Eraikuntza Gipuzkoan

**Eraikuntza Gipuzkoan** ekonomia jarduera garrantzitsua da. Gipuzkoan, izan ere, obra publikoak pisu handia du. Eraikuntza sektorearen barruan sartuta daude obra publikoa, eraikuntza pribatua, azpiegitura-lanak eta eraikinen birgaitzea, eta garrantzi ekonomiko eta sozial nabarmena izan du Gipuzkoaren garapenean.

## Historia 
Gipuzkoako eraikuntza-sektorearen bilakaera estuki lotuta egon da lurraldearen industrializazioarekin eta hiri-garapenarekin. XIX. mendearen amaieratik aurrera, industria-jardueraren hazkundeak azpiegitura berrien beharra ekarri zuen, hala nola bide-sareak, portuak, industria-eraikinak eta langileentzako etxebizitzak.

XX. mendean zehar, eraikuntza-jarduerak gorabehera handiak izan zituen testuinguru ekonomikoaren arabera. Gerraosteko urteetan etxebizitza-eraikuntza izan zen nagusi; ondoren, 1980ko eta 1990eko hamarkadetan, azpiegitura publikoek eta ekipamendu kolektiboek protagonismo handiagoa hartu zuten.

## Obra publikoa 
Obra publikoa Gipuzkoako eraikuntza-sektorearen ardatz nagusietako bat izan da. Foru Aldundiak, udalek eta beste administrazio publiko batzuek sustatutako proiektuek honako jarduera hauek barne hartu dituzte:

* errepideak eta garraio-azpiegiturak,
* ekipamendu publikoak,
* urbanizazio-lanak,
* zerbitzu-instalazioak.

## 2008ko krisi ekonomikoa 
2008an hasitako nazioarteko krisi ekonomikoak eragin nabarmena izan du Gipuzkoako eraikuntza-sektorean. Etxebizitza-eskariaren beherakadak eta finantzaketa-baldintzen gogortzeak jarduera pribatuaren murrizketa ekarri zuten, eta enpresa askok beren ekoizpen-bolumena egokitu behar izan zuten.

Testuinguru horretan, obra publikoak eta administrazioek sustatutako proiektuek sektorearen jarduera-maila neurri batean mantentzea ahalbidetu zuten, batez ere azpiegitura- eta ekipamendu-lanen bidez. Aldi berean, eraikinen birgaitzeak eta mantentze-lanek gero eta garrantzi handiagoa hartu zuten, eraikuntza berria moteldu zen bitartean.

## Birgaitzea 
Krisiaren ondorengo urteetan, eraikinen birgaitzeak gero eta pisu handiagoa hartu du Gipuzkoako eraikuntza-sektorean. Eraikin-parke zahartuak, energia-eraginkortasunaren eskakizunek eta irisgarritasun-arau berriek esku-hartze ugari eragin dituzte, bai etxebizitza-arlokoak bai ekipamendu publikoetakoak.

## Enpresa-ehuna eta ordezkaritza sektoriala 
Gipuzkoako eraikuntza-sektorea enpresa txiki, ertain eta handiek osatzen dute. Enpresa horiek obra publikoan, eraikuntza orokorrean, azpiegituretan eta birgaitze-lanetan espezializatuta daude, eta jarduera nagusiki lurraldean bertan garatzen dute.

Sektorearen ordezkaritza instituzionala, besteak beste, ASCONGI (Gipuzkoako Eraikuntza Enpresarien Elkartea) erakundearen bidez gauzatzen da. Elkarte horrek eraikuntza-enpresen interesak ordezkatzen ditu, eta sektoreari lotutako negoziazio kolektiboetan eta lan-harremanen esparruan parte hartzen du.

2023ko datu publikoen arabera, honako hauek dira salmenta-bolumen handiena duten eraikuntza-enpresa batzuk Gipuzkoan eta inguruan:

## Testuinguru ekonomikoa 
Eraikuntza-sektoreak Gipuzkoako ekonomian pisu aldakorra izan du urteetan zehar, ziklo ekonomikoen arabera. Krisi ekonomikoek jarduera moteldu izan dute zenbait garaitan, baina obra publikoak eta birgaitze-lanek sektorearen jarraipena ahalbidetu dute neurri batean.

## Ikus, gainera 
* Gipuzkoa
* Eraikuntza
* ASCONGI
* Obra publikoa
* Eraikinen birgaitzea
* Euskal Autonomia Erkidegoko ekonomia

## Erreferentziak