Pehuajó

**Pehuajó** Buenos Aires probintziaren barnean dagoen hiria da, hain zuzen ere probintziaren mendebaldean. Izen bereko alderdiaren burua da. 

## Kokapena 
Buenos Aires probintziako hego-mendebaldean dago, Buenos Airestik 365 km-ra, Pampa hezearen mendebaldeko ertzean, Salado ibaiaren arroan, kristal-basamentua gehien hondoratzen den lekuan, eta lurrak ez du aldaparik; beraz, euri asko egiten duen garaietan, edo Pampa Garaiko (San Luis eta Kordoba) ibaien ur-goraldiengatik, Quinto ibaiarena batez ere, lautada emakor horietan uholde larriak izaten dira.
thumb|Dardo Rocha plaza.

## Toponimia 
Toponimoa guaranieratik dator eta "lur zingiratsua" esan nahi du (*ajó* hitzak zingira, lokatza esan nahi du). Izena 1875ean eman zitzaion hiri nagusiari, Pehuajoko guduaren ondoren (Aliantza Hirukoitzaren gerrako guduetako bat), gudu horretan parte hartu zuen jendeak. Antza denez, izen hori hartu zuen Buenos Airesko herri horretako lurrarekin bat datorrelako. Bataila horretan Dardo Rocha doktoreak parte hartu zuen, geroago Buenos Aires Probintziako gobernadore eta Pehuajoko nekazari-kolonia eta herriaren sortzaile izan zena.

## Ekonomia 
thumb|San Martin parkeko iturria.
Landa-eremu bati zerbitzuak ematen dizkion zentro gisa jarduten du, eta behiak, zerealak eta oleaginosoak ekoizten ditu. Zerbitzuen sektorean sartzen da ganaduaren eta zerealen merkaturatzea, eta erregai-banatzaile bat ere badu. Bere biztanleria partido osoaren %75a da. FCDFSren (orain Ferroexpress Pampeano) ondoan dago, eta Buenos Aires eta Santa Rosa del Toay lotzen dituen RN 5 eta RN 226 errepideen elkargunean.

## Kultura 
Herri honen izena oso ezaguna da Maria Elena Walshen *Manuelita* haur-abestian aipatzen delako. Hiriaren sarreraren ondoan, 5. Ibilbide Nazionalaren gainean, pertsonaia honi eskainitako estatua bat dago.

#### Pello Mari Otañoren hirugarren eta azken bidaia 
[thumb|[Pello Mari Otaño]]
Pello Mari Otañok poeta eta bertsolari ospetsua hirugarrenez itsasoaren bestaldera joatea erabaki zuenean hasieran bost urtez bizi izan zen Pehuajón,1899 eta 1904 urteen artean. Familia Pehuajó herrian jarri zen bizitzen. Han hiru alaba izan zituzten Pello Marik eta Malenek: Teresa (1899), Joana (1903) eta Malentxo (1907). Euskara irakasle lanetan ere aritu zen Buenos Aireseko Laurak Bat Euskal Etxean. Irakasteko Pello Marik sistema propioa sortu zuen: eskuz idatzitako oharrak, aditzak, esaldiak… Otañok berak *Cátedra del Bascuence* deitu zion. 
Fitxategi:Artzai_mutila_operaren_kartela.jpg|Ortiz de San Pelayorekin batera Artzai mutila opera prestatu zuten (1900)
Fitxategi:Alkar,_Otañoren_olerki-bilduma.jpg|Alkar olerkien bilduma argitaratu zuen (1904). 1934ko edizio hau familiak erabiltzen zuena da. (Familia)
Fitxategi:Otaño_15_euskara_ikasgaia_1904.jpeg|Euskara irakasteko Otañoren 15. ikasgaia (1904. Eskuizkribua)
Azken egonaldi hori zinez emankorra izan zen Pello Mariren bertsogintzan. 1900. urterako plazaratu zituen Lagundurikan danoi, Zazpiak bat, Amerikako Panpetan, Mutil koskor bat, Txepetxa... Felix Ortiz San Pelaio musikari azpeitiarrak eta berak, lankidetzan, Artzai mutila opera egin zuten, Euskal Herritik kanpo eta euskaraz sorturiko lehen opera.

## Biztanleak 
44,783 biztanle ditu (Indec, 2022), hau da, % 43,4 hazi da, aurreko erroldaren 31,233 biztanleen aldean.

## Klima 
Klima epel hezea da, kontinentalaren eta ozeanikoaren tartekoa. Udan (urtarril aldera), tenperatura 10 °C-tik 15 °C-ra bitartekoa da gauetan, eta 27 °C-tik 35 °C-ra bitartekoa egunean. Neguan ohikoak dira izozteak, eta tenperatura minimoak zero azpitik gradu gutxi batzuetakoak dira. Batez besteko prezipitazioak urtean 1000 mm-koak dira. Gutxieneko tenperaturaren errekorra 9,6 °C-koa da Buenos Airesko hiri honetan (1967ko ekainaren 14a). Urteko batez besteko hezetasun erlatiboa: %77

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Demichelis, María Fabiana (octubre de 1993). Surgimiento y depresión de lapesca comercial en el Partido dePehuajó. UNLP-FaHCE. 
*  Landa, Roberto Oscar; Pereyro, Alvaro. CARATERIZACIÓN SOCIO-ECONÓMICA DEL PARTIDO DE PEHUAJO. INTA EEA General Villegas. 
*  Moreno, Manuela (2011). La estructura social agraria en el partido de Pehuajó (2010). UNLP-FaHCE. 

## Kanpo Estekak 
* Coord. geográficas e imágenes satelitales de *Pehuajó*
* Cultura Pehuajó