open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Saiakuntza ez-suntsitzaile

**Saiakuntza ez-suntsitzaileak** zientzian eta industrian erabiltzen diren saiakuntza teknika multzo bat da; teknika hauen bidez material, pieza edo sistema baten egoera aztertu eta ebaluatu daiteke kalterik eragin gabe, hau da, aztertu nahi den materialaren ezaugarri kimiko, fisiko, mekaniko eta dimentsionalak aldatu gabe. Saiakuntza ez-suntsitzaile metodo erabilienak ultrasoinuak, partikula magnetikoak, likido sarkorrak, erradiazioak (elektromagnetikoa nahiz partikula azpiatomikoak) eta inspekzio bisuala dira. Saiakuntza ez-suntsitzaileak oso erabiliak dira ingeniaritza mekanikoan (batez ere autogintza industrian eta industria aeronautikoan), ingeniaritza elektrikoan, eraikuntzan, herri-lan ingeniaritzan, ingeniaritza nuklearrean, industria petrokimikoan, medikuntzan eta artelanen kontserbazio eta zaharberritzean.

## Kanpo estekak
QRpedia

**QRpedia**, QR kodeak erabiltzen dituen mugikorrentzako web sistema bat da. Sistema honi esker Wikipedia artikuluak zabaldu ahal dira mugikorraren konfigurazio-hizkuntzan. QR kodeak modu errazean sortu eta *Uniform Resource Identifier*-etara (URI) zuzenean lotu daitezke, baina QRpediak funtzionaltasun gehigarri bat eransten du: mugikorraren erabilpen-hizkuntza antzeman dezake.

## Historia 
QRpedia Roger Bamkin-ek irudikatu zuen, garai artan Wikimedia UK-eko lehendakaria, eta Terence Eden-ek garatu zuen. 2011ko apirilaren 19an lehen aldiz aurkeztu zen Derby-ko museoan, Ingalaterran, eta ordutik, hainbat erakundek erabili dute, batez ere Erresuma Batuko, Estatu Batuetako eta Espainiako museoek, bisitariarentzako informazioa gehigarri gisa. 2012. urtean zehar, Monmouth, Galesen, herri guzti sistema honen bidez osatzen lehena izan zen. Occupy mugimenduak bere afixetarako ere erabili izan du.

Proiektuaren iturri-kodea librea da MIT lizentziapean.

## Erabilpenak 

Fitxategi:Orrey QR.jpg|Derby Museoko margo baten etiketa, *A Philosopher Lecturing on the Orrery* Wikipediako artikulura lotzen duen QRpedia kodea erakusten duela. 2012ko otsailean 19 hizkuntzetara itzulia zegoen.
Fitxategi:TCMI Carousel QRpedia Label.jpg| Etiketa bat Indianapolisko Haurren Museoan QRpedia kodea erabiltzen bisitariak Wikipediako *Broad Ripple Park Carousel* artikulura eramateko.
Fitxategi:QRpedia plaque for Shire Hall, Monmouth.jpg|Zeramikako plaka QRpedia kodearekin Monmoutheko Shire Hall-ean, Monmouthpedia egitasmoaren barruan.
Fitxategi:QRpedia in Prague 10 2.JPG|Esmaltezko ikurra QRpedia kodearekin Pragako Ama Birjinaren Jaiotzaren Elizan, Txekiar Errepublikan.
Fitxategi:Vasamuseet, Samtidigt-Meanwhile Wikipedia touch table demo long.webm|Qrpedia kodeen erabilpena ukimen-mahai baten gainean erakusten duen bideoa. Ukimen-taula Samtidigt/Meanwhile erakusketan erabili zen Vasa Museoan, Stockholmen, Suedian.
Fitxategi:QR faktoria3.jpg|QR kodeak eta letrak egurrean grabatzen, laser-grabagailu batekin.
Fitxategi:Uliako lorebaratzak 2016-5-33.jpg|QR kodeak eta letrak egurrezko oholetan grabatuta.
File:QRpedia Banbu.jpg|Informazioa ematen duen eta Wikipediarekin lotzen duen QR kode bat egurrezko oholtxo batean inprimatua, Donostiako Uliako parkean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Amarapedia. (Donostia).
* Monmouthpedia. (Gales).
* Gibraltarpedia. (Gibraltar).
* Herripedia.
* Freopedia. (Australia).
* Toodyaypedia. (Australia).
* Yorkpedia. (Australia).

## Kanpo estekak 
* QRpedia webgune ofiziala.
Villanueva de los Infantes

**Villanueva de los Infantes** izenak adiera hauek ditu:

* **Villanueva de los Infantes (Ciudad Real)**, Gaztela-Mantxako, Ciudad Realeko udalerria da
* **Villanueva de los Infantes (Valladolid)**, Gaztela eta Leon, Valladolideko udalerria da

## Ikus, gainera 
* Villanueva
Vilanova

**Vilanova** izenak adiera hauek ditu:

## Pertsonak 
* Tito Vilanova (1968-2014), kataluniar futbolari eta entrenatzailea zen

## Lekuak 
### Espainia 
#### Katalunian 
* Vilanova d'Escornalbou
* Vilanova de Bellpuig
* Vilanova de l'Aguda
* Vilanova de Meià
* Vilanova de Prades
* Vilanova de Sau
* Vilanova de Segrià
* Vilanova del Camí
* Vilanova del Vallès
* Vilanova de la Barca
* Vilanova i la Geltrú

#### Galiziako 
* Vilanova de Arousa

#### Valentziako Erkidegoa 
* Vilanova d'Alcolea

## Ikus, gainera 
* Villanueva
K-9 (filma)

**K-9** () 1989ko Rod Daniel estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko komedia filma bat da. James Belushi, Jerry Lee eta Mel Harris aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Michael Dooley (James Belushi) San Diego hiriko poliziako detektibe odolberoak Lyman (Kevin Tighe) izeneko nazioarteko droga-trafikatzailea ikertzen ari da. Brannigan (Ed O'Neill) sarjentuak laguntzeko asmoz Michaeli drogen atzematean bereziki trebatu duten Jerry Lee alemaniar artzain polizia-txakurra emango dio.

Bi lankide berriek, gizasemeak nahiz txakurrak, Lyman atxilotu eta espetxeratzen saiatuko dira, baina Dooleyk lasterrera bere txakurra bihurria izateaz gain berak uste baina buruargiagoa dela eta nahi duenean bakarrik jarduten duela jabetuko da.

## Aktoreak 
* James Belushi: Michael Dooley detektibea
* Mel Harris: Tracy
* Kevin Tighe: Lyman
* Ed O'Neill: K-9 Brannigan sarjentua
* Jerry Lee: bere burua, polizia-txakurra
* James Handy: Byers tenientea
* Sherman Howard: Dillon
* Daniel Davis: Halstead
* Cotter Smith: Gilliam
* John Snyder: Freddie
* Pruitt Taylor Vince: Benny mandoa
* Jeff Allin: Chad
* David Haskell: Doktorea
* Alan Blumenfeld: auto saltzailea
* William Sadler (kredituetan Bill Sadler gisa): Don saltzailea
* Dan Castallaneta: hoteleko jatetxeko harreragilea (kameoa)

## Kanpo estekak 
* *K-9* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *K-9* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
CAF Txapeldunen Liga

**CAF Txapeldunen Liga** (izen osoa ingelesez, *Confederation of African Football Champions League*) Afrikan jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1964an abiatu zen eta 1997an UEFAko Txapeldunen Ligaren antzeko formatua hartu zuen, zortzi taldeen arteko ligaxka fasea hain zuzen ere. Gaur egun txapelketaren irabazleak FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatzen du.

## Podiuma 
## Palmaresa 
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ 1967an Asante Kotoko ez zen hirugarren partidara azaldu eta TP Mazembe bihurtu zen txapelduna.
* ² 2009an TP Mazembek kanpoan sarturiko golarengatik irabazi zuen. 2014an ere ES Sétif arrazoi berarengatik izan zen txapelduna.
* ³ 2018-19 denboraldian finaleko lehenengo partida Tunmisian jokatu eta 1-1 emaitza izan zen. Bigarren partidan Esperancek gola sartu eta marokoarrek desadostasuna erakutsiz partida oztopatu zuten. 80 minutuz geldi egon ondoren arbitroak tunisiarrei eman zien garaipena.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa

## Kanpo estekak
Ciudad del Este

**Ciudad del Este** Paraguaiko hiria da, Alto Paraná departamenduko hiriburua dena. Paraná ibaiak banatzen du Foz do Iguaçu hiri brasildarretik.

Herrialdeko bigarren hiririk nagusiena da Asuncion ondoren. 2008an 320.782 biztanle zituen.

## Klima 
## Iruditegia 

Ciudad del Este 20120427 418.jpg
3 de febrero.jpg
Alto Parana 20120427 516.jpg
Ciudaddeleste1106hs2.jpg

## Kanpo estekak 
*  Hiriaren webgune ofiziala
Merina etnia

**Merina etnia** () Madagaskarreko talde etniko nagusia da, eta herrialdean dauden hamazortzi talde etniko ofizialetako bat da. Antananarivo probintzian dago haien lurralde nagusia, uhartearen erdialdean. XVIII. mendetik aurrera merinen boterea uhartearen gainerako tokietara hedatu zen, eta azkenerako osorik haien gidaritzapean batu zen uharte osoa. 1895-96 urteetan frantziarrek Madagaskar kolonizatu zuten eta 1897an merina monarkia abolitu zuten.

## Kanpo estekak
Star Trek: The Motion Picture

**Star Trek: The Motion Picture** (euskaraz *Star Trek: Filma*) 1979ko Robert Wise estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zientzia-fikziozko filma bat da. William Shatner, Leonard Nimoy, DeForest Kelley, James Doohan, Walter Koenig, Nichelle Nichols, George Takei, Persis Khambatta eta Stephen Collins aktoreek antzeztu zuten.

Gene Roddenberry gidoigile eta ekoizlearen *Star Trek* telesaila ospetsuan oinarritutako film saileko lehenbiziko filma izan zen, ondoren jarraipen ugari izan zituen: *Star Trek II: The Wrath of Khan* (1982), *Star Trek III: The Search for Spock* (1984), *Star Trek IV: The Voyage Home* (1986), *Star Trek V: The Final Frontier* (1989), *Star Trek VI: The Undiscovered Country* (1991), *Star Trek: Generations* (1994), *Star Trek: First Contact* (1996), *Star Trek: Insurrection* (1998), *Star Trek: Nemesis* (2002), *Star Trek* (2009), *Star Trek Into Darkness* (2013) eta *Star Trek Beyond* (2016).

## Argumentua 
XXIII. mendea. Oraingoan Enterprise espaziontziko James T. Kirk (William Shatner) almiranteari misio zail baten ardura eman diote: Lurrarekin talka egin eta sekulako hondamendia gauzatu dezakeen espazioko objektu bat geldiaraztea. Spock komandantea (Leonard Nimoy), Willard Decker kapitaina (Stephen Collins), Ilia tenientea (Persis Khambatta), eta McCoy medikuak (DeForest Kelley) Kirki izaera ezezaguneko espaziotik datorren objetu hori gelditzeko betebeharrean lagunduko diote, objektu horrek dirudienez estralurtar jatorriko adimen baten mende dago. Enterprisek objektu edo izaki horrkin topo egin eta bere erdigunean barneratzen saiatuko da.

## Aktoreak 
## Saila 
* *Star Trek II: The Wrath of Khan* (1982)
* *Star Trek III: The Search for Spock* (1984)
* *Star Trek IV: The Voyage Home* (1986)
* *Star Trek V: The Final Frontier* (1989)
* *Star Trek VI: The Undiscovered Country* (1991)
* *Star Trek: Generations* (1994)
* *Star Trek: First Contact* (1996)
* *Star Trek: Insurrection* (1998)
* *Star Trek: Nemesis* (2002)
* *Star Trek* (2009)
* *Star Trek Into Darkness* (2013)
* *Star Trek Beyond* (2016)

## Kanpo estekak 
* *Star Trek: The Motion Picture* filmaren fitxa Startk.com webgunean 
* *Star Trek: The Motion Picture* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Baabda

**Baabda** () Libanoko hiria da, izen bereko barrutiko eta Libano Mendiko eskualdeko hiriburua dena.

Beirutetik hegoaldean kokaturik, Baabdako jauregia herrialdeko presidentearen egoitza da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zahleh

**Zahleh** ( &nbsp; ahoskatua; ) Libanoko hiria da, Bekaa eskualdeko hiriburua dena.

Beirutetik 55 kilometrotara kokaturik, herrialdeko laugarren hiririk populatuena da. Biztanle gehienak greziar katolikoak edo melkitak dira.

## Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nabatieh

**Nabatieh** (; ) Libanoko hiria da, izen bereko barrutiko eta eskualdeko hiriburua dena.

Jabal Amel edo hegoaldeko Libanoko herriburua, biztanleriaren gehiengoa xiita da, gutxiengo greziar katoliko inportantea ere izanik.

## Nabatiehtar ospetsuak 
*Ahmad Rida (1872 – 1953)
*Muhammad Jaber Al Safa  (1875 – 1945)
*Ahmed Aref El-Zein  (1884 – 1960)
*Hassan Kamel Al-Sabbah (1894 – 1935) 
*Hisham Jaber  (1942 – )
*Yassine Jaber  (1951- )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ozeaniako Txapeldunen Liga

**Ozeaniako Txapeldunen Liga** (izen osoa ingelesez, *Oceania Football Confederation Champions League*) Ozeanian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. Auckland City FC da garaipen gehien lortu dituen taldea. Gaur egun txapelketaren irabazleak FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatzen du.

## Historia 
1987an izan zen lehen ekitaldia baina 1999 arte ez zen bigarrena egin. Hurrengo urteetan ere jarraikortasun handirik ez zuen izan. 2006 artean *Oceania Club Championship* (Ozeaniako taldeen txapelketa) izena izan zuen eta talde australiarrak izan ziren nagusi.

2007an UEFAko Txapeldunen Ligaren antzeko formatua hartu zuen, talde onenen arteko ligaxka fasea hain zuzen ere. Ordutik aurrera Zeelanda Berriko taldeak izan dira dominatzaileak.

## Podiuma 
## Palmaresa 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak
* ¹ Kanpoan sartutako golari esker 2007an Waitakere United izan zen txapelduna.
* ² COVID-19 pandemiaren erruz txapelketa bertan behera gelditu zen.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa

## Kanpo estekak
Hyperoartia

**Hyperoartia** edo **Petromyzontida** ornodunen talde bat da, egungo lanproiak eta bere senide fosilak barnean dituena.

Adituen artean barailarik gabeko ornodunen barnean sailkatzea zalantzazkoa da, dibertsitate fosil urria dagoelako. Hona hemen egungo kideak:
* *Jamoytius* generoa (fosil)
* *Endeiolepis* generoa (fosil)
* *Euphanerops* generoa (fosil)
* Petromyzontiformes ordena – lanproiak

## Kanpo estekak
Armeniar

**Armeniarrak** (,  ahoskatua) Armeniar goi-ordokian jatorria duen talde etnikoa da.

Armeniarrek Armenia eta *de facto* independentea den Karabakh Garai Errepublikako biztanleria osatzen dute. Gainera, mundu osoan 5 milioi laguneko diaspora dago, Errusian, Estatu Batuetan, Frantzian, Georgian, Iranen, Libanon eta Sirian komunitate inportanteak dituena. Irango eta Errusiako komunitateak izan ezik, armeniar genozidioak sortu zuen diaspora.

Armeniar gehienak Armeniar Eliza Apostolikoaren kideak dira. IV. mendearen hasieran, Armeniako Erresuma kristautasuna estatu-erlijio izendatu zuen lehendabizikoa izan zen.

Armeniera dute ama hizkuntza. Elkarrekiko ulergarritasun osoa duten bere bi aldaerak ditu: ekialdeko eta mendebaldekoa. Mesrop Maxtotsek 405ean armeniar alfabeto asmatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villanueva

**Villanueva** (hitzez hitz, *hiri* *berri*), Espainiako eta gaztelera hitz egiten den hainbat herrialdetako udalerrien izena da:

## Lekuak 
### Espainia 
#### Andaluzia 
##### Granadako probintzia 
* Villanueva de las Torres
* Villanueva Mesía

##### Huelvako probintzia 
* Villanueva de las Cruces
* Villanueva de los Castillejos

##### Jaéngo probintzia 
* Villanueva de la Reina
* Villanueva del Arzobispo

##### Kordobako probintzia 
* Villanueva de Córdoba
* Villanueva del Duque
* Villanueva del Rey

##### Málagako probintzia 
* Villanueva de Cauche
* Villanueva de la Concepción
* Villanueva de Algaidas
* Villanueva del Rosario
* Villanueva del Trabuco
* Villanueva de Tapia

##### Sevillako probintzia 
* Villanueva del Ariscal
* Villanueva del Río y Minas
* Villanueva de San Juan

#### Aragoi 
* Villanueva de Sigena
* Villanueva del Rebollar de la Sierra
* Villanueva de Gállego
* Villanueva de Jiloca

#### Gaztela eta Leon 
##### Ávilako probintzia 
* Villanueva de Gómez
* Villanueva del Aceral
* Villanueva de Ávila
* Villanueva del Campillo

##### Burgosko probintzia 
* Villanueva de Argaño
* Villanueva de Carazo
* Villanueva de Gumiel
* Villanueva de Teba
* Villanueva Tobera

##### Leóngo probintzia 
* Villanueva de las Manzanas

##### Palentziako probintzia 
* Villanueva del Rebollar

##### Salamancako probintzia 
* Villanueva del Conde

##### Soriako probintzia 
* Villanueva de Gormaz

##### Valladolideko probintzia 
* Villanueva de Duero
* Villanueva de la Condesa
* Villanueva de los Caballeros
* Villanueva de San Mancio

##### Zamorako probintzia 
* Villanueva de Azoague'''
* Villanueva de Campeán
* Villanueva de las Peras
* Villanueva del Campo

#### Gaztela-Mantxa 
##### Ciudad Realgo probintzia 
* Villanueva de la Fuente
* Villanueva de San Carlos

##### Cuencako probintzia 
* Villanueva de Guadamejud
* Villanueva de la Jara

##### Guadalajarako probintzia 
* Villanueva de Alcorón
* Villanueva de Argecilla
* Villanueva de la Torre

##### Toledoko probintzia 
* Villanueva de Alcardete
* Villanueva de Bogas

#### Errioxa 
* Villanueva de Cameros

#### Extremadura 
* Villanueva de la Serena
* Villanueva del Fresno
* Villanueva de la Sierra
* Villanueva de la Vera

#### Madrilgo Erkidegoa 
* Villanueva de la Cañada
* Villanueva del Pardillo
* Villanueva de Perales

#### Murtziako Eskualdea 
* Villanueva del Río Segura

#### Valentziako Erkidegoa 
* Villanueva de Viver

## Ikus, gainera 
* Vilanova
* Villanueva de los Infantes
Armeniar goi-ordokia

**Armeniar goi-ordokia** () edo **Armeniar goi-lautada** Kaukasiako goi-ordokia da, Kaukaso mendilerroaren hedapena. Gehiengoa Turkian dago baina Armenia osoa, Irango ipar- mendebaldea eta Azerbaijango mendebaldea ere hartzen ditu. 400.000 km²-ko azalera du eta tontorrik garaiena Ararat mendia (5.165 metro) da.

"Burdin Aroko epizentroa", Edengo lorategiaren balizko kokapentzat ere hartu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Star Trek II: The Wrath of Khan

***Star Trek II: The Wrath of Khan*** (euskaraz *Star Trek II: Khanen Amorrua*) 1982ko Nicholas Meyer estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako filma bat da. William Shatner, Leonard Nimoy, DeForest Kelley, James Doohan, George Takei, Walter Koenig, Nichelle Nichols, Ricardo Montalbán eta Kirstie Alley aktoreek antzeztutako filma bat da.

Gene Roddenberry gidoigile eta ekoizlearen *Star Trek* telesaila ospetsuan oinarritutako film saileko bigarren filma izan zen, *Star Trek: The Motion Picture* (1979) filmaren jarraipena da, ondoren jarraipen ugari izan zituen: *Star Trek III: The Search for Spock* (1984), *Star Trek IV: The Voyage Home* (1986), *Star Trek V: The Final Frontier* (1989), *Star Trek VI: The Undiscovered Country* (1991), *Star Trek: Generations* (1994), *Star Trek: First Contact* (1996), *Star Trek: Insurrection* (1998), *Star Trek: Nemesis* (2002), *Star Trek* (2009), *Star Trek Into Darkness* (2013) eta *Star Trek Beyond* (2016).

## Argumentua 
2285. urtea. 5 urte iraun ditun misioaren ondoren, Kirk almiranteak (William Shatner) denbora kadeteei irakasten igarotzen du. Bitartean, U.S.S. Reliant espazio-ontzia Genesis Gailua frogatzeko mundu egoki baten bila dabilela, hildako planeta batean Khan Noonieng Singh (Ricardo Montalbán) topatuko dute, XX. mendeeko Lurreko iraulitako diktadorea eta James T. Kirk almirantearen antzinako etsai amorratua. Khanek Reliant espazio-ontzia bereganatu ostean, bere zoritxar guztien nahiz planeta urrun hartan amaitu izanaz errudun egiten duen Kirk almiranteaz mendekatzea erabaki du. Hala ere, Khanen pentsamendu bidimentsionalak eta Spock jaunaren (Leonard Nimoy) sakrifizioak bere mendeku saiakerak zapuztuko ditu, azkenean Reliant espazio-ontzian doala eta Enterprise espazio-ontzia suntsitzeko asmoz Genesis Gailua leherrarazi eta leherketa horretan bertan hilko baita.

## Aktoreak 
## Saila 
* *Star Trek: The Motion Picture* (1979)
* *Star Trek III: The Search for Spock* (1984)
* *Star Trek IV: The Voyage Home* (1986)
* *Star Trek V: The Final Frontier* (1989)
* *Star Trek VI: The Undiscovered Country* (1991)
* *Star Trek: Generations* (1994)
* *Star Trek: First Contact* (1996)
* *Star Trek: Insurrection* (1998)
* *Star Trek: Nemesis* (2002)
* *Star Trek* (2009)
* *Star Trek Into Darkness* (2013)
* *Star Trek Beyond* (2016)

## Kanpo estekak 
* *Star Trek II: The Wrath of Khan* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Star Trek II: The Wrath of Khan* filmaren fitxa Startk.com webgunean 
* *Star Trek II: The Wrath of Khan* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Hayley Williams

**Hayley Nichole Williams** (Meridian, Mississippi, Estatu Batuak, 1988 abenduaren 27a) *Paramore* poprock taldean aritzeagatik ezaguna den abeslari eta konposatzaile estatubatuarra da. Taldea 2004ean sortu zuten Josh Farro, Zack Farro, Jeremy Davis eta Hayleyk berak, Tennessee-n.

Hainbat kolaborazio egin ditu, B.o.B. taldearen *airplanes* abestian besteak beste. Kolaborazio horrekin *MTV Video Music Awards 2010* sarietarako hiru izendapen lortu zituen.

## Biografia 
Joey and Cristi Williams-en alaba, Mississippi estatu estatubatuarreko Meridian herrian jaio zen. Bi ahizpaorde gazteago ditu. Bere gurasoak dibortziatu zirenean, 2002an, bere amarekin Tennessee estatuko Franklin herrira mugitu zen. Han, Brett Manning musikari eta kantu-irakaslearekin kantu klaseak hartzen hasi zen.

Bere ikastetxe berrian Josh eta Zac ezagutu zituen, beranduago haiekin sortuko zuen Paramore, baina, lehenago *The factory* taldearekin funk musikako bertsioak egiten ibili zen. 2003an Atlantic Records disketxearekin kontratu bat sinatu zuen bakarlaria izateko, baina Hayley-k nahiago izan zuen Rock banda muntatzea. Steve Robertson:
Hegoaldeko eskualdea (Libano)

**Hegoaldea** (, '''') Libanoko eskualdetako bat da.

Biztanleriaren %8a kristaua, %80a xiita eta %10a sunita da.

## Barrutiak 
* Sidon barrutia
* Jezzine barrutia
* Tiro barrutia

## Hiriak 
* Jezzine
* Sidon
* Tiro
* El-Kfeir (Kufayr az Zayt)
* Sarafand
* Kfarmelki
* Srayra

## Kanpo estekak
Iparraldeko eskualdea (Libano)

**Iparraldea** (, '''') Libanoko eskualdetako bat da.

Biztanleriaren %41,6a kristaua, %3,7a alauia eta %54,4a sunita da.

## Barrutiak 
* Akkar (Halba)
* Batroun (Batroun)
* Bsharri (Bsharri)
* Koura (Amioun)
* Miniyeh-Danniyeh barrutia (Miniyeh)
* Tripoli (Tripoli)
* Zgharta (Zgharta / Ehden)

## Kanpo estekak
Bekaa eskualdea

**Bekaa eskualdea** ( '''') Libanoko eskualdetako bat da.

Biztanleriaren %30a kristaua, %42a xiita, %25a sunita eta %3a drusoa da.

## Barrutiak 
* Zahleh
* Baalbek
* Hermel
* Rashaya
* Mendebaldeko Bekaa

## Hiriak 
* Zahleh
* Majdal Anjar
* Barelias
* Fourzol
* Baalbek
* Bodai
* Rayak
* Joub Jannine
* Al-Bireh
* Shmistar
* Anjar
* Kabelias
* Kherbet Rouha
* Nabi Ayla
* Kasarnaba
* Al Karoun
* Khirbet Qanafar
* Machgara
* Deir El Ghazal
* Qusaya
* Deir El Ahmar
* Sawiri
* El Ain

## Kanpo estekak
Roller derby

thumb
**Roller Derby**-a Estatu Batuetan sortu eta gurpil gaineko patinajea oinarri duen ukimen-kirola da. Pista obalatu baten inguruan egiten da. Jokoaren helburua talde bateko jokalari batek, denbora jakin batean, beste taldeko jokalariak gainditzea da, lurrera botea edo pistatik aterea izan gabe. Jatorrian kirol profesionala zen eta gizonek zein emakumeek jokatzen zuten. Gaur egun, roller derbya nazioarteko kirola da, mundu osoan ditu ligak eta gehien bat emakumeek praktikatzen dute. AEB-etan 78 emakumezko liga daude eta 300 liga ez ofizial existitzen omen dira mundu osoan, bereziki herrialde anglosaxoietan.

## Euskal Herrian 
Roller derbya Euskal Herrian txertatzen ari da eta 2014an gutxienez 4 talde zeuden:

* Botxo Killers (Bilbo)
* Easo Avengers eta El puticlub de la lucha (Donostia)
* Valient Bitches (Baiona)

2014an Euskal Herria lehiaketa batean ordezkatzeko elkartu ziren horietako hiru *Euskal Okela Roller Derby taldea* izenpean.

 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Natxo González

**José Ignacio González Sáenz**, Natxo González bezala ezagututa (Gasteiz, 1966ko uztailaren 29a) Euskal Herriko futbolari ohi eta entrenatzailea da. Gaur egun, CF Rius Deportiu taldea zuzentzen du.
Georgiar

**Georgiarrak**, edo **kartveliarrak** () Kaukasian jatorria duen talde etnikoa da.

Georgian gehiengoa osatzen dute. Errusian zehar, Sobietar Batasun ohiko estutuetan, Iranen eta Estatu Batuetan komunitate inportanteak ere badaude. Georgiar gehienak kristau ortodoxoak dira, batez ere IV. mendean sortutako Georgiar Eliza Ortodoxoaren kideak. Gutxiengo katoliko eta musulmanak ere badaude, batez ere Tbilisi eta Adjara inguruan. Ama hizkuntza georgiera dute, bere alfabeto eta V. mendean sortu zuten literatura dituena.

XIX. mendeko europar historialari batzuk (Humboldt edo Kretschmer) eta georgiar ikerlari batzuk (R. Gordeziani, S. Kaukhtxishvili edo Z. Gamsakhurdia) egungo georgiarren arbasoak ziren aurrekartveliar herriek antzinako Europako aurreindoeuropar herriekin (tartean etruskoak, pelasgoak eta aurreeuskaldunak) lotura zutela uste zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
CONCACAF Txapeldunen Liga

**CONCACAF Txapeldunen Liga** (ingelesez, *CONCACAF Champions League*) Ipar eta Erdialdeko Amerika eta Karibe aldeko estatuen artean jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1962an abiatu zen **CONCACAF Txapeldunen Kopa** izenarekin eta 2008an Europako txapelketaren itxura hartu zuen ligaxka fasea sortuz. Gaur egun txapelketaren irabazleak FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa jokatzen du.

Txapelketako irabazleari ez zaio hurrengo urteko txapelketarako posturik gordetzen.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### CONCACAF Txapeldunen Kopa (1962-2008) 
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ Guadalajara ez aurkezteagatik bihurtu zen txapeldun Racing Club Haïtien.
* ² 1968an Toluca izan zen txapelduna beste finalerdiko talde biak (Aurora eta Transvaal) txapelketatik egotziak izan zirelako.
* ³ 1970an Cruz Azul izan zen txapelduna beste final erdikobi taldeek (Saprissa eta Transvaal) partida jokatzeari uko egin ziotelako.
* ⁴ 1973an Transvaal izan zen txapelduna beste finalerdiko bi taldeek (Saprissa eta Alajuelense) partida jokatzeari uko egin ziotelako.
* ⁵ 1978ko azken partidetarako datak adostea ezinezkoa izan zenez Universidad de Guadalajara, Comunicaciones eta Defense Force txapeldun izendatuak izan ziren.
* ⁶ 1984an Violette izan zen txapelduna beste finalerdiko bi taldeek (Guadalajara eta New York Pancyprian) partida jokatzeko datak adostu ez zituztelako.

### CONCACAF Txapeldunen Liga (2009- ) 
* ⁷ Kanpoko golaren balioak erabaki zuen txapelduna 2010 eta 2014an.

## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Ikus, gainera 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa

## Kanpo estekak
Pelasgo

thumb|300px|Pelasgoen eremuak antzinako idazleen arabera.

**Pelasgo** (, *Pelasgós*) K.a. XII. mendea baino lehen Greziako lurralde osoan finkatua zen herria edo herri-taldea da. Izen hau antzinateko greziarrek erabili zuten egungo Greziaren mugetan bizi zen herri ez-greziarra adierazteko. Greziar idazle batzuek –artean Homero, Herodoto eta Tuzidides– aipatzen dituzte beren obretan eta herri berezitzat hartzen. Hizkuntzak gutxienez K.a. V. mendea arte iraun zuen zenbait herrixkatan. Garai haietan antzinako grezieraz egiten zutenek, berriz, joniarrak zuten izena. Gero, helenizatuak izan ziren eta bere toponimia baino ez zaigu ailegatu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomasene kultur etxea

**Tomasene Kultur Etxea** Donostiako Altza auzoan dagoen kultur etxea da eta Casares Kultur Etxearekin batera, Casares-Tomasene Kultur Etxea osatzen du. 2006ko otsailaren 4an inauguratu zen izen bereko baserria zaharberrituan.

Hiru solairutan banatua dago: beheko solairuan, harrera gunea eta hitzaldi aretoa dago; lehen pisuan, helduen liburutegia, eta bigarren pisuan, haur liburutegia.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tomasene Kultur Etxea
PER (argipena)

**PER** akronimoak adiera zenbait ditu:
* Price Earning Ratio, burtsako funtsezko analisian erabilitako adierazle bat;
* Plan de Empleo Rural, Espainiako nekazaritza langile langabetuentzako laguntza-plana;
* Pôle d'excellence rurale, Frantzian landa eskualdeetan proiektuak sustatzeko programa.

## Kanpo estekak
Intrintseko eta estrintseko

**Intrintseko** eta **estrintseko** zerbaitek dituen propietateen nolakotasuna adierazteko kalifikatzaileak dira. **Intrintseko**, batzuetan **berezko** ere deitzen dena, zerbaitek *berez* dituen propietateari buruz esaten da, beste gauza edo elementuen eraginik gabe. **Estrintseko**, batzuetan *kanpotiko* ere deitzen dena, kanpoko guza edo elementuetatik jasotako eraginarengatik hartutako propietateei buruz esaten da. Hitzok hainbat testuingurutan erabiltzen dira:
* finantzetan, prezio intrintsekoa, enpresa baten akzioak edo beste titulu batek bere ondareari eta egoerari erreparatuz duen balioa, merkatuko prezioaren ezberdina izaten dena;
* biologian, faktore intrintsekoa, urdaileko glikoproteina bat.
The Verdict

***The Verdict*** (ingelesa *Epaia*) 1982ko Sidney Lumet estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako drama filma bat da. Barry Reed idazlea et abokatuaren izenburu berdineko *The Verdict* eleberrian oinarritua dago. Paul Newman, Charlotte Rampling, Jack Warden, James Mason eta Milo O'Shea aktoreek antzeztu zuten.

Kritikaren goraipamena eta ikusleen txaloak jasotzeaz gain Oscar Sarietarako bost izendapen jaso zituen, nahiz eta bat bera ere irabazi ez izan: Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Paul Newman), Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (James Mason), Zuzendari onenaren Oscar Saria (Sidney Lumet), Film onenaren Oscar Saria eta Egokitutako gidoi onenaren Oscar Saria (David Mamet).

## Argumentua 
Frank Galvin (Paul Newman) garai batean goraipatua eta sonakoa zen eta azken urteetan gainbeheran eta alkoholismoan murgildua dagoen Bostongo adindun abokatu bat da. Bere iraganeko Mickey Morrissey (Jack Warden) lankideak ospitale batean jazotako akats bati buruzko oraindik amaitugabea duen kasua oroitaraziko dio, honetan Galvink parte hartu baitzuen. Berriro profesional moduan jarduteko ahalegin handia egin eta kasu honetan biktimaren familiak epaikta irabazi dezakela ohartuko da. Bitartean, Laura (Charlotte Rampling) izeneko emakum batekin maitasun harreman bati ekingo dio.

Epaiketarako prestatzen doan einean kasua epaitegietatik igaro gabe konpontzeko eskeintza ekonomikoak jasoko ditu. Baina Galvinek egoskor eta guztia kasuan jokatzeko prest agertzen da, biktimaren familiarentzat kalte ordain egokia lortu eta abokatu gisa bere iraganeko izen ona berreskuratzeko asmoz.

## Aktoreak 
* Paul Newman: Frank Galvin
* Charlotte Rampling: Laura Fischer
* Jack Warden: Mickey Morrissey
* James Mason: Ed Concannon
* Milo O'Shea: Hoyle epailea
* Lindsay Crouse: Kaitlin Costello
* Edward Binns: Brophy gotzaina
* Julie Bovasso: Maureen Rooney
* Roxanne Hart: Sally Doneghy
* James Handy: Kevin Doneghy
* Wesley Addy: Towler doktorea
* Joe Seneca: Thompson doktorea
* Lewis J. Stadlen: Gruber doktorea
* Kent Broadhurst: Joseph Alito
* Colin Stinton: Billy
* Tobin Bell: epaitegiko begiralea
* Bruce Willis: epaitegiko begiralea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *The Verdict* filmaren trailer edo iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *The Verdict* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Antonio Sagardía

**Antonio Sagardía Ramos** (Zaragoza, 1880ko urtarrilaren 5a - Madril, 1962ko urtarrilaren 16a) espainiar militarra izan zen, Espainiako Gerra Zibilan erakutsi zuen krudelkeriarengatik oso ezaguna. Sagardía zutabeak Donostia eta Gipuzkoako eremu handiak okupatu zituen. Kataluniako Pallars Sobiràn  (Pallarseko harakina) ezizenez ezaguna izan zen. Haren familiak euskaldun jatorria zuen, Malerrekako Gaztelu herrikoa.

## Bizitza 
Zaragozan jaioa, oso gazte Espainiako Armadan sartu zen. 1921ean koronela zen. Errepublikaren proklamazioarekin Azaña legeaz baliatuz ejertzitoa utzi zuen; lege horrek errepublikarekin ados ez zeuden militarrei ejertzitoa uzteko aukera ematen zien. Ondoren, Frantziara joan zen eta han zegoen militarrek 1936ko kolpea eman zutenean. Emilio Molak deituta, Sagardia Iruñera joan zen eta Gipuzkoa konkistatzeko plana burutu zuen. Behin Donostian Sagardía zutabea antolatu zuen, 750ekin antolatutako batailoia.

1937ko abuztuan eta irailean Santanderreko guduan hartu zuen parte. Hilabete haietan zutabe horrek zibilen zein soldadu errepublikanoen aurka eragindako errepresioa bortitza izan zen, epaiketarik gabeko exekuzio ugariekin. Iparraldeko Frontea erorita, Sargardía zutabea frankisten Nafarroako Armada Gorputzaren 62. Dibisio bihurtu zen eta Aragoiko Frontera eraman zuten. 1938ko apirilean Sagardiaren gizonak Segreko Frontean zegoen. Han esan zuen bere irudi definitu duen esaldia:  (Nire guardiako hildako gizon bakoitzaren truke hamar katalan fusilatuko ditut) Eta maiatzean zehar haren hitza ondo asko bete zuen: Pallars Sobirà eskualdean 67 pertsona fusilatu zituen, tartean emakumeak, zaharrak eta haurrak, gehienek politikoki definitu gabeak. "38ko santu errugabeak" bezala ezagutzen zaie. 1939ko urtarrilean Kataluniako kanpainan parte hartu zuen eta martxoaren 30ean Alcalá de Henaresen sartu zen.

Gerra ondoren, 1940ko irailean Alemania nazira joan zen segizioan zegoen eta hurrengo hilabetean Donostian Heinrich Himmler jaso zuten autoritate frankisten artean zegoen.

Espainiako Cartagena probintziaren Gobernadore Militarra izan zen.

## Bibliografia 
* *Del Alto Ebro a las fuentes del Llobregat. Treinta y dos meses de guerra de la 62 División* (1940). Madril: Editora Nacional, 1940.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Sagardíaren Arranoa (monumentoa)

## Kanpo loturak 
* : Carrales mendatean Sagardía zutabeari eskainitako oroigarria ezagutzeko "txango turistikoa".
T-26

**T-26** sobietar tankea izan zen, 1930eko hamarkadan sortua eta Bigarren Mundu Gerran zerbitzuan izan zena. 1931n sortu zutenean, Vickers 6-ton britainiarra hartu zuten eredu eta bere garaiko ospetsuena izan zen, izan ere, sobietarrek 11.000 unitate baino gehiago egin zituzten.

Espainiako Gerra Zibilean errepublikarrek 281 T-26 erabili zituzten. Matxinoen tankeak baino askoz hobeak ziren eta frankistek 500 pezetako ordainsari eskaini zituzten tanke baten truke. Horrela, bere motorra gauzaez bihurtzeko molotov koktelak sortu zituzten.

Bigarren Mundu Gerran T-34 tankeak ordezkatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nabatiehko eskualdea

**Nabatieh** (, '''') Libanoko eskualdetako bat da.

Biztanleriaren %9,7a kristaua, %80a xiita, %7,1a sunita eta %3,2a drusoa da.

## Barrutiak 
* Nabatiyeh (Nabatiyeh) - 38 udalerri
* Marjeyoun (Marjeyoun) - 19 udalerri
* Hasbaya (Hasbaya) - 26 udalerri
* Bint Jbeil (Bint Jbeil) - 36 udalerri

## Kanpo estekak
Panzer I

**Panzer I**, **Panzerkampfwagen I** izenaren laburdura, alemaniar tankea izan zen, 1930eko hamarkadan sortua eta Bigarren Mundu Gerran zerbitzuan izan zena.

1932an diseinatua, 1934an ekoizteari ekin zioten, hasieran entrenamendurako bakarrik. Guztira, 1.493 unitate egin zuten. Lehendabizikoz, Espainiako Gerra Zibilean aritu zen borrokan eta, kopuru handia zutenez, Bigarren Mundu Gerran ere erabili zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eskoziar pastel

**Eskoziar pastela** (ingeles eta ) Eskozian jatorria duen urteko okela-pastela da. Herrialde horretan soilik *pastel* () izenez ezaguna da. Dundee hirian *txikitutako okel pastela* () izenez deitu ohi da. Ingalaterran ere jan ohi da.

Txekor xerra, giltzurrun eta patata orez betetzen da.

## Kanpo estekak
Renault FT-17

**Renault FT** (frantsesez: Automitrailleuse à chenilles Renault FT modèle 1917) frantziar tanke izan zen, Lehen Mundu Gerran sortua eta Bigarren Mundu Gerraren hasierara arte zerbitzuan izan zena. Lehendabiziko tanke modernoa izan zen, hau da, 360° dorretxo eta beldar-kateak zituena. Steven Zaloga adituaren ustetan, 'lehen tanke modernoa' izan zen.

Espainiako Gerra Zibileko iparraldeko frontean izan zen. 1936ko abuztuaren 9an Frantziatik Puteaux kanoiak zituzten hiru FT Bilbora ailegatu ziren. Santanderrera metrailadoreak zituzten beste hiru *Cristóbal Colón* itsasontzian heldu ziren. 1937ko martxoan, *Autom* itsasontzian Polonian egindako 16 FT, horietatik bederatzik Puteaux kanoiak zituztenak, Santanderrera hildu ziren. Santanderko guduan erabili zuten errepublikarrek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Habakuken liburua

**Habakuken liburua** Bibliako Itun Zaharreko liburuetako bat da, profeten liburuen sailekoa. Habakuk Itun Zaharreko igarle txikietako bat. Bere izena bera duen liburua K. a. 600 urte inguruan idatzi zen. Elkarrizketa moduan eraturik dago; igarleak Jainkoari galdetzen dio ea noiz amaituko den herri santuaren zigorra, babiloniarren uztarripetik askatzeko. Yahvek zapaltzaileen hondamendia iragar dezan agintzen dio, hala gertatuko baita aurki.

## Egitura 
* Profeta laguntza eske oihuka (1,2-4)
* Jaunaren erantzuna: babiloniarren erasoa (1,5-11)
* Profetak berriro Jaunari dei (1,12-2,1)
* Jaunaren erantzuna: zapaltzailearen zigorra (2,2-5)
* Bost madarikazioak (2,6-20)
* Habakuken otoitza: «Zeure herria salbatzera atera zara» (3,1-19)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stovies

**Stovies** Eskoziako gastronomiako usadiozko plater edo jakia da. Bere osagaiak eskualde batetik bestera asko aldatzen dira, baita familia edo etxe batetik bestera ere.

Oinarrizko osagaiak haragi egosi txikitua, patata eta tipula dira, hortik aurrera zientoka aldaera daude. Haragia koipea eta ur gutxiz egosi ohi da, eta behi okela erabiltzen da. Zenbait kasutan jakia olozko opilez lagundurik zerbitzatzen da.

## Kanpo estekak
Esplizitu (argipena)

**Esplizitu** hitzak zerbaiti buruz argi eta garbi eta zuzenki adierazten denari egiten dio erreferentzia. Erabilera zenbait ditu:
* matematikan, funtzio esplizitua, mendeko aldagaiaren balioa aldagai independentearen baliotik zuzenean kalkulatzen duena;
* **sexu esplizitua**, argi eta garbi giza sexualitatearekin zer ikusirik duten narratiba eta irudiek (ikus, pornografia;
* ezagutza esplizitua, idatziz edo grafikoki jaso daitekeena, ezagutza tazitoa ez bezala.
Kutxa beltz (sistema)

Zientzian, **kutxa beltza** sarrerak eta irteerak soilik erakusten dituen sistema bat da, bere barne funtzionamenduari buruz informazioa eskuratu gabe, *beltza* edo opakoa delako.

## Kanpo estekak
Club América

thumb|250px
**Club América** (izen osoa *Club de Fútbol América S.A. de C.V.*) Mexikoko futbol talde nagusietakoa da, Mexiko Hirian egoitza daukana. Zazpi aldiz irabazi du CONCACAF Txapeldunen Liga eta 12 aldiz Mexikoko liga, inork baino gehiago.

## Palmaresa 
### Mexikon: 30 
* Mexikoko liga (13): 1966, 1971, 1976, 1984, 1985, Prode'1985, 1988, 1989, 2002(U), 2005(C), 2013(C), 2014(A), 2018(A)
** *(U) Udako txapelketa*, *(C) Clausura txapelketa*
* Mexikoko liga amateurra (4): 1925, 1926, 1927, 1928.
* Mexikoko kopa (6): 1954, 1955, 1964, 1965, 1974, 2018.
* Txapeldunen Txapelduna (6): 1955, 1976, 1988, 1989, 2005, 2019.
* InterLiga (1): 2008.

### Nazio artean: 10 
* CONCACAF Txapeldunen Liga (7): 1977, 1987, 1990, 1992, 2006, 2015, 2016.
* CONCACAF Erraldoien Kopa (1): 2001.
* Amerika arteko kopa (2): 1978, 1990.
* Hego Amerikako Kopa (0): finalista 2007an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Cruz Azul FC

thumb|250px|2012ko Clausurako taldea.
**Cruz Azul Fútbol Club** Mexikoko futbol talde nagusietakoa da, Mexiko Hirian egoitza daukana, hasiera batean Hidalgoko *Ciudad Cooperativa Cruz Azul*-en sortu bazen ere. 1996an aldatu zen hiriburura. Sei aldiz irabazi du CONCACAF Txapeldunen Liga, inork baino gehiago.

## Palmaresa 
### Mexikon: 14 
* Mexikoko liga (8): 1969, Mexiko'1970, 1972, 1973, 1974, 1979, 1980, 1997(N)
** *(N) Neguko txapelketa*
* Mexikoko kopa (3): 1969, 1997, 2013(C), 2018(A).
** *(C) Apertura txapelketa*, *(C) Clausura txapelketa*
* Txapeldunen Txapelduna (2): 1969, 1974.
* Mexikoko Superkopa (1): 2018-19.

### Nazio artean: 6 
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa (0): laugarrena 2014an.
* Libertadores Kopa (0): finalista 2001ean.
* Amerika arteko kopa (0): finalista 1972an.
* CONCACAF Txapeldunen Liga (6): 1969, 1970, 1971, 1996, 1997, 2014.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mexikoko futbol liga

**Mexikoko futbol liga** edo **Liga MX** Mexikon jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1943an abiatu zen eta hainbat formatu aldaketa izan ditu. Gaur egun irailetik maiatzera jokatzen da baina bi txapelketa izaten dira urtero, Apertura eta Clausura. Club América, CD Guadalajara eta Deportivo Toluca FC dira garaipen gehien lortu dituzten taldeak.

## Egitura 
Fase erregularrean 18 taldek hartzen dute parte. Lehenengo sailkatzen diren zortzi taldeek kanporaketak jokatzen dituzte eta azkenengo finala irabazten duena bihurtzen da txapeldun.

## Podiuma 
## Palmaresa 
### Aro amateurra (1902-1943) 

* 1919-20 eta 1920-21 denboraldietan bi txapelketa izan ziren Liga Nazionala (N) eta Liga Mexikarra (M).
* 1938-39 denboraldian Euzkadi bigarren postuan gelditu zen.

### Primera División (1943-1996) 
* (luz), luzapenaren ondoren.
* (pen), penalti jaurtiketak.
* ¹ Emaitzak partida bietako (batzutan hirutako) bgolak batera hartuta adierazten dira.
* ² Kanpoan sartutako golak erabaki zuen txapèlduna.

## Neguko eta Udako txapelketak (1996-2002) 
## Apertura eta Clausura txapelketak (2002- ) 
* 2010 urteko Clausura txapelketak "Bicentenario" izena izan zuen, Mexikoren independentziaren bigarren mendeurrena baitzen.
* 2019-20 denboraldiko Clausura txapelketa bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren eraginez.

## Garaipenak 
## Kanpo estekak
Testu kritika

thumb|Liburuak eskuz kopiatzen zirenean ohikoa zen testuetan akatsak sartzea.
**Testu kritika** edo **Ekdotika** jatorrizko testuak edo, behintzat, egileek nahi zuten testuetatik bertsio gertuenak lortu nahi dituen filologiaren adarra dugu. Testu asko ez dira haien osotasunean gorde edo denborarekin bertsio desberdinak joan dira sortzen. Ekdotikaren helburua jatorrizko bertsioetatik gertuena eskuratzea izango litzateke. Horretarako testuen konparaketa egingo du, egilearen ideiak aztertuko ditu, transkripzioan sortutako okerrak ezabatuko ditu... Hau guztia testu zaharrei aplikatu diezaiekegu, esaterako, eskuizkribu baten interpretazio desberdinez, baina baita ere testu garaikidei, adibidez, poema beraren bertsio desberdinak ezagutzen direnean. Prozesu horren ondorioz sortutako testuak edizio kritikoaren izenarekin definitzen dira. Modu batez, testuaren arkeologia bezala uler daiteke testu kritika.

## Zientzia laguntzaileak 
Nagusiki bi dira kritika honen zientzia laguntzaileak:
* Paleografia: idazkera zaharren ikerketa eta itzulpen.
* Kodikologia: eskuizkribuen azterketa historikoa edo arkeologikoa.

## Testu kritikaren histori laburra 
* Testuak berreskuratzeko eta berrosatzeko kezkaren inguruko lehenengo datuak Alexandriako filologoekin ditugu; filologo horiek Homeroren obra editatzeko inguruko kezkak azaldu zituzten.
* Erdi Aroan kezka hori Bibliaren testuetan kokatu zen. Jeronimo Estridongoak hebraiera eta greziera sakonki estudiatu zuen erlijio-testuak ondo finkatzeko asmoaz.
* Pizkundean Grezia eta Erromako testuak berreskuratzeko beharra ikusi zen eta horrek testuak berrosatzeko beharra erakutsi zuen.
* XIX. mendean Karl Lachmannek testu kritika zientifikoa landu zuen, humanismoaren intuizioan oinarritutako lanak gainditzeko moduan. Gaston Parisek ere bere aportazioak egin zituen.
* XX. mendean Henri Quentinek metodo berreraikitzailea asmatu zuen.
* Joseph Bedierrek Lachmann metodologian zenbait akats aurkitu zuen. Izan ere, neolachmannismoa indartu zen, kalte txikiena bezala ikusita.
* XX. mendearen amaieran Gérard Genettek epdotikari aportazio garrantzitsuak egin dizkio.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Alberto Blecua: *Manual de Crítica Textual*. Madril: Castalia, 1983.
 
## Ikus, gainera 
* Literatura kritika

## Kanpo estekak 
* : The Society for Textual Scholarship and Textual Cultures
* : Kritika testualean hasteko azalpenak.
Libre (Nino Bravo)

**Libre** (euskaraz *Aske*) Nino Bravo espainiar abeslariaren abesti bat da, 1972ko *Mi tierra* (*Nire lurra*) diskoan argitaratu zuen. 1972an José Luis Armenteros eta Pablo Herreros musikagileek konposatu zuten, Nino Bravo ahotsaren ezaugarrietara egokituz. Urtearen amaierarako Espainiako abestien zerredaren gorenean sailkatu zen.

Txileko diktadura militarraren garaian abestia antikomunismoaren ereserkia bihurtu zen. Irudi ezagunetariko bat Bigote Arrocetek Viña del Mar jaialdian, belaunikatuta eszenatokian, Augusto Pinocheti eskaini zitzaionarena izan zen.

## Ikus, gainera 
* Peter Fechter
* Berlingo harresia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Libre* abestia entzungai. Youtube.com
América, América (Nino Bravo)

**América, América** (euskaraz *Amerika, Amerika*) Nino Bravo espainiar abeslariaren abesti bat da, 1973eko *...y volumen 5* (*...eta 5 bilduma*) diskoan argitaratu zen, jada abeslaria auto istripu baten ondorioz bi urte aurretik hila zela.

## Kanpo estekak 
* *América, América* abestia entzungai. Youtube.com
Noelia (Nino Bravo)

**Noelia** Nino Bravo espainiar abeslariaren abesti bat da, 1972ko *Un beso y una flor (*Musua eta lorea*) diskoan argitaratu zuen.

## Kanpo estekak 
* *Noelia'' abestia entzungai. Youtube.com
Kutxa beltz (argipena)

**Kutxa beltz** lokuzioak adiera eta erabilera zenbait ditu:
* kutxa beltza, aireontzi eta trenetako gailua, egindako ibilibdeko parametroak eta gertakariak jasotzen dituena;
* kutxa beltza, funtzionamendua agerian uzten ez duen sistema;
* Kutxa Beltza, 2002ko Luis Andréren filma.
Un beso y una flor

**Un beso y una flor** (euskaraz *Musua eta lorea*) Nino Bravo espainiar abeslariaren abesti bat da, 1972ko izenburu berdineko *Un beso y una flor* diskoan argitaratu zuen. Abestia José Luis Armenteros eta Pablo Herrero musikagileek konposatu zuten, eta bideoklipa Palma de Mallorca hirian filmatu zen, abeslari honen kolorezko bideo bakarra delarik.

## Kanpo estekak 
* *Un beso y una flor* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai. Youtube.com
Ernesto Prat

**Ernesto Prat Urzainki**, ***Little*** ezizena duena, (Berriozar, 1978ko irailaren 25a) idazle nafarra da. Nekazaritzari eta zurgintzari lotutako ikasketak egin zituen eta alor askotan aritu da lanean. Skalariak taldearekin sei urte egin zituen eta Kalapite taldeko kide izan zen. 2023. urtetik Mexikortxo (r) band taldeko tronpetista da.

2008an Guardia Zibilarengandik ihes egin eta idazten hasi zen. 2009an, sasian zegoela, Pyrenaica aldizkariaren mendi ipuinen IV. lehiaketan lehen saria eskuratu zuen eta 2012an Iruñeko Udalak antolatutako Egile berrientzako euskarazko XXIII. literatur lehiaketan hirugarren saria irabazi zuen. 2013. urtean lehen eleberria argitara eraman zuen eta 2014an klandestinitate politikoa eta sexua uztartzen zituen *Orpoz orpo* eleberria idatzi zuen.

2017tik Baztanen egin den (H)Ilbeltza euskal nobela beltzaren astea antolatzaileetako bat izan da.

2020tik Ernesto Prat Lekarozko zinpeko alkatea da, Baztango udaletxean Baztango juradoaren zati bat dena.

## Ihesaldia 
Dena da ETAren barruan, 2008an Ekin erakundekoa zela ziurtatu zuen gobernuak. Fernando Grande-Marlaskak, Espainiako epaileak Ernesto atxilotzeko agindua eman zuen, honen ondorioz ihesean ibili zen. Ihes egin eta berehala ETAko buruzagi bat zela esan zuen Guardia Zibilak. 2012an Urruñan atxiloturik, 2013ko maiatzean askatu zuten bere aurkako proba falten ondorioz 25.000 euroko fidantza ordaindu eta gero.

### Bitxikeriak 
2018an Ernesto ETAko kidea zela ziurtatu zuen *Ok diario* hedabideak. Hedabide honek Lekarozko institutu bat salatu zuen DBH 4.go ikasleak Ernestoren *Telleria eta gero, zer?* liburua irakurtzera "derrigortu" zituelako.

## Liburuak 
* *Hiru ilargi laurden* 2013
* *Orpoz orpo* 2014
* *Telleria eta gero, zer?* 2017
* *Sokada baten hiru muturrak* 2020. Lan honekin irabazi zuen Arratiako Zertu Kultur Elkarteak Igorreko Udalaren laguntzarekin antolatutako Kalenturak ipuin erotikoen lehiaketa.
* *Bestaldean. Euskal iheslari politikoen bizipenak*, Txalaparta argitaletxea 2022an. Jaione Dorairekin batera idatzitako saiakera. ISBN: 978-84-18252-90-7.
* *Mendeku eskubidea* 2024
* *Muga hautsien hegalak*  (2025, Elkar)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://arnoaesklabuendako.blogspot.com.es/
Heliox

**Helioxa**, helioz (He) eta dioxigenoz (O2) osatutako gaseoso arnasgarri konposatua da. Medikuntzan erabili izan da 1930ko hamarkadatik. Nahiz eta hasieran arnasketaren eragozpenak arintzeko erabiltzen hasi, honen erabilpenak zabaldu egin dira harrezkero, gasaren dentsitate baxuaren ondorioz batik bat. Urpekaritzan ere erabili ohi da.

## Medikuntzan 
"Heliox" itsas-mailako airean dagoen oxigeno proportzio berdina erabiltzen da medikuntzan (%21a, alegia). Hala ere, beste nahasketa batzuk ere daude erabilgarri.
Helioxa, arnasketa bidearen diametroaren txikiagotzea inplikatzen duten baldintza medikuetan erabiltzen da orokorrean. Hauek dira helioxaren erabilpena behar duten gaixotasun batzuk: asma, biriketako gaixotasun buxatzaile kronikoa (BGBK) eta mota honetako arnasketa gaixotasun ugari.

## Urpekaritzan 
thumb|Urpekaria helioxa duen botila erabiltzen.
Urpekaritza profesionalean ere erabili ohi da gas hau, nitrogeno-narkosi eta oxigeno-pozoitze arriskuak murrizteko. Nitrogeno-narkosia gutxiagotzen da nitrogenoaren zati bat beste gas batzuen nahastearekin ordezkatzean. Helioaren kostu altuaren ondorioz, helioxa urpekaritza sakon komertzialean nahiz kirol-urpekaritzan erabiltzen da eskuarki. Nahaste baten oxigeno-proportzioa alda daiteke urpekaritza planaren arabera.

## Kanpo estekak