open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1932ko Italiako Giroa

**1932ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 20. edizioa izan zen. 1932ko maiatzak 14 eta ekainak 5 artean ospatu zen, 3235 kilometroko ibilbidea eginez 13 etapatan banatuta, garaileak batez beste orduko 30,594 kilometroko abiaduran bete zituenak. Lasterketa Milanen hasi eta amaitu zen.

109 txirrindularik hasi zuten proba eta 66k amaitu zuten.

Antonio Pesenti izan zen garailea, 7. etapan egin zuen ihesaldi baten ondoren maillot arrosa bereganatuz eta hurrengo sei etapetan mantendu ondoren. Jef Demuysere bigarren izan zen, ordura arte, txirrindulari ez italiar batek lortutako emaitzarik hoberena izan zelarik. Remo Bertoni izan zen podiuma osatu zuen hirugarrena.

Giro honetan gainditu zen lehen aldiz batez besteko 30 kilometro orduko abiadura. Era berean, Hermann Buse izan zen etapa bat irabazi eta maillot arrosa jantzi zuen lehen alemaniarra.

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

## Kanpo estekak
1990eko Euskal Herriko Itzulia

**1990eko Euskal Herriko Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 30. ekitaldia izan zen. 1990eko apirilak 2 eta 6 artean egin zuten, 818 kilometroko ibilbidea eginez 5 etapatan banatuta.

Edizio honetan 10 talde profesional espainiarrek (Banesto, BH-Amaya, Kelme Ibexpress, Teka, ONCE, Lotus, Puertas Mavisa, Seur, Tulip eta Clas-Cajastur) eta zortzi talde atzerritarrek (Stuttgart, Histor-Sigma, RMO, Buckler, PDM, Carrera, Weinmann-SMM Uster eta 7Eleven) parte hartu zuten.

Garailea Julian Gorospe izan zen, 1983ko bere garaipena errepikatu zuena, bere garaipena Ibardinen amaitzen zen etapa erreginan oinarrituz eta bere distantzia azken erlojupekoan mantenduz.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak 
* 1990eko Euskal Herriko Itzuliko sailkapenak
* 1990eko Euskal Herriko Itzulia
1988ko Paris-Roubaix

**1988ko Paris-Roubaix** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 86. edizioa izan zen. 1988ko apirilak 10ean ospatu zen eta Dirk Demol belgiarrak irabazi zuen. Probak 266 kilometroko ibilbidea izan zuen.

## Sailkapena 
|}

## Kanpo estekak
1930eko Belgikako Itzulia

**1930eko Belgikako Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 19. edizioa izan zen. 1930eko maiatzean ospatu zen eta 5 etapa izan zituen. Garailea Émile Joly belgikarra izan zen.

## Sailkapena 
* 1. Émile Joly ()
* 2. Émile Decroix ()
* 3. Hector Van Rossem ()

*Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
2011ko Wimbledongo txapelketa - Emakumezkoen Bakarkakoa

## Serie buruak 
#  Caroline Wozniacki *(Laugarren Txanda)
#  Vera Zvonareva *(Hirugarren Txanda)
#  Li Na *(Bigarren Txanda)
#  Viktoria Azarenka *(Finalerdiak)
#  Maria Xarapova *(Finala)
#  Francesca Schiavone *(Hirugarren Txanda)
#  Serena Williams *(Laugarren Txanda)
#  *'Petra Kvitová (Txapelduna)
#  Marion Bartoli *(Final laurdenak)
#  Samantha Stosur *(Lehen Txanda)
#  Andrea Petkovic *(Hirugarren Txanda)
#  Svetlana Kuznetsova *(Hirugarren Txanda)
#  Agnieszka Radwańska *(Bigarren Txanda)
#  Anastasia Pavliutxenkova *(Bigarren Txanda)
#  Jelena Janković *(Lehen Txanda)
#  Julia Görges *(Hirugarren Txanda)

 Kaia Kanepi *(Lehen Txanda)
 Ana Ivanović *(Hirugarren Txanda)
 Yanina Wickmayer *(Laugarren Txanda)
 Peng Shuai *(Laugarren Txanda)
 Flavia Pennetta ''(Hirugarren Txanda)
 Shahar Pe'er *(Lehen Txanda)
 Venus Williams *(Laugarren Txanda)
 Dominika Cibulková *(Final laurdenak)
 Daniela Hantuchová * (Hirugarren Txanda)
 Maria Kirilenko *(Hirugarren Txanda)
 Jarmila Gajdošová *(Hirugarren Txanda)
 Ekaterina Makarova *(Lehen Txanda)
 Roberta Vinci *(Hirugarren Txanda)
 Bethanie Mattek-Sands *(Lehen Txanda)
 Lucie Šafářová *(Bigarren Txanda)
 Tsvetana Pironkova ''(Final laurdenak)

## Sailkapen fasea 
## Koadroa 
### Azken fasea 
### Goiko koadroa 
#### Lehen sekzioa 
## Erreferentziak 
* Koadro nagusia
2011ko Frantziako Tourra

**2011ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 98. edizioa izan zen. 2011ko uztailak 2an hasi eta uztailak 24an amaitu zen. Txirrindulariek 3452 kilometro egin zituzten 21 etapatan banatuta, kilometro guzti horietatik 65,5 erlojupekoak izan zirelarik, bi etapatan banatuta, horietako bat taldekako erlojupekoa izan zelarik. Gois Pasabidean hasi eta Parisen amaitu zen.

Garailea BMC Racing taldeko Cadel Evans australiarra izan zen. Sailkapen orokorrean gailentzeaz gain, etapa garaipen bat lortu zuen. Honekin batera, Leopard-Trek taldeko Andy Schleck luxenburgarra eta talde bereko anaia Frank Schleck igo ziren podiumera.

Lehenbiziko euskalduna, RadioShack-Nissan taldeko Haimar Zubeldia gipuzkoarra izan zen, sailkapen orokorreko hamabosgarren postuan amaitu zelarik.

## Taldeak 
### Taldeen aukeraketa 
UCI ProTour osatzen zuten 18 taldeek derrigorrez parte hartu zuten. Beste laurak Maila Profesional Kontinentalekoak izan ziren. Aurreikuspen guztiek Tourrean parte hartuko zuten 22 taldeak osatzeko falta ziren 4 taldeak Cofidis, FDJ, Team Europcar, Saur-Sojasun eta Geox-TMC taldeen artetik irtengo zirela adierazten zuten. Hauen atzetik, gonbidatuak izateko askoz aukera gutxiagorekin, Bretagne-Schuller eta Skil-Shimano taldeak zeuden. Azkenik, gonbidatuak izateko aukera gehien zituzten bost taldeetatik Geox-TMC izan zen kanpoan geratu zena, parte hartzeko aukera zuten talde frantziar guztiak gonbidatuz Bretagne-Schuller izan ezik (derrigorrez batek kanpoan geratu behar baitzuen, 4 baino ezin baitziren gonbidatu). Aurreko edizioan bezala, kanpoan geratu zena Kontinental Profesional mailako talde frantziar hasi berria izan zen.

### Taldeak eta taldeko liderrak 
Aukeraketa honen ondoren 22 taldek parte hartu zuten. ProTour mailako 18ek eta Kontinental Profesional mailako 4k: Cofidis, FDJ, Team Europcar eta Saur-Sojasun talde frantziarrek. Hala 198 txirrindulariko pelotoi bat, talde bakoitzeko 9 txirrindularirekin (lasterketa profesionaletarako ezarritako 200 txirrindulariko mugatik gertu). Talde parte-hartzaileak honako hauek izan ziren:

Bi txirrindulari amerikarrek historia egingo dute Tourraren edizio honetan. Movistar Teameko Andrey Amador eta Team Europcarreko Yohann Gène izango dira. Lehena, Tourrean parte hartzen duen lehen ertamerikarra, eta bigarrena, azal beltzeko lehena.

## Parte-hartzaileak 
Bi txirrindulari Tourraren historia sartu ziren: Andrey Amador (*Movistar Team*) eta Yohann Gène (*Team Europcar*), Itzulian parte hartu eta bukatzeko lehendabiziko ertamerikar eta beltza hurrenez hurren.

## Etapak 
## Sailkapenak 

### Sailkapen nagusia 
### Mendiko sailkapena 
### Puntukako sailkapena 
### Gazteen sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
## Sailkapenen eboluzioa 
## UCI World Tour 
2011n Frantziako Tourrak ProTeam taldeetako txirrindulariei puntuak eman zizkion baina ez kontinental mailakoei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ronan Pensec

**Ronan Pensec** (Douarnenez, Bretainia, 1963ko uztailaren 10) txirrindulari frantziar bat izan zen, profesionala 1986 eta 1997 artean.

Garaipenei dagokienez palmares labur batekin, Pensecek ohorezko postuak lortu zituen nazioarteko zenbait probarik garrantzitsuenetan. Bere ibilbide profesionaleko lehen urteetan txirrindularitza frantziarreko promesa gazte bat izan zen, 1986ko Frantziako Tourrean 6. amaitu zuelarik.

1986an bigarren izan zen Dauphiné Libéréan eta seigarren Frantziako Tourrean, Frantziako ziklokros txapelketa hirugarren amaitzeaz gain. 1987an hirugarren izan zen Romandiako Tourrean eta zazpigarren Paris-Nizan.

1988an bigarren izan zen Paris-Nizan, seigarren Munduko Txirrindularitza Txapelketan eta zazpigarren Frantziako Tourrean. 1989an, laugarren izan zen Milan-San Remon.

1990eko Frantziako Tourrean sailkapen nagusiko liderra izan zen 2 egunez, eta seigarren Frantziako errepide txirrindularitza txapelketan. 1992an Mediterraneoko Tourra bigarren amaitu zuen, zazpigarren Dauphiné Libéréa eta zazpigarren 1992ko Euskal Herriko Itzulia. 1993ko Frantziako errepide txirrindularitza txapelketan, berriz ere seigarren izan zen.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Mediterraneoko Tourra

**Mediterraneoko Tourra** () etapatan banatutako txirrindularitza lasterketa izan zen, Frantziako Mediterraneoko kostaldean otsaila erdialdean egiten zutena. Lehen edizioa 1974an egin zuten eta 2014ra arte iraun zuen. 2016an **La Méditerranéenne** izeneko lasterketak ordezkatu zuen.

Gerrie Knetemann da proba honetan garaipen gehien lortu zituena, hirurekin.

## Palmaresa 
### Mediterraneoko Tourra 
**Oharra:** 2010ean Alejandro Valverde deskalifikatu zuten, Puerto Operazioarekin lotura zuelakoan

### La Méditerranéenne 
## Palmaresa herrialdeka 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mediterraneoko Tourraren webgune ofiziala
37P/Forbes

**37P/Forbes** gure eguzki-sistemako aldikako kometa bat da. 1929ko abuztuak 1ean aurkitu zuen Alexander Forbes Irvine Forbesek Hegoafrikatik.

Bere nukleoak 1,9 kilometroko diametroa du.

## Kanpo estekak
Milagro (Ekuador)

**Milagro**, ofizialki **San Francisco de Milagro**, Ekuadorreko Guayas probintzian dagoen udalerria da, herrialdearen hego-mendebaldean hain zuzen ere. 190.000 bizilagun inguru dauzka. Hizkuntza ofiziala gaztelania da eta estatubatuar dolarra da erabiltzen den dirua.

eskuinera|300px|thumb|Milagroko enparantza bat. 2011.
## Nekazaritza 
Uzta nagusienak dira ananak eta azukre kanabera.

## Historia 
*Milagro* izenak kondaira batean dauka bere jatorria. Izan ere, 1784 urtean, Miguel de Salcedo joan zen herri horretara. Han, bere emaztea gaixotu egin zen, eta Salcedok, etsita zegoenez, bederatziurren bat (otoitz egiteko epe bat) antolatu zuen San Frantzisko Asiskoarentzat. Egun haietan, amerindiar bat Salcedorengana joan zen sendabelar batzuekin, bere emazteari emateko esaten. Egun gutxiren buruan, emaztea sendatu egin zen, baina Salcedok pentsatu zuen San Frantziskoren kontua izan zela. Egun hartatik, bere etxea eta herri osoak, *Milagro*ko izena hartu zuen (miraria gaztelaniaz).

## Klima 

## Kanpo estekak 
* www.milagro.gob.ec

## Erreferentziak
Alexander F. I. Forbes

**Alexander Forbes Irvine Forbes** (1871ko apirilaren 13a - 1959ko maiatzaren 15a) hegoafrikar astronomo bat izan zen.

Eskoziako Aberdeenshire konderriko Kinellar herrian jaio zen, eta Hegoafrikara 1896an joan zen. Eskoziara itzuli zen ikastera, baina 1909an betirako joan zen Hegoafrikara bizitzera. Arkitekto bezala lan egin zuen 1932 arte.

Hegoafrikako Elkarte Astronomikoko presidentea izan zen 1942 eta 1943 bitartean.

37P/Forbes aldikako kometa aurkitu zuen, "Pons-Coggia-Winnecke-Forbes" izeneko aldikako kometaren aurkitzaileetako bat ere bada, gaur egun kometa hau 27P/Crommelin deitzen den arren, bere orbita kalkulatu zuen astronomoaren omenez.
Delta Cygni

**Delta Cygni** (δ Cyg / 18 Cygni / HD 186882) Cygnus konstelazioko laugarren izarrik distiratsuena da, +2,86ko itxurazko magnitudea duelarik. Gaur egun izen propiorik ez duen arren, antzina **Ruc** (edo **Rukh**) eta **Urakhga** bezala ezagutzen zen, biak Rocekin lotuta, tamaina eta indar handiko hegazti mitiko bat zena. Rukh eta Urakhga izenak persieratik eta akadikotik datoz hurrenez hurren. Erabiltzen den beste izen bat, hau arabiar jatorrikoa, *Al Fawaris* (الفوارس), "zaldunak" esan nahi duena.

Eguzki-sistematik 171 argi urteko distantziara, Delta Cygni elkarrengandik nahiko gertu dauden bi osagaik eta urrunago dagoen hirugarren batek osatzen duten izar sistema bat da. Izar ikusgarria B9.5IV espektro motako eta 9800 Kelvineko tenperatura duen azpierraldoi bat da. 3 eta 3,3 eguzki masa arteko masarekin, bere erradioa gure eguzkiarena baino 4,7 aldiz handiagoa da, eta hau baino 180 aldiz argitsuagoa da. Beste izar bero batzuk bezala, bere errotazio abiadura oso azkarra da, gutxienez 135 kilometro segundokoa, gure eguzkiarena baino 60 aldiz handiagoa. Bere kidea F1V espektro motako eta 7300 Kelvineko tenperatura duen izar zuri-hori bat da, gure eguzkia baino 6,2 aldiz argitsuagoa delarik. Bere masa, gure eguzkiarena baino %60 gehiagoan estimatzen da. Bi izar hauen arteko batez besteko banaketa gutxi gora-behera 157 unitate astronomikokoa da (orbitaren eszentrikotasunak euren arteko distantzia 84 eta 230 unitate astronomiko artean aldatzea eragiten du), 780 urteko orbita periodoarekin. Hirugarren izarra, 12 magnitudekoa, askoz urrunago dago. K5V espektro motako eta 0,66 eguzki masako masa duen nano laranja bat da.

Delta Cygni izango da izar polarra gutxienez lau mendez AAko 11250. urte inguruan.

## Kanpo estekak
Azpierraldoi

Izar **azpierraldoi** bat sekuentzia nagusiko nano bat baino distiratsuagoa den baina izar erraldoiak bezain distiratsua ez den izar mota bat da.

Izar azpierraldoiek hidrogenoaren fusioa amaitu dute euren nukleoetan. Etapa honetan izarrek eguzki masa 1eko masa badute, erdigunea uzkurtu egiten da, bere tenperatura hidrogenoaren fusio fasea nukleoa inguratzen duen geruza batera eramateko haina handitzea eraginez. Ondorioz, izarra hedatu egiten da, erraldoi gorri bihurtzeko prozesuan beste pauso bat emanez.

Azpierraldoi fasearen hasieran (Procyon Aren kasua dena), diametroa eta argitasuna handitu egingo dira, baina izarra bera apur bat hoztuko da edo kolorez nabarmen aldatuko da. Erraldoi bihurtzetik gertuen dauden azpierraldoiek, sekuentzia nagusiko antzeko masadun beste izar batzuek baino diametro handiagoak eta tenperatura baxuagoak izango dituzte.

Yerkesen espektro sailkapenean, euren argitasuna IV klasekoa da.

## Lurretik gertuen dauden izar azpierraldoiak 
Iturria: Giant and subgiant stars within 100 ly (Solstation)

## Ikus, gainera 
* Izar egitura
* Izar eboluzioa

## Kanpo estekak
Arravani

**Arravani** edo **Arravani ponia** Greziako bertako zaldi arraza bat da. Arravani zaldia desagertzeko arrisku larrian dago, munduan 200-300 ale besterik ez baitira geratzen denera. Bere tamaina zein ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean sartzen da.

Arravani Balkanetako zaldi arrazen artean kokatzen da. Bertan Albaniako ponia, Ainosko zaldia, Pindoko ponia, Peneiako ponia, Skyros ponia, Krk-ko uharteko ponia,  zein Bosniako ponia daude.

Arravani poniak arraza konkretu bat baino, poni multzo ezberdinen izendapena da. Arravani poniak bereziki haurrak zaldiz ibiltzeko erabiltzen dira, baina baita helduen zela zalditzat ere, zeren ibiliran oso zaldi ziurra da. Nahiz eta gehienez 350 kiloko pisua izan, zaldi honek 100 kiloko laguna eraman dezake. Greziaz gain, arraza oso ezaguna da Alemanian.

## Arrazaren jatorri eta historia 
Arravani zaldi arrazaren jatorrian erromatar zaldien, Egiptoko arabiar zaldien, Medernen, Pindoko ponien zein Turkiako arabiar zaldien arteko gurutzaketak daude. Nahasketa hauetatik sortu zen arraza bat otzana eta oso egokia zaldiz ibiltzeko zein baserri lanetarako.

Arravani turkieraz zaldi hauen trosta mota adierazten du. Zaldi mota honen jatorria Grezian duela 3.500 urtetan koak dezakegu. Bere jatorria Kreta zein Arkadiako mendietan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Arrazari buruzko WEB horrialdea

### Bideoak 
* Arravani ponia zela zalditzat. https://www.youtube.com/watch?v=riLWSzxiuYc
Proteina globular

[thumb|200px|Proteina globular baten egitura tridimentsionala ([hemoglobinarena).]]

**Proteina globularrak** itxuraren arabera sailkaturiko proteinak dira, dauden hiru motatako bat (besteak zuntzezko proteinak eta bitartekoak izanik). Zuntzezko proteinen aldean uretan disolbagarriagoak dira, disoluzio koloidalak osatuz.

Proteina hauen egitura tertziarioa esferikoa da, kate polipeptidiko tolestuek itxura hori hartzen baitute. Proteina hauetan talde apolarrak (hidrofoboak) molekularen barnealdean kokatzen dira, uraren kontaktua saihesteko. Talde polarrak, aldiz, kanpoalderuntz orientatuta daude. Elkarrekintza hidrofobo eta hidrofilo horiek molekularen itxura espazialean eragina handia izaten dute.

Proteina askok egitura globularra dute: entzima gehienek, intsulina hormonak, immunoglobulina guztiek, hemoglobinak, etab.

## Kanpo estekak
Fujientomon

***Fujientomon*** Proturaren barruko genero bat da, Sinentomata taldean, **Fujientomidae** familiako genero bakarra. Bi espezie daude barruan:

* *Fujientomon dicestum* Yin, 1977
* *Fujientomon primum* Imadaté, 1964

## Erreferentziak
The Wild Mountain Thyme

**The Wild Mountain Thyme**, baita **Purple Heather** eta batez ere **Will You Go Lassie, Go** izenez deitua (euskaraz "Ezkai Mendi Basatia", "Txilar Purpura" eta "Joango al zara, neskatoa, joango") jaiotzez Belfastekoa zen Francis McPeake musikariak 1957an idatzitako irlandar abesti bat da.

Halere, nahiz eta berez Irlandan konposatua eta abestua izan, abesti hau Eskoziako ikur bilakatu diren abestietako bat da eta herrialde horrekin oso estuki lotu ohi da. Abesti honen aldaerak musikari eta abeslari ugarik burutu izan dituzte, ekitaldi ugaritan ere entzun izaten da, kirol ekitaldietatik hasi eta hiletetaraino.

## Hitzak 
eskuinera|thumb|*The Wild Mountain Thyme* abestia entzungai. Christoph Nolte abeslariaren bertsioa.

## Kanpo estekak 
* The Corries taldearen *Will You Go Lassie, Go* abestiaren bertsioa entzungai 
* Dick Gaughanen *Will You Go Lassie, Go* abestiaren bertsioa entzungai 
* Bob Dylanen *Will You Go Lassie, Go* abestiaren bertsioa entzungai 
* Joan Baezen *Will You Go Lassie, Go* abestiaren bertsioa entzungai
Myodocopa

**Myodocopa** ostracodaren barruko krustazeo azpiklase bat da. Tradizionalki Myocopoda eta Podocopa izan dira Ostracodaren barruko bi azpiklaseak, baina dudak daude euren benetako erlazioen inguruan.

Oskola ez da oso kaltzifikatua, bigarren antena parean dagoen exopodioak 8-9 artikulazio artean ditu. Oskolaren alde bentrala ez da ganbila eta balbak ez dira asko gainezartzen.

## Familiak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q35409 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q898458 }
|sort=label
|columns=P225:Familia,P18:Irudia
|row_template=Zutabe_formatoa/Familiak
|thumb=80
}}
1989ko Paris-Roubaix

**1989ko Paris-Roubaix** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 87. edizioa izan zen. 1989ko apirilak 9an ospatu zen eta Jean-Marie Wampers belgiarrak irabazi zuen. 265 kilometroko ibilbidea egin zen.

## Sailkapena 
|}

## Kanpo estekak
1525 Savonlinna

**1525 Savonlinna** asteroide gerrikoan aurkitutako 1525. asteroidearen izena da. 1939ko irailak 18an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 SC** zen. Bere izena Savonlinna hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1526 Mikkeli

**1526 Mikkeli** asteroide gerrikoan aurkitutako 1526. asteroidearen izena da. 1939ko urriak 7an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 TF** zen. Bere izena Mikkeli hiriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1527 Malmquista

**1527 Malmquista** asteroide gerrikoan aurkitutako 1527. asteroidearen izena da. 1939ko urriak 18an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1939 UG** zen. Bere izena Gunnar Malmquist astronomo suediarragatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamahiru

**Berrehun eta berrogeita hamahiru** (253) berrehun eta berrogeita hamabiaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hamalauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
English kostaldea

**English kostaldea** () Antartikako penintsularen mendebaldeko kostalde zati bat da (Palmer Lurraldearen hegomendebaldeko muturra), Buttress nunatakak, Rymill kostaldearekin muga egiten duena eta Rydberg penintsularen artean, azken hau penintsula antartikoaren hegomendebaldeko muturra, 2009an Antartikan Ikertzeko Batzorde Zientifikoak definitu zuena eta Ellsworth Lurraldeko Bryan kostaldeagandik banatzen duena.

Antartandeek English kostaldea penintsula antartikoaren ekialdeko ertzean dauden kostaldeak diren Black kostaldea eta Lassiter kostaldeagandik banatzen dute. Jurgi VI.a itsasarteak English kostaldea Alexandro I.a uhartetik banatzen du. Kanalean Eklund uharteak daude. Ronne badian, Bellingshausen itsasoan English kostaldearen parean Spaatz uhartea, Smyley uhartea, Sims uhartea eta Case uhartea daude.

English kostaldea airetik aurkitu zuen 1940ko abenduan Finn Ronnek, C. R. Eklundek eta Ameriketako Estatu Batuetako Zerbitzu Antartikoko beste kide batzuek. Bere izena Robert English kapitainaren omenez jaso zuen, Richard Evelyn Byrdek 1933 eta 1935 artean egin zuen espedizioko kide bat zena.

## Lurralde aldarrikapenak 
Argentinak 74º Mendebal longitudetik ekialdera dagoen English kostaldearen zatia Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte.

Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:

* Argentinak
* Txilek
* Erresuma Batuak *English Coast*

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamabi

**Berrehun eta berrogeita hamabi** (252) berrehun eta berrogeita hamaikaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hamahiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Galiziako Traineru Txapelketa

[thumb|280px|[Club de Remo Cabo da Cruz|Cabo da Cruz da Galiziako txapelketa gehien irabazi dituen taldea, gizonezkoetan zein emakumezkoetan.]]
[thumb|280px|[Sociedad Deportiva Tiran|S.D. Tiránek hamar garaipen ditu.]]
**Galiziako Traineru Txapelketa** () 1984tik aurrera Galiziako traineruen artean jokatzen den titulua da. Lehenengo bi sailkatuek Espainiako Traineru Txapelketa jokatzen dute.

## Aurrekariak 
1973 eta 1974ko txapelketak E.D. As Xubias en pabiloian daude.

1979an probintziako tituluak jokatzen ziren. Horrela bi txapelketa zeuden, *Galicia Norte* izenekoa A Coruñako probintziari zegokiona eta *Galicia Sur*, Pontevedrako probintziakoa. Iparraldean Cabo Cruz izan zen nagusi eta hegoaldean Samertolameu (Meira), bakoitza sei garaipenekin.

1988an aurretik Galicia Norte (Pueblak irabazia) eta Galicia Sur (Samertolameuk irabazia) jokatu ziren eta ondoren Xunta de Galicia bandera.

## Xunta de Galiza 
Federazioa sortzerakoan traineru guztiek elkarrekin jokatzeko apustua egin zen, *Bandeira Xunta de Galiza* sortuz.

## Garaipenak 
## Emakumezkoen Txapelketa 
[thumb|280px|[Club de Remo Cabo da Cruz#Emakumezkoen trainerua|Cabo da Cruz da Galiziako txapelketa gehien irabazi dituen taldea.]]
2010, 2014 eta 2016an Emakumezkoen Txapelketa jokatzeko saiakerak egin ziren baina bi traineru baino aurkeztu ez zirenez Federazio Trofeoa izan zen eta ez da Galiziako txapelketako palmaresean kontatzen. 2019an zazpi traineru aurkeztu ziren, inoiz baino gehiago, baina 2020an hiru besterik ez.

* (*) beste elkarte batekin partekatua.

## Ikus, gainera 
* Espainiako Traineru Txapelketa
* Euskadiko Traineru Txapelketa
* Kantabriako Traineru Txapelketa
* Asturiasko Traineru Txapelketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamabost

**Berrehun eta berrogeita hamabost** (255) berrehun eta berrogeita hamalauaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamasei

**Berrehun eta berrogeita hamasei** (256) berrehun eta berrogeita hamabostaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamazazpi

**Berrehun eta berrogeita hamazazpi** (257) berrehun eta berrogeita hamaseiaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hemezortzi

**Berrehun eta berrogeita hemezortzi** (258) berrehun eta berrogeita hamazazpiaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

Berrehun eta berrogeita hamazortzi

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hemeretzi

**Berrehun eta berrogeita hemeretzi** (259) berrehun eta berrogeita hemezortziaren ondoren eta berrehun eta hirurogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

Berrehun eta berrogeita hemezortzi

## Kanpo estekak
Berrehun eta hirurogei

**Berrehun eta hirurogei** (260) berrehun eta berrogeita hemeretziaren ondoren eta berrehun eta hirurogeita bataren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
1991ko Euskal Herriko Itzulia

**1991ko Euskal Herriko Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 31. edizioa izan zen. 1991ko apirilak 8 eta 12 artean egin zuten eta 830 kilometroko ibilbidea egin zen 5 etapatan banatuta.

Edizio honetan 11 espainiar talde profesionalek (Banesto, ONCE, CLAS-Cajastur, Amaya Seguros, Seur, Lotus, Paternina Don Zolio, Puertas Mavisa, Artiach, Wigarma eta Kelme Ibexpress) eta beste 11 talde atzerritarrek (Gatorade Chateau D'Ax, Buckler, PDM, Motorola, Panasonic, Carrera, Toshiba, Lotto, Weinmann-Eddy Merckx, Telekom eta Tonton Tapis) parte hartu zuten.

Garailea Claudio Chiapucci italiarra izan zen, bere garaipena Ibardin gainean amaitzen zen etapa erreginan oinarrituz eta bere distantzia mantenduz azken erlojupekoan.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak 
* 1991ko Euskal Herriko Itzuliko sailkapenak
* 1991ko Euskal Herriko Itzulia
Johan Bruyneel

**Johan Bruyneel** (Izegem, 1964ko abuztuak 23) txirrindulari ohi belgiar bat da, profesionala 1989 eta 1998 artean, denbora horretan 29 garaipen lortu zituelarik.

1996an Atlantako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen.

Errodadore ona, bere palmaresean Frantziako Tourrean lortutako bi garaipen ditu, lasterketa honetan behin 7. amaitzea lortu zuelarik. Espainiako Vueltan ere lortu zuen etapa garaipen bat, lasterketa honetan 3. postuan amaitzea lortuz.

Bere karrera profesionala amaitu ostean, Johan Bruyneel Us Postal taldeko kirol zuzendari bihurtu zen, talde honetan Tourra zazpi aldiz irabazi duen Lance Armstrongek korritu zuelarik, baita Espainiako Vuelta hiru aldiz irabazi duen Roberto Herasek ere. Talde honetan ere (Discovery Channel izenarekin) Frantziako Tour bat irabazi zuen Alberto Contadorrekin. Paolo Savoldellik bere bigarren giroa Johan Bruyneelen agindupean lortu zuen 2005ean.

2007an, eta US Postalen ondorengoa zen Discovery Channel desagertu ondoren, Astana taldearen manager orokor bihurtu zen.

2009ko uztailak 23an, Lance Armstrongek "sortu" zuen RadioShack taldeko zuzendari izatera pasa zen, RadioShack taldearen babesle nagusia den enpresa estatubatuar bat delarik.

## Palmaresa
Flèche Namuroise

**Flèche Namuroise** jada desagertua dagoen txirrindularitza lasterketa belgiar bat da. 1996tik 2002 arte korritu zen, 2001ean izan ezik.

Irailean ospatzen zen. Bakar batek ere ez zuen proba hau bi aldi edo gehiagotan irabazi.

## Palmaresa 
* 1996:  Rudy Verdonck
* 1997:  Johan Bruyneel
* 1998:  Renaud Boxus
* 1999:  Wilfried Cretskens
* 2000:  Ronald Mutsaars
* 2001: *Ez zen ospatu*
* 2002:  Pieter Ghyllebert

## Palmaresa herrialdeka 
## Kanpo estekak
Liga Berdea (Finlandia)

**Liga Berdea** () finlandiar alderdi politiko ekologista bat da, 1987an sortutakoa eta Europako Alderdi Berdearen barnean dagoena.

## Historia eta hauteskundeetako emaitzak 
### Finlandiako hauteskundeak 
Lehen diputatu berdeak Finlandian 2 hautagai independente izan ziren, 1983an aukeratuak izan zirenak, eta, ordutik, 1995ean izan ezik, hauteskunde bakoitzean euren aurreko emaitza hobetu dute.

1987ko hauteskundeetan, alderdiak 4 ordezkari lortu zituen, eta 10 1991n. Liga Berdeak, 1995ean 9 ordezkari lortu zituen, eta gobernu nazionala osatu zuen Finlandiako Alderdi Sozialdemokratarekin. Pekka Haavisto izan zen, orduan, *Ingurugiro eta Garapenerako Laguntzako Ministroa*. 1993an Indulis Emsis letoniarraren ondoren, ministro izendatua izan zen bigarren europarra izan zen.

1999an, Liga Berdeak botoen %7,3a lortu zuen, hala 11 ordezkari lortuz. Gobernuan 2002ko maiatzak 26 arte mantendu ziren, gobernu koalizioa Olkiuloto-3 izeneko zentral nuklear berri bat eraikitzeko erabakiaren aurka protestatzeko utzi zutenean. Moratoria apurtzeko erabaki hau, parekorik ez zuena Mendebaldeko Europa guztian, zabalki erantzun zuten era berean Europar Berdeetako kideek. 2003an botoen %8a eta 14 ordezkari eta eta 2007an botoen %8,5a eta 15 ordezkari (14 2008an transfuga baten ondoren) lortu zituen. Orduan, berriz gobernuan sartu ziren bi ministeriotako ardura hartuz: Lanekoa (lehenik Tarja Cronbergek eta ondoren Anni Sinnemäkik okupatu zutena) eta Justiziakoa (Tujia Braxen ardurapean).

1983tik 2003 arte, alderdi hau botoen %1,4a jasotzetik botoen %8a jasotzera pasa da, pos-komunistak %13,5etik %9,9raino jeitsi diren bitartean (%3,5 bat), sozialdemokratak ere jeitsi egin dira (%2,2), beraz, oso litekeena da alderdi honek finlandiar ezkerreko beste alderdietako sektoreak erakarri izana.

### Legebiltzarreko hauteskundeak 
* *Artikulu nagusia: Finlandiako hauteskunde orokorrak*

### Udal hauteskundeak 
thumb|Liga Berdearen emaitzak 2008ko udal hauteskundeetan.
0 % &nbsp;
0–2 % &nbsp;
2–4 % &nbsp;
4–6 % &nbsp;
6–8 % &nbsp;
8–10 % &nbsp;
10–12 % &nbsp;
12–14 % &nbsp;
>14– %

### Europar Legebiltzarrerako hauteskundeak 
Finlandia 1995ean sartu zen Europar Batasunean, Austria eta Suediarekin batera, Europar Legebiltzarreran laugarren Legealdian (1994-1999), 16 eurodiputatu emanez 1996 eta 1999an, 14 2004an eta 13 2009an. 1996ko lehen hauteskundeetatik, Liga Berdeak beti lortu ditu 1 edo 2 eserleku ospatu diren hauteskunde guztietan. Heidi Hautala, eurodiputatua 3 legealditan izan dena, eta egungoan, 2009-2014an ere badena eta Satu Hassi ministro ohia, hiru aldiz aukeratua eta orain ere eurodiputatua dena nabarmentzen dira.

Alderdi hau Europako Alderdi Berdearen zati da 2004an sortu zenetik (europar mailako alderdi ekologista), hau, aldi berean, 1999tik Berdeak/EAAren legebiltzar taldearen barnean dagoena.

## Ikus, gainera 
* Osmo Soininvaara

## Kanpo estekak 
* www.vihrealiitto.fi Alderdiaren webgune ofiziala.
1931ko Belgikako Itzulia

**1931ko Belgikako Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen 20. edizioa izan zen. 1931ko ekainak 3 eta 7 artean ospatu zen, 1057 kilometroko ibilbidea eginez 4 etapatan banatuta.

## Etapak 
* 1. etapa (ekainak 3): Brusela-Lieja (247 kilometro)
* 2. etapa: Lieja-Luxenburgo (250 kilometro)
* 3. etapa: Luxenburgo-Namur (280 kilometro)
* 4. etapa (ekainak 7): Namur-Brusela (280 kilometro)

## Etapa sailkapenak 
### 1. etapa 
* 1. Alfred Haemerlinck () 7o41'46"
* 2. Emile Joly ()
* 3. Maurice Seynaeve ()

### 2. etapa 
* 1. Maurice De Waele () 8o29'05"
* 2. Camille Degraeve ()
* 3. Georges Laloup ()

### 3. etapa 
* 1. Ernest Mottard () 6o07'37"
* 2. Alfred Haemerlinck ()
* 3. Maurice De Waele ()

### 4. etapa 
* 1. Alfred Haemerlinck () 9o00'14"
* 2. Jean Wauters ()
* 3. Jules Deschepper ()

## Sailkapena 
* 1. Maurice De Waele () a 31o25'05"
* 2. Camille De Graeve () d.b.
* 3. Jean Wauters () + 14'56"
* 4. Emile Decroix () + 16'52"
* 5. Alfred Haemerlinck () + 19'30"
* 6. Gérard Desmet () + 25'01"
* 7. Alfons Schepers () + 28'05"
* 8. Jozef Horemans () + 29'26"
* 9. Jules Deschepper () + 33'10"
* 10. Hector Van Rossem () + 36'13"
* 11. Aimé Dossche () + 38'37"
* 12. Clément Leemans () + 38'39"
* 13. Auguste Van Tricht () + 39'32"
* 14. Louis Rolus () + 51'00"
* 15. Félicien Vervaecke () + 51'57"
* 16. Frans Guerinckx () + 52'05"
* 17. Odile Van Eenooghe () + 1o02'07"
* 18. Achille Viaene () + 1o02'44"
* 19. André Casterman () + 1o19'01"
* 20. Marcel Houyoux () + 1o20'32"
* 21. Henri Cornelis () + 1o22'04"
* 22. Ernest Mottard () + 1o25'50"
* 23. François Audenaert () + 1o07'17"
* 24. Alfred Sira () + 2o07'18"
* 25. Camille Declercq () + 2o30'39"
* 26. Emile Brouillard () + 3o00'39"
* 27. Léon Sonnet () + 3o01'23"
* 28. Felix Sellier () + 3o17'50"
* 29. Louis Henri () + 3o22'55"

*Artikulu hau italierazko wikipediatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Korintoko Liga

[thumb|250px|Filipo II.a Mazedoniakoaren erresumaren mapa hil zenean, [K.a. 336an, Korintoko Liga horiz adierazia dagoelarik.]]
**Korintoko Liga** (jatorrian *Liga Heleniarra*) Filipo II.a Mazedoniakoa erregeak K.a. 338 eta K.a. 337 artean iraun zuen Keroneako guduaren ondoren sortu zuen estatu greziarren federazio bat izan zen.

Korintoko Liga, hasiera batean, bake hitzarmen bat zen, gero Persia inbaditzeko eta Mediar Gerretan greziar tenpluen profanazioa mendekatzeko aliantza bat izan zelarik. Liga Dario III.aren akemenidar inperioaren aurkako gerran indar militarren erabilera errazteko sortu zen. Korintoko Liga, gainera, bake orokorra (koine eirene) mantendu eta bermatzeko asmoa zuen erakunde bat zen.

Klausula nagusiak honakoak ziren:

* Estatu kideen konstituzioak bermatzen ziren batzean.
* Sinedriona edo ordezkarien kongresua, Korinton biltzen zen.
* Ligak beste edozein estatu kideren aurkako edozein eraso edo matxinada eragozteko lan egingo zuen.
* Ligak estatu kideek euren tamainen araberako proportzioan ezarritako armada bat mantenduko zuen.
* Filipo izango zen Ligako armadaren komandante edo *hegemon* izendatua.

Orotara, Ligako klausulekin, Filipok Korinton, Tebasen eta Artan izango zituen soldaduak.

## Kanpo estekak
Korintoko golkoa

**Korintoko golkoa** () Greziako golko bat da. Peloponeso penintsula eta Grezia kontinentalaren artean dago. Golkoa bera Patrasko golkoaren jarraian hasten da, itsasarteak Joniar itsasora duen irteera delarik. Bi golko hauen elkarketa da antzina **Lepantoko golkoa** izenaz ezaguna, 1571n Lepantoko gudu ospetsua gertatu zen tokia. Golko estu eta luze bat da, honen ekialdeko muturrean Korinto hiria dagoelarik. Lepanto hiria, gaur egun Naupakto deitua, justu bi golkoen arteko banalerroan dago.

XIX. mendearen amaieran Korintoko kanala ireki zen, irekiera artifizial batek Korintoko istmoa zeharkatzen du eta golkoa Egeo itsasoarekin lotzen du. Kanalak sei kilometro baino gehixeago neurtzen du, eta itsas garraiorako bide garrantzitsu bezala erabiltzen da.

## Historia 
Otomandar Grezian, golkoa *Lepantoko golkoa* bezala ezagutu zen. Bertan gertatu zen 1571n Lepantoko hirugarren gudua, otomandar flota suntsitu zuena. 1772an, beste otomandar flota bat suntsitu zuten errusiarrek golkoaren sarreran. Lepanto hiria gaur egungo Naupakto da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Los Angeles Memorial Sports Arena

**Los Angeles Memorial Sports Arena** Kaliforniako Los Angeles hiriko University Park auzoan, Exposition Parken dagoen kirol anitzeko eraikin bat da. Los Angeles Memorial Coliseumetik gertu dago, Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitatearen kanpusetik hegoaldera.

## Historia 
Los Angeles Memorial Sports Arena 1959ko uztailak 4an ireki zen. Lehen ikuskizuna José Becerra eta Alphonse Halimiren arteko Oilar Pisuko titulua lortzeko boxeo borroka bat izan zen, 1959ko uztailak 8an ospatu zena. Los Angeles Memorial Sports Arena ondoan duen Los Angeles Memorial Coliseumen instalakuntza senide bat bihurtu zen, NBAko Los Angeles Lakers taldeak 1960 eta 1967 artean etxeko partiduak jokatu zituen tokia ere izan zen, Los Angeles Clippersena 1984 eta 1999 artean, Los Angeles Kingsena euren estreineko denboraldian, 1967an, NCAAko Southern California Trojansen saskibaloi taldearena 1959 eta 2006 artean, AFLko Los Angeles Cobrasena 1988an eta ABAko Los Angeles Stars taldearena 1968 eta 1970 artean.

Clippersek eta Trojansek pabilioi hau utzi zutenetik, hau, inguruan eta munduan instalakuntza ezezagunago bihurtu da. Guzti hau gora-behera, Memorial Sports Arenak oraindik institutuko saskibaloi txapelketak eta noiz behinka kongresuak eta kontzertuak hartzen ditu, ikuskizun hauek askoz maila txikiagokoak direlarik Staples Center eta Galen Center bezalako beste pabilioi batzuen ospea kontutan hartuz.

Ireki zen egunetik, Los Angeles Memorial Sports Arenak 1960ko Kongresu Nazional Demokratikoa, NCAAko 1968ko eta 1972ko saskibaloiko Final Fourrak, NCAAko emakumezkeen saskibaloiko 1992ko Final Fourra, 1963ko NBAko All Star Gamea, 1984ko Los Angeleseko Olinpiar Jokoetako boxeo lehiaketak, WrestleMania VII 1991n eta WWEko beste gertakari batzuk hartu ditu.

## Kanpo estekak 
* Los Angeles Memorial Sports Arenaren webgune ofiziala
1933ko Italiako Giroa

**1933ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 21. edizioa izan zen. 1933ko ekainak 6 eta 28 artean ospatu zen, 3343 kilometroko ibilbidea eginez 17 etapatan banatuta, irabazleak batez beste 30,043 kilometro orduko abiaduran bete zituenak. Lasterketa Milanen hasi eta amaitu zen.

97 txirrindularik hasi zuten proba eta 51k amaitu zuten.

Alfredo Binda izan zen edizio honetako garaile, hala bere bosgarren Giroa lortuz, beranduago, soilik Eddy Merckxek berdindu duen errekorra. Jef Demuyserek, hiru etapatan lider izan zena, berriz ere bigarren izan zen. Domenico Piemontesik osatu zuen Giro honetako podiuma.

Giro honetan ospatu zen lehen aldiz erlojupeko etapa bat, 13.a, Bolonia eta Ferrara artean, 62 kilometro eginez. Binda izan zen garailea.

Urte honetan, gainera, Mendiko sailkapena agertu zen, sailkapen honetako liderra maillot berde batekin bereizten zelarik. Alfredo Bindak sailkapen hau ere irabazi zuen.

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

|}

## Kanpo estekak
Berrehun eta berrogeita hamalau

**Berrehun eta berrogeita hamalau** (254) berrehun eta berrogeita hamahiruaren ondoren eta berrehun eta berrogeita hamabostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Akorde

Musikan, **akordea** aldi berean entzuten diren eta harmonia bat osatzen duten noten multzoa da. Ez da derrigorrezkoa denak batera jotzea: arpegioak, adibidez, akordetzat har daitezke. Akordeak eta akordeen segidak askotan erabiltzen dira Mendebaldeko, Afrikako eta Ozeaniako musikan, baina ez da agertzen munduko beste toki batzuetako musikan.

Akordeak musika tresna beraren notekin edo tresna ezberdinekin (giza ahotsa barne) sor daitezke. Akorde bat oktaba bat osatzen duten hamabi notetatik hiru eta zazpi artean erabiliz eratzen da, notak oktaba berekoak edo ezberdinetakoak izan daitezkeelarik. Bi musika notaren arteko distantziari musika bitarteko deritzo; bitartekoek, konbinatuta, akorde motak zehazten dituzte. Akorde bakoitzak funtsezko tonu bat du, musika notetako edozein izan daitekeena (do, do♯, re, mi♭, mi, fa, fa♯, sol, la♭, la, si♭, si). Funtsezko tonu horrek akordearen tonalitatea zehazten du eta bere bitartekoen erreferentzia da.

Akorderik arruntena hiru notaz osatutako triada deritzona da. Nota gehiago erants daitezke, kuatriadak, etab. sortuz. Triadak maiorrak edo minorrak izan daitezke.

Akordeen segidari progresio harmoniko deritzo. Abesti batean, progresio harmonikoek musika laguntzaileak jarraitu behar duen bide orokorra finkatzen dute, bai eta melodia nagusiak gehienetan jarraitzen duena ere.

## Kanpo estekak 
* Graduak eta akordeak *hiru.com* webgunean
National Football League

**National Football League** (euskaraz *Futbol Amerikarreko Liga Nazionala*), bere ingelesezko siglak diren **NFL**gatik ezagunagoa, AEBetako amerikar futbol profesional ligarik handiena da, eta herrialde honen kirol jabetzarik handienatzat hartzen da. NFLk Kirol Elkarte izaera juridikoa hartzen du, bere kideek kontrolatzen dutena. 11 taldek sortu zuten 1920an **American Professional Football Association** izenarekin (ligak bere izena **American Professional Football League**gatik aldatu zuen 1921ean, 1922an gaur egun duenagatik aldatzeko). Gaur egun, NFL AEBetako zenbait hiri eta eskualdetan ezarrita dauden 32 frankiziak osatzen dute. Bi konferentziatan banatzen da: Nazionala (NFC) eta Amerikarra (AFC). Era berean, konferentzia bakoitza lau dibisioz osatuta dago (Iparraldea, Hegoaldea, Ekialdea eta Mendebaldea), eta hauetako bakoitza lau talde ezberdinez.

Denboraldi erregularrak hamazazpi asteko egutegi batean datza, hauetan zehar talde bakoitzak atseden aste bat duelarik (bye week deitua), dibisio bereko arerioen aurkako sei partidetan datzalarik, baita dibisioarteko eta konferentziarteko zenbait partidetan ere. Denboraldia iraileko lehen aste osoko osteguneko gauean hasten da (Labor Dayaren ondorengo osteguna) eta urtarrila hasiera arte jarraitzen du.

Denboraldi erregularra amaitzean, konferentzia bakoitzeko sei taldek playoffak jokatzen dituzte, zuzeneko kanporaketako sistema bat partidu bakarrean hamabi taldeen artean, txapelketa lortzeko amaierako partidua den Super Bowl ospetsuarekin amaitzen dena. Partidu hau aldez aurretik erabakitako zelai batean jokatzen da, ohi NFLan talderen bat duen hiriren batean. Hurrengo astean Pro Bowla jokatzen da Hawaiiko hiriburua den Honolulun, non bi konferentziek elkarren aurka jokatzen duten, bakoitza urte horretako bere jokalaririk hoberenekin osatua.

## Talde Nagusiak 
## Ikus gainera 
* Super Bowl

## Kanpo estekak 
* NFLko webgune ofiziala
Beirate

[thumb|250px|[Arantzazuko santutegia|Arantzazuko santutegiko beirateak(Xabier Alvarez de Eulate)]]
[thumb|250px|[Gernikako Batzarretxean dagoen beirate monumentala.]]
**Beiratea** beira zatiz osaturiko egitura da, hainbat eraikinetan apaingarri gisa jartzen dena. Atalak gardenak, zuriak edo koloretakoak izan daitezke, edo marrazki bat eduki, eta metalezko egitura baten gainean daude muntatuta, gehien bat berunezkoa. 

Hala ere, Erdi Arotik erabilitako sistema hau,ez da bakarra: kobrezko zerrendetan muntatuak (Tiffany sistema izenekoa, Louis Comfort Tiffany estatubatuarrak asmatu baitzuen), silikonan edo hormigoian txertatuak, *collage*ak (erretxina edo polimeroekin) edo betelanik gabekoak ere izan daitezke. Sistema hauek bakarka edo elkartuak erabiltzen dira.

Beirateetan erabili beirazko atalak lauak dira, lodieran 1,5 mm eta 5 mm artekoak, eta berunezko ziriak H itxurakoak. Beirak berunetan estutzen dira eta dena eusteko berunen arteko loturak soldatzen.

## Beirak koloreztatzeko 
Beirazko atalak koloreztatzeko konposatu kimikoak erabiltzen dira, hala nola:
* kobre oxidoa: gorria, berdea edo urdina
* kaltzio fluoruroa: zuri esnekara
* magnesio dioxidoa: morea
* kobalto oxidoa: urdina
* urre hautsa: gorria, gorrindola edo urdina
* uranio konposatuak: horia edo berdea
* burdina 2 oxidoa: berdea
* burdina 3 oxidoa: horia eta arrea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
From Clare to Here

**From Clare to Here** (euskaraz *Claretik hona*) Irlandako abesti bat da. Ralph McTell musikariak irlandar emigrazioari buruz idatzi zuen. 1997an The Furey Brothers & Davey Arthur taldeak *Emigrant* diskoan argitaratu zuen, baita 1993an Nanci Griffith eta Pete Cummins musikariek *Other Voices, Other Rooms* diskoan eta 2006an Duke Special musikariak *Last Night I Nearly Died* singlean ere.

Abestiak Clare konderritik urrutira emigratu duen irlandar baten gora beherak kontatzen dizkigu.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* Ralph McTell musikariaren *From Clare to Here* abestia entzungai 
* Nanci Griffith eta Pete Cummins musikarien *From Clare to Here* abestia entzungai
38P/Stephan-Oterma

**38P/Stephan-Oterma** gure eguzki-sistemako aldikako kometa bat da. Jérôme E. Coggiak aurkitu zuen 1867ko urtarrilak 22an, baina Édouard Stephan eta Liisi Otermaren izena darama. Bere afelioa Uranoren orbitan dago, eta bere perihelioa Marteren orbitan.

## Kanpo estekak
Gitarra elektriko

**Gitarra elektrikoa** metalezko harien dardara soinu-seinale elektrikoa bihurtzen duen gitarra da. Prozesu hau pastillen bidez gauzatzen da, gitarraren gorputzean muntatutako transduktoreak. Gitarra elektrikoak seinale elektriko arrunt bat sortzen duenez, erraza da bere aldakuntza eta tratamendua. Gainera, seinale elektriko hura ahula da, eta horregatik anplifikazioa behar du bozgorailu batera iritsi baino lehen.

1930eko hamarkadaren hasieran du bere jatorria. Izan ere, musika modernoa osatzen ari ziren instrumentuen artean gitarra arruntak ez zuen berez bere burua entzungai egiteko gaitasuna; ozentasun berri bat behar zuen, hain zuzen ere anplifikazioaren bidez lortu zuena. Hortik aurrera, gitarra elektrikoa herri musikaren barnean instrumenturik garrantzizkoenetako bat izan da, eta musika mota askoren sorrera eragin du bere soinu eskaintza itzelari esker.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Some Say The Devil Is Dead

**Some Say The Devil Is Dead** (euskaraz *Batzuk Deabrua hila dagoela diote*) Irlandako abesti herrikoia da. Irlandako Independentzia Gerra garaian girotuta dago.

## Hitzak 
Some say the devil is dead, the devil is dead, the devil is dead,
Some say the devil is dead and buried in Killarney.
More say he rose again, more say he rose again, more say he rose
again,
And joined the British army.

Feed the pigs and milk the cow, milk the cow, milk the cow,
Feed the pigs and milk the cow, so early in the morning.
Tuck your leg up, Paddy, dear. Paddy, dear, I'm over here! Tuck your leg
up, Paddy dear,
It's time to stop your yawning

Some say the devil is dead, the devil is dead, the devil is dead,
Some say the devil is dead and buried in Killarney.
More say he rose again, more say he rose again, more say he rose
again,
And joined the British army.
Katie, she is tall and thin, tall and thin, tall and thin.
Katie, she is tall and thin. She likes a drop of brandy.
Drinks it in the bed at night, drinks it in the bed at night, drinks it in the
bed
at night.
It makes her nice and randy.

Some say the devil is dead, the devil is dead, the devil is dead,
Some say the devil is dead and buried in Killarney.
More say he rose again, more say he rose again, more say he rose
again,

## Kanpo estekak 
* The Wolfe Tones musika taldearen *Some Say The Devil Is Dead* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Kilkennys musika taldearen *Some Say The Devil Is Dead* abestiaren bertsioa entzungai 
* Cruachan musika taldearen *Some Say The Devil Is Dead* abestiaren rock bertsioa entzungai
Route 66 (abestia)

**(Get Your Kicks On) Route 66** (euskaraz *(Jarri ditzak hire hankak) 66 autobidea*) edota soilik **Route** Ameriketako Estatu Batuetako kultura edo musika herrikoian bere lekua eta ospea bereganatu duen abestia da. Abesti honek izenburua herrialde honetan oso ospetsua den Route 66 errepide edo autobideari zor dio. Abesti ahu Bobby Troup pianojole, abeslari eta konpositoreak idatzi eta sortu zuen.

## Ikus gainera 
* Route 66

## Kanpo estekak 
* Bobby Troup musikariaren *Route 66* abestiaren bertsioa entzungai 
* Nat King Cole musikariaren *Route 66* abestiaren bertsioa entzungai 
* Chuck Berry musikariaren *Route 66* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Rolling Stones taldearen *Route 66* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Manhattan Transfer taldearen *Route 66* abestiaren bertsioa entzungai
American Football League

**American Football Leagute** (AFL) antzinako futbol amerikar profesional liga bat izan zen. 1960 eta 1969 artean existitu zen. 1970ean National Football Leaguerekin elkartu zen.

10 taldek osatzen zuten NFLrekin elkartu zen unean.

## AFLko frankiziak 
## AFLko Txapelketako jokoak 
*Hizki italikoz* – Super Bowlera iritsi ziren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Babur

'*Zahir-ud-din Mohammad *Babur'''* (1483ko otsailaren 14a - 1530eko abenduaren 26a) Indiako Mogol Inperioaren sortzailea izan zen. Babur ezizenak "tigrea" esan nahi du.

## Biografia 
Gaur egun Uzbekistanen dagoen Andijan hirian jaio zen. Tamerlan konkistatzaile mogolaren ondorengoa eta Ferganako haraneko Omar Sheikh erregearen semea zen eta hau hiltzerakoan 12 urte baino ez zituen arren bera bihurtu zen errege.

Hamabost urte zituela, 1495ean Samarkanda hiria erasotu eta konkistatu zuen baina bere sorterria zen Fergana galdu zuen. Berreskuratu bazuen ere 1501ean uzbekoak berriz jabetu ziren bailaraz. Hurrengo hiru urteetan galdutako lurrak berreskuratzeko helburuaz armada handi bat osatu zuen. Hindu Kush mendiak zeharkatu eta Kabul konkistatu zuen baina uzbekoek ez zioten utzi Fergana hartzen. Hurrengo urteetan istilu ugari izan ziren mogolen eta uzbekoen artean.

### Indian 
Bere sorterria eskuratzeaz etsita, hegoaldera jo zuen. Delhiko nobleak ez zeuden gustura Ibrahim Lodi sultanarekin eta Baburri laguntza eskatu zioten. Honek 1521ean Indian sartu eta 1526an Delhi konkistatu zuen. Ibrahim sultana Panipateko batailan hil zen eta Baburrek bere burua *Padshah Ghazi'' (Indiako Enperadore) izendatu zuen. Sultanaren aldekoa zen Rana Sanga erregeak 200.000 soldadurekin aurre egin zion baina honek ere galdu egin zuen eta Babur bihurtu zen Indiako Enperadore absolutua.

### Mogol Inperioa 
1857 arte iraungo zuen Mogol Inperioaren sortzailea izan zen. Hiriburua Agran ezarri zuen eta bertatik gobernatu zuen India iparraldea. 48 urterekin hil zen eta bere seme Humayunek ordezkatu zuen.

## Genealogia 
## Ikus, gainera 
* Mogol Inperioa
* Inperio Timuridoa