Leaburu

**Leaburu-Txarama** Gipuzkoako ekialdean, Tolosaldean, dagoen landa-udalerri euskalduna da, UEMA mankomunitatearen kidea dena.

 biztanle zituen . urtean.

## Geografia 
### Mugakideak 
Iparraldean Ibarra eta Belauntza, hegoaldean Altzo eta Lizartza, ekialdean Gaztelu eta mendebaldean Tolosa udalerriak mugakide ditu.

### Auzoak 
Bi auzo nagusitan banatuta dago herria: Alde batetik Leaburu jatorrizko herrigunea da, landa-girokoa eta parrokia-eliza eta udaletxearen aldean bildutakoa. Bestetik, **Txarama** Araxeseko ibarrean dago. Jatorriz, Oletako zubiaren inguruan zeuden baserriek osatzen zuten, Altzorako bidean. XIX. mendean paper-fabrika sortu zuten ibaiaren ondoan eta horrek lan egitera jendea erakarri zuen.

### Inguru naturala 
Araxes ibaiak udalerria zeharkatzen du Lizartzatik etorrita eta Tolosarako bidean, Erroispe mendiaren magalean.

## Historia 
Euletxara mendixkan erromatar kanpamendu militar bat aurkitua dute arkeologoek, Manu Ceberio eta Izaro Quevedo buru. *Agger*, *fossa* eta kontra*-aggerra*. Egituren ezaugarriak ikusita (txikia, irregularra,…) “*castellum*” motako gotorleku bat zela, ehunka soldadu aterpetzeko egin zela uste dute ikertzaileek. Iltzeak *agger*-aren gainean jaso dira, eta ustezko egurrezko egitura baten aztarnak izan daitezke. 

Baina dagoeneko, historiaurrean erabili zen ere, azaldutako silexeko xafla txiki batek erakusten duenez.

1374an Tolosarekin bat egin zuen, eta 1845 arte lotura mantendu zuten.

Azkenik, 1966 urtean Gaztelu herriarekin batu zen Leaburu-Gaztelu udalerria osatzeko, baina 1995 urtean banandu eta udalerri bereizia osatu zuen berriro.

## Azpiegiturak 
### Kirola 
* Ttxonttxorpe pilotalekua

### Kultura 
* Liburutegia
* KZ gunea

## Euskara 
[thumb|Leaburu-Txaramako Maria Albizturren testigantza, Leaburuko eskolaren eta maistraren ingurukoa. [Euskal Herriko Ahotsak proiekturako egindako elkarrizketa, ahozko ondarea jaso eta zabaltzeko.]]
Leaburu-Txaramako euskara gipuzkeraren aldaera bat da, erdiguneko gipuzkeraren azpieuskalkian kokatzen den Tolosaldeko  euskara, hain zuzen. %83.53 da herriko biztanleria euskalduna, eta %62.8 euskararen erabilera.

## Politika 
### 2011ko udal hauteskundeak 
2011ko maiatzaren 22ko hauteskundeetako emaitzen ondorioz Leaburuko alkatea Bilduko Maria Luisa Uzkudun Etxenagusia izan zen. 

### 2015eko udal hauteskundeak 
2015eko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 109 boto. Leaburuko independenteek (Bide Berriak) 94 boto. Luixa Uzkundun (EH Bildu) izendatu zuten alkate.

### 2019ko udal hauteskundeak 
2019ko udal hauteskundeetan hauek izan ziren emaitzak: EH Bilduk 117 boto. Leaburuko independenteek 77 boto.

### Alkateen zerrenda 
## Ekonomia 
2017an honela banatzen ziren sektore ekonomikoak: Lehen sektorea BEGaren %2,1. Bigarren sektorea %48,5. Hirugarren sektorea %43,7. Eraikuntza %5,8.

## Leaburuar ezagunak 
* Inozentzio Munita Arizmendi (1876-1958), idazle eta apaiza.
* Anjel Arrospide (1956-), aizkolaria
* Adriana Gaultier (1993-), musikari eta modeloa.
* Jon Irisarri (1995-), txirrindularia.

## Argazki galeria 

Fitxategi:San Pedro eliza - Leaburu.jpg|San Pedro eliza
Fitxategi:Casa consistorial de Leaburu.jpg|Udaletxea
Fitxategi:Vista de la fachada de la iglesia parroquial de San Pedro en la localidad de Leaburu (1 de 1) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|San Pedro elizaren argazki historikoa
Fitxategi:Leaburuko elkartea.jpg|Zazpi Bide Elkartea
Fitxategi:Leaburuko pilotalekua.jpg|Pilotalekua
Fitxategi:Leaburuko ostatua.jpg|Ostatua
Fitxategi:Leaburu aireko bideoa.webm|Leaburu airetik bideoa
Fitxategi:Txarama-Araxes.jpg|Araxes ibaia Txaraman.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Leaburuko albisteak "Tolosaldeko Hitza"n
*Leaburuko albisteak Atarian