Louise Aslanian

**Louise Aslanian** **(LAS** ezizena; frantsesez: Louise Aslanian, Lass, armenieraz: Լուիզա Ասլանյան, Tabriz, Iran, 1904ko maiatzaren 5a &ndash; Ravensbrück, Alemania, 1945eko urtarrilaren 30a) franko-armeniar ekintzaile komunista eta antifaxista, idazlea, eleberrigilea, poeta eta Frantziako erresistentziako pertsonaia nabarmena izan zen.

## Biografia 
### Bizitzako lehen urteak 
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3b/Louise_Aslanian_at_age_6.jpg/220px-Louise_Aslanian_at_age_6.jpg|ezkerrera|thumb| Louise Aslanian, 6 urterekin
Louise Srapionovna Aslanian (Grigorian) 1904ko maiatzaren 5ean jaio zen Tabrizen (Iran), Srapion Grigorian eta Maria (Shahbazian ezkondu aurretik) armeniar gurasoekin. Louise Tabrizeko lehen hezkuntzako eskola batean graduatu zen, eta gero Tifliseko gimnasio batean jarraitu zituen ikasketak, garai hartan Errusiar Inperiokoa zena. Bere literatur dohaina eskolan erakutsi zuen poema lirikoak idazten, errusieratik eta frantsesetik literatur itzulpenak eginez. Aslanian txikitatik hasi zen pianoa jotzen. Tabrizera itzuli zenean, 1923an,  Arpiar Aslanian abokatuarekin ezkondu zen.

### Bizitza Frantzian 
[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Louisa_and_Arpiar_Aslanians.jpg/220px-Louisa_and_Arpiar_Aslanians.jpg|ezkerrera|thumb| Louise eta Arpiar Aslanians [Frantzia|Frantzian]]
1923an, bikotea Parisera joan zen bizitzera, eta Mania eta Arshaluys (Louiseren ama eta ahizpa, hurrenez hurren) eraman zituzten berekin. Parisen, Aslanianek pianoa jotzen jarraitu nahi zuen bere heziketa musikalean, baina diru faltagatik bere ametsari uko egin behar izan zion. Sorbonako literatura fakultatera joan zen. Parisen, idazle armeniar-frantsesen elkartean lanean aktiboki parte hartu zuen, egunkarietan lan egin zuen, literatur zirkuluetan ezagun egin zen eta "LAS" ezizena hartu zuen.

Hogeiko hamarkadaren erdialdean zenbait ipuin argitaratu zituen Frantzia eta Armeniako prentsan: «Դրամներիս հավաքածուն» (*Txanpon bilduma bat*), «Երկաթե գինեվաճառը» (*Burdinazko ardo-saltzaile bat*), «Լիճը» (*Padura*), etab. 1928an «Խանը» *(Khan*) ipuin bilduma argitaratu zuen.

1944ko abuztuaren 15ean, Tolosatik Buchenwaldera eraman zituzten. Arpiar Aslanian Dora-Mittelbau eremura eraman zuten gero, eta Louise Ravensbrückera, 1944ko irailaren 1ean gutxi gorabehera. 57440 zenbakiko kanpamentua esleitu zitzaion. 1944ko irailaren 4an, Louise Leipzig inguruko HASAG industria-kanpamentuan lan egitera eraman zuten, Buchenwalden kanpamentu satelite bat zena. Hemen 4460 zenbakiarekin erregistratuta zegoen. Kanpamendu honetan egon ziren Lise Londonekin. Aslanianek Stalag IV-E kanpamentuan duen presentziari buruzko artxiboko informazioren bat dago.

Kontzentrazio-esparruetan zegoela, Aslanianek "Gortsaranum" poema ("Landarea") eta "Mala" poema amaitu gabea (bere maiteen 4 izenen laburdura: "M" - ama Mania; A - ahizpa Arshaluys; "L" — bera, Louise; A — senarra, Arpiar) idatzi zituen. Poema bere lagunei esker gorde da: Nicole Ritz eta Lise London.

1945eko urtarrilaren 27an, Louise Ravensbrückera itzuli zuten, eta handik hiru egunera hil zen, egoera ezezagunean. 1945eko otsailaren 15ean, bere senarra, Arpiar, Dora-Mittelbau eremuan hil zuten.

## Legatua 
Bere bizitzako azken urteetako eskuizkribuak, egunkariak eta korrespondentzia, naziek erabat suntsitu zituztela uste da. Bere aurreko istorioek eta eleberri batek bakarrik iraun dute nazien aurrean. Bere gutunen zati batzuk gorde dira. Matenadarango funts arabiarrak Aslanianenak izan ziren Erdi Aroko ekialdeko miniaturak biltzen ditu.

Bere lanetan, galdu ziren armeniar diasporako komunitateen bizitzari buruz hitz egin zuen, haien batasun ezari eta ohitura atzerakoiei buruz, hala nola tokiko kulturei itsu-itsuan jarraitzeari buruz. Berak, nazio osotasunaren berrezarpena, bereizketarako itzulera bezala ikusi zuen, aberriratzearekin eta Armeniarekin lotura sendoekin lotutako garapen bide bakar baten bilaketan. Frantziako Alderdi Komunistako kide gisa, Sobietar Batasunaren lorpenak sustatu zituen. Bere azken bertsoak faxismoaren aurkako borrokari eta haren gaineko berehalako garaipenari buruzkoak ziren.

### Ipuinak 
* 1920 — "Txanpon-bilduma".
* 1920 — "Burdinazko ardo saltzailea".
* 1920ko hamarkada - "Padura".

### Bildumak 
* 1928 - "Khan".
* 1935 - "Lerrotik haratago".

### Olerkiak 
* 1944-1945 - "Lantegian"
* 1944-1945 - "Mala"

### Obra historikoak 
* 1940ko hamarkada: "Erresistentziaren historia". Uste da Gestapok eskuizkribua suntsitu zuela 1944-1945ean.
* 1940ko hamarkada: "Parisko erorketa". Uste da Gestapok eskuizkribua suntsitu zuela 1944-1945ean.

## Ikusi ere 
* Armeniarrak Frantzian (ingelesez)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Armeniarrak frantziar erresistentzian (frantsesez)
* Nazien kontzentrazio-esparruetako Arolsen artxiboak (ingelesez)
* Emakume armeniarren ekarpena Bigarren Mundu Gerran (armenieraz)
* EG Minasyan "Armeniako emakume heroikoak" (armenieraz)
* Hovakimyan BM. "Armeniar izengoitien hiztegia" (armenieraz)
* Louise Aslanianen gutun baten zatia
* Artxibo pertsonalen funtsak SEZBko estatu-gordailuetan
* Frantziaren alde hildako armeniarrak (frantsesez)