Antzinako greziera

**Antzinako greziera** edo **greziera** **klasiko**a (Ἀρχαία Ἑλληνική *Arkhaía Hellēnikḗ*) aro arkaikoan (K.a. IX. mendetik VI.era bitartean), aro klasikoan (K.a. V. mendetik IV.era bitartean) eta garai helenistikoan (K.a. III. mendetik K.o. VI. mendera bitartean) Antzinako Grezian hitz egiten zen hizkuntza da.

Antzinako grekoa izen generikoarekin greko homeriko (Homerok erabili zuena), arkaiko, klasiko, helenistiko eta abar osoa aipatuko dugu, dialektoen arteko bereizketarik egin gabe, nahiz eta normalean Platon bezalako autoreen ohiko (joniko-) atikoa izan. Testamentu berrian greziera koiné erabili zen. Horiek guztiak greko zaharraren aldaerak dira, eta, jakina, neurri handiagoan edo txikiagoan bereizten dira elkarren artean. Bestalde, egungo greziarrek ezin dute antzinako greziera ulertu euren hizkuntza modernoarekin.

K.a. bigarren milurtekoan Balkanetatik joandako aitzinindoeuroparrek sorturiko greziera mizenikoan du iturria. Aro helenistikoan greziera helenista edo *koinē* bilakatu zen, nahiz eta oso hurbila izan hizkuntza ezberdintzat jo zutena. Greziera klasikoa ez zen hizkuntza batua, aldiz, dialekto asko zituen.

Gizakien historia kulturalean oso hizkuntza garrantzitsua da, Homero eta beste hainbat idazle nabarmenek ez ezik, Periklesen Aroko historialari eta filosofoek eta Itun Berriaren sortzaileek erabili zutelako. Gainera, erromatarrek bere pentsamenduaren parte handia greziarren filosofian eta kulturan oinarritu zuten eta beraz, grezierazko hitz asko bereganatu zituzten.

## Idazkera 
Antzinako greziera idazteko alfabeto grekoa erabiltzen zuten, dialektoen arabera aldaerak zituena. Hasieran horrelakorik egin ez bazen, aro klasikoan ezkerraldetik eskuinaldera idaztea estandar bilakatu zen.

Hona hemen adibide batzuk: 

Platonek "Apologia" bere liburuan honela idatzi zuen:
:

Latindar alfabetoaren transliterazioa hau da:
:

## Testua euskaratua:
:
  Homerok Iliadan horrela idatzi zuen:

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Adams, Matthew. "The Introduction of Greek into English Schools." *Greece and Rome*, 61.1: 102–13, 2014.
* Allan, Rutger J. "Changing the Topic: Topic Position in Ancient Greek Word Order." *Mnemosyne: Bibliotheca Classica Batava,* 67.2: 181–213, 2014.
* *Athenaze: An Introduction to Ancient Greek* (Oxford University Press). [A series of textbooks on Ancient Greek published for school use.]
* Bakker, Egbert J., ed. *A Companion to the Ancient Greek Language*. Oxford: Wiley-Blackwell, 2010.
* Beekes, Robert S. P. Etymological Dictionary of Greek. Leiden, The Netherlands: Brill, 2010.
* Chantraine, Pierre. *Dictionnaire étymologique de la langue grecque, new and updated edn*., edited by Jean Taillardat, Olivier Masson, & Jean-Louis Perpillou. 3 vols. Paris: Klincksieck, 2009 (1st edn. 1968–1980).
* Christidis, Anastasios-Phoibos, ed. *A History of Ancient Greek: from the Beginnings to Late Antiquity*. Cambridge: Cambridge University Press, 2007.
* Easterling, P and Handley, C. Greek *Scripts: An Illustrated Introduction*. London: Society for the Promotion of Hellenic Studies, 2001. 
* Fortson, Benjamin W. *Indo-European Language and Culture: An Introduction*. 2d ed. Oxford: Wiley-Blackwell, 2010.
* Hansen, Hardy and Quinn, Gerald M. (1992) *Greek: An Intensive Course*, Fordham University Press.
* Horrocks, Geoffrey. *Greek: A History of the Language and its Speakers*. 2d ed. Oxford: Wiley-Blackwell, 2010.
* Janko, Richard. "The Origins and Evolution of the Epic Diction." *In The Iliad: A Commentary*. Vol. 4, Books 13–16. Edited by Richard Janko, 8–19. Cambridge, UK: Cambridge Univ. Press, 1992.
* Jeffery, Lilian Hamilton. *The Local Scripts of Archaic Greece: Revised Edition with a Supplement by A. W. Johnston*. Oxford: Oxford Univ. Press, 1990.
* Morpurgo Davies, Anna, and Yves Duhoux, eds. *A Companion to Linear B: Mycenaean Greek Texts and their Worl*d. Vol. 1. Louvain, Belgium: Peeters, 2008.
* Swiggers, Pierre and Alfons Wouters. "Description of the Constituent Elements of the (Greek) Language." In *Brill’s Companion to Ancient Greek Scholarship*. Edited by Franco Montanari and Stephanos Matthaios, 757–797. Leiden : Brill, 2015.

## Ikus, gainera 
Greziera

## Kanpo estekak 
* Antzinako greziera-frantsesa hiztegia: *Eulexis-web : Lemmatiseur de grec ancien* (version en ligne) Biblissima
* Dicciogriego : Diccionario didáctico interactivo griego ↔ español Sociedad Española de Estudios Clásicos
* *DGE en línea : Diccionario Griego-Español*. Instituto de Lenguas y Culturas del Mediterráneo y Oriente Próximo. Centro de Ciencias Humanas y Sociales, CSIC
* Crane, Gregoy R.: *Perseus Digital Library*. Department of Classical Studies, Tufts University.
* S. C. Woodhouse, M.A. (1910) *English-Greek Dictionary*. A Vocabulary of the Attic Language [online]. Londres : George Routledge & Sons, Limited.
* Newton, Brian E. eta Lejeune, Michel (azken egun.: 2024-10-30). "Greek language". *Britannica*.