Johnny Hayes

thumb|John Hayes estatubatuarraren erretratua 1908ko Londresko Olinpiar Jokoetan.
**John Joseph Hayes** (1886ko apirilaren 10a - 1965eko abuztuaren 25a) estatubatuar atleta bat izan zen, Irish American Athletic Clubeko kidea eta 1908ko Udako Olinpiar Jokoetan maratoi lasterketa irabazi zuena. Hayesen olinpiar garaipenak distantzia luzeko lasterketaren eta maratoiaren hazkunde goiztiarra ekarri zuen Estatu Batuetan. Gainera, 42,195 kmko distantzia ofizialean maratoi bat irabazi zuen lehen gizona izan zen, Olinpiar Jokoetako ofizialek distantzia luzatu zutenean helmuga Royal Box-aren aurrean jartzeko (1896ko eta 1904ko Olinpiar Jokoetako maratoiak 25 milia baino gutxiagokoak ziren).

## Biografia 
New Yorken jaioa (Tipperary konderriko Nenagh-etik), Johnny Hayes ziurrenik Londresko Olinpiar Jokoetan maratoi lasterketa polemikoa irabazteagatik da ezaguna. Hayes Olinpiar Jokoetako maratoia irabazi duten hiru gizonezko estatubatuar atletetako bat da (beste biak Thomas Hicks 1904an eta Frank Shorter 1972an izan ziren).

1905ean, Bloomingdale Brothers-en sartu zen kirol-ondasunen saileko zuzendariaren laguntzaile gisa. Gauez, New Yorkeko Bloomingdales eraikinaren teilatuan zegoen errauts-pista batean entrenatzen zuen. Olinpiar Jokoetako garaipenetik itzuli ondoren, saileko zuzendari izendatu zuten.

Hayesek bere atletismo ibilbidea 1906ko Bostongo Maratoian hasi zuen, 2:55:38ko denborarekin. Hurrengo urtean hobetu zuen hori, Bostonen hirugarren postua lortuz 2:30:38ko denborarekin eta lehen Yonkers Maratoia irabaziz. 1908an bigarren postuan amaitu zuen, Thomas Morrisseyren atzetik 21 segundora, 2:26:04ko denborarekin, eta horrela urte berean Londresen egindako Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen. Britainiar Olinpiar Elkarteak lasterketa Windsorko gazteluaren aurrean hasi eta White City estadioko errege-ikuskizunen tribunaren aurrean amaitu nahi zuen. Ondorioz, distantzia 42,195 kmkoa izan zen. 1921era arte itxaron behar izan zuen IAAFek distantzia hori maratoiaren luzera ofizial gisa kodifikatzeko. Aurretik, lasterketak normalean 25 milia ingurukoak (40 km) izaten ziren.

## 1908ko Olinpiar Jokoetako garaipena 
ezkerrera|thumb|Hayes White Stadium-en korrika, helmuga-lerrotik gertu..
Lasterketan bertan, Dorando Pietri italiarra izan zen estadiora sartzen lehena. Baina Pietrik 10 minutu baino gehiagoko aldea lortu zuen lasterketan zehar, eta nekea zein deshidratazioa jasaten ari zen. Estadiora sartu zenean, kontrako bidea hartu zuen, eta epaileek desbideratu zutenean, lehen aldiz erori zen. Haien laguntzarekin jaiki zen, 75.000 ikusleren aurrean. Pietri beste lau aldiz erori zen, eta aldi bakoitzean, epaileek lagundu zioten jaikitzen. Lasterketa lehenengo amaitzea lortu zuen, 2 ordu 54 minutu 46 segundoko denborarekin. Estropezu horien guztien eta epaileen laguntza zuzenaren artean, Hayes estadiora sartu zen, lasterketa bigarren postuan amaituz, 2 ordu 55 minutu 18 segundoko denborarekin. Pietri deskalifikatu egin zuten AEBetako funtzionarioek protesta bat aurkeztu ondoren. Emaitza ofiziala gorabehera, Pietrik Hayesek baino ospe askoz handiagoa lortu zuen, eta Alexandra erreginak zilarrezko kopa berezi bat eman zionean.

Pietri eta Hayesen arteko Olinpiar Jokoetako borroka dramatikoaren ondoren, publikoaren interesa hain handia izan zen, ezen sustatzaile profesionalek lasterketa bat antolatu zuten 1908ko azaroan Madison Square Garden-en. Pietrik lasterketa 75 yarda-ko aldearekin irabazi zuen. Bigarren lasterketa bat egin zen 1909ko martxoaren 15ean, eta berriro ere Pietrik irabazi zuen. Pietri eta Hayes profesional bihurtu ziren Olinpiar Jokoen ondoren, eta ospe handia lortu zuten.

Hayes 1912ko AEBetako Olinpiar Jokoetako taldearen entrenatzailea izan zen. Geroago, gorputz-hezkuntza irakatsi zuen eta janari-saltzailea izan zen. Johnny Hayes Englewood-en (New Jersey) hil zen 1965ean.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera