Joaquim Maria Puyal Ortiga

Joaquim Maria Puyal Ortiga (Bartzelona, Herrialde Katalanak, 1949ko martxoaren 24a) kazetari, irrati esatari, telebista aurkezle, gidoilari, idazle eta unibertsitateko irakasle katalana da. Bere ibilbidea katalan hizkuntzaren normalizazioan eta kirol kazetaritzan eragin nabarmena izan du.  

Gaztetatik komunikazioarekiko interesa erakutsi zuen eta hemezortzi urte zituela, 1967an, hasi zen Radio Barcelonan kolaboratzaile lanak egiten. Bien bitartean Informazioaren Zientziak eta Filologia Erromanikoa ari zen ikasten Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan.

Ikasle garaian ofizioa praktikatzeko aukera eskaini zion Manuel Tarín Iglesiasek, irrati katearen zuzendariak, eta 500 partidutik gora kontatu zituen zuzenean hurrengo urteetan. Honi esker kirol kazetaritzan espezializatzeko aukera izan zuen, futbolaz gain boxeo borrokak kontatzeko aukera ere izan baitzuen. 

Katalunian izandako arrakasta ikusita, Espainiako telebista eta irrati kateetatik fitxatu zuten. Hasieran, SER irratian José María Garcíak zuzendutako Hora 25 programan Bartzelonako korrespontsal lanetan jardun zuen.  

Irratiaz gain, kameren aurrean agertzen hasi zen 1970eko hamarkadaren erdialdean. 1975. urteko azaroan TVEko Segundo programa saioko Polideportivo atalaren zuzendaria bliakatu zen. Bartzelonako estudioten grabatzen zen saio honetan, erreleboa hartu zion bi urte zeramatzan Juan José Gonzálezi. Ordura arte telebistako saio honetan eta Sobre el terreno saioan kolaboratzaile eta solaskide lanetan jardun zuen.

Bere ibilbidean mugarria izan zen 1976ko irailaren 5a, egun horretan futbol partidu bat katalanez erretransmititu zuen lehenengo irrati esataria bilakatu zen eta. Egindako elkarrizketetan aipatu zuen urteak zeramatzala amets hori betetzeko zain. Franco hil zenean SER kateko Manuel Terán zuzendariari berak egindako proposamen baten emaitza izan zen. Trantsizio garaia zen, eta zalantza asko izan zituzten erabakia hartzerako orduan, ez zekitelako publikoaren erantzuna nolakoa izango zen. Arrakasta handia eskuratu ostean, kazetaritzaren alorrean erreferentea bilakatu zen. 

Garai berean, Espainiako telebistaren zirkuitu katalanean Vostè pregunta saioa aurkeztu zuen. Lan horrekin bere bizitzako bigarren Ondas Saria jaso zuen. Hori gutxi balitz, egindako lanak ateak ireki zizkion TVEn Memorias del cine español, Mano a mano eta Buenas noches saioak aurkezteko 1978 eta 1982 artean. 

1985ean Kataluniako irrati-telebista publikorako fitxatu zuten. Radio Barcelona utzi eta Catalunya Ràdio katean jarraitu zuen bere jardunarekin. Kate honetako momenturik historikoenetako bat bere eskutik iritsi zen: 2007ko Bartzelona eta Getaferen arteko neurketan Ankara Messi kontaketa. Talde kataluniarren partiduak kontatzeaz eta kirolari lotutako saioetan parte hartzeaz gain, Vosté Jutja saioa aurkeztu zuen TV3en. Hurrengo urteetan La vida en un xip, Tres pics i repicó, El joc del segle eta Un tomb per la vida lehiaketa estiloko programak aurkeztu zituen. 

1990eko hamarkadaz geroztik Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan zenbait ikerketa egin zituen. Horrez gain, Kazetaritzako ikasleei klaseak ematen zizkien. Komunikabideek gizartean duten eraginari buruz hitz egiten duten bi liburu argitaratu zituen: Aicnàlumba 1999an eta La vida inversa 2011an. 

Ibilbidean sari ugari jaso ditu egindako lanagatik.  1978-2004 artean eskuratutako lau Ondas Sari edota BUAk, Kataluniako Generalitateak, Òmnium Culturalek... egiten dituzten aitortzak eskuratu ditu beste askoren artean. 

Bi mila futbol partidutik gora kontatu ostean, 2018ko uztailean mikrofonoa eskegiko zuela esan zuen. Dena den, 2019ko urtarrilean Catalunya Ràdiora itzuli zen La mirada d’en Puyal bere saio propioarekin, Mónica Terribasek lagunduta. Gaur egun, bere produktora propioa du eta ikus-entzunezko saioak ekoizten ditu kate desberdinentzat. Hala ere, noizean behin telebistako zein irratiko tertulietan parte hartzen jarraitzen du.