open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ravennako gudua

1512ko apirilak 11ko **Ravennako gudua** Cambraiko Ligaren Gerraren testuinguruan gertatu zen, Italiar Gerretan. Guduan Gaston Foixkoak zuzendutako franko-ferrarar tropak, Ramon Cardonak zuzendutako eta Gaztela eta Aragoiko eta Aita Santuaren tropek osaturiko Liga Santuko armadaren aurka borrokatu zuen.

## Aurrekariak 
Otsailean, frantziarrek, 23.000 soldaduko armada batekin (8500 *landsknecht* barne), Italiako iparraldea inbaditu zuten, 5.000 gerlarik defendaturiko Ravenna hiria setiatuz. Hispano-pontifiziar armada bat hiria askatzera atera zenez, Gaston Foixkoa komandante frantziarrak setioa mantentzeko 2.000 gizon utzi eta etsaiaren bila irten zen. Ramon Cardona espainiar buruzagiak defentsiban jarri eta Pedro Nafarrari lubakiak eta oztopoak eraikiz Ronco ibaian bermatzeko agindu zion.

## Gudua 
Frantsesek alboetan zirkuluerdi bat osatu zuten artilleriarekin eta etsaien defentsak bonbardatu zituzten. Aliatuek erantzun zuten, eta hiru orduz hartu-emanak bizitza asko akatu zuen. Nafarraren espainiar infanteria aurrera egin zuen eta bere etsaiak atzerarazi zituen. Aliatuen arazo nagusia Ávalosen agindupean zegoen zalditeria izan zen: defentsetatik kanpo zegoenez, baimenik gabe kargatu zuen frantziarren aurka. Alfontso Estekoak zuzendutako artilleriak espainiarrak gelditu eta Foixek kontraerasoa egiteko aprobetxatu zuen. Ravennakoa artilleria ezinbestekoa izan zen lehen guduetako bat izan zen. *Landsknecht*ek espainiar infanteria (*contino* izeneko elitezko unitatea barne) jo zuen, eta hau, ordenan, ibaian atzera egiten hasi zen Forlìrantz. Gaston Foixkoa frantziarrei euren etsaiak jazartzea eragozten zieten eta galera larriak eragiten zizkieten arkabuzarien lerroa hautsi nahian hil zen.

## Ondorioak 
Gudua gerra osoko hilgarrienetariko bat izan zen. Niccolò Capponiren esanetan, 8.000 aliatu eta 4.000 frantziar hil ziren, Francesco Pandolfinik, berriz, hurrenez hurren 12.000 eta 4.000 hildako zirela zioen. Hala ere, frantziarrek ez zuten Italiako iparraldean finkatzea lortu, eta urte bereko abuztuan erretiratu behar izan zuten handik.

Ondorioak Italiatik at ere zabaldu ziren. Gaston Foixkoa oinordekorik gabe hil zen. Arreba Fernando Katolikoaren bigarren emaztea zen Germana Foixkoa zuenez, Fernandok Louis XII.a Frantziakoarekin negoziatu zituen emaztearen eskubideak. Frantzia behartzeko asmotan, Fernandok Nafarroako Erresumako iparraldetik *landsknecht* alemaniarrei eraso eragin eta hegoaldetik, bere suhia zen Henrike VIII.a Ingalaterrakoaren laguntzari esker, Guyana eta Baiona erasotzeko mehatxua egin zion

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak
Do-rag

**Do-rag** edo **durag** bat kizkurrak edo rastak sortzeko eraman ohi den buruzapi bat da. Lo egiterakoan eraman daiteke ere, egindako orrazkera mantendu ahal izateko.

## Historia 
Duragak originalki afroamerikar emakume langile eta esklaboek eramaten zituzten XIX. mendean. 1930ko hamarkadan, Harlemgo Pizkundean eta Depresio Handian, duraga erabili zen orrazkerak denbora gehiago mantendu ahal izateko. Black Power mugimenduaren ostean, 1960ko hamarkadaren amaieran, duraga afroamerikarren artean ohiko kapela bilakatu zen; ondoren, rap musikarekin eta atletekin lotu zen.

Kriminalitatearekin lotura zuelakoan, eskola batzuetan kapela hau janztea debekatzen saiatu dira Ameriketako Estatu Batuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cristina López Barrio

**Cristina Lopez Barrio** (Madril, 1970eko maiatzaren 12a) idazle eta abokatu espainiarra da .

## Biografia 
Zuzenbidea ikasi zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean, eta jabetza intelektualean espezializatu zen Comillasko Pontifice-Unibertsitatean, 2006 eta 2007an. 2000. urtean Clara Obligadoren sormenezko idazketa ikastaro bat egin zuen. 2009an gazte eleberriko Villa Pozuelo de Alarcón saria irabazi eta *La* *casa de los amores imposibles* (2010) eleberria argitaratu ondoren, abokatutza utzi eta idazteari ekin zion erabat.

2010ean, ''Llegir en cas d 'incendi* literatur blog ezagunak idazle berrientzat ematen duen saria jaso zuen *La casa de los amores imposibles* liburuagatik. Eleberri hau hamabost hizkuntzatara itzuli da eta hogeita bi herrialdetan argitaratu da, besteak beste, Estatu Batuetan, Italian, Alemanian, Brasilen, Argentinan, Suedian, Israelen edo Mexikon. 2017an Planeta sariaren finalista izan zen *Niebla en Tánger* lanarekin. Liburu honetan hiri kosmopolita eta magiko batean gertatzen den maitasun eta misteriozko istorio eder bat kontatzen du.
* *La casa de los amores imposibles* (Plaza &amp; Janés, 2010)
* *El reloj del mundo* (Flash, 2012)
* *El cielo en un infierno cabe* (Plaza &amp; Janés, 2013)
* *Tierra de brumas (*Plaza &amp; Janés*,* 2015)
* *Niebla en Tánger* (Planeta, 2017), Premio Planeta finalista 2017.
* *Rómpete corazón* (Planeta, 2019)

## Sariak eta errekonozimentuak 
* *Villa Pozuelo de Alarcón* saria, 2009.
* *Llegir en cas d 'incendi literatur blog* saria idazle berrientzat, 2010.
* Planeta saria finalista 2017, *Niebla en Tánger* liburuarekin*.''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cristina López Barrioren twitter orria
* Cristina López Barrioren facebook orria
* Cristina López Barrioren instagram orria
* Web orri pertsonala
Kaltzio kloruro

**Kaltzio kloruroa** konposatu ez-organikoa da, CaCl2 formula duen gatza hain justu. Solido kristalino zuria da eta oso disolbagarria uretan. Egoera puruan solido anhidro eta higroskopikoa da. Alabaina, normalean hidrataturik aurkitzen da formula hau duelarik: CaCl2(H2O)*x* non x= 0, 1, 2, 4 edo 6 izan daitekeen.

Naturan bi forma nagusitan aurkitzen da:

* Sinjarita, CaCl2 · 2 H2O, sistema tetragonalean kristalizatzen duena.
* Antartizita, CaCl2 · 6 H2O, sistema trigonalean kristalizatzen duena.

## Erabilera 
Kaltzio kloruroaren erabileren artean hauek azpimarra daitezke.

* **Uraren izozte-puntua jaistea.** Urarekin nahastean likidoaren izozte-puntua jaisten du eta izotza sortzea eragozten du. Izotzaren gainean botatzen denean urtzea eragiten du, Horregatik errepideetan bota izaten da. Kaltzio kloruroa, sodio kloruroa bezain kaltegarria ez da lurzoruarentzat eta landareentzat. Bestetik, izotza urtzeko sodiko kloruroa baino eraginkorragoa da tenperatura baxuetan; disoluzio kontzentraruek - 50&nbsp;°C-raino jaitsi dezakete.
* **Hezetasun-kentzailea**. Hezetasuna kentzeko instalazioetan usatzen da hezetasun-kentzaile kimiko moduan.
* **Errepideen galtzadetan**. Kaltzio kloruroaren izaera higroskopikoa eta bere hidratoen itsasgarritasuna profitatu egiten da errepideetako galtzaden hautsa barreiatzea ekiditeko. Izan ere, kaltzio klorurozko disoluzio kontzentratuak geruza likidoa eratzen du galtzadan, hautsa harrotzea eragozten duena.
* **Akuarioetan.** Itsas-akuarioetan moluskuentzako kaltzio-iturri moduan erabiltzen da.
* **Elikagaietan.** Kaltzio kloruroak Europar Batasunaren elikagai-gehigarrien zerrendan E509 E zenbakia du. Hainbat elikagaien prestakuntzak sendotzeko, egonkortzeko eta loditzeko erabiltzen da, esaterako, landare-kontserbetan, soja-esnean eta tofun. Edarietan ere erabiltzen da elektrolito moduan, adibidez, botilako uran eta edari isotonikoetan. Gazia izanik, sodio kloruroaren ordez erabiltzen da ozpinetako janarietan sodio-edukia beheratu nahi denean. Gaztagintzan ere baliatzen da, tratatutako esnetako kaltzioaren eta kaseinaren arteko oreka naturala berreskuratzeko.
* **Eraikuntzan**. Hormigoia solidotzeko azkartze-agente moduan baliatzen.
* **Bestelakoak**. Kirolarien lesioak sendatzeko erabiltzen diren plaketa-prestakinak eratzeko erabili izan da da kaltzio kloruroa.

## Prestaketa 
Kaltzio kloruro gehiena sodio karbonatoa sintetizatzeko Solvay prozesuaren albo-produktu moduan lortzen da.

Halaber, presta daiteke azido klorhidrikoa eta kaltzio karbonatoa erreakzionaraziz.

CaCO3(s) + 2 HCl(aq) → CaCl2(aq) + H2O(l) + CO2(g)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nynke Laverman

**Nynke Laverman** (Weidum, Frisia, Herbehereak, 1980eko apirilaren 14a- ) abeslari, aktore eta olerkari herbeheretarra da. Hainbat herrialdetan bizi izan da eta bakoitzean jasotako esperientziekin disko bana argitaratu du.

## Biografia 
2002an Amsterdamgo Arte Eskolan kantuan graduatu zen. Portugalen bizi izan zen denboraldi batez eta Jan Jacob Slauerhoff poeta herbeheretarraren olerkiak frisierara itzuli eta fado bihurtuz kantatu zituen. Ondoren Frida Kahloren inguruko dokumentala ikusi eta Mexikora joan zen. *De Maisfrou* ("artoaren emakumea") diskoa sortu zuen, espainiarrak iritsi aurreko kondaira eta mitologian oinarrituriko abestiekin.

Tarteka hainbat filme herbeheretarretan ere hartu du parte.

## Diskografia 
* *Sielesâlt* (2004)
* *De Maisfrou* (2006)
* *Nomade* (2009)
* *Alter* (2013)
* *Wachter* (2016)
* *Plant* (2021)

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
* Aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Small Axe

***Small Axe*** 2020ko britainiar antologia minisaila da, Steve McQueenek BBCrentzat sortua eta zuzendua.

## Sinopsia 
Saila osatzen duten bost atal edo filmeek (*Mangrove*, *Lovers Rock*, *Red, White and Blues*, *Alex Wheatle* eta *Education*) Londresko antillar komunitatearen benetazko zein fikziozko istoriaok kontatzen dituzte, lokarria protagonistek momenturen batean jasaten dituzten jazarpen edo diskriminazio egoerak direlarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stand-up

[thumb|[Ane Lindane aktore, umoregile eta bakarrizketagilea, *stand-up* egiten duten euskalerritar ospetsuenetarikoa.]]

[thumb|250px|[B.J. Novak estatubatuar umorista, *stand-up* egiten.]]

***Stand-up*** komedia genero bat da, non aktore eta umorista zuzenean zuzeneko audientzia batera zuzentzen den. Komiko bakar batez irudikatzen denean, bakarrizketa komiko izenaz ere ezagutzen da. Antzerki tradizionalean ez bezala, *stand-up* komediagileak publikoarekin elkarreragiten du kasu batzuetan, elkarrizketa mota desberdinak ezarriz. Bakarrizketa umore beltzezkoa izan ohi da, eta hipokresia, ironia eta eguneroko bizitzako egoerak modu entretenigarrian aipatzea, politikoei, gizarteari, kulturari, balioei, ohiturei edo tradizioei edo baita bere buruari ere iseka eginez.

Euskal Herrian, azken boladan, genero hau gehien aldarrikatu duen umoregileetakoak dira Ane Lindane  (2020an hasita, gaztelaniazko *Idos a la mierda con vuestros putos tatuajes* ikuskizunarekin; gerora, euskarazkoak ere egin ditu) eta Antton Telleria (2021eko udaberritik aurrera, euskarazko *Nekatutak* ikuskizunarekin).

Mirari Martiarena, Idoia Torregarai, Aitziber Garmendia, Jon Plazaola eta Zuhaitz Gurrutxaga ere genero horretan koka ditzakegu.   ETB1eko "Barre Librea" saioak (Bi denboraldi, 2021eko ekainera arte) bultzada handia eman die umorezko bakarrizketak egiten dituzten euskal sortzaileei. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abukirko badia

**Abukirko badia** () Egiptoko kostaldean dagoen badia da, Mediterraneo itsasoan. Rosetta hiritik gertu dago, Niloko deltan. Bere urtean hainbat gudu izan dira, tartean Abukirko gudua edota Niloko gudua. 1970eko hamarkadan bertan gas naturala topatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anhidro

**Anhidro** deritzo urik ez duen substantziari edo inguruneari. Horrela gatz edo disoluzio anhidroei buruz mintza gaitezke. Urak prozesu kimiko askok behar izaten dituzten erreaktibo edo ingurune anhidroei kalte egiten die. Hortaz, ura kentzeko prozesuak abian jarri behar dira lanari ekin aurretik.

Adibidez, igeltsua naturan gatz hidratatu moduan moduan egoten da, CaSO4 2 H2O. Alabaina, eraikuntzan edo medikuntza erabiltzen den igeltsua lortzeko minerala partez deshidratatu egin behar da hemihidratoa sortzeko (CaSO4 1/2 H2O) hauts dena eta ura eranstean gogortu egiten dena. Hemihidratoa berotuz, kaltzio karbonato anhidroa lortzen da, CaSO4, beste erabilera batzuk ere dituena, elikagai-gehigarri moduan adibidez.

## Kanpo estekak
Haizea Martiartu

**Haizea Martiartu Garcia** (Markina-Xemein, Bizkaia, 1991ko martxoaren 10a) saxofoi-jotzailea, moldatzailea eta konpositorea da baita saxo irakaslea ere.

## Biografia 
Haizea 8 urte zituela hasi zen saxoa jotzen, Markina-Xemeingo bandagaz hasi zen musika munduan, herrietako jaiak eta ekitaldi publikoak girotzen. Hantxe garatu zuen doinu eta dantza herrikoiekiko grina eta maitasuna. Eta 18 urte zituela Bartzelonan joan zen Kataluniako Taller de Musics Goi Mailako Musika Eskolan lizentizatu zen Saxo Jazz sailean. Bartzelonan bertan grabatu du bere diskoa eta beste zortzi musikariren laguntzarekin. Elkarlan horretan, Lucia Fumero (pianoarekin), Joan Mar Sauque (tronpetarekin), Jofre Alemany (saxo tenorrarekin), Sergio del Campo (zeharkako flautarekin eta piktoloarekin), Pol Ribo (bateriarekin), Eneko Urrestarazu (tronboiarekin) Julio Marin (klarinete soprano zein klarinete baxuarekin) eta Carla Gonzalez (kontrabaxuarekin) izan ditu bidelagun. Diskoaren azala Jone Sastraka ilustratzaileak egin du.

## Lanak 
* *Folketik Jazzera Ensemble* diskoa. (Gaztelupe Hotsak-Errabal).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Haizea Martiarturi elkarrizketa: Folketik-jazz ensemblera diskoa nire herriminaren fruitua da. Naiz 2021.02.02

* Haizea Martiartu: *Aldapeko* YouTube, 2018
* Santa Ageda Bezpera. Folketik Jazzera EnsembleYouTube, 2020
* Haizea Martiartu. Instagram
* Haizea Martiartu. Facebook
Lora del Ríoko geltokia

**Lora del Río** Sevillako Renfe Aldirien geltokia da,  udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sevillako Renfe Aldiriak
* C-1 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak 
* Sevillako Renfe Alririaren web gunea
El club de la comedia

***El club de la comedia*** Globomediak ekoizturiko telebista-saioa da, stand up comedy generokoa. Bakarrizketalari profesionalak eta aktoreak bilduz, saio bakoitzean zenbait bakarrizketa ematen zituen.

## Aurkezleak 
* Javier Veiga: 1. eta 2. denboraldiak (1999 - 2001)
* Emilio Aragón: 3., 4. eta 6.ª denboraldiak (2001 - 2003, 2005-2006)
* El Gran Wyoming: 5. denboraldia (2004 - 2005)
* Eva Hache: 7., 8., 9. eta 10. denboraldiak (2011 - 2014)
* Alexandra Jiménez: 11. denboraldia (2015)
* Ana Morgade: 12. denboraldia (2016-2017)

## Kanpo estekak
C-5 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)

**Sevillako Renfe Aldiriak sarearen C-5 linea** sarean aurreikusitako bost lineetako bat da. Benacazón eta Santa Justa geltokiak lotzen ditu, Sevillako mendebaldea zuzenean lotzen du, Sevillaren ekialdean, Santa Justa trukagailuarekin

Sareko linearik berrirena da. 2011n inauguratu eta ezabatu zen.

## Historia 
2011ko martxoan linea inauguratu zen.

2015eko azaroan, Jardines de Hércules geltokia inauguratu zen eta lineetan.

## Azpiegitura 
### Goiburuak 
lineak bi goiburu ditu:

* Benacazón (Benacazónen, mendebaldeko goiburua)
* Santa Justa (Sevillan, ekialdeko goiburua)

## Geltokiak 
### Geltokien izena 
Sevillako aldiriko geltokiak *Espainiako trenbide sare* *orokorrarenak* dira eta ADIF -ek kudeatzen ditu. Hala ere, nasetan RENFE aldirikoren seinaleak ikus daitezke.

## Ustiapena 
Bidearen 33 kilometroek, 1 668 mm-ko zabalerakoak, lurrazaleko beste batzuekin konbinatutako lurpeko zatiak dituzte. Azken horietan, trenbidea gainerako garraioetatik bereizitako plataforman igarotzen da beti. Ibilbideak 10 geltoki ditu: bat lurpean eta bederatzi lur gainean.

### Ordutegiak 
Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.

### Flota 
Sevillako aldiriko trenen sarea RENFEk ustiatzen du.

### Tarifak 
Linea horri Sevillako Renfe Aldiriaren tarifak eta zonifikazioa aplikatzen dizkiote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Sevillako Renfe Alririaren web gunea
* Consorcio de Transportes de Sevillako web gunea
Shakhtarskeko raiona

**Shakhtarskeko raiona** () Ukrainako raion edo barruti bat da Donetskeko oblastean.

1.194 km²-ko azalera du..

Hiriburua Shakhtarsk hiria da.

## Demografia 
2010eko kalkuluen arabera, guztira 23.570 biztanle zituen.

## Beste datu batzuk 
KOATUU kodea 1425200000 da, 86200 posta kodea eta +380 6255 telefonoaren aurrizkia.

## Erreferentziak 
* Ukrainako Estatistika Bulegoa. (ukraineraz)

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
Starobexeveko raiona

**Starobexeveko raiona** (, transkripzioa: *Starobexivsky raion*) Ukrainako raion edo barruti bat da Donetskeko oblastean.

1.255 km²-ko azalera du.

Hiriburua Starobexeve hiria da.

## Demografia 
2010eko kalkuluen arabera, guztira 56.048 biztanle zituen.

## Beste datu batzuk 
KOATUU kodea 1424500000 da, 87200 posta kodea eta +380 6253 telefono aurrizkia.

## Erreferentziak 
* Ukrainako Estatistika Bulegoa. (ukraineraz)

## kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
Ipar Mazedoniako Errepublikako Banku Nazionala

**Ipar Mazedoniako Errepublikako Banku Nazionala** (, transkripzioa: *Narodna banka na Republika Severna Makedonija*; ) Ipar Mazedoniako Errepublikako banku zentrala da. 1946ko urriaren 19an sortu zen. Egoitza nagusia Skopje hiriburuan du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*    Ipar Mazedoniako Errepublikako Banku Nazionalaren webgunea
Biliaivkako raiona

**Biliaivka raiona** (ukraineraz : Біляївський район) Odessa Oblasteko Ukrainako hegoaldean dagoen raiona edo barrutia da. Hiriburua Biliaivka hiria da.

Guztira 1.496 km² ditu eta, 2001eko erroldaren arabera, gutxi gorabehera 105.000 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Mirmekologia

thumb|300px|Txingurriak eztia jaten.
**Mirmekologia** inurriak aztertzen dituen entomologiaren adarra da. Ikerketa arlo honek animalia hauen biologiarekin batera haien eusozialitatea ere aztertzen du. 2009an 12 000 txingurri espezie ezagutzen ziren. Asko oraindik ez dira ezagutzen eta horiekin 20.000 espezie inguru izan daitezke.

## Etimologia 
Hitza antzinako grezieratik dator: μύρμηξ *myrmex*, inurri, eta "mirmidoi", Greziako mitologiaren arabera Zeusek gizakiak bihurtu zituen txingurrien ondorengoak.

## Historia 
Inurrien bizitza eta ekologiak antzinatik erakarri ditu gizakiak. Horren adibideak dira antzinako kulturetan sortutako inurrien inguruko alegiak eta ipuinak. Dena dela, kontzeptu hau XIX. mendean sortu zen, William Morton Wheelerren eskutik (1865-1937). Inurrien behaketa zientifikoa, bestetik, Auguste Forel (1848-1931) suitzarrak ireki zuen; 1874an *Les fourmis de la Suisse* liburua plazaratu zuen, bere behaketen materialekin.

## Mirmekologo ospetsuak 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Hölldobler, Bert y Edward Wilson. Formiche. ''Storia di un'esplorazione scientifica*. Adelphi Edizioni. 1997. Milano.  (título original: *Journey to the Ants: a Story of Scientific Exploration''. Pulitzer saria lortu zuen, ez-fikzio atalean.

## Ikus, gainera 
* Inurri

## Kanpo estekak
Kordobako Renfe Aldiriak

**Kordobako aldiriko sarea** edo **Kordobako metrotrena** Kordoba hiriko eta bere probintziako lurrazpiko garraiobidea edo aldiriko trena da. Sarea, line bakarra osatzen dute.

Kordoban beste bi geltoki eraikitzea eta linea bi muturretan luzatzea aurreikusten da, epe oso luzera.

## Historia 
1995etik, Renfe Distantzia Ertaineko 75. linea dago, bi geltoki baino ez zituena: Kordoba eta Rabanales Unibertsitate Kanpusa.

Hasiera batean, Kordobako udalak Palma del Río eta Villa del Río udalerriak lotuko zituen trenbide bat martxan jarri ahal izateko negoziatu zuen. 2017ko abenduaren 15eko Espainiar Estatuko Ministroen Kontseiluak *Kordobako metrotrenaren* ZPO (Zerbitzu Publikoaren Obligazioa) onartu zuen.

2018ko urriaren 29an, Villarrubia de Córdoba eta Alcolea de Córdoba lotzen dituen linea luzatu zen bi muturretan, 6 eta 11 kilometrokoa, hurrenez hurren. Hemen, gainera, Renfe Aldirietako ikusizko identitatea gehitu ziren, nahiz eta teknikoki eskualdeko linea bat izaten jarraitzen duen, tarifikazio erregionalarekin eta ez zonakoa.

## Sarea 
### Ibilbidea 
### Geltokiak 
Kordobako aldiriko geltokiak *Espainiako trenbide sare* *orokorrarenak* dira eta ADIF -ek kudeatzen ditu. Hala ere, nasetan RENFE aldirikoren seinaleak ikus daitezke.

## Ustiapena 
Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

### Ordutegiak 
Ordutegiak egunaren, orduaren eta eskariaren arabera aldatzen dira. Hemen kontsulta daitezke.

### Batez besteko denborak 
Ibilbideko batez besteko denborak adierazgarriak dira, eta trafikoaren edo beste ezusteko batzuen arabera alda daitezke.

''''''lineak Villarrubia de Córdoba geltokia honako hauekin komunikatzeko aukera ematen du:

* El Higuerón -rekin 6 minutuan
* Kordoba -rekin 19 minutuan
* Rabanales Unibertsitate Kanpusa -rekin 26 minutuan
* Alcolea de Córdoba -rekin 31 minutuan

## Etorkizuna 
Kordobako Udalak eta Kordobako Diputazioak luzaroan gogorarazi dute linea Palma del Ríoraino eta Villa del Ríoraino zabaltzeko beharra. Era berean, besteak bezalako aldiriko sare bihurtzea nahi dute, maiztasun erregularrekin eta zonako tarifarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sevilla
* Sevillako metroa
* Sevillako tranbia
* Renfe Aldiriak

## Kanpo estekak 
* Kordobako Renfe Aldiriaren web gunea
* Consorcio de Transporte Metropolitano del Área de Córdobako web gunea
Villarrubia de Córdobako geltokia

**Villarrubia de Córdoba** Kordobako Renfe Aldirien geltokia da,  udalerrian kokatuta dagoena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kordobako Renfe Aldiriak

## Kanpo estekak 
* Kordobako Renfe Alririaren web gunea
Bellavistako geltokia

**Bellavista** Sevillako Renfe Aldirien geltokia da,  udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sevillako Renfe Aldiriak
* C-1 linea (Sevillako Renfe Aldiriak)

## Kanpo estekak 
* Sevillako Renfe Alririaren web gunea
Serbiako Banku Nazionala

**Serbiako Banku Nazionala** (, *Narodna banka Srbije*) Serbiako Errepublikako banku zentrala da. 1884ko uztailaren 2an sortu zen. Egoitza nagusia Belgrad hiriburuan du.

Serbiako Banku Nazionalak honako erantzukizunak ditu: herrialdeko moneta-politika adostea, diru-paperen eta txanponen jaulkitzea, prezio-egonkortasuna babestea eta herrialdeko finantza-sistemaren egonkortasuna bermatzea.

## Historia 
1884ko uztailaren 2an sortu zen Serbiako Erresuman, ***Serbiako Erresumako Banku Nazional Pribilegiatua*** (, *Privilegovana narodna banka Kraljevine Srbije*) izena zuela. Bankua Belgikako Banku Zentralaren irudi eta antzera eratu zen.

1918. urtearen amaieran Serbiako Erresumak eta Esloveniarren, Kroaziarren eta Serbiarren Estatuak bat egin zuten, Serbiarren, Kroaziarren eta Esloveniarren Erresuma izeneko herrialdea eratuz. Ondorioz, 1920ko urtarrilaren 20an bankuak ***Serbiarren, Kroaziarren eta Esloveniarren Erresumako Banku Nazionala*** (, *Narodna banka Srba, Hrvata i Slovenaca*) izena hartu zuen. 1929an herrialdeari izena aldatu eta Jugoslaviako Erresuma jarri ziotenez, 1929ko urriaren 3an ***Jugoslaviako Erresumako Banku Nazionala*** (, *Narodna banka Kraljevine Jugoslavije*) izatera pasa zen.

1945ean, Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Jugoslaviako Erresuma zena Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialista bihurtu zen. 1946ko irailean bankuak ***Jugoslaviako Banku Nazionala*** (, *Narodna banka Jugoslavije*) izena hartu zuen. 1992an Errepublika Federal Sozialista hainbat estatu txikiagotan desegin zen, horien artean, Jugoslaviako Errepublika Federala. Bankuak Jugoslaviako Errepublika Federalean jarraitu zuen bere izena mantenduz.

2003ko otsailean Jugoslaviako Errepublika Federala desegin eta Serbia eta Montenegro herrialdea sortu zen. Horregatik, 2003ko uztailaren 19az geroztik ***Serbiako Banku Nazionala*** izena du. 2006an Serbia eta Montenegro bereizi baziren ere, erakundeak Serbiako Errepublikan jarraitu du.

## Kanpo estekak 
*   Serbiako Banku Nazionalaren webgunea
Vero Boquete

**Verónica "Vero" Boquete Giadans** (Santiago de Compostela, Galizia, 1987ko apirilaren 9a) galiziar futbolaria da. Gaur egun, Italiako Serie A futbol ligako Associazione Calcio Milan taldean aritzen da erdilari. Espainiako emakumezkoen futbol selekzio nazionalarekin nazioarteko partidak jokatzeko hautatua izateaz gain, selekzioaren kapitaina izan da.

2015eko otsailaz geroztik emakumezkoen futbola garatzeko UEFAren enbaxadorea da. 2017az geroztik *CommonGoal* futbolari-komunitateko kide da, Juan Mata espainiar futbolaria ere buru duen ekimena, haurren gizarteratze sozialaren alde lan egiten duena komunitateko kideen soldaten % 1a dohaintzan emanez lortutako diru-funtsaren bidez.

## Kanpo estekak
Alison Moyet

**Geneviève Alison Jane Moyet** (Basildon, Essex, Ingalaterra, 1961eko ekainaren 18a) abeslari ingelesa da. Blues estiloko ahots kontralto nabarmena dauka. Yazoo bikotearen erdia izaten iritsi zen ospera, baina elektropop talde horren ibilera laburraren ondoren, bakarkako karrera egin zuen.

## Erreferentziak
Yazoo (argipena)

**Yazoo** izenak hainbat adiera du:

* **Yazoo**, Mississipiko konderria AEBetan.
* **Yazoo City**, Mississippiko hiria AEBetan.
* **Yazoo**, 1980ko hamarkadako Ingalaterrako pop bikotea, AEBetan **Yaz** izenarekin ezaguna.
Itziar Olasagasti

**Itziar Olasagasti San Sebastian** (Orio, 1989ko otsailaren 6a) euskal arraunlaria da, bina aldiz Kontxako Bandera eta Traineruen Liga irabazitakoa, denak ere Oriorekin.

## Kirol ibilbidea 
Oriotarra izanik ibilbide guztia herriko arraun taldean egin du eta haren lorpen garrantzitsu guztietan izan da traineruan. 2010. urtean aurrenezkoz uretaratu zen traineruan bazen eta 2019 eta 2020 denboraldietan nagusitasun osoa agertu zuen traineruaren hankeko postuan aritu zen. 2020ko denboraldia amaitzerakoan erretiroa hartu zuen eta gaur egun Gipuzkoako Arraun Federazioko zuzendaritzan dago.

2020ko denboraldian zehar Berria egunkarian "Txiki-tik" zutabea idatzi du arraunaren inguruan.

## Palmaresa 
* Kontxako Banderak (2): 2019 eta 2020.
* Euskadiko Traineru Txapelketak (2): ,2009 eta 2019.
* Gipuzkoako Traineru Txapelketak (3): 2009, 2019 eta 2020.
* Emakumezkoen Ligak (2): 2019 eta 2020.
* Euskadiko distantzia luzeko txapelketa (1): 2019.
* Zarauzko Ikurrina (3): 2009, 2019 eta 2020.
* Getxoko Bandera (2): 2019 eta 2020.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bulgariako Banku Nazionala

**Bulgariako Banku Nazionala** (, transkripzioa: *Balgarska narodna banka* eta ahoskera: ) Bulgariako Errepublikako banku zentrala da. 1879ko urtarrilaren 25ean sortu zen. Egoitza nagusia Sofia hiriburuan du.

Bulgariako Banku Nazionalak honako erantzukizunak ditu: herrialdeko diru-paper eta txanpon guztiak jaulkitzea, banku-sektorea ikuskatzea eta arautzea, eta gobernuaren diru-erreserbak gordetzea. Gainera, Bulgariako Txanpon Etxearen jabe bakarra ere bada.

2007ko urriaren 1az geroztik Europako Banku Zentralen Sistemako kide da. Ondorioz, bankuaren gobernadoreari Europako Banku Zentralaren Batzar Orokorreko kide izatea dagokio.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*   Bulgariako Banku Nazionalaren webgunea
Mette-Marit Norvegiakoa

**Mette-Marit Norvegiakoa**, ezkongabetan **Mette-Marit Tjessem Høiby**, (Kristiansand, Norvegia, 1973ko abuztuaren 19a) Norvegiako printzesa ezkontidea da, Haakon Magnus printzearen emaztea da.

2001ean bihurtu zen printzesa Haakon Norvegiakoa printzearekin ezkontzean. Guztira hiru seme-alaba ditu. Ama ezkongabea zen Haakon Magnus Norvegiakoarekin ezkondu aurretik, Marius Borg izeneko semearena. Haakon printzearekin beste bi seme-alaba izan ditu: Ingrid Alexandra printzesa eta Sverre Magnus printzea.

## Kanpo estekak
Neil Sheehan

**Cornelius Mahoney "Neil" Sheehan** (Holyoke, Massachusetts, 1936ko urriaren 27a - Washington, 2021eko urtarrilaren 7a) estatubatuar idazlea eta kazetaria izan zen. 1971n The New York Times egunkarian berri-emaile lanean ari zela Pentagonoko Paperak agiri sekretuak jaso zituen Daniel Ellsbergen eskutik. Horren ondoren, artikulu batzuk argitaratu zituen Ameriketako Estatu Batuetako Defentsa Sailak Vietnamgo Gerran egin zuen ekintza bati buruz. Ameriketako Estatu Batuetako gobernuak artikuluen argitalpenak geldiarazten saiatu zen eta afera Ameriketako Estatu Batuetako Gorte Gorenera eraman zuen, baina Gorte Gorenak The New York Timesi eman zion arrazoia.

## Liburuak 
* *The Pentagon Papers as published by the New York Times* (1971)
* *The Arnheiter Affair* (1972)
* *A Bright Shining Lie: John Paul Vann and America in Vietnam* (1988)
* *After the War Was Over* (1992)
* *A Fiery Peace in a Cold War: Bernard Schriever and the Ultimate Weapon* (2009)

## Kanpo estekak
Olympia Dukakis

**Olympia Mary Dukakis** (; Lowell, Massachusetts,  - New York, 2021eko maiatzaren 1a) estatubatuar aktorea izan zen, antzerkian, telebistan eta zineman aritutakoa. 1987an, taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar saria irabazi zuen, *Moonstruck* filmean egindako lanagatik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Brady Bunch

***The Brady Bunch*** estatubatuar umorezko telesaila izan zen, 1970eko hamarkadan ospetsuenetariko bat izan zena. Sherwood Schwartzek sortua, ABC katean aireratu zuten 1969 eta 1974 artean.

## Sinopsia 
Telesaila Mike eta Carol senar-emazte berri batzuen elkarbizitzari buruzkoa da. Senar-emaztetako bakoitzak hiru seme-alaba ditu: gizonezkoak aitaren kasuan (Greg, Peter eta Bobby) eta emakumezkoak amaren kasuan (Marcia, Jan eta Cindy). Horiekin guztiekin bizi da, gainera, Alice neskamea.

## Pertsonaiak 
* Robert Reed - Mike Brady
* Florence Henderson - Carol Brady
* Ann B. Davis - Alice Nelson
* Maureen McCormick - Marcia Brady
* Barry Williams - Greg Brady
* Eve Plumb - Jan Brady
* Christopher Knight - Peter Brady
* Susan Olsen - Cindy Brady
* Mike Lookinland - Bobby Brady

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marion Ramsey

**Marion Ramsey** (Filadelfia, Pennsylvania, 1947ko maiatzaren 10a - Los Angeles, Kalifornia, 2021eko urtarrilaren 7a) estatubatuar aktorea eta abeslaria izan zen. Police Academy film-sailean Laverne Hooks polizia-agentearena egiteagatik zen ezaguna.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
La familia Mata

***La familia Mata*** Espainiako komedia telesaila da. 2007ko irailaren 17tik 2009ko martxoaren 16ra arte Antena 3 katean aireratu zuten.

## Argumentua 
Pablo eta Susana etxeko giltzak jasotzear daudenean, Susanaren aitari eskatuko diote dirua notarioarengana eramatea. Baina, aitak dirua eman beharrean inbertitu egingo du, alaba eta suhia etxerik gabe utziz. Horregatik, Matatarren aitak bikotea beraiekin bizitzera gonbidatzen ditu. Horrela, bikotea aitaginarreba eta amaginarreba berezi samar batekin, izeba xelebre batekin, aitona kaskamotz batekin eta koinatu tentel eta banandu batekin biziko da.

## Aktoreak 
* Susana Mata Arias (Elena Ballesteros)
* Pablo Aguilar Nuñez (Daniel Guzmán)
* Arturo Mata (Antonio Dechent)
* Gloria Arias (Chiqui Fernández)
* Marcos Mata Arias (Ivan Massagué)
* Mónica Arias (Anabel Alonso)
* Alfredo Arias Rodríguez (Paco Sagarzazu)
* Javier "Javi" Aguilar Nuñez (Jordi Ballester)
* Montse (Esther Arroyo)
* Jorge Magariño (Dani Mateo)
* Sonia (Inma Cuesta)
* Elvira (Marisa Porcel)
* Fermín Mata (Pepe Ruiz)

## Kanpo estekak
Arthur Fadden

Sir **Arthur William Fadden** (Ingham, Queensland, 1894ko apirilaren 13a - Brisbane, 1973ko apirilaren 21a) Australiako 13. lehen ministroa izan zen 1941ean. Queensland iparraldean jaio zen, eiretar etorkinen semea. 15 urterekin eskola utzi eta 1918an Townsvillera joan zen bizitzera, eta han kontularitza-bulego bat ireki zuen. 1930ean Queenslandeko Parlamentuko diputatu hautatu zuten, eta 1936an Parlamentu Federaleko diputatu. 1940ko martxoan Robert Menziesen gobernuan sartu zen, eta urrian *Country Party*ko lehendakariorde hautatu zuten. 1941eko martxoan alderdiko buru bihurtu zen, eta abuztuan lehen ministro Menziesek dimisioa eman ondoren. Karguan 39 egun bakarrik eman ondoren, zentsura-mozio bat galdu zuen, eta John Curtin langiletiarrak ordezkatu zuen. 1943ko hauteskundeetako porrotaren ondoren, Menziesi eman zion alderdiaren lehendakaritza. 1949tik 1958ra arte Dirubideen ministro izan zen Menziesen gobernu berrian.
Andrei Bely

**Boris Nikolaevitx Bogaev** (,  ahoskatua), ezagunagoa **Andrei Bely** izengoitiaz ((, ; Mosku, 1880ko urriaren 26agreg./urriaren 14jul. - *ibidem*, 1934ko urtarrilaren 8a) errusiar eleberrigile, olerkari, komunista eta literatura kritikaria izan zen.

## Biografia 
Intelektual familia batean jaio zen eta matematika, biologia, kimika, musika, filosofia eta literaturaz interesatu zen. Errusiar neokantismoaren eta mugimendu sinbolistaren parte izan zen eta saiakera politiko eragingarriak idatzi zituen. *Petersburg* eleberri sinbolista bere maisulantzat jotzen da. Bere azken urteetan teosofiarekin bat egin zuen eta Rudolf Steinerren laguna izan zen. Boltxebikeek boterea hartzea babestu zuen eta sobietar kulturari eskaini zizkion bere ahaleginak. Sobietar Idazleren Batasuneko presidentea izan zen.

## Lanak 
**Poesia**
* *Bigarren Sinfonia, Dramatikoa*, 1902
* * Iparraldeko Sinfonia, Heroikoa*, 1904
* *Itzulia*, 1905
* *Elur-oreinen kopa*, 1908
* *Urrea urdinez* (Zoloto v lazuri) 1904
* *Errauts* (Pepel), 1909
* *Hautestontzia*, 1909
* *Kristo berpiztua* (Jristos voskrese), 1918
* *Izarra*, 1922

**Eleberriak**
* *Zilarrezko usoa*, 1912
* *Petersburg*, 1913-1914
* *Kotik Letaiev*, 1914-1915
* *Bataiatutako txinarra*, 1921
* *Mosku*, 1926
* *Maskarak*, 1932

**Memoriak**
* *Bloken memoriak*, 1922-1923
* *Bi mendeko bidegurutzean*, 1930
* *Mendearen hasiera*, 1933
* *Bi iraultzaren artean*, 1934

**Saiakerak**
* *Sinbolismo*, 1910
* *Zelai berdea*, 1910
* *Rudolf Steiner eta Goethe mundu modernoaren ikuskeran*, 1917
* *Pasabidean*, 1918
* *Gogolen maisutasuna* (Masterstvo Gogolia), 1934
Eskuzorro

thumb|Artilezko eskuzorroak.
**Eskuzorroa** eskuak estaltzeko eta babesteko erabiltzen den jantzia da. Eskularruen kasuan ez bezala, erpuruarentzat hatz-leku berezi bat dauka, eta gainerako hatz guztientzat, beste hatz-leku bat. Armaduretan era erabiltzen zuten, esku-babesaren azpian eskumuturra eta eskua babesteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mitoi

thumb|Mitoidun emakumea.
**Mitoia** esku-ahurra estaltzeko eta babesteko erabiltzen den jantzia da, hatzak agerian uzten dituena. Horrela, eskua babesteaz gain hatzak erabil ditzakegu. Jada Antzinaroan ezagunak, Jenofonteren esanetan, pertsiarrek erabiltzen zituzten.

Egun, hainbat kiroletan erabiltzen dituzte, hala nola halterofilian, boxeon, motoziklismoan edo eskaladan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esku-ahur

**Esku-ahur**ra, **esku-zabal**a edo **ahur**ra giza eskuaren zati konkabo samarra da, hatz-oinaldeen eta eskumuturraren artean dagoena. Ukabila ixten denean, hatzak haren gainean tolesten dira. Jaiotzatik bertan, flexioa errazten duten zimurrak ditugu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedri González

thumb
**Pedro González López**, ezagunagoa **Pedri** izenez (Tegueste, Tenerife, Espainia, 2002ko azaroaren 25a), futbolari profesionala da. Espainiako lehen mailan diharduen Bartzelona Futbol Klubean jokatzen du, erasoko erdilari. 1,74 metroko altuera du, eta 60 kiloko pisua.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), esku hartu zuen, eta zilarrezko domina eskuratu, Espainiako futbol selekzioarekin; Brasilgo taldearen aurka galdu zuten finala. 

## Nazioarteko emaitzak
## Ibilbidea 
### UD Las Palmas (2018-2020) 
Bere herriko harrobian, Juventud Laguna-n eta Las Palmaseko harrobian egon ondoren, azken honetako lehen taldean debuta egin zuen 2018-2019 denboraldiaren bukaeran, 16 urte bakarrik zituela. Las Palmasekin 4 urteko kontratua sinatu zuen, eta hurrengo denboraldian jada lehen taldearen dinamikan erabat sartu zen.

### Bartzelona Futbol Kluba 
#### 2020-2021 
2020ko udan, Bartzelona akordio batera iritsi zen Las Palmasekin, eta 7,2 milioi euro ordainduz, Pedri katalunia aldera joan zen. Bertan eginiko hasiera ikusgarria izan zen, batez ere Lionel Messirekin zuen kimikak jendea liluratu baitzuen.

## Estadistikak 
## Espainiako Selekzioa 
Espainiako selekzio nazional absolutuarekin 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio) esku hartu zuen, eta 21 urtez azpikoarekin ere jokatu ohi du.
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Andalucía Tech (Malagako metroa)

**Andalucía Tech** Malagako metroaren geltokia da, Malaga udalerrian kokatuta dagoena.

## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Malagako metroa
* 1. linea (Malagako metroa)

## Kanpo estekak 
* Malagako metroaren webgunea
Malagako Renfe Aldiriak

**Malagako aldiriko sarea** Malaga hiriko eta bere probintziako lurrazpiko garraiobidea edo aldiriko trena da. Sarea, bi lineak osatzen dute, "Y" ardatz bat osatzen dutenak..

Gaur egun, ez dago linea berriak sortzeko planik, baina bai geltoki berriak sortzeko edo linea batzuk luzatzeko planik.

26 geltokietatik, 2n hiru lineak gelditzen dute eta 1an Malagako metroarekin lotura dago.

## Sarea 
### Geltokiak 
Malagako aldiriko geltokiak *Espainiako trenbide sare* *orokorrarenak* dira eta ADIF -ek kudeatzen ditu. Hala ere, nasetan RENFE aldirikoren seinaleak ikus daitezke.

## Ustiapena 
Sarea Renfe Operadorak ustiatzen du ADIFek kudeatutako trenbide eta geltokietan.

### Flota 
Sevillako aldiriko trenen sarea RENFEk ustiatzen du. 1989 eta 1992 artean Renfe 440 serieko trenak erabili ziren, 2008ra arte Renfe 446 serieko trenetara pasatzeko. Ordutik Renfe Civia trenak erabiltzen dira.

### Tarifak 
Gaur egun, txartel bakarra erabil daiteke (Malagako Eremuko Garraio Metropolitarreko Partzuergoaren diru-zorro txartela) aldiriko bi lineetako geltokietan dauden autosalmentako makinetan ordaintzeko. Txartel hori metropoli-eremuko hiriarteko autobusetan ere erabil daiteke, baita Malagako hiri-autobusetan, Malagako metroan eta Alhaurin de la Torreko bi hiri-lineetan ere.

## Etorkizuna 
linearen luzapena proiektatuta dago Costa del Soleko Korridorea edo Itsasertzeko Trena bezala ezagutzen den zatian, Malaga, Marbella eta Estepona lotzeko Costa del Soleko mendebaldean eta Nerjaraino ekialdearekin. Malaga-Marbella-Estepona proiektua ez litzateke 2019a baino lehen prest egongo, eta, beraz, lehen obra hipotetikoak ez lirateke 2021a baino lehen hasiko.

linea Aloratik Fuente de Piedraraino zabaltzeko aukera aztertzen ari dira, Las Mellizas, El Chorro eta Bobadilla pasatuz. Zabaltze hori ez litzateke hain garestia izango; izan ere, Sevilla-Malaga distantzia ertaineko trenbidea aprobetxatuko litzateke, eta Gaitanen hustubidearen paraje naturaleko eta Fuente de Piedra aintziraren erreserba naturaleko gune natural eta turistikoak hartuko lirateke kontuan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Malaga
* Malagako metroa

## Kanpo estekak 
* Malagako Renfe Aldiriaren web gunea
* Consorcio de Transportes de Malagako web gunea
Idoia Hernández

**Idoia Hernández Toledo** **"HATXE"** (Errenteria, Gipuzkoa, 1988) piano-jotzailea eta musikagilea da.

## Biografia 
Piano ikasketak egin zituen Idoiak Oiartzungo Ibargain Musika Eskolan eta Donostiako nazioarteko txapelketan bitan aipamen berezia jaso zuen, 15 eta 16 urte zituela. Ingeniaritza ikasi zuen, eta hainbat urtez horretan aritu ostean, 2014an hori alde batera utzi eta Mikelazulo kultur elkartean hasi zen lanean; hasieran, kultur programatzaile eta aktibista gisa, eta, ondoren, sortzaile moduan. Egun musikaria dihardu, Mukuru kolektiboko kide da, eta Musikari elkarteko zuzendaritza batzordean egon da 2023ra arte.

## Musikari ibilbidea 
Idoia Hernándezek 2017an bere bakarkako *Lehena* diskoan musika klasiko garaikideko doinuak jaso zituen pianoarekin eta autoekoitzi egin zuen 15 abestiz osaturiko bilduma.2020an kaleratu zuen bigarren lana *Panpin hautsien dantza* izenekoa Jurdana Otxoa, Peru Galbete eta Ilargi Agirrerekin batera garatutakoa. Diskoaren azalean honela dio: "Feminitateari lotutako hitzak historikoki duten edukia hustu eta askatasunarekin lotura duten edozein keinu, hitz edota sentimenduekin bete". Eta hirugarrena, *Panpin hautsien dantza 2* (2022) beste bide bat jarraitu du, sinteak, eta elektronika gehituz. Honekin batera hiru bideo PANPINA, ZAURIA eta KALI kaleratu zituen Meta Crowdfunding kanpainaren babesarekin. Panpinen iruditeriarekin jarraituz, berriki 2024ko Musikaste jaialdian *Panpin Orkestra* kontzertua taularatu du Herri Arte Eskolako orkestrarekin. 

Horrez gain, Oscar Manso poeta eta musikariarekin 2Bat proiektua konpartitzen du, eta Metrokoadroka Sormen Laborategia kolektiboarekin ere hainbat ikuskizun performatibotan parte hartu du.

Enkarguz ere lan ugari egin ditu, adibidez, Neri(h)ari dantza konpainiaren Nunavut ikuskizuneko zuzeneko musika (2022); Metrokoadrokaren Bidaide ikuskizuneko zuzeneko musika (2022); AiDoProject konpainiaren En Picado ikuskizuneko zuzeneko musika (2021); EIZIE Elkarteak Senez aldizkariaren 50. alea ospatzeko kanta (2018); konfinamendu garaian, Errenteriako Udalaren *Kultur Labea* egitasmorako bideo poetikoa (2020); Oiartzungo udalaren *Kulturbirusa* egitasmoaren barruan, Eneko Gil dantzariarekin egindako *Hiru biñaka* ikuskizun laburra (2020) eta abar. Booktegin bertan ere kolaboratu du HATXEk, Harkaitz Canoren  *Azken aurreko manifestua*ren aurkezpen musikatuan (2018), hain zuzen ere.

2019an Azpeitiko Sorkuntza beka jaso zuen *Histeria* bideoklip esperimentala sortzeko.

## Diskografia 
* *Lehena* (2017)
* *Panpin hautsien dantza* (2020)
* *Panpin hautsien dantza II* (2022)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Idoia Hernández. Bideoa EITB 2019.11.04
* Idoia Hernández Facebook
* HATXE Instagram
* HATXE. Bideoa. MusikaZuzenean Hamaika TB 2024.05
* "Tekla arteko langileria" (Berria).
Salubiarrak

**Salubiarrak** edo **Salii** (; ) egungo hegoaldeko Frantziako Durance ibaiaren lautada okupatzen zuen tribu zelto-ligur bat izan zen.

Ventimiglia eta Marseilla artean bizi zirela uste da. Bere hiriburua, Entremonteko *oppidum*a zen, Duranceko pasabideetatik Alpeetako pasabideetara bitarteko barne ibilbidearen eta kostalderako bidearen arteko bidegurutzean. Hiriburuaz gain, bere lurraldeko hiriak ziren Tarusco edo Tarasco (Tarascon), Arelate (Arles), Glanum (Saint-Rémy-de-Provence) eta Ernaginum (Saint-Gabriel, egun Tarascon barnean).

Erromatarrek menderatutako Galiako lehen herria izan ziren, Proventzaren konkista hasiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coronel Dorrego (udalerria)

**Coronel Dorrego** Argentinako Buenos Aires probintziako 135 udalerrietako (*partido*) bat da. Bere izena Manuel Dorrego militarra eta Independentzia Gerran jokabide bikaina izan zuen politikaria omentzeko da.

## Herriak 
Udalerria bere hiriburuak eta hauetako herriek osatzen dute:

* Coronel Dorrego 11 510 hab.
* Oriente
* El Perdido
* Aparicio
* San Roman
* Balneario Marisol
* Irene
* Faro

Landa eremuak Calvo, Gil, Zubiaurre, Paraje La Gloria, Paraje La Aurora, El Zorro eta Nicolás Descalzi dira.

## Kanpo estekak
Coronel Dorrego

**Coronel Dorrego** Buenos Aires probintziaren hegoaldean dagoen Argentinako hiria da. Udalerri homonimoaren burua da.

## Kanpo estekak
Alpinia

**Alpinia** (*Alpinia galanga*) zingiberazeoen familiako landare belarkara da. Haren Errizomak erabili egiten dira sendabelar gisa eta baita elikadurarako ere.

Naturan Txina hegoaldetik Malaysiara hazten da baina mundu osoan egiten dute.

## Deskribapena 
Errizoma batetatik jaiotzen den landare belarkara da. 1'2 metrotako altuera har dezake. 

Hosto asko ditu, lantzeolatuak eta luzeak, 30 cm luzera dutenak. Nerbio longitudinal paraleloak dituzte hosto horiek.

Loreak zurtoinaren puntan multzokatuta agertzen dira. Zuriak dira, hodi itxura azpialdean eta ondoren lau petalo estu zabaltzen dira.

Fruitua gorria da, oboide itxurakoa, eta hiru balba ditu, bakoitzean hazi bana.

## Erabilera 
Errizoma da botika gisa erabiltzen den atala. Digestio aparatuko desorekak tratatzeko erabiltzen da; beherakoa, ultzerak, haizeak, botakagurea, zorabioak...

Mina kentzeko ere erabiltzen da muskuluetan eta hortzetan.

Janarietan edo elikagai osagarrietan ere erabiltzen da, jengibre landarearen antzera zapore mina ematen dio janariari.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendi-apio

**Mendi-apioa** (*Levisticum officinale*) apiazeoen familiako landare belarkara da. 1 eta 2,5 metro arteko inguru luzea, jateko onak dira. Ziur asko erdialdeko Asian du jatorria baina espezia hau mundu osoan hazten dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauhaize

**Lauhaize** (gaztelaniaz: **Cuatrovientos**) Iruña hiriko Arrotxapea auzoko auzune bat da.

## Izena 
"Ebroaldeko ipar haize, sargori haize, Gaztelako haize eta ekialdeko haize" deitu ohi diegun lau haizeek perpendikular bat egiten zuten tokia zelako "Cuatro Vientos" izena eman zitzaion. XIX. mendearen erdialdetik dugu izen horren berri, bai eta eraikinak zeudela ere.

## Barne hartutako bideak 
Auzuneak ez ditu oso ondo definitutako mugak, baina honako bide hauek sartu ohi dira auzunean:

* **Marcelo Zelaieta etorbidea:** Bernandino Tirapuko bidegurutzeraino
* **Arga ibaia kalea:** Maiteminduen kaleraino
* **Gipuzkoako etorbidea:** Cuatro Vientos-eko bidegurutzean
* **Joaquin Beuntza kalea:** Nazario Karrikir eta Maiteminduen kaleen arteko tartean
* **Pedro Urtsua kalea:** Tiburzio Erredin kalearekin gurutzatu arte
* **Pedro Alkatarena kalea:** kale osoa
* **Abaurregaina kalea:** kale osoa
* **Raimundo Lanas kalea:** kale osoa
* **Nazario Karrikiri kalea:** kale osoa
* **Probintzien kalea:** kale osoa
* **Ave Maria zeharbidea:** kale osoa

## Garraioa 
## Ikus, gainera 
* Arrotxapea

## Kanpo estekak
Tahini

**Tahini** edo **tahina** () Ekialde Hurbileko hainbat plateretan osagai bezala parte hartzen duen sesamo-hazi ehotuetatik egindako pasta bat da. Hummusaren eta baba ganusharen funtsezko osagaia izateaz gain, *dip* moduan ere jaten dute. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tabasko

**Tabaskoa** 1868an Edmund McIlhennyk sortutako estatubatuar jatorriko saltsa mina da. Tabascoko piper gorriz (*Capsicum frutescens var. tabasco*), ozpinaz, urez eta gatzaz prestatzen dute, haritz-upeletan beratuta. Bere izena Mexikoko Tabasco estatutik datorren arren, McIlhenny Companyk egindako produktu estatubatuarra da.

Louisianako Avery uhartean sortua izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Argentinako kostalde atlantikoa

**Argentinako kostalde atlantikoa** edo gaztelaniaz **Costa Atlántica** izen ezaguna da Argentinan hondartza erakargarrietan oinarritutako udako turismoa duten hiriak aipatzeko; guztiak Atlantikoa mugatzen dute. Uda guztietan, milioika lagunek aukeratzen dituzte oporretarako helmuga gisa. Zentzu horretan, Argentinako "Costa Atlántica-k" Buenos Aires, Río Negro, Chubut eta Santa Cruz probintzietako Argentinako itsasoaren kostaldea dauka. Zentzu zabalagoan, Tierra del Fuego probintziako hegoaldeko kostaldea ere kontuan hartzen da.

Eskualde hau hondartza zabalengatik nabarmentzen da, horietako batzuk ukitu gabe daudenak, dunak eta kostaldean hedatzen diren basoak dira, eta horrek atsedenerako aproposak diren asentamendu txikiak sortzea ahalbidetu du.

## Hiriak biztanleriaren arabera 
Hurrengo taulan Atlantikoko kostaldeko Argentinako hirietako biztanleria zehazten da .

## Kanpo estekak
Harissa

**Harissa** ( *harīsa*) Magrebeko gastronomian tipikoa den saltsa mina da. Errezetak lekuz leku aldatu egiten dira, baina ohiko osagaiak piper min gorriak (sarritan ketuak; Bekaltakoak ospetsuak dira), baratxuria, martorriko fruituak, txarpoila eta gatza dira, eho eta oliba olioarekin nahasten direlarik. Prestatu ondoren, gutxienez hamabi orduz uzten dute jalkiten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Caleta Olivia

**Caleta Olivia** Argentinako Patagonian dagoen hiria da, San Jorge golkoan dagoen Santa Cruz iparraldeko Deseado departamenduan kokatua eta probintziako bigarren hiri jendetsuena. Hiria eta probintziaren iparralde osoa oso lotuta daude Comodoro Rivadaviarekin eta alderantziz.

Pico Truncado-tik 52 km hego-mendebaldera eta Las Heras-etik 134 km-ra dago hiria. Hiri horiekin eta beste txikiago batzuekin hurbiltasuneko hiritartze triangelu bat osatzen da, probintziako iparraldeko biztanleriaren zati handi bat biltzen duena.

Ekonomia petrolioaren, arrantzaren eta batez ere turismoaren mende dago. Puerto Caleta Paula Caleta Olivia hegoaldean dagoen portua da.

## Kanpo estekak