Etxelila

**ETXELILA** Ondarroako Emakumeen Topalekua da. 2013ko martxoaren 7an ireki zen Etxelila, Ondarruko emakumeen topalekua.

Herrian urteetan jardun diren emakume eta feministentzako aitortza bat izateaz gain, haien arteko elkarlana eta koordinazioa bultzatzeko espazioa  da. Horrela, Etxelilak emakumeen eta gizonen berdintasunaren aldeko borrokaren erreferentzia-gunea izan nahi du.

Bere xede orokorra honako hau da: emakumeen topaketarako, eztabaidarako eta gogoetarako gune izatea eta baita emakumeen eta gizonen berdintasunaren aldeko borrokaren erreferentzia gunea izatea ere. 

## Aurrekariak 
Ondarroan “*Emakumeen etxea*” emakume elkarteen aspaldiko aldarrikapena izan da, “Espazio propioa eraikitzeko proposamen feminista” izan da urte luzez mugimendu feministaren eskakizuna. Horregatik, Emakumeen Udal Berdintasun Kontseiluak lan luzea egin zuen emakumeentzako espazio propioa lortu ahal izateko. 

2012ko apirilean jardunaldiak egin zituen Kontseiluak espazioa zelakoa izan behar zen pentsatzeko: "Emakumeen topalekua: berdintasunaren aldeko borrokarako tresna". Horrekin batera, beste herri batzuetako emakumeen topaguneak ere bisitatu zituzten kontseiluko kideek. Lan horren ondoren lortu zuten kontseilukoek herrian emakumeentzako espazio berri hau zabaltzea. Jardunaldien programaren esteka:  

Aurretik hainbat plan estrategiko eta protokolotan jaso izan da topagunea sortzearen proposamena; hala nola, Ondarroako emakumeen eta gizonen berdintasunerako III. Udal Planean eta Emakumeenganako indarkeriaren kontra egiteko Udal protokoloetan.

## Ezaugarriak 
Espazio dinamikoa eta irekia da, herriko emakumeentzako tokia. Enpatia sortzeko topagunea, ikasteko eta informazioa jasotzeko tokia, jabekuntza sareak sortzeko espazioa eta emakumeen berdintasuna, askatasuna, partaidetza eta presentzia sustatzeko espazioa da.

Hurrengoak dira Etxelilaren jarduera-ildoak: 
* Emakumeen parte-hartzea eta asoziazionismoa sustatzea bizitzako arlo guztietan, bereziki jabekuntza indibidualetik kolektibora enfokatutako jarduerak landuz.
* Aldaketa soziala eta feminista lortzeko jarduera estrategikoak bultzatzea.
* Talde eta elkarte ezberdinen arteko elkarlana eta emakume anitzen arteko elkarlana sustatzea.
* Emakumeen bizi-baldintzak ez ezik, jendartean duten tokia hobetzearen alde lan egitea.
* Berdintasunaren inguruko prestakuntza, sentsibilizazioa eta informazioa sustatzea.
* Berdintasunaren alorreko ikerkuntza, berrikuntza eta ikuspuntu berriak sortzearen alde egitea.

## Espazioak 
Etxelilak elkarte eta erabiltzaileentzat eskuragarri dituen baliabideak honakoak dira:

**Elkarteen gela**

Emakume elkarte eta talde feminista ezberdinen erabilerarako prestaturiko gela da. Bertan hainbat baliabide daude elkarteen eskura.

**Liburutegia eta batzargela**

Hemen dokumentazio feminista duen liburutegia kokatzen da eta behar izanez gero, ikastaroak, hitzaldiak eta batzarrak egiteko gunea ere bada.

**Artegintza gela** 

Emakumeen sormen artistikoa bultzatuko duen espazioa da. Feminismoak adierazpen artistiko ezberdinak erabili izan ohi ditu euren mezua zabaltzeko eta beraien aldarrikapenak kaleratzeko. Horrela, espazio bat eskaini da bide hori jorratzen jarraitu ahal izateko. 

**Hitzaldi aretoa**

Ikus-entzunezko gela da eta bertan ikastaroak, hitzaldiak eta antzerako ekimenak egiteko beharrezko material-ekipamendua du. 

**Bulegoa**

Hor kokatzen da topalekuaren dinamizatzailea, bertatik etxearen harrera egiten da eta informazio ezberdina zabaltzeko gunea da.

**Erakusketa Aretoa**

Herriko nahiz interesa duten beste emakumeek beraien artelanak publikora zabaltzeko erabiltzen da.

## Etxelilako elkarte eta talde feministak 
Emakumeen Topalekua Ondarroako Udalak eta emakumeen elkarte-mugimenduak batera kudeatutako gunea da. Horregatik espazio honen protagonista nagusiak herriko emakume elkarteak dira. Honakoa hauek dira, modu batera edo bestera, Etxelilaren parte diren elkarte eta talde feministak:

-     **7 Emakume en movimiento – Ondarroako emakume artisten elkartea:  **Ondarroako emakume artisten elkartea da.   Pintura, grabatu kalkografikoa, serigrafia, litografia eta argazkigintzako esparruak lantzen dituzte batik-bat. Taldearen helburua, lehenik, emakumeei artearen munduko ateak zabaltzea da, eta horren uretan murgiltzeko posibilitatea eta interesa piztea.  Horrez gain, nola ez, buruturiko artelanak, kalera ateratzea ere badute xede. Hau da, bi norabidetako proposamena garatzen dute: alde batetik, emakumeak artearen mundura sartzeko gonbita; eta bestetik, emakumeen arte esparrua plazaratzea eta erakutsaraztea. 

-      **Andrabanda feminista:** Emakumeentzako perkusio eta ahots "banda". Bandak filosofia feminista du oinarri, eta emakumeon jabekuntza pertsonala eta kolektiboa sustatzen du; horrela, esparru publikoan emakumeen presentzia eta protagonismoa bultzatuz eta aldarrikapen feminista zabalduz.

-     **Andrak Erramutan:** Andrak Erramutan talde feminista 2023ko udazkenean sortu zen, 45 urtetik gorako emakumeek arraun egiten ikasi eta itsasoa hartzeko helburuarekin. 

-      **Aringainga taldea:** . Kalean beldur eta lotsa guztiak gainditu eta jarduera fisikoa egiten gustura jarduteko helburuarekin sortutako topagunea da, partaideen arteko harremanak sustatuz eta elkarrekin espazio publikora irtetera bultzatuz. 

-     **Boga-boga Emakumin Elkarti:** Ondarruko zein inguruetako sasoiko andren topagunea da Boga-Boga, zahartzaroa feminismotik eta elkarrekin bizitzeko lekua. Etxetik eta zaintza lanetatik atera eta ikasteko, esperientziak konpartitzeko eta elkarrekin egoteko taldea da. Beste ekintza batzuren artean zine forumak egiten dituzte, gai desberdinen inguruko solasaldiak eta formazioak jasotzeko,  euren kezkak konpartitzeko, etab. 

-     **Diapoo Ligueye - Ondarroako Emakume Senegaldarren Elkarteak** hainbat topaketa eta barne-ekimen egin izan ditu Etxelilan. 

-     **Bizitzan erdigunean Plataformak**  beraien bilerak egiteko Etxelila erabiltzen dute. 

-     **Gazte Feministen Txokoa:** herriko neska eta gazte feministen elkargunea da, Hezkidetza Egitasmoko dinamizatzaileek gidatzen dutena. Feminismoa ezagutzeko, parte hartzeko eta euren ekintza propioak eraikitzeko espazioa da. 

-      **Literatura taldea:** Jabekuntza Eskolan egiten den literatur tailerrean oinarritutako taldea da. 

-     **Wiki-emakumeok Ondarroan:** Wikipedian Ondarroako emakumeen presentzia handitzea eta emakume horiei ikusgarritasuna ematea helburu duen taldea da, lan kolektiboaren bitartez euskarazko Wikipedia zabaltzea ere xede duena. 

## Etxelilako proiektu eta programak 
**EMAKUMEENTZAKO JABEKUNTZA ESKOLA**

Bizkaian 2003. urtean sortu zen proiektua da, hasiera batean Basauriko Eskola sortu zen, eta 2004an batu zitzaizkion Getxo, Ermua eta Ondarroako Eskolak. Gauzak horrela, Bizkaiko Jabekuntza Eskolek Sarea osatzen dute eta sarean egin dute lan. Izan ere, sarean lan egiteak "*ezagupenen elkar-trukatzea errazteaz gain, eraginkortasuna handitu, baliabideen aprobetxamendua hobetu eta proiektuari egonkortasuna eskaintzen baitio*" (www.ondarroa.eus).

Proiektuaren oinarria emakumeen jabekuntzaren ideia da; jabekuntza da oinarrizko prozesua, maila pertsonalean zein kolektiboan. Jabekuntza prozesuen bitartez, emakumeak beraien buruaren eta kolektiboaren gaitasunez jabetzen dira, eta horri esker, partaidetza handiagoa izaten dute erabakiak hartu, boterea eskuratu eta praktikatu eta espazio publiko zein pribatuan aldaketak bideratzeko.

Abiapuntu horretatik, Jabekuntza Eskolaren helburu orokorrak honakoak dira: herrian emakumeentzako formazio, topaketa eta eztabaidarako erreferentziazko gune bat sortzea, beraien banakako eta taldeko jabekuntza prozesuak erraztuz; hau da, hiritartasun aktiboa eta partaidetza soziala eta politikoa bultzatu.

Euskal Autonomia Erkidegoko Jabekuntza Eskolak Wikipedian bertan:

**EZTABAIDAGUNE FEMINISTA**

Egun pil-pilean dauden gai, eztabaida eta erronka desberdinei heltzeko solasaldi irekiek osatzen dute Eztabaidagune Feminista, eta horretarako, aditu edo arituak izan ohi dira gonbidatu eta bidelagun. 

**GIZONAK ETA FEMINISMOA**

Maskulinitateari buruzko gogoeta kritikoa sustatu nahirik, gizonei zuzendutako ikastaroak ere antolatzen dira. Saio bakoitzean, gai zehatz bat jartzen da oinarrian, hausnarketak, iritziak eta esperientziak elkar-trukatzeko, dinamizatzaile baten gidaritzapean. 

## Zerbitzuak 
**EMAKUMEENTZAKO AHOLKULARITZA JURIDIKOA**

Ikuspuntu feministatik eskainitako doako aholkularitza juridiko espezializatua. Gai juridiko desberdinetan arreta, informazioa, orientazioa eta aholkularitza.

**SEXU AHOLKULARITZA BULEGOA**

Sexualitatearen inguruko gai ezberdinen informazioa eta aholkularitza jasotzeko zerbitzua da, eta sexualitate zein indarkeria matxistaren prebentzioaren inguruan arreta zuzena eskaintzen da. Herritar guztiei zuzenduta dago, mota eta adin ezberdinetako pertsonek sexu eta genero gaien inguruan dituzten premiei erantzuteko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak