Marisa Ruiz Trejo

**Marisa Ruiz Trejo** (Tuxtla Gutiérrez, 1984ko uztailaren 5a) mexikar antropologoa, ikertzailea, aktibista feminista eta kazetaria da. Chiapas Unibertsitate Autonomoko irakasle eta ikertzaile titularra da. Haren lana ezaguna da Gizarte Zientzietako eta Giza Zientzietako emakumeen historiari buruzko ikerketengatik, bereziki antropologian, Chiapas eta Erdialdeko Amerikan, baita deskolonizazioari eta ezagutzaren desparkalizazioari buruzko lanengatik ere.

## Biografia 
Tuxtla Gutiérrezen hazi zen, Guatemalako mugatik gertu dagoen Mexikoko hiria. Haurra zelarik, gurasoek Erdialdeko Amerikako idazle, artista, ekintzaile eta erbesteratuen arteko topaketak antolatzen aritu ziren. Izan ere, ugari izan ziren 80. hamarkadan Chiapasera alde egiten zutenak Guatemala, Nikaragua eta El Salvadorreko mugimendu iraultzaile eta herri indigenek pairatu zuten errepresio-egoera salatzeko. Topaketa haiek Marisaren haurtzaroa markatu zuten, eta gertaera horiek guztiak bere oroimenean daude.

## Ibilbide akademikoa 
Madrilgo Unibertsitate Autonomoan doktoretza egin zuen Antropologia Zientziak eta Latinoamerikako Ikasketetan. New Yorkeko Unibertsitateko Antropologia Saileko eta Kaliforniako Unibertsitateko Ikasketa Etnikoen Saileko ikertzaile bisitaria izan zen. Ameriketako Espazio, Gizarte eta Kulturetako Maisutza lortu zuen 2008an, Toulous-Le Mirail Unibertsitatean (Frantzia). Hainbat bekarekin finantzatu zen. 2016 eta 2017 bitartean, doktoratu ondoko bat egin zuen Centro de Investigación y Estudios de Género (CIEG) zentroan, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan (UNAM). 

Irakaslea izan da Chiapasko Unibertsitate Autonomoan, Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Antropologia Sailean, Caucako Unibertsitatean, Salvador de Bahiako Unibertsitatea, Guatemalako San Carlos Unibertsitatea eta AVANCSO Ikerketa Zentroan, Costa Ricako Unibertsitatea, Zuricheko Unibertsitatean, Valentziako Unibertsitatean, Columbiako Unibertsitatean, San Antonio Texas Unibertsitatean. Horrez gain ikerlari aritu da New Yorkeko Unibertsitatean eta Kaliforniako Berkeley Unibertsitatean.

“Generoa eta Desberdintasunak” mintegiko irakasle eta koordinatzaile izan zen, Latinoamerikako Berdintasunerako Politika Publikoen Graduondoko Mintegian, Gizarte Zientzien Kontseilu Latinoamerikarrak (CLACSO) antolatua, eta Ikasketa Feministetako Diplomaren arduraduna, ikuspegi dekolonialarekin, CLACSOren eta Argentinako Santa Cruz probintziaren artean antolatua.ezkerrera|thumb|Antropologias feministas en México (2020).|309x309px

## Ekarpena 
2016. urtean, Sepur Zarco kasuan, arrazismoari, genozidioari eta emakume indigenen aurkako sexu-indarkeriari buruzko txosten historiko-antropologiko bat egiten parte hartu zuen, Marta Elena Casaús Arzúren zuzendaritzapean.

Hainbat liburu, ikerketa-artikulu, liburu-kapitulu eta kazetaritza-artikulu argitaratu ditu. Ekintzailea da, eta, 2016. urteaz geroztik, *Colectiva Pluriversidades Feministas-eko* kide gisa parte hartzen du: ikaskuntzak, elkarrizketak, gogoetak eta sorkuntza kolektiboa, antolaketa, salaketa, borroka eta esku-hartzea. *-*Mexikoko antropologo feministen *Las del Fondo* izeneko talde independentean ere parte hartzen du.

Ahanzturan geratu diren Ertamerikako emakume ikertzaileek antropologia feministari egin dioten ekarpena gurera ekartzeko lan egin du, berreskuratu dituen autoreen artean  Alaíde Foppa, Stella Quan, Walda Barrios eta Marta Elena Casaús ditugu.

## Lanak 
* *Hacerse un cuerpo pa we Uwach Ulew ub ́iam América Latina.* (AVANCSO, 2021). 
* *Antropologías feministas en México: epistemologías, éticas, prácticas y miradas diversas.* (UNAM, 2020)
* *Descolonizar y despatriarcalizar las Ciencias Sociales, la memoria y la vida en Chiapas, Centroamérica y El Caribe.* (Universidad Autónoma de Chiapas, 2020)

## Sariak eta Aitortzak 
* 2020an, CLACSOk emandako *«Latinoamerikako eta Karibeko Desberdintasunak eta Genero* Indarkeria Saria» jaso zuen. 
* 2021ean, Columbiako Unibertsitatearen *Edmundo O’Gorman* saria jaso zuen, New York hirian.
* SNI 2. maila.
* 2022an *Fulbright Comexus-García Robles beka* jaso zuen, ikertzaile kategorian, Columbiako Unibertsitatean eta New Yorkeko Unibertsitatean ikerketa eta irakaskuntza egiteko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Genero ikasketak
* Antropologia feminista
* Gizarte-antropologia

## Kanpo estekak