open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eusebio Zamakola

**Eusebio Zamakola Abrisketa**, ezizenez ***El Vasco*** (1904ko martxoaren 5a, Basauri, Bizkaia &ndash; 1983, Buenos Aires) euskal bidelapur bat izan zen. Bizitzaren zatirik handiena Argentinan igaro zuen.

## Biografia 
Ama hizkuntza euskara zuen. Eibarko Domingo Zamakola Arantzeta eta Basauriko Isidora Abrisketa Larrañagaren semea izan zen. Familiako seme nagusia zen, bere anai-arrebak Fernando, Domingo, Zesareo, Alejandro eta Maria izan ziren, guztiak ere Galizian jaioak, aita bertako eraikuntza enpresa baterako hargintza materialen kontratista gisa lan egitera joan baitzen. Ondoren aitaren lanaren ondorioz hainbat leku ezberdinetan bizi izan ziren, azkenean Cadizko probintziako Puerto de Santa Maria udalerrian bizitzen jarriz.

Gaztetan Espainiako Armadak Atzerritar Legiora deitu eta Rifeko Gerran 16 urte besterik ez zituela berbereen aurka borrokatu zuen. Bertan, gerra eta borroka eskarmentua jasotzeaz gain egoera latzetan bizirauteko teknikak eta mota guztietako armen erabilpena ikasi zituen.

Bere familiaren senide batzuk bizi ziren A Coruña hirira tzultzean, metalurgia enpresa batean lanean hasi, anarkosindikalista bilakatu eta CNT sindikatu anarkistan militatu zuen, baina Primo de Riveraren diktadura iristean, jazarpen politikoaren ondorioz eta bizimodu hobeago baten bila Argentinara emigratu zuen.

1924an Vigo hiriko portuan *Vigo ontzian* itsasoratu eta Buenos Aires hirira iritsi zen. Hiri honetako egoera soziala maiz Euskal Herrian nahiz Espainian zegoena bezain kaskarra zela ikusi zuen, eta denbora laburren argentinar poliziarekin ere arazoak izan zituen.

1930ean Chacoko probintziara ailegatu zen. Bizirauteko zenbait delitu arin burutu zituen, baina ondoren bidelapur bihurtu zen. Haren iritziz bidelapur bat gaizkile amankomun bat ez zenez, bere pentsamolde politiko eta sozial sendoak eta jokamolde kode irmoa zituen, eta berarekin batera jarduten zutenei horiek betetzera derrigortzen zituen. Bere lapurretetan ez zuen inor hil edo zauritzen, eta ez zuen maila apaleko jenderik lapurtzen. Langileak esplotatzen dituzten enpresei eta lurjabe handiei aurre egin zien, bai eta botere gehikeria erabili eta ustelkeri kasuz lokaztutako argentinar poliziari ere. Guzti honek Chacoko jende apalaren begirunea eta estimua ekarri zizkion, nolabaiteko Robin Hood errola bereganatuz. Bidelapurretan 8 urtez jardun zuen.

Azkenean argentinar poliziak Zamkola atzeman eta 1938-1946 artean espetxean preso egon ondoren, aske gelditu, Chacoko gizartean berrintegratu eta gizon langile eta arduratsuaren bizimoduari ekin zion.

1983an Buenos Aires hiriburuan zendu zen. Bi aldiz ezkondu eta 10 seme-alaba izan zituen.

## Bibliografia 
* *Zamacola. Un bandolero vasco en el Chaco*, Fabio Javier Echarri, 2011. Txalaparta argitaletxea.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Zamakolari buruzko elkarrizketa Gabio Javier Echarri argentinar historialariari. 2012ko otsailaren 5a. Gara.naiz.eus
Haleakalā Parke Nazionala

'''''', , AEBetako Hawaii estatuko Maui uhartean dagoen parke nazional bat da. Haleakalā sumendia eta Kipahulu eskualdeko eremua babesten ditu. 1961eko uztailaren 1ean parke nazionala izendatua izan zen eta 134,62 km²-ko azalera du.

## Iruditegia 

Irudi:Haleakala_crater.jpg|Haleakalako kraterraren ikuspegia bisitarien zentrotik ikusita (2.970 m).
Irudi:Haleakala_National_Park_map_2008.08.jpg|Parke Nazionalaren mapa.
Irudi:Swimmers_at_Kipahulu_-_Haleakala_NP.jpg|Igerilariak Kipahuluko putzuetan.
Irudi:Kipahulu_coast.jpg|Kipahulu eskualdea, Haleakalā Parke Nazionala.

## Kanpo estekak 
* Haleakalā Parke Nazionala (AEBetako Parke Nazional Zerbitzua)
Hawaiiko Sumendien Parke Nazionala

'''''', , AEBetako Hawaii estatuko Hawaii uhartean dagoen parke nazional bat da. Kilauea eta Mauna Loa sumendien eremua babesten ditu. 1916ko abuztuaren 1ean parke nazionala izendatua izan zen eta 1.308,88 km²-ko azalera du.

1987an UNESCO erakundeak Gizateriaren ondare izendatu zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Lava_ocean2.jpg|Laba itsasoan barneratzen.
Irudi:Hawaii_Volcanoes_National_Park.gif|Parke nazionalaren mapa.
Irudi:Pahoeoe_fountain_edit2.jpg|Laba iturria.
Irudi:Hawai'i_Volcanoes_National_Park_HAVO1837.jpg|Laba aintzira.

## Kanpo estekak 
* Hawaiiko Sumendien Parke Nazionala (AEBetako Parke Nazional Zerbitzua)
Estilistika

**Estilistika** hizkuntzalaritzan adierazkortasuna eta literaturan estiloa eragiten duten hizkuntza erabileren (erretorikazko figurak eta sintaxizko egiturak) azterketa da.

Antzinako greziarren eta erromatarren iritziz estiloan pentsamenduak dotore adierazteko ezaugarriak biltzen ziren. Errenazimentu garaian ere bide horri eutsi zitzaion. XX. mendean ordea, Charles Bally suitzar filologoak (1865-1947) eta Genevako eskolako bere jarraitzaileek estiloa hizkuntzak eskaintzen zituen aukeren ondorioa zela zioten (gogoramen desberdinak dituzten haur, ume, gaztetxo, gazte… hitzen artean bat hautatzen denean adibidez), eta pentsamenduaren alorretik hizkuntzarena eraman zuten estilistika. Ildo horretatik abiatuta, baina ahozko hizkeran bereziki oinarrituz, Municheko eskolak dio estiloa intuizioa hitz bilakatu ondorengo emaitza dela, hizkuntzaren trebetasun berezia alegia. Literatura kritikaren alorrean ordea, *New Criticism* joerak tropoen zientzia garatu du; eskola horren arabera estilistika literatura lanak aztertzeko metodo zehatza da, estiloaren azterketa inpresionistaren aurkakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kim Petras

**Kim Petras** (Kolonia, Alemania, 1992ko abuztuaren 27a) alemaniar pop eta a capella abeslari eta letragilea da. Nazioarteko hedabideen arreta bereganatu zuen, sexu-trantsizioa oso gazterik egin baitzuen.

## Biografia 
### Haurtzaroa 
Kim Petras 1992ko abuztuaren 27an jaio zen eta bere gurasoek, Lutz-ek eta Konni-k, gizonezkoentzako Tim izena jarri zioten. Bi urte zituenean Kim Petras neska zela aldarrikatzen hasi zen. Ondorioz, bere gurasoak ulerkorrak izaten saiatu ziren, baina hala ere generoari dagokionez jantzi neutralak jantziarazi zioten. Gainera, laguntza profesional bila joan ziren eta Bernd Meyenburg ezagutu zuten Frankfurteko Unibertsitatean. Bernd haurrentzako klinika bateko zuzendaria zen eta transexualitatea ikertzen zebilen 1970eko hamarkadatik.

### Musikagintza 
2007an Petrasek bere burua abesten grabatu zuen eta bideoak Internetera igo zituen. Bideoetan berak konposatutako zenbait abesti agertzen ziren. Fabian Görg alemaniar musika-ekoizleak bideo horiek ikusi zituen eta Joyce Records ekoiztetxe independentearekin sinatu zuen kontratua.

2008an, Petrasek Görgekin ekoitzitako bi abesti plazaratu zituen. Lehenengoa, "Last Forever" delako abestia, sarean argitaratu zuten eta oso harrera ona eduki zuen YouTube eta MySpace plataformetan. Hilabete batzuk geroago, 2008ko irailean, "Fade Away" izeneko CD-singlea merkaturatu zuen.

2009ko apirilaren 17an, lehen "Last Forever" abesti promozionala zena, Alemaniako iTunes dendan jarri zuen salgai. 2011ko martxoaren 11n bere lehendabiziko disko luzea plazaratu zuen: "One Piece of Tape". 2013an Klaas DJ-aren "Flight To Paris" singlerako kolaborazioa egin zuen.

## Diskografia 
### Disko luzeak 
### Singleak 
#### Artista nagusi gisa 
#### Artista gonbidatu gisa 
## Bideografia 
## Kanpo loturak 
*  Kim Petrasen webgune ofiziala
Bailey Jay

**Bailey Jay** (Richmond, Virginia, Ameriketako Estatu Batuak, 1988ko azaroaren 5a) estatubatuar aktore pornografikoa, helduentzako modeloa eta podcasterra den emakume transexuala da.

Bi urtez jarraian, 2011n eta 2012an, AVN Saria irabazi zuen urteko aktore pornografiko transexual onenaren kategorian.

## Filmografia eta agerraldiak 
### Bideoklipak 
### Web-saioak 
### Telebista 
### Podcastak 
## Sariak 
## Kanpo loturak 
*  Bailey Jayren webgune ofiziala
Venus Lux

**Venus Lux** (San Frantzisko, Kalifornia, 1990eko urriaren 10a) estatubatuar emakumezko aktore, zuzendari eta ekoizle pornografiko transexuala da.

## Biografia 
San Frantziskon jaio zen txinatar eta mongoliar jatorriko familia batean, familiako haur bakarra izanik. Eskuineko belarritik gorra da.

2009ko martxoan gizonetik emakumerako trantsizioari ekin zion. Aste batzuetan zehar trabestitu zen hormonen ordezkatze terapia eta bularren handitze kirurgia egin aurretik.

Zinemagintza pornografikoan hasi haurretik, escort, stripper eta zerbitzari bezala egin zuen lan. 2012an helduentzako zinemagintzan hasi zen eta bere lehenengo agerraldia Kayle Hiltonekin izan zen.

## Kanpo estekak 
*  Venus Luxen webgune ofiziala
Mia Isabella

**Mia Isabella** (Chicago, Ameriketako Estatu Batuak, 1985eko uztailaren 30a) emakumezko aktore pornografiko transexual ohia da.

## Biografia 
Mia Isabella Chicagon jaio zen 1985ean. 2005ean, 19 urterekin, helduentzako zinemagintzan lan egiten hasi zen eta bere lehenengo agerraldia Yasmin Lee eta Kayla Coxxx aktoreekin egin zuen Anabolic Video ekoiztetxeak ekoitzitako *T-Girls 3* filman.

2013an *Grand Theft Auto V* bideo-jokoko "Prostituta #1" pertsonaiari jarri zion ahotsa.

2014ko urtarrilean industria pornografikoa utzi zuen. Urte berean ere, Sons of Anarchy telesaileko *Black Widower* atalean agertu zen aktore pornografiko baten rola antzeztuz.

## Sariak eta hautagaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Mia Isabellaren webgune ofiziala
*  Mia Isabella IMDbn
Joanna Jet

**Joanna Jet** (Londres, Erresuma Batua, 1961eko abenduaren 18a) britainiar emakumezko aktore pornografiko, zine-zuzendari eta modelo transexuala da. 2015ean AVNren Ospearen Aretoan onartu zuten.

## Ibilbidea 
Londresen jaioa, 2000. urtean egin zituen bere lehendabiziko agerraldi profesionalak helduentzako zinemagintzan, Androgeny Productions ekoiztetxeak ekoitzitako *Transsexual Beauty Queens 15* eta *Shemales at the Hard Rock Cafe* DVDetan alegia. Hurrengo urtean, aurpegia feminizatzeko kirurgia egin zioten eta Androgeny, Evil Angel, Devil's films eta Anabolic ekoiztetxeetako DVDen izar nabarmena bilakatu zen. Horrez gain, Joannak bere ekoiztetxea sortu zuen Ameriketako Estatu Batuetan.

Joanna Jetek helduentzako zinemagintzak transexualen kolektiboa aintzat har dezan egiten du lan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Joanna Jeten webgune ofiziala
*  Joanna Jet IMDbn
Eskuari mintzatu

thumb|eskuinera|250px|*Esaiozu eskuari* keinua eginez.
**Eskuari mintzatu** edota **esaiozu eskuari** (ingelesez *talk to the hand* edota *tell it to the hand*) 1990eko hamarkadan sortutako ingelesezko herri hizkeraren esamoldea eta mespretxuzko keinu bat ere bada. Eztabaida edo solasaldi batean keinua egiten duenak beste hizlariari haren hizketaldiari ez diola axola edo haren hitzei inongo jaramonik egiten ez diela adierazteko erabiltzen da.

Keinua egiten duenak bere aurpegia hitz egiten zaionaren aurkako norantzan jarri edota begirada beste nonbaiten ipiniz eta hari esku zabal bat erakutsiz egiten da, eskuari mintzatuko balioke bezala.

Maiz esaldia luzatu egin ohi da: "Esaiozu eskuari, belarriek ez baidute entzuten" edota "esaiozu eskuari, aurpegiak ez baitu entzuten" (ingelesez, "talk to the hand, because the ears ain't listening" edota "talk to the hand, because the face ain't listening").

## Kanpo estekak
No hay tregua

***No hay tregua*** () Barricada rock taldearen hirugarren disko luzea izan zen. Lana 1986an plazaratu zuten. Izen bereko abestia taldearen benetako himnoa izan da bere ibilbide guztian. Diskoa RCA diskoetxearekin plazaratu zuten eta, ondorioz, multinazional batekin grabatzeagatik kritika gogorrak jaso zituzten.

## Abestien zerrenda 
# *Contra la pared* - 1:51
# *No hay tregua* - 4:10
# *Campo amargo* - 3:00
# *Aún queda un sitio* - 4:40
# *Písale* - 2:50
# *Okupación* - 2:57
# *Quiero perderme* - 3:32
# *A pecho descubierto* - 2:57
# *Juegos ocultos* - 3:05
# *Mal humor* - 2:50

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*No hay tregua* abestia Youtuben.
* :Diskoari buruzko komentario kritikoa.
No sé qué hacer contigo

***No sé qué hacer contigo***, euskaraz *Ez dakit zurekin zer egin*, Barricada rock taldearen laugarren disko luzea izan zen. Lana 1987an plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin. Ekoizlea berriro ere Rosendo Mercado izan zen. Polygramek abesti bat zentsuratu zuen, «Bahía de Pasaia» (Pasaiako badia) alegia, 1984ko martxoan Pasaian guardia zibilek eraildako militante autonomoen oroimenez. Zentsuratutako abestia ondoren beste grabazioetan izan zen jasoa, lehendabizi 2006ko *Latidos y mordiscos* diskoan eta, azkena, El Drogasen *Un día nada más* zuzeneko diskoan, Gorka Urbizurekin batera abestuta.

## Abestien zerrenda 
# *Todos mirando* - 3:22
# *Sabes hablar bien (con tesón)* - 2:46
# *Con el izquierdo* - 3:06
# *De refilón* - 3:02
# *En la esquina del zorro* - 3:22
# *Tu condición* - 4:10
# *No sé qué hacer contigo* - 3:37
# *A toda velocidad* - 2:41
# *Una lata de gasolina* - 2:00
# *Tentando a la suerte* - 2:52

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pasaiako segada

## Kanpo estekak 
* :*No sé qué hacer contigo* abestia Youtuben.
* :*Bahía de Pasaia* abestia Youtuben.
Barrio conflictivo

***Barrio Conflictivo***, euskaraz *Auzo gatazkatsua*, Barricada rock taldearen bigarren disko luzea izan zen. Lana 1985ean plazaratu zuten eta ekoizlea Rosendo Mercado izan zen. Diskoan Mikel Astrain taldearen bateriajolea eskainitako kanta bat jaso zuten, "Pon esa música de nuevo". Astrain Artaxoan, 1984ko martxoaren 17an hil zen, kontzertu batean, buruko isuri baten ondorioz. Diskoa Donostiako Tsunami estudioetan grabatu zuten, Oihuka diskoetxearekin. Disko honetan berriro ere rock urbanoa letra gogorrekin aurkezten ziren. Sergio Oses-ek ez zuen disko honetan jo, taldea utzi baitzuen; Alfredo Piedrafita eta Fernando Coronado, bestetik, taldean sartu ziren. Ziur aski, *Barrio conflictivo* talde nafarraren disko onenetarikoa izan da.

Auzo gatazkatsuaren abesti hau Txantrea auzoari eskainita zegoen non, 1980. hamarkadan mugimendu politiko indartsua zegoen. Bertako borroka hain zen handia non askotan atxiloketak, manifestazioak, barrikadak eta poliziaren aurkako lizkarren ondorioz, komunikabide espainiarrek "auzo gatazkatsua" ezizena ipini zioten.

## Abestien zerrenda 
# *Callejón sin salida* - 3:11
# *Pon esa música de nuevo* - 3:11
# *Nacido en un tobogán* - 3:20
# *No pongas el culo* - 3:17
# *Algún día rodará tu cabeza* - 2:43
# *Lentejuelas* - 4:14
# *Míralo* - 3:12
# *Mañana será igual* - 4:01
# *Noche en la ciudad* - 3:20
# *Barrio conflictivo* - 3:27

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :*Barrio conflictivo* abestia Youtuben.
* :Diskoari buruzko komentario kritikoa.
Rojo (Barricada)

***Rojo*** () Barricada rock taldearen bosgarren disko luzea izan zen. Lana 1988an plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin. Ekoizleak Dennis J. Herman eta Barricada taldea bera izan ziren. Grabazioa Ibizako Estudios Mediterráneo estudioetan egin zen.

## Abestien zerrenda 
# *Rojo* - 3:01
# *¿Quién es?* - 1:50
# *Obsesión* - 3:10
# *En el suelo* - 3:03
# *Abrir y cerrar* - 3:00
# *Bajo control* - 3:50
# *La hora del carnaval* - 3:30
# *El último vagón* - 2:33
# *Tiempos que arden* - 3:52
# *Animal caliente* - 3:10
# *Cuidado con el perro* - 3:14
# *Esta noche no es para andar por esas calles* - 2:55

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :*Rojo* disko osoa Youtuben.
Pasión por el ruido

***Pasión por el ruido***, euskaraz *Zaratarekiko pasioa*, Barricada rock taldearen seigarren disko luzea izan zen. Lana 1989an plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin. Polygram diskoetxea orduan ere abesti bat zentsuratu zuen: *En nombre de Dios* (Jainkoaren izenean). Justifikazioa bertan erlijioaren aurka jasotzen ziren irainak. Zentsuratutako abestia ondoren 2006ko *Latidos y mordiscos* diskoan jaso zuten.

## Abestien zerrenda 
# *Tan fácil* - 3:23
# *Dentro del espejo* - 3:30
# *Pasión por el ruido* - 3:15
# *Yo soy quien tu necesitas esta noche* - 3:13
# *Situación límite* - 2:16
# *Patinazo* - 2:23
# *Objetivo a rendir* - 3:12
# *Por salir corriendo* - 3:13
# *El general* - 3:23
# *Correr a ciegas* - 4:00
# *Invitación a la pesadilla (obligada)* - 2:20

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :*Pasión por el ruido* abestia Youtuben.
* :*En nombre de Dios* abestia Youtuben.
Loser (keinua)

thumb|Loser keinua.
***Loser*** (euskaraz *galtzaile*) AEBetan jatorria duen mespretxuzko keinua da. 1990eko hamarkadan sortu zen eta nagusiki *Ace Ventura: Pet Detective* eta *The Sandlot* filmeei eta Smash Mouth rock taldearen *All Star* abestiari esker ezagun bilakatu.

Keinua eskuaren hatz potoloa eta bigarren hatzarekin "L" hizkia irudikatu ("*loser*" hitzaren lehen hizkia) eta kopetan jarriz egiten da, honela hura ikusten duenari modu argia eta oso modu sarkastiko eta grafikoan "galtzaile" bat dela adieraziz.

AEBetatik kanpo esanahirik gabeko keinua eta hein handi batean oso bitxia izan arren, AEBetan edonor gutxiezteko nahiko keinu zakarra da, batez ere, estatubatuar herri kulturan gizartean edonor "irabazlea" eta "galtzailea" izateko dagoen lehia biziaren pentsamoldea arras errotua dela eta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Fegemu Bandera

**Fegemu Bandera** Pasai Donibanen jokaturiko estropada bat da. 

## Historia 
Lehenengo bi ekitaldietan denboraldi-aurrekoa izan zen eya TKE Ligako taldeek jokatu zuten. 2019an KAE Ligaren barnean sartu zen. Gizonezkoen Femegu banderaren egun berean San Juanen emakumezkoen ETE Ligarako ekitaldiak ere jokatu izan dira, 2019an Igartza Bandera izenarekin eta 2023an ETE Bandera izenarekin.

## Gizonezkoak 
## Emakumezkoak 
* 2017an Gipuzkoako Ligarako baliagarria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Stonewall Inn

**Stonewall Inn** New Yorkeko gay taberna bat da, 1969ko istilu famatuak bertan gertatu zirelako ezaguna. Greenwich Villageko Christopher Streeteko 53. zenbakian kokatua, gay askapenaren puntu garrantzitsua izan ziren AEBtan eta mundu osoan zehar. Lesbiana, gay, bisexual eta transexualen eskubide zibilen mugimenduaren gertakari garrantzitsuenen artean hartzen dira bertan gertatutako istiluak, sarekadak egin nahi zituzten polizien aurrean antolatu zirenean.

Urtero, Harrotasun Eguna ospatzen denean, jendetza biltzen da bertan, gertakariak gogoan izateko. Gaur egungo jabea den Dominick DeSimonek lokala handitu zuen eta Stonewall Bistro izenekoa eraiki zuen. 1999an Ameriketako Estatu Batuetako Gune Historikoen Erregistroan txertatu zen, LGBT mugimenduaren historian duen garrantzia dela eta. 2016ko ekainaren 24an Barack Obamak Monumento Nazional izendatu zuen.

## Ikus, gainera 
* Stonewalleko istiluak

## Kanpo estekak
Michael Nyqvist

**Rolf Åke Mikael Nyqvist** (Stockholm, 1960ko azaroaren 8a – 2017ko ekainaren 27a) aktore suediar bat izan zen. Drama ikasi zuen Malmö hirian eta 1997an Martin Beck-i buruzko Suediako filmean Banck ofizial gisa jardun zuen. Nazioartean ezaguna egin zen Millenium filmetako Mikael Blomkvist pertsonaia nagusiarekin Noomi Rapace-ren aurrean. Era berean, Mission: Impossible – Ghost Protocol filmean ere izan zuen rol bat.
Dick York

**Richard Allen "Dick" York** (Fort Wayne, Indiana, 1928ko irailaren 4a - East Grand Rapids, Michigan, 1992ko otsailaren 20a) estatubatuar aktorea izan zen. Arrakasta handia izan zuen Darrin Stephensen rola jokatzean *Bewitched* telesailean. *Inherit the Wind* filmeko Bertram Cates irakaslea antzeztea izan zuen zinemako lanik aipagarriena.

## Kanpo estekak 
* Dick York, imdb.com
Vicente Vadillo Santamaría

**Vicente Vadillo Santamaría**, ***Francis*** ezizenarekin ezaguna, (Lopera Jaengo probintzia, 1946ko azaoaren 7a  &ndash; Errenteria, Euskal Herria, 1979ko ekainaren 10a) Transformista aitzindari eta ezaguna izan zen, 1979an Espainiako Polizia Nazional batek tiroz hil zuena Iztieta auzoko *Apolo* diskotekan.

Jaengo probintzian jaioa, transformista gisa aktuazioak egiten zituen. Valentziako fama handiko lokal batean lan egin zuen, baita Zaragozan ere eta behin Euskal Herrira etorrita,Trintxerpen. Francis batez ere artista ona zen, abesten zuen eta ikuskizunetarako baino ez zen emakume bihurtzen, Francis-en itxura hartuta. Kalean, aldiz Vicente zen, gizon-bizitza arrunta zuena. 

Faustino Vadillo Cuevas eta Antonia Santamaria Muñozen semea zen. Sei anai-arrebaren artean bosgarrena izan zen. Jakin izan denez Vicentek ondorengorik izan zuen.

1979ko ekainaren 10ean Antonio Cava espainiar poliziak tiro batez hil zuen. Poliziak lau egun zeramatzan Euskal Herrian eta epaiketan adierazi zuenez, pistolak segurua jarrita zuela uste zuen eta ez zen bere asmoa tiro ematea. Fiskaltzak 6 urteko zigor eskaera egin zuen. Epaileak 9 hilabetekoa ezarri zion eta hauetatik ez zuen bakar bat ere bete.
ezkerrera|thumb|Francis gogoan. Iztietako oroimen gunea.
thumb|269x269px|Francis transformista.alt=Francisen omenez margotutako zebra-bidea.|thumb|Francisen omenez margotutako zebra-bidea Iztieta auzoan.|ezkerrera|254x254pxHilketak eragin handia izan zuen Euskal Herriko gay eta lesbianen artean, baita Errenterian ere. Herrian greba orokorra deitu zen eta udalak egindako osoko bilkura berezian deialdia babestu zuen, gertaera salatu eta familiari babesa eskaintzearekin batera. Polizia Nazionalaren karga basatiak bizitu ziren, udaletxean sartu arteraino. Hainbat manifestazio egin ziren, tartean ekainaren 12an Donostian egin zena, EHGAMen inguruan publikoki lehen aldiz hainbat pertsona bildu zirelarik. Gorpua, familia bizi zen Torrent-era  bidaltzeko diru-bilketa egin zen herrian. Bertako hilerrian hilobitarua dago bere ama eta anaiarekin batera.
Euskal Herriko gay askapen mugimenduaren sorreran gertakari honek izan zuen garrantzia dela eta, bere hilketaren 35. urteurrenean hainbat ekitaldi egin ziren Oreretan, tartean "homofobiaren aurkako zebra-bidea" margotzea, adibidez.

2022 urtean lehen aldiz ospatu da *Francisaldia*, maiatzaren 17a, LGTBIfobiaren aurkako nazioarteko eguna, ekainaren 10a, Francis erailketaren 43 urteurrena, eta ekainaren 28a, sexu askapenerako nazioarteko eguna, barnebildu dituen zikloa, Errenteriako Udala eta LGTBI+ mahaiak elkarlanean antolatua. Zebrabidearen bazterrean Francisen oroimeneko txokoa dago, plaka eta monolito batez osatua. 

## Liburua 
Xabier Susperregi idazleak (Errenteria, 1971) 2023ean Vicente Vadillori buruzko liburua idatzi zuen, *Francis* izenburuaz. Aurkezpen ekitaldiak egin dira Errenteria (bi lekutan), Lopera, Erandio eta Getxon.

## Erreferentziak
Mr. Nobody (filma)

***Mr. Nobody*** (euskaraz *Inor Ez Jauna*) 2009ko Jaco Van Dormael belgikar zinema zuzendari eta gidoilariak zuzendu eta idatzitako zientzia-fikziozko film bat da. Jared Leto, Sarah Polley, Diane Kruger, Linh Dan Pham, Rhys Ifans, Natasha Little, Toby Regbo eta Juno Temple aktoreek antzeztu zuten.

Film honek fisika kuantikoak unibertsoarekiko duen ikuspuntua jorratzen du, alegia, kaosaren teoria eta heritzaren aurreko eta ondorenari buruzko beste hainbat filosofia azalpenak ere bai, geure bizitzetan zehar bizitzen ditugun errealitate aukera zabalari buruzko kontakizun bat agertzeko.

2009ko Veneziako Zinemaldian estreinatu zen. Denboraren poderioz kultuzko filma bilakatu da.

## Argumentua 
Nemo Nobody mutikoa geltoki bateko geralekuan dago. Trena ateratzear da. Bere amarekin trenera igo ala aitarekin gelditu behar al du? Hautaketa honek mutikoak izan ditzazkeen bizitza ugarirengan eragingo du. Bizitza guztiak erabat ezberdinak dira eta bizipen eta lezio ezberdinak dituzte. Pertsonaia nagusiak denak dauzka, modu batean ala bestean denak bizi izan baiditu.

Nemo Nobodyk, gainontzeko gizakiek ez bezala, bere bizitza guztiak oroitzeko gaitasuna izateko berezitasuna du, gainontzeko gizakiei biziaren aingeruak jaio aurretik beren oroipen guztiak ezabatu baidizkie.

[thumb|350px|erdian|Filmeko hainbat taldekide [Veneziako Zinemaldia|2009ko Veneziako Zinemaldian.]]

## Aktoreak 
* Jared Leto: Mr. Nobody
* Sarah Polley: Elise
* Diane Kruger: Anna
* Linh Dan Pham: Jeanne
* Rhys Ifans: Nemoren aita
* Natasha Little: Nemoren ama
* Toby Regbo: Nemo 15 urterekin
* Juno Temple: Anna 15 urterekin
* Clare Stone: Elise 15 urterekin
* Thomas Byrne: Nemo 9 urterekin
* Audrey Giacomini: Jeanne 15 urterekin

## Kanpo estekak 
* *Mr. Nobody* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Pride (2014ko filma)

**Pride** (euskaraz *Harrotasuna*) 2014ko Matthew Warchus ingeles zinema zuzendariak zuzendutako drama-komedia film bat da. Bill Nighy, Imelda Staunton, Dominic West. Paddy Considine, Andrew Scott, George MacKay, Joseph Gilgun, Ben Schnetzer eta Menna Trussler aktoreek antzeztu zuten.

2014ko Cannesko Zinemaldian estreinatu zen. Film onenaren Urrezko Globo Saria - Komedia edo musikalaren izendapena jaso zuen, bai eta Film onenaren eta Bigarren Emakumezko aktore onenaren (Imelda Staunton) BAFTA sarien izendapenak ere.

Filma Lesbians and Gays Support the Miners kanpainaren hasiera eta LGBT mugimenduko Mar Ashton ingeles ekintzailearen bizitzan oinarritua dago.

## Argumentua 
1984. urtea, Erresuma Batua. Londres hiriburuko Lesbiana eta Gayen Meatzarien Aldeko Babesa taldeak Galesko hegoaldeko Neath Harana eta Swansea Haranako greban dauden meatzarien aldeko dirua biltzeko kanpainia bati ekin diote. Bitartean, meatzari grebalarien eta polizien arteko istilu larriak jazoko dira.

## Aktoreak 
### *Lesbians and Gays Support the Miners* kanpainaren kideak 
### Kanpainaren emakumezko kideak 
## Kanpo estekak 
* *Pride* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Key Biscayne

**Key Biscayne** (; ) AEBetako Florida estatuko Key Biscayne udalerrian dagoen uharte bat da, Miami-Dade konderrian. Ozeano Atlantikoa eta Biscayne Bay badiaren artean dago, Miami Beach hiriaren hegoaldean eta Miami hiriaren hego-ekialdean dago. Lur lehorrera Rickenbacker Causeway izeneko zubi-errepideaz lotua dago.

Uhartearen hegoaldeko zatia Biscayne Parke Nazionalaren barnean eta babespean dago. Berta, urtero Miamiko Mastersa tenis txapelketa jokatzen da.

## Kanpo estekak
Ihesen Legea

**Ihesen Legea** atxilotuen exekuzio estrajudiziala eta legez kanpokoa zen. Atxilotua ihes egitera zihoala argudiatuta, tiroz hiltzen zuen poliziak. Frankismoaren garaian askotan erabilia izan zen baina baita Mexikon eta Alemania nazian adibidez.

## Kanpo estekak
Txartel magnetiko

thumb|Txartel magnetiko bateko zerrenda.
**Txartel magnetikoa** zerrenda magnetikoa daramaten txartelak dira, zerrenda horretan txartelak berehala identifikatzeko kode bat dago eta buru magnetiko batek kontaktuaren bitartez irakurtzen du. Beren erabilera oso hedatua dago, baina gaur egun oraindik eta seguruagoak eta faltsifikatzeko zailagoak diren txartel adimenduak ere badaude.

Gaur egun txartel magnetikoen erabilera ohikoenak honakoak dira:
* Kreditu-txartelak
* Giltza elektronikoak
* kutxa gogorrak
* Zerbitzuetako ordainketa edota deskontu txartelak
* Leialtasun programak

## Kanpo estekak
FET y de las JONS

**FET y de las JONS** (Falange Española Tradicionalista y de las Juntas de Ofensiva Nacional Sindicalista) Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzarren Espainiako Falangeak eta Elkarte Tradizionalistak bat egitean sortutako erakundea izan zen.

1937ko apirilean sortutako alderdi berria izan zen. Francok falangistak karlistekin (hau da tradizionalistekin) batu zituen, eta Falange Española Tradicionalista y de las JONS (FET y de las JONS) sortu, harrezkero Mugimendu Nazionala deitutakoa. Behartutako bateratze horrek ondoez handia sortu zuen karlismoko hainbat sektoretan, baita haietako askoren Francorekiko erremina eragin ere.

1942ko Begoñako atentatuak harreman zuzena dauka behartutako bateratze honen tirabira eta ondoezarekin.

## Ikus, gainera 
* Ofentsiba Nazional-Sindikalistako Batzarren Espainiako Falangea
* Elkarte Tradizionalista

## Kanpo estekak
Biscayne Bay

**Biscayne Bay** () AEBetako Florida estatuaren hegoaldeko muturrean dagoen badia bat da. 56 kilometro luze eta 13 kilometro zabal ditu eta hiru zatitan banatzen da: North Bay, Central Bay eta South Bay. 1.110 km²-ko azalera du eta bere arro hidrologikoak berriz 2.430 km²-koa.

Badiaren iparraldean Miami eta Miami Beach hiriak daude, eta erdialdean 1980an sortutako Biscayne Parke Nazionala.

## Kanpo estekak
Gia Darling

**Gia Darling** (Valencia, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1977ko uztailaren 30a) estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transexuala da. 2006an Urteko Aktore Transexual Onenaren AVN Saria irabazi zuen eta 2011n AVNren Ospearen Aretoan sartu zuten.

## Sariak 
## Kanpo estekak 
*  Gia Darlingen webgune ofiziala
Allanah Starr

**Allanah Starr** (Kuba, 1984ko uztailaren 10a) Kuban jaiotako estatubatuar emakumezko aktore pornografikoa da. 2008an Urteko Aktore Transexual Onenaren AVN Saria irabazi zuen.

Kuban jaio bazen ere, Ameriketako Estatu Batuetako Miami hirian hazi zen. 1999 aldera New York hirira joan zen bizitzera.

## Sariak 
## Kanpo estekak 
*  Allanah Starren webgunea
Histeresi

thumb|Histeresiaren kurba.
**Histeresia** indar baten intentsitatea edo norabidea aldatzen denean, haren bilakaeran izaten den atzerapena da.

## Histeresi magnetikoa 
thumb|Histeresi magnetikoaren kurba.
Fisikan, berriz, burdina puska bat eremu magnetiko baten eraginpean jartzen denean magnetizatu egiten da, eta eremu magnetikoa indartu ahala, burdinaren magnetizazioa ere neurri berean handitzen da. Alabaina, eremu magnetikoaren indarra gutxitzen denean magnetizazioaren indarra ez da neurri berean murrizten, hau da, eremu magnetikoa desegin ondoren ere burdina magnetizatua geratzen da. Fenomeno horri deitzen zaio histeresi magnetikoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balas blancas

***Balas blancas***, euskaraz *Bala zuriak*, Barricada rock taldearen zortzigarren disko luzea izan zen. Lana 1992ean plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin eta arrakasta handia izan zuen, 100.000 kopia baino gehiago saldu baitzituen, taldearen bigarren Platinozko Diskoa izanik.

## Abestien zerrenda 
# *Conmigo no se juega* - 3:53
# *Oveja negra* (*Balas blancas*) - 4:01
# *La puerta de atrás* - 4:04
# *No sé bien porqué* - 5:07
# *El mejor de tus días* - 3:50
# *Para llegar a tu cita* - 3:01
# *Tu nombre* - 3:50
# *Sin poderme encontrar* - 3:20
# *Da igual donde acabar* - 3:25
# *Romper mi corazón* - 3:43
# *Derriba* - 2:45

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak, “Deja Que Esto No Acabe Nunca” abestian ahotsa
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :"Balas blancas" abestia Youtuben.
Vicki Richter

**Vicki Richter** (San Frantzisko, Ameriketako Estatu Batuak, 1977ko ekainaren 1a) estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transexuala da. 2005ean Urteko Aktore Transexual Onenaren AVN Saria irabazi zuen.

## Sariak
Kimber James

**Kimber James** (Miami, Florida, Ameriketako Estatu Batuak, 1988ko apirilaren 2a) estatubatuar emakumezko aktore pornografiko ohi eta modelo transexuala da. 2010ean Urteko Aktore Transexual Onenaren AVN Saria irabazi zuen.

## Biografia 
Kimber James Klinefelter sindrome izeneko kromosoma-desorekarekin jaio zen. 12 urte zituenean trantsizioa egiten hasi zen.

Gia Darling aktore transexualaren laguntzaile moduan hasi zen industria pornografikoan. Geroago, *Transsexual Babysitters 4* izeko filman debuta egin zuen aktore gisa. 2008an LA Direct Models agentziarekin kontratua sinatu zuen lehenengo aktore transexuala bihurtu zen.

2012ra arte ez zuen sexu berresleitze ebakuntza egin. Izan ere, aurretik hormona-tratamendua eta gorputza feminizatzeko ebakuntza batzuk baino ez zituen eginak. Sexu-berresleitze ebakuntza egin eta gero, 2013an industria pornografikora itzuli zen bere ekoiztetxea zabalduz, Kimber James Productions izenekoa.

## Sariak 
## Kanpo loturak 
*  Kimber Jamesen webgunea
Anna Grodzka

**Anna Grodzka** (Otwock, Polonia, 1954ko martxoaren 16a) poloniar politikaria da. 2011ko Poloniako hauteskunde orokorretan Palikoten Mugimendua izeneko alderdi politiko ezkertiar eta liberalaren baitan hautagai aurkeztu zen eta Sejmerako (Poloniako Parlamentuko Behe Ganbera) hautatua atera zen. Hori dela eta, Poloniako historiako lehenengo parlamentari transgeneroa bilakatu zen. 2014ko ekainean, Grodzkak Berdeak alderdiarekin bat egin zuen.

## Biografia 
Grodzka, jaiotza izenez Krzysztof Bogdan Bęgowski, Otwocken jaio zen 1954an. Sexu-trantsizioa egin aurretik, ezkonduta egon zen eta seme bat eduki zuen. 2009an egin zuen trantsizioa, 2007an bere emazteaz dibortziatu eta gero.

Psikologia klinikoa ikasi zuen Varsoviako Unibertsitatean. Bere ikasketa garaian, Grodzka Poloniako Langileen Alderdi Batuko eta Poloniako Ikasleen Elkarteko kide izan zen.
Shaka (keinua)

200px|thumb|eskuinera|Surflarien artean oso hedatua dagoen shaka keinua.

**Shaka** Hawaiiko kultura eta surf kirolarekin loturiko keinu bat da. Hawaii uharteetan jatorria izan arren, XX. mendearen erdialdetik aurrera mundu osoko surflarien artean hedatu zen.

Esku bateko behatz lodia eta txikia luzatuak eta gainontzekoak itxiak mantenduz egiten da. Maiz keinua egiten den bitartean eskua zeharka astinduz nabarmenagoa egiten da. Surflarien artean esanahi anitzeko keinua da: "Kaixo", "Eskerrik asko", "Dena ongi", "Gero arte", "Agur", "Zaindu" edo "Lasai".

## Kanpo estekak
Insolencia (Barricada)

**Insolencia** () Barricadaren rock talde nafarraren hamargarren estudioko diskoa izan zen. Albuma 1996an plazaratu zen, Polygram diskoetxearekin. Grabazioa, Frantzian egin zen eta ekoizlea Denis Herman izan zen. Disko honekin aurretik La araña albumarekin hasitako taldearen jaitsiera nabarmendu egin zen.

## Abestien zerrenda 
# *Insolencia* - 4:13
# *Enemigo* - 3:57
# *Silencio* - 3:57
# *Rejas* - 3:01
# *Pólvora* - 4:36
# *Invierno* - 4:03
# *Héroes* - 3:14
# *Nada* - 3:50
# *Veneno* - 3:25
# *Basura* - 4:40
# *Pocos* - 4:24
# *Tiempos* - 5:00

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak, “Deja Que Esto No Acabe Nunca” abestian ahotsa
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :"Insolencia" abestia Youtuben.
La araña (Barricada)

***La araña***, euskaraz *Armiarma*, Barricada rock taldearen estudioko bederatzigarren disko luzea izan zen. Lana 1994an plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin. Disko honekin talde nafartarrak lehen Urrezko Diskoa eskuratu zuen. Hala ere, oso disko polemikoa izan zen eta jarraitzaile askok taldearen segizioa utzi zuen, "rock errazago" egiten zuten usteaz. Diskoarekin batera kamiseta bat oparitzen zuten.

## Abestien zerrenda 
# *Difícil* - 2:52
# *La araña* - 3:20
# *Y las estrellas* - 4:36
# *Si no tiras* - 3:34
# *Su merecido* - 4:03
# *Empieza a vibrar* - 4:10
# *Introglicerina* - 1:30
# *El pan de los ángeles* - 3:53
# *Sin voz* - 4:21
# *Problemas* - 3:15
# *Romper mi corazón* - 3:54
# *En jake* - 3:07

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :"La araña" abestia Youtuben.
* :Diskoari buruzko kritika
Acción directa (Barricada)

***Acción directa***, euskaraz *Ekintza zuzena*, Barricada rock taldearen hamaikagarren estudioko disko luzea izan zen. Lana 2000. urtean plazaratu zuten, Dro East West diskoetxearekin. Grabazio honekin taldearen estiloa berriro ere gogortu egin zen eta, era batez, aurreko bidera itzuli zen; hau izan daiteke haien disko punkeena.

## Abestien zerrenda 
# Accion directa
# Víctima
# De una a otra dirección
# Sin poderlo controlar
# No le bastó
# Espérame
# Trucos de exterminio
# Hoy sera un día muy largo
# El torniquete
# En el acto
# Eléctricos

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :*Acción directa* abestia Youtuben.
Camille Cabral

**Camille Cabral** (Cabaceiras, Brasil, 1944ko maiatzaren 31) franko-brasildar politikari eta dermatologoa da. PASTT – *Prévention, Action, Santé, Travail pour les Transgenres* (Prebentzioa, Ekintza, Osasuna eta Lana Transgeneroentzat) gobernuz kanpoko erakundearen sortzailea da.

Recifeko unibertsitate pribatu batean ikasi zuen medikuntza zientziak. Ondoren, São Pauloko *Hospital das Clínicas* ospitalera joan zen mediku egoiliar praktikak egitera. Bertan hasi zen bere burua emakumetzat aurkezten.

1980ean Frantziara joan zen eta dermatologian espezialitu zen Parisko Saint-Louis ospitalean lan eginez. Frantziar eta brasildar herritartasun bikoitza lortu zuen.

Frantziako Errepublikaren historian ordezkari politiko hautatutako lehenengo emakumezko transexuala izan zen. Izan ere, 2001etik 2007ra Parisko 17. barrutiko zinegotzi egon zen Berdeak alderdiaren ordezkaritzan.
Felicia Elizondo

**Felicia "Flames" Elizondo** (San Angelo, Texas, Ameriketako Estatu Batuak, 1946ko uztailaren 23a - San Frantzisko, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 2021eko maiatzaren 15a) estatubatuar LGBT komunitatearen aldeko ekintzailea izan zen. Gene Comptonen kafetegiko ohiko bezeroa zen Compton's kafetegiko istiluak gertatu zirenean, LGBT komunitatea matxinatu zenekoa.

## Bizitza 
### Gaztaroa 
San Angelon jaio zen eta gizonezko sexua esleitu zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Felicia Elizondoren webgune ofiziala
Kahoolawe

**Kahoolawe**, AEBetako Hawai uhartediko uharte bat da, Hawaii estatuan eta Maui konderriaren barnean. Maui uhartetik 11,2 kilometro hego-mendebaldera dago, eta Lanai uhartearen hego-ekialdean. 18 kilometro luze eta 10 kilometro zabal ditu, eta 117 km&sup2-ko azalera. Ez du biztanlegorik eta punturik garaiena Puu Moaulanui (450 m) mendia da.

## Kanpo estekak 
* Kahoolawe Uharteko Babesgunearen Batzordea
Lanai

**Lanai**, AEBetako Hawai uhartediko uharte bat da, Hawaii estatuan eta Maui konderriaren barnean. Iparraldean, Kalohi itsasarteak Molokai uhartetik banatzen du, eta ekialdean, Auʻau itsasarteak Maui uhartetik. Uharteko udalerri bakarra Lanai City da.

364 km-ko azalera du eta 2010eko erroldaren arabera 3.201 biztanle zituen. Ez du biztanleriarik eta punturik garaiena Lānaʻihale mendia da.

## Kanpo estekak
Molokai

**Molokai** edota **Molokaʻi**, AEBetako Hawai uhartediko uharte bat da, Hawaii estatuan. Administratiboki uharte ia guztia Maui konderrian dago, Kalawao konderrian dagoen Kalaupapa penintsula izan ezik. Uharteko udalerri bakarra Kaunakakai da.

Ekialdean, Ka-iwi itsasarteak 40 kilometora duen Oahu uhartetik banatzen du, eta iparraldean, Kalohi itsasarteak Lanai uhartetik banatzen du.

670 km-ko azalera du eta 2010eko erroldaren arabera 7.345 biztanle zituen. Kamakou (1.512 m) mendia uharteko punturik garaiena da.

## Kanpo estekak
Chiya Fujino

japoniar idazlea da. Hainbat eleberri eta istorio labur idatzi ditu. 1999an Akutagawa saria irabazi zuen *Natsu no yakusoku* lanagatik.

Fujino emakume transexuala da, egunero aurre egin behar izaten dituen zailtasunak bere idazkeran islatzen dituena. Bere lanetako pertsonaia asko konbentzioetara eta japoniar gizartera moldatu gabekoak dira.

## Hautatutako lanak 
* *Gogo no jikanwari*, 1995.
* *Shonen to shojo no poruka*, 1996.
* *Oshaberi kaidan*, 1998.
* *Natsu no yakusoku*, 2000.
* *Ruuto 225*, 2002.
* *Shufu to koban*, 2004.
* *Bejitaburu haitsu*, 2005.
* *Kanojo no heya* , 2006.
Por instinto

***Por instinto***, euskaraz *Senez*, Barricada rock taldearen zazpigarren disko luzea izan zen. Lana 1991ean plazaratu zuten Polygram diskoetxearekin eta arrakasta handia izan zuen, 100.000 kopia baino gehiago saldu baitzituen, taldearen lehen Platinozko Diskoa izanik. Alice Cooperren erreferentziak jasotzen dira diskoan.

## Abestien zerrenda 
# *Haz lo que quieras (tu cuerpo)* - 4:05
# *Salta (por instinto)* - 2:50
# *Sin compasión* - 4:06
# *No puedo parar* - 2:31
# *Ninguna bandera* - 2:30
# *Deja que esto no acabe nunca* - 3:57
# *En blanco y negro* - 4:06
# *Demasiado tarde* - 4:20
# *Vieja satisfacción* - 2:40
# *Cada noche* - 3:10
# *Soy tuyo* - 2:45
# *África* - 3:25
# *Revuelta de piedras* - 3:56
# *Alicia* - 3:04

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak, “Deja Que Esto No Acabe Nunca” abestian ahotsa
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :Diskoari buruzko komentarioa.
* :Disko osoa Youtuben.
Ander Errandonea

**Ander Errandonea Espelosin**, pilota arloan **Errandonea** deituraz ezaguna (Bera, Nafarroa Garaia, ) esku huskako pilotari profesional ohia da. Aurrelari aritzen zen, Aspe enpresarekin. 2017ko urtarrilean egin zuen debuta profesionaletan, eta 2018ko otsailean iragarri zuen erretiroa hartzen zuela, eskuetako min etengabeen eraginez. Inaxio Errandonea esku huskako pilotari ohiaren semea da.

## Kirol lorpenak 
;Amateurretan
* 2016: Lezamako Torneoko txapelduna.
* 2016: Tolosako Lau eta Erdiko txapelduna.
* 2014: Nafarroako eta Euskal Herriko Herri Arteko Txapelketako txapelduna.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Enpresaren webguneko fitxa
Kauai

**Kauaʻi** edota **Kauai** AEBetako Hawaii uhartediko uharte bat da, Hawaii estatuan. Geologikoki uhartediko uharterik zaharrena da. Administratiboki Kauai konderria osatzen du. Uharteko udalerri nagusia Kapaa da.

1.430,43 km²-ko azalera du eta 2010eko erroldaren arabera 67.091 biztanle zituen. Kauai itsasarteak 169 kilometro hego-ekialdera duen Oahu uhartetik banatzen du.

"Lorategi Uhartea" ezizena jasotzen du, eta Kauai izena Hawaiiloa heroiaren kondairarekin lotua dago. Uharte honetan Waimea Arroilaren Estatu Parkea dago.

1963an John Fordek zuzendu eta John Wayne eta Lee Marvin aktoreek antzeztutako ''Donovan's Reef'' filma uharte honetan filmatu zen.

thumb|erdian|800px|Nā Pali kostaldea.

## Kanpo estekak
Iñigo Martinez (pilotaria)

**Iñigo Martinez Guerra**, pilota arloan **Martinez** deituraz ezaguna (Bera, Nafarroa Garaia, ) esku huskako pilotari profesional ohia da. Atzelari aritzen zen, Aspe enpresarekin.

## Kirol lorpenak 
;Amateurretan
* 2016: Diario Vasco Torneoko txapelduna, senior mailan.
* 2016:
** Mallabiko Biharko Izarrak Torneoko txapelduna.
** Lezamako Torneoko txapelduna, senior mailan.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* Enpresaren webguneko fitxa
Bésame

***Bésame*** () Barricada rock taldearen hamabigarren estudioko disko luzea izan zen. Lana 2002. urtean plazaratu zuten, Dro East West diskoetxearekin. Grabazioa Du Manoir estudioetan egin zen (León-Les Landes). Oso disko gogorra eta iluna da; izenburuak, esaterako, itxura erromantikoa baldin badu, esanahia ez doa hortik: *Musu eman iezadazu ipurdian* dio letrak. Fernando Coronado bateria-jotzailearen azken diskoa izan zen.

## Abestien zerrenda 
# *Bésame* - 3:02
# *Echa A Correr* - 3:05
# *Voy Muriendo* - 4:14
# *El Trompo* - 4:00
# *Con Un Par* - 3:30
# *La Marea* - 3:20
# *Como Yo A Ti* - 3:20
# *A Escondidas* - 3:25
# *Pisapapeles* - 4:10
# *Dispara* - 3:23
# *Que No Me Silbes* - 3:24

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Fernando Coronado: Bateria

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :*Bésame* abestia Youtuben.
Hombre mate hombre

***Hombre mate hombre*** () Barricada rock taldearen hamahirugarren estudioko disko luzea izan zen. Lana 2004. urtean plazaratu zuten, Dro East West diskoetxearekin. Aurrekoa bezala, *Bésame*, hau ere nahiko disko iluna da. Fernando Coronadoren ordez baterian Ibon Sagarna "Ibi" agertu zen. Albumaren azalan Francisco de Goyaren *Duelo a garrotazos* margolana agertu zen.
thumb|Azalan Goyaren margolan ospetsua jaso zuten.
## Abestien zerrenda 
# Sofokao - 3:03
# Menos que nada - 3:32
# Tres palabras - 4:00
# Hombre mate Hombre - 3:22
# Sean bienvenidos - 4:05
# De mis parpados se cuelga (Loko) - 4:13
# El sapo del cuento - 3:50
# Llevame de aquí - 4:00
# Y ya no estás - 3:50
# Tu con puñales - 3:30
# Las paredes del pozo - 3:42
# Donde se rompe - 3:56

## Taldea 
* Enrique Villarreal “El Drogas”: Ahotsa, baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Ibon Sagarna "Ibi"

## Erreferenziak 
## Kanpo estekak 
* :Disko osoa Youtuben.
Agur (Barricada)

***Agur*** Barricada rock taldearen azken diskoa izan zen. Bertan, 2010eko azaroaren 23an, Anaitasuna kiroldegian, lau mila pertsonen aurrean eginiko zuzeneko aktuazioa jaso zen. Hemen El Drogasen ordez Ander Izetak hartu zuen baxua; Enrique Villarrealek 2011ren abenduan taldea utzi zuen taldea ondorengo bi urte gogorrak izan ziren Barricada kideentzat. Albuma luxuzko digipack izan zen, bi CD eta DVD batekin. Disko horrekin 31 urteko ibilbidea itxi egin zen.

## Abestien zerrenda 
### 1.CD 
# Esta Es Una Noche De Rock&Roll
# Písale
# Objetivo A Rendir
# Pasión Por El Ruido
# Lentejuelas
# Contra La Pared
# Abrir Y Cerrar
# Quiero Perderme
# Todos Mirando
# Por La Libertad
# Juegos Ocultos
# Oveja Negra
# El Trompo
# Callejón Sin Salida
# Pon Esa Música De Nuevo
# Rugir Y Morder
# Cierra Los Ojos
# Mañana Será Igual
# Aguardiente
# Por Salir Corriendo

### 2.CD 
# A Toda Velocidad
# Deja Que Esto No Acabe Nunca
# Okupación
# Rojo
# Animal Caliente
# En Blanco Y Negro
# Aún Queda Un Sitio
# No Hay Tregua
# Esta Noche
# Flechas Cardinales
# Pídemelo Otra Vez
# Esperando En Un Billlar
# Barrio Conflictivo
# No Sé Qué Hacer Contigo
# En La Silla Eléctrica

### DVD 
# Esta Es Una Noche De Rock&Roll
# Písale
# Objetivo A Rendir
# Pasión Por El Ruido
# Lentejuelas
# Contra La Pared
# Abrir Y Cerrar
# Quiero Perderme
# Todos Mirando
# Por La Libertad
# Juegos Ocultos
# Oveja Negra
# El Trompo
# Callejón Sin Salida
# Pon Esa Música De Nuevo
# Rugir Y Morder
# Cierra Los Ojos
# Mañana Será Igual
# Aguardiente
# Por Salir Corriendo
# A Toda Velocidad
# Deja Que Esto No Acabe Nunca
# Okupación
# Rojo
# Animal Caliente
# En Blanco Y Negro
# Aún Queda Un Sitio
# No Hay Tregua
# Esta Noche
# Flechas Cardinales
# Pídemelo Otra Vez
# Esperando En Un Billlar
# Barrio Conflictivo
# No Sé Qué Hacer Contigo
# En La Silla Eléctrica

## Taldea 
* Ander Izeta: Baxua, koruak
* Javier Hernández “Boni”: Ahotsa, gitarra, koruak
* Alfredo Piedrafita “Alf”: Gitarra, koruak
* Ibon agarna "Ibi": Bateria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Barricadaren azken diskoaren berri EITBn.
* :Kontzertuaren inguruko komentarioa.
Ipar-mendebaldeko Hawaiiar Uharteak

**Ipar-mendebaldeko Hawaiiar Uharteak** edota **Haizealdeko Uharteak** () Hawaii uhartediaren ipar-mendebaldean dauden uharte txiki eta atoloi multzo bat da. Hain zuzen ere, Kauai eta Niihau uharteen ipar-mendebaldean daude. Administratiboki AEBetako Hawaii estatuan daude, Honolulu konderrian.

Ekialdetik mendebaldera uharteak honakoak dira:

## Kanpo estekak
Waikiki

**Waikiki** edota **Waikiki Beach** (hawaieraz *ur purrustada freskoa*), AEBetako Hawaii uharteetako Honolulu hirian dagoen kostaldeko auzo bat da, Oahu uhartean. Administratiboki Hawaii estatuan eta Honolulu konderrian dago. Waikikik mundu mailan ospea bere sei hondartzei esker du: Queen's Beach, Kuhio Beach, Gray's Beach, Fort DeRussy Beach eta Kahanamoku Beach.

Auzo honetan hiriko hotelen %90a kokatzen da, gau giroko klubak ere badaude.

## Kanpo estekak
Kamehameha I.a

**Kamehameha I.a** edota **Kamehameha Handia**, hawaiierazko izen osoa **Kalani Paiʻea Wohi o Kaleikini Kealiʻikui Kamehameha o ʻIolani i Kaiwikapu kauʻi Ka Liholiho Kūnuiākea** (1758, Mookini Heiau, Hawaii uhartea &ndash; 1819ko maiatzaren 8a, Kamakahonu, Hawaii uhartea) Hawaiiko Erresumaren sortzailea eta lehenbiziko erregea izan zen. Ozeano Barean hedatzen ari ziren europar potentziekin adiskidetasun tratatuak finkatu eta Hawaiiren independentzia mantendu zuen.

## Kanpo estekak
Felipe Dugiols

**Felipe Dugiols Balantzategi** (Tolosa, Gipuzkoa, 1837ko otsailaren 5a – Donostia, 1900eko maiatzaren 28a) gipuzkoar militarra izan zen. Afrikako Gerran, Bigarren Karlistaldian eta Filipinetako kanpainian parte hartu zuen, koronel gradua lortuz.

## Biografia 
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Tolosan Felipe Dugiolsen omenez eraiki zen lehen momumentuaren argazkia. Auñamendi Entziklopedia