Sofia Bavariakoa

thumb|321x321px|Sofia, gaztetako grabatu batean, egile anonimoa.
**Sofia Bavariakoa** (alemanez, *Sophie von Bayern*; Munich, 1805eko urtarrilaren 27a – Viena, 1872ko maiatzaren 28a) Bavariako printzesa izan zen jaiotzez, eta ezkontzaz Austriako artxidukesa eta Habsburgo-Lorena Etxeko kidea, «familiako gizon bakarra», Klemens von Metternich kantzelariak adierazi zuenez. Frantzisko Josef I.a Austriako eta Maximiliano I.a Mexikoko enperadoreen ama izan zen.

## Wittelsbacheko etxea 
Wittelsbacheko Etxeko kidea, Sofia eta bere ahizpa bikia, Maria Ana Bavariakoa (1805-1877), Bavariako Maximiliano I.a Josef Bavariakoa hauteslearen eta bere bigarren emazte Karolina Badengoaren alabak ziren.

Gurasoek eurek zaintzen zituzten haur ugariak, garai hartako ohituren kontra. Pentsamendu modernoko pertsonak hezi nahi zituzten,. Haurrek mugitzeko askatasun osoa izan arren, zenbait arau zituzten, hala nola, lehena, erabateko puntualtasuna. Sofia aitaren alabarik kutunena zela esaten zen, nahiz eta amarekin lotuago egon, asko maite zuen eta. Bere ahizpa bikia maite zuen eta oso lotuta egon zen beste haurride guztiekin ere.

Karolina hauteslea Carlos Federico Badengo margravearen biloba izan zen. Baden estatu txiki bateko subiranoa zen, eragin gutxikoa (hauteslerik ere ez zen), baina Frantziarekin muga egiten zuen, eta haren politika ilustratua miretsia zen Europa osoan. Ahizpa asko izan zituen eta lotura onak egin zituzten, familia Europako tronu nagusiekin bat eginaraziz. Frantzia iraultzailea gerran eta izuan hondoratzen ari zen bitartean, bere ahizpa Luisa Badengoa, 1793. urtean Katalina II.a Errusiako tsarinak bere bilobaren emaztea izateko hautatu zuen, gero Alexandro I.a Errusiako tsar izan zenarena. Handik aurrera, Europako tronuak Badengo printzesei eskaini zitzaizkien: Frederika Badengoa Gustavo IV.a  Adolfo Suediako  erregearekin ezkondu zen (1809an tronutik kendu zuten); Maria Brunswickeko dukesa bihurtu zen; eta Guillermina, landgravina eta gero Hesse-Darmstadteko dukesa handia.

1805. urtea bi printzesa bavariarren jaiotzarekin hasi zen eta frantziarrek Austerlitzeko guduan lortutako garaipenarekin bukatu zen. Austriako enperadoreak, Frantzisko II.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoak ia milurteko Inperioaren amaiera onartu behar izan zuen, non 1792. urtetik errege zen eta bere ondareak baino ez zituen mantentzen, baina Tirol eta Vorarlberg Bavariari eman behar izan zizkion, eta ondoko Baden, Wurtemberg eta Saxonia, garailearen esku zeuden ordurako.

Napoleon Bonaparte frantziarren enperadoreak "Rhineko Konfederazioa" sortu zuen, eta handik "babesle" misioa hartu zuen. Bavaria eta bere bizilagunak misio horrekin bat egin zuten. Enperadorearen graziari esker, Bavaria, Wurtemberg eta Saxonia erresuma bihurtu ziren, eta Baden, ostera, Enperadoreak ez zuen behar bezain gogotsutzat hartu, dukerri handian.

Europako errege-familia zaharrekin bat egiteko gogoz, Napoleonek, eskandaluaren beldur barik, bere senideak dinastia handietako kideekin ezkontzea erabaki zuen: Katalina, Wurtembergeko erregearen alaba, Jeronimo Bonaparterekin ezkondu zen, anaiak Westfaliako errege goratu zuena; Josefina de Beauharnais enperatrizaren iloba, Estefania de Beauharnais Badengo seme handiarekin ezkondu zen (Carlos Luis Badengoa), adoptatu eta printzesa inperial delakoa izendatu zuen aukera horretarako. Maria Elisabet Bavarian Bavariako dukesa, Bavariako errege-etxearen beste adar batekoa, Berthier mariskalarekin ezkondu zen. Berthier apur bat lehenago Neuchâtel eta Valangingo printze izendatu zuten (1806), eta gero Wagramgoa (1809). Vienan Frantziako enperadorea ordezkatu zuen Maria Luisa Austriakoa artxidukesarekin bigarren aldiz ezkontzeko zeremonietan. Frantziako aliantza gorabehera, Napoleonek Bavariako printze oinordekoa bere ahaide batekin ezkontzea erabaki zuenean, gaztea berehala errege odoleko printzesa batekin ezkondu zen, bigarren mailako etxe protestante batekoa izan arren. Hori adierazi gabe, Bavariako erregeak uste zuen Bonaparte Etxearekin elkartzea aliantza txarra zela, eta ez zuen nahi egunen batean dinastiaren oinordekoaren ezkontza morganatikotzat jotzerik. 

Frantziar Inperioa erori ostean, Bavariako erregeak, Napoleonen etsaiekin bat egin zuenak korsikarra eroriko zela aurreikusten zenean, bere erreinua eta titulua gorde ahal izan zituen eta, bere iragan "bonapartista" ahaztearren, bere alaba txikiak garaileekin ezkondu zituen: Karolina Augusta Bavariakoa, Wurtemberg-eko printze oinordekoarekin ezkontza deuseztatu ostean, 1816. urtean Osoniako Frantzisko II.a  Germaniako Erromatar Inperio Santukoaarekin ezkondu zen; Isabel 1820an ezkondu zen Frederiko Guillermo IV.a Prusiakoarekin eta Maria Ana eta Amalia Prusiako Saxoniako printzeekin ezkondu ziren eta biak izan ziren erreginak. 

Alaba gazteenak baino ez, Luisa Bavariakoak, ez zuen koroarik eraman, eta familia arrazoiengatik Maximiliano Jose Bavariako dukearekin ezkondu zen adar txikiago bateko lehengusu batekin, eta asko sufritu zuen bere ahizpen maila desberdinarengatik, baina alabak bikain ezkontzea lortu zuen. Horrela, hainbaten izeba izan zen, hala nola, Sofia Elisabet Austriakoa enperatrizaren ("Sissi" ospetsua) (eta amaginarreba), Maria Bi Sizilietako erreginaren eta Alençongo dukesarena.

### Ezkontza 
thumb|213x213px|Francisco Carlos artxidukea (1825 inguruan)
thumb|Familia inperiala, eskuinetik ezkerrera: enperatriza, enperadorea, Reichstadt-eko dukea, Parmako dukesa, Sofia artxidukesa, Fernando kronprintzesa eta Francisco Carlos artxidukea.
Ederra eta azkarra, Sofia gogoz kontra ezkondu zen 1824ko azaroaren 4an, Vienan, Frantzisko Karlos Austriako artxidukearekin, gizon ahula, xarmarik gabea, baina tronu inperialetik gertu zegoena, bere anaia, Fernando I.a Austriako enperadorea, nabarmenki ezgauza baitzen. Bestalde, artxiduke gaztea, ehizazale amorratua, oso maiteminduta zegoen bere emazte ederrarekin. Botere edo politika zaletasunik ez zuenez, senar eta aita elizkoi eta are esanekoa zen. 

Frantzisko I.a enperadoreak harrera beroa egin zion Sofia gazteari, zeina aldi berean aitaginarreba eta koinatua zen, Karolina Augusta Bavariakoarekin ezkondu baitzen, artxidukesaren ahizpa-erdiarekin.

### Ondorengoak 
Sei urteko antzutasunaren ondoren, bost berezko abortu barne, bikoteak sei seme-alaba izan zituen:

* Frantzisko Josef I.a Austriakoa, Austriako enperadorea eta Hungariako erregea (1830-1916).
* Maximiliano I.a Mexikokoa, Mexikoko enperadorea (1832-1867).
* Karlos Luis Austriakoa (1833-1896).
* Maria Ana Austriakoa (1835-1840), lau urte besterik ez zituen: bere osaba Fernando I.a enperadoreak bezala, epilepsia-krisiak jasan zituen eta berauen ondorioz hil zen.
* Hildako jaiotako haur bat (1840).
* Luis Víctor Austriakoa (1842-1919).

Artxidukesa ama maitekorra izan zen, bere seme-alaben heziketari arreta berezia eskainti ziona. Alabaren heriotzak kontsolaezin utzi zuen.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak