open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sos (txanpona)

[thumb|250px|[Luis XV.a Borboikoa|Luis XV.aren sosa, 1767an jaulkia.]]
**Sos** edo **sueldoa** () mendebaldeko Europako moneta-unitatea izan zen Erdi Aroan. Karlomagnoren erreformaren ostean, liberaren hogeirena balio zuen. Era berean, sos bat 12 diruren baliokidea zen. Frantzian, 1795 arte iraun zuen sistema horrek. XX. mende hasieran, 5 zentimoko txanponari ematen zitzaion sos izena Ipar Euskal Herrian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Solveig Gunbjørg Jacobsen

**Solveig Gunbjørg Jacobsen** (Grytviken, Hego Georgia, 1913ko urriaren 8a - Buenos Aires, Argentina, 1996ko urriaren 25a) Antartikako Konbergentzia delako lerrotik hegoaldera jaio eta hazi zen lehen pertsona izan zen.

Aita, Fridthjof Jacobsen, 1904an Hego Georgia uhartean lanagatik ezarri zen norvegiar hiritarra zuen. Ama, berriz, Klara Olette Jacobsen. Aitak Grytvikengo balea ehiza estazioan egin zuen lan. Hasieran estazioko kudeatzaile laguntzailea izan zen. Ondoren, 1914tik 1921era, estazioko kudeatzailea. Fridthjof eta Klara Olette senar-emazteen beste alabetako bi (Signe Fon eta Åse) Hego Georgia uhartean ere jaio ziren.

Hego Georgian bizi zen James Wilson britainiar saripeko magistratuak erregistratu zuen Solveigen jaiotza.

Solveig Buenos Airesen (Argentina) hil zen 83 urte zituela eta Molden (Norvegia) ehortzi zuten.

## Kanpo estekak
Abdullah Gül

**Abdullah Gül** (1950eko urriaren 29a) turkiar politikaria. 2007tik 2014ra bitartean Turkiako 11. presidentea izan zen. Lehenago lau hilabetez egon zen lehen ministro gisa 2002 eta 2003 bitartean.

## Kanpo estekak
Leona Aglukkaq

**Leona Aglukkaq** (; Inuvik, Kanada, 1967ko ekainaren 28a) kanadar politikaria da. Kanadako Osasun ministroa izan zen 2008ko urriaren 30a eta 2013ko uztailaren 15a bitartean. 2013ko uztailaren 15ean Kanadako Ingurumen ministro izendatu zuten eta 2015eko azaroaren 4ra arte jardun zuen. Leona Aglukkaq Kanadan ministro izendatu zuten lehenengo emakume inuka izan zen.
The CW

**The CW Television Network** (normalean **The CW** izenez ezaguna) aire libreko telebista sare amerikarra da, The CW Network, LLC enpresak zuzentzen duena, CBS Entertainment Group unitatearen arteko erantzukizun mugatuko elkarlana. Paramount Global-ena; eta Warner Bros. Discovery-ren estudio eta sareen dibisioa, Warner Bros.-eko enpresa nagusia, The WB-ren gehiengo jabea izandakoa. Sarearen izena bere bi korporazio nagusien (**C**BS eta **W**arner Bros.) izenen lehen letretatik eratorritako laburdura da.

CW-k 2006ko irailaren 18an egin zuen debuta, aurreko bi UPNk eta The WBk, hurrenez hurren, urte horretako irailaren 15ean eta 17an operazio independenteak utzi ondoren. CWren lehen bi programazio gauak - 2006ko irailaren 18an eta 19an - berreskuratzeak eta abiaraztearen inguruko berezitasunak izan ziren. CW-k 2006ko irailaren 20an jarri zuen abian data ofiziala, ''America's Next Top Model*eko zazpigarren zikloaren bi orduko estreinaldiarekin. Hasieran, sarearen programazio programazioak 18 eta 34 urte bitarteko emakumeei erakarri nahi zien batez ere, nahiz eta 2011tik aurrera sareak gizonei erakartzen dien programazioetan handitu. 2017ko abuztuan, CW-ren audientzia ehuneko 50 gizonezkoena da eta ehuneko 50 emakumezkoa. Gaur egun sareak astean zazpi egunez programatzen du: arratsaldez astelehenetik ostiralera (The CW Daytime) eta igandetik ostiralera prime time-n, Litton Entertainment-ek *One Magnificent Morning'' izenekoa ekoizten duen larunbat goizeko zuzeneko ekintza programaziorako bloke batekin batera. hau da, Vortexx animazio blokearen oinordekoa.

## Kanpo estekak 
*  The CWren webgune ofiziala
CTV Television Network

**CTV Television Network** (normalean **CTV** izenaz ezaguna) Kanadako ingelesezko lurreko telebista sare bat da, 1961. urtean sortua. CTV BCE Inc. enpresak erosi zuen 2000. urtean, eta gaur egun BCEren Bell Media filialaren zatiketa da. CTV Kanadako jabego pribatuko telebista sare handiena da.

Inoiz ez da "CTV" inizialei dagokien izen-abizen ofizialik egon, baina, oro har, "Canadian Television" esan nahi da, sareak 1998an promozio kanpainan erabilitako marka, eta sareko aurretiazko promozioan ere. 1961. urtean jarri aurretik abian jarri zen. Hala ere, marka hori kendu egin zen sarea abiarazi aurretik Canadian Broadcasting Corporation-ek horren aurka egin zuenean, "Canadian" terminoaren eskubide esklusiboak aldarrikatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  CTVren webgune ofiziala
Caracol Televisión

**Caracol Televisión** Grupo Valorem-ek duen doako telebista sare kolonbiarra da. Kolonbiako telebista sare pribatu nagusietako bat da, Canal RCN eta Canal 1ekin batera. Sareak 5.000+ programa banatu eta ekoizten ditu eta 80 herrialde baino gehiagotan emititu du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Caracol Televisiónren webgune ofiziala
TV Azteca

**TV Azteca, S.A.B. de C.V.** Mexikoko multimedia konglomeratu bat da, Grupo Salinasen jabetzakoa. Mexikoko bigarren komunikabideen enpresa handiena da Televisaren ondoren. Batez ere Televisa eta Imagen Televisión-rekin lehiatzen da, baita tokiko operadore batzuekin ere. Estatu mailako bi telebista kate ditu, Azteca Uno eta Azteca 7, eta nazioartean banatutako beste bi zerbitzu ditu, adn40 eta a+. Hiru sare horiek transmisoreak dituzte hiri nagusi eta txikienetan.

TV Azteca-k *Azteca Trece Internacional* ere funtzionatzen du, Erdialdeko eta Hego Amerikako 13 herrialdetara iristen da eta Ameriketako Estatu Batuetako Azteca América sarearen parte da. Bere programa nagusia *Hechos* albistegia da.

## Kanpo estekak 
*  TV Azteca webgunea
Ajinomoto

Japoniako janari eta bioteknologia korporazioa da, ongailuak, sukaldeko olioak, izoztuak, edariak, edulkoratzaileak, aminoazidoak eta farmakoak ekoizten dituena. *AJI-NO-MOTO* (味の素 "zaporearen esentzia") konpainiaren jatorrizko glutamato monosodiko produktuaren izen komertziala da. Korporazioaren egoitza Tokioko Chūō-n dago. 2019tik aurrera, Ajinomotok 35 herrialdetan jarduten du eta gutxi gorabehera 34.504 pertsona enplegatzen ditu. 2018an urteko diru-sarrerak 10.200 mila milioi dolar ingurukoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Ajinomoto webgunea
General Mills

**General Mills Inc.** txikizkako denden bidez saltzen diren markako kontsumitzaileen elikagaien fabrikatzaile eta merkaturatzaile multinazional estatubatuarra da. Golden Valleyn, Minneapolisko auzo batean du egoitza nagusia. Sarritan "**Big G**" ezizenarekin, konpainiak Ipar Amerikako marka ezagunak merkaturatzen ditu, besteak beste, Gold Medal irina, Annie's Homegrown, Betty Crocker, Yoplait, Colombo, Totino's, Pillsbury, Old El Paso, Häagen-Dazs, Cheerios, Trix, Cocoa Puffs, eta Lucky Charms. Bere marken artean Estatu Batuetako beste 89 marka garrantzitsu baino gehiago eta mundu osoko kategoriako lider ugari daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  General Mills-en webgune ofiziala
Martin Azpilkueta ''Zaharra''

**Martin Azpilkueta Jauregizar**, haren anaia gaztetik bereizteko ezizenez *Zaharra* edo *Nagusia* deitua, Nafarroako Errege Kontseiluko kidea eta kanonista izan zen. Zuzenbidean lizentziatua zen. Tolosa Okzitanian irakasle lan egin bide zuen eta liburutegi bikain bat zuen.1524ko nafar leialisten barkamen partzialen ondoren, Karlos V.a enperadoreak agaramontar hau Errege Kontseilura sustatu zuen, baina Azpilkuetak ez zuen onartu postua, artean Salamancako Unibertsitatean zela.

1525ean, ordea, Errege Kontseiluan zen, beharbada haren leialtasuna probapean jartzeko, Joan *Nabarrico* auzian (1525-1526). Joan *Nabarrico*ri, Azpilkuetaren beraren familiari bezala, Nafarroako Erresumako berezko erregearen alde aritzea eta Hondarribiko setioan egon izana ere leporatu zitzaion, baita gainera Bortuez bi aldeen artean zaldien salerosketan aritzea ere.

## Erreferentziak
Telemundo

**Telemundo** NBCUniversal-ek, Comcast-eko dibisioak, duen telebista-sare estatubatuarra da, ikuslego hispanoari zuzendua. Estatu Batuetako Estatu espainoleko edukien hornitzaile handiena da nazio mailan, eta ondoren Univision lehiakidea da, mundu osoko programazioa 100 herrialde baino gehiagotan banatuta dago 35 hizkuntza baino gehiagotan.

## Kanpo estekak 
*  Telemundoren webgune ofiziala
Margarita I.a Danimarkakoa

**Margarita I.a Danimarkakoa** (Søborg Gaztelua, 1353ko martxoaren 15a - Itsasontzi batean Flensburgeko kaian, 1412ko urriaren 28a) Danimarkako, Norvegiako eta Suediako erregina izan zen. "Iparraldeko Semiramis" bezala ezagutzen da. Valdemar IV.a Danimarkakoaren alaba izan zen. Haakon VI.a Norvegiakoarekin ezkondu zen eta seme bat izan zuten, Olaf II.a Danimarkakoa, bera baino lehenago hil zena. Kalmarko Batasuna sortu zuen eta Danimarkako, Norvegiako eta Suediako erresumak bildu zituen Hansako boterearen aurka lehiatzeko. Erik Pomeraniakoa izan zen bere oinordekoa.
thumb|Margaritaren hilobia, Roskilde Katedralean.
thumb

## Kanpo estekak
Ibai Marin

**Ibai Marin** (Donostia, Gipuzkoa, 1978ko abenduaren 22a) abeslaria eta gitarra jotzailea da, Hira musika taldearen sortzailea. Bestalde, bakarlari gisa bi disko kaleratu ditu. Donostian jaioa, Orion bizi da.

## Bizitza 
1998an Angar taldea sortu ostean, 1999an Alain Fernandino bateria jotzailearekin batera Hira taldea sortu zuen, Oiartzunen. 2000. urteko Gaztea Maketa Lehiaketako Entzuleen Saria irabazita, euskal heavyaren erreferente bilakatu zen Hira. Ibai Marinek 5 disko kaleratu zituen Hirarekin, 1999 eta 2015 bitartean.

2015ean, baina, Hirak denbora bat hartzea erabaki zuenez, Marinek bakarkako lanari ekin zion. Hala, kantuak konposatzen hasi eta 2018an kaleratu zuen bere bakarkako lehen lana, Bidean naiz. Axular Arizmendiren AME estudioetan grabatu eta ekoitzia, Dann Hoyosen laguntzarekin, eta hainbat musikariren ekarpenekin (hala nola Rafa Acebes) osatu zuen lehen bakarkako lana.

2020ko otsailean, bere bakarkako bigarren lana izango denaren lehen single eta bideoklipa kaleratu zituen, *Viernes lobo* izenekoa. Aurkezpena Larratxo kultur aretoan egin zen, 2020ko otsailaren 7an.

2020ko azaroaren 20an, bigarren singlea kaleratu zuen. *Indómitos* izena hartzen du eta Lyric Video batez lagundu du.

thumb | eskuinera | Ibai Marin, 2020an.

Bakarlari gisa lanean jarraitzen du, *Desde lo salvaje* deituriko bigarren diskoa kaleratu zuen 2021ean, hein handi batean crowdfunding kanpaina baten bidez finantzatua.

Egun, Ibai Marinek, bere proiektuan abesten eta gitarra jotzen du, hurrengo musikari hauek lagun dituela:
* Alex Lobato: bateria
* Manex Etxeberria: baxua
* Aritz Larrañaga: gitarra
* Libana Taboada: ahotsak
* Aitor Osuna: ahotsak

## Diskografia 
### Hira taldearekin 
* *Nortasuna* (2001, IZ)
* *Oztopoak gaindituz* (2003, EDG Music)
* *(SIC)* (2006, EDG Music)
* *Delay* (2011, Maldito Records)
* *V* (2015, Elkar)

### Bakarka 
* *Bidean naiz* (2018)
* *Desde lo Salvaje* (2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*
Ahmed Laraki

**Ahmed Moulay Laraki** (; Casablanca, 1931ko urriaren 15a - *ibidem*, 2020ko azaroaren 2a) Marokoko lehen ministroa izan zen 1969tik 1972ra. Parisko Unibertsitatean medikuntzako lizentziatu zen eta Casablancan mediku lanetan aritu zen. Kanpo harremanetako ministro izan zen Ahmed Balafrej eta Mohamed Benhima eta Ahmed Osmanen gobernuetan. AEBn eta Espainia ere enbaxadore izan zen. Madrilgo Akordioen negoziatzaileetako bat izan zen 1975ean.

## Kanpo estekak
Web konferentzia

[thumb|Web konferentzia batean hartutako pantaila-argazkia. (Parte-hartzaileen pribatutasuna gordetzeko, aurpegiak pixelatuta). Web konferentziak egiteko erabili ohi den tresna libre bat: [Jitsi|Jitsi Meet.]]
**Web konferentzia** edo **web biltzarra** baliabide digitalen bidez antolatzen den batzarra da. Mintegia denean webinar ere deitua, streaming aurkezpena denean webcast, paraleloen arteko komunikazioa denean, bideokonferentzia.

## Ikus, gainera 
* Deskonferentzia.
* Webinar.

## Kanpo estekak 
* Komunikazio eta elkarlanerako tresnak.
2020ko Darfurko erasoak

**2020ko Darfurko erasoak** hiru tiroketa masibo izan ziren, 2020ko uztailean Darfurren gertatu zirenak, Sudanen. Beduino arabeek eta nekazari ez arabeek, masalit etniakoek bereziki, lurraren jabetza dela-eta, dituzten liskarrekin lotu zituzten sarraski horiek Sudango Gobernuak eta Nazio Batuen misioak. Gobernuaren arabera, erasotzaileak Omar al-Bashir presidente ohiaren aldeko milizia arabeak ziren.
* Uztailaren 12an, Kutumen (Ipar Darfur), 9 lagun hil eta 20 zauritu zituzten.
* Uztailaren 24an, Aboudosen (Hego Darfur), 20 lagun hil eta 22 zauritu zituzten.
* Uztailaren 25ean, Masterin (Mendebaldeko Darfur), 60 lagun hiltzeaz gain, etxeak arpilatu eta erre zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aleksandra Ovtxinnikova

**Aleksandra Jakovlevna Ovtxinnikova** (; 1915eko urtarrilaren 7agreg./1914ko abenduaren 25ajul. - 2009ko ekainaren 8a) jakutiar politikaria izan zen. 1963ko martxoa eta 1979ko abendua bitartean Jakutiako Sobietar Errepublika Sozialista Autonomoko 6. presidentea izan zen.

2009ko ekainaren 8an hil zen.
Donald Tapia

**Donald Tapia** (Detroit, Michigan, Ameriketako Estatu Batuak,  - ) Ameriketako Estatu Batuetako enpresari bat da. 2019tik AEBko enbaxadorea da Jamaikan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Web-mintegi

eskuinera|256px|Errusieraz 2018an egindako web-mintegi baten adibide bat.
thumb|Web-mintegiak antolatzerakoan bideokonferentzia izan ohi da gehien erabiltzen den baliabidea.
**Webmintegi** edo **web-mintegi** neologismoarekin ingelesezko ***Webinar*** hitza itzuli egin da. Munduko hainbat hizkuntzatara sartu den neologismoa da *webinar*, 'Web' eta 'mintegi' hitzak lotuz lortutako portmanteau hitza (***Webinar*** < "**web** sem**inar**s"). Euskaraz **webmintegi** edota **web-mintegi** sortu egin dira. **Webmintegi** hitzak baliabide telematikoen bidez egiten den mintegi edo bilera interaktibo mota guztiak izendatzen ditu. Bilera horiek, osorik edo zati batean, Internet bidez aurrez aurrekoak ez diren saioak egitea barne hartzen dute, eta, oro har, elkarlanera edo urrutiko irakaskuntzara bideratzen dira.

Web 2.0 deiturikoaren garapenetako bat da, eta lineako hitzaldien edo web konferentzien aldaera posibleetako bat bezala har daiteke. Webguneak gai politikoekin, militarrekin, merkataritzakoekin, hezkuntzarekin, etengabeko prestakuntzarekin edota interes orokorreko gaiekin lotuta garatu ohi dira, eta parte-hartzaileek jarduera horretarako sarbidea doakoa edo garestia, izen emate librekoa edo baldintzapeko inskripziokoa izan daiteke.

Urrutiko elkarrekintza edota antolamendu hobea lortzeko erosotasunak ematen dituzten tresna edo sistema bereziak erabiltzea aurreikus dezakete antolatzaileek, hizlariek zein entzuleek, eta galdekatu nahi dituztenen parte-hartzea modu telematiko askotan antola daitezke.

Webinar baten baitan erabil daitezkeen tresna edo sistema berezien zerrenda ez osoa honako hau da:
:* Bideokonferentziak.
:* Diaporamak.
:* Buru mapak edo mapa heuristikoak.
:* Berehalako mezularitza.
:* Wikia edo datuak partekatzeko lankidetzako beste plataforma edo sistema mota batzuk.
:* Ikaskuntza erdi-presentziala.
:* Moodle.
:* MOOC.

## Ikus, gainera 
* Web konferentzia.

## Kanpo estekak 
* Komunikazio eta elkarlanerako tresnak.

## Erreferentziak
Krimenezko film

thumb
[eskuinera|thumb|[Humphrey Bogart *The Petrified Forest* filman.]]
**Krimenezko filmak**, zentzurik zabalenean, literaturaren fikzio polizialean oinarritutako genero zinematografikoa da. Genero horretako filmek, oro har, ekintza kriminalen inguruko hainbat alderdi inplikatzen dituzte, hala nola ekintzak nola prestatzen diren, nola gauzatzen diren, detektatzen eta atxilotzen... Estilistikoki, generoa beste genero askorekin gainjarri eta konbinatu daiteke, drama edo gangsterren zinema kasu, baina baita komedia ere, eta, aldi berean, azpigenero askotan banatzen da, misteriozko zinema, suspense zinema edo zinema beltz edo noir zinema kasu.

## Azpigeneroak 
Asko dira. Hona hemen batzuk:
* **Krimen ekintza**. Film hauek Ekintzazko zinema eta krimenezko filmen arteko nahasketa dira. Ekintza asko erakusten dute: ihesaldiak, tiroketak, pertsekuzioak... Adibide batzuk: *The Dark Knight*, *Baby Driver*, *Master*, *Collateral*, Heat.
* **Krimen komedia**. Film hauetan komedia askotan gaizkileen gaitasun faltaren ondorioa izaten da. Batzutan ere umore beltzean ere erortzen dira. Adibide batzuk: *Family Plot*, *Analyze This*, *The Pope of Greenwich Village*, *Lock, Stock & Two Smoking Barrels*, *In Bruges*, *Mafia!*, *Tower Heist* eta *Pain & Gain*.
* **Krimen drama**. Krimenak egoera dramtikoekin nahastu egiten dira. Adibide batzuk: *Straight Time* eta *Badlands*; telebistan *The Sopranos* eta *American Crime* telesailak ditugu.
* **Thriller**. Film hauetan suspensea eta tentsioa osagai nagusiak dira. Adibide batzuk: *Rope* (1948), *Dial M for Murder* (1954), *Anatomy of a Murder* (1959), *Witness* (1985), *The Silence of the Lambs* (1991), *Heat* (1995), *Seven* (1995), *Memories of Murder* (2003), *Running Scared* (2006), *The Call* (2013).
* **Dacoit filma**, Indiako generoa.
* **Noir filma**. Adibide batzuk: *The Maltese Falcon* (1941), *Laura* (1944), *The Big Sleep* (1946), *Notorious* (1946), *Strangers on a Train* (1951) eta *Kiss Me Deadly* (1955).
* **Gangster filma**
* **Lapurreten filma**
* **Lege-drama**. Film hauetan, orokorrran, krimena baino garrantzitsuagoa da ondorengo epaikera. Oso tipikoa da adibidez abokatu baten ahalegia hasieran erruduna ematen duen bezero baten defentsan. Adibide batzuk: *12 Angry Men* (1957) eta *A Time to Kill* (1996).
* **Mafia filma**
* **Misteriozko filma**
* **Yakuza filma**
* **Mumbaiko krimenak**, Indiako generoa.
* **Sarraski heroikoa**. Horrekako filmak hasieran Hong Kongen egin ziren. Generoko aitzindariak John Wooren *A Better Tomorrow* (1986) eta Ringo Lamen *City on Fire* (1987) izan ziren. 1990. hamarkadan Hollywooden estilo horren filamk ekoiztu ziren ere bai, esaterako John Woo eta Quentin Tarantinoren eskutik.
* **Polizia ikerketen filma**

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marietta Robusti

**Marietta Robusti,** (Venezia, *c* . 1554 - Venezia, 1590 ), batzuetan *Tintoretta* ezizenez ezaguna, italiar margolaria izan zen. Jacopo Comin, Tintoretto margolariaren alaba zen, ezkontzatik kanpo jaiotakoa.

## Biografia 
*Tintoretta*k aita Jacopo Cominen tailerrean ikasi zuen margotzen. Carlo Ridolfik, *Vitta di Tintoretto* (1642) liburuan dioenez, Marietta aiataren atzetik ibili ohi zen mutil jantzita. 1586 inguruan urregile eta bitxigile batekin ezkondu zen , Mario Augustarekin, aitak hala erabakita edo. Ridolfi da bere bizitzako xehetasunak ematen dituen erreferentzia bibliografiko garaikide bakarra.

Orduko sexu-bereizketa eta diskriminazioa tartean, Mariettak ez zuen inoiz jaso enkargu publikorik zuen balioa frogatzeko aukera emango zionik. Formatu txikiko margolanetan espezializatu zen, batez ere erabilera pribatuko erretratuak. Oso lan gutxi jo ahal dira ziurtasun osoz Mariettak egindakotzat. Hona zenbait esaterako: Uffizi- n gordetako *Autorretratua*, . Pradoko museoan dagoen andre baten erretratua eta Dresdengo Gemäldegalerian dago sinatutako bere lan bakarra (‹ *MR* › *Bi gizonen erretratua*).

Zenbait lan erlijioso txiki ere Robustirenak izan daitezke: bi *Madonna haurrarekin*, biak Clevelandgo museoan. Aitak sinatutako lanetan lankidetza garrantzitsu baten zantzuak ere badaude, agerikoena *Licinius berpizten duen Santa Agnes* margoan (Santa Maria dell'Orto, Venezia, 1578-79). Ziurrenik Tintorettoren tailerrean sortutako bi marrazki daude Milaneko Rassini Bilduman.

Ridolfiren arabera, artista gisa zuen talentuak Austriako Maximiliano II.a edo Espainiako Felipe II.a bezalako erregeen arreta piztu zuen, ganberako margolari gisa bere zerbitzuak eskatzeko. Hala ere, aitak berarekiko zuen maitasunak, beregandik inoiz bereizi nahi izatera bultzatu zuen, eta proiektu horiek gauzatzea eragotzi zuen.
thumb|173x173px|*Ottavio Stradaren erretratua*
Marietta erditze batean hil zen 1590ean. Bere gorpuzkiak Veneziako Santa Maria dell 'Orto elizako familia kaperan lurperatuak izan ziren.

## Lan aipagarriak 
* *Autorretratua* (1580, Uffizi, Florentzia)
* *Emakume baten erretratua* (Uffizi, Florentzia)
* *Veneziako Dama* (Prado Museoa, Madril)
* *Santa Agnesek Licinio* *berpizten* du (1578-79, Santa Maria dell'Orto, Venezia) , Jacopo Tintorettok sinatutako lana, baina beste esku baten esku-hartze nabariak dituena, ziur asko bere alaba Mariettarenak.
* *Ottavio* Stradaren *erretratua* (1567-68, Stedelijkmuseum, Amsterdam)
* *Bi gizonen erretratua* (Gemaldegälerie, Dresden), ‹ *MR* › sinatua.
* *Flora* (Gemaldegälerie, Wiesbaden) *andre baten erretratua*, zalantzazkoa.
* *Agure eta mutil baten erretratua* (1585, Kunsthistorisches Museum, Viena)

## Bibliografia 
* *The Grove Dictionary of Art*, MacMillan Publishers (2000)
* Carlo Ridolfi, *The Life of Tintoretto and of his children Domenico and Marietta* . Catherine Enggass eta Robert Enggass-ek ingelesera itzulia. University Park, PA: Pennsylvania State University Press, (1984).

## Kanpo estekak 
* Marietta Robusti **Artcyclopedia** atarian
* Marietta Robustiren biografia **Artnet** atarian
Procatopodinae

**Procatopodinae** *Poeciliidae* familiaren arrainen subfamilia da.

## Generoak 
Genero hauek ditu:
* *Fluviphylax* Whitley, 1965
* *Hypsopanchax* Myers, 1924
* *Lamprichthys* Regan, 1911
* *Micropanchax* Myers, 1924
* *Pantanodon* Myers, 1955
* *Plataplochilus* Ahl, 1928
* *Procatopus* Boulenger, 1904
* *Rhexipanchax* Huber, 1999

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Procatopondinae.
Zabarre

thumb|Zabarre eta Maria Labaien
**Zabarre**  Joseba Aurkenerena idazleak Lezoko ipuin inoizkoak liburuan asmatutako  fikziozko pertsonaia dugu. Ondoren Lezoko Zabarre Gazte Taldeak bere egin eta herriko jaietan txertatu zuen pertsonai hau. Zabarre pertsonaiaren  benetazko izena Joxe Zabala da Aurkenerenaren liburuan eta Itsal-lapur  da. 

Horrela, 1993ko Santakruz jaietan Zabarre gazte taldeak , “Zabarre itsas lapurraren itzulera”, “Itsas lapurren bilkura afaria Lezo Handi zuhaizpean” eta “Zabarreren agurra” ekimenak antolatu zituzten, hauek ere arrakasta handierekin. 

Urte batzuk pasa ondoren taldeak indarra galdu eta Zabarren etorrera bertan behera geratu zen. 2007. urtean “Zabarre haserre jaia” ( herriko elkarteak udalarekin izan zituzten arazoak medio) antolatu zen. Ordutik Zabarre Taldeak antolatzen du jaia eta Mendekostetako jaietan ekitaldi jendetsuenetako bat da. Herritarrak portura urtean sartzen diren egun bakarra da.

## Pertsonaiaren inguruak 
Lezoko Ipuin inoizkoak liburuan  arabere XVIII. Mendean Lezon bizi zen Joxe Zabala Zabarre leinuko azken semea, Bizkaiko Itsasoko pirata beldurgarria, euskal itsasoko itsas-lapur adoretsu eta famatuaren istorioa. Zabarre tximista baino azkarragoa eta enbata bezain beldurgarria zen eta ziotenez 3 itsasontzi zituen eta bere leinuko bandera beltza eta zuria zen zortzi buru gorri batekin.

Zabarreren aita Joanok Zabala zen eta Joxe haur zela aita, hau ere itsas lapur ospetsua itsasoan ekaitz gau batean itsasoan galdutakoa. Ama Anttoni. Bere familia Lezoko kale nagusiko Zabarre jauregian bizi zen. Zabarrek itsasoan lapurtutakoak Lezoko famili askoren artean banatzen ziren.

Zabarrek itsasoan denbora luze pasatutako batean, etxerako bueltan Perutxo Lazon erregearen ordezkaria soldaduekin bera atxilotzeko zain zeukan. Perutxo eta soldaduekin izandako borrokaldi baten ondoren Zabarrek ihes egiterik izan zuen.

Azken hau izan da herriko jaietan antzeztu den pasartea.

## Erreferentziak 
Lezoko ipuin inoizkoak

Zabarre pirataren itzulera

Zabarre, Joxe Zabalaren kondaira
Ali Larter

**Alison Elizabeth Larter** (Cherry Hill, Ameriketako Estatu Batuak, 1976ko otsailaren 28a), **Ali Larter** izenez ezagunagoa, estatubatuar aktorea eta modeloa da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
Ashley Crow

**Ashley Diane Crow** (Birmingham, Ameriketako Estatu Batuak, 1960ko abuztuaren 25a) estatubatuar aktorea da. *Heroiak* telesailean Sandra Bennet pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
### Filmak 
### Telebista
2020ko Egeoko lurrikara

**2020ko Egeoko lurrikara** 7,0ko magnitudeko lurrikara bat izan zen, 2020ko urriaren 30ean gertatutakoa, Greziako Samos uhartetik 15 kilometro ipar-ekialdera epizentroa izan zuena. Sismoa Grezia kontinentalean eta Turkian ere sumatu zen. Turkiako Esmirna hirian izan ziren kalterik handienak, eraikin ugari bota baitzituen. Turkian 114 pertsona hil eta 1.035 zauritu zituen; Grezian bi heriotza eragin zituen.

## Lurrikara 
Lurrikara 2020ko urriaren 30ean gertatu zen. Egeo itsasoan izan zuen epizentroa, Esmirnatik hamazazpi kilometro inguru hego-ekialdera, eta 21 kilometroko sakoneran.

Tsunami abisua bidali zuten uharteetara, eta Egeo Iparraldeko gobernuak itsasotik gertuko errepideetatik ez bidaiatzeko eskatu zuen. Turkiako kostaldeko hainbat hiri ere ebakuatu zituzten, tsunami arriskuagatik. Urak Seferihisar hiria hartu zuen, bat-batean metro bat gora egin baitzuen,

## Kalteak 
Samos irlan kalte materialak izan ziren nagusi, eta Karlovasi hiriko Andre Maria elizaren zati bat erori zen. Okerragoa izan zen Turkiako kostaldean izan zuen eragina. Eraikin ugari bota zituen Esmirnan, eta inguruko Usak, Denizli, Manisa, Balikesir, Aydin eta Muğla probintzietan ere arrastoa utzi zuen.

## Biktimak 
Turkian 114 hildako eta 1.035 zauritu eragin zituen lurrikarak, denak Esmirnan. Samosen bi gazte hil ziren pareta bat erori eta azpian harrapatu zituenean; beste 19 pertsona zauritu ziren Grezian.

## Sismizitatea 
Turkia mugimendu sismiko handiko eremuan dago, Anatoliako eta Eurasiako plaka tektonikoak elkartzen diren lekuan. Ohikoak dira lurrikarak eremu hartan. Besteak beste, herrialdeko ipar-mendebaldean dagoen Gölcük herria epizentro izan zuen 7,7 graduko lurrikarak 17.000 heriotza eragin zituen 1999an. Inguruan gertatutako aurreko lurrikara handia, berriz, 2020ko urtarrilean izan zen, Turkiaren menpeko Kurdistanen, zehazki Malatya eta Elazığ probintzietan. 41 lagun hil ziren, eta 1.600 inguru zauritu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sara van Baalbergen

**Sara van Baalbergen** (Haarlem, 1607 &ndash; 1638 ondoren), Herbehereetako Urrezko Aroko margolaria izan zen.

Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie erakundearen arabera Haarlemgo Saint Luke-ko Kofradiako lehen emakumezko kidea izan zen: 1631, 1634 eta 1638 urteetan bertako partaide izan zela jasota dago.  1634an Barent van Eysen margolariarekin ezkondu zen, Vincent van der Vinneren jarraitzailea zenarekin. Ez zaigu heldu margolariak egindako lanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abelia × grandiflora

***Linnaea × grandiflora*** edo ***Abelia × grandiflora*** Caprifoliaceae familiako espeziea da. *L. chinensis* eta *L. uniflora* espezieen arteko hibrido bat da.

## Deskribapena 
Zuhaixka hostoiraunkorra da, borobiltsua eta 1 eta 1'8 metro arteko luzera duten adarrak ateratzen ditu. Hostoak berde ilunak dira eta 2-6 cm-ko luzera dute. Loreak zuriak dira, pixka bat arroxak, eta kanpai itxura dute. Uda amaieran loratzen da eta udazkenerarte irauten du. Landarearen *grandiflora* izenak "lore ugari" esan nahi du, izan ere asko ateratzen baititu batera.

## Landaketa 
250px|thumb|Linnaea × grandiflora, loretan.
Italia iparraldean dagoen Verbania hiriko lorategi batean landatu zen lehen aldiz 1886. urtean. Hasiera hasieratik landare apaingarri gisa erabiltzeko helburua izan zuen.

Landatzeko erraza da baina eguzkiak gogor jotzen duenean itzaletan egotean komeni zaio. Erresuma Batuan *Abelia* esaten zaio. *Hopleys* izeneko barietate bat badago, lore arroxak dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juana Whitney

**Juana Whitney Donè "Bon"** (Niza, Frantzia, 1857 &ndash; Lizarra, Nafarroa Garaia, 1945eko martxoaren 28a) irakaslea eta emakumeen aldeko ekintzailea izan zen.

## Bizitza 
Diplomatiko ingeles baten alaba zen eta Parisen hezi zen.

Parisen ere hezitako Manuel de Maeztu Rodríguez kubatar jatorriko ingeniariarekin ezkondu zen. Gasteizen bizi izan ziren eta bost seme-alaba izan zituzten, zaharrena Ramiro Maeztu idazlea, Angela Maeztu, Miguel Maeztu, Maria Maeztu pedagogoa eta hezitzailea eta Gustavo Maeztu margolaria.

Senarra 1898an hil zen Kuban eta familia oso egoera ekonomiko txarrean utzi zuen, arazo administratiboengatik zailtasunak izan zituztelako herentziarekin, eta Bilbora joan ziren bizitzera.

## Lana 
Emakumeentzako lehen mailako hezkuntza ematen zuen eskola sortu zuen

## Erreferentziak
Acer griseum

***Acer griseum*** edo **Paperezko astigarra** astigarren taldeko zuhaitza da. Txinan du jatorria, 1.500 metrotako garaieratik gora hazten da han. Gaur egun munduan zehar aurkitzen da lorategi eta parkeetan.

## Deskribapena 
Zuhaitz txikia da, 6-9 metrotako garaiera eta 5-6 metrotako zabalera hartzen ditu. Enborra leuna da, laranja kolorekoa, eta geruza finak askatzen zaizkio, paperaren antzekoak, hortik bere izena. Landareak 3-4 urte dituenean hasten zaio azal zatiak erortzen. Honi esker haizeak sakabanatzen ditu.

## Landaketa 
Txinatik Europara ekarri eta 1901. urtean landatu zen aurreneko aldiz. Ernest Henry Wilson izan zen Europako hainbat hazitegitan landatu zuena. Ipar Amerikara pixka bat beranduago iritsi zen. Apaingarri gisa gehien erabiltzen den astigar mota da, alde batetik azala erortzen zaiolako eta bestetik udazkenean kolore gorri eta laranja biziak ematen dituelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aintzane Crujeiras

**Aintzane Crujeiras Puga** (Donostia, 1983ko abuztuaren 7a) gipuzkoar aktorea eta ahots-bikoiztailea da.

## Filmografia 
### Telebista 
### Filmak 
## Kanpo estekak
Ahmet Necdet Sezer

**Ahmet Necdet Sezer** (1941eko irailaren 13a) Turkiako politikaria da. Turkiako hamargarren presidentea izan zen. 2000 eta 2007 urteen artean aritu zen. Aurretik Turkiako Auzitegi Konstituzionaleko presidentea izan zen 1998 eta 2000 bitartean.

## Kanpo estekak
Venevisión

**Venevisión** Venezuelako doako telebista katea da eta Venezuelako telebista sare handienetako bat da, Gustavo Cisnerosena. Estatu Batuetan, Venevisión-ren programa ezagun asko Univisionen ikus daitezke.

## Kanpo estekak 
*  Venevisiónren webgune ofiziala
Freeform

**Freeform** Walt Disney Television-en jabetzako kable bidezko oinarrizko kanal multinazional estatubatuarra da, The Walt Disney Company-ren filiala. Freeform-ek batez ere nerabe eta heldu gazteei zuzendutako programazioa emititzen du - emakume gazteekiko okertu batzuekin - 14 eta 34 urte bitartekoen artean, kateak "bihurtzaile" gisa izendatutako helburu demografikoa. Bere programazioak saretik kanpoko errepikapen sindikal eta serie originalak, film luzeak eta telebistarako egindako jatorrizko filmak biltzen ditu.

## Kanpo estekak 
*  Freeformen webgune ofiziala
Showtime (telebista katea)

***Showtime*** ViacomCBS Domestic Media Networks-en jabetzako Estatu Batuetako telebista sarea da, eta *Showtime Networks* haren Premium Content Group unitateko filial nagusiaren jabetza nagusia da. Programazioan batez ere zinema-aretoetan kaleratutako filmak eta jatorrizko telesailak biltzen dira, boxeo eta borroka arte mistoen borrokekin batera, noizbehinkako *stand* komedia bereziak eta telebistarako egindako filmak.

## Kanpo estekak 
*  Showtime-ren webgune ofiziala
AMC (telebista katea)

**AMC** AMC Networks-en jabetza nagusia den kable bidezko telebistako oinarrizko kate estatubatuar multinazionala da. Kanalaren programazioa batez ere antzerkian estreinatutako filmek osatzen dute, jatorrizko programazio kopuru mugatuarekin batera. Katearen izena jatorriz "American Movie Classics" zen, baina 2002az geroztik izen osoa azpimarratu egin da bere programazioan izandako aldaketa garrantzitsu baten ondorioz. 2006an itzuli zen beste behin, American Movie Classics izenarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  AMCren webgune ofiziala
Nippon TV

1952. urtean sortu zen Japoniako telebista da. 1953ko irailaren 28an hasi zen emititzen.

## Kanpo estekak 
*  Nippon TV-ren webgune ofiziala
Los señores del tiempo

**"Los señores del tiempo"** Eva Garcia Saenz de Urturi idazleak 2018an argitaratutako eleberria da.

Lehenengo pertsonan idatzita dago, protagonista narratzailea izanda, Unai Lopez de Ayala, Kraken. Gehienbat barne-bakarrizketak dira, nahiz eta elkarrizketak egon.

## Sinopsia 
Victoria, 1192. Diago Vela, Don Vela konde mitikoa, bere hiribildura itzultzen da, Antso VI.a Nafarroako Jakituna erregeak agindutako misio arriskutsu batean bi urte pasa ondoren, eta bere anaia Nagorno ezkondua aurkitzen du, bere emaztegaia zena, Onneca de Maestu noble eta intrigantea.

Unai Lopez de Ayala, Kraken, Erdi Aroko modus operandi baten ondorioz hil zen (*Los señores del tiempo: un envenenamiento con la "mosca española" – La Viagra medieval*). Eleberrian deskribatutako hilketen berdinak dira, garai batean "ilunpe botoa"n egiten zen bezala, biktima batzuk eta "kuestionamendu" bat, oilar batekin, txakur batekin, katu batekin eta birao batekin batera upel batean giltzapetutako preso bat ibaira jaurtitzean zetzana.

Ikerketek Kraken Nograroko dorreko jauneraino eramango dute, dorretxe gotortu bat, duela mila urtetik hona seme zaharrena bertan bizi dena. Baina hainbeste nobleziaren atzealdea dorreko jauntxoek identitate anizkoitzaren nahasmendua jasateko duten joera da, xehetasun horrek Estibaliz maitasun istorio arriskutsu bat bizitzera eramango baitu.
Sara Saftleven

**Sara Saftleven** ( Utrecht, 1645eko maiatzaren 26a - Naarden, 1702 ), Holandako Urrezko Mendeko margolari holandarra izan zen.

Herman Saftleven paisaia-pintorearen alaba zen, eta hark irakatsi zion margotzen. . Hiru aldiz ezkondua, ez zuen seme-alabarik izan.  Saftlevenen anetan aipagarriak ei dira gugana heldu ez diren natura hilak, loreen pinturak. Bi marrazki besterik ez zaigu ailegatu eta Boymans Van Beuningen Museoan daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grant Fox

**Grant James Fox** (New Plymouth, 1962ko ekainaren 16a) zeelandaberritar errugbilari ohia da, joko-zabaltzaile postuan aritzen zena. Auckland taldean ibili zen 1982-1993 bitartean. 1985eko urriaren 26an egin zuen debuta Zeelanda Berriko selekzioarekin, Buenos Airesen, Argentinaren kontra. 46 aldiz jokatu zuen talde nazionalarekin eta, besteak beste, 1987ko Munduko Errugbi Kopa irabazi zuen.

## Palmaresa 
### Zeelanda Berriko selekzioa 
* 46 test-partida, 1985 eta 1993 bitartean.
* 645 puntu (entsegu bat, 118 transformazio, 128 zigor-kolpe eta 7 drop)
* Munduko Errugbi Kopa
** irabazlea: 1987

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emily Greene Balch

**Emily Greene Balch** (1867ko urtarrilaren 8a - 1961eko urtarrilaren 9a) estatubatuar idazle, sindikalista eta bakezalea izan zen. 1946an John Mottekin batera Bakearen Nobel Saria jaso zuen.

## Bizitza 
Bostongo *Jamaica Plain* auzoan jaio zen, familia aberats batean, eta Bryn Mawr Collegen graduatu zen zen 1889an. Soziologia eta ekonomia ikasten jarraitu zuen Europan eta Ameriketako Estatu Batuetan, eta 1896an Wellesley Collegeko fakultatean sartu zen. 1913an ekonomia eta soziologia irakasle bihurtu zen.

Lehen Mundu Gerran Bake eta Askatasunaren Aldeko Emakumeen Nazioarteko Liga (WILPF) sortzen lagundu zuen eta AEB gatazka armatuan sartzearen aurkako kanpaina egin zuen. Bere jarduera bakezaleen ondorioz, Wellesley Collegek bere kontratua eten zuen, eta *The Nation* aldizkari liberal ezagunaren editore bihurtu zen.

Bake eta Askatasunaren Aldeko Emakumeen Nazioarteko Ligarekin egindako lanagatik Bakearen Nobel Saria irabazi zuen 1946an. Eman zioten sariaren dirua WILPFri eman zion.

Balch kuakera bihurtu zen 1920an, eta ez zen inoiz ezkondu. 94 urte bete eta biharamunean hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jill Clayburgh

**Jill Clayburgh** (New York, 1944ko apirilaren 30a - Lakeville, Connecticut, 2010eko azaroaren 5a) estatubatuar zinema, telebista eta antzerkiko aktorea izan zen.

## Filmografia 
* *The Wedding Party* (1969).... Josephine
* *The Telephone Book* (1971)
* ''Portnoy's Complaint* (1972).... Naomi
* *The Thief Who Came to Dinner* (1973).... Jackie
* *The Terminal Man* (1974).... Angela Black
* *Gable and Lombard* (1976).... Carole Lombard
* *Silver Streak* (1976).... Hilly Burns
* *Semi-Tough* (1977).... Barbara Jane Bookman
* *An Unmarried Woman* (1978).... Erica
* *La luna* (1979).... Caterina Silveri
* *Starting Over* (1979).... Marilyn Holmberg
* *It's My Turn* (1980).... Kate Gunzinger
* *First Monday in October* (1981).... Ruth Loomis
* *I'm Dancing as Fast as I Can* (1982).... Barbara Gordon
* *Hanna K.* (1983).... Hanna Kaufman
* *Where Are the Children?* (1986).... Nancy Holder Eldridge
* *Shy People* (1987).... Diana
* *Oltre l'oceano* (1990).... Ellen
* *Pretty Hattie's Baby* (1991)
* *Le grand pardon II* (1992).... Sally White
* *Whispers in the Dark* (1992).... Sarah Green
* *Rich in Love* (1993).... Helen Odom
* *Naked in New York'' (1993).... Shirley, Jake's Mother
* *For the Love of Nancy* (1994).... Sally Walsh
* *Fools Rush In* (1997).... Nan Whitman
* *Going All the Way* (1997).... Alma Burns
* *Never Again* (2001).... Grace
* *Vallen* (2001).... Ruth
* *Running with Scissors* (2006).... Agnes Finch
* *Love and Other Drugs* (2010) ... Nancy Randall
* ''Bridesmaids (2011) ... Judy Walker
FX (telebista katea)

**FX** ordaindutako telebista kate estatubatuarra da Walt Disney Company konpainiaren Walt Disney Television unitatearen jabetza, FX Networks, LLC enpresaren bidez. Kaliforniako Century City-ko Fox Studios-en lotean du egoitza. FX 1994ko ekainaren 1ean jarri zen abian hasiera batean. Sarearen jatorrizko programazioak kable bidezko kanal premiumen estandarrak lortu nahi ditu gai eta eduki helduei, kalitate handiko idazketari, zuzendaritzari eta antzezpenari dagokionez. FXM eta FXX ahizpak 1994an eta 2013an jarri ziren abian. FX-k antzerki filmen eta lurreko sareko sitcomen errepikapenak ere egiten ditu. Iragarkirik gabeko edukia FX + premium harpidetza zerbitzuaren bidez egon zen eskuragarri 2019ko abuztuaren 21ean itxi zuten arte.

2018ko irailean, Estatu Batuetan, gutxi gorabehera, 89,2 milioi telebista etxek (kablea duten etxeen% 96,7) eskuragarri dute FX. Estatu Batuetako sare enblematikoaz gain, "FX" izenak mundu osoko hainbat herrialdetako ordaindutako telebista kate batzuei baimena ematen die.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  FXren webgune ofiziala
Chandrika Kumaratunga

**Chandrika Kumaratunga** (Kolonbo, 1945eko ekainaren 29a) Sri Lankako politikaria da. Sri Lankako bosgarren presidentea izan zen, kargu horretara iritsi zen lehen emakumea izanik. Bere agintaldia 1994ko azaroaren 12an hasi eta 2005eko azaroaren 19an amaitu zen. Lehen ministroa ere izan zen 1994ko abuztuaren 19tik azaroaren 14ra.

Sirimavo Bandaranaike eta Solomon Bandaranaikeren alaba da, *Freedom Party* alderdi politikoko kideak biak. Bere aita Sri Lankako lehen ministroa izan zen, baina 1959an hil zuten. Gertaera honen ondoren, bere amak kargu bera hartu zuen hiru alditan.

Chandrika 1994ko abuztuaren 19an aukeratu zuten Sri Lankako lehen ministro, eta urte horretako azaroan irabazi zituen presidentetzarako hauteskundeak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brexit Alderdia

**Brexit Alderdia** Erresuma Batuko alderdi politiko euroeszeptiko bat da. Alderdia 2018ko azaroaren 23an aurkeztu zen, eta jardun politikoa 2019ko urtarrilean hasi zuen, Nigel Faragen buruzagitzapean. Brexit gauzatu zen arte, Europako Parlamentuan Erresuma Batuak zeuzkan 73 ordezkarietatik 23 Brexit Alderdiarenak ziren. Alderdiaren arrakastarik handiena 2019ko Europako Parlamenturako hauteskundeetan lortutako garaipena izan zen, botoen %30,5 eta 29 europarlamentari bereganatuz.

Alderdiaren helburu nagusia Erresuma Batua Europar Batasunetik ahalik eta goizen ateratzea izan da, eta irteera hori akordiorik gabe gauzatzearen aldekoa da, alderdiaren ustez hori baita "Brexit garbi" bat lortzeko era bakarra. Orokorrean alderdi populista bezala deskribatua izan da, eta Erresuma Batuko Gobernuaren Brexita gauzatzeko moteltasunagatik haserretutako herritarren sostengua jasotzen du batez ere. Alderdiaren jarraitzaileetako asko Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdiaren (UKIP) jarraitzaile ohiak dira - Nigel Farage alderdiaren sortzailea UKIPen buruzagia izan zen 2006-2009 eta 2010-2016 urteetan - baita Alderdi Kontserbadorearen jarraitzaile ohiak ere. Ezkerreko Brexit zale batzuk ere egin dute bat alderdiarekin, hala nola Alderdi Komunista Iraultzailearen kide ohiak.

Alderdiak Britainia Handiaren burujabetasun demokratikoaren berreskurapenerako borrokalari gisa aurkezten du bere burua. 2019ko Europako hauteskundeetan Erresuma Batuko alderdirik handiena bihurtu zen, ordezkari zein boto kopuruan. 2019ko hauteskunde orokorretan, Faragek hauteskunde akordio bat opatu zion Alderdi Kontserbadoreari, eta toriek proposamena errefusatu zuten arren, Brexit Alderdiak aurreko hauteskundeetan kontserbadoreek irabazitako hautesbarrutietan parte ez hartzea erabaki zuen.

2020ko urtarrilaren 31n, Erresuma Batuak Europar Batasuna utzi zuen, eta ondorioz alderdiak Hauteskunde Batzordeari izena aldatzeko eskaria helarazi zion, "Brexit Alderdia" ordez "Erreforma Alderdia" izena hartzeko.

## Buruzagitza 
## Hauteskunde emaitzak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Brexit
* Erresuma Batuaren Independentziaren Alderdia

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
30. Oscar Sariak

**30. Oscar Sarien ekitaldia** 1958ko martxoaren 26ean Hollywoodeko Pantages Antzokian egin zuten 1957. urtean zinemagintzan egindako lanik onenak saritzeko. Aurkezleak Bob Hope, Rosalind Russell, David Niven, James Stewart, Jack Lemmon eta Clarence Nash
(Donald ahatearen ahots bezala) izan ziren eta Estatu Batuetan NBC telebistak eman zuen.

## Sari eta izendapen laburpena 
## Izendapen eta Sariak 
Garaileak letra lodian agertzen dira.

### Ohorezko Oscar Saria 
* **Charles Brackett**
* **B. B. Kahane**
* **Gilbert M. "Broncho Billy" Anderson**
* **Society of Motion Picture and Television Engineers**

### Jean Hersholt Humanitario Saria 
* **Samuel Goldwyn**

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Anna Burns

**Anna Burns** (Belfast, 1962) Ipar Irlandako idazlea da, Ipar Irlandako Booker Sariaren irabazlea.

## Biografia 
Belfasten jaio zen eta Ardoyne langile auzo katolikoan hazi zen. St Gemma's High School-en ikasi zuen. 1987an, Londresera joan zen bizitzera. 2014. urtetik aurrera, bere bizilekua East Sussexen ezarri zen, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean. 

## Idazle ibilbidea 
Bere lehen eleberria, *No Bones*, Ipar Irlandako gatazkan Belfasten hazi zen neska gazte baten bizitzaren kontakizuna da. Nobelan islatzen den egiturarik gabeko familiak Ipar Irlandako egoera politikoa sinbolizatzen du. *No Bones-* ek irabazi zuen Royal Society of Literature- k emandako 2001eko Winifred Holtby Memorial saria Erresuma Batuko eta Irlandako urteko eskualde mailako eleberri onenari. Ipar Irlandako literaturaren arazoak azaltzen dituzten eleberrien artean, *No Bones* eleberri hau obra garrantzitsutzat jotzen da eta James Joyceren dublindarrekin alderatu da Belfasteko jendearen eguneroko hizkuntzara hurbiltzeagatik.

Bere bigarren eleberria, *Little Constructions*, 2007an argitaratu zuen Fourth Estate-k ( HarperCollins argitaletxearen jabetzakoa). Istorio ilun, komiko eta ironikoa da, gaizkileen familia hurbileko emakumezko batena, misio bat esleitzen zaiona. 

2018an, Anna Burnsek Man Booker saria irabazi zuen *Milkman* hirugarren eleberriagatik, saria irabazi zuen Ipar Irlandako lehen idazlea izanik. Ekitaldiaren ostean, Graywolf Press-ek iragarri zuen " Milkman " Estatu Batuetan argitaratuko zuela 2018ko abenduaren 11n. *Milkman* nobela esperimentala da, non narratzailea izenik gabeko "ahizpa ertaina" bezala ezagutzen dena, askoz zaharragoa den Milkman paramilitarrak jazartzen duen.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *No Bones* (2001)
* *Little Constructions* (2007)
* *Milkman* (2018)

* *Mostly Hero* (2014)

## Sariak 
* 2001eko Winifred Holtby Memorial saria, irabazlea ( *hezurrik gabea)*
* 2002 Orange Prize, hautatua ( *hezurrik gabea* )
* Fikzioaren 2018ko Book Critics Circle Sari Nazionala,  Irabazlea ( *Milkman* )
* 2018 Man Booker saria, Irabazlea ( *Milkman* )
* Emakumezkoen fikzioaren 2019ko saria, hautagaia
* 2019 Orwell saria, irabazlea ( *Milkman* )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ken Hensley

**Kenneth William David Hensley** (Londres, 1945eko abuztuaren 24a - Agost, 2020ko azaroaren 4a) ingeles musikari, abeslari, egile abeslari eta ekoizlea izan zen. 1965ean *The Gods* taldea sortu zuen. Paul Newton, Greg Lake, Lee Kerslake eta John Glascockek ere jotzen zuten taldean. 1969an Newtonek *Spice* taldearekin bat egitako eskatu zion eta 1970an *Uriah Heep* taldea berrizendatu zuten. 1980ra arte egon zen taldean eta hamar disko grabatu zituen haiekin.

## Diskografia 
### Bakarka 
* *Proud Words on a Dusty Shelf* (1973) - AUS #57
* *Eager to Please* (1975)
* *Free Spirit* (1980)
* *The Best of Ken Hensley* (1990)
* *From Time to Time* (1994)
* *A Glimpse of Glory* (1999)
* *Ken Hensley Anthology* (bilduma, 2000)
* *Running Blind* (2002)
* *The Last Dance* (2003)
* ''The Wizard's Diary Vol. 1* (bilduma, CD/DVD, 2004)
* *Cold Autumn Sunday* (2005)
* *Elements – Anthology* 1968 To 2005 (bilduma, 2006)
* *Inside the Mystery* (bilduma, 2006)
* *Blood on the Highway* (2007)
* *Live Fire* (DVD, 2007)
* *Blood on the Highway – Release Concert* (DVD, 2008)
* *Love & Other Mysteries* (2012ko maiatza)
* *Live Tales* (zuzenean, 2013ko apirila)
* *Rare & Timeless* (bilduma, 2018)

### Uriah Heepekin 
* *...Very 'Eavy ...Very 'Umble* (1970)
* *Salisbury* (1971)
* *Look at Yourself* (1971)
* *Demons and Wizards* (1972)
* *The Magician's Birthday* (1972)
* *Uriah Heep Live* (zuzenean, 1973)
* *Sweet Freedom* (1973)
* *Wonderworld* (1974)
* *Return to Fantasy* (1975)
* *The Best of Uriah Heep* (bilduma, 1975)
* *High and Mighty* (1976)
* *Firefly* (1977)
* *Innocent Victim* (1977)
* *Fallen Angel* (1978)
* *Conquest* (1980)
* *Live at Shepperton '74* (zuzenean, 1986)
* *Live in Europe 1979* (zuzenean, 1986)
* *Still 'Eavy Still Proud* (bilduma, 1990)
* *Rarities From The Bronze Age* (bilduma, 1991)
* *The Lansdowne Tapes* (1993)
* *A Time of Revelation* (1996)
* *Live in San Diego 1974'' (zuzenean, 1997)
* The Magician's Birthday Party (zuzenean, 2002)
* *Chapter & Verse – The Uriah Heep Story* (bilduma, 2005)

### The Godsekin 
* Genesis (1968)
* To Samuel A Son (1969)
* The Gods Featuring Ken Hensley (1976)

### Head Machinerekin 
* Orgasm (1969)

### Toe Fatekin 
* Toe Fat (1970)

### Weedekin 
* Weed...! (1971)

### Blackfootekin 
* Siogo (1983)
* Vertical Smiles (1984)
* KBFH Presents Blackfoot Live 1983 (zuzenean, 1998)

### John Lawtonekin 
* The Return (zuzenean, 2001)
* Salisbury Live (zuzenean, 2001)

### John Wettonekin 
* More Than Conquerors (live, 2002)
* One Way Or Another (live, 2002)

### Ken Hensley & Live Firerekin 
* Faster (2011)
* Live Fire LIVE (zuzenean, June 2013)
* Trouble (2013)
* Live In Russia (2019)

## Kanpo estekak
Polonia eta Ukrainako Karpatoen egurrezko tserkvak

**Polonia eta Ukrainako Karpatoen egurrezko tserkvak** bi estatu horietako Karpatoetan dauden elizen multzoa da. Elizok ortodoxoak eta ekialdeko katolikoak dira. 2013an Unescoren Gizateriaren ondarearen zerrendetan jasoak izan ziren.

## Ezaugarriak 
Egurrezko enbor horizontalez eraikiak, zaharrenak XVI. mendekoak dira; berrienak, aldiz, XIX. mendekoak. Tserkvak Karpatoen inguruko elizak dira eta lurralde horretan sustraituta daude. Jatorrizko diseinua Eliza ortodoxoarekin lotura handia dute. Antzeko elizak Eslovakian eta Errumanian aurki daitezke baina Unescok horiek ez ditu multzo gisa katalogatu.

## Elizak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Unescoren webguneko informazioa.
Kenan Evren

**Ahmet Kenan Evren** ( ahoskatua; Alaşehir, Otomandar Inperioa, 1917ko uztailaren 17a - Ankara, 2015eko maiatzaren 9a) politikari eta militar turkiarra izan zen, 1980tik 1989ra Turkiako zazpigarren presidentea izan zen.

Armadak egindako estatu-kolpe baten bidez poterea lortu zuen. Militar kolpistek gobernua kendu, Asanblea Nazionala desegin, askatasunak deuseztatu, alderdi politikoak eta sindikatuak debekatu, egunkariak itxi eta lege martziala aplikatu zuten. 1980ko estatu-kolpea Turkian gertatu zen odoltsuena izan zen, 150.000 atxiloketa baino gehiagorekin eta ehunka hilketa eta desagerpenekin.

Kenan Evrenek, kolpearen ondoren adierazpen hauek egin zituen:

1982an idatzitako Konstituzioak matxinadan parte hartu zutenen immunitatea aitortzen zuen. Hala ere, 2010eko irailean egindako Konstituzioaren erreforma batek 1982ko Konstituzioaren 15. artikulua ezabatu zuen, immunitate hori ezartzen zuena. Horrela, 2012an, Ankarako auzitegi batek kereila kriminal bat ireki zuen Kenan Evren eta Tahsin Şahinkayaren aurka, Junta Militar kolpistatik bizirik atera ziren bakarrak, eta 2014an kartzelara kondenatu zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak