open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Djurgårdens IF

[thumb|260px|[AIK Fotboll|AIK Solnaren aurkako partida.]]
**Djurgårdens IF** (izen osoa *Djurgårdens IF Fotbollsförening*) Estokolmo hiriburuko Johanneshov auzoko futbol taldea da, Suediako talde onenetakoa. 12 aldiz irabazi du Suediako liga eta 4 aldiz kopa. Lehiakortasun handia dauka hiriko beste taldearekin, AIK Solnarekin, biek ere 12 liga garaipen dituzte.

## Historia 
Estokolmoko Djurgården uharteko kafetegi batean sortu zen taldea 1891ko martxoaren 12an eta 1899an sortu zen futbolaren atala. Hala ere 1896an eraiki zuen Suediako lehenengo futbol zelaia. Berehala maila bikaina lortu zuen eta 1904an Suediako txapelketako finalista bihurtu zen. 1910. hamarkadan lau txapelketa lortu zituen.

Hurrengo hamarkadetan maila apaletan ibili zen harik eta bigarren "urrezko aroa" izan arte. 1955 eta 1966 artean beste lau liga irabazi zituen.

Hirugarren sasoi bikaina XXI mendean izan du hiruna liga eta kopa irabaziz. 2002 eta 2005ean gainera txapelketa biak lortu zituen.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Suedian: 17 
* Suediako Liga (12): 1912, 1915, 1917, 1920, 1955, 1959, 1964, 1966, 2002, 2003, 2005, 2019.
* Suediako Kopa (5): 1990, 2002, 2004, 2005, 2018.

## Emakumezkoen taldea 
1960 hamarkadan sortu zen. 2003an Älvsjö AIK taldearekin bat egin eta **Djurgården/Älvsjö** sortu zen. Älvsjö-k jadanik bazituen bost Liga eskuratuak. Biek elkarrekin beste bi lortu dituzte.

* Suediako Liga (2): 2003, 2004
* Suediako Kopa (3): 2000, 2004, 2005
* UEFA Emakumezkoen Txapeldunen Liga (0): finalista 2005ean.

## Izotz Hockey-a 
Djurgårdenek izotz hockeyaren atala ere badu eta 1990 hamarkadan talde indartsua izan zuen.
### Palmaresa 
* Europako Txapelketa (2): 1991, 1992
* Suediako Txapelketa (16): 1926, 1950, 1954, 1955, 1958, 1959, 1960, 1961, 1962, 1963, 1983, 1989, 1990, 1991, 2000, 2001

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Dardara (argipena)

**Dardara** hitzak adiera zenbait ditu:
* fisikan, **dardara** edo bibrazioa;
* medikuntzan, dardara, zantzu klinikoa (ikus, gainera palpitazioak);
* zoologian, **dardara** edo ikaraio, arrain mota bat;
* **lur-dardara** edo lurrikara;
* Dardara Zumaiako Musika Kolektiboa.
* *Dardara*, 2020ko film dokumentala.
Palpitazioak

**Palpitazioak** bihotz aurreko eremuan huts- edo salto-sentsazioa sortzen duen bihotz-taupada da. Bihotzaren erritmoa edo maiztasuna handitzearen ondorioz sortzen da, edo bihotza ohi baino indar handiagoz uzkurtzearen ondorioz.

Palpitazioak aldizkakoak izan daitezke, maiztasunarekin eta iraupen aldakor edo jarraituarekin. Sintoma horietako batzuk arnasestua, buruko mina, bularreko mina, zorabioak eta izerdia izan daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orgasmus (argipena)

**Orgasmus** hitzak adiera zenbait ditu:
* alemanez Orgasmus, orgasmo euskaraz;
* **Orgasmus**, Erasmus programaren argot izena, programa horretako parte hartzaileen ustezko jokabide sexual biziari erreferentzia eginez;
** Orgasmus, ipuin erotikoen liburu kolektiboa.
Tampere United

**Tampere United** Finlandiako Tampere hiriko futbol taldea da. 3 aldiz irabazi du Finlandiako futbol liga.

## Historia 
Taldea 1998an sortu zen eta berehala iritsi ziren emaitza onak, 2001ean irabazi baitzuen liga. 2006an bigarrena eta 2007an liga eta kopa eskuratu zituen. 2007an Txapeldunen Ligako hirugarren kanporaketara iritsi zen baina Levski Sofia talde bulgariarrak kanporatu zuen. Azken titulua 2009ko Ligako kopa du.

2011 urtean taldea ligatik kanporatua izan zen modu desegokian finantziatua izategataik eta hurrengo bi denboraldiak epaitegietan pasa zituen jokatu gabe. 2013an maila beherenetik jokatzen hasi da.

## Palmaresa 
### Finlandian: 5 
* Finlandiako Liga (3): 2001, 2006, 2007.
* Finlandiako Kopa (1): 2007.
* Ligako Kopa (): 2009.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Sheffield Wednesday Football Club

**Sheffield Wednesday Football Club** Ingalaterrako Sheffield hiriko futbol taldea da.

## Historia 
1820an *The Wednesday Cricket Club* sortu zen, izena kriket partidak jokatzen zituzten egunagatik jarri zioten. Neguko hilabeteetan kriketean jokatu ezin eta futbolean jokatzea erabaki zuten 1867an eta taldeak futbolaren atala sortu zuen. Urte gutxiren buruan futbol taldeak itzala egin zion kriketari eta 1896an irabazi zuten lehenengo txapelketa, Ingalaterrako Kopa. Liga sortu berria ere birritan irabazi zuten XX mendeko hasierako urtetan. Hiriko beste taldea den Sheffield United-ekin lehia bizia izan zuten urte haietan.

1927-28an maila galtzear egon ziren baina azken hamar partidatan 17 puntu atera eta erdialdean bukatu zuten. Hurrengo bi urtetan liga txapeldunak izan ziren. 1935ean Ingalaterrako Kopa eta Superkopa irabazi zituzten.

1989an Nottingham Forest eta Liverpool taldeen arteko finala jokatu zen Sheffieldeko Hillsborough Stadiumean eta jende-olde batean Liverpool taldeko 96 zale hil ziren. Hillsborough-ko tragedia izenaz ezagutzen da. Ordutik aurrera estadioetan hesiak kentzea erabaki zen.

Ia sei hamarkadaren ondoren titulu berria lortu zuen 1991ean, Ingalaterrako Ligako Kopa.

## Irabazitako txapelketak 
* Premier League (4): 1902-03, 1903-04, 1928-29, 1929-30.
* Ingalaterrako Kopa (3): 1896, 1907, 1935.
* Ingalaterrako Superkopa (1): 1935.
* Ingalaterrako League Cup (1): 1991.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ana Agud

**Ana María Agud Aparicio** (Donostia) gipuzkoar hizkuntzalaria da. Manuel Agud Querol euskal hizkuntzalariaren alaba da.

## Biografia 
Salamancako Unibertsitatean filologia klasikoa ikasi zuen. Doktoretza, berriz, Tübingengo Unibertsitatean lortu zuen Eugen Coșeriuk zuzenduta.

Indoirandar hizkuntzetan aditua, Salamancan irakaslea da indoeuropar hizkuntzalaritzan. Coşeriu eta bere aitaz gain, Koldo Mitxelena du maisu. Gainera, gotikozko manuala (Pilar Fernández Álvarezekin batera) eta Rafael de Agapito senarrarekin batera alemanetik ekarritako itzulpenak egin ditu.

## Erreferentziak
Jose Luis Munarritz

**Jose Luis Munarritz Iraizotz** (Lizarra,  - Madril, ) nafar idazle, itzultzaile eta kritikaria izan zen.

## Biografia 
22 urte eman zituen Salamancako Unibertsitatean, eta errektore izatera heldu zen. 1796an Madrila joan zen eta Filipinetako Konpainian hasi zen lanean non zuzendaria ere bazen. Iberiar Penintsulako Gerran Galiziara alde egin zuen eta 1813an Madrilera itzuli zen. Hainbat bertso argitaratu zituen baina Hugh Blair eskoziarraren lana itzultzeagatik ezaguna izan zen.

Hirurteko Liberalean, Sociedad Patriótica de Pamplonan sartu eta Nafarroako diputatu izan zen 1822 eta 1823 artean.

## Erreferentziak
Akademia (argipena)

**Akademia** hitzak adiera zenbait ditu:
* akademia, goi mailako irakaskuntzan eta ikerketan diharduen pertsona-multzoa (ikus, gainera, unibertsitatea);
* **akademia**, arlo jakin batean diharduten aditu eta jakintsuen elkartea (ikus, elkarte zientifikoa),
** Frantziako Akademia;
* **akademia**, maiz eskola artistiko edo filosofikoei ematen zaien izena,
** Atenasko Akademia,
** Akademia neoplatonikoa;
* **akademia**, eskola partikularrak ematen dituen ikastetxe bat.
Puppy

***Puppy*** edo ***Txakurkumea*** Guggenheim Bilbao Museoaren aurrealdeean dagoen eskultura bat da, Abandoibarra etorbidean. 1992ko Jeff Koons estatubatuar artistaren lana da eta lorez estalitako altzairuzko egitura baten bidez West Highland White Terrier arrazako txakur bat irudikatzen du. Bere neurriak 1240 x 910 x 850&nbsp;cm.-koak dira eta 16 tonako pisua du. AEBtako Connecticut estatuko Peter M. Brant-en lursailetan ere kopia zehatz bat badago.

*Puppy* obrarekin Koonsek iragana eta oraina elkartzen ditu, ordenagailu-modelo sofistikatu bat erabili baitu XVIII. mendeko lorategi klasikoei erreferentzia egiten dien lan bat sortzeko. Koonsek erakartzeko, baikortasuna eragiteko eta, bere esanetan, "konfiantza eta segurtasuna" pizteko helburu sendoaz diseinatu du eskultura publiko hau. *Puppy*k museoaren ataria zaindu eta, aldi berean, miresmenez eta pozez betetzen ditu ikusleak.  Udaberri eta udazkenero lore aldaketa egiten zaio eta mantenuan hilero 9.000 euro aurrekontua du. 2020an COVID-19a dela eta musuko edo maskara jarri zioten.

## Iruditegia 

Fitxategi:Puppy eta Guggenheim Museoa Iparragirre Etorbidetik - panoramio.jpg
Fitxategi:Flowerbed, Guggenheim Museum , Spain, Bilbao.jpg
Fitxategi:Abando, Bilbo, Bizkaia, Spain - panoramio - Santi Garcia (7).jpg
Fitxategi:El Guggenheim, Museo de Arte Contemporáneo de Bilbao, Vizcaya, España. Junto a la entrada, el "Puppy" , estatua viviente del artista kitch Jeff Koons, formada por miles de flores de variados colores, convertida en icono de - panoramio.jpg
Fitxategi:Puppy musukoarekin 01.jpg
Fitxategi:Puppy musukoarekin 02.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazka (argipena)

**Nazka** hitzak adiera zenbait ditu:
* adiera arruntean,
** **nazka** edo higuina, zerbaitek eragiten duen sentsazio desatsegin mota bat;
** **nazka** edo goragalea;
* izen propio moduan,
** *Nazka*, Jean-Paul Sartreren liburua;
** *Nazka*, Nafarroako punk musika-taldea;
** *Nazka*, Su ta Gar taldearen abestia;
** Jose Ignazio Segurola Maioz, *Nazkas* ezizenez, Komando Autonomo Antikapitalistak erakundeko kidea, 1983an leherketa baten ondorioz hila.
Ama (eskultura multzoa)

**Ama** (frantsesez *Maman*) Louise Bourgeois frantziar artistaren armiarma bat irudikatzen duen eskultura handiak jasotzen duen izena da. Berdin edo ia berdinak ziren hainbat Ama osatu zituen Bourgeoisek (zazpi), eta multzo horretako bat Bilbon dago.

## Ezaugarriak eta desberdintasunak 
Armiarma forma dute eskulturek. Hanka metaliko zorrotzak bederatzi metro altxatzen dira airean, eta hankak batzen dituen gorputzaren azpian, sare metaliko batean, arrautzak daramatza armiarmak. Egin zen lehenaren kasuan, 17 arrautza, marmol zurizkoak.
* Guggenheim Museum, Bilbo. *Guggenheimeko armiarma*, kaleko ezagutzan.
* Mori Arte Museoa, Tokio, Japonia.
* Leeum, Samsung Arte Museoa, Hego Korea.
* Crystal Bridges Museum of American Art, Bentonville, Arkansas, AEB.
* Qatar National Convention Center, Doha, Qatar.

Munduko museo ugaritan erakutsia izan da, halaber:

|Stockholm hiriko Moderna Museeten.
Irudi:Maman_de_Louise_Bourgeois_-_Bilbao.jpg|Bilboko Guggenheim Museoaren ondokoa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ama (Bilbo)
* Louise Bourgeois

## Kanpo estekak
Estrapolazio (argipena)

**Estrapolazio** hitzak adiera zenbait ditu:
* matematikan, estrapolazioa, bi aldagai edo gehiago lotzen dituzten puntuetan oinarrituta, puntu horien tartetik kanpo aldagai horiei dagozkien balioak zenbatesteko prozeduretako bakoitza (ikus, esaterako, erregresio-analisia);
* zientzian, **estrapolazioa**, gertaera edo faktu batzuetan oinarritzen den inferentzia induktiboa edo aurresana.
Duke

thumb|250px|Espainiar duke baten koroa heraldikoa
**Dukea,** noblezian, maila gorenekoa da. Dukearen emaztea edo berez duke titulua duen andrea **dukesa** da. Haren mendeko lurraldeak dukerri du izena. Normalean oinordekoak ez ziren errege-erreginen seme-alaba saritzeko ematen zuten eta Espainian, adibidez, izendapenak berez Espainiako handiki izatea zekarren.

Jatorriz, izena antzinako frantsesezko *duc* titulutik dator eta hori,latinezko  izenetik: Erromatar Errepublikan, maila ofiziala ez zuen militar bati deitzeko erabiltzen zen eta "buruzagi" esan nahi zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Noblezia titulua

## Kanpo estekak
Germaine Dulac

**Germaine Dulac** (Amiens,  - Paris, ) frantses zinemagilea izan zen. Film luzeak egin zituen lehen emakumea izan zen zinema mutuaren garaian. Obra nagusiak: *La Fête espagnole* (1920, Espainiako jaia), *La Souriante Madame Beudet* (1923, Beudet andre irribarretsua), *La Coquille et le Clergyman* (1927, Maskorra eta apaiza), *Thèmes et Variations* (1928) eta *Germination d’un haricot* (1928, Babarrun baten ernetzea).

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cyttus

***Cyttus*** arrain zeiformeen generoa da, Atlantikoko, Indiako eta Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. **Cyttidae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Cyttus australis* (J. Richardson, 1843)
* *Cyttus novaezealandiae* (Arthur, 1885)
* *Cyttus traversi* F. W. Hutton, 1872

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ama (argipena)

**Ama** hitzak adiera zenbait ditu:
* ama, seme-alabak dituen emakumea;
* ama, Japoniako emakume urpekariak;
* Ama, Louise Bourgeoisen eskultura sorta, horietako bat Bilbon dagoena;
* Ama, Futuramako pertsonaia.
Cyprinodontidae

**Cyprinodontidae** arrain ziprinodontiformeen familia da, ur epeletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 139 espezie ditu, 9 generotan banaturik:
* *Aphanius*
* *Cualac*
* *Cubanichthys*
* *Cyprinodon*
* *Floridichthys*
* *Garmanella*
* *Jordanella*
* *Megupsilon*
* *Orestias*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gertaera (argipena)

**Gertaera**, **gertakari** edo **gertakizun** hitzek gertatu den zerbait da, bereziki interesgarria eta esanguratsua bada:
* gertakari historikoa, historian garrantzitsutzat jotzen dena;
* probabilitatean, gertakizuna, zorizko saiakuntza bateko emaitza posible bat;
* fisikan, gertaera, espazio-denbora puntu bat;
* fikzioan, gertakari dibergentea, errealitatean izandako gertakari historikoaren aldaera, horretan oinarrituta fikzioa garatzeko aukera ematen duena;
* gertakizun izena eman izan zaie gidoiei euskaraz.
Cynodontidae

**Cynodontidae** arrain karaziformeen familia da, Neotropikoko ur gezetan bizi dena..

## Genero eta espezieak 
FishBaseren arabera, familiak egun 8 espezie ditu, 3 generotan banaturik, baina aditu gehienek *Gilbertolus* generoa ere barnean sartzen dute:
* **Cynodontinae** subfamilia
** *Cynodon* generoa (Agassiz, 1829)
*** *Cynodon gibbus* (Agassiz, 1829)
*** *Cynodon meionactis* (Géry, Le Bail eta Keith, 1999)
*** *Cynodon septenarius* (Toledo-Piza, 2000)
** *Hydrolycus* generoa (Müller eta Troschel, 1844)
*** *Hydrolycus armatus* (Jardine eta Schomburgk, 1841)
*** *Hydrolycus scomberoides* (Cuvier, 1819)
*** *Hydrolycus tatauaia* (Toledo-Piza, Menezes eta Santos, 1999)
*** *Hydrolycus wallacei* (Toledo-Piza, Menezes eta Santos, 1999)
** *Rhaphiodon* generoa (Agassiz, Spix eta Agassiz, 1829)
*** *Rhaphiodon vulpinus* (Agassiz, 1829)
* **Roestinae** subfamilia
** *Gilbertolus* generoa (Eigenmann, Eigenmann eta Ogle, 1907)
*** *Gilbertolus alatus* (Steindachner, 1878)
*** *Gilbertolus atratoensis* (Schultz, 1943)
*** *Gilbertolus maracaiboensis* (Schultz, 1943)
** *Roestes* generoa (Günther, 1864)
*** *Roestes itupiranga* (Menezes eta Lucena, 1998)
*** *Roestes molossus* (Kner, 1858)
*** *Roestes ogilviei* (Fowler, 1914)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cynoglossidae

**Cynoglossidae** arrain pleuronektiformeen familia da, itsaso tropikal eta azpitropikaletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 143 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
* **Cynoglossinae** subfamilia
** *Cynoglossus*
** *Paraplagusia*
* **Symphurinae** subfamilia
** *Symphurus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santxa Diaz Harokoa

**Santxa Diaz Harokoa**, Mendoza eta Friasen anderea, baita **Santxa Diaz Friaskoa** bezala ezagututa, XII. mendean bizi izan zen Haro leinuaren aitoren alaba zen. Ikerlari batzuen ustez Bizkaiko Jauna zen Diego I.a Lopez Harokoaren alaba zen. Santxa Bizkaiko Lope Sánchez jauna lehengusuarekin ezkondu zen; Lope, bestetik, Bizkaiko Santxo Iñigezen semea zen.

## Ondare 
Santa María de Bujedo monasterioa (Burgos) haren ondarean jaso zen Santxa Diaz Harokoak 1162an egindako fundazio moduan.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Lope de Salazar y Castro: *Historia genealógica de la Casa de Haro*, Madril, 1920, I. liburuki, 222 or.
Mama (argipena)

**Mama** hitzak adiera zenbait ditu:
* euskaraz eta haur hizkeran, **mama** ura edo beste edari bat da;
* euskaraz eta era adierazkorren, **mama** alkoholdun edaria da:
** **mama gorria**, likorea edo pattarra;
** **mama gozoa**, ardoa edo sagardoa, bereziki ona edo atsegina denean;
* hainbat indoeuropar hizkuntzetan, **mama**, ama izendatzeko termino apokoristikoa edo haur hizkerakoa;
* *Mama (1990eko filma)Mama*, 1990eko Txinako filma.
Markes

thumb|250px|Espainiar markes baten koroa heraldikoa
 
**Markes** aitoren semeen artean, dukearen eta kondearen arteko maila da. Markesaren emaztea edo berez markes titulua duen andrea **markesa** da.

Bere mendeko lurraldeak markeserri du izena. Lehendabiziko markesak Inperio Karolingioaren garaian agertu ziren eta bere administraziopean marka edo mugaldeko eremu (adibidez Hispaniako Marka edo Bretainiako marka) bat zuten jaunak ziren. Hauek antzinako frantsesez XIII. mendearen amaieran eta XIV. mendearen amaieran *marchis* izena zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Noblezia titulua

## Kanpo estekak
Cyematidae

**Cyematidae** arrain sakofaringiformeen familia da, mundu osoko ur sakonetan bizi dena..

## Genero eta espezieak 
FishBaseren arabera, familiak egun 2 espezie ditu, genero banatan banaturik:
* *Cyema* generoa (Günther, 1878)
** *Cyema atrum* (Günther, 1878)
* *Neocyema* generoa (Castle, 1978)
** *Neocyema erythrosoma* (Castle, 1978)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Creediidae

**Creediidae** arrain pertziformeen familia da, Indiako eta Ozeano Bareko kostaldeetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 18 espezie ditu, 8 generotan banaturik:
* *Apodocreedia*
* *Chalixodytes*
* *Creedia*
* *Crystallodytes*
* *Limnichthys*
* *Myopsaron*
* *Schizochirus*
* *Tewara*

ITISek, berriz, ez du *Myopsaron* generoa onartzen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Curimatidae

**Curimatidae** arrain karaziformeen familia da, Neotropikoko ur gezetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 103 espezie ditu, 8 generotan banaturik:
* *Curimata* (13 espezie)
* *Curimatella* (5 espezie)
* *Curimatopsis* (5 espezie)
* *Cyphocharax* (38 espezie)
* *Potamorhina* (5 espezie)
* *Psectogaster* (8 espezie)
* *Pseudocurimata* (6 espezie)
* *Steindachnerina* (23 espezie)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Crenuchidae

**Crenuchidae** arrain karaziformeen familia da, Neotropikoko ur gezetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 85 espezie ditu, 12 generotan banaturik:
* Crenuchinae subfamilia
** *Crenuchus*
** *Poecilocharax*
* Characidiinae subfamilia
** *Ammocryptocharax*
** *Characidium*
** *Elachocharax*
** *Geryichthys*
** *Klauswitzia*
** *Leptocharacidium*
** *Melanocharacidium*
** *Microcharacidium*
** *Odontocharacidium*
** *Skiotocharax*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cottocomephoridae

**Cottocomephoridae** arrain eskorpiformeen familia da, Errusiako ur gezetan, batez ere Baikal aintziraren inguruan, bizi dena.. ITISek ez du familia onartzen eta kideak Cottidae barnean sailkatzen ditu.

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 9 espezie ditu, 4 generotan banaturik:
* *Batrachocottus* generoa
** *Batrachocottus baicalensis* (Dybowski, 1874)
** *Batrachocottus multiradiatus* Berg, 1907
** *Batrachocottus nikolskii* (Berg, 1900)
** *Batrachocottus talievi* Sideleva, 1999
* *Cottocomephorus* generoa
** *Cottocomephorus alexandrae* Taliev, 1935
** *Cottocomephorus grewingkii* (Dybowski, 1874)
** *Cottocomephorus inermis* (Jakovlev, 1890)
* *Leocottus* generoa
** *Leocottus kesslerii* (Dybowski, 1874)
* *Paracottus* generoa
** *Paracottus knerii* (Dybowski, 1874)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coryphaena

***Coryphaena*** arrain pertziformeen generoa da, Atlantikoko, Indiako eta Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. **Coryphaenidae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Coryphaena equiselis* Linnaeus, 1758
* *Coryphaena hippurus* Linnaeus, 1758

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cranoglanis

***Cranoglanis*** arrain siluriformeen generoa da, Asiako ur gezetan bizi dena. **Cranoglanididae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

Ictaluridae iparamerikar familia senide estua du eta biek Ictaluroidea superfamilia osatzen dute.

## Espezieak 
* *Cranoglanis bouderius* (J. Richardson, 1846)
* *Cranoglanis caolangensis* V. H. Nguyễn, 2005
* *Cranoglanis henrici* (Vaillant, 1893)
* *Cranoglanis multiradiatus* (Koller, 1926)
* *Cranoglanis songhongensis* V. H. Nguyễn, 2005

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Congiopodidae

**Congiopodidae** arrain eskorpeniformeen familia da, Hego Hemisferioko itsaso epel eta azpiantartikoetan bizi dena..

## Genero eta espezieak 
FishBaseren arabera, familiak egun 8 espezie ditu, 3 generotan banaturik.. Beste adituek *Perryena* generoa ere sartzen dute:
* *Alertichthys* generoa (Moreland, 1960)
** *Alertichthys blacki* (Moreland, 1960)
* *Congiopodus* generoa (Perry, 1811)
** *Congiopodus coriaceus* (Paulin eta Moreland, 1979)
** *Congiopodus kieneri* (Sauvage, 1878)
** *Congiopodus leucopaecilus* (Richardson, 1846)
** *Congiopodus peruvianus* (Cuvier, 1829)
** *Congiopodus spinifer* (Smith, 1839)
** *Congiopodus torvus* (Gronow, 1772)
* *Perryena* generoa (Whitley, 1940)
** *Perryena leucometopon* (Waite, 1922)
* *Zanclorhynchus* generoa (Günther, 1880)
** *Zanclorhynchus spinifer* (Günther, 1880)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cobitidae

**Cobitidae** arrain zipriniformeen familia da, Mundu Zaharreko ur gezetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 252 espezie ditu, 29 generotan banaturik:
* *Acanthopsoides*
* *Acantopsis*
* *Bibarba*
* *Canthophrys*
* *Cobitis*
* *Iksookimia*
* *Kichulchoia*
* *Koreocobitis*
* *Kottelatlimia*
* *Lepidocephalichthys*
* *Lepidocephalus*
* *Microcobitis*
* *Misgurnus*
* *Neoeucirrhichthys*
* *Niwaella*
* *Pangio*
* *Paralepidocephalus*
* *Paramisgurnus*
* *Protocobitis*
* *Sabanejewia*
* *Theriodes*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Colocongridae

**Colocongridae** arrain angiliformeen familia da, Atlantikoko, Indiako eta Ozeano Bareko ur tropikaletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 9 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* *Coloconger* generoa
** *Coloconger cadenati* Kanazawa, 1961
** *Coloconger canina* (Castle & Raju, 1975)
** *Coloconger eximia* (Castle, 1967)
** *Coloconger giganteus* (Castle, 1959) (zalantzazkoa)
** *Coloconger japonicus* Machida, 1984
** *Coloconger meadi* Kanazawa, 1957
** *Coloconger raniceps* Alcock, 1889
** *Coloconger saldanhai* (Quéro, 2001)
** *Coloconger scholesi* W. L. Y. Chan, 1967
* *Thalassenchelys* generoa
** *Thalassenchelys foliaceus* Castle & Raju, 1975
** *Thalassenchelys coheni* Castle & Raju, 1975

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Comephorus

***Comephorus*** arrain eskorpeniformeen generoa da, Baikal inguruko ur gezetan bizi dena. **Comephoridae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da. Lipido asko dituzte, bere gorputzuaren heren bat baino gehiago.

## Espezieak 
* *Comephorus baikalensis* (Pallas, 1776)
* *Comephorus dybowskii* Korotneff, 1904

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Clariidae

**Clariidae** arrain siluriformeen familia da, Afrika, Siria eta hego-mendebaldeko Asiako ur gezetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 115 espezie ditu, 15 generotan banaturik:
* *Bathyclarias*
* *Channallabes*
* *Clariallabes*
* *Clarias*
* *Dinotopterus*
* *Dolichallabes*
* *Encheloclarias*
* *Gymnallabes*
* *Heterobranchus*
* *Horaglanis*
* *Platyallabes*
* *Platyclarias*
* *Tanganikallabes*
* *Uegitglanis*
* *Xenoclarias*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Citharinidae

**Citharinidae** arrain karaziformeen familia da, Afrikako ur gezetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 8 espezie ditu, 3 generotan banaturik:
* *Citharidium* (Boulenger, 1902)
* *Citharinops* (Pellegrin, 1919)
* *Citharinus* (G. Cuvier, 1817)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Citharidae

**Citharidae** arrain pleuronektiformeen familia da, itsaso epel eta azpitropikaletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 6 espezie ditu, 4 generotan banaturik:
* **Brachypleurinae** subfamilia
** *Brachypleura* generoa
*** *Brachypleura novaezeelandiae*
** *Lepidoblepharon* generoa
*** *Lepidoblepharon ophthalmolepis*
* **Citharinae** subfamilia
** *Citharoides* generoa
*** *Citharoides axillaris*
*** *Citharoides macrolepidotus*
*** *Citharoides macrolepis*
*** *Citharoides orbitalis*
** *Citharus* generoa
*** *Citharus linguatula*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cyclopteridae

**Cyclopteridae** arrain eskorpeniformeen familia da, Artikoko, iparraldeko Atlantikoko eta iparraldeko Ozeano Bareko ur hotzetan bizi dena..

## Genero eta espezieak 
FishBaseren arabera, familiak egun 27 espezie ditu, 6 generotan banaturik:
* *Aptocyclus* generoa
** *Aptocyclus ventricosus* (Pallas, 1769).
* *Cyclopsis* generoa
** *Cyclopsis tentacularis* Popov, 1930.
* *Cyclopteropsis* generoa
** *Cyclopteropsis bergi* Popov, 1929.
** *Cyclopteropsis brashnikowi* (Schmidt, 1904).
** *Cyclopteropsis inarmatus* Mednikov & Prokhorov, 1956.
** *Cyclopteropsis jordani* Soldatov, 1929.
** *Cyclopteropsis lindbergi* Soldatov, 1930.
** *Cyclopteropsis mcalpini* (Fowler, 1914).
** *Cyclopteropsis popovi* Soldatov, 1929.
* *Cyclopterus* generoa
** *Cyclopterus lumpus* Linnaeus, 1758.
* *Eumicrotremus* generoa
** *Eumicrotremus andriashevi* Perminov, 1936.
** *Eumicrotremus asperrimus* (Tanaka, 1912).
** *Eumicrotremus barbatus* (Lindberg & Legeza, 1955).
** *Eumicrotremus derjugini* Popov, 1926.
** *Eumicrotremus fedorovi* Mandrytsa, 1991.
** *Eumicrotremus gyrinops* (Garman, 1892).
** *Eumicrotremus orbis* (Günther, 1861).
** *Eumicrotremus pacificus* Schmidt, 1904.
** *Eumicrotremus phrynoides* Gilbert & Burke, 1912.
** *Eumicrotremus schmidti* Lindberg & Legeza, 1955.
** *Eumicrotremus soldatovi* Popov, 1930.
** *Eumicrotremus spinosus* (Fabricius, 1776).
** *Eumicrotremus taranetzi* Perminov, 1936.
** *Eumicrotremus tartaricus* Lindberg & Legeza, 1955.
** *Eumicrotremus terraenovae* Myers & Böhlke, 1950.
* *Lethotremus* generoa
** *Lethotremus awae* Jordan & Snyder, 1902.
** *Lethotremus muticus* Gilbert, 1896

Oharra: *Eumicrotremus eggvinii* (Koefoed, 1956) *E. spinosus* espeziearen arra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hotel Meliá Bilbao

**Bilboko Meliá hotela**, ofizialki **Hotel Meliá Bilbao**, Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen hotel bat da. 2004an ireki zenean **Sheraton Bilbao** izenarekin jaio zen.

## Kokalekua 
Abandoibarrako Leizaola lehendakaria etorbidean dago, Casilda Iturrizar parkea, Eduardo Victoria de Lecea pasealekua, Peña Gantxegiren eraikina, Zubiarte merkataritza-gunea, Abandoibarra etorbidea eta Euskalduna jauregiaren alboan.

Bilboko Arte Ederretako Museoa, Bilboko itsasadarra, Iberdrola dorrea, Euskadi plaza eta Guggenheim Bilbao Museotik ere oso hurbil dago.

## Historia 
2004ko uztailaren 7an Sheraton hotel kate ezagunak inauguratu zuen, 2009ko irailaren 15ean Hotel Meliá Bilbao izena jaso zuen. Ricardo Legorreta mexikar arkitektoak Eduardo Txillidaren lanetan oinarrituz eraikin ikusgarri hau diseinatu zuen.

## Eraikina 
Eraikin gorrixka hau bost izarretako hotela da, 11 solairuko garaiera eta estilo garaikideko 211 gela ditu, denak kalera begira.

Beheko solairuan *Aizian* jatetxea du, 2014an Michelin Gidaren izar bat lortu zuena.

Fitxategi:Bilbao - Hotel Meliá y Torre Iberdrola.jpg|Meliá hotela eta Iberdrola dorrea
Fitxategi:Bilbao - Hotel Meliá 13.jpg|Casilda Iturrizar parketik ikusita
Fitxategi:Sheraton Bilbao by Ricardo Legorreta.jpg|Eraikinaren ikuspegi orokorra.
Fitxategi:Melia Hotel, Bilbao, July 2010.JPG|Hurbiletik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bilboko Meliá hotelaren webgunea
Neotropikoa

thumb|400px|Neotropikoa
**Neotropikoa** Lurrazaleko zortzi ekozona edo erreinu biogeografikoetatik bat da. Hitz hau ekologia, botanika, zoologia eta biogeografian asko erabiltzen da.

Neotropikoak Ertamerika, Hegoamerika, Mexikoko lur beheak, Karibeko uharteak eta hegoaldeko Florida hartzen ditu. Beste ekozonek baino oihan tropikal gehiago du.

## Kanpo estekak
Celoriu

thumb|Comuneru de Barru, Celoriu, Po eta Porrúa herriak.

**Celoriu** izeneko herria Llanes udalerriko parrokia da. Llanesetik 4,5 kilometrora dago. Laurehun herritar ditu eta 9 Km2-ko lurraldea hartzen du. Ekialderantz, Poorekin egiten du muga; mendebalderantz, berriz, Valmori eta Barru parrokiekin; hegoalderantz, Porruarekin. Hondartzengatik da ezaguna, eta udan eta festa egunetan 5.000 biztanle izatera hel daiteke.

Herriaren erdialdean San Salvadorren (Celoriuko patroia) eliza eta monasterioa ikus daitezke. Nabarmentzeko modukoa da El Revellín deituriko dorrea ere, Las cámaras eta Palombina hondartzen artean. Harrizko gurutze asko daude herrian zehar eta hainbat elementu adierazten dituzte, hala nola, ibilbide baten hasiera, amaiera... Harrizko gurutze horiek Celoriuko banderan eta armarrian ere ageri dira.

## Ondarea 
* Borizuko hondartza

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errusia eta Ukrainaren arteko gas tirabira

**Errusia eta Ukrainaren arteko gas tirabira** hainbat hamarkadaz iraun duen gasaren inguruko tirabira bat izan da.2005az geroztik, Gazprom gas-hornitzaile errusiarrak eta Ukrainako petrolio- eta gas-enpresak (Naftogaz) hainbat liskarretan parte hartu dute.  Eztabaida horiek eztabaida komertzial hutsetatik haratago joan dira, Ukrainan zehar garraiatzen diren hornitzaile errusiarren gas naturalaren inportazioen mende dauden Europako herrialde askotan gas naturalaren hornidura mehatxatzen duten gai politiko transnazionalen inguruan.

2005ean, Errusiak alegatu zuen Ukraina ez zela gasagatik ordaintzen ari, baizik eta EBra gasbideetatik esportatzea aurreikusita zegoena desbideratzen ari zela. Ukrainako funtzionarioek hasieran uko egin zioten akusazioari, baina geroago Naftogazek onartu zuen Europako beste herrialde batzuetara bideratutako gas naturala kontserbatzen zela eta nazio-beharretarako erabiltzen zela. Eztabaida 2006ko urtarrilaren 1ean iritsi zen punturik gorenera, Errusiak Ukrainako lurraldetik igarotzen ziren gas-hornidura guztiak moztu zituenean. 2006ko urtarrilaren 4an Errusiaren eta Ukrainaren arteko aurretiazko akordioa lortu zen eta hornidura berrezarri zen. Egoera lasaitu zen 2007ko urrira arte, orduan hasi baitziren Ukrainako gas-zorren gaineko eztabaida berriak. Horren ondorioz, 2008ko martxoan gas-hornidura murriztu zen. 2008ko azken hilabeteetan, harremanak estutu egin ziren, Ukraina eta Errusia Ukrainaren zorrei buruz ados jarri ezin izan zirenean.

2009ko urtarrilean, desadostasun horrek etenaldiak eragin zituen Europako nazio askotan, eta Europako hemezortzi herrialdek Errusiatik Ukrainan zehar garraiatutako gas-horniduren murrizketa garrantzitsuak edo osoak jakinarazi zituzten. 2009ko irailean, bi herrialdeetako funtzionarioek adierazi zuten egoera kontrolpean zegoela eta ez zela beste gatazkarik izango gai horren inguruan, Ukrainako 2010eko lehendakaritza-hauteskundeetara arte behintzat. Hala ere, 2009ko urrian beste desadostasun bat gertatu zen Ukrainak Errusiatik 2010ean inportatuko zuen gas kantitateari buruz. Ukrainaren asmoa zen 2010ean gas gutxiago inportatzea, ekonomiaren atzeraldia zela eta industriak zituen beharrak murriztearen ondorioz; hala ere, Gazpromek azpimarratu zuen Ukrainak kontratuko betebeharrak bete eta aldez aurretik adostutako gas-kopuruak eskuratuko zituela.

2010eko ekainaren 8an, Stockholmeko arbitraje-auzitegi batek ebatzi zuen Naftogazek 12.100 milioi metro kubiko itzuli behar dizkiola RosUkrEnergori. RosukrEnergo Suitzan egoitza duen enpresa da, eta Gazpromek %50eko partaidetza kontrolatzen du. Errusiak 2009an Ukrainatik igarotzen ziren gasbideetatik gasa lapurtzea leporatu zion. Ukrainako zenbait goi-funtzionariok adierazi zuten itzulera "ez zela azkarra izango".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Propedeutika

**Propedeutika** arlo batean ikasketa sakonagoa egiteko edo beste arlo batzuetako metodologiarako oinarrizkoak diren ezaguerak biltzen dira. Era berean, zerbait beste arlo bat ikasteko egokia edo komenigarria denean, **propedeutikoa** dela esaten da.

## Kanpo estekak
Leizaola lehendakariaren kalea (Bilbo)

**Leizaola Lehendakariaren kalea** edota **Leizaola lehendakaria etorbidea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunea dagoen kale bat da. Izena Jesus Maria Leizaola lehendakaria zenaren omenez darama. Abandoibarra eremuan dago, eta Euskadi plaza eta Abandoibarra etorbidearen artean hedatzen da.

## Eraikin eta parke interesgarriak 
### Eraikinak 
Leizaola lehendakaria etorbidearen inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:

* Hotel Meliá Bilbao.
* Zubiarte merkataritza-gunea.
* Leizaola lehendakariaren kalearen 21. eta 27. zenbakiko etxebizitzak
* Parkeder eraikina
* Etxargi eraikina
* Artklass eraikina

Fitxategi:Bilbao - Hotel Meliá 14.jpg|Hotel Meliá Bilbao
Fitxategi:Bilbao - Centro Comercial Zubiarte 1.jpg|Zubiarte merkatalgunea
Fitxategi:Bilbao - Paseo de Rafael Sánchez Mazas.jpg|Leizaola lehendakariaren kalearen 21. eta 27. zenbakiko etxebizitzak
Fitxategi:Residencial_Parkeder_1.jpg|Parkeder eraikina
Fitxategi:Bilbao - Edificio Etxargi 1.jpg|Etxargi eraikina
Fitxategi:Bilbao - Edificio Artklass 3.jpg|Artklass eraikina

### Parkeak 
Leizaola lehendakaria etorbidearen inguruan honako parke nabarmen hau dago:

* Casilda Iturrizar parkea.

Fitxategi:Bilbao - Parque de Doña Casilda Iturrízar 17.jpg|Casilda Iturrizar parkea eta atzealdean Iberdrola dorrea.

## Garriobideak 
Bilboko Tranbiaren L1 linearen gertueneko geltokiak Abandoibarrako geltokia eta Euskalduna geltokia dira. Bestalde, Zubiarte merkatalgunearen aurrean Bilbobuseko Deustuko Zubia/Zubiarte eta Deustuko zubia geltokiak daude.

## Kanpo estekak
Diziplina (argipena)

**Diziplina** hitzak adiera zenbait ditu:
* diziplina, jarduera batean, bereziki ikasketa edo trebatze batean, ikasle, dizipulu edo mendeko batek jarraitu beharreko jarrera, irizpide eta arauen multzoa,
** diziplina militarra,
** diziplina kanonikoa,
** diziplina-espedientea, langile batek egindako akats, hutsegite edo arau-haustea aztertu eta dagozkion neurriak hartzeko prozesua, bereziki administrazio publikoan;
** diziplina-espediente (hezkuntza), ikasle batek egindako akats, hutsegite edo arau-haustea aztertu eta dagozkion neurriak hartzeko prozesua, bereziki hezkuntza erakundeetan;
* **diziplina** edo jakintza arloa, zientzietako arloetako bakoitza,
** diziplinartekotasuna, jakintza arlo desberdin zenbaiti batera dagokien eduki baten izaera;
* kiroletan, kirol diziplina, kirol generiko batean egon daitezkeen lehia mota desberdinak; adibidez, igeriketa kirola da, eta waterpolo eta igeriketa sinkronizatua kirol diziplinak dira (ikus, gainera, kirol modalitatea).
Alderantzizko transkriptasa

thumb|200px|Alderantzizko transkriptasaren egitura molekularra.
**Alderantzizko transkriptasa** edo **erretrotranskriptasa** RNA mendeko DNA polimerasa da, transkripzio genetikoaren alderantzizko prozesua burutzen duena. Hots, RNAtik abiatuta DNA sortzen du.

Transkripzio prozesua bizidun ia guztietan burutzen da, eta RNA polimerasa entzimaren bitartez RNA mezularia sortzen du:

:DNA → mRNA

mRNA horrek itzulpen izeneko prozesuan proteinak sortuko ditu.

Alderantzizko transkriptasak, aldiz, mRNA-tik abiatuta DNA sortzen du, erretrotranskripzio izeneko prozesuan:

:mRNA → DNA

Birus berezi batzuek (erretrobirusek) besterik ez dute entzima hori. Hori dela eta, erretrotranskripzioa aparteko fenomenoa da naturan.

Howard Temin, David Baltimore eta Renato Dulbecco ikerlariek entzima berezi hori aurkitu zuten 1970ean, eta Medikuntzako Nobel Saria lortu zuten 1975ean aurkikuntza horregatik.

Bioteknologian eta ingeniaritza genetikoan maiz erabiltzen da alderantzizko transkriptasa.

## Kanpo estekak
Andere (argipena)

**Andere** eta **andre** euskarazko hitzek adiera zenbait dituzte:
## Pertsonak 
* **andere** edo emakumea;
* andereño, eskolako maistra deitzeko modu bat;
* andere eta **andereño**, emakumearen trataera formala;
* **andrea** edo emaztea;
* **andere-serora** edo serora;
* andere xuria, Maskaradetako pertsonaia;
* **andere** edo panpina;

## Biologia 
* Andere-mahats, landarea
** Andere-mahats gorri espeziea.
** Andere-mahats beltz espeziea.
* **anderea**, erle erreginari ematen zaion izena.
* Andere-orratz hankagorri sorgin-orratza.
* Andere (Neandertala), Euskal Herrian aurkitutako Neandertalik zaharrenari emandako izena.

### Ikus, gainera 
* Andereño.
* Etxekoandrea.
Andereño (argipena)

**Andereño** hitzak adiera zenbait ditu:
* andereño, emakume ezkongabearen trataera;
* **andereño** edo maistra, haurren irakaslea; bereziki euskarazko ikastolen historiaren kontestuan.
* **andereño**, emakume gaztea, bereziki ezkongabea.
Maisu (argipena)

**Maisu** hitzak adiera zenbait ditu:
* maisua, haur txikien irakaslea;
* maisua, itsasontzietako ofiziala, itsastarren kargu dagoena.
* kontramaisua, itsasontzietako ofiziala, maisuaren bigarrena.
* **maisu**, guru eta lider espiritual eta erlijioso zenbaiti emandako izena (Jesus Nazaretekoa, Konfuzio, ...);
* arte martzialetan, maisua;
* xakean, nazioarteko maisu eta nazioarteko maisu handia;
* **Maisu** edo Alingano Maisu, 2001 urtean eraikitzen hasi zen Pazifikoko kanoa tradizionala, gerora hainbat itsasaldi luze egin dituena.
Komunikazioaren soziologia

**Komunikazioaren soziologia**, bitartekaritza sinbolikoaren ondorioz, batez ere masa-komunikabideen bitartez (irratia, zinea, telebista, internet...), sortzen diren portaera, jarrera eta arau soziokulturalak aztertzen dituen soziologiaren arloa da.

Komunikabideak eta mezu-mediatikoak aztertzerakoan, kontuan hartu behar da hauek testuinguru kultural, ekonomiko eta sozial desberdinetan dauden talde sozialengan eta gizabanakoengan duten eragina.

Arlo honetan lan egin duten soziologo nagusietako batzuk hauek dira:

* John Baptist Thompson
* Anthony Giddens
* Erving Goffman
* Alfred Schütz
* Jürgen Habermas
* Edward T. Hall
* Pierre Bourdieu

Euskal Herrian, Francis Jauregiberrik hainbat ikerketa egin ditu telefono mugikorren erabilpenaren inguruan.

## Kanpo estekak
Claroteidae

**Claroteidae** arrain siluriformeen familia da, Afrikako ur gezetan bizi dena..

Familia honen kideak lehen Bagridae familiaren barnean sailkatzen zituzten. Hala ere, familiaren monofiliua batzutan zalantzan jartzen dute.

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 84 espezie ditu, 15 generotan banaturik:
* Auchenoglanidinae subfamilia
** *Anaspidoglanis*
** *Auchenoglanis*
** *Notoglanidium*
** *Parauchenoglanis*
** *Platyglanis*
* Claroteinae subfamilia
** *Amarginops*
** *Bathybagrus*
** *Chrysichthys*
** *Clarotes*
** *Gephyroglanis*
** *Lophiobagrus*
** *Pardiglanis*
** *Phyllonemus*
* *incertae sedis*
** *Eaglesomia*†

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chlopsidae

**Chlopsidae** arrain angiliformeen familia da, mundu osoko koralezko uharrietan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 22 espezie ditu, 8 generotan banaturik:
* *Boehlkenchelys*
* *Catesbya*
* *Chilorhinus*
* *Chlopsis*
* *Kaupichthys*
* *Powellichthys*
* *Robinsia*
* *Xenoconger*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chlamydoselachus

***Chlamydoselachus*** marrazo hexankiformeen generoa da, ur sakonetan bizi dena. **Chlamydoselachidae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Chlamydoselachus africana* Ebert & Compagno, 2009
* *Chlamydoselachus anguineus* Garman, 1884
* †*Chlamydoselachus bracheri* Pfeil, 1983
* †*Chlamydoselachus fiedleri* Pfeil, 1983
* †*Chlamydoselachus garmani* Welton, 1983
* †*Chlamydoselachus goliath* Antunes & Cappetta, 2002
* †*Chlamydoselachus gracilis* Antunes & Cappetta, 2002
* †*Chlamydoselachus keyesi* Mannering & Hiller, 2008
* †*Chlamydoselachus landinii* Carrillo-Briceño, Aguilera & Rodriguez, 2014
* †*Chlamydoselachus lawleyi* Davis, 1887
* †*Chlamydoselachus tatere* Consoli, 2008
* †*Chlamydoselachus thomsoni* Richter & Ward, 1990
* †*Chlamydoselachus tobleri* Leriche, 1929

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cryptacanthodes

***Cryptacanthodes*** arrain pertziformeen generoa da, Atlantikoko eta Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. **Cryptacanthodidae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Cryptacanthodes aleutensis* (C. H. Gilbert, 1896)
* *Cryptacanthodes bergi* Lindberg, 1930
* *Cryptacanthodes giganteus* (Kittlitz, 1858)
* *Cryptacanthodes maculatus* D. H. Storer (D. H. Storer, 1839)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chironemus

***Chironemus*** arrain pertziformeen generoa da, Australiako eta Zeelanda Berriko kostaldetan bizi dena. **Chironemidae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Chironemus bicornis* (Steindachner, 1898)
* *Chironemus delfini* (Porter, 1914)
* *Chironemus georgianus* G. Cuvier, 1829
* *Chironemus maculosus* (J. Richardson, 1850)
* *Chironemus marmoratus* Günther, 1860
* *Chironemus microlepis* Waite, 1916

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chirocentrus

***Chirocentrus*** arrain klupeiformeen generoa da, Indiako eta mendebaldeko Ozeano Bareko itsasoetan bizi dena. **Chirocentridae** familia monotipikoa osatzen duen bakarra da.

## Espezieak 
* *Chirocentrus dorab* (Forsskål, 1775)
* *Chirocentrus nudus* Swainson, 1839

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andre (argipena)

**Andre** hitzak adiera zenbait ditu:
* **andre** edo andere, emakumea, adiera eta ñabardura zenbaitekin;
* Andre Maria;
* Andre, 1994ko filma.
Cheilodactylidae

**Cheilodactylidae** arrain pertziformeen familia da, Atlantikoko, Indiako eta Ozeano Bareko ur epeletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 27 espezie ditu, 4 generotan banaturik:
* Cheilodactylus
* Chirodactylus
* Dactylophora
* Nemadactylus

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hippotraginae

**Hippotraginae** Bovidae familiaren artiodaktiloaren barruko bizi dere antilope espeziearen animalia subfamilia bat da. Bere barruan 3 genero eta 8 espezie dute.

## Genero eta espeziea 
* *Addax*
** *Addax nasomaculatus*
* *Hippotragus*
** *Hippotragus equinus*
** *Hippotragus leucophaeus*
** *Hippotragus niger*
* *Oryx*
** *Oryx beisa*
** *Oryx dammah*
** *Oryx gazella*
** *Oryx leucoryx*

## Kanpo estekak
Chlorophthalmidae

**Chlorophthalmidae** arrain aulopiformeen familia da, mundu osoko ur epel eta tropikaletan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 17 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* *Chlorophthalmus* generoa (Bonaparte, 1840)
** *Chlorophthalmus acutifrons* (Hiyama, 1940)
** *Chlorophthalmus agassizi* (Bonaparte, 1840)
** *Chlorophthalmus albatrossis* (Jordan eta Starks, 1904)
** *Chlorophthalmus atlanticus* (Poll, 1953)
** *Chlorophthalmus bicornis* (Norman, 1939)
** *Chlorophthalmus borealis* (Kuronuma eta Yamaguchi, 1941)
** *Chlorophthalmus brasiliensis* (Mead, 1958)
** *Chlorophthalmus chalybeius* (Goode, 1881)
** *Chlorophthalmus corniger* (Alcock, 1894)
** *Chlorophthalmus ichthyandri* (Kotlyar eta Parin, 1986)
** *Chlorophthalmus mento* (Garman, 1899)
** *Chlorophthalmus nigromarginatus* (Kamohara, 1953)
** *Chlorophthalmus pectoralis* (Okamura eta Doi, 1984)
** *Chlorophthalmus proridens* (Gilbert eta Cramer, 1897)
** *Chlorophthalmus punctatus* (Gilchrist, 1904)
** *Chlorophthalmus zvezdae* (Kotlyar eta Parin, 1986)
* *Parasudis* generoa (Regan, 1911)
** *Parasudis fraserbrunneri* (Poll, 1953)
** *Parasudis truculenta* (Goode eta Bean, 1896)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chilodontidae

**Chilodontidae** arrain karaziformeen familia da, Hego Amerikako ur gezetan bizi dena.

## Generoak 
ITISek ez du familiatzat hartzen, baizik eta Anostomidae barnean dagoen **Chilodontinae** azpifamilatzat.

FishBaseren arabera, familiak egun 8 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* *Caenotropus* generoa (Günther, 1864)
** *Caenotropus labyrinthicus* (Kner, 1858)
** *Caenotropus maculosus* (Eigenmann, 1912)
** *Caenotropus mestomorgmatos* (Vari, Castro eta Raredon, 1995)
** *Caenotropus schizodon* (Scharcansky eta Santos de Lucena, 2007)
* *Chilodus* generoa (Müller eta Troschel, 1844)
** *Chilodus fritillus* (Vari eta Ortega, 1997)
** *Chilodus gracilis* (Isbrücker eta Nijssen, 1988)
** *Chilodus punctatus* (Müller eta Troschel, 1844)
** *Chilodus zunevei* (Puyo, 1946)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia

**Laneko Segurtasun eta Osasunerako Europako Agentzia** () EBeko estatu kideei eta interesa dutenei lan segurtasun eta osasunari dagokion informazio oro bildu, koordinatu eta banatzeko ardura duen Europar Batasuneko erakundea da.

## Kokalekua 
Miribilla eraikinean dago, izen berdineko auzoko Santiago de Compostela kalearen 12. zenbakian.

## Erakundea 
Europar Agentzia hau gizarte politikari dagokionez EBeko organu garrantzitsuenetako bat da. Baita erronka handieneei aurre egin beehar diena ere: bost segunduro EBeko langile batek lan istripu bat izan ohi baidu, eta bi orduoro langile bat arrazoi berdinerengatik hil ohi da.

EU-OSHAko egoitza Bilboko Miribilla auzoko Santiago de Compostela kale 12. zenbakian dago eta Lan Segurtasun Sistema, komunikazio eta administrazio adituez osatua dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Europako Segurtasun eta Lan Osasun Agentziaren webgunea
Chaunacidae

**Chaunacidae** arrain lofiformeen familia da, Atlantikoko Indiako eta Ozeano Bareko ur sakonetan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 22 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* *Chaunacops* generoa (Garman, 1899):
** *Chaunacops coloratus* (Garman, 1899)
** *Chaunacops melanostomus* (Caruso, 1989)
** *Chaunacops roseus* (Barbour, 1941)
* *Chaunax* generoa (Lowe, 1846):
** *Chaunax abei* (Le Danois, 1978)
** *Chaunax africanus* (Ho & Last, 2013)
** *Chaunax apus* (Lloyd, 1909)
** *Chaunax breviradius* (Le Danois, 1978)
** *Chaunax endeavouri* (Whitley, 1929)
** *Chaunax fimbriatus* (Hilgendorf, 1879)
** *Chaunax flammeus* (Le Danois, 1979)
** *Chaunax flavomaculatus* (Ho, Roberts & Stewart, 2013)
** *Chaunax latipunctatus* (Le Danois, 1984)
** *Chaunax mulleus* (Ho, Roberts & Stewart, 2013)
** *Chaunax nebulosus* (Ho & Last, 2013)
** *Chaunax nudiventer* (Ho & Shao, 2010)
** *Chaunax penicillatus* (McCulloch, 1915)
** *Chaunax pictus* (Lowe, 1846)
** *Chaunax reticulatus* (Ho, Roberts & Stewart, 2013)
** *Chaunax russatus* (Ho, Roberts & Stewart, 2013)
** *Chaunax stigmaeus* (Fowler, 1946)
** *Chaunax suttkusi* (Caruso, 1989)
** *Chaunax tosaensis* (Okamura y Oryuu, 1984)
** *Chaunax umbrinus* (Gilbert, 1905)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Channidae

**Channidae** arrain pertziformeen familia da, Afrika eta Asiako ur gezatan bizi dena..

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 37 espezie ditu, 2 generotan banaturik:
* *Channa* (33 espezie, Asiakoak)
* *Parachanna* (4 espezie, Afrikakoak)
* †*Anchichanna*
* †*Eochanna*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chaudhuriidae

**Chaudhuriidae** arrain sinbrakiformeen familia da, ekialdeko Asiako ur gezetan bizi dena..

## Genero eta espezieak 
FishBaseren arabera, familiak egun 10 espezie ditu, 6 generotan banaturik:
* *Bihunichthys* generoa Kottelat & Lim, 1994
** *Bihunichthys monopteroides* Kottelat & Lim 1994
* *Chaudhuria* generoa Annandale, 1918
** *Chaudhuria caudata* Annandale 1918
** *Chaudhuria fusipinnis* Kottelat & Britz 2000
** *Chaudhuria ritvae* Britz, 2010
* *Chendol* generoa Kottelat & Lim 1994
** *Chendol keelini* Kottelat & Lim 1994
** *Chendol lubricus* Kottelat & Lim 1994
* *Garo* generoa Talwar, Yazdani & Kundu 1977
** *Garo khajuriai* Talwar, Yazdani & Kundu 1977
* *Nagaichthys* generoa Kottelat & Lim 1991.
** *Nagaichthys filipes* Kottelat & Lim 1991
* *Pillaia* generoa Yazdani, 1972
** *Pillaia indica* Yazdani 1972
** *Pillaia kachinica* Kullander, Britz & Fang 2000

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Channichthyidae

**Channichthyidae** arrain pertziformeen familia da, hegoaldeko Hego Amerikako eta Antartikako kostaldeko ur hotzetan bizi dena.. Krill, kopepodoak eta beste arrainak jaten dituzte. Hemoglobinarik ez duten ornodun familia ezagun bakarra dira.

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 25 espezie ditu, 11 generotan banaturik:
* *Chaenocephalus*
* *Chaenodraco*
* *Champsocephalus*
* *Channichthys*
* *Chionobathyscus*
* *Chionodraco*
* *Cryodraco*
* *Dacodraco*
* *Neopagetopsis*
* *Pagetopsis*
* *Pseudochaenichthys*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Epifenomeno

**Epifenomenoak** fenomeno nagusi baten adierazpen edo agerraldiak dira, fenomeno nagusiaren gainean eraginik ez dutenak. Horrela, harri baten erorketa epifenomenoa da, erorketa eragiten duen grabitazioan eraginik ez duelako eta haren agerraldi huta delako. Aitzitik, ametsak ez dira epifenomenoak, ametsak bera eragiten duen loa eragin dezakeelako berriz.

## Kanpo estekak
Chaenopsidae

**Chaenopsidae** arrain pertziformeen familia da, Ozeano Bareko kostalde tropikaletan bizi dena.

## Generoak 
FishBaseren arabera, familiak egun 96 espezie ditu, 14 generotan banaturik:
* *Acanthemblemaria*
* *Chaenopsis*
* *Cirriemblemaria*
* *Coralliozetus*
* *Ekemblemaria*
* *Emblemaria*
* *Emblemariopsis*
* *Hemiemblemaria*
* *Lucayablennius*
* *Mccoskerichthys*
* *Neoclinus*
* *Protemblemaria*
* *Stathmonotus*
* *Tanyemblemaria*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak