open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Naim Frashëri

**Naim Bey Frashëri** (Frashër, 1846ko maiatzaren 25a - Konstantinopla, 1900eko urriaren 20a) albaniar abertzale, olerkari, historialari, kazetari eta itzultzailea izan zen.

Haurtzaroan kultura eta hezkuntza askoekin harremana izan zuen, eta mendebaldeko eta ekialdeko kultura literarioa ere modu berean baloratu zituen.

Aita hil ondoren, Ioanninan jarri zen bizitzen, eta olerkiak idazten hasi zen estilo liriko eta erromantikoan. Biriketako infekzioa izan ondoren, Abdyi anaiarekin bat egin zuen Albaniako Pizkundeko borroka nazionalean.

Bere maisulanek askatasuna, batasuna, gizatasuna, tolerantzia eta iraultza jorratzen dituzte. Hamabost lan idatzi zituen albanieraz, lau turkieraz, bi grezieraz eta bat persieraz. Albanierazko sufi poesiaren ordezkaririk handiena da. Osaba Dalip Freshëriren eraginpean sufismoa mendebaldeko filosofiarekin nahastu zuen.

## Lanak 
#Kavâid-i farisiyye dar tarz-i nevîn (*Persiar hizkuntzaren gramatika metodo berriaren arabera*), Istanbul, 1871.
#Ihtiraat ve kessfiyyat (*Asmakuntzak eta aurkikuntzak*), Istanbul, 1881.
#Fusuli erbea (*Lau urtaro*), Istanbul, 1884.
#Tahayyülat (*Ametsak*), Istanbul, 1884.
#Bagëti e Bujqësi (*Artaldeak eta uztak*), Bukarest, 1886.
#E këndimit çunavet (*Haurrentzako irakurlea*), Bukarest, 1886.
#Istori e përgjithshme për mësonjëtoret të para (*Historia orokorra lehen mailetarako*), Bukarest, 1886.
#Vjersha për mësonjëtoret të para (*Olerkigintza lehen mailetarako*), Bukarest, 1886.
#Dituritë për mësonjëtoret të para (Ezgautza orokorra lehen mailetarako), Bukarest, 1886.
#O alithis pothos ton Skypetaron (*Albaniarren benetako nahia*), ), Bukarest, 1886.
#Luletë e Verësë (*Udaren loreak*), Bukarest, 1890.
#Mësime (*Ikasgaiak*), Bukarest, 1894.
#Parajsa dhe fjala fluturake (*Paradisua eta hitz hegalaria*), Bukarest, 1894.
#Gjithësia (*Omneity*), Bukarest, 1895.
#Fletore e bektashinjët (*Bektashi koadernoa*), Bukarest, 1895.
#O eros (*Maitasuna*, ), Istanbul, 1895.
#Iliadh' e Omirit, (*Homeroren Iliada*), Bukarest , 1896.
#Histori e Skënderbeut (*Skanderbegen historia*), Bukarest, 1898.
#Qerbelaja (*Qerbela*), Bukarest, 1898.
#Istori e Shqipërisë (*Albaniako historia*), Sofia, 1899.
#Shqipëria (*Albania*), Sofia, 1902.

## Iruditegia 

Banesa e Vëllazërisë Frashëri 03.jpg|Familia-etxea
ALB0036ar.jpg|1964ko 10 Lekëko billetea
ALB0057ao.jpg|1994ko 500 Lekëko billetea
ALB0071-2012o.jpg|2012ko 200 Lekëko billetea
Albania-200.jpg|2017ko 200 Lekëko billetea

## Kanpo estekak
Traibuenasko jauregia

**Traibuenasko Armagintzako Kaporalgo jauregia** edo **Traibuenasko jauregia** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko Traibuenas kontzejuan Erdi Aroko jauregi bat da.

## Eraikina 
Jauregia da nabarmentzen den eraikin zibil bakarra. Oinplano ia karratua du, lau dorre erronboidal ditu eta diagonala da, angeluei atxikita. XIV. mendeko jatorrizko eraikina oraindik ere ikus daiteke beheko aldeko harrizko hormetan, eta horiei bi gorputz eta adreiluzko atikoa gehitu zitzaizkien XVI. mendean. Sarrerako portada arku soil eta apur bat zorrotza da, dobela izugarriekin.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Traibuenas
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

## Kanpo estekak
San Joan Bataiatzailea eliza (Traibuenas)

**San Joan Bataiatzailea eliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko Traibuenas kontzejuan kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da. Gotiko-pizkundar estiloa ditu.

## Historia 
XVI. mendeko lehen erdiko eraikuntza da, gotiko-pizkundar estilokoa, bi ataleko habearte bakarrekoa, gurutzadura eta burualde pentagonala dituena. Estalki gisa, nerbio molduratuak dituzten izar-ganga konplexuak erabiltzen dira; giltzarriak kerubinez, serafinez eta busto ezberdinez apainduta daude. Goi-korua du oinaldean, eta estalki laua, XVIII. mendeko plakatuekin. Kanpoaldeak adreiluzko hormak ditu, horma-bular prismatikoen bidez artikulatzen diren harlanduzko oinarriaren gainean.

Barruan, erretaula barroko batzuk kontserbatzen dira. Handiena XVIII. mendeko bigarren laurdenekoa da, eta gorputz bakarra du, estipiteak dituena; horien artean, Kristoren Bateoaren mihise bat dago, Lizarrako Errekoleta Kontzepzionisten itxieran dagoenaren oso antzekoa. Halaber, hildako Kristoren kobrezko pintura bat gordetzen da, Van Dycken Mariak eta San Juan kopiarekin batera.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Traibuenas
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

## Kanpo estekak
Santa Fe eliza (Murillo el Cuende)

**Santa Fe eliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko izen bereko kontzejuan kokatutako XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Historia 
Gaur egungo parrokia 1500 inguruan marraztu bide zen, hiribilduaren birpopulaketarekin batera, nahiz eta gero XVIII. mendean eraldaketa eta handitze garrantzitsuak jasan zituen; hormetako material ezberdinek obren fase ezberdinak islatzen dituzte. XVI. mendeko fabrikak gurutze latindar formako oinplanoa zuen, nabe bakarra, besodun gurutzadura eta burualde zuzena, baita sakristia ere. Estalitako jatorrizko arkuen ordez, XVIII. mendean, fajoi-arku beheratuak eta lunetodun kanoi-gangak erabili ziren. 1776an Manuel Larrondok, Gotzaindegiko obra maisuak, hurrengo urtean Domingo Indarte Urzaizko hargin maisuak egin zuen dorre berrirako trazak eman zituen, Erdi Aroko materialak aprobetxatuz. Garai hartan, gurutzaduraren besoak tenpluaren oinalderaino luzatu ziren, hiru nabeko eliza bat eratuz, eta, beraz, XVI. mendeko portada zaharra Epistolako horma berrian dagoen tokira eraman behar izan zen.

XVII. mendekoa da, halaber, koruko harlandua, manierista estilokoa, bigungarri barrokoa eta Ecce Homoren irudi bat. Geroago, 1700. urtearen inguruan, Jose Urtega eskultoreak Santa Feri eskainitako erretaula nagusia egin zuen. Erretaula horren mazoneriak Juan Angel Nagusiaren estilotik hurbil dagoen estilo bat islatzen du; egungo irudiak modernoak dira.

Hilerriko kaperako fabrika protogotikotik, gaur egun aurri-egoeran daudenak, kanpoko hormak eta absidearen eremua geratzen dira, labe-gangaz estalia; XVI. mendekoak dira kontrahormak eta oinaldeko horma modernoa da.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Murillo el Cuende/Murelu Konde (kontzeju)
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

## Kanpo estekak
Gurutze Sainduaren baseliza (Murillo el Cuende)

**Gurutze Sainduaren baseliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko izen bereko kontzejuan kokatutako XI. mendeko kristiau baseliza bat da. Erromaniko estiloa du.

## Historia 
Gurutze Sainduaren baseliza herriaren gainetik dago. Erdi Aroko eliza izan zen, 1200. urtearen inguruan eraiki zena. Haren zirkuluerdi-formako absidea baino ez da kontserbatu, esfera laurdeneko gangaz estalia, eta alboko zatia, kanoi-ganga zorrotzez estalia.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Murillo el Cuende/Murelu Konde (kontzeju)
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

## Kanpo estekak
Gurutze Sainduaren eliza (Arrada)

**Gurutze Sainduaren eliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko Arrada kontzejuan kokatutako XX. mendeko kristiau eliza bat da.

## Historia 
Eliza hau eraiki berria da, 1960ko hamarkadan inauguratua, gainerako herriarekin batera.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Arrada
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera

## Kanpo estekak
Jeronima Uriarte Elizalde

**Jeronima Uriarte Elizalde** (Lizarra, Nafarroa Garaia, 1855-1929) filantropoa izan zen. Eskoletarako, beketarako eta asiloa egiteko dirua eman zuen. 

## Biografia 
Jeronima Uriartek magisteritza ikasi bazuen ere, ez zen inoiz irakasle lanetan aritu. Pertsona xumea izan arren, dirutza handia jaso zuen ahaide aberats batzuengandik, oinordetzan. Ezkongabea eta seme-alabarik gabea izanik, 1904an 28.000 pezeta eman zituen eskoletarako eta ikasle aurreratuenentzako bekak ezartzeko, *Jeronima Uriarte Elizalde* fundazioaren bidez. 

Gainera, herentzia adineko eta babesik gabeko pertsonak zaindu eta artatzeko fundazio bat osatzeko utzi zuen.Asiloa 1911ko abenduaren 28an inauguratu zen, Jeronimaren jabetzako lursail batean, 2021ean ospatu zuten mendeurrena. Bitxia bada ere asiloari *San Jeronimo* izena jarri zioten.

2019ko azaroaren inauguratu ziren *Jeronima Uriarte* izenarekin, Lizarran 1911n lehen zahar-etxea eraikitzea ahalbidetu zuen emakumearen izenarekin, San Jerónimo egoitzako hamar etxebizitzak, eta lehenengo maizterren esku jarri zituzten.

## Omenaldia 
* 2011k martxoaren 8ko ekitaldien barruan omenaldia jaso zuen Jeronimak. Hainbat herritar bildu ziren. Lizarrako udalak Berdintasun Sailetik emakumeen sektore osoari egin zion omenaldia, Lizarran elkartasunezko ikono izan zen Jeronima Uriarteren bidez. haren eskuzabaltasuna eta ahalduntzea azpimarratu zituzten, Lizarraren historian toki berezia merezi duen emakumea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herriaren Ikasketa Jauregi Handia

**Herriaren Ikasketa Jauregi Handia** () Ipar Koreako liburutegi nagusia da, Piongiang hiriburuan kokatua. Eraikina Kim Il-sung plazan dago, Taedong ibaiaren ertzean.

Eraikina 1982ko apirilean eraiki zen korear arkitektura tradizionalaren estiloan Kim Il-sung buruzagiaren 70. urtebetetzea ospatzeko. Eraikitze-lanek 21 hilabete iraun zuten.

Eraikinak 100.000 m²ko azalera du solairu guztien artean eta 600 gela. Halaber, 30 milioi bat liburutarako tokia du. Jutxe ikasketen zentro nazionala da.

## Kanpo estekak 
*  Herriaren Ikasketa Jauregi Handiaren webgune ofiziala
Eltze elektriko

thumb|Eltze elektriko
**Eltze elektrikoa** gozogintzako prestaketa batzuk egiteko erabiltzen den ontzia. Bereziki arrutza edo gorringo ugari duten kremak egiteko erabiltzen da.

## Erreferentziak
Frijigailu

**Frijigailua** sukaldaritzako edo gozogintzako prestaketa eta jaki ugari frijitzeko tresna da.  Gasarekin edo elektrizitatearekin funtziona dezake.
San Nikolas eliza (Arrada)

**San Nikolas eliza** Aragoiko Erriberako Murillo el Cuende edo Murelu Konde udalerriko Arrada kontzejuko Arrada Zaharra ertaroar herri hustuan kokatutako XII. mendeko kristiau eliza bat da. Erromaniko estiloa ditu.

## Historia 
Herri hustuaren buru San Nikolas eliza dago, XII. mendearen amaierakoa. Hiru atal angeluzuzeneko habeartea du, zirkuluerdi-formako absidean amaitua, eta beste albo bat, garaiera txikiagokoa eta estuagoa, burualde zuzenekoa, Ebanjelioaren aldetik hari atxikia. Bi nabeek zirkuluerdiko bi arku dituzte, eta bestea zorrotza, burualdearen inguruan irekia. Bere altxaerak pilastroi bidez artikulatzen dira, oinaldeko atalean izan ezik, non oso eskematizatuta dauden landare-motiboekin ornatutako kapitelak dituzten zutabe-erdiek ordezkatzen dituzten. Euskarri eta arkuen egituraren gainean inposta lau batzuk daude, kanoi erdiko gangen eserlekua, habearteak eta absidearen oskola estaltzen duten fajoi indartsuekin. Tenpluaren kanpoaldeko hormek, Epistolaren hormatik, kontrahorma prismatikoak dituzten harlanduzko horma handiak dituzte; izan ere, kontrako aldea habearte txikiarekin indartzen da, eta haren gangek handienaren kanoi erdien bultzadak indargabetzen dituzte. Gainazal erdi-zilindriko garbia duenez, abside nagusia gailentzen da. Abside horren erremateak bola-erlaitza du, eta gaur egun oso hondatuta dago. Bere ondoan, harlanduzko kanpai-horma airoso bat altxatzen da, bi puntu erdi eta triangelu-formako koroatzea dituenak. Sarrera gisa, oinaldean dagoen portada txiki bat dago, zirkuluerdiko bi arkiboltaz osatua. Arkibolta horietako bat zutabeetan bermatuta dago, eta zutabeetako fusteak desagertu egin dira, nahiz eta harroinak eta kapitelak kontserbatu diren. Zutabeek, zistertarren eragina nabarmenduz, zistertarren tratamendu sinple eta zabaleko penka eta bolazko dekorazioa dute. Gainera, Epistolaren aldean ate txiki bat dago, ateburu handi batez amaitua, garai hartako krismoi batekin, kanpai-horma ere apaintzen duen bezalaxe. Elizaren barnealdeak ez du liturgia-ajerik.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Arrada
* Murillo el Cuende/Murelu Konde
* Aragoiko Erribera
* Erromanikoa Euskal Herrian
* Euskal Herriko arkitektura erromanikoen zerrenda

## Kanpo estekak
Fruta almibarretan

thumb|Mertxika almibarretan
**Fruta almibarretan**, fruitu freskoak, mertxika,  abrikota, gerezia....  kontserbatzeko modu bat da. Kontserbatzearekin batera, kozinatu egiten ditugu eta almibarrak ematen dien azukrearekin gozoagoak geratzen dira.  Fruitu zuritua edo ez, osoak, erdibituak edo zatituak, almibar arin batean egositakoak eta bertan kontserbatzen dira.

## Mertxika almibarretan errezeta 
### Osagaiak 
* Mertxika: 1 kg.
* Ura: 1 l.
* Azukrea: 500 g.

### Prestaketa 
* Mertxikak, zuritu,  erdibitu eta hezurra kendu eta jarri kazola batean.
* Beste ontzi batean jarri  ura azukrearekin sutan.
* Irakiten hasitakoan gehitu almibarra fruituei.
* Utzi bere horretan 3 orduz.
* Mertxika hauek sartu kristalezko  ontzietan.
* Almibarra berriro irakin eta ontziak bete.
* Itxi ontziak eta sartu kazola batean, urarekin estali eta 30 minutuz maria bainuan egosi esterilizatuz.

### Oharra 
* Bere horretan azkenburuko moduan edo, xerratu edo zatituta, beste gozogintzako prestaketa ugariren hornigaia izan liteke.

## Kanpo estekak
Irati Fernandez Gabarain

**Irati Fernandez Gabarain** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1983ko urtarrilaren 28a) komiki marrazkilaria, ilustratzailea, storyboard artista, ikusentzunezko sortzailea eta irakaslea da. Komiki Emakumezko Egileen Taldeko kidea eta feminista da.

## Biografia 
Irati Iruñean jaio, baina Lizarran hazi zen. Lizarratartzat dauka bere burua. Herriko Lizarra ikastolan lehen ikasketak egin ondoren batxillergo artistikoa Iruñeko Iturrama institutuan burutu zuen. Arte Ederrak ikasi zituen Euskal Herriko Unibertsitatean, Bilbon (2001-2006) eta Ilustrazioa Escola Massanan Bartzelonan (2006-2009)  

## Ibilbidea 
Diseinu laguntzaile lan egin zuen, eta Concept eta Storyboard artista gisa Bartzelonan, eta Ipar Irlandako haurrentzako serie baterako storyboard-ak marraztu zituen. Hainbat erakusketa kolektibotan ere parte hartu du, eta hainbat komiki-lehiaketatan saritu eta hautatu dute. 

Aspalditik argitaratzen ditu ilustrazioko fanzineak eta komikiak argitalpen-zigilu txiki batekin (Ediciones Armadillo). Lagun artista batzuekin sortu zuen, eta gogotsu parte hartzen du Estatuko Komikietako Egileen Taldean. Storyboards marrazki bizidunetarako  egiten du lan.Tupust komiki taldeko partaide da izen bereko bilduman ere parte hartzen du. Horrez gain, muralak egiten zein tailerretan irakasten aritzen da. Seme baten ama ere bada. 

## Lanak 
Egilearen dedikazio artistikoa duten lanak

* 2011 THERMOZERO CÓMICS
* 2014  FANTASMAS
* 2014 ARRÒS NEGRE FANZINE
* 2014 TODAS PUTAS
* 2021 ALCATRAZ
* Historietas jacobeas 
* 2019. *Tuputs komikia.* Antologia hau osatzen duten istorio guztiak NIaren inguruan gorpuzten dira 20 egilek sortutako 14 komik biltzen ditu.  Irati Eguren Arruti, Paula Estévez, Arrate Rodriguez, Maite Caballero, Danele Sarriugarte, Josevisky Larratxe, Maite Gurrutxaga, Irati Jimenez,  Regina Salcedo, Nerea Unanua Otxoantesana,  Amaia Lekunberri Ansola, Txakur Gorria, Loinaz Lekuona, Maitane Gartziandia, Ainara Azpiazu Aduriz ‘Axpi’, Eider Eibar, Miren Amuriza,  Leire Urbeltz  eta  Hedoi Etxarterekin. 
* 2021. *Tuputs komikia* (taldelanean), ZU kontzeptuaren inguruan egindako komiki-antologia.  Ainara Azpiazu Aduriz "Axpi", Ane Zaldibar, Maddi Zumalabe, Jon Aranguren, Dominique Campistron, Regina Salcedo, Irati Eguren, Irkus Zeberio, Josune Urrutia, Loinaz Lekuona, Maitane Gartziandia, Aintzane Usandizaga, Maite Caballero, Maite Gurrutxaga, Irati Jimenez, Mikel Larraioz, Paula Estévez, Raisa Alava, Susanna Martín eta  Yolanda Mosquerarekin.

## Sariak eta aitortzak 
* Gazteriaren  Injuve Institutuko erakusketarako komiki-modalitatean hautatutako obra.

* Lehen saria. XII. Reusko komiki-lehiaketa.

* Aipamen berezia. XXVI. Cornellako komiki lehiaketa.
* Aipamen berezia. XXVIII. Cornellako komiki lehiaketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gianduja

thumb|Gianduja krema
**Gianduja**  bonboiak edo bestelako betegarri  gozoak egiteko erabiltzen den krema lodia dugu.  Txokolate estalduraren %60 eta pralinearen %40 nahasiz egiten da. Likore edo pattar pitin bat ere gehitzerik dago lurrina emateko. 

## Gianduja krema errezeta 
400 g egiteko.

### Osagaiak 
* Estaltzeko txokolate  beltza: 240 g.
* Hur pralinea: 160 g.

### Prestaketa 
# Jarri gozogintzako pertz batean txokolate estaldura maria bainuan urtzen.
# Urtutakoan gehitu hur pralinea eta nahastu ongi hagatxoarekin.
# Hozten utzi.

### Aholkuak 
* Bonboiak betetzeko edo gozogintzako  beste prestaketa desberdinak betetzeko erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Estaltzeko txokolate

**Estaltzeko txokolatea  edo txokolate estalki** gozogintzan erabiltzen den txokolatea dugu, ohiko beste txokolateak baino koipe gehiago duena eta horrela urtzeko aukera ematen duena. Gaur egun, estalki beltza, esneduna, zuria, arrosa, laranja.. kolore mota guztietako estalkiak eros daitezke.
## Estaltzeko txokolate motak 
#### Estaltzeko txokolate  beltza 
Kakao ore lehor kopuruak ezin du %35 baino gutxiago izan. Gantz kopuruak ez luke %31 baino gutxiago izan beharko. Bestelako osagai lehorren estraktuak ere gehitzen zaizkio.

#### Estaltzeko txokolatea esnearekin 
Gantz kopuruak ez du %31tik jaitsi behar. Kakao ore lehor kopuruak ez du %25era jaitsi behar. Esneki lehorren estraktuak berriz, ezin du %14 baino gutxiago izan. Bestelako osagai estraktuak ere izan ditzake.

#### Estaltzeko txokolate zuria 
Gantz kopuruak ez du %20 tik gutxitu behar. Esneki lehorren estraktua berriz ezin du %14 baino gutxiago izan.

#### Estaltzeko koleretako txokolateak  
Koloratzaileen bitartez lortzen dira kolore desberdineko estalkiak, laranja...Txokolate arrosak ez du gehigarririk eta ez koloragarririk, guztiz naturala da eta kakao  rubyaren hazitik lortzen da. Txokolate mota hau ez da oso ohikoa.

## Ikus, gainera 
Txokolatea

Sukaldaritza_liburua/Osagaiak/Txokolatea
Nekane

**Nekane** euskarazko emakumezko pertsona-izena da, Deun-ixendegi euzkotarra lanean aipatua lehen aldiz eta han gaztelaniazko *Dolores*-en baliokidetzat proposatzen den izena. Andre Maria Doloreetakoaren adbokazioetan, Mariaren zazpi nekeen irudiarekin du erlazioa.

Espainiako iritzi nazionalistan, mespretxuz erabili izan da *"Las Nekanes"* terminoa euskal emakumezko abertzale batzuen irudia kritikatzeko orduan, adibidez Antonio Burgos edo Arturo Pérez-Reverteren idazkietan.

## Nekane izena duten pertsona ezagunak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P735 wd:Q27916540 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=label:Izen-abizenak,P106:Jarduera,P19:Jaiolekua,P569,P570
|links=local
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alderdiaren Sorreraren monumentua

**Alderdiaren Sorreraren monumentua** () Ipar Koreako Piongiang hiriburuko monumentu bat da. Koreako Langileen Alderdiaren sorrera oroitzen du. 1995eko urriaren 10ean inauguratu zen alderdiaren sorreraren 50. urteurrena ospatzeko. Monumentua 1995 eta 2005 bitarteko posta-zigiluetan eta 50 won iparkorear billeteetan agertzen da.

Monumentua granitozko blokez egina dago eta erliebeak brontzezkoak ditu. Monumentuaren irudi nagusia alderdiaren ikurra da: igitai eta mailu komunistak eta korear kaligrafiako pintzela. Mailuak langileria irudikatzen du, igitaiak nekazariak eta pintzelak intelektualak. Monumentuaren inguruan eraztun itxurako egitura bat dago, kanpotik 50 metro eta barrutik 42 metro diametroduna. Eraztunaren kanpoaldeko idazkunak honakoa dio: *Bizi bitez Liderra eta Koreako Herriaren garaipenen antolatzailea, Koreako Langileen Alderdia!* () Barrualdean, berriz, brontzezko hiru erliebe daude, bakoitza bere esanahiarekin: batetik, alderdiaren erro historikoa; bestetik, herriaren batasuna alderdiaren baitan; eta azkenik, alderdiaren ikuspegia etorkizun aurrerakoi baterako. Monumentuaren inguruan bandera gorri itxurako bi eraikin daude, "beti garaile" hitzak osatzen dituztenak.

## Ikus, gainera 
* Garaipenaren arkua
* Jutxe dorrea

## Kanpo estekak
Kim Kyong-hui

**Kim Kyong-hui** (; Piongiang, Ipar Korea, 1946ko maiatzaren 30a) iparkorear politikaria eta militarra da. Koreako Langileen Alderdiaren antolakuntza idazkaria da.

Ipar Koreako agintea duen Kim dinastiako kide da. Izan ere, Kim Il-sung Ipar Korea aberriaren sortzailearen alaba, Kim Jong-il buruzagi zenaren arreba eta Kim Jong-unen izeba da. Jang Song-thaek jeneralarekin ezkondu zen.  

## Bizialdia
Bizi-funtzioak

**Bizi-funtzioak**, biologian, espezieak egin behar dituen hiru prozesu edo funtzioak dira: nutrizioa (arnasketa barne), interakzioa (harremana), ugalketa sexuala eta asexuala.
Pasio Maisua

[thumb|right|Kristoren Pasioaren Maisuaren freskoa [Öja elizan, Gotland]]
**Pasio Maisua** () freskoen margolari anonimo bat eta bere lantegia izendatzeko erabiltzen den izena da, XV. mendean Gotlanden jardun zuena. Berrogeita hamar bat elizatan egindako lanak artistari egotzi dizkiote. Kristoren Pasioaren Maisuaren estiloa eskematikotzat eta are primitibotzat jo izan da.  

Artistak identifikatutako lanak, besteak beste, Anga, Etelhem, Gammelgarn eta Hörsne elizetan aurki daitezke.    

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irene Ferreiro

**Irene Ferreiro García** (Madril, 2001eko maiatzaren 4a) aktore eta idazle espainiarra da. 2018an egin zen ezagun Skam España telesailean Crisen papera interpretatzeagatik. Aurrez 2017an Manel Navarroren "Keep on falling" bideoklipean azaldu zen.

## Biografia 
Haurra zela amak hainbat casting-etara eraman zuen. Interpretazio ikasketa egin ondoren 2018an Norvegiako Skam telesailaren bertsio espainiarreko protagonistetako bat bihurtu zen.

2020an *Voces que se ahogan en el silencio* poema liburua argitaratu zuen.

## Filmografia 
### Filmeak 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Slavutytx

**Slavutytx** () Ukrainako iparraldeko hiri eta udalerri bat da, 1986ko Pripiat hiritik gertu gertatutako hondamendiaren ostean Txernobylgo Zentral Nuklearreko ebakuatutako langileentzat propio eraikitakoa. Geografikoki Txernihiv Oblastaren barruan kokatuta dagoen arren, Slavutytx Kyiv Oblastaren menpe dago, administratiboki; hala, Vyxhorod Raionaren parte da. 2021ean, hiriak 24,685 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak 
* (ukraineraz) Slavutytxeko Hiri Komunitatearen Webgunea
* *Half-Life: Where are the Chernobyl workers now?* *Matador Network*ek eginiko dokumentala (2012ko urtarrilak 3)
* "Memories of the Future: Slavutych Tomorrow"  *Krolikowski Art*ek eginiko arte-proiektua, hiriaren omenean
* "86 International Festival of Film and Urbanism" Slavutytxen ospatzen den festibala, METASITUren eskutan
Eddie Albert

**Edward Albert Heimberger** (Rock Island, Illinois, 1906ko apirilaren 22a - Pacific Palisades, Kalifornia, 2005eko maiatzaren 26a) estatubatuar aktorea izan zen. Oscar sarietarako bi izendapen izan zituen, 1954an eta 1973an. Pazifikoko frontean borrokatu zen Bigarren Mundu Gerran.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Fazeria

Fazeria, edo fazerien araubidea, Nafarroako zuzenbide pribatuko figura bat da, eta gaur egun, Foru Berrian honela definitzen da: "Jabetza publiko edo pribatuko finka batzuen arteko elkarrekiko zortasuna". Foru Berrian ezarritako itunen bidez arautzen da.

Fazeria araubidea duten lurrei lurralde fazero deitzen zaie. Fazeria komunitatea izendatutako erabiltzaileek osatzen dute, eta aprobetxamendu tekniko jakin baterako da. Nafarroako Toki Administrazioari buruzko 6/1999 Foru Legean, toki-erakunde izaera aitortzen zaie inongo udalerritan sartuta ez dauden zenbait lurralde faziali. Berezko balioei kalteak ekiditeko lurralde horien administrazioa, batez ere Nafarroako Foru Gobernuaren esku dago.
Lebedyn

**Lebedyn** () Ukrainako Sumy Oblasteko hiri bat da, Sumy Raionean kokaturikoa. 2020ko uztaila baino lehen, Lebedynek Lebedyn Raioneko administrazio-zentro gisa balio zuen; hala, administratiboki, oblast-mailako garrantziko hiri gisa hartzen zen eta, beraz, ez zen raionaren parte. 2021eko biztanleria-estimazioaren arabera, hiriak 24,238 biztanle ditu. Hiri-nguruan aire-base bat dago, bai eta tren-geltoki bat ere.

## Kanpo estekak
Konfitatu

thumb|Baratxuriak konfitatzen
**Konfitatu** jaki edo osagai bat , olio edo gantzetan murgildu eta su baxuan denbora luzez egosteari esaten zaio. Kontserbaziorako egiten diren  konfitatzeei gatz ugari gehitzen zaie. Kontserbazio metodo bat izan zena, gaur egun kozinatze teknika bat bihurtu da. 

Ahatea da gehien konfitatzen dena, kasu honetan bere gantzarekin eta gatzarekin burutzen da. Txerrikiak edo untxiak ere konfitatzen dira. Hala ere, gaur egun edozein osagai koipetan sarturik eta su baxuan egiteari konfitatzea esaten zaio, nahiz eta batzuetan ez horren denbora luzean izan. Bakailaoa, baratxuria, tipula....

## Konfitatzeko hainbat aholku 
* Askotan jateko garaian, labean gorrituko dugu azal kurruskaria lortuz.
* Prestatu behar dugun osagaia kontserbatzeko bada, koipearekin batera gatz ugari ere gehitzen zaio.
* Behin konfitatuta dagoenean, gantza honen barruan hozten uzten da eta bertan kontserbatzen da. 
* Kazola, marmita ertaina, marmita.

## Ikus, gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpoko estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Ohiko egostea

thumb|Salda prestatzen ohiko egoste eran**Ohiko egoste** teknika ur, salda, esne edo likido baten irakinaldiari esker osagaia egosteari esaten zaio.

Gure etxeetan, hau da gehien erabili den egosketa mota . Ohiko egoste teknikak, hiru ataletan banatzen dira.  Likido hotzetik,   nahiz likido irakinetik abiatutakoak eta Ingeles erara eginikoak.

### Likido hotzetik abiatutako  prestaketak. 
# Likido  hotzetatik abiatuko da,  osagaien  zaporea  likidoan amaitzea nahi denean.  Saldak edo infusioak egiterakoan. Kasu hauetan amaieran gatzatu behar da.
# Jaki edo osagaia edo honen zati bat, egostean desegiterik, puskatzerik edo zatitzerik nahi ez denean. Odolkiak, mondejuak, txorizoa, arrautza, abakandoa, txangurroa, buia, patata. Kasu hauetan bai aldez aurretik gatzatu behar da.
# Eragin fisikoetatik osagaia egostean fekula hobeto askatzea nahi denean. Patatak adibidez, kasu honetan ere hasieran gatzatu behar da.
# Egostean usain gogorreko haragien  lurrina leundu nahi denean.Txerri hankak, txahal muturrak, tripakiak, mingaina.....Hasieran gazitu.

#### Hainbat aholku 
:Likido edo salda kantitatea ondo neurtu, gehiegi izan ez dezan. Likido gutxi jarriz gero, errazago konpon edo zuzen baitaiteke.  Irakina beti su baxuan egin.  Denborak ez dira finkoak izango eta osagaia momenturo aztertu, egina dagoen edo ez jakiteko.  

### Likidido irakinetik abiatutako prestaketak 
thumb|Pasta egosten

# Osagai nagusiaren  zaporea gorde edo hobetzea nahi denean. Arraiak eta haragiak orokorrean.Legatza, oilaskoa.
# Egosketa denborak ongi kontrolatu eta gehiegi egiterik  nahi ez  denean. Arroza, pasta, barazkiak.
# Eragin fisikoengatik ur berotatik abiatuta hobeto egosten denean. Garbantzuak.

#### Hainbat oholku 
Zaporea osagaiak mantentzea nahi bada, likido kantitate txikia erabili.

Kasu batzuetan likido kantitatea zehatz neurtu behar da.  Kasu, arrozak.

Denbora oso ondo neurtzea inportantea da.

### Ingeles erara eginiko egoste teknika (Ingeles-erara egosi) 
thumb|Ingeles erara egositako barazki panatxea
Irakiten dagoen gatzatutako uretan, osagaia egostea, eta hau puntuan dagoenean, kolpetik ur hotzetan, egosketa moztea.

# Akats gutxi onartzen  eta ezaugarri organoleptikoak azkar galtzen dituzten osagaientzako erabiltzen da.
# Barazkiak bereziki eta hauetan gehien zaindu beharrekoak,  kolore berdekoak.

# Lekak, azak, ziazerbak, eskarola, zerbak....
* Itsaskietan edo, entsaladetarako  pasta edo arrozekin ere erabiltzen da.

#### Hainbat aholku 
Ur irakinari,  litroko 15 g gatz gehitu. Nahi izatera azukre pittin bat ere gehitzerik dago.

Barazkia gehitzean, urak irakina gal ez dezan saiatu, horretarako barazkia poliki-poliki gehitu.

Barazkia, ur irakinetan sartutakoan, lehen minututan mugitu eta ziurtatu  uretan ongi murgilduta dagoela.

Ez jarri taparik.

## Ikus gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Burruntzian erre

thumb|Oilaskoa burruntzian erretzen

**Burruntzian erre**  kozinatzeko teknika bat da,  osagaiari  erditik haga bat sartzen zaio,  ondoren,   gas, ikatz edo bero elektriko  batera gerturatu,  alde guzietatik, bueltaka edo mugimenduan edukiz. Teknika hau, pieza handiak erretzeko erabiltzen da,  eta urtsua lortzea ez da erraza izaten. Zikiroa, arkumea, txerrikumea, basurdea, oreina, untxia, oilaskoa, txahal osoak edo zati handiak erabiltzen dira.

## Aholkuak 
* Tarteka busti edo ongailu desberdinen nahasketaz  igurtz daiteke,  zapore berezia jaso dezan eta gutxiago lehor dadin.
* Kontuz, bero gehiegi izan ez dezan, bestela kanpotik gehiegi txigortu eta barrutik gordinik geratzeko arriskua baitu.

## Ikus, gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpo esteka 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Radio BIP

**Radio BIP** (Franche-Comté-ko frantsesez : *Bisontine, Indépendante et Populaire* ; euskara-ko : *Bisontine, independente eta herrikoia*) Frantziako tokiko eta elkarteko FM irrati kate bat da Besançon eta Borgoina-Franche-Comté aktiboa. 

Hasiera batean 1977tik 1978ra irrati pirata gisa jardun ondoren, 1981ean sortu zen "irrati libre" gisa. Sortzailea eta lehen presidentea Jean-Jacques Boy, aktibista altermundialista da.

Komunikabide txiki hau mugimendu soziala inguruko oihartzunagatik da ezaguna batez ere 2015etik rekin Jaka Horien mugimendua, baita eskuin muturreko taldeen inguruko ikerketak ere.

## Erreferentziak
Plantxan erre

thumb|Solomoa plantxan**Plantxan erre** bero zuzena duen plantxa,  zartagin edo saute  oso bero baten gainean, ondutako  osagaia  erretzea,  kanpotik txigortuta eta barrutik, xamur, heze eta bustia lortuz. Mota guztietako osagai, txiki eta bigunetan. Arraina, haragia, barazkia, itsaskia..... Zartaginean  erreko dugu, glasa berreskuratu  zuku loditu salta bat lortu nahi bada.

## Hainbat aholku 
* Erretze guztietan bezala, helburua kanpotik gorria eta barrutik hezea eta biguna lortzea da.
* Teknika honetan,   labean erretzean baino zati  txikiagoak  erabiltzen dira.
* Osagaiaren zukua berreskuratu nahi izanez gero, zartagin  baten barruan  burutu.
* Haragi bigunetan,  kozinatze puntua zaintzea komeni da, gutxi egina, puntuan edo ondo egina lortzeko.
* Nahi izanez, erre ondoren edo aurretik, ongailu desberdinen nahasketa  batez igurtz daiteke, honen zapore berezia jaso dezan.
* Kasu batzuetan, plantxan azala gorritu ondoren, labean kozinatzeaz amaitzen da.

## Haragiaren puntuak plantxan edo parrilan erretzean 
### Gutxi eginiko haragiak 
Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera azaldu baino lehenago buelta eman. Beste aldean berdina egin. Kanpoaldetik zarakar gorritua eta barrutik haragia guztiz gorria. Haragiaren erdian 53-54ºC tenperatura izan behar du. Haragia modu honetan jan nahi badugu, ezinbestekoa da aldez aurretik giro tenperaturan edukitzea.

### Puntuan eginiko haragiak 
57-58ºC Haragia lodiagoa edo finagoa plantxa beroan jarriko dugu eta odola kanpora azaltzen hasi orduko, buelta emango diogu. Buelta emanda, denbora gutxiagoan egingo dugu. Haragia kanpotik zigilatuta geratuko da eta barrutik arrosa.

### Ondo eginiko haragiak 
Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen denean buelta eman. Hemen berriro gauza bera egingo dugu. Haragiaren erdian 62-63ºC izan behar du.

### Oso ondo eginiko haragiak 
Haragia plantxan edo parrilan jarri eta odola azalera ongi ateratzen utzi, buelta eman. Hemen berriro ere odola ongi ateratzen utzi.. Haragiaren erdian 70ºC izan behar du.

## Ikus, gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Labean erre

thumb|Oilasko izterrak labean erretzen
**Labean erre** osagaia,  ongailuekin labe bero batean sartu,  kanpotik kurruskari  eta  barrutik samurra eta hezea lortzea du helburu. Mota guztietako arrain, haragi, barazki, itsaski.... edo zatikatuta erre daitezke.  Arkumea, txerrikumea, Oilaskoak, indioilarra. Tamaina handiko haragiak   burruntzian erre behar dira.

## Hainbat aholku 
* Erre behar den osagaia zenbat eta handiagoa izan, labeko tenperatura orduan eta apalagoa erabili eta hezetasun edo salda gehiago. 
* Labe misto batek, hots, lurrina bota dezakeenak  zati handiak gutxiago lehortzen lagun dezake, beti ere, bukaeran su bizian ongi gorritzen bada.
* Osagaiak zenbat eta mozketa edo zatiketa gutxiago izan, barruko zuku gutxiago galduko du; beraz, ahal izanez gero, ez da komeni mozketarik edo zatikatzerik.
* Erretzeko teknikan, osagaia gorritzeko 220ºC-240ºC gradu inguru behar izaten da.
* Haragi zati handien kasuan (arkumea, txerrikumea, oilaskoa...) ondo egiteko denbora luzea behar izaten da. Kasu hauetan erretzearen lehen zatian, piezaren tamainaren arabera, tenperatura baxuagoetatik abiatuko da eta amaiaren gorritzeko  igo egingo da.
* Pieza handia bada, eta erreketa luzea behar badu, mementuro gainetik  elementu hezeekin busti behar izaten da, lehortu ez dadin.
* Haragi pieza osoak edo handiak erretzean eta labetik ateratakoan, zatitu aurretik  epeltzen uztea komeni da. Modu honetara, mozteko garaian zuku gutxiago galduko du. Labetik atera orduko mozten badugu, zuku asko galdu eta lehorragoa geratuko da.
* Arkumea, txerrikumea, oilaskoa..... labean osorik edo zatitua, txitxarroa, berdela, urraburua, lupia.... osorik edo erditik zabalduta,  piper gorria, piper berdea, berenjena, tipula, osorik edo zatikatuta, erretzeko teknikarekin prestatzen diren osagaietako batzuk dira.
* Nahi izanez, osagaiak erre aurretik eta ondoren, ongailu desberdinen nahasketaz igurtz dezakegu, honen zapore berezia jaso dezan.

## Ikus, gainera 
Sukaldaritza_liburua/Teknikak

## Kanpo estekak 
gastronomiavasca.net/eu/gastro
Jean-Joseph Benjamin-Constant

**Jean-Joseph Benjamin-Constant**, **Jean-Joseph Constant** jaioa (Paris, 1845eko ekainaren 10a - *ibidem*, 1902ko maiatzaren 26a) frantziar margolari eta grabatzailea izan zen. Ekialdeko gaiengatik eta erretratuengatik nabarmendu zen.

Tolosa Okzitaniako Arte Ederretako eskolan ikasi zuen eta Alexandre Cabanelen ikaslea izan zen. 1912an Marokora egindako bidaia batek eragina izan zuen bere artean eta orientalismoaren argipean eszena erromantikoak egitera eraman zuen. 1880tik aurrera gaia aldatu eta horma-pinturak eta erretratuak egin zituen.

## Iruditegia 

Jean-Joseph Benjamin-Constant - Arabes assis.jpg|*Arabiarrak eserita* (1877)
Benjamin-Constant-Arabian Nights.jpg|*Arabiar gauak*
Jean-Joseph Benjamin-Constant - Odalisque.jpg|*Odaliska* (1882)
1879 Benjamin-Constant - Favorite of the Emir.jpg|*Emirraren gogokoena* (1879)

Judith MET DT2818.jpg|*Judith*
Jean-Joseph Benjamin-Constant - Marchand de tapis à Tanger.jpg|*Alfonbren merkataria Tangerren* (1883)
Benjamin-Constant-The Entry of Mahomet II into Constantinople-1876.jpg|*Majomet II.aren sarrera Konstantinoplan* (1876)
Jean-Joseph Benjamin Constant-Reclining Odalisque.jpg|*Odaliska etzana*
Capitole Toulouse - Salle des Illustres - L'entrée à Toulouse du pape Urbain II en 1096 par Benjamin Constant.jpg|*Urbano II.a Aita Santuaren sarrera Tolosa Okzitanian*

## Kanpo estekak
Diabolo (edaria)

**Diaboloa** alkoholik gabeko koktel bat da, limonada eta ziropa (granadina, menda, marrubia, etab.) nahastuz prestatzen dena, Frantzian eta Ipar Euskal Herrian oso hedatua.

## Jatorria 
Diaboloa lehenago sortua izan arren, Frantzian 1920ko hamarkadan zabaldu zen. Orduko deskribapenaren arabera, edaria orduan "limonada eta likore tintura oso arina", "limonada eta grosella beltzaren likorea" , edo "limonada eta ziropa" bezala deskribatzen zen. Zapore ohikoenak granadina, menda, limoia edo grosella beltza dira    .

## Itzulpena beste hizkuntzetara 
*Diabolo* hitzak ez du baliokiderik italieraz, baina limonada ziroparekin (edo garagardoarekin, *pika* estiloan) nahastean "*gassosa*" bezala itzul daiteke.  .

Ingelesez, berriz, *mint and limonade*  edo *lemon soda with mint syrup* esan dakioke.

## Aldaerak 
Flandriako diaboloa ginebraz, limonadaz eta batzuetan bioleta ziropaz osatutako koktel alkoholduna da  .

Limonada barik gasdun ura erabiltzen denean, edaria ur marka eta ziropa adieraziz izendatzen da: *Vichy fraise, Perrier citron...*

## Galeria 

Fitxategi:Limonáda před hostincem v Kuksu.jpg|Limonada arrosa Úštěk eskualdean : *diabolo fraise*.
Fitxategi:Diabolo menthe à Montmartre (7499547216).jpg|*Diabolo menthe* bi Montmartreko taberna batean.
Fitxategi:Růžová limonáda.jpg|Txekiar limonada arrosa tradizionala : *diabolo grenadine*.

## Erreferentziak  
## Kanpo estekak
Carl Skånberg

**Carl Emmerik Skånberg** (1850eko ekainaren 12a - 1883ko urtarrilaren 24a) suediar margolaria izan zen. Sufrimendu handia eragin zion gaixotasun larria izan arren, margolari oparoa izan zen eta Suediako inpresionismoak eragin zuen lehen artistetako bat izan zen. 

## Biografia 
ezkerrera|thumb|275x275px| *Honfleurreko portua*
Skånberg Norrköping-en jaio zen Östergötland-en, Suedian. Ezkontzaz kanpo jaio zen Emma Christina Hallbom neskame batengandik, geroago Stockholmera joan zena eta garagardogile batekin ezkondu omen zenarengandik. Haren aita ama oraindik haurdun zegoela herritik alde egin zuen, eta zapatagilea zela uste da. Madame Juhlin izenez ezagutzen zen emakume batek zaindu zuen eta amona deitu zion, nahiz eta seguru asko hori ez zen egia. Bertako tabako-saltzaileak eskola-ikasketak ematen zizkien haurrei, karitatezko ariketa gisa, heziketa lortzen lagundu zion. Mutikoa zela, ornoei eragin zien tuberkulosi mota baten ondorioz, Pott gaixotasuna deritzona, biriketako disfuntzioa eta bihotzeko arazoak eragiten dituena. 

Hamabost urte zituela, Stockholmera joan zen, eta bertan margolari tailerrean aprendiz izan zen. 1869tik aurrera, Slöjdskolan-era joan zen, eta bertan pintura apaingarri eta irudi-marrazketa ikasi zuen. Horren ondoren, Suediako Arte Ederren Errege Akademian klaseak jaso zituen 1871tik 1874ra. Han oso ezaguna zen eta lagun egin zituen Ernst Josephson, Carl Larsson (biek erretratuak egin zituzten) eta Carl Fredrik Hill. Bere bizimodua oparoa izan zen eta Johan Jacob Ahrenberg-en *Ungdom* (Gazteak) izeneko istorio baterako inspirazioa izan zen. 

1875ean, bera eta hainbat ezagun Parisera joan ziren, eta Jean-Baptiste-Camille Corot eta Charles-François Daubignyren lanen eragina jaso zuen. Handik, Frantziako iparraldera eta Herbehereetara joan zen, eta kostaldeko eszenak margotu zituen. Garai hartan bere lanak inpresionismoaren eragina erakusten hasi ziren.

1881ean Italiara joan zen bizitzera, osasuna hobetzeko asmoz. Lehenik eta behin, Sizilia bisitatu zuen, gero Venezia, eta bertan egin zituen bere lan ezagunenetako batzuk. Erroman amaitu eta Eskandinaviako klub sozial batean ezagutu zuen Ellen Hintzerekin ezkondu zen. Ezkontza Kontsulatuan egin zen eta Henrik Ibsen izan zen bertaratutakoen artean.  

Asma erasoek, erretzeak larriagotuta, Suediara itzultzera eraman zuen, eta Axel Muntheren tratamendua jaso zuen. Horrek ez zuen ezertarako balio, ordea, eta sei hilabete geroago hil zen Stockholmen. 

Bere lanak Nordiska museet-en, Nationalmuseum-en  eta Göteborgs konstmuseum-en ikus daitezke. 
thumb|325x325px| *Veneziako portua*

## Erreferentziak 
## Iturriak 
* *Svenskt konstnärslexikon, V. zatia, Pgs* . 201-202, Allhems Förlag, Malmö.

## Kanpo estekak 
* *Europas konstnärer* @ Project Runeberg -en biografia
* *Nordisk familjebok* @ Project Runeberg-en biografia
* Skånberg @ ArtNet-ren lan gehiago
Real Sociedad 2022-2023

Entrenatzailea:  Imanol Alguacil (17-18, 18-Egun)
* 15px = Kapitainak.
* 15px = Epe luzeko lesioa.
*  25 baino handiagoa den dortsala duten joklariak Sanse taldeko jokalariak dira, eta beraz bigarren edo lehen taldearekin jokatu dezakete partidak. LFP-ko arauak diotenez, lehen taldeko jokalariek 1-etik 25-erako dortsalak eraman beharko dituzte. 

#### Lagatakoak 
#### Bajak denboraldian zehar 
### Neguko merkatua 2023 
### Udako merkatua 2022 
### Estatistikak 
*Jokalariak guztira: 33*

### Denboraldiko Hamaikakoa 
*Konpetizio guztiak kontutan harturik, hamaikakoetan geheien agertu diren jokalariak.*

350px

## Ikus, gainera 
* Errealaren ibilbidea Europan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
José Cantero Ortega

**José Cantero Ortega** (Tarifa, 1879-Badajoz, 1936ko abuztuaren 14) espainiar militarra izan zen. Espainiako militarren sektore batek 1936ko uztailaren 18ko estatu kolpea eman zutenean Canterok leial eutsi zion errepublikari. Horregatik, altxatuek fusilatu zuten.

## Biografia 
Marokon egin zuen bere karrera militarraren zati handi bat. Espainiako Bigarren Errepublika aldarrikatu ondoren, 1932an "Castilla" Infanteriako 3. Erregimentuko komandante izendatu zuten; erregimentu horrek Badajozen zuen goarnizioa.

1936ko uztailean gerra zibila piztu zenean, koronel maila zuen eta Castilla Infanteriako Erregimentuko buru izaten jarraitzen zuen. Uztailaren 21ean matxinadan parte hartu zuten militarrek bere asmoak adierazi zizkiotenean, zalantzatan egon zen, baina azkenean leial jarraitu zion Errepublikari. Ildefonso Puigdendolas koronela Badajozeko hiriburura iritsi zenean, Cantero haren aginduetara jarri zen, eta Afrikako Armadaren erasoaren aurrean hiria defendatzeko prest zeuden tropa guztiak antolatu zituen. Matxinoek abuztuaren 14an atxilotu zuten, haiek hirian sartu ondoren, gorte militar batek epaitu zuen eta egun horretan bertan Menachoko kasernan fusilatu zuten.

## Bibliografia 
* Moisés Domínguez Núñez: Una visión histórica en el Badajoz "rojo". Madril: Círculo Rojo, 2015, 124 or.ISBN: 978-84-9095-326-6.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Subjektu eliptiko

**Subjektu eliptikoa**, **kenduta** edo **esangabekoa**, subjektu espliziturik gabeko perpausetan agertzen den egoera da, non ez dagoen haren subjektu logikoarekin identifika daitekeen izenik edo izenordainik. Horrelako subjektuak ez dira esplizituki agertzen perpausetan, nahiz eta sarritan erreferentzialki edo pragmatikoki jakiteko modukoa izan.

Kasu horietan, subjektu espliziturik ez izan arren, argumentuak daude subjektuaren posizio sintaktikoa existitzen dela esateko, nahiz eta fonetikoki egindako elementurik ez egon. Kendu gabeko subjektua, beraz, subjektuaren eraikuntza eliptikoa izango litzateke. Honelako perpausen adibide bat honako hau da:

*Telebista piztu dut.*

Perpaus honetan badago substantibo bat (telebista); baina ez da subjektua, ez baita aldatzen aditzaren zenbakia edo pertsona aldatzen bada. Perpausean subjektua ez badago ere, aditzari esker jakin daiteke zein den: aditza singularreko lehenengo pertsonan dagoenez, subjektuak ere singularreko lehenengo pertsonan ere egon beharko du, eta, beraz, kendu gabeko subjektua "nik" da.

## Euskal mitologian 
*Euria ari du* esaten dugu. Ari elementuarekin, nor edo nor-nori erabiltzen da normalean, baina fenomeno atmosferikoak salbuespena dira. Hor subjektu eliptiko bat dago; Egu edo Ortzi da hori sortzen duena. Beraz, *Euria ari du*: nork? Eguk edo Ortzik. Izadiaren elementuak, bestetik, jainkozkotzat hartzen dira. Elementu horiek bizirik baleude bezala erabiltzen dira, eta, benetan, bizirik daude euskal ikuspegi zaharraren arabera.

## Adibide batzuk 
Oso ohikoak dira:
* *Goazen bihar zinemara?* SE: Gu
* *Gauerdia pasata alde egin zuen*. SE: Berak
* *Azkenean iritsi ziren!* SE: Haiek
* *Leiho ondoan esertzea nahi duzu?* SE: Zuk
* *Ordubete itxaron zenuen alferrik.* SE: Zuk
* *Ez genuen inoiz gehiago ikusi.* SE: Guk
* *Gaur ez dute funtzionatzen.* SE: Haiek

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Subjektu

## Kanpo estekak 
* 101 adibide.
Grillean erre

thumb|Grilean txigortutako ogia

**Grillean erre**  teknika  gainetik oso bero,  300ºC inguruan dagoen  grill edo labe ireki baten bitartez egiten den  erreketa azkarra da, kolore gorria emanez.

Errealdi laburra edo gutxi eginda jaten diren osagaiekin egiten da. Ostrak, bieirak, arrain eta haragi xerra oso finak, ogia txigortzeko ere ....

Gainetik saltsaren bat ere izan dezakete hau gorritzeko, holandar saltsa ,  bexamela...

## Ikus gainera 
https://www.gastronomiavasca.net/eu/gastro

## Kanpo estekak 
https://eu.wikibooks.org/wiki/Sukaldaritza_liburua/Teknikak
Gurutze Sainduaren baseliza

**Gurutze Sainduaren baseliza** hainbat baselizetako izena da:

* Gurutze Sainduaren baseliza, Murelu Konden
* Gurutze Sainduaren baseliza, Melidan
Flor Cernuda

**Flor Cernuda Arrones** (Quintanar de la Orden, Toledo, 1918 &ndash; Madril, 2014ko martxoaren 31) Gazteria Sozialista Bateratuetako (JSU) eta Espainiako Alderdi Komunistako (PCE) militante eta poeta izan zen, nazioarteko Sorospen Gorriko (SRI) kidea eta diktadura frankistak errepresaliatua.

## Biografia 
Toledoko Quintanar de la Ordenen jaio zen 1918an, baina haurra zela familia Villacañasera joan zen. 17 urte zituela, Sorospen Gorrian (SRI) hasi zen lanean.  Valentziara joan zen eta Gazteria Sozialista Bateratuan (JSU) militatzen hasi zen, gero Espainiako Alderdi Komunistan (PCE) sartzeko. Gerra zibila hasi zenean, Madrilera joan zen, eta han SRIko Batzorde Betearazle Nazionaleko kide izan zen. Han, batez ere kultur lanetan aritu zen, batez ere zinemagintzan. SRIn Tina Modotti argazkilariarekin lan egin zuen. Haren testigantzak SRIko Modottiren lana berreraikitzeko balio izan du.

## Ibilbidea 
Segismundo Casado koronelaren kolpearen ondoren, Villacañasera itzuli zen. 1939ko martxoaren 28an, Flor atxilotu, bahitu eta herriko kartzelara eraman zuten.

Lillo kartzelara eraman zuten, Toledoko probintzia osoko presoak zeramatzaten lekura. Epaitu eta 12 urteko kartzela-zigorra ezarri zioten. 1939ko azaroaren 7an fusilamendu-simulazioa izan zuen. Neba frentera joan eta desagertu egin zen. 1939ko azaroan, medikuaren ziurtagiriaren arabera, ama “kalte moralarengatik” hil zen.

Ondoren, Bilboko Orue espetxera eraman zuten. Lehen indultuekin aske atera zen, baina Portugaletera erbesteratu zuten. Han urtebete eman zuen, erbesteratzea altxatu eta Villacañasera itzuli zen arte. Jazarpenaren aurrean alde egitea eskatu zuen eta Madrilera joan zen lana aurkitzera. Aita medikuaren laguntzarik gabe hil zen, ez baitzuen ez 'gure jauna', ez konfesatzerik nahi izan. eta UNESCOren Lagunen Klubean (CAUM) lanean hasi zen. Geroago, Espainiako Giza Eskubideen aldeko Elkartearen sortzaileetako bat izan zen.

2014ko martxoaren 31n hil zen,  96 bat urte zituela.

## Memoria historikoa 
Flor Cernudaren testigantza lehen liburuko 12. kapitulua da, Cárceles de mujeres (1939- 1945), Tomasa Cuevasek elkarrekin argitaratu zituen hiru liburuetakoa. Izenburua: *Emakumeen* testigantzak Francoren kartzeletan 2004an.

## Ikus gainera 
* Tomasa Cuevas
* Tina Modotti

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Flor Cernudari egindako elkarrizketak UNESCOren Lagunen Klubean (CAUM)
Melidako gaztelua

**Melidako gaztelua** Nafarroa Garaiko Aragoiko Erriberako Melida udalerrian kokatutako gaztelu bat da. 

## Historia 
XIII. mendean gaztelu bat zegoen herrian, zeren 1266an, Tibalt II.a Nafarroakoak Melidako laborariei erregeak zituen ondasun eta eskubideak eman zizkien egunean, berariaz erreserbatu baitzuen gaztelua, lagapenetik salbuetsita. Beharbada gaztelua edo defentsa-dorrea 1378an eraitsi zuten, hiribildua Pedro Manrique de Lara y Mendozaren gotorleku gaztelarrek erasotu eta hartu zutenean.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Melida
* Erdialdea
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
Gurutze Sainduaren baseliza (Mélida)

**Gurutze Sainduaren baseliza** Nafarroa Garaiko Aragoiko Erriberako Melida udalerrian kokatutako XIII. mendeko kristiau baseliza bat da. Gotiko estiloa ditu.

## Historia 
XIII. mende hasierako tenplu aurregotikoa, Zarrakazteluko eliza zaharraren antzekoa, baseliza da, bost ataleko nabe luzeduna kanoi zorrotzeko gangaz estalia, arku fajoi indartsuen artean.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Melida
* Erdialdea

## Kanpo estekak