Maitia, nun zira

***Maitia, nun zira*** Zuberoako euskal abesti herrikoia da. Jose Tomas Uruñuela gasteiztarrak harmonizatu zion orain ezagunena dugun musika, 1930. urtearen inguruan.

## Abestiaren azalpena 
[thumb|360x360px|[Ündüreine|Undureine]]
Piarres Lafittek argitaratu zuenez, 1701eko azaroaren 9an Hauzeko elizan bataiatutako Jeanne Ündüreine emakumeari eginiko kanta da. Aitoren semea zuen aita, Ündüreineko jauna; eta ama ere, aitoren alaba, Zibozekoa.

Zuberoako aitoren alaba gehientsuenak bezala, Jeanne haurra Oloroeko komentu batean hezi zuten. Hain etxe oneko neskatxa ezkontzeko adinetara heltzearekin, hartaz gizon gazte anitz agradatuko ziren. Ororen artetik, hautatu zuen Mixel de Reyau, zuberotar aitoren semea. Baina hautu hori ez zuen gogoko Jeanneren aitak. Bere baimena errefusatu zuen, eta, kantoreak dioenez, alaba berriz komentuan ezarri. Mixelen auhenak eta Jeanneren erantzunak jasotzen bide ditu, beraz, abestiak.

## Abestiaren hitzak 
Hitzen argigarri, zati bakoitzean nor mintzo den adierazi dugu. Lafittek jasotako antolamendu tradizionalean, zortzi lerro (6, 7, 7, 6, 12, 7, 7 eta 6 silabakoak, hurrenez hurren) ditu bertso bakoitzak. Hemen, berriz, Uruñuelak bezala antolatu ditugu bertsoak, antolamendu tradizionaleko bertso bakoitza bitan zatiturik eta lerrorik luzeena (12 silabakoa) erdibiturik. Bestalde, Jeanneren azken mintzaldia eta Jeanneren aitarena ez daude Uruñuelaren bertsioan (horregatik ez diegu «bis» marka ezarri bertso bakoitzeko azken lerroaren ondoan).

**Mixel:**
:Maitia, nun zira?
:Nik etzütüt ikusten 
:ez berririk jakiten 
:nurat galdü zira? [bis]
:
:Ala khanbiatü da
:zure deseiña?
:Hitzeman zenereitan 
:ez behin, bai berritan 
:enia zinela! [bis]
:
**Jeanne:**
:Ohikua nüzü
:ez nüzü kanbiatü
:bihotzian beinin hartü
:eta zü maitatü. [bis]
:
:Aita jeloskor batek 
:dizü kausatü.
:Zure ikustetik 
:gehiago mintzatzetik 
:hark nizü pribatü. [bis]
:
**Mixel:**
:Aita jeloskorra!
:Zük alaba igorri 
:arauz ene ihesi 
:komentü hartara. [bis]
:
:Agian ez ahal da 
:sartüren serora! 
:Fede bedera dügü 
:alkarri eman tügü
:gauza segürra da. [bis]
:
**Jeanne:**
:Zamariz iganik,
:Jin zazkit ikustera,
:Ene kontsolatzera,
:Aitaren ixilik.

:Hogei eta lau urthe
:batizit betherik:
:Urthe baten bürian,
:Nik ez diket ordian
:Aitaren axolik.
:
**Jeanneren aita:**
:Alaba diener
:erranen dit orori:
:«So'gidaziet eni
:beha ene erraner.

:Gaztetto direlarik,
:untsa diziplina!
:Handitu direnian
:berant date ordian
:nik badakit untsa».

**MAITIA, NUN ZIRA ?**

\version "2.16.2"

\header {
  % Supprimer le pied de page par défaut
  tagline = ##f
}

\layout {
  \context {
    \Score
    \remove "Bar_number_engraver"
  }
}

global = {
  \key f \major
  \numericTimeSignature
  \time 6/8
  \partial 8
  \tempo 4.=80
}

melody = \relative c'' {
  \global
  \autoBeamOff
  \dynamicUp
  a8\p
  a4 g8 g4 f8
  f4.~ f8 r g
  a4 a8 a4 bes8

  c4. c4 a8
  g4 g8 g4 a8
  bes4. a4 a8
  a4 a8 g[( f]) e
  f2.

  %page suivante

  c'4.\
  f2.~
  f4.\!~ f8 r \bar "||" c'\f

  \tempo \markup { 1\super o tempo}
  f4 f8 f4 e8
  d4. d
  f4 f8 f[( e]) d
  c4.~ c8 r a

  a4\p a8 a4 bes8
  c4. c4 a8
  g4 g8 g4 a8
  bes4. a4 a8
  a4 g8 g[( f]) e

  f2.
  c'4.\f\
  f2.~
  f4.~\! f8 r \bar "|."
}

verse = \lyricmode {
  Mai -- ti -- a, nun zi -- ra_? Nik et -- zü -- tüt i --
  khus -- ten Ez ber -- ri -- rik ja -- ki -- ten, Nu -- rat gal -- dü zi -- ra_?

  %page suivante

  Nu -- rat gal -- dü zi -- ra_? __ A --
  la kham -- bi -- a, tü da zu -- re de -- sei -- ña_? __ Hitz
  e -- man ze -- ne -- rei -- tan Ez be hin, bai ber -- ri -- tan E -- ni -- a zi -- ne --
  la E -- ni -- a zi -- ne -- la. __
}

right = \relative c' {
  \global
  r8
  a( c f) bes,( c g')
  a,( c f) a,( c f)
  a,( c f) bes,( c g')

  a,( c f) a,( c f)
  bes,( c g') bes,( c g')
  bes,( c g') a,( c f)
  a,( c f) bes,( c g')
  a,( c f) f4 r8

  %page suivante

  c( f a) d,( g bes)
  c,( f a) c,( e bes')
  a, c f 4.~
  ~ 8 r r

  4 8 4 8
  4 8 4 8
  4 8 (  )
  4 8 4 8

  4 8 4 8
  4. 4 8
  4 8 4 8
  4. 4 c8
  c4 bes8 bes( a g)

  a( c f) a,( c f)
  a,(c f) bes,( d g)
  a,( c f) bes,( c e)
  a,( c f) 4.~
  ~ 8 r
  \bar "|."
}

dyna = \new Dynamics {
  \global
  s8\p
  s2.*3 \break
  s2.*5 \break

  %page suivante

  s2. s2._\markup {\italic "Suivez."} s2. s4. s4 \bar "||" s8\f \break
  s2.*4 \break
  s2.*5\p \break
  s2. s2.\f s2._\markup {\italic "Suivez."} s2. s4. s4 \bar "|."
}

left = \relative c, {
  \global
  r8
  4. 
   
  4. 

   
   
   
   
   4 r8

  %page suivante

  4. 
   
   ~
  ( f'8) r r

  f, f' f f, f' f
  bes, bes' bes bes, bes' bes
  bes, bes' bes bes, bes' bes
  f,( a c) f4 r8

  f,( c' f) f,( c' f)
  f,( c' f) f,( c' f)
  f,( c' e) f,( c' e)
  f,( c' e) f,( c' f)
  4.( )

   
   
   
  f8( a c) 4.~
  ~ 8 r \bar "|."
}

leadSheetPart = \new Staff \with {
  instrumentName = "KANTU."
}{ \melody }
\addlyrics { \verse }

pianoPart = \new PianoStaff \with {
  instrumentName = "PIANO."
} >

\score {
  >
  \layout { }
  \midi { }
}

## Istorioaren bukaera 
Lafittek eginiko ikerketen arabera, aitak barkatu zion alabari: azkenean, Jeanne gaixoa ohorezki ezkondu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Dulce Pontesek eta Kepa Junkerak abestutako bertsioa, entzungai.
* 2003ko ETBko Kantu Zaharrak saioan abestutako bertsioa, entzungai.