaioterrira itzuliko da.

## Pertsonaiak 

* Edurne Azuara: Virginia
* Ramón Barea: Irrati-zuzendaria
* Ernesto Barrutia: Pilotua
* Saturnino García: Irrati-arduraduna
* Elixabete Hormaza: Atezaina
* Itziar Ituño: Elena
* Ander Lipus: Pablo
* Rakel Mazón: Erizaina
* José Moreda: Langilea
* Melanie Olivares: Eva
* Víctor Palacio: Iñigo
* Mario Pardo: Arrantzalea
* Jesús Pueyo: Soinu-teknikaria
* Alberto San Juan: Oscar
* Aiora Sedano: Leire

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBren fitxa
Kontsortzio (argipena)

**Kontsortzio** hitzak adiera zenbait ditu:
* kontsortzio edo **partzuergoa**, erakunde pribatu eta publikoek osaturiko elkartea, zuzenbide administratiboaz erregulatzen dena;
* kontsortzioa, erakunde batzuek proiektu edo kontratu bat burutzeko aldi baterako osatzen duten elkartea.
800 balas

***800 balas*** (euskaraz "800 bala") 2002an Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendu eta Sancho Gracia aktoreak protagonizatutako umore beltzeko espainiar filma bat da.

## Argumentua 
Tabernasko basamortuan, lehen *spaghetti western* egiten zituzten lekuan, egun turistentzako espektakuluak egiten dituzte. Iragana gogoan duten bertoko aktoreen buruzagia Julián (Sancho Gracia) da. Carlos (Luis Castro) umea agertuko da, Juliánen iloba dela esanez, eta dena hankaz gora bukatuko da.

## Aktoreak 
* Sancho Gracia: Julián Torralba
* Ángel de Andrés López: Cheyene
* Carmen Maura: Laura
* Eusebio Poncela: Scott
* Luis Castro: Carlos Torralba
* Manuel Tallafé: Manuel
* Enrique Martínez: "Arrastrao"
* Luciano Federico: Enterrador
* Eduardo Gómez: José María "Ahorcao"
* Terele Pávez: Rocío
* Ramón Barea: Don Mariano
* Cesáreo Estébanez: Andrés
* Eduardo Antuña: Taxilaria
* Gracia Olayo: Juli
* Berta Ojea: Ángeles
* Yoima Valdés: Sandra
* Ane Gabarain: Jacinta González

## Sariak 
2002an bi Goya Sari bereganatu zituen, Gizonezko Aktore Protagonista Onenaren Saria (Sancho Gracia) eta Efektu Berezien Saria.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Crimen ferpecto

***Crimen ferpecto*** 2004an Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendu eta Willy Toledo aktoreak protagonizatutako umore beltzeko espainiar filma bat da.

## Argumentua 
Rafael (*Willy* Toledo) saltegi handitan lan egiten duen saltzaile handinahia da. Bertoko nagusi izateko arerio bakarra duen On Antonio (Luis Varela) liskar batean hilko du. Lekuko bakarra Lourdes (Mónica Cervera) da eta honek egoera aprobetxatzen du Rafael ezkontzeko. Baina honek ezin du gehiago aguantatu eta plan perfektu bat asmatuko du.

## Aktoreak 
* Guillermo Toledo: Rafael
* Mónica Cervera: Lourdes
* Luis Varela: On Antonio
* Enrique Villén: Campoy komisarioa
* Fernando Tejero: Alonso
* Javier Gutiérrez: Jaime
* Kira Miró: Roxanne
* Rosario Pardo: Andrea
* Gracia Olayo: Concha
* Enrique Martínez: Pepón
* Eduardo Gómez: Taxilaria

## Sariak 
2005ean 13 Goya Sarirako izendapen bereganatu zituen, nahiz eta ezer ez lortu.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Mirindas asesinas

***Mirindas asesinas*** 1991n Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendutako umore beltzeko film laburra da.

Erandion grabatu zuten, zuri-beltzez.

## Argumentua 
Gizon bat tabernan sartu eta "mirinda hotz bat" eskatuko du. Zerbitzariak ordaintzeko eskatu eta gizonak aurretik ez diola abisatu leporatuko dio. Orduan eztabaida hasi eta baita bertoko bezeroen hilketak ere.

## Aktoreak 
* Alex Angulo, hiltzailea
* Saturnino García, gizajoa
* José Antonio Álvarez, zerbitzari
* Ramón Barea, zezenketazalea
* Óscar Grijalba, telefonoarena

## Kanpo estekak
Juan Luis Galiardo

**Juan Luis Galiardo Comes** (San Roque, 1940ko martxoaren 2a - Madril, 2012ko ekainaren 22a) espainiar aktorea izan zen. 2000. urtean aktorerik onenaren Goya Saria lortu zuen.

## Filmografia hautatua
La chispa de la vida

***La chispa de la vida*** 2011n Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendu eta José Mota aktoreak protagonizatutako umore beltzeko filma bat da.

## Argumentua 
Roberto langabezian dagoen publizista da. Istripu bat jasan ostean, eskaintza onena egin duenari saldu nahi ditu elkarrizketa izateko eskubideak.

## Aktoreak 
* José Mota: Roberto Gómez
* Salma Hayek: Luisa Gómez
* Fernando Tejero: Juan Gutiérrez "Johnny"
* Manuel Tallafé: Claudio
* Juan Luis Galiardo: Alfonso
* Antonio Garrido: Andrés Velasco.
* Antonio de la Torre: Kiko Segura
* Juanjo Puigcorbé: Álvaro Aguirre
* Blanca Portillo: Mercedes San Román
* Carolina Bang: Pilar Álvarez
* Eduardo Casanova: Lorenzo Gómez
* Nerea Camacho: Bárbara Gómez
* Joaquín Climent: Javier Gándara
* Santiago Segura: David Solar
* José Manuel Cervino: Presidentea.

## Sariak 
2012an Goya Sarirako bi izendapen bereganatu zituen, nahiz eta ezer ez lortu.

## Kanpo estekak
Alberto San Juan

**Alberto San Juan Guijarro** (Madril,  - ) espainiar aktorea da. 2007. urtean aktorerik onenaren Goya Saria lortu zuen *Bajo las estrellas* filmean egindako lanagatik, eta 2021an, berriz, bigarren mailako aktore onenaren saria, *Sentimental* filmagatik. 

Aita Máximo marrazkilaria zuen.

## Filmografia hautatua 
## Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juanjo Puigcorbé

**Juan José "Juanjo" Puigcorbé Benaiges** (Bartzelona,  - ) kataluniar aktorea da.

2015eko martxoan Udal Hauteskundetarako ERC alderdiko Bartzelona hirirako bigarren hautagai bezala aurkeztu zen, 2015eko ekainaren 13an hiri horretako zinegotzi bilakatu zen. Independentista dela eta Katalunairen independentziaren alde dagoela adierazi du.

## Filmografia hautatua 
* *La vaquilla* (1985)
* *Los de enfrente* (1993)
* *El amor perjudica seriamente la salud* (1997)
* *Airbag* (1997)
* *La mirada del otro* (1998)
* *Trileros* (2003)
* *Inconscientes* (2004)
* *La conjura de El Escorial* (2008)

## Ikus, gainera 
* Bartzelonar ezagunen zerrenda
* Kataluniako zinema
Melani Olivares

**Melani Olivares Mora** (Badalona,  - ) kataluniar aktorea da.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Leña al mono que es de goma* (1993)
* *Éste es mi barrio* (1995-1996)
* *Más que amigos* (1997)
* *7 vidas* (2000)
* *Robles, investigador* (2000-2001)
* *El comisario* (2001)
* *Paraíso* (2001)
* *Psico express* (2002)
* *Policías, en el corazón de la calle* (2002-2003)
* *Un paso adelante* (2003)
* *De moda* (2004-2005)
* ''L'un per l'altre* (2005)
* *Aída* (2005-2014)

### Zinema 
* *La niña de tus sueños* (1995)
* *Me da igual* (2000)
* *No te fallaré* (2001)
* *Noche de reyes* (2001)
* *No dejaré que no me quieras* (2002)
* *Agujeros en el cielo* (2004)
* *Shevernatze, un ángel corrupto* (2007)
* *8 citas* (2008)
* *Temporal* (2013)
* *Dos a la carta* (2014)
* *Crisis'' (2014)
Matías, juez de línea

***Matías, juez de línea*** () 1996ko Santiago Aguilar espainiar zinema zuzendariak zuzendutako umore beltzezko komedia filma bat da. La Cuadrillaren (Santiago Aguilar eta Luis Guridi) filma bat da. Carlos de Gabriel, Ramon Barea, Alicia Sánchez, Francisco Algora, Alex Angulo eta Manuel Manquiña aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Matias (Carlos de Gabriel), izaera zorrotzeko marrazainak ama hilzorian zuela inoiz gezurrik ez zuela esango zin egin zuen. Espainiako futbol selekzio nazionalak jokatutako partidu batetan zehar bere zinari leial izanik Espainiaren aurkako penaltia adieraziko du. Ondorioz, Espainia Munduko Futbol Txapelketatik kanpo gelditu eta Matias gaixoak espainiar futbolzale fanatiko eta amorratuek jipoitu eta hil ez dezaten ihes egingo du. Hortaz, Galiziako Costa da Morteko bere jaioterria den eta zibilizaziotik erdi galdua dagoen herritxoan babes hartuko du, bertan urte askoz ikusi ez duen eta zurrutero hutsa den bere aita bizi da (Ramón Barea). Lasterrera, isolatua dagoen kostaldeko herritxo hartako herritarrak alkoholdun edarien estraperloan jarduten direla ohartuko da, honek bere izaera zorrotzegiarekin talka egiteaz gain, hainbat arazo sorraraziko dizkio.

## Aktoreak 
* Carlos de Gabriel: Matias, marrazaina
* Ramón Barea: aita, "Pellejo"
* Alicia Sánchez: amagina
* Paco Algora: jauntxoa, "Metralla")
* Manuel Manquiña: on Aurelio, apaiza
* Alex Angulo: Eliseo, alkatea
* Sonia Jávaga: Elvirita, alaba
* Antonio Durán "Morris": Lazaro, arotza
* Bruno Pomeroy: Benito, mekanikaria
* Carlos Lucas: Celso, telefonista
* Juan Polanco: Martin, ingeniaria
* Fausto Talón: Fausto, musikaria
* Myriam de Maeztu: Juana, alargun beltza
* Paula Soldevila: Ramona, pilotuetako bat
* Víctor Coyote: Andres
* Popotxo Aiestaran: Federico
* Carlos Bravo: Claudio, alargunetako bat
* Ana Sáez: Maruja
* Xosé Lois González: Cosme, nagusia
* Justa: atsoa
* Juan Carlos Vidal eta Rosana Ramil: haur alkoholizatuak
* Pascual, Manuel eta Antonio: euren buruak antzeztuz
* Lucas Rodríguez: Bermejo, kaporala
* Manuel Millán: Araújo, Zenbakia
* Quico Cadaval: itsaszaina
* Paco Maestre: ukrainar kapitaina
* Beni eta José Antonio: marinelak
* Jesús Alcaide: Aiestaranovich, futbol epailea,
* Javier Jiménez: Belinsky, marrazain mozkortia
* Joshean Mauleón: Ilianov, beste marrazaina
* Santiago Segura eta Angel Plana: poliziak
* José Alias: futbolzaleen burua
* Enrique Villén: Larruskain, erizaina
* Víctor Villate: etorkizuneko aita eta erizaina
* Fernando Vivanco: tabernako zerbitzaria
* José Luis Torrijo: autobus langilea
* Hego Euskadiko Intsumiso Taldea (HEITak)

Cameoak:
* Marta Fernández-Muro: “ama hila”
* Saturnino García: Justino
* Michael Robinson: Michael Robinson

## Kanpo estekak 
* *Matías, juez de línea* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Matías, juez de línea* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* La Cuadrillaren webgunea
Balada triste de trompeta

***Balada triste de trompeta*** 2010ean Álex de la Iglesia bilbotar zinema zuzendariak zuzendu eta Carlos Areces aktoreak protagonizatutako umore beltzeko espainiar filma bat da.

## Argumentua 
Trapezista gazte batek (Carolina Bang) erabaki behar du: Sergio (Antonio de la Torre), pailazo alaia ala Javier (Carlos Areces), pailazo tristea. Biak erabat ero daude.

## Aktoreak 
* Carlos Areces: Javier
* Carolina Bang: Natalia
* Antonio de la Torre: Sergio
* Manuel Tallafé: Ramiro
* Alejandro Tejería: motoziklista-fantasma
* Manuel Tejada: pistako burua
* Paco Sagarzazu: Anselmo
* Santiago Segura: pailazoa
* Fernando Guillén Cuervo: kapitaina
* Sancho Gracia: Salcedo koronela
* Enrique Villén: Andrés
* Gracia Olayo: Sonsoles
* Raúl Arévalo: Carlos
* Joxean Bengoetxea: milioiduna
* Terele Pávez: Dolores
* Juana Cordero: ama
* Joaquín Climent: aita
* Luis Varela: albaitaria
* Fran Perea: soldadu frankista

## Sariak 
2011n bi Goya Sari bereganatu zituen, Makillaje eta Efektu Berezien Saria.

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Galder Cerrajería

**Galder Cerrajeria Lopez** (Barakaldo, Bizkaia, 1989ko apirilaren 5a - ) bizkaitar futbolaria da, egun Barakaldon jokatzen duena, Athleticeko harrobian hezia. Erdilari moduan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Jonxa Vidal

'*Jon Xabier *Jonxa* Vidal Alonso*' (Leioa, Bizkaia, 1991ko uztailaren 20a) futbolari bizkaitarra da, Athletic Cluben harrobian hezia, Barakaldo taldean aritutakoa. Ezker hegalean jokatzen du.

## Estatistikak 
*2024ko maiatzak 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Sololá

**Sololá** Guatemalako hego-mendebaldean dagoen Sololá departamenduko hiriburua da. 94 km²ko eremua du eta 2010ean 107.600 biztanle inguru zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Odei Onaindia

**Odei Onaindia Zabala** (Lekeitio, Bizkaia, 1989ko abenduaren 7a - ) bizkaitar futbolaria da, 

## Biografia 
Erdiko atzelari gisa aritzen da. Bere jaioterriko Lekeitiotik heldu zen Athleticen harrobira 2007an. Mirandesekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen 2019an. Bi aro desberdinetan jokatu zu talde gaztelarrarekin. 2025eko udan Amorebietara bueltatu zen 12 urte geroago Bigarren Federazioan jokatzeko.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Ana Gisasola

**Ana Gisasola Zaldua** (Zumarraga, Gipuzkoa, 1959 -) medikuntza alternatiboko terapeuta da, ezaguna gaiari buruz idatzitako lanengatik.

## Lanak 
* *La Fuerza Esta En Tu Interior*, 2014.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune pertsonala
*  Goierriko Hitzan egindako elkarrizketa
Tom Horn (filma)

**Tom Horn** 1980ko William Wiard estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Tom Horn legez kanpoko pistolari ospetsu berak idatzitako autobiografian oinarritua dago. Steve McQueen, Linda Evans eta Richard Farnsworth aktoreek antzeztu zuten.

Filmak XX. mendearen hasiera eta Mendebalde Urruneko bizimoduaren amaiera eta modernitatearen nagusitzea erakusten du, Tom Horn bera antzinako pistolarien azkenetakoa delarik.

## Argumentua 
Tom Horn (Steve McQueen) Pinkerton Detektibe Agentzia Nazionaleko agente ohia Wyoming estatura iritsi eta lan bila dabil. Han errantxero batzuk inguruko azienda lapur tald bat atzeman dezan kontratuko dute. Betebeharra oso modu eraginkorrean eta maiz basatian betetzen duenez, eskualdeko agintariekin gatazka izan eta ondorioz azken hauek herriko mutil baten heriotzaz errudun egingo dute.

## Aktoreak 
* Steve McQueen: Tom Horn
* Linda Evans: Glendolene Kimmel
* Richard Farnsworth: John C. Coble
* Billy Green Bush: Joe Belle, AEBtako marshala
* Slim Pickens: Sam Creedmore sheriffa
* Peter Canon: fiskalaren laguntzailea
* Elisha Cook, Jr.: ukiluko morroia
* Harry Northup: Thomas Burke
* Drummond Barclay: Charlie Ohnhouse

## Kanpo estekak 
* *Tom Horn* filmarn IMDBko fitxa irakurgai
Guerreros

***Guerreros*** () 2002. urtean Daniel Calparsorok eginiko ekintza filma da.

## Istorioa 
Kosovoko Gerra eta NATOren bonbardaketa eta gero, 2000. urtean, KFORren dagoen espainiar talde militar batek haran bateko sorgailua konpondu behar du. Baina arazoak sortuko dira eta bere balizko neutraltasun kolokan jarriko da.

## Aktoreak 
* Eloy Azorín (Vidal soldadua)
* Eduardo Noriega (Alonso tenientea)
* Rubén Ochandiano (Rubio sarjentua)
* Carla Pérez (Balbuena soldadua)
* Jordi Vilches (Ballesteros kaporalburua)
* Roger Casamajor (Lucas soldadua)
* Iñaki Font (Gómez soldadua)
* Sandra Wahlbeck (Monika)
* Olivier Sitruk (Marceau soldadua)
* Blerim Gjoci (albaniar gerrillaria)

## Kanpo estekak
Asfalto (filma)

***Asfalto*** 2000. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da.

## Istorioa 
Lucía bi lapurrekin (Chino eta Charly) batera bizi da. Bizitzaz desengainaturik, arriskua eta emozioa bilatuko dituzte.

## Aktoreak 
* Najwa Nimri (Lucía)
* Juan Diego Botto (Charly)
* Gustavo Salmerón (Chino)
* Alfredo Villa (Antonio)
* Antonia San Juan (Lucíaren ama).

## Kanpo estekak
Combustión

***Combustión*** 2013. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da.

## Istorioa 
Navas (Alberto Ammann), Ari (Adriana Ugarte) eta Nano (Christian Mulas) atrakatzaile talde bat dira. Julia (María Castro) atraku baten hildako gurasoetatik duen bitxi-dendaria da, Mikel (Álex González) senargaia duena. Azken kolpea emateko asmotan, Ari Mikelengana hurbilduko da.

## Aktoreak 
* Álex González: Mikel.
* Adriana Ugarte: Ari.
* Alberto Ammann: Navas.
* María Castro: Julia.
* Christian Mulas: Nano.
* Juan Pablo Shuk: Argentinarra.
* Marta Nieto: Carla.
* Luis Zahera: Detektibea.
* Miguel Barberá: Arturo.

## Kanpo estekak
Pasajes (filma)

***Pasajes*** 1996. urtean Daniel Calparsorok eginiko film dramatikoa da.

## Istorioa 
Gabi (Najwa Nimri) lapur gazteak Carminaren (Charo López) bila dago. Hau garbitzaile alkoholikoa da baina Gabik Carmina emakume izugarri bilakatzea nahi du.

## Aktoreak 
* Najwa Nimri: Gabi
* Alfredo Villa: Manu
* Ion Gabella: Butano
* Charo López: Carmina
* Karla Calparsoro: Gema
* Kandido Uranga: Pelos
* Arsenio Luna: Topo
* Aldo Sambrell: guardia
* Vidal Fernández
* Paloma López Tapia: Miralles andrea
* Marivi Bilbao: baserritarra
* Ignacio Carreño: gizakote
* Natalia Guijarro: emakumea
* Ana María Gutil: dendaria

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Konstantinoplako akazia

**Zeta zuhaitza** edo **Konstantinoplako akazia** (*Albizia julibrissin*) Fabaceae familiako zuhaitz hosto-erorkorra da. Jatorriz Asia hego-mendebalde eta ekialdekoa, mundu zabalean hedatua dago gizakiaren eraginez. Apaingarritzat erabilia da, albizia mota honek lore ederrak baititu, ponpoi arrosa itxurakoak, eta eite zabal eta hosto arinak baititu, itzalpe leuna emanez. Baina erraz bertakotzen denez, ugalketa sexual eta asexual emankorrak lagunduta, munduko hainbat eskualdetan landare inbaditzailetzat hartzen da, batez ere AEBetan.

## Taxonomia 
### Sinonimia 
Espezie honek sinonimo ugari ditu edo izan ditu:
* *Acacia julibrissin* (Durazz.) Willd.
* *Acacia nemu* Willd.
* *Albizia nemu* (Willd.) Benth.
* *Albizzia julibrissin* Durazz.
* *Feuilleea julibrissin* (Durazz.) Kuntze
* *Mimosa julibrissin* (Durazz.) Scop.
* *Mimosa speciosa* Thunb.
* *Sericandra julibrissin* (Durazz.) Raf.

### Azpi-espezie, barietate eta kultibarrak 
thumb|ezkerrera|*Albizia julibrissin* f. *rosea*, ohikoena baino lore arrosagoa duena.

Azpi-espezie, barietate eta kultibar ugari deskribatu dira: lore kolorearen arabera (arrosa, zuria, horia edo gorria), hosto kolorearen arabera (berdea, brontzea, gorrixka) eta eitearen arabera (eroria, zapala...)

* Lore arrosa eta gorriak
** 'Athens County' - Lore arrosak. Hotza jasaten ez duena.
** 'Boubri' ('Ombrella', 'Umbrella') - Lore arrosa bizia. Eite zabala: 8-12 m garai eta 6-10 m zabal. Hosto berde ilunak. Hotza ondo jasaten du.
** 'Charlotte' - Lore arrosak.
** 'Cyrano' - Lore arrosak.
** 'Ernest Wilson' ('E.H.Wilson', 'Rosea') - Lore arrosa ilunak. 3-4,5 m garai.
** 'Fan Silk Flame' ('Fan Silk', 'Flame', 'Red Silk') - Lore gorri ugari.
** 'Pourprey' - Lore arrosa-gorri distiratsuak.
** 'Rouge d'été' - Lore arrosa ilunak. Nahiko txikia, zuhaixka eitekoa.
** 'Roxanne' - Lore arrosak.
** 'Tropical Dream' - Lore arrosa distiratsu ugari. Hotza nahiko jasaten du.
** 'Union' - Lore arrosak.
** f. *rubra* ('Red Silk')- Lore arrosa-gorriak eta gorriak. 5-7 m garai. Hotza jasaten du.
*** 'Pompadour' - Lore gorri lurrintsuak. 6-8 m garai. Hotz handia jasaten du.
*** 'Rouge de Tuilière' - Lore gorri biziak. Hotz handia jasaten du.

* Lore hori eta zuriak
** 'Tinkle Bell's' - Lore horikarak. Eite zabala.
** f. *alba* ('Alba') - Lore horikarak. Eite zabala.

* Hosto gorrindolak.
** 'Celine Pennincks' - Hosto gorrindol ilunak, berde ilunak uda amaieran.
** 'Merlot Majik' - Hosto gorrindol ilunak, uda osoan mantentzen direnak.
** 'New Purple' - Hosto gorrindol eta brontze ilunak, lore gorri biziak.
** 'Summer Chocolate' - Hosto gorri-gorrindol ilunak, lore arrosa argiak.
** 'Tyron' ('Evi's Purple') - Hosto gorri-gorrindol ilunak, lore arrosa argiak. Hotz handia jasaten du.

* Eite eroria
** 'Pendula' ('Ishii Weeping') - Eite negartia. Lore arrosa-gorriak. 2,5-3 m garai.
** 'Shidare' - Eite negartia.

* Beste
** 'Unryu' - Adaxka bihurriak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ángel Toña

**Ángel Tarsicio Toña Guenaga** (Ondarroa, 1952) bizkaitar ekonomialaria da.

## Datu biografikoak 
Ondarroan jaio zen, familiaren etxean (aitonak egindako lantegi etxea). 11 urte bete arte Ondarroako eskolan ikasi zuen. Bere lagun guztiak itsasoan lanean hasi ziren, baina estudiante ona zenez, amak (ogibidez maistra zena) ikasten jarraitzera bultzatu zuen. Angelek asma ere bazuen; eta klima aldaketa komeni zitzaionez, Iruñera bidali zuten. Gainera, Toñaren ustez, erabaki horretan familiaren ideologiak ere zerikusia izango zuen: ama karlista baitzen, eta garai hartan Nafarroa Garaian joera politiko horrek indar handia zuen.

## Ekonomiatik politikara 
Deustuko Unibertsitateko Ekonomia eta Enpresa Zientzien Fakultatean ikasi zuen. Fededuna izaki, ikasketak amaitu zituenean, seminarioan sartu zen apaiz katoliko bihurtzeko asmotan; halere, bertan konturatu zen bide hori ez zuela jarraitu nahi. Halere, handik gutxira 2015ean Iñigo Urkullu lehendakariak Eusko Jaurlaritzako Enplegu eta Gizarte Politiketako Sailburu izendatu zuen, Juan Mari Aburtoren ordez. Kargu hau denbora gutxian bete zuen ordea, 2016ko Eusko Legebiltzarrerako hauteskundeen ostera arte. Denbora honetan beste polemika txiki bat izan zuen, Aitzol Etxaburu ETAko presoari eginiko bisiten harira: bere gurasoak hil zirenetik, Toña familiak hartua baitu Etxabururen tutoretza.

Euskadiko Ezkerrako militante izan ondoren, Ezker Batua eta Aralar babestu izan ditu hauteskundeetan. 2023an, Espainiako Gorteetarako hauteskundeetan, EH Bilduren aldeko botoa eskatu zuen.

2024 urtean, Deustuko Unibertsitateko master batean irakasle zen. sartu zuten. Harrezkero elkarte hau babesten du Angel Toñak.

Covid-19 pandemian txirrindularitza argitalpen berri bat sortu zuen, "Bizikletan" euskaraz

## Bibliografia 
* Joseba Segura, Juan Manuel Sinde, Ángel Toña, Javier Vitoria. Imanol Zubero. 1993. Economía de Mercado, Crisis Industrial y Sabiduría Cristiana. Desclée de Brouwer. 
* Toña Güenaga, A., Pérez, I. 2003. La responsabilidad social de las empresas. In: Amigo, M. L., Cuenca, M. (Editoreak). 2003. Humanismo y valores. Deustuko Unibertsitatea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Falciani zerrenda

**Falciani zerrenda**, baita ere **Lagarde zerrenda** bezala ezagututa nahiz eta desberdintsuak izan, HSBC banketxe britaniarraren Genevako sukurtsalean (Suitzan) 130.000 zerga saihestetzaile izatearen susmapean dauden 130.000 pertsonen zerrenda ezaguna da. Hervé Falciani banketxe horren informatikari langilea zen eta lanpostutik berak zabaldu zuen. Lagarde zerrenda, aldiz, Christine Lagarde Frantziako ministroaren izenetik dator. Lagardek 2010eko urrian Falciani zerrendan dauden 2000 izenen azpizerrenda Greziako funtzionarioei eman zien zerga saihestearen aurka lan egin zezaten. 2012an Kostas Vaxevanis kazetariak bigarren zerrenda hori *Hot Doc* aldizkarian argitaratu zuen; filtrazio horrekin ustelkeriaren eta zerga iruzurraren aurka aritzeko Greziako Gobernuaren ezintasuna salatu nahi zuen.

## Zerrenda 
2015eko otsailean Falciani zerrenda osoa plazaratu zen. Hori ahal izan zen Ikerketa Kazetarien Nazioarteko Partzuergoa (ICIJ) elkarteak egindako ikerketari esker eta *Le Monde* egunkariaren lankidetzari esker. «SwissLeaks» izenarekin Suitzako banketxean 102.000 milioi dolar ezkutatzen zuten iruzurgileen izenak ezagutu ziren. Enpresariak, erregeak, gobernuak, artistak... denetatik dago ustelkeriaren ohorezko zerrenda horretan.

Hona hemen izen horietako batzuk:

## Euskal hiritarrak Falciani zerrendan 
Momentuz izen gutxi zabaldu dira.
* Jose Maria Etxeberria Artetxe: BBVAko zuzendari nagusi ohia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Falciani zerrendaren gakoak.
Girls & Boys (Blur)

**Girls & Boys** (euskaraz *Neska-Mutilak*) Blur ingeles rock alternatibo musika taldearen abesti bat da. 1994ean *Parklife* diskoaren barnean argitaratu zuten.

## Kanpo estekak 
* *Girls & Boys* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai. Youtube.com
A ciegas

***A ciegas*** 1997. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da.

## Istorioa 
Marrubi ETAkideak etsaiak ez hiltzeko erabaki hartu du. Orain ETAk bere bila izango da eta baita polizia ere.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Jupiter Ascending

***Jupiter Ascending*** (euskaraz *Jupiter Helmuga*) 2015eko Wachowskitar estatubatuar zinema zuzendariek zuzendutako zientzia-fikziozko filma bat da. Channing Tatum, Mila Kunis, Sean Bean, Eddie Redmayne eta Douglas Booth aktoreek antzeztu zuten.

Filmaren eszena oso labur bat Bilboko itsasadarran eta Guggenheim Bilbao Museoaren inguruko paisaietan oinarritua dago. Filmaketa labur hauek 2014eko maiatzaren hasiera aldera burutu ziren.

## Argumentua 
Jupiter Jones (Mila Kunis) gaueko zerupean jaio zen eta seinaleek etorkizunean gauza handiak egingo zituela adierazten zuten. Nahiz eta izarrekin amets egiten jarraitu, bere eguneroko bizitza etxeen garbiketa eta hainbat harreman arazotsuen hausturetara mugatzen da. Halere ez da patuak gordetzen dionaz jabetzen, egun batez bere bila Lurrera etorri eta genetikoki eraberritua izan den Caine (Channing Tatum) militar ohiarekin topo egiten duen arte. Topaketa honen arrazoia Jupiter bera Unibertsoaren oreka osoa aldarazi dezakeen kate genetiko batetako zati dela da.

## Aktoreak 
* Channing Tatum: Caine Wise
* Mila Kunis: Jupiter Jones
* Sean Bean: Stinger Apini
* Eddie Redmayne: Balem Abrasax
* Douglas Booth: Titus Abrasax
* James D'Arcy: Jupiter Jonesen aita
* Bae Doona: Razo
* Tuppence Middleton: Kalique Abrasax
* Vanessa Kirby: Katharine Dunlevy
* Terry Gilliam:
* Gugu Mbatha-Raw: Famulus
* Edward Hogg:
* Ariyon Bakare: Greeghan
* Christina Cole: Gemma Chatterjee
* Maria Doyle Kennedy: Aleksa
* Spencer Wilding: Falque

## Kanpo estekak 
* *Jupiter Ascending* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
La isla mínima

***La isla mínima*** 2014. urtean Alberto Rodríguezek zuzendutako filma da.

Donostiako Zinemaldiko 62. edizioaren Sail Ofizialen aurkeztu zen filma 2014ko irailean, eta bertan Javier Gutiérrez-ek aktore onenari Zilarrezko Maskorra eta Álex Catalán-ek argazki onenari epaimahaiaren saria jaso zuten. Goya Sarien XXIX. edizioaren garaile nagusia izan zen, 10 sari irabazi zituelarik, haien artea, film onenaren saria.

## Sinopsia 
1980. urtea da. Ideologikoki kontrakoak diren Madrilgo detektibe bi Guadalquivirreko hezegunetan dagoen herri batera ailegatuko dira bi neska nerabeen heriotza ikertzeko. Bere diferentziak ahaztu eta urteetan nerabeak hiltzen aritutako hiltzaile bat bilktu behar dute.

## Aktoreak 
* Raúl Arévalo: Pedro
* Javier Gutiérrez: Juan
* Antonio de la Torre: Rodrigo
* Nerea Barros: Rocío
* Jesús Castro: Quini
* Manolo Solo: kazetaria
* Salvador Reina: Jesús
* Juan Carlos Villenueva: Andrade epailea
* Cecilia Villanueva: María

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Shame (2011ko filma)

**Shame** (euskaraz *Lotsa*) 2011ko Steve McQueen ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama filma bat da. Michael Fassbender, Carey Mulligan, James Badge Dale eta Nicole Beharie aktoreek antzeztu zuten.

2011ko irailaren 4an Veneziako Zinemaldian estreinatu zen.

## Argumentua 
Brandon Sullivan (Michael Fassbender) New Yorken bizi eta lan egiten duen irlandar jatorriko 30 urtetako estatubatuar gizasemea da. Brandonek sexu-zalekeria du, uneoro sexu harremanen bila dabil: ordenagailuan pornografia ikusi, emagalduak kontratatu, tabernetan nahiz metroan larrua jotzeko emakumeekin elkartu, eta, azkenean, sexu zalekeria areagotzearekin batera, homosexualen topagune batean ere sartuko da. Halako batean, bere arreba (Carey Mulligan) agertuko zaio etxean; bikotekideekin harreman gatazkatsuak izan ohi dituen oreka gutxiko neska gaztea da, eta, beste behin ere, anaia nagusiarengana joan da, laguntza eta egun batzuetarako bizileku bila. Brandonek guztiarekin apurtzea erabakiko du, arreba bere sexu zalekeriaz ohartzean: etxean gordea duen pornografia guztia zaborrontzira bota eta bere lankide den Mariannekin (Nicole Beharie) harreman serio bat izaten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Michael Fassbender: Brandon Sullivan
* Carey Mulligan: Sissy Sullivan
* James Badge Dale: David
* Nicole Beharie: Marianne

## Kanpo estekak 
* *Shame* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Alexander Quintanilla

**Alexander Quintanilla Urionabarrenetxea** (Bilbo, Bizkaia, 1990eko uztailaren 2a - ) bizkaitar futbolari ohia da, Barakaldon aritutakoa eta Athleticeko harrobian hezia. Erdilari edo atzelari lanetan aritzen zen.

## Estatistikak 
*2021eko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Hiru gezur

***Hiru gezur*** () 2014. urtean Ana Murugarrenek eginiko filma da. Zuzendari nafarraren , frankismoaren garaian lapurtutako umeen istorioa azaltzen du.

2014ko irailaren 9an estreinatu zuten.

## Istorioa 
1971. Hiru nerabe Bilboko etxe batean daude ezkutaturik bere lotsa ager ez dadila: haurdun daude. 40 urte geroago, Violeta (Nora Navas) etxe horretan benetan zer gertatu zen jakin nahi du. Horretarako, Angelen (Mikel Losada) laguntza izango du.

## Aktoreak 
* Marta Castellote
* Olatz Ganboa
* Mikel Losada: Ángel
* Nora Navas: Violeta
* Lander Otaola: Andoni
* Carmen San Esteban
* Azucena Trincado

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bizi sen

**Bizi sena** bizitza irautea bilatzen duen organismo baten sena da, bizitza arriskua dagoen egoeretan azaldu eta besteak beste minaren eta beldurraren bitartez pizten dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fifty Shades of Grey (filma)

***Fifty Shades of Grey*** (euskaraz: “Greyren berrogeita hamar itzalak”) 2015eko drama eta amodiozko film erotikoa da, Sam Taylor-Johnson estatubatuar zinemagileak zuzendutakoa. E. L. James idazlearen *Fifty Shades of Grey* eleberrian oinarritua dago. Dakota Johnson, Jamie Dornan, Eloise Mumford, Luke Grimes, Rita Ora, Victor Rasuk, Max Martini, Dylan Neal, Callum Keith Rennie, Jennifer Ehle eta Marcia Gay Harden aktoreek antzeztu zuten. Berlingo Zinemaldian eman zen lehen aldiz, 2015eko otsailaren 11n.

## Argumentua 
Anastasia «Ana» Steele (Dakota Johnson) literatura ikaslea bere gelakideari (Eloise Mumford) mesede bat egitearren Christian Grey (Jamie Dornan) aberatsak lan elkarrizketa bat egin diezaion joaten denean, gizonezko eder, buruargi eta intimidatzaile batekin topatuko da. Ana gazte birjin eta xaloak hark ixilpeko bizitza misteriotsua izan arren, harenganako desioa piztuarazi eta berarengana hurbildu nahiko du. Ana edertasuna eta izpiriritu askeari ukatu ezinik, Greyk hartaz maitemindua dagoela ere onartuko du, baina bere baloreen barnean. Anak Greyrn zaletasun sexualak jakitean zalantza egingo du. Nazioazteko negoziogizon arrakastatsua, aberatsa izan eta familia on bateko senidea izan arren, Grey guztia kontrolatzeko irrikiaz menperatua dago. Biak elkar ezagutzen diren einean, Anak Greyren sekretuak jakin eta arakatuko ditu.

Irudi:Jamie Dornan 2011 cropped.jpg|Jamie Dornan
Irudi:Dakota Johnson 2014 (cropped).jpg|Dakota Johnson

## Aktoreak 
* Dakota Johnson: Anastasia "Ana" Steele.
* Jamie Dornan: Christian Grey.
* Eloise Mumford: Katherine "Kate" Kavanagh, Anastasiaren gelakidea eta lagunik onena
* Luke Grimes: Elliot Grey, Christianen anaiordea
* Victor Rasuk: José Rodriguez, Christianen arrebaordea
* Dylan Neal: Bob Adams, Anastasiaren aitordea
* Callum Keith Rennie: Raymond "Ray" Steele
* Jennifer Ehle: Carla Wilks, Anastasiaren ama
* Marcia Gay Harden: Grace Trevelyan Grey, Christianen amaordea
* Andrew Airlie: Carrick Grey, Christianen aitordea
* Anthony Konechny: Paul Clayton, Claytonen Lanabes Biltegiko nagusiaren anaia
* Emily Fonda: Martina
* Rachel Skarsten: Andrea, Christianen laguntzailea

## Kanpo estekak 
* *Fifty Shades of Grey* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Luis Marías

**Luis Marías Amondo** (Bilbo, 1962ko abenduaren 4a) zinema zuzendari eta gidoigile bizkaitarra da. Fernando Marías idazlea anai nagusia du.

## Biografia 
Euskal Herriko Unibertsitateko Informazio Zientzietan lizentziatu zen. Joaquin Trincadoren Creativideo ekoiztetxearen eskutik sartu zen zinema munduan, enpresa honek ekoitzi zituen lehenengo hiru filmeetako gidoiak idatzi baitzituen.

## Lanak 
* *Fuego* (2014)
* *Gernika bonbapean* (2012)
* *Luna llena* (2012)
* *X* (2002)

## Erreferentziak
Salto al vacío

***Salto al vacío*** 1995. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da.

## Istorioa 
Alex (Najwa Nimri) 20 urteko gazteak arma eta drogen salerosketari esker familia mantentzen du. Sekretuz, Javiz (Roberto Chalu) maitemindurik dago. Baina bere auzoko giro marjinalak egoera aldatuko du.

## Aktoreak 
* Najwa Nimri (Alex)
* Roberto Chalu (Javi)
* Karra Elejalde (Juancar)
* Alfredo Villa (Esteban)
* Kandido Uranga (Alberto)
* Saturnino García (Luis)
* Karla Calparsoro

## Kanpo estekak
Le cou de la girafe

***Le cou de la girafe*** () 2004. urtean Safy Nebbouk eginiko filma da.

## Istorioa 
Hama urteko Mathilde (Louisa Pili) Helene (Sandrine Bonnaire) amarekin Parisko auzo batean bizi da. Aitonari inoiz ikusi ez duen amama bizitzera joatea eskatzen dio.

## Pertsonaiak 

* Sandrine Bonnaire: Hélène
* Claude Rich: Paul
* Louisa Pili: Mathilde
* Darry Cowl: Léo
* Philippe Leroy: Maxime
* Maurice Chevit: Maurice
* Monique Mélinand: Madeleine
* Marie Mergey: Émilie
* Geneviève Rey-Penchenat: Marguerite
* Paul Pavel: M. Achraf
* Françoise Jamet: Lucie
* Sarah Boreo: Renée
* Arlette Didier: Josette
* Stéphane Bissot: Stéphanie
* Frédéric Gorny: inspektorea
* Marie-Julie Baup: gaztea
* Sophie Dewulf: Leïla
* Vincent Darré: SNCFko langilea
* Agnès Yobregat: erizaina
* Florence de Mont: dendari gaztea
* Christian Loustau: liburu-dendako ugazaba
* Safy Nebbou: taxilaria
* Sophie Pellitteri: estandardista
* Julie Boulanger: Clotilde
* Guy Labadens: harreragilea
* Kim Lee: atezaina
* Jose Ramon Argoitia: baserritarra
* Pilar Rodríguez: ogigilea
* Dimitri Linder: Philippe
* Nita Klein: Madeleine gaztea
* Arthur Nebbou: Arthur

## Kanpo estekak 
* Artikulua imdb.com-en
Death of a salesman (1985eko filma)

***Death of a salesman*** (; ) 1985eko telebistarako egindako filma da, Volker Schlöndorffek zuzenduta eta 1949ko izenburu bereko antzezlanean oinarritua, Arthur Millerek idatzia.

## Istorioa 
Willy Loman (Dustin Hoffman) etxera pott eginda itzultzen da bertan behera gelditutako negozio-bidaia baten ostean. Willyren buruaren egoeraz eta berriki jasandako auto-istripuaz kezkatuta, Linda emazteak (Kate Reid) aholkatzen dio Howard Wagner nagusiari (Jon Polito) eskatzea etxean lan egiten uztea, bidaiak saihestuz.

Willy 60 urterekin arduratuta dago bere semeen etorkizunaz, bereziki Biff-enaz (John Malkovich), eta bitartean semeek kezka daukate aita kognitiboki makaltzen ari delako. Lan barik, atzera begiratu eta galdetzen du bere bizitzaz, arrakastaz, galdutako aukerez, alferrikako ahaleginez,... Konturatzen da emaztearen sufrimenduaz beragatik. Semeek txikitan adoratzen duten arren, orain ez dute kontuan hartzen. Angustiak eta desesperazioak jota, errealitatearekin loturarik edukitzea galtzen du.

Azkenean, Willyk bere buruaz beste egiten du nahita kotxearekin Biffek bizitza aseguruaren dirua kobratu eta negozioarekin ahsi ahal izateko. Hala ere hiletan, Biffek adierazten du mantentzen duela negozio-gizona ez izateko nahia. Happyk, bestela, aukeratzen du bere aitaren bideari jarraitzea.

## Pertsonaiak 
* William "Willy" Loman (Dustin Hoffman): Saltzailea.
* Linda Loman (Kate Reid): Willyren emaztea.
* Biff Loman (John Malkovich): Willyren seme nagusia.
* Harold "Happy" Loman (Stephen Lang): Willyren seme gazteena.
* Charley (Charles Durning): Willyren auzokidea.
* Bernard (David S. Chandler): Charleyren semea.
* Ben Loman (Louis Zorich): Willyren anai zaharrena.
* Bostongo emakumea (Kathryn Rossetter).
* Howard Wagner (Jon Polito): Willyren nagusia.
* Jenny (Anne McIntosh): Charleyren idazkaria.

## Sariak 
38. Emmy Sarien lehiaketan 3 eskuratu zituen, eta 43. Urrezko Globoenean 1.

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* IMDB webgunean.
Invasor

***Invasor*** () 2012. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da. Fernando Marías bilbotar idazlearen izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Istorioa 
Pablo (Alberto Ammann) Irakeko Gerran atentatu terrorista jasan zuen mediku militarra da. Diego (Antonio de la Torre) lankidearekin batera ihes egiteko gai da. Soldadu batailoi batek mendekuz irakiar batzuk bahitu eta exekutatuko ditu.

Etxera itzultzean ezer ez kontatzeko dirua emango diote Pablori baina honek ez du onartuko eta Ministerioak Pablo salatuko du.

## Aktoreak 
* Alberto Ammann (Pablo)
* Antonio de la Torre (Diego)
* Inma Cuesta (Ángela)
* Karra Elejalde (Baza)
* Luis Zahera (Arturo)
* Bernabé Fernández (soldadu ilegorria)

## Kanpo estekak
Ausentes

***Ausentes*** 2005. urtean Daniel Calparsorok eginiko filma da.

## Istorioa 
Julia (Ariadna Gil) Samuel (Jordi Mollà) senarra eta bi semeekin- Félix (Nacho Pérez) eta Luis (Omar Núñez)- batera bizi da. Lanpostu galdu eta gero, bere lan-esperientzia eta adina dela eta ezin du beste bat topatu. Gainera Madrilgo ingurumarian dagoen urbanizazio batera doa bizitzera.

## Aktoreak 
* Ariadna Gil: Julia
* Jordi Mollà: Samuel
* Nacho Pérez: Félix
* Omar Muñoz: Luís
* Mar Sodupe: María
* Àlex Brendemühl: pertsonal-burua
* Félix Granado: paramedikoa

## Kanpo estekak
Sandrine Bonnaire

**Sandrine Bonnaire** (Gannat, 1967ko maiatzaren 31 - ) aktore eta zuzendari frantziarra da.

## Filmografia hautatua
Chevy Chase

**Cornelius Crane** "**Chevy**" **Chase** (New York, 1943ko urriaren 8a) estatubatuar umorista eta aktore bat da. National Lampoon umorezko aldizkariaren saioetan antzezten hasi (National Lampoon's Vacation) eta Saturday Night Live telebista saioaren lehenbiziko denboraldiko umorista taldeko kidea izan zen.

Honako filma nabarmen hauek antzeztu ditu: *Foul Play* (1978), *Caddyshack* (1980), *Seems Like Old Times* (1980), *Fletch* (1985), *Spies Like Us* (1985), *¡Three Amigos!* (1986), *Funny Farm* (1988) eta *Memoirs of an Invisible Man* (1992). Birritan Oscar Sarien ekitaldira gonbidatua izan da (1987 eta 1988), eta denboraldi labur batez, Fox katean bere berezko telebista saioa izan zuen, *The Chevy Chase Show* (1993).

## Kanpo estekak 
* Chevy Chase umorista eta aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Gizarte teoria

**Gizarte teoriak**, marko teorikoak dira. Marko hauek pentsamendu eskoletan gorpuzten dira eta gizarte baten barneko harreman sozialak ulertzeko, interpretatzeko eta analizatzeko balio dute.

## Ikuspegiak 
Gizarte teoriaren gaur egungo historian, gizarteari buruzko hainbat ikuspegi garatu dira:

* Funtzionalismoa
* Gatazkaren teoria
* Elkartrukearen teoria
* Fenomenologia
* Elkarrekintza sinbolikoa
* Teoria feminista
* Postmodernismoa
* Postmaterialismoa
* Ekosistema eredua
* Aldaketaren teoria
* Sistemen teoria

## Kanpo estekak
Gernika bonbapean

***Gernika bonbapean*** () Euskal Telebistak sortutako bi ataleko telesaila da, Luis Maríasek zuzendu eta idatzia. Kapituluak 75 minutukoak ziren eta Gernikako bonbardaketan oinarriturik daude.

Kanpoko irudiak Oiartzun eta Hernani artean, bonbardaketa eta ondorengo Gernikako irudiak Burgosko Castil de Carrias herrian eta barneko irudiak Miramar jauregian (Von Richtofen eta lehendakariaren bulegoak), Aiete jauregian (kazetarien hotela) eta Villa Soroan (Londresko *The Times* egunkariaren egoitza) grabatu zituzten.

## Sinopsia 
Elkarren artean lotura duten hainbat istoriok osatzen dute filma. Horietako batek 17 urteko Txato du protagonista, guraso langileen seme etorkina. Jesusen istorioa da bestea, Txatoren lagun mina, familia karlistakoa. Marinaz maiteminduta dago Txato. Neskak, ordea, Angel du gogoko, gazte bihurri eta Miarritzera ihes egin duen familia aberatsaren semea.

## Ezaugarriak 
* Zuzendariak: Luis Marías
* Gidoigileak: Luis Marías
* Argazkilaria: Pau Monras
* Musikagilea: Joserra Gutiérrez
* Edizioa: Asier Pujol
* Ekoiztetxea: Baleuko SL, Erpin 360º eta Vértice Cine

## Pertsonaiak 
* Egoitz Sánchez: Txato
* Lander Otaola: Jesús Mari
* Marc Clotet: Ángel
* Sara Casasnovas: Amaia
* Mark Schardan: George Steer
* Goiatz Aguado: Edurne
* Roberto Álvarez: Jose Antonio Agirre lehendakaria
* Antonio Dechent: Emilio Mola jenerala
* Pep Tosar: Vigon
* Ramón Barea: Iturriaran
* Garbiñe Insausti: Begoña
* Mireia Gabilondo: Amaiaren ama
* Aitor Mazo: Amaiaren aita
* Teresa Calo: Jesús Mariren ama
* Erik Probanza: soldadu gaztea
* Gotzon Sanchez: kazetari 1
* Loinaz Jauregi: Txatoren ama
* Enrique Zaldua: *The Times*ko editorea
* Mikel Tello: Amaiaren auzokidea
* Carmen San Esteban: auzokidea
* Edurne Arrizabalaga: moja
* Sandra Bermejo: moja kanpainan
* Montse Mostaza: erizaina
* Pedro Morales: militarra
* Maite López: emakumea
* María José Pontesta: dendaria
* Algis Arlauskas: Wolfram von Richthofen
* Carlos Zabala: Txatoren aita
* Eñaut Gantxegi: kazetari 2
* Jaroslaw Bielski: *The Times*ko zuzendaria
* Aitor Beltrán: teniente
* Josean Bengoetxea: zerbitzaria
* Justi Larrinag: zerbitzariaren emaztea
* Gorka Martín: idazkaria
* Alfonso Díaz: gernikarra
* Jon Iraola: militarra
* José Mari Larrañaga: baserritarra
* Kiko Jauregi: gudaria
* Carlos Cancer: soldadua
* Ion Sagarzazu: soldadu 2
* Peio Arnáez: baserritarra
* Diego López: kapitain faxista

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Artikulua imdb.com