Anna Maria van Schurman

**Anna Maria van Schurman** (1607ko azaroaren 5 &ndash; 1678ko maiatzaren 4a) herbeheretar margolari, grabatzaile, poeta eta aditu bat izan zen, ezagunagoa bere ezohiko ikasketengatik eta emakumeen hezkuntzaren alde egindako defentsarengatik. Emakume oso jantzia zen; artean, musikan eta literaturan nabarmendu zen. Horretaz gain, hamalau hizkuntza jakitera iritsi zen, besteak beste latina, grekoa, hebreera, arabiera, aramera eta etiopiera, bai eta Europako zenbait hizkuntza garaikide ere.

## Bizitza 
Van Schurman Kolonian jaio zen, guraso aberatsen alaba zen. Aita, Frederik van Schurman, Anbereskoa, 1623an hil zen; eta ama, Eva von Harff, Drebornekoa.

Lau urterekin ikasi zuen irakurtzen. Sei urte zituela, menderatzen zuen paper nahasiak ebakitzea, adin bereko gainontzeko haurren gainetik geratzen zen horretan. Hamar urterekin bordatzen ikasi zuen soilik hiru ordutan. Bere idatzi batzuetan hitz egiten du nola asmatu zuen argizarian zizelkatzearen teknika eta esan zuen “Gauza asko aurkitu behar nituen inork gehiago irakatsi ezin zizkidanak”. Argizarian egindako autorretratua oso errealista zen, lepokoa gehienbat, bere lagunak, Nassau printzesak, orratz batekin zulatu behar zuen ziurtatzeko ez zela egiazkoa.

1613 eta 1615 bitartean, bere familia Utrecht-ra etxealdatu zen, hamar bat urte beranduago, etxez aldatu ziren berriro ere, oraingoan Franeker-era, Fisian. 11 urtetatik, Schurmanen aita latina eta beste gai batzuk lantzen hasi zen alabarekin eta bere semeekin, aukera ezohikoa zen garai horretan, familia nobleetako alabek eskuarki ez baitzuten klasikoetan hezteko aukerarik.

Latina ikasteko, bere aitak Seneka eman zion irakur zezan. Hezkuntza pribatua eta autoikaskuntza landu zituen elkarrekikotasun batekin eta jende jakitunarekin batera, adibidez, André Rivet eta Friedcrich Spanheim, biak irakasleak Leidengo Unibertsitatean, eta familiako bizilagunarekin batera, Gisbertus Voetius, Utrecheko unibertsitateko irakasle bat. 1630. hamarkadan grabatua ikasi zuen Magdalena van de Passerekin. Bere zoriontasun eta esperimentazioaz gain, Anna Maria oso lehorra zen bere arteari zegokionez, eta bere garaikideek bazekiten. Berak esan zuenez, “Jainkoak arterako emandako egundoko dohainarekin”.

ezkerrera|thumb|250px
Horrela, 1636an unibertsitateko lehenengo emakume ikaslea bilakatu zen. Emakumeak momentu horretan ez zuten baimenik unibertsitatean ikasteko Herbere protestantean, ondorioz agertu zen hitzaldietan, pantaila baten atzean eseri behar zuen edo gortinazko kabina baten barruan, non gainontzeko ikasle gizonek ez zuten ikusiko.

Honek, Herbehereetako unibetsitateetan ikasten zuen lehenengo emakumea bilakatu zuen. Filosofia eta teologian zuen interesaren eta bere artearekiko talentuak bere fama eta izenean lagundu zuen,“Utrechteko izarra” bezala ezaguna izan zen. 1640ko hamarkadan 14 hizkuntz hitz egiten zituen eta latinez, grekoz, hebreeraz, italieraz, frantsesez, arabieraz, persieraz, etiopieraz, alemanez eta nederlanderaz idazten zekien. Schurmanek grabatu batzuk sortu zituen diamante bat erabiliz beira gainean, eskultura, argizari modelatua eta marfil eta egur zizelkatzea ere egin zituen. Erretratuak margotu zituen gehienbat, eta lehenengo herbeheretar margolaria izan zen erretratutan pastela erabiltzen. San Lucaseko pintoreen gremioan ohorezko onarpena lortu zuen 1643an, bere artearen aitorpen publioka lortuz horrela.

Schurmanek korrespondentzia izan zuen Birgitte Thott noble Danesarekin, autore klasiko eta idatzi erlijiosoak itzuli zituen. Senekaren lan filosofikoak itzuli zituen Thottek eta horien artean bazegoen hitzaurre bat non emakumeen ikasteko eskubideen alde egiten zuen. Thottek esan zuen berak lan klasikoak itzuli zituela emakume gutxik irakurri zezaketelako latinez. Schurmanek publikoki goraipatu zuen Thotten lana eta “iparraldeko hamargarren musa” bezala definitu zuen.

## Labadistak 
60ko hamarkadan Schurman Labadisten lidergotzako bat bezala azaleratu zen. Hamarkada berdinean Schurmanek desilusioa hartu zuen Herbereetan zeuden eliza reformatuekin.

## Grabatuak 
Anna Maria van Schuranenek frogatu zuenean bere talentu artistikoa, bere aitak ikastera bidali zuen, Magdalena van de Passe grabatzaile ospetsuarekin, 1630eko hamarkadan. Bere lehenengo grabatua ezaguna egin zen autorretratu bat izan zelako, 1633an egina.
* "Eukleria seu Meliores Partis Electio" (Eucleria, o Choose the Better Part). Altonan argitaratuta, 1673an. Hebreerara eta alemanera itzulia.

Hau izan zen bere defentsa Labadie eta teologiari jarraitzeko.

## Omenaldiak 
Judy Chicagoren *The Dinner Party* (1979) lan feministan, Schurmanek leku bat dauka

Van Schurmanen marmolezko busto bat dago Herbehereetako Parlamentuko Tweede Kamer ganberaren atarian.

## Iturriak 
* annamariavanschurman.org (por Pieta van Beek)
* AMSchurman en "Otras voces de mujeres"
* *Portrait of Anna Maria van Schurman*, National Gallery

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* René Descartes
* Simone de Beauvoir

## Kanpo estekak 
*  Anna Maria van Schurman (1607-1678) / 19 titles, 26 vols.