open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marie-Castille Mention-Schaar

**Marie-Castille Mention-Schaar** (Frantzia, 1963ko urtarrilaren 26a) frantziar zuzendari, ekoizle, idazle eta kazetari ohia da. Besteak beste, honako hauek zuzendu zituen: *Le ciel attendra* *(Zeruak itxarongo du)*, erradikalizazio islamistari buruzko film luzea, *La profesora de historia,* kultura eta erlijioen arteko errespetuari buruzkoa eta gizon transgenero bati buruzko *A* *Good Man (Gizon ona)*.

## Lan ibilbidea 
Kazetaritza ikasi ondoren, Marie-Castille Mention-Schaar Ameriketako Estatu Batuetara joan zen hedabideetan, hala nola,*The Hollywood Reporter* egunkarian kazetari lan egitera, eta, ondoren, Kanadako National Film Board edo Columbia Pictures konpainietarako aholkularitza- eta ekoizpen-karguak bete zituen. 1990eko hamarkadan Frantziara itzuli zenean, industria zinematografikoan hasi zen *Golden Boy* filmean produkzio-laguntzaile lanetan.

Friday Films produkzio-etxea sortu zuen Pierre Kubelekin; gero, 1998an, Loma Nasha Films. 2003an bere lehen filma ekoitzi zuen, *Monsieur N.*

2000ko hamarkadaren bigarren erdian, Lucien –Baptisterekin batera, *La Première Étoile* komedia idatzi zuen. Zinemetan milioi bat ikusle bildu zituen. 2012an zuzendu zuen lehen filma. Bere lehen maitasun-istorio handian inspiratu zen, *My First Time* bihurtu zena idazteko. Hilda dagoen alabaren aitari omenaldia egiteko pentsatutako filma da. 2016. urtean *Le ciel attendra* filmatu zuen, emakume gazteak erakartzeari buruzko gai delikatuago bati buruz.

2019an, A *Good Man* zuzendu zuen, haur bat erditu zuen trans gizon baten historiari buruzko filma; Noémie Merlant aktoreak interpretatu zuen. 2020ko Canneseko Nazioarteko Zinemaldian aukeratu zuten filma.

## Filmografia 
[thumb|ezkerrera|260px|Dounia Bouzar, Naomi Amarger, [Clotilde Courau, Noémie Merlant eta Marie-Castille Mention-Schaaren *"Le Ciel attendra"* filmaren aurrestreinaldia.|256x256px]]
### Zuzendari 
* 2012: Ma première fois
* 2012: *Bowling-a*
* 2014: *Les Héritiers*
* 2016: *Le ciel attendra*
* 2018: *Fête des mères*
* 2020: *A* *Good Man*
[thumb|[Marie-Castille Mention-Schaar eta Stéphane Bak, *Les Heritiersen* aurrestreinaldian.|261x261px]]
### Gidoilari 
* 2009: La *Première Étoile* (con Lucien–Baptiste)
* 2012: Ma première fois
* 2012: *Bowling-a*
* 2014: *Les Héritiers*
* 2016: *Le ciel attendra*
* 2017: *Deuxième Étoile*, Lucien–Baptisterekin
* 2018: *Fête des mères*
* 2020: *A* *Good Man*

### Sariak eta aintzatespenak 
* César 2010: *The First* Star-en opera prima onenaren Cesar saria 
* Tubingako Zinema Frankofonoko Jaialdia - Stuttgart 2012: Bowling-eko banaketarako laguntza-saria.
* Nurembergeko Giza Eskubideen Nazioarteko Zinemaldia 2015: Open Eyes epaimahaiaren *Les Héritiersen* sarirako aukeratua.
* San Luis 2015 zinemaldia: Joe Pollack saria eta Joe Williams, fikziozko film luze onenaren saria, *Les Héritiersen* lanarengatik.
* Price 2015 Erakunde Juduen Ordezkaritza Kontseilua Frantzian, *Historiako* irakaslea izeneko filmarengatik.
* Locarnoko Jaialdia 2016: El cielo saioko Variety Piazza Grande sarietarako lehian
* Light 2017 saria: gidoi onenaren argiztapen-saria, *The Sky Will* Wait lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Davy Daniels

**Davy Daniels** (Hasselt, 1976ko uztailaren 12a-) flandriar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1997**
* 4. Seraing-Aachen-Seraing
**1998**
* 3. Ardenetako Triptikoan
* 6. Nafarroako Itzulian eta etapa bat 
* 7. Druivenkoers Overijse 
**2000**
* 2. De Kustpijl Heisten

## Kanpo estekak
Eduard Gritsun

**Eduard Viatxeslavovitx Gritsun** (; Rostov Don, 1976ko otsailaren 4a) errusiar txirrindulari ohia da, pistan eta errepidean aritu zena.

## Palmaresa 
**1995**
* 5. Bizkaiko Biran
**1997**
* Tarragonako Itzulia
* Guerrita garaikurra
* 2. Saxoniako Itzulian
**1998**
* Nafarroako Itzulia eta bi etapa
* 3. Errusiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
**1999**
* 2. Danimarkako Itzuliko etapa batean
**2002**
* 5. Errusiako erlojupeko txirrindularitza txapelketan
* 5. Getxoko Zirkuituan 
**2003**
* Tarragona Probintziako Itzuliko etapa bat

## Kanpo estekak
Aleksandr Gorxkov

**Aleksandr Georgievitx Gorxkov** (; Mosku, 1946ko urriaren 8a - *ibidem*, 2022ko azaroaren 17a) errusiar patinatzaile-artistikoa izan zen. Sobietar Batasuneko taldean lehiatu zen.

Sei urterekin hasi zen patinatzen. 1966an Liudmila Pakhomovarekin entrenatzen hasi zen. 1970ean lehen munduko txapelketa irabazi zuten eta urte horretan bertan ezkondu ziren. 1976an txapeldun olinpikoak izan ziren eta, gainera, munduko sei txapelketa eta Europako beste sei irabazi zituzten. 1977an erretiratu ziren eta Liudmila leuzemiak jota hil zen 1986an.
thumb|right|235px|2010eko hiru errubloko moneta errusiarra

## Emaitzak 
(Pakhomovarekin)

|-
! Ekitaldia
! 1954–55
! 1955–56
! 1956–57
! 1957–58
! 1958–59
! 1959–60
! 1960–61
! 1961–62
! 1962–63
! 1963–64
|-
| align=left | Neguko Olinpiar Jokoak || || || || || || 9. || || || || bgcolor=gold | 1.
|-
| align=left | Munduko Txapelketa || || || || 13. || || 8. || || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2.
|-
| align=left | Europako Txapelketa || || || || 10. || 7. || 4. || || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2.
|-
| align=left | Sobietar Batasuneko Txapelketa || bgcolor=cc9966 | 3. || 4. || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=silver | 2. || || bgcolor=silver | 2. || bgcolor=gold | 1. || bgcolor=gold | 1. || bgcolor=gold | 1.  
|}

## Kanpo estekak
Enric Duran

**Enric Duran i Giralt** (Vilanova i la Geltrú, Bartzelonako probintzia; 1976), mahai-teniseko irakasle ohi eta iruzurgile katalana, "Robin Bank" edo "Robin Banketxeena" ezizenez ezaguna. Cooperativa Integral Catalanaren eta FairCoop ekimenen eragilea da.

## Ekintza handiena 
Ekintzaile kataluniarrak 39 bankuri iruzur egin ziela jakinarazi zuen. Kreditu pertsonalen bidez, 492.000 euro desjabetu zituela adierazi zuen. 39 bankuren bidez lortu zituen kredituak, tartean BBVA, La Caixa, BSCH edo Deutsche Bank.

2008ko irailaren 17an, Enric Duranek iragarri zuen, *Crisis* izeneko aldizkari autoeditatu baten bidez, gezurrezko nomina bat eta fikziozko ofizio bat erabiliz, bai eta bi enpresa mamu ere, hainbat finantza-erakunderen maileguak lortu zituela, 492.000 €-raino. Diru hori ez itzuli, eta eragile sozialen artean banatu zuela adierazi zuen. Bere aurkako prozesuan espetxera zigortu zuten, baina ihes egin zuen. Herritarrei dei egin zien bankuekiko kritiko izateko.

## Itzulera 
Elkarrizketa sorta batean, Duranek iragarri zuen 2009ko martxoaren 17an itzuliko zela Kataluniara, hainbat finantza-erakundek jarritako salaketak gorabehera. Horren bidez, bere ekintza iragarri eta sei hilabetera, gizarte-mugimenduek eta gizarteak krisi ekonomikoa sakontzeari emango zizkioten erantzunetan parte hartzeko asmoa zuen. 2009ko martxoaren 17an Kataluniako polizia autonomikoak atxilotu zuen. 
Bi egun geroago, Bartzelonako 29. epaitegiak fidantzarik gabeko espetxealdia agindu zuen Duranentzat.
Enric Duran ez zen aurkeztu otsailaren 12an hasi behar zuen epaiketara. Fiskaltzak eta erakunde salatzaileen abokatuek hura bilatzeko eta espetxeratzeko eskatu zuten.

2013ko martxoaren 12an, Bartzelonako Auzitegiak espetxeratzeko agindu zuen, justizia saihestu eta epaiketara aurkeztu ez zelako.

## Liburua 
* ''Abolim la banca. Testimoni d'un activista que ha desafiat el poder*. Ara Llibres, 2009. ISBN 9788492552627.

## Filma 
* *Robin Bank'' (2022), Anna Giralt zuzendaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bea Uusma

**Mari Beatrice "Bea" Uusma**, lehenago *Uusma Schyffert* (Lidingö, Suedia, 1966ko martxoaren 20a) suediar idazle, ilustratzaile eta medikua da.

## Biografia 
Uusma Lidingön jaio eta hazi zen, Stockholmeko konderrian. 1999an, Michael Collins astronauta estatubatuarrari buruzko liburu bat idatzi eta ilustratu zuen, *Astronauten som intsom e fick landa* izenekoa. 1990eko hamarkadaren erdialdean, Andréeko globo aerostatikoan Ipar polora egindako espedizioaz interesatu zen, eta espedizioko kideei zer gertatu zitzaien ikertzen saiatu zen. Ikerketa horren emaitza izan zen *Expeditionen: min kärlekshistoria* (2013) liburua, jatorriz Norstedtsek suedieraz argitaratua, ingelesez *Head of Zeus-*ek (2014), eta gaztelaniaz, Ediciones Meneskularruengatik (2023), eta, hori dela eta, August saria jaso zuen 2013an.

Hainbat urtetan ilustratzaile gisa lan egin ondoren, Bea Uusma medikuntza ikasten hasi zen eta gaur egun Stockholmen ari da lanean mediku gisa. Bea Uusmaren arabera, bere jakintza medikoa baliagarria izan zen *Espedizioa* ikertzeko.

Bea Uusmak August saria jaso zuen, ez-fikziozko liburuentzako suediar literatur saria,  2013an *La expedición* lanagatik.

Henrik Schyffert komediante suediarrarekin ezkondu zen 1996 eta 2012 bitartean, eta Martina Haag aktore suediarraren ahizpa da.

## Bibliografia 
* Uusma Schyffert, Bea (2003). The Man Who Went to the Far Side of the Moon: The Story of Apollo 11 Astronaut Michael Collins. Chronicle Books. ISBN 978-0811840071. 
* Uusma, Bea; Broomé, Agnes (2014). *The expedition: a love story : solving the mystery of a Polar tragedy*. London: Head of Zeus. ISBN 978-1-78185-962-9. LIBRIS 17063627. 
* Uusma, Bea (2014). *The expedition: the forgotten story of a polar tragedy.* Head of Zeus. LIBRIS 17213401. 
* Uusma Schyffert, Bea (2023). *La expedición. Una historia de amor.* León: Ediciones Menguantes. ISBN 978-84-127160-0-9. 

## Sariak 
* 2002: Suediako Arte Liburuaren saria
* 2002: Liburuaren Nazioarteko Arte Lehiaketaren saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bani Na'im

'''Bani Na'im'* () Palestinako hiri bat da, Zisjordaniaren hegoaldean kokatua, Hebrongo Gobernazioan, Hebrondik 8 kilometro ekialdera. Palestinako Estatistika Bulego Zentralaren arabera, 24.628 biztanle zituen 2017an.

## Demografia 
Hainbat familia hedatu (*hamule'') bizi dira Bani Na'imen, besteak beste, Al Manasrah, Zidan, Trayrah, Humeidat, Harahsheh, Ubeid eta ِAmr.

## Ekonomia 
2007ko datuen arabera, hauek ziren hiriko ekonomiaren sektoreak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Itziar Leemans

**Itziar Leemans** (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1983) euskal zinemagilea da. 2023an, ZINEBI65 edizioko Sail Ofizialeko Euskal Zinemaren Sari Nagusia jaso zuen, *Ximinoa* dokumentalarekin.

## Biografia 
Leemansek Toulouseko Unibertsitatean Historia eta Artearen Historia ikasi zituen. 2012an, Kubako San Antonio de los Bañoseko EICTVn (Zinema eta Telebistako Nazioarteko Eskola) Argazkilaritza espezialitatea bukatu zuen.

2022ko uztailean, Ipar Euskal Herriko beste hiru zinemagilerekin bildu zen, bakoitzaren esperientziaren eta xedeen inguruan hitz egiteko. Lanbidea euskaraz egiteak zer arazo dakartzan azaleratu zuten. Zinemagile hauek izan zituen lagun: Maia Iribarne Olhagarai (*Bañolet*, 2023), Elsa Oliarj-Ines (*Dans leur jeunesse il y a du passé*, 2014; *Basahaideak*, 2017; *Nortarzünak*), eta Eñaut Castagnet (*Non*, 2016; *Nire eguneroko maitea*, 2020; *Muga*, 2022). 

2023an, ZINEBI65 edizioko Sail Ofizialeko Euskal Zinemaren Sari Nagusia irabazi zuen, euskaraz eta frantsesez den *Ximinoa* dokumentalarekin.  (Itziar Leemans, Euskadi / Frantzia, 2023)

Epaimahaiaren iritziz “*errealitate isil eta bortitz batekin alderatzeagatik*”.Epaimahaiak adierazi duenez, “*bere apustu formal eta estetikoaren argitasuna alde batera utzi gabe, film laburrak poliki-poliki giro klaustrofobiko batean murgiltzen gaitu, eta protagonistak nahitaez esnatzen du, klase-kontzientzia hartzean*”.

## Lanak 
* *El Castillo* (Kuba, 2011)
* *Awari* (Kuba, 2012),
* *Trópico Siberia* (Kuba, 2011) fikziozko film laburra
* *Medusa* (Kuba, 2012) fikziozko film laburra
* *Parc Lenin*, 2015
* *Bainera*, 2018
* *Boca Ciega*, 2021, fikziozko film laburra
* *Olatuak* (2022) bere hirugarren dokumental luzea
* *Ximinoa*, 2023
* *Agurra* (?), fikziozko lehen film luzea

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2023an, ZINEBI65 edizioko Sail Ofizialeko Euskal Zinemaren Sari Nagusia irabazi zuen, *Ximinoa* dokumentalarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Dantza terapia, torturaren minak kontatzeko Berria, 2025.06,06
Julia Nyberg

**Kristina Julia Nyberg**, jaiotzez **Christina Juliana Sverdström (Svärdström)**, ***Euphrosyne*** izengoitiaz ere ezaguna, (Skultuna, 1785eko azaroaren 17a – *ibidem*, 1854ko apirilaren 16a) suediar poera izan zen.

## Bizitza 
Skultunan jaio zen 1785ean Per Svärdström eta Beata Eliasdotter Almgrenen familian. 13 urte zituela, umezurtz geratu zen, eta Adlerwald industrialariak adoptatu zuen. Stockholmgo Dariès markesaren barnetegian ikasi zuen, eta 1802tik 1809ra han izan zen irakasle. Orduan Henrik Johan Asping merkatariarekin ezkondu zen. 1818an dibortziatu zen. 1816an Per Daniel Amadeus Atterbomi hainbat poema bidali zizkion. Bera izan zen *Euphrosyne* izengoitia jarri ziona. 

1822an Skultunara itzuli eta Anders Wilhelm Nybergekin ezkondu zen.

Nyberg ospetsu egin zen batez ere Walpurgis gaueko jaierako idatzitako abestiengatik, eta horietako asko gaur egun ere abesten eta grabatzen dira, *Vårvindar friska* eta *Fruktmånglerskan med tapperhetsmedalj* barne. Ez zuen inoiz poema epikorik idatzi, naturan inspiratutako poema laburragoak baizik. Per Daniel Amadeus Atterbomek haren poemak aldizka argitaratu zituen *Poetisk kalender* aldizkarian.  

1829an Suediako Akademiaren sari bat irabazi zuen. 

1854an hil zen, 68 urte zituela.

## Lanak 
* *Dikter af Euphrosyne* (1822)
* *Vublina, dramatiskt poem af Euphrosyne* (1823)
* *Nyare dikter af Euphrosyne* (1828)
* *Samlade dikter* (hiru liburukitan, 1831–1842)
* *Dikter af Euphrosyne* (1843)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jasone Mendizabal Altuna

**Jasone Mendizabal** **Altuna** (Arrasate, Gipuzkoa, 1968) Topagunea Euskara Elkarteen Federazioko zuzendari orokorra da.  

## Biografia 
### Kudeatzaile 
Enpresa Zientzietan Lizentziatua da. *Arrasate Euskaldun Dezagun* elkartean urteetan ibili ostean, 2001ean Topagunea Euskara Elkarteen Federazioaren zuzendari-ardura hartu zuen.Ehunka euskara elkarte eta euskaltzale taldek osatzen duten Topaguneko zuzendaria da. 1997an sortutako elkartearen lehen egiteko nagusiak euskara elkarteen saretzea, euskarazko kultur eskaintza sustatzea eta euskarazko hedabideen aldeko apustua artikulatzea izan ziren. Tokikom izango zena garatzeko oinarri nagusiak jarri ziren orduan.

2022an Euskaltzaleen Topaguneak 25 urte bete zituen, eta urteurren ekitaldia egin zuten Donostiako Aquarium-ean. Ekitaldian egindako ibilbidearen aitorpenak bere lekua izan bazuen ere, batez ere aurrera begira jarri zen Topagunea urteurren ekitaldian. Euskararen biziberritze prozesuan beste fase bati ekiteko unea dela iritzita, gogoeta prozesua iragarri zuen Jasone Mendizabal zuzendariak.

### Zutabegile 
Jasone Mendizabal Berria egunkariko zutabegilea da.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Indarrak batzea da hedabideok ditugun erronkei aurre egiteko ikusten dugun aukera bakarra  Goiena, 2012.03.16

* Elkarrizketa:Elkarri ilusioa kutsatzeko jaia da Txintxarri, 2015.10.05
* Jasone Mendizabal "Batera Jauzi" prosezuaz YouTube, 2023

* Elkarrizketa: Ekarpenetako bat izan da hizkuntza minak kontuan hartzea  Berria, 2023.11.17
Camila Loboguerrero

**María Camila Loboguerrero** (Bogotá, 1941eko irailaren 3a – *ibidem*, 2025eko ekainaren 21a) Kolonbiako zinemako zuzendaria eta gidoilaria izan zen. Film luzeen zuzendari gisa zinema munduan sartu zen lehen emakumea izan zen Kolonbian.

## Biografia 
Camilak Bogotako Andeetako Unibertsitatean hasi zen arte ederren ikasketak egiten, eta, gero, Parisera joan zen. Han, Frantziako Sorbonan artearen historia ikasi zuen. Bertan herrialde horretako zinemako pertsona ospetsuak ezagutzeko aukera izan zuen, eta Frantziako Vincennes-eko Unibertsitatean zinemagintzako lizentziatura bat egitera bultzatu zuen jarduera zinematografikoari buruzko interesa piztu zuen. Gero, zinema dokumentalean eta antropologikoan espezializazioak egin zituen. 1971n, Camila Kolonbiara itzuli zen, eta, zailtasun batzuk gainditu ondoren, bere fikziozko lehen film luzea egin zuen: *Con su música a otra parte*, 1984an, gaur egun desagertuta dagoen FOCINE estatu-erakundearen laguntzarekin. 1990ean, María Cano izeneko bigarren film laburra egin zuen, Kolonbian lider politiko gisa aritu zen lehen emakumeari buruzkoa. Camila Loboguerrerok hainbat dokumental, film labur eta mediometraje garatu zituen 90eko hamarkadan, eta hainbat jaialditan saritu dituzte. 2001ean, Lisandro Duqueren Los niños invisibles filmeko arte-zuzendari eta ekoizle izan zen. Camila FOCINE  itxi ondoren, luzemetraien zuzendaritzan luzaroan huts egin ondoren, neurri batean, errealizadoreei laguntzarik ez emateagatik, 2003an onartutako zinema-legeari esker ekin zion berriro jarduera horri, eta *Nochebuena* (Gabon-gaua) film luzea filmatu zuen, funts zinematografikoaren laguntzarekin. Filma 2008ko abenduan estreinatu zen.

## Filmografia 
### Film luzeak 
* *Nochebuena* (2007)
* *María Cano* (1990)
* *Con su música a otra parte* (1984)

### Mediometrajeak 
* *Vida de perros* (1986)
* *Póngale color* (1985)

### Film laburrak 
* *Ya soy rosca* (1979)
* *Soledad de paseo* (1978)

### Dokumentalak 
* *José Joaquín Barrero* (1972)
* *Llano y contaminación* (1973)

## Ikus, gainera 
* Kolonbiako zinema
* Kolonbiako filmen zerrenda

## Kanpo estekak 
* Biografia
*
Collette Divitto

**Collette Divitto** (Ridgefield, 1990) estatubatuar enpresaburua eta pertsona desgaituen eskubideen aldeko ekintzailea da. Downen sindromea du. Hego Carolinako Clemson Unibertsitatean lizentziatu zen 2013an.

2015ean, ordaindutako enplegua aurkitu ez zuenean, ''Collettey's Cookies* enpresa sortu zuen Bostonen, amarekin eta ahizparekin batera. 2016ko neguan, enpresari buruzko telebistako istorio baten ondoren, sare sozialen bidez zabaldu zena, salmentak gora egin zuen.

2018an, Massachusettseko Downen Sindromearen Kongresua ordezkatu zuen Nazio Batuen Erakundean.

2021ean, *Born for Business* telebista-saioan parte hartu zuen. *Collettey's Cookies'' enpresak 15 langile ditu, eta horietatik erdi inguru desgaituak dira. Collette Divittok dio haren helburua desgaitasuna duten pertsonei lana aurkitzen laguntzea dela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lauren Tuchman

**Lauren Tuchman** (1986) estatubatuar errabinoa eta pertsona desgaituen eskubideen aldeko ekintzailea da. 2018an, munduko lehen emakume errabino itsu bihurtu zen.

## Bizitza 
1986an jaio zen, eta txikitatik izan da itsu. Tradizio katolikoan hezi zen arren, amak garrantzitsua ikusten zuen juduen tradizioak seme-alaben heziketan sartzea. Nerabezaroan itsuentzako otoitz-liburua (*siddur*) eskuratu zuen eta judaismoa aztertzen hasi zen. Ondoren, masterra egin zuen Estatubatuar Teologia Seminario Judutarrean.

2018an errabino ordenatua izan ondoren, Avodah erakundean hasi zen lanean. 2019ko irailean, JOIN for Justice erakundeko zuzendaritza batzordean sartu zen. Urte berean, SVARAren Kollel hezkuntza programa amaitu zituen.

2018tik 2020ra, David Jaffe errabinoaren Inside Out Wisdom and Action proiektuan ikasi zuen, eta orduan irakasten hasi zen. Horrez gain, inklusioari buruzko kontsultak egiten ditu
* 2020: *Jewish Orthodox Feminist Alliance*ren *Ushpizot*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jurgen Van Roosbroek

**Jurgen Van Roosbroeck** (Lier, 1975eko urriaren 26a-) flandriar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1998**
* 4. Nafarroako Itzulian
**1999**
* 2. Circuit de Lorraineko etapa batean
**2000**
* 6. Regio-Tourrean
* 8. Schaal Selsean
**2001**
* 9. Vilvoorde Sari Nagusian
**2005**
* 3. De Drie Zustersteden-ean

## Kanpo estekak 
*
Ncuti Gatwa

**Mizero Ncuti Gatwa** (Kigali, 1992ko urriaren 15a) ruandar-eskoziar aktorea da. *Sex Education* telesailean Eric Effiong eta *Doctor Who* telesailean hamabosgarren Doktorea antzezteagatik da ezaguna.

*Sex Education* telesailean egindako lanarengatik sari ugari irabazi zituen, tartean BAFTA saria ere bai.

## Biografia 
Ruandan jaio zen Kigaliko Nyarugenge barrutian. Bi urte zituela Tutsien aurkako genozidioari ihesi familia Eskoziara joan zen bizitzera. Edinburgheko Oxgangs suburbioan bizi izan zen 15 urte zituela Dunfermlinera aldatu ziren arte. Aktore ikasketak Glasgowko Erret Kontserbatorioan egin zituen eta 2013an graduatu zen. Ikasten ari zela *The Polo Lounge* izeneko LGBTQ+ klubean egin zuen lan, hasieran propaganda banatzen eta gero go-go dantzari.

Graduatu ondoren Dundee Repertory Theatren hasi zen antzerkian lanean. Garai hartan hiru ezezagunek jipoitu egin zuten eta titanioz finkaturik du baraila. Dundeen filmaturiko *Bob Servant* telesailean egin zuen telebista debuta. Antzerkian zentratuta jarraitu zuen eta William Shakespeareren antzezlan pare bat egin ondoren Shakespeare's Globen antzeztea lortu zuen.

2018ko maiatzean, bost hilabete kalean bizitzen egon ondoren, Netflix plataformako *Sex Education* telesailean Eric Effiong-en rola betetzen hasi zen, telesailaren 60. urteurrena ospatzeko David Tennant berreskuratu zen, aurrez hamargarren Doktorea izan zena, eta Ncuti Gatwa orduan hamabosgarrena izango da. Doktorearen papera beteko duen lehenengo aktore beltza, Erresuma Batutik kanpora jaiotako lehena eta laugarren aktore eskoziarra izango da.

## Bizitza pertsonala 
Jendartean zabaldurik zegoen zalantza Ncuti Gatwaren sexualitatearen inguruan. 2023ko abuztuan Elle aldizkariari egindako elkarrizketan esan zuen bere burua queer gisa deskribatzen duela.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Antzerkia 
### Audioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Bram de Groot

**Bran de Groot** (Alkmaar, 1974ko abenduaren 18a-), herbehereetako txirrindulari ohia da. Rabobank taldean aritu zen profesionaleko  urte gehienak.

## Palmaresa 
**1998**
* 3. Nafarroako Itzulian
* 7. Etorkizuneko Tourrean
**1999**
* Circuito Montañésko etapa bat
**2003**
* Mediterraneoko Tourreko etapa bat
* Kataluniako Voltako etapa bat
**2004**
* 2. Calviá Garaikurrean
**2005**
* Uniqa Classic
* Delta Profronde

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
thumb|right|Bram Groot 2004an

―: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ángel Arrieta

**Ángel Arrieta Lujanbio** (Uharte Arakil, 1976ko martxoaren 4a-) nafar txirrindulari ohia da.

Anaia José Luis eta iloba Igor ere, txirrindulariak izan dira.

## Palmaresa 
**1998**
* Euskal Herriko errepideko txapelketa
* 4. Jose Mari Anza Memorialan
**1999**
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
* 5. Jose Mari Anza Memorialan

## Kanpo estekak 
*
Hygrocybe marchii

***Hygrocybe marchii*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Erdipurdiko jangarria.

Sinonimoak: *Hygrophorus machii*, *Hygrocybe coccinea var, marchii*.

## Deskribapena 
Neurri txikikoa 1-5.

**Kapela:** Ganbila, deprimitua erdian. Azala likatsu-itsaskorra, laranja-eskarlata kolorekoa, urre koloreko distirekin eta ertz horixkarekin. Hezetasunarekin, gorrixka baino horixka gehiago da.

**Orriak:** Dekurrenteak, hori-urre kolorekoak.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 3 eta 6 cm bitarteko garaierakoa, barnehutsa, orrien kolorekoa.

**Haragia:** Usain atseginekoa eta zapore leunekoa da. Espora-jalkina zurixka.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela bustiarekin esan nahi du. *Marchii* epitetoa, Bresadolak identifikatu gabeko "marchii" edo martxo bati eskainitako espeziea.

## Jangarritasuna 
Kalitate gutxiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe punicea* delakoarekin nahas daiteke, hau ere gorria eta jangarria da, baina handiagoa. *Hygrocybe coccinea* ere gorria da, *punicea* eta *marchii* espezien bien bitarteko tamainakoa. *Hygrocybe miniata* eta *Hygrocybe strangulata* ere gorrixkak eta txikiak dira.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean. Noizbehinkako espeziea. Basoetako lurzoruetan. Bideetako belardietan eta muga belartsuetan. Lurzoru buztintsuetan eta humus gutxi dutenetan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Himalaiako eremua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eric Pascal

**Eric Pascal** (Donapaleu, 1974ko maiatzaren 4a-) baxenafar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1998**
* 3. Altsasuko Sarian
* 7. Circuito Montañésko etapa batean
**1999**
* 2. Nafarroako Itzuliko etapa batean

## Kanpo estekak
Aleksei Markov

**Aleksei Mikhailovitx Markov** (; Mosku, 1979ko maiatzaren 26a) errusiar txirrindulari ohia da, pistan eta errepidean aritu zena.

## Palmaresa 
**1999**
* Nafarroako Itzuliko etapa bat 
**2002**
* Joaquim Agostinho Garaikurreko bi etapa
**2003**
* 2. Ster Elektrotoerreko etapa batean
* 3. Almeriako Klasikan
**2004**
* Normandiako Tourreko bi etapa
**2005**
* 2. Portugalgo Itzuliko etapa batean
* Joaquim Agostinho Garaikurreko etapa bat
**2010**
* 3. Hainango Tourrean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Davide Frattini

**Davide Frattini** (Varese, 1978ko abuztuaren 6a) italiar txirrindulari ohia da.

Francesco eta Cristiano anaiak txirrindulari profesionalak izan ziren baita ere

## Palmaresa 
**2001**
* 20px Girobio 
* Nafarroako Itzuliko etapa bat 
**2002**
* 3. Burgosko Itzuliko etapa batean
* 5. Burgosko Itzuliko etapa batean
**2006**
* 10. Philadelphia International Cycling Classic-ean
**2009**
* 4. U.S.Air Force Cycling Classic-ean
**2010**
* 3. Mexikoko Itzuliko etapa batean

## Kanpo estekak
Carmelo Maurici

**Carmelo Maurici** (Paterno, 1977ko azaroaren 21a) italiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2000**
* Nafarroako Itzulia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Dimitri Parfimovitx

**Dimitri Alexander Parfimovitx** (1976ko otsailaren 10a) errusiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1999**
* Giro del Belvedere
**2000**
* 2. Nafarroako Itzulian eta bigarren etapa batean 
**2001**
* 3. Eslovakiako Itzuliko etapa batean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Saint Clair (aintzira)

**Saint Clair aintzira** (, ) Estatu Batuak eta Kanada arteko mugan kokaturik dagoen aintzira bat da. 

Amerikako Aintzira Handien artean kokaturik dago, Huron eta Erie aintziren artean, eta San Laurendi nabigazio lerroak zeharkatzen du.

## Izena 
Jatorrizko biztanleek hainbat izen eman zizkioten aintzirari. Mississauga leinuak *Waawiyaataan(ong)* deitu zion, "zurrunbiloan" esan nahi du. Frantziar esploradoreak ian ziren iristen elehn europarrak eta haien mapetan ere hainbta izen jaso zituen, *Lac des Eaux de Mer* (Itsasoko uren aintzira), *Lac de la Chaudière* (teontziaren aintzira).

Robert de La Salle esploradore frantziarra 1679ko abuztuaren 12an iritsi zen aintzirara eta egutegi kristauan Klara Asiskoaren eguna denez *Lac Sainte-Claire* izena jarri zion eta ordutik horrela deitu izan da.

## Geografia 
Huron aintziratik Saint Clair ibaia ateratzen da eta horrek betetzen du Saint Clair aintzira. 1.114 km²-ko azalera du eta itxura triangeluarra edo borobiltsua du. AEB eta Kanada arteko mugan dago, ekialdean Kanadako Ontario probintzia du eta mendebaldean AEB-tako Michigan estatua. 

Sakonera txikia du, 3'4 metrotako batazbestekoa baino ez, eta sakonera maximoa 8 metrotakoa da. Hain sakonera txikia izanik neguan izoztu egiten da.

Uharte batzuk baditu, aipagarrienak Gull Island eta Harsens Island, biak ala biak Estatu Batuen aldean.

Aintziraren hustubidea Detroit ibaia da, Detroit hiria zeharkatu eta Erie aintzirara iristen dena.

## Iruditegia 

Irudi:Gaukler Point, Michigan (2013).jpg|Saint Clair aintzira.
Irudi:Piper N4471A Super Cub Seaplane on Lake St. Clair.jpg|Hidrohegazkina aintzira ertzean.
Irudi:Shoreline muck in Lake St. Clair (8741968452).jpg|Hondartza.
Irudi:Frozen Lake St Clair.JPG|Aintzira izoztua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vaixell de Grècia

"**Vaixell de Grecia**"  ("Greziako baxela") Lluis Llach kataluniar abeslariak sortutako abestia da; bereak dira musika zein hitzak. *I si canto trist...* albumean jaso zuen, 1974an. Abestiak zabalkunde handia ezagutu zuen.

## Gaia 
Lluis Llachek "Vaixell de Grècia" abestia idatzi zuen, Greziako koronelen diktaduraren porrotaren metafora gisa, Espainian antzeko prozesu bat gertatuko zelakoan. Koronelen kolpea izenez ezaguna, 1967ko abenduaren 13an eman zuten eskuineko militar batzuk, besteak beste, Stylianos Pattakos generala eta Georgios Papadopoulos eta Nikolaos Makarezos koronelak. Ikasleen protesta ugari eman ziren 1973an eta, erantzun gisa, azaroaren 25ean, Dimitrios Ioannidis brigadierrak estatu-kolpea jo zuen Georgios Papadopulos eta Spyros Markezinis agintetik kentzeko. Diktadore berriaren erregimena are gogorragoa izan zen. 1974ko uztailaren 15ean, Makarios III.a Zipreko presidentearen aurkako estatu-kolpea sustatu zuen, Grezia eta Zipre bateratzeko helburuarekin. Erantzun gisa, bost egun geroago Turkiak uhartearen iparraldea inbaditu zuen. Azkenik, Koronelen junta 1974ko uztailaren 24an erori zen.

## Euskarazko bertsioa 
"Greziako itsasontzia" izenburuaz Pantxoa eta Peio lapurtar musikariek abesten zuten kanta hau. Euskarazko bertsioa katalanerazko hitzen itzulpena Xabier Letek egin zuen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* "Greziako itsasontzia"

## Kanpo estekak 
* :Abestiaren letra.]
* Pantxoa eta Peioren "Greziako itsasontzia" abestia entzungai
* "Greziako itsasontzia" abestiaren hitzak irakurgai.
* :Lluis Llachen "Vaixell de Grécia" abestia entzungai.
Morgan Ody

**Morgan Ody** (Laval, Frantzia, 1979) baratzezaina, Via Campesinako kidea eta bozeramailea da,baita koordinatzaile orokorra ere.
## Biografia 
Etxalde batean hazi zen, baina ez zuen etxondoko lekukoa hartu. Gero, bidaia anitz egin ditu; besteak beste, Asia hego-ekialdean. Han, bizimolde modernoaren demasiak ikusi zituen, eta etxera sartzerakoan pentsatu zuen laborari izatea zela aldaketa positibo baten alde egiteko molderik onena.

Via Campesinako kidea eta bozeramailea da. Munduko laborantza sindikaturik handiena da Via Campesina. Afrikako, Asiako, Ameriketako eta Europako 182 antolakunde biltzen ditu, eta berrehun milioi laborari ordezkatzen ditu.

### Laborantza feminista 
Laborantza feminismo herrikoia lantzen du, ekofeminismotik hurbil diren ideiekin. Naski, mugimenduek antolaketa biziki patriarkal batetik ateratzeko gogoa dute. Molde bertikalak baitziren, ar dominatzaile batzuen ego handien menekoak. Eraman nahi duten egitasmo politiko-sindikalarekin ez du bat egiten eredu patriarkal horrek. Balio kolektiboak eraman nahi dituzte: elkar zaintzea, dimentsio emozionalak berriz ekartzea; sakonki lotua da gure eremu eta lurraldeekin dugun harremanaren aldaketekin; naturan jaun eta jabe diren gizonen ideia oso kartesiar horretarik ateratzen ari dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Desafioei buru egiteko, laborantzak du kanore Berria, 2023.11.11
Hygrocybe reidii

***Hygrocybe reidii*** *Hygrophoraceae* familiako onddo espezie bat da. Itxura politekoa, baina haragi gutxi du eta kalitate gastronomiko gutxikoa.

Sinonimoa: *Hygrophorus reidii*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 1 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zapalera eta deprimitua erdialdean, ertz irregularra eta oxkarratu  eder eta bereizgarri batekin. Azala zertxobait likatsua eguraldi hezean, laranja kolorekoa ertz horiarekin.

**Orriak:** Zabal, desberdinak, lamelula txiki-txikiekin, dekurrente samarrak, horitik laranjara kolorekoa.

Orri dekurrenteak: Oinera hurbiltzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** Zilindrikoa, barnehutsa, kurbatu samarra oinarrian eta laranja kolorea zuritu egiten da hemen.

**Haragia:** Mehea, urria, haritsua, hori-laranja kolorekoa. Ezti usainekoa eta zaporegabea.

**Etimologia:** *Hygrocybe* terminoa grekotik dator eta kapela bustiarekin, esan nahi du.  *Reidii* epitetoa Derek Agutter Reid (1927-2006) mikologo britaniarraren omenez du.

## Jangarritasuna 
Ez du sukaldaritzarako balio.

### Nahasketa arriskua 
*Hygrocybe marchii* delakoarekin nahas daiteke, baina honek ez du ertz oxkarraturik ez eta kapelaren ertzean horirik. Beste kolore batzuetako *Higrocybe*-ak: *conica* (zahartzean edo ukitzean belztu egiten da); *coccinea* (gorri-odol kolorekoa); *psittacina* (kapela berde-oliba kolorekoa eta oina berde-limoi kolorekoa); *citrina* eta *acutoconica* (tonu horixkagoak); *virginia* (zurixka).

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian eta udazkenean. Larreetan eta goroldio hezeetan. Baso hostozabaletan (artelatza) edo hostogalkorretan (haritzak, gaztainondoak). Ez da ohikoa, ikusi gabe uzten da, txikia baita.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Puerto Rico, Brasil, Guyana Frantsesa, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Himalaiako eremua, Nigeria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ebru Baybara Demir

**Ebru Baybara Demir** (Edirne, Turkia, 1976) sukaldaria da.Basque Culinary World Prize sariaren 2023ko irabazlea.Sari hori Turkiara eraman duen lehen sukaldaria izan da.

## Biografia 
Turismo ikasketak egin zituen Marmarako unibertsitatean, eta Istanbulen hasi zen turismo arloan lanean. 1999an, Mardinera joatea erabaki zuen hotel bat eta jatetxe txiki bat kudeatzera, Siriarekin muga egiten duen eremu horretan turismoa bultzatzeko. Bertan, Cercis Murat Mansion izeneko jatetxean gauero bere apopiloei nekazal metodo konbentzionalekin landutako produktuekin, errezeta tradizionalekin eta aurkezpen paregabeekin zerbitzua eskaintzen hasi zen.Sukaldaritzaren bidez eta errefuxiatuak enplegatzen laguntzeko helburuarekin, Baybara Debirrek eta beste 21 emakumek Cercis Murat Mansion Mardingo lehen establezimendu turistiko bihurtzea lortu zuten, baita eskualdeko lehen jatetxe bakarra ere.

## Sariak eta aitortzak 
* Ebru Baybara Demir, HBO Max online edukien plataforma estatubatuarraren «The World 's 12 Zero Waste Chefs» dokumentalean agertzen den sukaldari turkiar bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Toprağın Kadınları'19 // Türkiye Birincisi: Ebru Baybara Demir YouTube, 2019
* Bir Yemek Olsan | Ebru Baybara Demir YouTube, 2022
* Dünyanın gastronomi Nobel’i Mardinli Şef Ebru Baybara Demir’in| VOA Türkçe Youtube, 2023
Nathalie Handal

**Nathalie Handal** (Haiti, 1969ko uztailaren 29a)  jatorri palestinarreko poeta eta antzerkigile frantziar-estatubatuarra da. Frantzian, Latinoamerikan, Suitzan eta Palestinan hazi zen.

## Bere obra 
Jatorriz Betleemgoa den familia batekoa, Haitin jaio zen, baina, bera jaio eta gutxira, Suitzara joan ziren bizitzera, eta, gero, Bostonera. 8 urte zituela itzuli zen Haitira. Frantzian, Suitzan, Latinoamerikan eta Belenen hazi zen, eta literatura eta arte dramatikoak Mundu arabiarreko emakume poetei buruzko liburu kolektibo bat ere zuzendu zuen, *The Poetry of Arab Women: a Contemporary Anthology*.

Nathalie Handal hamabost hizkuntzatara itzuli dute, eta *Pen Oakland Josephine Miles National Book Award* eta *Menada Literary Award* sariak jaso ditu. *Lannan Foundation Fellow 2011* ere lortu zuen.

Hauentzat lan egin du: *PBS*, *News Hour* Jim Lehrer-ekin, *NPR*, *The New York Times*, *The* *San Francisco Chronicle*, *Reuters*, *Vanity Fair*, *The Guardian*, *World Literature Today*, *The Virginia Quarterly* *Review*, *Poetry New Zealand*, *Guernica Magazine* eta *The Nation.* *World without borders* aldizkariko “Hiria eta idazlea” kronika idazten du. New Yorken eta Parisen bizi da, eta Columbia Unibertsitateko irakaslea da.

## Argitalpen nagusiak 
; Poesia-bildumak
* *The Neverfield Poem* (1999)
* *The Lives of Rain* (2005)
* *Love and Strange Horses* (University of Pittsburgh Press, 2010)
* *Poet in Andalucía* (University of Pittsburgh Press, 2012)
* The Invisible Star / La estrella invisible (Valparaiso Ediciones, 2014)
* *The Republics* (University of Pittsburgh Press, 2015)

;
; Antologiak
* *The Poetry of Arab Women: a Contemporary Anthology* (2001, ed. by Handal)
* *Language for a New Century: Contemporary Poetry from the Middle East, Asia & Beyond*  (W.W. Norton, 2008, éd. par Handal, Tina Chang et Ravi Shankar)

;
; Antzerki-obrak
* *Between Our Lips*
* *La Cosa Dei Sogni*
* *Hakawatiyeh*
* *Men in Verse*

;
; Audioliburua
* *Traveling Rooms*

;
; Entsegua
* “Mahmoud Darwish: Palestina's Poet of Exile”.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Site personnel
* Poetry : Interview de Nathalie Handal
Estela Celdrán

**Estela Celdrán** (Bilbo, Bizkaia, 1984ko abenduaren 16a) bizkaitar aktore eta eszena-zuzendaria da.

## Bizitza 
Ánima Eskolan ikasi zuen, arte dramatiko goi ikasketak egin zituen bertan Marina Ximanskajarekin eta Algis Arlauskasekin, Stanislavsky-Vakhtangov-M.Txekhov-Meyerhold metodologia jarraituz formatua (errusiar metodoa), errusiar eskola klasikoko metodologia. Geroago, interpretazioan eta eszena-zuzendaritzan egin zituen graduondoko ikasketak.

Aktorea eta eszena-zuzendaria da eta antzerki irakaslea.

2016. urtean Blanca Nieves antzezlanean parte hartu zuen, Galder Pérezek zuzendua. Bilboko Antzerki Jaialdian FETABI aurkeztu zen. Antzezlanak zuzendari onenari saria irabazi zuen Galder Pérezentzat eta emakumezko aktore onanaren saria Estela Celdránentzat.

## Filmografia 
### Zinea 
* 2017, Recuerdos, zuz. Iker Fernandez
* 2016, Una bala en Kuiper, zuz. Jorge Aguirre Pérez

### Telesailak 
* 2016, Sol Naciente, zuz. Iker Bilbao eta Alberto Laguna

### **Antzerkia (aktore moduan)** 
* 2018, El regalo, zuz. David Valdelvira (La Sombra Teatro)
* 2017, La percha, zuz. David Valdelvira (La Sombra Teatro)
* 2016, Blanca Nieves, zuz. Galder Pérez
* 2016, Cálidos y fríos, zuz. David Valdelvira
* 2014, Yo soy la Revolución, zuz. Javier Liñera (Aimara Teatro)

### **Antzerkia (zuzendari moduan)** 
* 2017, Hamlet (zuzendari laguntzailea)
* 2014, Uda-gau bateko ametsa (zuzendari laguntzailea)

## Sariak 
* Buero Vallejo Saria (2015). Uda-gau bateko ametsa (zuzendari laguntzaile moduan)
* FETABI Saria (2016). Aktore onena.
* FETABI Saria (2017), Hamlet (zuzendari laguntzaile moduan)
* Santurzine - Santurtziko Zine Jaialdia (2021). Aktore onena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana Garcia del Bao

**Ana Irene Garcia del Bao** (Donostia, Gipuzkoa, 1996)  biologoa da. Ikertzaile dihardu Aranzadi Zientzia Elkartean.Udako Euskal Unibertsitateko partaidea ere bada.

## Bizitza 
### Ikasketak 
Biologian graduatu zen Euskal Herriko Unibertsitatean (2018) eta Ingurumenaren Ekologia, Kudeaketa eta Errestaurazioa Masterra egin zuen Bartzelonako Unibertsitatean (2018).

### Lan ibilbidea 
Bere lan ildoa, habitat eta espezieen kontserbazio eta leheneratzean oinarritzen da. Hainbat udalerrietako natura ondarearen azterketan parte hartu du eta udalerrietako habitaten errestaurazioan ere aritua da. Horretaz gain, espezie mehatxatuen jarraipen eta *ex situ* kontserbazio-jardueretan ere lan egin du.

Euskal Herrian gizakiak ukitu gabeko naturgunerik ez dagoela azaldu zuen AnaGarcia biologoak 2023an ETBn egin zioten elkarrizketa batean. Azaldu zuenez hori kontuan izanda, bai zientzia aldetik, bai administrazio aldetik egiten den gune hauen kudeaketaz hausnartu zuten Natur Zientzien Topaketa Jardunaldietan, balorazioa egin zuen batetik eta, bestetik, .

## Argitalpenak 
* *Recuperación de turberas en el embalse de la Font Grossa, Espot* (LIFE LimnoPirineus) (2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Gaur egungo bizimodua mantsotu beharko dugu Berria, 2023.11.10
Monarch: Legacy of Monsters

***Monarch: Legacy of Monsters*** estatubatuar munstroei buruzko telesaila da, Chris Blackek eta Matt Fractionek Apple TV+entzat egina.

## Sinopsia 
Monarch erakunde sekretuko kideek mende erdiko denbora tartean egindako munstroen ezkutuko bilaketa lana. Bigarren Mundu Gerra, Pearl Harbor... gertakari historikoak funtsezko dira argumentuaren atze-oihal modura. USS Lawton ontzi militarra oihan erdian hondoratuta ageri da lehen ataletan eta gerrako hondamenditik bizirik irten den lagun bakarra kamerari itsatsita mugitzen da toki batetik bestera, begi aurrean duen oro erregistratu nahian.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
B eremua (Zisjordania)

**B eremua** (  ) Osloko Akordioek definitutako lurralde eremua da, Israelek Palestinako Aginte Nazionalaren kontrol zibilaren esku utzitako lurraldea deskribatzen eta aipatzen duena, baina estatu israeldarrak merkataritza eta pertsonen mugimendua kontrolatzen duena.  

## Eremuaren antolaketa 
B eremuak lurralde sakabanatu eta etanak dira (ikus mapan alde gorri ilunak), Palestinar Enklabeetako artxipelago modukoaren parte handi bat, eta Zisjordaniaren % 22 inguru hartzen du Osloko Akordioetan ezarritako lehen fasearen arabera.  A eremua, hauxe delarik Palestinar Enklabeen muina, Zisjordaniako lurren %18 da. Israelen mendeko kontrol osoko C eremua Zisjordaniako lurraldearen %61 da gutxi gorabehera,

Eremu honek 440 herri palestinar eta haien inguruak hartzen ditu  gutxi gorabehera, eta ez dago Israelgo asentamendu judurik.  Palestinako Aginte Nazionalak arabiar bizilagunen gaineko eskumen politikoa, administratiboa eta poliziala du, baina Israelgo poliziak eta militarrek soilik egin ditzakete atxiloketak B eremua osatzen duten lurraldeetan 

A eta B eremuetako palestinarrek garapenerako, eraikuntzarako eta nekazaritzarako beharrezkoak diren lurren premia larria dute. Palestinako komunitate askorentzat erabilgarri izan daitekeen lur bakarra C eremuan dago eta Israelek arabiar egoiliarrei ezarritako murrizketa gogorrak garapen eta bizitza arrunterako traba latza dira. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alessandro Delfatti

**Alessandro Delfatti** (Como, 1979ko otsailaren 4a-), italiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2001**
* 4. Nafarroako Itzulian 
**2003**
* 2. Giro Valli Aretine
**2004**
* 4. Valle del Casentino

## Kanpo estekak
Rosvopankki

***Rosvopankki*** finlandiar telesail laburra da, Matti Kinnunenek Moskito Televisionentzat egina.

## Sinopsia 
Finlandian 1990eko hamarkada hasieran izan zuten krisi ekonomiko sakona fikziora eraman dute lau ataleko telesail honetan. Emakumezko ekonomialari idealista bat da istorioko protagonista, ikuskapen sailetik bankuko langile ustelak atzematen hasi eta herrialdeko aurrezki kutxa nagusiari aurre egiten amaitu zuen emakumea. Iruzur, arrisku eta desira korapilatsuz beteriko kontakizuna da.

## Pertsonaiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sergei Kruxevski

**Sergei Aleksandrovitx Kruxevski** (; Taxkent, 1976ko maiatzaren 19a-), uzbekistandar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2001**
* Nafarroako Itzuliko bi etapa
**2002**
* Sommeko Sari Nagusia 
**2003**
* 4 Villers-Cotterêtseko Sari Nagusian
**2004**
* Sommeko Sari Nagusia
* 3. Boucles de l'Aulnen
* 4. Isberguesko Sari Nagusian

## Kanpo estekak 
*
Based on a True Story (telesaila)

***Based on a True Story*** estatubatuar  telesail komikoa da, Craig Rosenbergek Peacockentzat egina.

## Sinopsia 
Hollywoodeko pertsona ezagunez beteta dago etxe agentzien negozioak eta AEBek krimenarekiko duten obsesioa lotzen dituen komedia beltz hau. Ondasun higiezinen agente bat, tenis izar ohi bat eta iturgin bat dira protagonista zortzi ataleko istorio satirikoan.

## Pertsonaiak 
* Kaley Cuoco: Ava Bartlett
* Chris Messina: Nathan Bartlett
* Tom Bateman: Matt Pierce
* Priscilla Quintana: Ruby Gale
* Liana Liberato: Tory Thompson
* Natalia Dyer: Chloe Lake

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baden Cooke

**Baden Cooke** (Benalla, 1978ko urriaren 12a-), Australiako txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Rusudan Gotsiridze

**Rusudan Gotsiridze** (; Tbilisi, Georgiako Sobietar Errepublika Sozialista, 1975eko otsailaren 8a) Georgiako Eliza Baptista Ebanjelikoaren apezpiku, emakumeen eskubideen aldeko ekintzaile.  

## Bizitza 
Tbilisin jaio zen 1975ean. 2000tik 2005era Georgiako Eliza Baptista Ebanjelikoaren Emakumeen Departamentuko burua izan zen, eta 2008an apezpiku bihurtu zen. Georgiako lehen emakume apezpiku baptista da. Genero-indarkeriaren aurka eta emakumeen eskubideen alde borrokatzen da, eta erlijioen arteko elkarrizketa mantentzen ditu gutxiengo talde erlijiosoei laguntzeko. LGBT pertsonen eskubideak publikoki babesten hasi ziren Georgiako erlijiosoetako bat da. Nazio Batuen 6. Foroan Georgiako gutxiengo erlijiosoei buruz hitz egin zuen. 

2010ean, Georgiako Eliza Baptista Ebanjelikoaren Kontzilioko presidente aukeratu zuten. 

2014an, Emakume Adoretsuen Nazioarteko Saria irabazi zuen. 

Apezpiku izateaz gain, unibertsitateko irakasle eta akuarela-margolari ez-profesionala da. 2023ko otsailaren 6an, haren margolanak Georgiako Parlamentuko Liburutegi Nazionalean erakutsi zituzten. 

Rusudan Gotsiridze ezkonduta dago eta bi seme-alaba ditu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scrapper (2023ko filma)

***Scrapper*** 2023ko Charlotte Regan ingeles zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Georgie 12 urteko haurra bakarrik gelditu da. Haren ama hil egin da, eta aita ez du inoiz ikusi. Georgiek ez du harrera familia batengana joan nahi, eta, beraz, gezurra esango die bai eskolakoei, bai gizarte zerbitzuko langileei: bere osaba Winston Churchillekin bizi dela. Horrela, supermerkatu bateko langile baten laguntzarekin, esaldiak grabatzen ditu, gobernuko langileren batek deitzean erantzun ahal izateko, eta dirua irabazteko bizikletak lapurtu eta piezaka saltzen ditu. Alirekin egiten ditu lapurretak; Georgieren lagun mina da Ali, eta Georgie doluaren zein etapatan dagoen hausnartzen dute elkarrekin. Amarekin bizi zen etxe berean bizi da gaztea, heldurik gabe, egun batean aita azalduko den arte.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Little Richard: I Am Everything

***Little Richard: I Am Everything*** 2023ko Lisa Cortés estatubatuar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Rock-and-rollaren arkitektoa, queer ikonoa, predikari apokaliptikoa, Biblia saltzailea, plater garbitzailea, pianista eta abeslaria... Hori guztia eta gehiago izan zen Richard Penniman, Little Richard izenez ezagunagoa dena. Lagun, senide, maitale eta famatu asko inspiratu zituen, eta kontzertu eta elkarrizketa asko eman.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrei Korovin

**Andrei Korovin** (1979ko otsailaren 26a) errusiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2002**
* 8. Nafarroako Itzulian
**2003**
* 4. Extremadurako Itzuliko etapa batean
* 8. Extremadurako Itzuliko etapa batean

## Kanpo estekak
Asier Atxa

**Asier Atxa Azpiazu** (Aretxabaleta, 1980ko martxoaren 23a) gipuzkoar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**1999**
* 2. San Pelaio Sarian
* 4. San Pedro Sarian
**2001**
* Gurutze Deuna Saria
* 2. Oñati Sarian
**2002**
* Nafarroako Itzuliko etapa bat
* San Juan Proba
* 6. Txuma Txirrindulari Klasika Internazionalean
**2003**
* 2. Lazkaoko Proban
* 5. San Gregorio Sarian

## Taldeak
* Ulma-Cegasa - (2001)
* Olarra - (2001-2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Aleksei Bugrov

**Aleksei Bugrov** (1979ko otsailaren 21a-) errusiar txirrindulari ohia da.

## Palmaresa 
**2001**
* 8. Eslovaquiako Itzuliko etapa batean
**2003**
* 6. Gara Milonarian
**2004**
* Nafarroako Itzulia eta etapa bat
* Leongo Itzuliko Mendiko Sailkapena
* 7. Tarragonako Itzulian eta 2. etapa batean
* 8. Madrilgo Itzulian eta 8. etapa batean
* 9. Circuito Montañesko etapa batean

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heroico

***Heroico*** 2023ko David Zonana mexikar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Luisek, indigena amerikar nerabeak, ikastetxe militar batean emango du izena, etorkizun hobe baten bila. Ikastetxe militar horretako bere ikaskide berriak eta Luis bera sistema hierarkiko basati baten mende daude; ikastetxeko ikaslerik beteranoenek bertara iritsi berriak diren ikasleak umiliatzen dituzte sistema hierarkiko horretan.

## Aktoreak 
* Fernando Cuautle: Eugenio Sierra
* Santiago Sandoval Carbajal: Luis
* Esteban Caicedo: Mario
* Carlos Gerardo García: Ratón
* Isabel Yudice: Andrea
* Mónica del Carmen: Yanin
* Hugo Gutiérrez: General

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teresa (2023ko filma)

***Teresa*** 2023ko Paula Ortiz espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Juan Mayorga dramaturgo espainiarraren *La lengua en pedazos* antzezlanaren egokitzapena da

## Sinopsia 
Inkisidorearen etorreraren zain dago Teresa, epaitua izan dadin. Haren bisitaren eta hitzen araberakoa izango da Teresaren etorkizuna: askatasuna, kartzela edo sua.

## Aktoreak 
* Blanca Portillo: Teresa 
* Greta Fernández: Teresa (gaztea)
* Ainet Jounou: Teresa (umea)
* Asier Etxeandia: inkisidorea
* Consuelo Trujillo
* Cayetano Fernández
* Luis Bermejo
* Claudia Traisac
* Urko Olazabal
* Julia de Castro

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak