Elizabeth Kenny

**Elizabeth Kenny Moore** (Warialda, New South Wales, Australia, 1880ko irailaren 20a - Toowoomba, 1952ko azaroaren 30a) australiar Kenny ahizpa Kenny armadak hezitako erizain australiarra izan zen, poliomielitisarentzat  tratamendu berri bat aurkitu zuelako izan zen ezaguna. Bere prozedura klinikoak eztabaidagarriak ziren oso,  poliomelitisari aurka egiteko immobilizazio baino muskuluen erabilpena bultzatu baitzuen. Bere aurkikuntzei esker fisioterapiaren hastapenak sortu ziren. Haren bizitza *Amor sublime* (Sister Kenny, 1946) filmean kontatu zen. Rosalind Russell-ek izan zen Elizabeth, eta Akademiako Sarietarako izendatu zuten, Kenny rolean egindako lanagatik.

## Bizitza eta lana 
Elizabeth Kenny Warialdan (New South Wales) jaio zen 1880an, Michael Kenny irlandar baserritarraren eta bertakoa zen Mary Mooreren alaba. Segur aski, Guyrako (Hegoaldeko Gales Berria) amatasun-ospitale txiki batean ikasi zuen. 1910 inguruan, Kenny erizain autoizendatua zen. Familia-etxetik lan egiten zuen, Darling Downs-eko Nobby etxean, eta zaldi gainean ibiltzen zen deitzen zion edonori bere zerbitzuak emateko, ordaindu gabe. mundu osoko poliobiktimak barne. Kenny ahizparen laguntzaren lekukotasuna haren ondarearen zati da, hala nola *The Kenny Concept of Infantile Paralysis, and Its Treatment/ Kennyren haurrentzako paralisiaren kontzeptua eta haren tratamendua* (Reed Book/ Liburu Gorria izenez ezagunagoa).
ezkerrera|thumb|200px|Sister Kenny memorial
thumb|200px|Headstone Sister Elizabeth Kenny, Headstone hilerria
1997ko urriaren 5ean, John Pearn irakasleak Kenny ahizparen oroitzapenezko etxea ireki zuen Nobbyn. Kennyren bizitzako artefaktu asko eta haren korrespondentzia pribatuko dokumentuen bilduma bat, paperak eta egunkari-zatiak biltzen ditu horrek. Toowoomban, Elizabeth Kenny ahizparen oroimen-funtsak bekak eskaintzen dizkie Queenslandeko Hegoaldeko Unibertsitatera joaten diren eta Australiako landa-eremuetan eta urruneko eremuetan lan egiten duten ikasleei. 1949an Townsvillen  hil zen, Ahizpa Kennyren monumentu bat eta haur-parkea daude.

Kenny ahizpa TV *An American Christmas Carol* filman aipatzen dute. Han, Little Tim-en pertsonaia, Jonathan, bere ezgaitasunaren tratamendurako bidali dute, baina ez da inoiz poliotzat hartu. Haren tratamenduak Olivia Walton berreskuratzeko oinarria izateko ere iradokitzen dira, The Waltonseko "An Pascua Story" lehen atalean. Oliviak polioaren ondoren berriz ibiltzeko asmoa duenez, Kennyren metodoek funtziona dezaten arriskatu du.

Al Capp karikaturistak eta anputatuak Ahizpa Kenny fundazioan parte hartu zuen eraikin eta hastapenetan. Ohorezko lehendakari gisa, Capp-ek agerraldi publikoak egin zituen bere izenean, artelanak aurkeztu zituen funtsak biltzeko urteroko deialdietarako, eta haur ezinduei entretenitu zien ospitaleetan pep hitzaldiekin, umorezko istorioekin eta zirriborroekin.

Alan Alda sendatzeko Kenny ahizpak erakutsi zion zer tratamendu eman amari polioa erabat berreskuratzeko,  *Never Have Your Dog Stuffed a*utobiografian adierazi zuen tratamenduaren eraginkortasuna. Aktore Studiorekin egindako elkarrizketa batean, Martin Sheen aktoreak esan zuen umetan polioa izan zuela, eta Kenny ahizparen metodoa erabiliz sendatu zela haren sendagilearen eraginez.
ezkerrera|thumb|100px|Alan Alda, polioa izandako aktoreathumb|100px|Dinah Shore, polioa izandako abeslariaezkerrera|thumb|100px|Martin Sheen, polioa izandako aktoreathumb|100px|Marjorie Lawrence, polioa izandako opera abeslaria

## Kenny ahizparen metodoarekin tratatutako poliodun pazienteak 
* Joy McKean abeslaria poliotik berreskuratu zen, Kenny ahizpak tratatu ondoren.

Ondoren, polioa Kennyk garatutako metodoaren bidez tratatu zuten pertsona famatuak daude, baina ez Kennyk berak tratatuak.

* Alan Alda, aktore estatubatuarra
* Peg Kehret (née Schulze), autore estatubatuarra
* Marjorie Lawrence, Australiako opera-kantaria, hanken erabilera partziala bakarrik berreskuratu zuena
* Martin Sheen, aktore estatubatuarra
* Dinah Shore, abeslari estatubatuarra
* Robert Anton Wilson, idazle estatubatuarra

## Bibliografia 
 (lotura hautsi hori Internet Archive-n dago; ikus historiala, lehen bertsioa eta azkena).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak