open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
2018ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa

**2018ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa** Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketaren 17. edizioa izan zen. 2018ko otsailaren 2tik martxoaren 18ra jokatu zen, Eskozia, Frantzia, Gales, Ingalaterra, Irlanda eta Italiako selekzioen artean. Frantziak irabazi zuen txapelketa, eta baita Slam nagusia ere.

## Taldeak 
*  Eskozia
*  Frantzia
*  Gales
*  Ingalaterra
* 20px|Irlanda Irlanda
*  Italia

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|-
| 1 ||align=left|  Frantzia||**27**||5||5||0||0 || 163 || 23 || +140 || 24
|-
| 2 ||align=left|  Ingalaterra||**21**||5||4||0||1 || 187 || 44 || +143 || 29
|-
| 3 ||align=left| 20px|Irlanda Irlanda||**10**||5||2||0||3 || 79 || 92 || -13 || 11
|-
| 4 ||align=left|  Eskozia||**5**||4||1||0||3 || 43 || 99 || -56 || 6
|-
| 5 ||align=left|  Italia||**5**||4||1||0||3 || 37 || 135 || -98 || 6
|-
| 6 ||align=left|  Gales ||**5**||5||1||0||4 || 48 || 164 || -116 || 7
|-
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sabina Puertolas

**Sabina Puértolas** (Zaragoza, 1973) zaragozar opera-sopranoa da. Nazioarteko protagonista-rolak interpretatu ditu; besteak beste, Gilda Giuseppe Verdiren *Rigoletto* lanean Royal Opera Housen, eta Rosina Gioachino Rossiniren *Sevillako bizargina* Seattleko Operan.

## Biografia 
Puértolas Zaragozan jaio zen, Espainian Nafarroako Goi Mailako Musika Kontserbatorioan trebatu zen, eta gero Italian, Sienako Accademia Musicale Chigiana delakoan, eta Bussetoko Teatro Regioko Accademia Verdianan, non Carlo Bergonzi izan baitzuen maisu.

### Opera ibilbidea 
2001ean hasi zen lanean, Milango La Scala Antzokian, Verdiren *Un baile de máscaras* lanean, Oscar interpretatuta. Lehen aldiz agertu zen Royal Opera House-n 2013. urtean, Lisette Pucciniko *La rondine* delakoan, eta Despina ere bai Mozarten *Così fan tutte* lanean. Bartzelonako Gran Teatro del Liceon kantatu zuen, Contessa di Folleville paperean Rossiniren *El viaje a Reims* eta Marie pertsonaia Gaetano Donizettiren *La hija del regimenton* obran. Fiorilla izan zen Rossiniren *El turco en Italia* Toulouseko Kapitolio Antzokian, Georg Friedrich Händelen *Rodelinda-*ren paper nagusia Madrilgo Teatro Realen eta Gilda Verdiren *Rigoletto* Santiagoko Udal Antzokian. 

Ameriketako Estatu Batuetan, Rossiniren *Sevillako bizargina* lanean interpretatu zuen Rosina Seattleko Operan, 2017. urtean.

### Royal Opera Houseko bat-bateko ordezkapena 
2018ko urtarrilaren 4an, kritikak txalotu egin zuen Gilda pertsonaiaren interpretazioa Londresko Royal Opera Housen, aurreko egunean deitu baitzioten Lucy Crowe aldi baterako ordezkatzeko, eztarriko infekzio bat baitzuen, eta hiru ordu besterik ez zuen izan entseatzeko. Hala ere, lehenago Gilda egina zen Santiagoko udal antzokian, Txilen. Puértolas Espainiatik abiatu zen hurrengo egunean, kantatzeko. "Hil ala biziko" aukeratzat hartu zen.

Komunikabideek jakinarazi zutenez, goi-profileko soprano baten ordez izen handiko leku batean aritzea eta operako pertsonaia nagusia izatea txalo bero batekin hartu zuten.

## Argitaratutako lanak 
Hauexek dira argitaratutako grabazioak:

* Handelen *Ariodante*, Alan Curtis-ek zuzendua (Virgin Classics zigilua),
* Handelen *Alcina,* La Monnaie, Alpha Classics zigilua 
* José María Usandizagaren *La llama* (Deutsche Grammophon zigilua).
* Sariak

## Sariak eta aintzatespenak 
* Nazioarteko hainbat lehiaketa irabazi ditu Rovereton, Iruñean, Palma Mallorcakoan, Bartzelonako Manuel Ausensin ...
* 2003ko Operalian Zarzuela Saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eneko Astigarraga Alkorta

**Eneko Astigarraga Alkorta** (Zarautz, Gipuzkoa, 2004ko urtarrilaren 8a-) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da. Zarautz eta Errealaren harrobietan hazia da. Berion maila ona erakutsi zuen bi denboralditan, ondorioz 2023-2024 denboraldirako Sansera igo zen.2025eko ekainean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Sanserekin.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.realsociedad.eus
Russula rubra

***Russula rubra*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, oso mina. Sindrome gastrointestinalak eragin ditzakeela uste da.

Sinonimoak: *Russula rubra var. polippus, Melanoleuca russula,* *Russula kavinae*, *Agaricus ruber*, *Agaricus emeticus*. *Agaricus linnaei*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 7 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbila gero irekia eta erdian hondoratua, ertz kamutsarekin, forma erregular samarra du, karmin kolorekoa ertzerantz, ilunagoa erdirantz, hezetasunarekin distiratsua den azala, lehorrean, opakua  eta belus fin baten itxurarekin.

**Orriak:** Ez oso estu, lodiak, urkilatuak, oinean mehetuak, dekurrenteetarako joera arinarekin edo itsatsiak, libreak, kolore zurixkakoak, gero okre oso argira pasatzen dira, hondoan zainekin.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain, beherantz jarraitzen duten orriak.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 5,6 eta 8 cm bitarteko lodierakoa, zilindrikoa, normalean gorantz loditua, pixka bat mehetua oinarrian, betea, zuria, baina batzuetan tonalitate arrosa edo grisaxkaren batekin adinagatik; gainazal zimurtsua.

**Haragia:** Hasieran solidoa, gero bigunagoa, zuria, baina berehala grisez edo horiz zikindua; zaporea akre samarra du eta ezti usaina.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok. *Rubra* epitetoa latinetik dator, arrosa, esan nahi duen "ruber" hitzetik. Bere kapelaren koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula lepida* antzekoa da, baina honek ez du haragi akrea eta esporak ere argiagoak ditu. *Russula mairei*, *Russula emetica* eta *Russula persicina* delakoek ere badute antza.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Hostozabalen basoetan. Nahiko urria.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Espainia, Italia, Alemania, Polonia, Austria, Finlandia, Estonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Devan Nair

**Chengara Veetil Devan Nair** (Jasin, Malaka, 1923ko abuztuaren 5a – Hamilton, Kanada, 2005eko abenduaren 6a) singapurtar sindikalista eta politikaria izan zen. Singapurreko 3. presidentea izan zen 1981etik 1985era.

Malakan jaio zen indiar jatorriko familia batean. 1933an Singapurrera aldatu ziren. Irakasle gisa lan egin zuen eta 1949an irakasleen sindikatuko idazkari nagusi izendatu zuten. Malaysiako Alderdi Komunistan afiliatu zen eta britainiar kolonialismoaren aurka borrokatu zuen.

Malaysiaren independentziaren ondoren, parlamentuko kide izan zen. Politikan eta sindikalismoan jarraitu zuen, 1965ean Singapur Malaysiako Federaziotik kanporatu ondoren. Herrialdeko hirugarren presidente izan zen 1981 eta 1985 artean.
Russula persicina

***Russula persicina*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Minegia da sukaldean erabiltzeko.

Sinonimoak: *Russula rubicunda*, *Russula krombholzii var. rubrata*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 7 eta 12 cm bitarteko diametrokoa, sendoa, gutxi hondoratua erdigunean, laster lautua, azala zimur fin-finekin, gero leuna,  eta ia distiratsua, zati batean bereiz daiteke, beheko haragia arrosaz koloreztatuta ikusten utziz. Arrosa-gorri distiratsu kolorekoa; berehala koloregabetzen da, eremu handietan krema tonalitateak hartzeraino.

**Orriak:** Oso zabalak, nahikoa estu, krema-grisaxka kolorekoak. 

**Hanka:** 6 eta 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko lodierakoa, nahiko sendoa, zuria, gehienetan arrosaz edo arrosa-morez zikindua. 

**Haragia:** Akre samarra, *Russula emetica* delakoaren usainarekin, hau da, fruta usainarekin, grisaxka samarreko kolorearekin. Erreakzioak: Guayaco: intentsitate ertainekoa (G); sulfato ferroso: arrosa-laranja zikina; fenol: arrea.

**Etimologia:** Latinetik dator Russula hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako Russula generoko espezie askok. *Persicina* epitetoa berriz grekotik dator, muxika, esan nahi duen, "persicon melon" hitzetik. Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula emetica* (urkipean) eta *Russula sanguinaria* delakoek, antzeko kolorea eta zapore mina  dute. *Russula lepida*, matea da, kolore gorri uniformea du eta gozoa da. *Russula luteotacta* ukitzean horitu egiten da. *Russula aurea* delakoaren orriak hori-urre kolorekoak dira. *Russula rosea* eta *Russula aurora*, ez dira pikanteak.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenaren hasieran. Hostozabalen azpian, baina koniferoen azpian ere bai.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Maroko, Errusia, Kaukasia, Iran, Txina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aimar Peña

**Aimar Peña Vázquez** (Elorrio, Bizkaia, 2004ko urtarrilaren 6a) Euskal Herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da. Athleticen harrobian hezia 2014tik, Baskoniara heldu arte. Gernikan, Arenasen eta Teruelen Bigarren Federazioan lagaturik egon ondoren, talde zurigorriak ez zuen bere kontratua berritu.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Zheng Qinwen

**Zheng Qinwen,**  txineraz **郑钦文** (Shiyan, Txina, 2002ko urriaren 8a) txinatar tenislaria da.

## Tenis ibilbidea 
Zheng-ek WTA banakakoen rankingik onena 7. postua da, 2024ko urtarrilean lortua. Bere karrerako WTA ranking altuagoa ere badu, 724 binaka, 2020ko urriaren 26an lortua.

Zheng-ek WTAren koadro nagusian egin zuen debuta, Palermo 2021 txapelketan, sailkapena pasatu ondoren.

Zheng-ek Grand Slam-en koadro nagusian egin zuen debuta, 2022ko Australiako Irekian, sailkapena pasatu ondoren. Roland Garrosen lehen parte-hartzean, 4R-ra iritsi zen, eta hantxe erori zen gero txapelduna izan zen Iga Swiatek poloniarraren aurka. Emaitza horrekin top 50era iritsi zen. Hurrengo astean Valentziako 125 k txapelketa irabazi zuen.

2022ko irailean, WTA mailako lehen finalera iritsi zen Tokioko txapelketan. Finala Liudmila Samsonova errusiarraren aurka jokatu zuen. Emaitza handi hori lehen aldiz bultzatu zuen top 30era.

### Banakakoa 
#### Tituluak (0) 
#### Finalista (1) 
## WTA tituluak (2; 2+0) 
### Banakakoa (2) 
#### Finalista (3) 
## WTA 125 tituluak 
### Banakakoa (1–0) 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Zheng Qinwen Emakumezkoen Tenis Elkartean
* Zheng Qinwen Nazioarteko Tenis Federazioan
Laura Vilagrà

**Laura Vilagrà Pons** (Sampedor, Bartzelona, Katalunia, 1976ko uztailaren 3a) bartzelonar politologoa eta politikaria da, Kataluniako Generalitateko lehendakariordea. Sampedorreko alkatea izan zen 2003 eta 2015 artean, baita Kataluniako Parlamentuko diputatua ere. Zenbait lurralde-kargutan aritu da Esquerra Republicana de Catalunyako (ERC) kide gisa eta gerentzia-esparruan.

## Biografia 
### Prestakuntza akademikoa eta lanekoa 
Laura Vilagrà Pons Bages eskualdeko Sampedor herrian jaio zen, 1976ko uztailaren 3an. Politika eta Administrazio Zientzietan lizentziatu zen Bartzelonako Unibertsitate Autonomoan (UAB), merkataritza eta turismo sustapenean espezializatu zen. Ondoren, Zuzendaritza Publikoko masterra egin zuen Enpresen Administrazio eta Zuzendaritzako Goi Eskolan (ESADE). Bere jaioterriko Igeriketa Klubaren bidez igeriketari lotua, kirol monitore gisa aritu zen. Òmnium Cultural taldeko kidea da.

ERCko udal hautetsien aholkulari politiko gisa lan egin du. Ikerketa eta gazte ekintzaileentzako Berrikuntza Teknologikorako Departamentuarteko Kontseiluaren (CIRIT) saria jaso zuen. 2018ko martxoan, Comabellako Santa María Tutoretza Fundazioaren gerentzia hartu zuen. Fundazio hori buru-gaixotasuna, adimen-ezgaitasuna edo zahartzea dela-eta legez ezgaituta dauden pertsonak babesteko eta ikuskatzeko erakundea da.

## Ibilbidea eta kargu politikoak 
Vilagrà Pons Kataluniako Ezker Errepublikanoko (JERC) Gazteriaren Zuzendaritza Nazionaleko kide eta 2001 eta 2002 bitartean Politika Instituzionalen arduradun bihurtu zen. 1999. urtean Sampedorreko Udaleko zinegotzia izan zen lehen kargu politikoan. Udalerri horretako alkatea izan zen hiru legegintzalditan jarraian, 2003tik 2015era bitartean. Orduan, eta hasieran, Katalunian alkatetza bat betetzen zuen pertsonarik gazteena zen. Bere kontura utzi zuen alkatetza, hauxe alegatuta: «*ona da buruzagitzak betiko ez izatea, aldatzea komeni da»*. Aldi berean, Bages-eko eskualde-kontseilaria izan zen 1999 eta 2003 bitartean, Lurralde Politikako eta Ingurumeneko idazkaria 2008 eta 2009 bitartean, eta Kataluniako Parlamentuko diputatua bi legegintzalditan, 2006 eta 2011 bitartean. Etapa horiek amaitu ondoren, 2016. urtean Kataluniako Generalitatearen Gobernuaren lurralde-ordezkari izendatu zuten Mallorcaren lurralde-eremu funtzionalean, eta 155 delakoa aplikatu arte.

2019ko irailean, Vilagrà Pons Bagesko Eskualde Kontseiluko gerente izendatu zuten. 2020ko azaroan, Kataluniako 2021eko Parlamenturako hauteskundeetarako ERCren zerrendan bigarren postua betetzeko hautatu zuten, Pere Aragonès legelaria ordura arte Kataluniako Gobernuko lehendakariordea zela. 

2021eko maiatzaren 25ean Lehendakaritzako kontseilari izendatu zuten Pere Aragonèsen Kataluniako 2021-2015 Gobernuan Meritxell Budóren ordez. Hala ere, aurreko Governen Budó izan bazen ere, ez zuen bozeramaile kargua bete. Lan horrertarako ekainaren 1ean izendatu zuten Patrícia Plaja.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Ikerketa eta gazte ekintzaileentzako Berrikuntza Teknologikorako Departamentuarteko Kontseiluaren (CIRIT) saria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazioarteko lehen errugbi partida

thumb|250px|Partidaren irudi historikoa.

**Nazioarteko lehen errugbi partida** historian 1871ko martxoaren 27an Eskoziak eta Ingalaterrak jokatu zuten. Gaur egungo Raeburn Placen jokatu zen, Edinburgon, 4.000 ikusleren aurrean. Eskoziak irabazi zuen partida, Ingalaterraren gol baten aurka bi entsegu sartuta.

## Historia 
Partida ''Bell's Weekly'' kirol astekarian emandako erronka baten emaitza izan zen, 1870eko abenduaren 8an, eta Eskoziako bost klubetako kapitainek sinatu zuten, «Ingalaterra osoko edozein talde hautatua» taldeko 20 gizoneko joko batera gonbidatuz errugbiaren arauen pean. Edinburgoko Raeburn Placen jokatu zen jokoa, Edinburgh Academical FC klubaren egoitzan, 1871ko martxoaren 27an.

Ingalaterrako selekzioa zuriz iritsi zen, kamisetan arrosa gorri bat zuela, eta Eskoziak kamiseta marroiak, kardo batez, galtza zuriak eta galtzerdi marradunak jantzi zituen bi koloreetan. 

Ingalaterra Frederick Stokes Blackheathekoak gidatu zuen eta Eskozia Francis Moncrieffek gidatu zuen. Hely Hutchinson Almendra eta A. Ward izan ziren epaileak, eskoziarra eta ingelesa, hurrenez hurren.

Garai hartan, sartutako golengatik irabazten ziren partidak. Gol bat sartzen zen, baldin eta sartutako entseguaren bihurketa arrakastatsua bazen, eta markaren gol batekin, haietako edozeinek huts egiten bazuen, ez zen punturik batzen. Berdinketarik gertatuz gero, lehen entsegua egiten zuenak irabazten zuen, eta ez zen bihurketa okertzen.
Partida 50 minutuko bi denboratan jokatu zen eta Eskoziak irabazi zuen, gol bat sartuta. Bi taldeek entseguak sartu zituzten, baina ez zuten lortu gol bihurtzea, bihurketek ez baitzuten arrakastarik izan.

Hurrengo partida urtebete geroago jokatu zen The Ovalen, Londresen, eta Ingalaterrak irabazi zuen. Gaur egun, oraindik ere bi selekzioen arteko lehia handia da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pico Sacro

**Pico Sacro**, , Galizia-Leongo mendigunean dagoen mendi edo tontor bat da, Espainiako A Coruñako probintziako Boqueixón udalerrian, Galizian. 530 metroko garaiera du.

Codex Calixtinus eta Erdi Aroko beste zenbait testuetan *Mons Illicinus* gisa izendatzen da. Mendian, baseliza, leizea eta gaztelu baten hondakinak daude, eta gailurrean erpin geodesiko bat. Bere itxura nabarmenarengatik ezaguna da eta Galiziako hainbat leku bezala Done Jakue apostuluaren kondairekin lotura du.
Simca 1000

**Simca 1000** automobil modelo txiki bat izan zen, lau atekoa. Simca marka frantsesak ekoitzi zuen 1961 eta 1978 bitartean. Hamazazpi urtean ia bi milioi ale saldu ziren.

## Historia 
### Frantzian 
1958. urtean Simcak zuen modelo salduena Aronde delakoa zen, baina ingeniariak hurrengoa diseinatzen hasi ziren, Renaulten *Dauphine* (4CVren ondorengoa) merkatuan arrakasta handia izaten ari zelako. Renaultek Renault 8 diseinatzen zuen bitartean, Simcan antzeko auto bat aztertzen hasi zen, angelu zuzeneko diseinua hiru gorputz bereizi laukitan, nahiz eta diseinu horrek abiaduragatik eta kontsumoagatik logikarik ez zuen; 1958tik 1960ra hainbat prototipo egin ziren eta atzeko motorrarekin sortutako lehen Simca 1000 sortu zuten horrela, zeina 1961eko irailaren 1ean prest egon zen. Izatez, Renault 8aren aurkezpenari aurrea hartu zion, urtebetez.

### Espainian 
Egin ziren Simca 1000 guztietatik 232.168 Villaverdeko lantegi espainiarretatik atera ziren.

1980ko hamarkadan, *Qué difícil es hacer el amor en un Simca 1000* kanta ezagun egin zen Espainian, Los Inhumanos taldearen kantua hain zuzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pablo (telesaila)

***Pablo*** haurrentzako telesail britainiarra da, Gráinne McGuinnessek sortutakoa.  

Pertsonaia nagusia Pablo izena duen bost urteko mutil autista da. Irudimenezko animalia lagunak ditu, eta horiekin irudimenezko mundu batera bidaiatzen du.   

2021eko urriaren 11n hirugarren denboraldia garatzen ari zela iragarri zen. Denboraldi honetan Pablok zortzi urte izango ditu, eta telesaila publiko zaharragoarentzat izango da. 2022ko apirilaren 1ean, BBC Children's iragarri zuen hirugarren denboraldia enkargatu zuela.  

## Argumentua 
### 1. eta 2. denboraldiak 
Atal tipiko bat mundu errealean hasten da, non Pablok nolabaiteko jarduera egiten du. Arazoren batekin edo ulertzen ez duen zerbaitekin topo egitean, pasartea Pabloren marrazkiek irudikatutako «artearen mundura» igarotzen da. Bertan, Pablo eta Liburuko Animaliak elkarrekin arituko dira edozein arazo konpontzeko.

### 3. denboraldia 
Hirugarren denboraldian zortzi urteko Pablok eskolan ikasten du. Liburuko Animaliak alboan dituela, erronka berriei aurre egiten die eta abentura berrietarako prest dago.

## Pertsonaiak 
## Sariak 
* 2018: TORC saria
* 2018: Europako Aniztasunaren Saria
* 2019: Broadcast Awards (Haur Hezkuntzako programarik onena)
* 2021: Moige saria

## Liburuak 
2020ko apirilean, Ladybird argitaletxeak liburu sail bat argitaratzen hasi zen, *Pablo* telesaileko aurreko ataletatik egokituta:

# *Goodnight Pablo*
# *Pablo and the Noisy Party*
# *Pablo Picks His Shoes*
# *Pablo’s Feelings*
# *Pablo Goes Shopping*
# *Pablo at the Zoo*

Mintzatzeko, irakurtzeko eta idazteko gaitasunak garatzen laguntzeko diseinatutako hainbat ikasliburu ere badaude:

# *Pablo Chooses His Shoes*
# *Are You Sad, Pablo?*
# *Pablo: Noisy Party*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amadou Cheiffou

**Amadou Cheiffou** (1942) nigertar politikaria da. 1991ko urriaren 27tik 1993ko apirilaren 17ra bitartean Estatuko gobernuburu izan zen. Cheiffou RSD-Gaskiya alderdiko hautagai gisa aurkeztu zen 2004ko azaroaren 16an deitutako presidentetzarako hauteskundeetan, eta laugarren izan zen. sei hautagai botoen %6,35 lortuta.

Cheiffou École nationale de l'aviation civilen lizentziatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Australiar aborigen bandera

**Australiar aborigen bandera**, Australiako aborigenek hasiera batez Native title kanpainan zehar erabiltzen hasi eta ondoren aborigenen ikur gisa hedatu zen bandera bat da. 1971n Harold Thomas aborigen artistak sortu zuen.

Banderaren goialdeko erdia beltza da eta behealdekoa gorria, bien erdian borobil hori batekin. 

## Esanahia 
Harold Thomas sortzailearen arabera, banderaren koloreek esanahi hau dute:

* Beltza: Australiako aborigen herriak.
* Borobil horia: Eguzkia, biziaren babeslea eta emailea.
* Gorria: lur gorria, ospakizunetan erabilitako gorria eta aborigenek lurrarekin duten harreman espirituala.

## Historia 
1971ko uztailaren 12an, Aborigenen Egun Nazionalean (National Aborigines' Day), lehenbizikoz erabilia izan zen. Handik gutxira, 1972an Aboriginal Tent Embassy delakoak Canberran eraili zuen, piskanaka aborigenen aldarrikapenen ikur gisa hedatuz.

1995eko uztailaren 14an, Australiako Gobernuak bertako australiar bandera ofizialtzat onartu zuen.

## Kanpo estekak
Milena Busquets

**Milena Busquets Tusquets** (Bartzelona, 1972) idazlea eta kazetaria da, Esther Tusquets idazle eta editorearen alaba.

## Biografia 
Milena Busquets Kataluniako familia burges batean hazi zen, Gauche Divineren zirkulu kulturaletan integratuta. Bere gurasoak Esther Tusquets idazlea, Lumen argitaletxearen sortzailea, eta Esteban Busquets poeta ziren. Osaba Òscar Tusquets arkitektoa da. Milena XX. mendearen bigarren erdiko idazle garrantzitsuek, hala nola Ana María Matutek, bisitatzen zuten etxe batean hazi zen. Lizeo Frantsesean ikasi eta Londresko University College-ko Arkeologian lizentziatu ondoren, urte asko eman zituen argitalpen-sektorean amarekin batera, 1996an, Lumen argitaletxea Random House Mondadoriren esku geratu zen arte. Orduan, Milenak eta Estherrek argitaletxea utzi eta beste zigilu bat sortu zuten, RqueR, diru-galera handia ekarriko ziena.   

Oharkabean pasa zen lehen eleberri bat argitaratu ondoren, 2015ean *También esto pasará* bere lanak argitaletxe askoren interesa piztu zuen Frankfurteko Ferian, non eskubideak ospe handiko zigiluek eskuratu baitzituzten, hala nola Éditions Gallimard, Suhrkamp, Rizzoli edo Harvill Secker britainiarrak.*También esto pasará* bere amaren heriotzari buruzko eleberri autobiografikoa da: «Heriotzagatik atsekabetutako gogoeta eleberri batean bizitzearen instintuarekin batera bizi da, zeinaren itxura arina literatura-engainu trebea baino ez den, giza-nahi guztiei buruz ausardiaz eta, aldi berean, sakontasunez eta intentsitate emozionalez hitz egiteko» (Santos Sanz Villanueva, *El Cultural*).   

2016az geroztik, El Periódico de Catalunyan ere idazten du.

## Argitalpenak 
* *Hoy he conocido a alguien* (Bruguera, 2008)
* *También esto pasará* (Anagrama, 2015)
* *Hombres elegantes y otros artículos* (Anagrama, 2019)
* *Gema* (Anagrama, 2021)
* *Las palabras justas* (Anagrama, 2022)
* *Ensayo general* (Anagrama, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Choll

**Choll**, baita ere **Chol**, Palauko herria da, Ngaraard estatuan. 2010eko datuen arabera, 56 biztanle zituen.
Herri hau bere uhartearen ekialdeko kostaldea zeharkatzen duen hondartza handi eta luze bat da. Herriak hainbat bide eta plataforma zahar ditu, Ngaraardeko gainerako herrixken antzekoak. Gizakiak egindako kanal handi bat dago, herria mendebaldeko kostaldearekin lotzen duena. Herriaren erdian azoka txiki bat dago.

Hedadura 1,55 km²-koa da. Itsas gaineko 9 metrotan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Esther Peña Camarero

**Esther Peña Camarero** (Modúbar de la Emparedada, Burgos, 1980ko uztailaren 12a) burgostar soziologoa eta politikaria da, PSOEko kidea. Burgosko diputatua da 2015eko abenduaren 20tik. 2024ko urtarrilaren 21etik PSOEren bozeramaile lanetan hasi zen Pilar Alegriaren ordezkatuta.

## Biografia 
### Lanbidea 
Soziologian lizentziatu zen Salamancako Unibertsitatean, Burgosko Unibertsitatean gizarte-zerbitzuetako unibertsitate-aditu egin zen, Euskal Herriko Unibertsitateko lan-integrazioko unibertsitate-aditua eta Alcalá de Henaresko Unibertsitateko toki-garapeneko agente espezialista ikasi zuen.

Ia hamar urtez jardun du teknikari lanetan Estatistikako Institutu Nazionalean (EIN). Era berean, enpresa erakundeetan (CVE) eta erakunde sindikaletan (UGT) baztertutako kolektiboentzako hainbat programatan lan egin du 2015. urtera arte, eta Burgosko diputatu nazional lanetan hasi zen.

Aitaren lana dela-eta, hiru urtez Dominikar Errepublikan egon ondoren, herriarekin harremanetan jarraitu du, eta hainbat gizarte-proiektutan borondatez lagundu du. 

### Ibilbide politikoa 
Maila politikoan, 2005 eta 2008 bitartean, Burgosko Gazteria Sozialisten Erakundeko idazkaria eta Gaztela eta Leongo PSOEko idazkari exekutiboa izan zen, 2008 eta 2012 artean, Udal Politikako idazkaria, eta 2012 eta 2014 artean, PSOEko Batzorde Betearazle Probintzialeko Antolakuntza idazkaria.

2007 eta 2015 bitartean, Burgosko diputatu probintziala izan zen, eta Modúbar de la Emparedadako Udaleko zinegotzia. 

2015. urtean, Burgosko Kongresurako PSOEren zerrendako burua izan zen, eta, harrezkero, Agustín Zamarrónekin (2019-2023) eta Álvaro Moralesekin (2023) batera aritu da.

PSOEko Hauteskunde Batzordearen bozeramailea izan da 2018tik 2019ra.

PSOEren Batzorde Federaleko kidea da.

### Diputatuen Kongresua 
2016. urtean Talde Parlamentario Sozialistaren Lan eta Ekonomia Sozialeko bozeramailea hasi zen Kongresuan.

Sozialisten txostengilea izan da hainbat legetan, hala nola Lan Erreforman, Telelaneko Legean, Rider Legean, Amiantoaren Konpentsazio Funtsaren Enpleguari buruzko Legean, erretiro partzialeko pentsiorako sarbidean emakumearen gizarte-zerbitzua emateko denbora egiazki onartzeko legean edo Zigor Kodearen 315. artikuluko 3. atala indargabetzeko Lege Organikoan. Lanaren etorkizunari, lan merkatu digitalari edo algoritmoei eta enplegagarritasunari buruzko jardunaldietan hartu du parte.

Diputazio Iraunkorreko ordezko kidea izan da.

Espainiak Europako Kontseiluaren Parlamentuko Batzarrean duen ordezkaritzako kidea da, eta berdintasun- eta enplegu-gaiez arduratzen da. NATOko Batzar Parlamentarioan Espainiaren ordezkaritzan ere parte hartu zuen.

Defentsa Batzordeko Lehenengo idazkaria ere izan da.

Defentsa Nazionalean titulua du CESEDEN XXXVIII promozioan.

Deusto Bussines School-en "Lidergoa ekimenean eta berrikuntzan" programa egin du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaddo Gaddi

**Gaddo Gaddi** (Florentzia, 1239 inguru, Ibidem, 1312 inguru), margolaria eta Florentziako mosaikoen sortzailea izan zen, arte gotikoko estiloan. Apenas iraun duten osorik bere lanek. Taddeo Gaddiren aita izan zen. Artista gisa aktibo egon zen XIII. mendearen bigarren erdian. 

## Obra 
Hainbat obra egotzi zaizkio, horietako batzuk kalitate handikoak. Bere lanik aipagarrienen artean, Florentziako San Joan Bataiategiko gangaren mosaikoaren zati bat eta Santa Maria del Fiore katedralaren kontrafatxadako lunetaren pintura (Birjinaren koroatzea) daude, biak ere Giorgio Vasarik Gaddiri *Le Vite* liburuan egotzitutako lanak. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Gaddo Gadiri egotzitako lanak.
Elfstedenronde

**Elfstedenronde** (euskaraz: *Hamaika Herrietako Itzulia*) egun bakarreko txirrindularitza lasterketa da, Brujas hiriaren inguruan jokatzen dena

1943an sortua, ez zen jokatu 1944an, geroago 1975 eta 1986 artean eta azkenik 1990etik 2016ra. 2017an ***Bruges Cycling Classic*** izen berriarekin antolatu zen, UCI Europe Tourraren barruan eta 1.1 mailan. 2018tik aurrera, probak jatorrizko izena hartu zuen berriro ere.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ride Bruges - Bruges Classic - Elfstedenronde - *Sitiodeciclismo.net*
* Elfstedenronde - *Cqranking.com*
* Elfstedenronde - *Firstcycling.com*
Eneko Valdésen heriotza

**Eneko Valdés** (1988-2024ko otsailaren 2a) gazteak drogen eraginez agerraldi psikotiko betean Poliziaren laguntza eskatu zuen Astigarragan, kokaina kontsumitu ondoren. Hasieran udaltzainak laguntzen saiatu ziren Ertzaintzaren Bizkor taldeak ardura hartu arte. Familiaren ustez Ertzaintzak gizona bortizki tratatu zuen eta anbulantzian sartu zutenerako hilda zegoen. Ertzainek esku hartu ordez anbulantzian eraman izan balute, Eneko Valdés oraindik bizirik izango zatekeela dio familiak. Auzitegian salaketa jarri eta Arartekora ere jo zuten.
Hedabide batzuek Juan Calvo kasuarekin parekatu dute.

## Gertaera 
Kokaina hartu ostean, delirio eta paranoia egoera batean sartu zen Valdés: tiro egiten ari zitzaizkiola pentsatu eta laguntza eskatzen hasi zen, izututa. Bizilagunek galdetu zioten ea Polizia deitzea nahi zuen, eta baietz. Astigarragako udaltzainak gerturatu ziren eta lasaitzen saiatu ziren, Valdésen eta ustezko erasotzaileen artean zeudela esan zioten, segituan anbulantziara jaitsiko zutela. 

Ertzaintzaren Bizkor unitateak atarian esku hartu zuen, eta ordura arte laguntzen ari zen erizain bizilagunari esan zioten aldentzeko. Berdina esan zioten Eneko Valdésen bikotekideari, lanetik iritsi zenean. Handik gutxira, Valdés anbulantziara jaitsi zuten, ohatilan etzanda, geldi. Familiaren bertsioak dio ordurako hilda zegoela Valdés, baina Ertzaintzak dio anbulantzian hil zela.

## Ertzaintzak esana 
Ertzaintzaren Kontrolerako Batzordean ertzainek adierazi dute gizona immobilizatu baino ez zutela egin, eskuak eta hankak helduz, “ekintza deskontrolatu eta biolentoak saiheste aldera”.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Juan Calvo

## Kanpo estekak 
* Arantza Iraola: "Familia batek salatu du eldarnioak jota zegoen gizon bat ertzainek bortxaz tratatu zutela, eta hil egin zela", *Berria*, 2024/03/20.
Mano de hierro

***Mano de hierro*** () espainiar telesail dramatikoa da, Lluís Quílezek Netflixerako sortua.

## Sinopsia 
Joaquin Manchado da protagonista nagusia, urtean 30.000 kilo kokaina ingururen ezkutuko trafikoaz arduratzen den portuko terminal nagusiko buruzagia. Aldi berean aberasgarri eta behartu diruditen *flashback*-en ezagutuko dute ikusleek langile klaseko eta gaztaro gatazkatsuko gizonaren iragana. Orain jaun eta jabe da itsas portuan, eta ukiezin sentitzen da, bere esanetara baititu Guardia Zibilaren eta Udaltzaingoaren konfiantzazko agenteak.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Remembrance of Earth's Past

'''''Remembrance of Earth's Past'''* (Txineraz: 地球往事., *Dìqiú Wǎngshì,'' literalki 'Lurraren iragana", baina ingelesetik itzuliz gero, *Lurraren iraganaren oroitzapena*) Liu Cixin idazle txinatarraren zientzia-fikziozko eleberri trilogia da. 

Trilogiaren hiru liburuak dira *Hiru Gorputzen Problema (The Three-Budy Problem), Baso Iluna (The Dark Forest),* eta ''Heriotzaren Amaiera (Death's End),* txineraz argitaratuak hiruak originalki. Trilogiaren lehen alearen izenburua ere erabiltzen da trilogia identifikatzeko ohikoan.

## Argumentua 
Trilogiaren funtsa da Lurrak kontaktu egiten duela Alpha Centauri izarraren inguruan garatutako zibilizazio estralurtar batekin, Trisolaris planetako biztanleekin. Gizateriak handik inbasioa datorrela jakingo du, eta mendeetako prestakuntza beharko dute prestatu lurtarrek horri aurre egiteko.

## Egokitzapenak 
2016rako irudiz eta trailerrez Txinan film bat egingo zela iragarri zen,

2023an Txinan 30 ataleko telesaila estreinatu zen, *Hiru Gorputzak* (txineraz 三體; pinyin: *sān tǐ)* Tencent Interneteko erraldoi txinatarraren bideo streaming konpainiaren bidez. Lehen liburuko kontakizuna bakarrik hartu zuen 2023ko denboraldi horrek.

2024an Netfixen *3 Body Problem'' telesaila estreinatu zen, lehen liburuaren izenburuan oinarrituta (baina triologiaren beste liburukietako pasarteak ere irudikatuz), eta zenbait denboraldiz garatzeko asmoarekin. Ia aldi berean Netflixen lehiakide Peacock zerbitzuak aurreko urteko telesail txinatarraren eskubideak lortu zituela jakinarazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dior

**Christian Dior SE** ( ahoskatua), normalean **Dior** (**DIOR** idatzia) deitua, Frantziako moda etxe bat da, 1947an Christian Dior diseinatzaileak Parisen sortua. Konpainia LVMH taldearena da, aktiboen % 42 kontrolatzen duena. Kenzo, Givenchy eta Louis Vuitton ere taldearenak dira.

Christian Dior Couture konpainiaren unitate operatiboak munduko goi mailako joskintza gutiziatuenaren zati bat diseinatu eta egiten du, baita *prêt-à-porter* moda, gizonezko arropa eta osagarriak ere. Christian Dior mundu osoko 160 boutique ingururen bidez funtzionatzen du, gehiago irekitzen jarraitzeko asmoekin.

1996an, konpainiaren jabeak, LVMH luxuzko taldeak, John Galliano Christian Diorren diseinatzaile buru izendatu zuen. Galliano, lehenik, bertan behera utzi zuten, eta gero, 2011ko martxoan, Parisko kafe batean izandako gertakari baten ondorioz, non diseinatzaileak, mozkortuta, bikote judu bat iraindu zuen, "Hitler maite dut" edo "Zuek bezalako jendeak hilda egon beharko luke (...) denak gaseztatuak izan beharko zuketen" bezalako baieztapenak eginez.

1998an Gerbe Paris erosi zuen, galtzetin fabrikatzaile frantziarra. Bernard Arnaulten negozio inperioaren zati handienetako bat da, munduko pertsonarik aberatsenetakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enpresaren webgunea
3 Body Problem

***3 Body Problem*** () David Benioff, D. B. Weiss eta Alexander Wook showrunner gisa sortutako zientzia-fikziozko telesail estatubatuarra da. 2024ko martxoaren 21ean estreinatu zen Netflixen, euskarazko azpidatziekin eskainia aukeren artean.

## Jatorria 
Liu Cixin nobelagile txinatarrak 2008an argitaratu zuen *Hiru Gorputzen Problema* zientzia fikziozko eleberria, ''Remembrance of Earth's Past* trilogiaren lehen zatia. Gure planetatik harago bizitza topatzeak giza espeziearengan sor litzakeen dilemak dira narrazioaren ardatza. 

Zibilizazio estralurtar horri Trisolaris esaten zaio liburuen gaztelaniaz, frantses eta ingelesezko itzulpenetan, baina telesailean jatorrizko izen txinatarra ageri da ingelesez dihardutenean ere: San Ti zibilizazioa dira (三體; pinyin: *sān tǐ* ; Hiru gorputzak) eta estralurtarrak *San-Tiak* dira euskarazko azpidatzietan. 

2024ko martxoan estreinatu zen munduan Netflixen telesail hau, non eta urtenete lehenago Txinan 30 ataleko telesail bat estreinatu zen, *Hiru Gorputzak* (hain zuzen ere, 三體 / S*ān Tǐ izenez)* Tencent Interneteko erraldoi txinatarraren bideo streaming konpainiaren bidez. Netflixekoa estreinatzearekin batera streaming kate honen lehiakide Peacock zerbitzuak telesail txinatarraren eskubideak lortu zituela jakinarazi zuen.

## Abiapuntua 
Ye Wenjie astrofisikari txinatarrak haurra zela kusi zuen bere aita fisikaria nola bortizki tratatu eta hil zuten Txinako Iraultza Kulturalean. Geroago, armadak erreklutatu egin zuen bere ezagutza zientifikoa zela eta, eta urruneko eskualde batean radar sekretuko base batera bidali zuten, non irrati-teleskopio batekin esperimentuak egiten dituzte. Txinako 1960ko hamarkadako gertaera horiek *flashback* eta *flasforward''ekin nahasten dira 2024ko Londresko gertaerekin: lehen mailako zientzialariak suizidatzen ari dira, eta zerbitzu polizial sekretu bateko agenteak hori ikertzen ari dira.

## Aktoreak 
* Saamer Usmani: Raj Varma
* Marlo Kelly: Tatiana
* Jess Hong: Jin Cheng
* Jovan Adepo: Saul Durand
* Rosalind Chao: Ye Wenjie
* Sea Shimooka: Sophon
* John Bradley: Jack Rooney
* Eiza González: Auggie Salazar
* Liam Cunningham: Thomas Wade
* Benedict Wong: Da Shi
* Alex Sharp: Will Downing
* Jonathan Pryce: Mike Evans
* Ben Schnetzer: Mike Evans (gaztea)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doreen Allen

**Doreen Allen** (Dartford, Kent, 1879 - 1963ko ekainaren 18a) ingeles sufragista militantea zen, eta Women's Social and Political Union-eko kidea (WSPU). Espetxeratu ondoren, bortxaz elikatu zuten, eta, horregatik eman zioten gose-grebaren domina, bere "adoreagatik".

## Biografia 
Doreen Allen Dartforden (Kent) jaio zen, Edith Doreen Allchin izenarekin, Mary Annen (sortzez Amos, 1838-1924) eta John James Allchin (1836–1903) eraikitzailearen hamar seme-alabetako bat zen. 1905ean, Melville Hodsoll Allenekin (1879-1932) ezkondu zen. Melville Hodsoll Allen Londresko Burtsan lan egiten zuen, eta Lehen Mundu Gerran kapitain gisa aritu zen Queen's Own Royal West Kent Regiment-en. 

Women's Social and Political Union-en kristal-hauste kanpainan parte hartzeagatik 1912ko martxoan atxilotu ondoren, Bow Street Magistrates' Courten agertu zen 1912ko martxoaren 12an, Londresko saioetan epaiketara itzuli aurretik 1912ko martxoaren 19an: Hollowayko kartzelan lau hilabeteko kartzela-zigorra ezarri zioten. Han, gose-greba bat hasi zuen, eta bortxaz elikatu zuten.
ezkerrera|thumb|156x156px| Sufragisten zapia
Mary Ann Aldham izan zen Hollowayko kartzelan Dorren Allenekin preso egon zenetako bat, eta bi haien sinadurak Janie Terrerok brodatutako Sufragisten zapian daude. Beste behin, emakume batzuek *Veneziako merkataria* obraren eszena bat interpretatu zuten, Evaline Hilda Burkitt Shylocken paperean eta Allen bera Narissaren paperean. Askatzean, Allenek emakumeen boto-eskubidearen aldeko jarduera politikoei ekin zien berriz.

Sir Geoffrey Cuthbert Allchin KCBE, CMG, MC (1895-1968), Marokoko enbaxadore britainiarraren izeba zen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Emakumeen boto-eskubidea
* Hunger Strike Medal
* Sufragisten zapia
* Suffragette
* Sufragisten zerrenda
* Sufragisten zapia
* *Suffragette* filma

## Kanpo estekak
Sleepwalkers (1992ko filma)

***Sleepwalkers*** edo '''''Stephen King's Sleepwalkers'''*, euskaraz *Loibiltariak* edo *Stephen Kingen Loibiltariak'', 1992ko Mick Garris estatubatuarrak zuzendutako beldurrezko film bat da. Gidoia Stephen King idazleak idatzi zuen. Brian Krause, Mädchen Amick  eta Alice Krige aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Charles Brady (Brian Krause) eta bere ama, Mary (Alice Krige), mundu honetakoak ez diren beharrak dituzten arraza hilkor baten azken kideak dira. Loibiltariak dira, gazte birjinen bizi indarraz elikatuz bakarrik bizirauteko gai diren izakiak. ere itxura fisikoa aldatzeko gai dira, eta beren patua inor haietaz ohartu ez dadin munduan barna harat-honata eta beti haien hurrengo biktimen bila ibiltzea da.

## Aktoreak 
* Brian Krause: Charles Brady
* Alice Krige: Mary Brady 
* Mädchen Amick: Tanya Robertson
* Lyman Ward: Donald Robertson
* Cindy Pickett: Helen Robertson
* Ron Perlman: Soames kapitaina
* Jim Haynie: Ira Stevens sheriffa
* Dan Martin: Andy Simpson udaltzaina
* Lucy Boryer: Jeanette
* Glenn Shadix: Fallows jauna
* Sparks: Clovis
* Stephen King: Hilerriko zaindaria
* John Landis: Laborategiko teknikaria
* Joe Dante: Laborategiko laguntzailea
* Clive Barker: Forentsea
* Tobe Hooper: Forentsea
* Mark Hamill: Jenkins sheriffa (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Santiago Echeverria

**Santiago Echeverría** (1990eko martxoaren 28a) argentinar futbolari profesionala da.  2008an hasi zuen bere ibilbidea Argentinako Talleres kirol klubean. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Hiru gorputzen problema (eleberria)

***Hiru gorputzen problema*** (Txineraz, 三体, pinyin: *sān tǐ*; *hiru gorputzak,* eta ingelesez *The Three-Body Problem*) Liu Cixin zientzia-fikziozko idazle txinatarraren trilogia bateko lehen liburua da.  ''Remembrance of Earth's Past* trilogiako lehen alea izan zen, 2006an argitaratua. Izenburuak argumentuan garrantzia duen problema matematiko bati egiten dio erreferentzia: hiru gorputzen problema grabitazionalari.

Liburuan hainbat gai ukitzen ditu Liuk: fisika aurreratua (soken teoriako dimentsio infinitesimalak bereziki), errealitate birtualeko jokoak, joera post-humanistak, SETI programa (adimen estralurtarraren bilaketa), eta Alpha Centauri sistemarekin komunikatzeko egon daitezkeen aukerak. Hain zuzen ere, hiru gorputzen problema, sistema horren egonkortasunari dagokion problema matematiko latz bat da, berebiziko garrantzia duena traman. 

Testuinguru historikoa ere interesgarria da. Batetik, istorioaren aurrekariak 1966 eta 1967. urteetan hasten dira, Iraultza Kultural Txinatarreko indarkeria urteetan eta Gerra Hotzaren testuinguruan, eta kokapen garaikidea, berriz, 21. mendearen lehen erdian kalkulatu daiteke, dagoeneko Txina tekno-potentzia nagusietako bat denik, inbidiarik gabe AEBekin alderatuta.

Eleberrian, Alpha Centauri da 3-gorputzen problema bizi duen sistema, 3 izarreko sistema baita hura. Elkarren arteko grabitate indarren eta orbiten kalkulu beharbada ezinezkoa da 3-gorputzen problema eleberrian, eta problema horri etengabe aurre egin beharra da eleberriko alphacentauritarren egitekoa.

Kontua da alphacentauritarrek "misio" bat bidaltzen dutela Lurrera. Mikro-misioa da, izatez: argiaren abiaduratik gertu bizkortu ahal izateko bidaia, protoi bat da alphacentauritarrek bidaltzen dutena. Hori bai, beren teknologia aurreratuarekin, protoiaren baitan "tolestutako" infra-dimentsio fisikoetan, destolestuz gero, ia masarik gabeko baina neurri tri-dimentsional izugarriko sistema konplexu eta adimentsu bat askatzen duena.

## Egokitzapenak 
2016rako irudiz eta trailerrez Txinan film bat egingo zela iragarri zen,

2023an Txinan 30 ataleko telesaila estreinatu zen, *Hiru gorputzak* (txineraz 三體; pinyin: *sān tǐ)* Tencent Interneteko erraldoi txinatarraren bideo streaming konpainiaren bidez.

2024an Netfixen *3 Body Problem'' telesaila estreinatu zen, lehen liburuaren izenburuan oinarrituta, eta zenbait denboraldiz garatzeko asmoarekin. Telesailaren lehen denboraldian, trilogiako 2. eta 3. liburuetako pasarteak ere irudikatuak agertzen dira, baina beste denboraldi batzuk ere etorriko direla ematen du.

2024an Netflixen lehiakide Peacock zerbitzuak aurreko urteko telesail txinatarraren eskubideak lortu zituela jakinarazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2017ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa

**2017ko Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketa** Emakumezkoen Sei Nazioen Txapelketaren 16. edizioa izan zen. 2017ko otsailaren 3tik martxoaren 18ra jokatu zen, Eskozia, Frantzia, Gales, Ingalaterra, Irlanda eta Italiako selekzioen artean. Ingalaterrak irabazi zuen txapelketa, eta baita Slam nagusia ere.

## Taldeak 
*  Eskozia
*  Frantzia
*  Gales
*  Ingalaterra
* 20px|Irlanda Irlanda
*  Italia

## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Entseguak
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 || **Ingalaterra**||**27**|| 5|| 5||0 || 0 || 216 || 35 || +181 || 36
|-
| 2 ||20px|Irlanda Irlanda ||**18**|| 5||4 ||0 ||1 || 81 || 69 || +12 || 12
|-
| 3 || Frantzia ||**16**||5 ||3||0 ||2 ||145 ||63 ||+82 || 21
|-
| 4 || Eskozia ||**9**||5 ||2 ||0 ||3 ||44 ||167 ||-123 || 6
|-
| 5 || Gales ||**6**||5 ||1 ||0 ||4 ||60||137 ||-77 || 8
|-
| 6 || Italia ||**1**||5 ||0 ||0 ||5 ||43||118 ||-75 || 7
|-
|}

## Estatistikak 
### Tantogile onenak 
### Entsegugile onenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Givenchy

**Givenchy** ( ahoskatua) Frantziako moda etxe bat da, 1952an Hubert de Givenchy diseinatzaileak Parisen sortua. Konpainia, Kenzo, Dior edota Louis Vuittonekin batera, LVMH taldearena da.

1996an, konpainiaren jabeak, LVMH luxuzko taldeak, John Galliano Christian Diorren diseinatzaile buru izendatu zuen. Galliano, lehenik, bertan behera utzi zuten, eta gero, 2011ko martxoan, Parisko kafe batean izandako gertakari baten ondorioz, non diseinatzaileak, mozkortuta, bikote judu bat iraindu zuen, "Hitler maite dut" edo "Zuek bezalako jendeak hilda egon beharko luke (...) denak gaseztatuak izan beharko zuketen" bezalako baieztapenak eginez. 
2001ean, Julien McDonald diseinatzailea emakumezkoen arropa-lineen zuzendari artistiko izendatu zuten, eta 2003an, berriz, Ozwald Boateng gizonezkoen lerroaren diseinatzaile. 2008an Riccardo Tisci izendatu zuten enpresaren zuzendari sortzaile, 2020ra arte. Arropa-bildumetan goi-mailako joskintza dago, baita gizon eta emakumeentzako prêt-à-porter jantziak ere. Gaur egun, Matthew Williamsek gidatzen du *maison* frantziarraren gidaritza, Riccardo Tisciren oinordekoa baita, gazteagoa eta kirolagoa den estilo batekin, sinaduraren ikono eta artxiboetatik aldentzen dena. 2008ko maiatzean, Ricardo Tisci Givenchyren gizonentzako dibisioko gizonezkoen lerroaren eta diseinu-osagarrien zuzendari artistiko izendatu zuten, eta, geroago, 2017ra arte, markaren kargu egin zen, eta orduan ordezkatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enpresaren webgunea
Cristóbal Balenciaga (telesaila)

***Cristóbal Balenciaga*** euskal telesail dramatikoa da, Aitor Arregik, Jon Garañok, Jose Mari Goenagak eta Lourdes Iglesiasek Disney+erako sortua, Cristobal Balentziagaren bizitza irudikatzen duena. Gidoietan aurreko lauek egin zuten lan. Irusoinek eta Moriarti Produkzioek ekoiztu zuten.

## Ekoizpena 
2022ko ekainean hasi zen filmaketan. Lokalizazioetan Euskal Herriko tokiak daude (Getaria, Donostia, Irun, Azpeitia, Hondarribia, Gasteiz, Biarritz, Iruñea eta Balmaseda) eta kanpokoak (Madril, Paris, Bordele, Tolosa-Okzitania).

2022ko irailean, Donostiako Zinemaldiko ekitaldi batean, lehen irudi promozionalak erakutsi zitutzen, *Balenciaga* izena iragarriz telesailerako. Gero, *Cristóbal* izena gehitu zioten produktu amaituari.

Aurreestreinaldi bat egin zen Donostiako Antzoki Zaharrean (hiru atal emanez) 2024ko urtarrilaren 22an, eta jarraian Disney+ zerbitzuan jarri zuten,

Frantsesa, ingelesa edo gaztelania entzuten diren bezala, pertsonaia euskaldunak euskaraz ageri dira naturaltasunez Parisen zein Getarian, eta Alberto San Juan aktore nagusiak egindako ahalegina nabarmendu zuten iruzkinek. eta musika Alberto Iglesiasena izan zen.

## Sinopsia 
1937an, Espainiako elite eta aristokrazia janzten Madril eta Donostiako bere tailerrekin ibilbide arrakastatsua egin ondoren, Cristobal Balentziaga diseinatzaileak nazioarteko jauzia eman zuen Parisen, Frantzian, goi mailako joskintzako bere lehen bilduma aurkeztuz. Hala ere, Espainian joera markatzen zuten diseinuek ez dute funtzionatzen Paris bihurtu den modaren inperio sofistikatuan, non Chanel, Dior eta Givenchy goi mailako joskintzaren erreferentea diren. Bere bizitzako alderdi guztietan kontrola lortzeko duen obsesioak gidatuta, Balentziagak bere estiloa definituko du historiaren diseinatzaile handienetako bat izan arte.

## Aktoreak 
### Aktore gonbidatuak: 
* Iñaki Beraetxe: Juan Martin (2 - 3. atalak)
* Miren Gojenola (2 - 3. atalak)
* Ximun Fuchs (2. atala)
* Carlos Zabala (2. atala)
* Jon Ander Urresti (3. atala ; 5 - 6. atalak)
* Itxaso Quintana (3. atala ; 5 - 6. atalak)
* Jose Mari Berasategi (3. atala)
* Jon Ander Alonso: Fernando (4 - 6. atalak)
* Javier Barandiaran (4 - 6. atalak)
* Yvytte Filanc (4. atala)
* Marc Schardan (4. atala)
* Alfonso Diez (5 - 6. atalak)
* Naiara Carmona (5 - 6. atalak)
* Montse Mostaza (5. atala)
* Dorleta Urretabizkaia (5. atala)
* Nagore Aranburu: Felisa (5 - 6. atalak)
* Nati Ortiz de Zarate  (5. atala)
* Iñigo Aranburu (6. atala)
* Mariasun Pagoaga: Maritxu (6. atala)
* Joanes Passicot: (6. atala)
* Manex Fuchs  (6. atala)

## Atalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lander Olasagasti

**Lander Olasagasti Guillén** (Donostia, Gipuzkoa, 2004ko martxoaren 26a-) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Atezain lanetan aritzen da. Errealaren harrobian hezia 2016tik, Berion jokatu du eta Sansen deitua izan da.

## Kirol Ibilbidea 
*2025ko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.realsociedad.eus
Sonam Chuki

**Sonam Chuki** (1963ko apirilaren 7a) arkularia da. Bhutan ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dorji Dema

**Dorji Dema** (Thimphu, 1983ko urriaren 16a) arkularia da. Bhutan ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thinley Dorji

**Thinley Dorji** (1950eko azaroaren 20a) arkularia da. Bhutan ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak