open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fiat

**Fiat** - **F**abbrica **I**taliana **A**utomobili **T**orino esaldiaren akronimoa- 1899an sortutako automobil ekoizlea da, egun Fiat S.p.A. (Lancia, Abarth, Alfa Romeo, Chrysler, Ferrari eta Maseratirekin batera) taldean dagoena. Europan, Hego Amerikan eta Asian saltzen dituzte bere modeloak.

## Egungo modeloak 
* 500
* 500C
* 500L
* Albea
* Bravo
* Panda Classic
* Panda
* Fiat Grand Siena
* Grande Punto
* Idea
* Linea
* Multipla
* Palio
* Freemont
* Punto EVO
* Siena
* Uno
* Viaggio

## Lantegiak 
### Europan 
* Tychy
* Melfi
* Mirafiori
* Cassino
* Pomigliano d´Arco
* Melfi

### Amerikan 
* Betim
* Goiana
* Córdoba

## Logotipoak 

Image:FiatLogo1904.JPG|1904
Image:FiatLogo1921.jpg|1921
Image:FiatLogo1959.JPG|1959
Image:FiatLogo1968.jpg|1972
Image:FiatLogo1983.jpg|1982
Image:FiatLogo1993.jpg|1993
Image:FiatLogo1999.jpg|1999
Image:FiatLogo.JPG|2007

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Maiztasun metatuen analisi

[thumb|300px|Behatutako **maiztasun metatuak** (puntu gorriz) eta horietara doitutako [probabilitate banaketa|probabilitate-banaketa baten banaketa-funtzioa (lerro urdinez).]]

Estatistikan, **maiztasun metatuen analisiak** balio batetik behera edo balio horren berdinak diren datuen maiztasunak aztertzen dituen analisi mota da. Adibidez, uztaileko egun guztietatik %82.3etan tenperatura minimoa 21&nbsp;°C edo txikiagoa dela esatean, 0.823 edo %82.3 portzentajea 21 balioari dagokion maiztasun metatua da. Maiztasun metatuen kalkulua aski sinplea da, datuak ordenatu ondoren, aski baita balio bakoitzeko azpitik zenbat datu geratzen diren zenbatezea. Horrela, maiztasun metatuek propietate hau betetzen dute: balio zenbat eta handiagoa izan, orduan eta handiagoa da maiztasun metatua, balioa gehitu ahala datuak biltzen baitira.

Maiztasun metatuen analisiaren bitartez, fenomeno baten magnitudeak balio batetik behera zenbatetan agertzen den adierazteaz gainera, datuetara probabilitate banaketak doitzeko tresna moduan erabil daiteke, banaketa funtzioaren bitartez; aldi berean, fenomeno bat noizero errepikatzen den adierazten duen itzulera-aldia ere zehazteko erabil daiteke.

## Ikus, gainera 
* Maiztasun-banaketa

## Kanpo estekak
Kirikiño (argipena)

**Kirikiño** hitzak zenbait adiera ditu:

* Kirikiño: animalia, triku edo sagarroi gisa ere ezagutua.
* Kirikiño: Ebaristo Bustintza idazlearen ezizena.
** Kirikiño ikastola: idazlearen omenez hala deitutako Txurdinagako ikastola.
Jose Ramon Aihartza

**Jose Ramon Aihartza Azurtza** (Donostia, 1962) biologoa Euskal Herriko Unibertsitateko Zientzia eta Teknologiako Fakultateko irakaslea da *Zoologia eta Animali Zelulen Biologia* sailean. 2010ean *Ornodunak. Anatomia, eboluzioa eta aniztasun* liburua argitaratu zuen.

Ia 500 orri dituen liburu horretan ornodunen unibertsoa deskribatu zuen, 780 irudiren laguntzarekin. Argazki horietan munduko hainbat ikerketa-zentro, argazkilari eta irudigileren ekarpena jaso zuen, besteak beste, Melbourneko Museum Victoria, Berlingo Aquariuma, Karen Carr irudigilea, Jakako Instituto Pirenaico de Ecología eta ollscoil na hÉireann, Gaillimh-eko Zoologia saila.

**Aihartza**k ikasketak Donostiako Alde Zaharreko Faustina Carril andereñoarekin hasi zituen eta Santo Tomas lizeoan jarraitu. 1978 eta 1979an Aranzadi Zientzi Elkarteko Espeleologia sailean jardun zuen. 1986tik aurrera Udako Euskal Unibertsitateko Natur Zientziak saileko kidea da, eta Talde Eragileko partaidea izan da 1996-2000 eta 2004-2009 tarteetan.

1989an Biologian lizentziatua EHUn, Euskal Herriko faunari buruzko dibulgazio-lanetan jardun izan du eskola eta institutuetan hitzaldiak ematen, artikuluak idazten, eta irrati eta telebistarako saioak egiten. 1993tik irakaslea da EHUko Zientzia eta Teknologia Fakultatean, eta azken *Ornodunen Zoologia* irakatsi du bertan. Biologian doktore 2001ean, ugaztunen jokabidea eta ekologia ikertzen ditu, eta bereziki saguzarren ekologia espazial eta trofikoa.

Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-basean, berak idatzitako 30 lan baino gehiago azaltzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Joxerra Aihartza: “Munduan 1.300 espezie saguzar daude” Zientzialari (33) – Zientzia Kaiera
* Melbourneko Museum Victoria
* Berlingo Aquariuma]
* Karen Carr irudigilea
* Jakako Instituto Pirenaico de Ecología
* ollscoil na hÉireann, Gaillimh institutuko Zoologia saila (NUI, Galway, Irlanda)
Tuareg matxinada (1916-1917)

**Tuareg matxinada** edo **Kaocen matxinada** 1916 eta 1917 artean Nigerko tuaregek Frantziako Inperio Kolonialaren aurka Aïr mendietan eginiko matxinadaren izena da.

## Historia 
Ag Mohammed Wau Teguidda Kaocen (1880-1919) Sanusiya izeneko ordena sufi anti-frantziarreko kideak gidatu zuen. Kaocen Ikaskazaneneko konfederazio tuaregeko burua (*Amenokal*) zen. 1909tik aurrera indar kolonialen aurkako hainbat borrokaldietan parte hartu zuen, gehienak garrantzirik gabekoak. 1914an bere ordenako buruak Frantziaren aurkako jihada deitu zuen Kufra Fezzaneko oasian (gaur egun, Libia) eta hor hartu zuen Kaocenek garrantzia. Agadezeko sultana zen Tagama europarren alde geratu zen eta bere laguntzarekin matxinada itotzea lortu zuten.

Kaocen eta bere anaia Mokhtar Kodogok gidatutako mila bat gizon eta Italiari lapurtutako kainoi batekin Agadez setiatu zuten 1916ko azaroaren 17an eta hainbat etsairen aurka irabaztea lortu zuten. Air inguruko hiri garrantzitsu guztiak eureganatu zituzten, Ingall, Assodé eta Aouderas batne, hiru hilabetez lurraldearen kontrola izanez. 1917ko martxoaren 3an Zinderretik bidalitako zutabe batek Agadez setiotik askatu zuen. Ondoren matxinoei laguntza eman zieten herrien aurka oldartu eta 130 pertsona exekutatu zituzten.

Kaocenek iparralderako bidea egin zuen, baina 1919an Murzuken atxilotu eta urkatu zuten. Bere anaia frantziar indarrek hil zuten 1920an, Tubu eta Fulanien artean gidatzen zuen errebolta bat Damagarameko Sultanerrian garaitua izan zenean.

## Kanpo estekak
Sikassoko eskualdea

**Sikassoko eskualdea** () Mali hegoaldeko eskualdea da. 70.280 km²ko azalera du

## Geografia 
Maliren hegoaldeko muturrean dago. Ipar-mendebaldean Kulikoroko eskualdearekin du muga, ipar-ekialdean Seguko eskualdearekin, ekialdean Burkina Fasorekin, hegoaldean Boli Kostarekin eta mendebaldean Ginearekin.

## Demografia 
2009an 2.625.919 biztanle zituen. Etnia nagusiak senufo, minianka, fulani eta samoghoa dira.

## Banaketa administratiboa 
Sikassoko eskualdea zazpi barrutitan (*cercle*) banaturik dago:Bougouni, Kadiolo, Kolondiéba, Koutiala, Sikasso, Yanfolila eta Yorosso.

## Erreferentziak 
* Artikulu hau hasteko Frantsesezko Wikipediako Région de Sikasso artikuluko informazioa erabili zen.

## Kanpo estekak
Pirque

**Pirque** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Cordillera probintzian dago. 2002ko erroldan, 16.565 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Pirque** komuna [Santiagoko metropolitar eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  Pirqueko udalaren webgunea.
Bugatti Veyron

**Bugatti Veyron EB 16.4** Bugattik 2005ean sortutako kirol-kotxea da. *Super Sport* bertsioak errepiderako egindako munduko kotxerik azkarrena da, 431 km/orduko abiadura lortuz. *Top Gear* britainiar telesailak XXI. mendeko lehenengo hamardako kotxerik onen izendatu zuen.

Izena Pierre Veyron gidariaren omenez jarri zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bugatti Automobiles S.A.S.en webgune ofiziala
Lamborghini Murciélago

**Lamborghini Murciélago** Lamborghinik 2001 eta 2010 artean egin zuen kirol-kotxea izan zen. Audik marka erosi ondoren, lehendabiziko Lamborghinia izan zen. *Murciélago* gaztelaniaz "saguzar" esan nahi du eta Lamborghini Aventadorrek ordezkatua izan zen.

## Ekoizpena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lamborghini Diablo

**Lamborghini Diablo** Lamborghinik 1990 eta 2001 artean egin zuen kirol-kotxea izan zen. 200 km/o lortu zuen lehendabiziko Lamborghinia izan zen. *Diablo* gaztelaniaz "deabru" esan nahi du eta Lamborghini Murciélagok ordezkatua izan zen.

## Ekoizpena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karrozeria

eskuinera|275px|thumb|Automobilaren hiru bolumenak.
**Karrozeria**, ibilgailuetan, xasisaren gainean muntatutako zatia da, motorea eta beste elementuak estaltzen dituena eta bidaiarientzako esparrua eratzen duena.

## Motak 
* Eratzearen arabera
** Xasis independente
** Karrozeria autosostengatzailea
** Tubularra edo *superleggera*
* Bolumenen arabera
** Monobolumen
** Hiru bolumenekoa
* Formaren arabera
** Sedan
** Atzeko ateduna
** Familiarra
** *Woodie*ak
** *coupé*
** *hardtop*
** lur orotako ibilgailua
** kamioneta edo *pickup*
** Limusina
** Hileta-kotxea
** *Notchback*
** *Hatchback*
** *Liftback*
** *Fastback*
* Sabaiaren arabera
** *Landau*
** Kabriolet
** *Cabrio coach*
** *Roadster*
** *Spider*
** *Targa*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiltil

**Tiltil** edo **Til Til** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Chacabuco probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 14.755 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Tiltil** komuna [Santiagoko metropolitar eskualdean.]]

## Toponimia 
Tiltil hitzak Mapudungunez *itogin bizkorra* esan nahi du.

## Kanpo estekak 
*  Tiltileko udalaren webgunea.
Citroën Saxo

**Citroën Saxo** Citroënek 1996 eta 2003 artean egindako turismoa izan zen. Hiru eta bost ateko *hatchback* motako karrozeria zuen kotxe honek Ford Fiesta, Opel Corsa eta Volkswagen Polo izan zituen arerio nagusiak.

## Galeria 

Fitxategi:Saxo-VTS-Grey.jpg|Saxo VTS
Fitxategi:Saxo.png|Hirugarren diseinua
Fitxategi:S16 sl citroen.jpg|Sébastien Loeb Saxo S1600 batean.

## Ikus, gainera 
* Citroën
* Peugeot 106

## Kanpo estekak
Toyota Corolla

**Toyota Corolla** 1966an Toyotak sortutako automobila da. Hasiera hasieratik ospea izan eta 1997an munduan inoiz gehien saldutako kotxe bilakatu zen, Volkswagen Beetle gaindituz.

Izena latinezko *corolla* (koroa txikia) hitzetik dator, Toyotak bere modeloak izendatzeko koroa hitza gogoko duelako.

Corollak Japonian, Brasilen (Indaiatuba, São Paulo), Kanadan (Cambridge), Txinan (Tianjin), Indian (Bangalore), Indonesian, Malaysian, Pakistanen, Filipinetan, Hegoafrikan (Durban), Taiwanen, Thailandian, Turkian eta Venezuelaz egiten dituzte. Lehen Australian (Victoria), Erresuma Batuetan (Derbyshire) eta Estatu Batuetan (Fremont) ere egiten zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2007ko Euskal Herriko Itzulia

**2007ko Euskal Herriko Itzulia** Euskal Herriko Itzuliaren 47. edizioa izan zen. 2007ko apirilak 9 eta 14 artean egin zuten, 6 etapatan banatutako 863 kilometroko ibilbidea eginez.

23 taldek parte hartu zuten: ProTour mailako 20 taldeek (euren parte-hartzea derrigorrezkoa izanik) eta Profesional Kontinental mailako beste 3 espainiar taldek antolakuntzak gonbidatuta (Relax-GAM, Karpin Galicia eta Fuerteventura-Canarias. Hala, 184 txirrindulariko pelotoi bat osatu zuten, talde bakoitzeko 8 txirrindularirekin.

## Taldeak 
## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak 
* 2007ko Euskal Herriko Itzulia
Canelobreko leizeak

**Canelobreko leizeak** Espainiako Alacanteko probintziako Busot udalerrian daude, probintziako hiriburu den Alacantetik 23 kilometrora, Elxetik 50era eta 700 metroko altueran, Cabezón de Oro izeneko tontorraren iparraldeko magalean. Leizearen barnean Espainiako gangarik altuenetako bat dago, 70 metro ingurukoa, katedral baten antzerakoa. Berau bisitatzean konkrezio ezberdinek hartu dituzten kapritxozko formak ikus daitezke, marmoka, organo, argimutil eta beste hainbat forma.

Areto bisitagarria, besteak espeleologiarako erabiltzen baitira, gerra zibilean irekitako 45 metroko tunel baten bidez iristen den 80.000 metro kubiko baino gehiagoko gune bat da. Barnean, lehen inpresioa, gangaren altuera da, non areto guztiaren heren batean gauden. Batzuetan, bere ingurugiro eta akustika baldintzak musika protagonista bezala duten ikuskizunetarako erabiltzen dira. Bisita gidatua "Familia Sakratua" bezala ezagutzen den multzo baterantz jaisten da, non 25 metro baino gehiagoko zutabea nabarmentzen den. Beranduago, aretoaren erdian "El canelobre" (argimutila valentzieraz) deituriko estalagmita ikus daiteke, 100.000 urte baino gehiago dituena. Gainera, aretoaren ia albo guztia estaltzen duen laba isurketa handi bat ere ikus daiteke. Barreneraino jaistean nabari daiteke gangaren altuera guztia. Espeleotema adibide ugari ikus daiteke leizean: estalaktitak eta estalagmitak, zutabeak, marmokak, laba isurketak, microgoursak eta baita eszentrikoak ere.

## Kanpo estekak 
* www.cuevasdecanelobre.com
* www.busot.es
Renault Clio

**Renault Clio** Renaultek 1990ean sortutako automobila da, egun hirugarren belaunaldian dagoena. Cliok arrakasta handia izan du, Europan salduenen artean eta Frantzian salduena izanik.

Lehenengo belaunaldia 1994an eta 1996an sortu zen. 1998ko udazkenean, bigarren belaunaldia aurkeztu zen Parisko Motorrean: Renault Klio II.a, plataforma berri batean. 2000. urtean, Renault Klio Sport 6-ren aldaketa bat erdialdean kokatuta dagoen B6 motorrarekin agertu zen, atzeko eserlekuen ordez. Hiru litroko motor honen boterea izan zen 230 hp-hau Da, Ekoizpen Renault Klio bertsio boteretsuena. 2012ko urriaz geroztik ekoizten Den Elio ibarraren arabera, Renault diseinatzaileek Harrapari konpaktu bat garatu dute, eta ekoizpena 2013ko bigarren seihilekoan hasi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Sturges (argipena)

**Sturges** edo **Sturgess** pertsonaia zenbaiten izena da:

* Jock Sturges
* John (Eliot) Sturges
* Preston Sturges
* Ralph W. Sturges
* Robert (Grice) Sturges
* (Thomas) "Tom" Sturges Watson
* Herbert Sturges, histogramak eratzeko Sturgesen erregelaren asmatzailea.
Ryan Phillippe

**Ryan Phillippe** (New Castle, Delaware, 1974ko irailaren 10a) aktore eta produktore estatubatuarra da. Bere film garrantzitsuenak *I Know What You Did Last Summer* (1997), *Cruel Intentions* (1999), *Gosford Park* (2001), *Crash* (2004) eta *Flags of Our Fathers* (2006) dira.

Bere gurasoak Richard Phillippe (kimikaria) eta Susan Phillippe (erizaina) ziren. Hiru arreba ditu: Kristen, Lindsay eta Katelyn.
1999.urtean Reese Witherspoon aktorearekin ezkondu zen, baina 2007.urtean dibortziatu ziren.Hiru seme-alaba ditu: Ava Elizabeth Phillippe, 1999.urtean jaiotakoa, Deacon Reese Phillippe, 2003.urtean jaiotakoa eta Kai Phillippe, 2011.urtean jaiotakoa.

## Filmografia
Herbert Sturges

**Herbert Arthur Sturges** (1882 &ndash; 1958) matematikari eta estatistikari bat izan zen, ezaguna histogramak eratzeko erabiltzen den Sturgesen erregela asmatzeagatik.
San Pedro (Txile)

**San Pedro**, edo **San Pedro de Melipilla** izenaz ere ezaguna, Txileko erdialdeko komuna bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Melipilla probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 7.549 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**San Pedro** komuna [Santiagoko metropolitar eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  San Pedroko udalaren webgunea.
Melipilla

**Melipilla** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Melipilla probintziako hiriburua da. 2002ko erroldan, 108.540 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Melipilla** komuna [Santiagoko metropolitar eskualdean.]]

## Toponimia 
Melipilla hitzak Mapudungunez *lau sumendi* esan nahi du.

## Kanpo estekak 
*  Melipillako udalaren webgunea.
Banaketa-funtzio

[thumb|300px|**Banaketa-funtzio** zenbait ([probabilitateak ematen dituztenez, ohartu behar da 0tik 1erako balioak ematen dituztela, ...]]
[thumb|300px|... [probabilitatearen dentsitate-funtzio|dentsitate-funtzio hauei dagozkienak.]]

Probabilitate-teorian, **banaketa-funtzioa** balio batetik beherako probabilitatea (balio hori barne) ematen duen funtzio bat da. Probabilitate-funtzioekin (zorizko eta dentsitate-funtzioarekin estu loturik dago: adibidez, dentsitate-funtzio batean, banaketa funtzioak *x* balio baterainoko azalera ematen du. Horrela, dentsitate-funtziotik (eta baita ere probabilitate-funtziotik zorizko aldagai diskretuetan) banaketa-funtzioa eratortzen da eta alderantziz.

Matematikoki honela definitzen da, ***X*** zorizko aldagai baterako:

:F_X(x)=P[X \leq x]

Honela kalkulatzen dira probabilitateak banaketa-funtzioarekin:

:P[a

## Banaketa-funtzioa zorizko aldagai jarraituetan 
Dentsitate-funtzioarekin honela lotzen da:

* dentsitate-funtzioaren azpiko azalera ematen duenez, *x* balio bateraino:
::F_X(x)=\int_{x_m}^xf(x)dx
* alderantziz, banaketa funtzio deribatuz, dentsitate-funtzioa eratorriko da:
::F'_X(x)=f(x)
* *(a,b]* tarte bateko probabilitatea kalkulua honela egiten da dentsitate-funtzioaren bitartez, zorizko aldagai jarraietarako:
::F_X(b)-F_X(a)=\int_a^bf(x)dx

## Kanpo estekak
Tinariwen

***Tinariwen*** (tamasheq-amazigeraz: ⵜⵏⵔⵓⵏ, ⵜⵉⵏⵉⵔⵉ, *tinariwén*, «basamortuak») musika talde tuarega da. Haren musika estiloa, *assouf* deitua (tamasheqez, "bakardadea, oroimena"), blues, rock eta doinu tuareg tradizionalen arteko sintesia da.

Taldea 1980ko hamarkadan sortu zen, Tessaliteko (Mali) eta Tamanrasseteko (Aljeria) oasien arteko lurraldean. Ondoren, taldekideek zenbait urte igaro zituzten Libiako entrenamendu-esparru batean. Haien abestiak kaseteetan grabatuta hedatu ziren: 1990eko hamarkadako Tuareg matxinadan ospe handia lortu zuten. 1994an tuaregek bakea sinatu zuten Maliko gobernuarekin eta *Tinariwen* taldeak haien musika eta kultura jendarteratzeari ekin zion. Mundu osoko musika jaialdietan aritu dira, hala nola, Belforteko *Les Eurockéennes*-en (Frantzia), Glastonbury-koan (Erresuma Batua) eta Coachella-koan (Kalifornia) Grammy saria irabazi zuen. 

## Diskografia 
* *The Radio Tisdas Sessions* (2001)
* *Amassakoul* (2004)
* *Aman Iman* (2007)
* *Imidiwan: Companions* (2009)
* *Tassili* (2011)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Tinariwen, el 'blues' de los señores del desierto Elpais.com
* Zuzeneko kontzertua.
SEAT Ibiza

**SEAT Ibiza** SEATek 1984an sortutako *supermini* klaseko kotxea da, enpresaren historian salduena dena.

Eivissa mediterraneoar uhartearen gaztelaniazko izena daraman kotxe honek lau belaunaldi ezberdin ditu. Hiru edo bost ateko *hatchback* karrozeria ditu, *sedan*, *coupé* eta *station wagon* bertsioak SEAT Córdoba izenpean salduak izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Pazko-opil

[thumb|300px|[Bedoñan egindako karapaixoa (Debagoienan).]]**Pazko-opila** ogi edo opil berezi bat da, amabitxiak edo aitabitxiak Pazkoz besoetakoari oparitzen diona. Eskualdearen arabera, itxura ugari ditu, nahiz eta gehienetan hiruki itxurakoa eta barnean arrautza oso bat ala gehiago eduki.

## Izenak 
Askotariko izenak ditu:
* **mokotsa** (eta horren aldaera, *morkotsa*) Durangaldean eta Aramaion
* **karapaixoa** (eta horren aldaerak *karapaixue*) Debagoienean
* **adar-opila**, Beran
* **aitatxi-opila** edo **amatxi-opila**, Bortziri eta Baztanen
* **arrautz-opila** Zerainen eta **arranzopila** (*ranzopila*) Arabako Lautadan

## Opila 
Baserriko ogiaren ore bera eramaten du baina barnean arrautzak eta txorizoak sartzen zaizkio. Ogiak hiruki itxura izaten du, Hirutasuna oroitaraziz. Labean sartzen da ondoren eta bertan arrautza egosten da eta txorizoa egiten. Txorizo eta arrautza kopurua alda daiteke.

Azken urteotan era berriak ere egiten hasi dira, arrautzen ordez sagarra erabiliz, adibidez. Haurrentzako litxarreriazko karapaixo gozoak ere egiten dira, brioxa-opilarekin eta txokolatezko arrautzekin. San Marko opil bezala prestatzen denean bizkotxo orea izaten du eta mota ezberdinetako arrautza koloretsu eta lumekin apaintzen da.

Fitxategi:Karapaixoa 01.jpg|Karapaixo bat, hiru punta eta arrautzaduna
Fitxategi:Karapaixoa 02.jpg|Karapaixo bat, hiru punta eta arrautzaduna
Fitxategi:Opilak egiten Irunen.jpg|Gozogilea San Marko opilak prestatzen

## Ohitura 
Durangaldean *mokotsa* edo *morkotsa* esaten zaio eta Pazkoan oparitzen da. Horren ezaugarri bereziena opilaren erdian eramaten duen arrautza egosia da.

Debagoienan (Gipuzkoako mendebaldean) eta Aramaion (Araba) *karapaixo* edo *garipaua* izenarekin ezagutzen da eta Garizuma garaian izaten da. Arrautza egosiaz gain, txorizoak ere edikitzen ditu barnean. Amabitxi edo aitabitxiak urtero oparitzen dio besoetakoari, ezkontzen den arte.

Gipuzkoako ekialdean, Errenteria, Pasaia, Lezo, Oiartzun, Hondarribia eta Irunen bereziki oso errotua dagoen ohitura da, San Marko jaiarekin lotu dena eta horregatik San Marko opil deitzen zaio bertan. Opil gozoak izaten dira, etxean prestatuak edo gozotegietan erosiak, amabitxiek besoetakoei oparitzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Errege-opila
* San Marko opila

## Kanpo estekak
Volkswagen Golf

**Volkswagen Golf** Volkswagenek 1974an sortutako autoa da, jadanik sei belaunaldi eta marka (**Volkswagen Rabbit** AEBetan eta Kanadan, eta **Volkswagen Caribe** Mexikon) dituena.

Volkswagen Beetle ospetsua ondo ordezkatu du, munduan 25 milioi unitate baino gehiago salduz.

Hiru eta bost ateko *hatchback* moduan salduta, *station wagon*ak Volkswagen Variant, kabrioletak Volkswagen Cabriolet edo Volkswagen Cabrio eta *sedan*ak Volkswagen Jetta, Volkswagen Vento edo Volkswagen Bora izenak ditu.

## Belaunaldiak 

Irudi:Volkswagen Golf I GTI Retro Classics 2020 IMG 0258.jpg|1. belaunaldia, 1974-1983
Irudi:Vw golf2a v sst.jpg|2. belaunaldia, 1983-1992
Irudi:Golf III Blaumetallic auf dem Hof.jpg|3. belaunaldia, 1991-1997
Irudi:VW Golf IV.jpg|4. belaunaldia, 1997-2014
Irudi:VW golf V.jpg|5. belaunaldia, 2003-2008
Irudi:Volkswagen Golf VI.jpg|6. belaunaldia, 2008-2012
Irudi:2013 Volkswagen Golf SE BlueMotion Technology 1.4 Front.jpg|7. belaunaldia, 2012-2019
Irudi:2020 Volkswagen Golf GTE S-A 1.4.jpg|8. belaunaldia, 2019-gaur egun

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Volkswagen Golfaren webgune ofiziala
Ford Fiesta

**Ford Fiesta** Ford Motor Companyk sortutako *supermini* motako kotxea da, Europan, Estatu Batuetan, Brasilen, Argentinan, Mexikon, Venezuelan, Txinan, Indian, Thailandian eta Hegoafrika ekoizten eta saltzen dutena.

2010ean seigarren belaunaldia (Mark VI) aurkeztu zutenean, jadanik hamabi miloi unitate salduta zituzten.

## Iruditegia 

Irudi:Ford_Fiesta_MK1_front_20071023.jpg|Lehen belaunaldia (1976-1983).
Irudi:Ford_Fiesta_front_20070920.jpg|Bigarren belaunaldia (1983-1989).
Irudi:Ford_Fiesta_MK3_front_20070926.jpg|Hirugarren belaunaldia (1989-1997).
Irudi:Ford_Fiesta_MK4_(1995-1999)_front.jpg|Laugarren belaunaldia: Europa (1995-2002) eta Brasil (1996-2006).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ford Fiestaren webgune ofiziala
Shannen Doherty

**Shannen Doherty** (Memphis, 1971ko apirilaren 12a – Malibu, Kalifornia, 2024ko uztailaren 13a) aktore estatubatuarra izan zen, *Beverly Hills, 90210* eta "Sorginduak" serietan protagonista izan zelako ezaguna.

## Biografia 
Memphisen jaio zen 1971n. 1'63 m. luze zen. Crohn gaixotasuna zuen txikitatik. Hiru aldiz ezkondu zen: aurrena, Ashley Hamiltonekin; gero, Rick Solomonekin; eta azkenik, Kurt Iswarienkorekin. Lagun ospetsuak zituen, haien artean Holly Marie Combs eta Sarah Michelle Gellar. Los Angelesen bizi izan zen.

### Filmografia osoa
Opel Corsa

**Opel Corsa** deituriko modeloa Opel auto konpainiak ekoizten ditu. B segmentuari dagokio eta hainbat herrialdetan saltzen da Vauxhall, Chevrolet eta Holden konpainiako beste marken bidez merkaturatzen da munduan zehar.

4 belaunaldi dira Corsa lehendabizikoz Zaragozan ekoiztu zutenetik, 1982, 1993, 2000 eta 2006koak, hain zuzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Opel Corsaren webgune ofiziala
Volkswagen Passat

**Volkswagen Passat** Volkswagenek 1973an sortutako kotxea da, jadanik sei belaunaldi izan dituena. Volkswagen Golf / Volkswagen Jetta eta Volkswagen Phaeton artean izanik, tamaina erdiko kotxe honek **Dasher**, **Santana**, **Quantum**, **Magotan**, **Corsar** eta **Carat** izenak ere izan ditu.

## Kanpo estekak 
* Passaten webgune ofiziala
Peugeot 207

**Peugeot 207** Peugeotek 2006an sortutako *supermini* motako kotxea da. Nahiz eta salmenta onak izan, 2012an 208k ordezkatua izan zen.

## Salmentak 
Iturria: PSA

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Renault 5

**Renault 5** Renaultek 1972an sortutako turismo familiarra da. Guztira 5,5 milioi unitate saldu zituen.. Estatu Batuetan **Renault Le Car** izena izan zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
R-5

**R-5** Madril eta Navalcarnero lotzen duen autobidea da. A-5 autobiaren alternatiba da, baina bidesariak ditu.

## Tarteuneak 

## Ibilbidea 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Portunoidea

***Portunoidea*** karramarroen superfamilia bat da, *Portunidae* familia (karramarro igerilariak) barne hartzen duena. *Geryonidae* eta *Trichodactylidae* familiak ere superfamilia honetan sailkatuak izan ohi dira, baina analisi filogenetiko molekularrak behar dira hori ziurtatzeko.

Azken ikerketen arabera, *Portunoidea* superfamilia hamaika familiez osatuta dago, horietatik lau galduta daudela:
* Carcinidae
* Carcineretidae (galdua)
* Catoptridae
* Geryonidae
* Lithophylacidae (galdua)
* Longusorbiidae (galdua)
* Macropipidae
* Pirimelidae
* Portunidae
* Psammocarcinidae (galdua)
* Thiidae

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
El Monte (Txile)

**El Monte** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Santiagoko metropolitar eskualdeko Talagante probintzian dago. 2002ko erroldan, 26.459 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**El Monte** komuna [Santiagoko metropolitar eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  El Monteko udalaren webgunea.
Renault Mégane

**Renault Mégane** Renaultek 1995ean sortutako turismo familiarra da. Hiru eta bost ateko *hatchback*, *sedan*, *coupé* eta kabriolet karrozeriak ditu. Renault Scénic Méganen oinarritutako *station wagon*a da.

## Kanpo estekak
Adrar des Ifoghas

**Adrar des Ifoghas** edo **Adrar des Iforas** (; ) Saharako goi ordokia da, ipar latitudeko 21º eta 18º artean dagoena, Tuaregek Azawad deitutako lurraldean, gehiena Mali ipar-ekialdeko Kidalgo eskualdean, eta zati txikiago batzuk Aljeriako Adrar eta Tamanrasset probintzietan. 250.000 kilometro koadroko ditu luze-zabalean. Aïr, Hoggar eta Tibestirekin batera, Saharako mendigune garrantzitsuenetako bat da.

## Etimologia 
Tamasheqez (tuareg hizkuntzaz) *Adrar* (edo *Adagh*) hitzak "mendia" esan nahi du. *Ifogha* hitza berriz, "Kel Ifoghas", eskualdeko klan nagusiaren izenetik dator.
   
## Geografia 
Adrar des Ifoghasen arroka metamorfikoak eta granitoa dira nagusi, harearriak iparraldean, eta oso higaturik daude. Harri mokor handiek paisaia kaotikoa eratzen dute. Batez besteko garaiera 600 m ingurukoa da eta puntu gorena 890 metroan dago. XVI. mendearen hasieran Songhai Inperioaren zati zen.

## Erreferentziak 
* Artikulu hau idazteko Frantsesezko Wikipediako Adrar des Ifoghas artikuluko informazioa erabili da.

## Kanpo estekak 
*  Adrar des Ifoghas - Wikivoyage
Olmué

**Olmué** Txileko erdialdeko komuna bat da. Valparaíso eskualdeko Marga Marga probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 14.105 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Olmué** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Toponimia 
Olmué hitzak aimaraz *zumarren lurrak* esan nahi du.

## Kanpo estekak 
*  Olmuéko udalaren webgunea.
Isla de Pascua

**Isla de Pascua** Polinesian, Ozeano Barearen erdian, kokaturik dagoen Txileko komuna bat da. Valparaíso eskualdeko Isla de Pascua probintzian dago. 2002ko erroldan, 3.791 biztanle zituen. Isla de Pascua probintziako komuna bakarra da eta Pazko uhartea (*Rapa Nui*) eta Sala eta Gomez uhartea barnean hartzen ditu. Bere hiriburua Hanga Roa herria da, uharte nagusiaren hego-ekialdean kokatuta, non biztanle guztiak dauden.

## Kanpo estekak 
*  Isla de Pascuako udalaren webgunea.
Emma Caulfield

**Emma Caulfield** (Emma Chukker ere- bere ezkongai abizena; San Diego, 1973ko apirilaren 8a) aktore estatubatuarra da, *Buffy the Vampire Slayer* telesailean Anya antzezteagatik ezaguna dena.

## Biografia 
Arte dramatikoa ikasten hasi zuen eskolan zegoenean. Bere ikasketak jarraitu zituen San Frantzizkoko Estatuaren Unibertsitatean eta UCLAn.
1995. urtean *Beverly Hills, 90210* seriean hasi zuen. Seriea uztean *General Hospital* seriean egon zen.
Bere paper famatuena *Buffy The Vampire Slayer* seriean izan zen 1999etatik 2003ra.

## Filmografia 
* *Beverly Hills, 90210* (1995) - seriea
* *General Hospital* (1996-1997) - seriea
* *Buffy the Vampire Slayer* (1999-2003) - seriea
* *Darkness Falls* (2003) - pelikula
* Amodiozko *reality* (*Who Wanna Marry With Ryan Baks?*) (Jason Priestleyekin batera egina) (2004) - pelikula
* *TiMER* (2009) - pelikula
* *Confined* (2010)

## Telebistarako aurkezpenak 
* *Renegade* (1992) "Cindy" interpretatzen *"Teen Angel"* episodioan (# 3.11 episodioa ) 21 /11/ 1994
* *Silk Stalkings* (1991) "Ray Washburn" interpretatzen *"Champagne on Ice"* episodioan (# 4.17episodioa) 29 /1/ 1995
* *Weird Science* (1994) "Phoebe Hale" interpretatzen *"What Genie?"* episodioan (# 3.9 episodioa) 10 /6/ 1995
* *Nash Bridges* (1996) "Live Shot" episodioan (# 3.14 episodioa) 16 /1/ 1998
* *Silk Stalkings* (1991) "Kate Donner" interpretatzen *"Guilt By Association"* episodioan (# 7.6 episodioa) 21 /9/ 1997
Janariaren ikerketa

**Janariaren ikerketa** elikagaien azterketa kritikoari eta zientzian, artean, historian eta gizartean duen testuinguruei deritzo. Nutrizioa, nekazaritza, gastronomia eta arte kulinario bezalako elikagaien ikerketen diferentziaz, janariaren ikerketa elikagaien eta hainbat arlo akademikoen artean analizatu nahi du. Horregatik, filosofoen, zientzialarien, historiadoreen, soziologoen edo antropologoen arreta erakartzen duen arlo bat da.

## Ikus, gainera 
* Nekazaritza
* Gastronomia
* Nutrizioa
* Janari

## Erreferentziak 
* Levy, Paul. "The Joy of Soy." The Times, March 4, 2009, available online: https://web.archive.org/web/20091005182755/http://entertainment.timesonline.co.uk/tol/arts_and_entertainment/the_tls/article5843750.ece.

## Bibliografia 
* Belasco, Warren James. *Food: The Key Concepts*. Oxford, UK: Berg, 2008.
* Belasco, Warren James. *Meals to Come: A History of the Future of Food*. Berkeley: University of California Press, 2006.
* Curtin, Deane W., and Lisa M. Heldke, eds. *Cooking, Eating, Thinking: Transformative Philosophies of Food*. Bloomington: Indiana University Press, 1992.
* Heldke, Lisa M. *Exotic Appetites: Ruminations of a Food Adventurer*. New York: Routledge, 2003.
* McWilliams, James. *Just Food: Where Locavores Get It Wrong and How We Can Truly Eat Responsibly*. New York: Little, Brown and Company, 2010.
* Mintz, Sidney Wilfred. *Sweetness and Power: The Place of Sugar in Modern History*. New York: Viking, 1985.
* Pollan, Michael. ''In Defense of Food: An Eater's Manifesto*. New York: Penguin Press, 2008.
* Pollan, Michael. *The Omnivore's Dilemma: A Natural History of Four Meals*. New York: Penguin Press, 2006.
* Wilk, Richard, ed. *Fast Food/Slow Food: The Cultural Economy of the Global Food System''. Walnut Creek: Altamira Press, 2006.

## Kanpo estekak 
* Elikagai eta gizartearen ikerketaren elkartea
Estilo-liburu

**Estilo-liburua** edo **estilo eskuliburua** testuak hizkuntza batean *era egokian* idazteko irizpide eta aholkuak zehazten dituzten argitalpenak dira. *Zuzen* nola idatzi azaltzen duten gramatika-liburuen osagarritzat har daitezke; batzuetan, ordea, gramatikek heltzen ez dizkieten gaietan ere zuzen idazteko irizpideak ere ematen dituzte. Hizkuntzaren hedatzaile diren erakundeek plazaratzen dituzte gehienetan, hala nola hedabide eta administrazio publikoek. Estilo-liburuak orokorrak nahiz arlo jakin batei buruzkoak izan daitezke, hala nola kazetaritzan edo arlo teknikoan jarduteko.

## Bibliografia 
* Xabier ALBERDI LARIZGOITIA; Ibon SARASOLA ERRAZKIN: *Euskal estilo libururantz. Gramatika, estiloa eta hiztegia*. EHU. 2001.
* Basterretxea Polo, Jose Inazio; Pastor González, Jose Mari; Aiestaran, Alazne. *Kazeta-idazkera: arauak eta estiloa hitzen jokoan*. Udako Euskal Unibertsitatea. Bilbo. 2013. ISBN: 978-84-8438-448-9.
* EUSKALTZAINDIA (2018) *Euskara Batuaren Eskuliburua (EBE)*. 'Euskara Batuaren Eskuliburua (EBE)*.
* EZEIZA, J; ALDEZABAL, I., ELORDUI, A., ZABALA, I., UGARTEBURU, I., ELOSEGI, K. (2010) *PREST: Unibertsitateko komunikazio-gaitasunen eskuliburua.* EHUko Euskara Errektoreordetzaren sareko argitalpena: *PREST: Unibertsitateko komunikazio-gaitasunen eskuliburua*.
* ETXEBARRIA, J.R. (2011) *Zientzia eta teknikako euskara arautzeko gomendioak*. EIMAren estilo-liburua Zientzia - Estilo-liburua.
* IVAPek estilo liburuak eta estilo-liburuen laburpenak argitara eman ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ortotipografia
* Wikipedia: Estilo gida

## Kanpo estekak 
* Azpidazki: idaz-estiloa.
* Berria.eus Estilo liburua.
* EHULKUren aholku guztiak (ordena kronologikoan).
* Ehureka aholkuak.
* EIMA estilo-liburuak:
::* *Ortotipografia*.
::* Joxe Ramon Zubimendi. *Ortotipografia*.
::* *Kalko okerrak*.
::* *Onomastika*.
::* *Izen-zerrendak*.
::* *Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak.*
::* *Zientzia eta teknikako euskara arautzeko gomendioak.*
::* EIMA: *Zientzia eta teknikako euskara arautzeko gomendioak*.
::* *Letra larriak erabiltzeko irizpideak.*
::* *Estandarizatu gabeko solasak nola eman ikasliburuetan.*
::* *Puntuazioa.*
::* *Ahoskera.*
* Estilo-liburuak.
* IVAP-eko estilo-liburua.
* Asier Larrinaga Larrazabal, *Albiste testu bikainak. Irratia eta telebistarako eskuliburua''., EITB. Bilbo. 2013.
San Antonio (Txile)

**San Antonio** Txileko erdialdeko komuna eta portu-hiri bat da. Valparaíso eskualdeko San Antonio probintziako hiriburua da. 2002ko erroldan, 87.205 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**San Antonio** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  San Antonioko udalaren webgunea.
Chacabuco probintzia

**Chacabuco probintzia** () Txileko erdialdeko probintzia bat da. Santiagoko metropolitar eskualdean kokatuta dago. 2002ko erroldan, 132.798 biztanle zituen.

### Komunak 
Chacabuco probintziak 3 komuna ditu.

## Kanpo estekak 
*  Chacabuco gobernuaren webgunea.

## Erreferentziak eta oharrak
Ford Torino

**Ford Torino** 1968-1976 bitartean Ford Motor Company enpresak AEBetan eta Kanadan merkaturatu zuen auto modelo bat izan zen. AEBetako eta Kanadako autozaleen artean estimu aski handia eta bildumazaleen artean ospea bereganatu ditu.

## Izena 
Auto modelo horrek izena Italiako Turin () hiriari zor dio. Hura aukeratzeko arrazoia Turin hiria auto ekoizpenari dagokionez *Italiako Detroit* ezizenaz ezaguna izatean datza, gainera kontuan izan behar da Detroit hiria Ford enpresaren egoitza nagusiaren kokalekua dela; horregatik bi hiriok automobilgintzaren bidez duten elkarlotura azpimarratu nahi izan zen.

## Historia 
[thumb|ezkerrera|200px|[1971ko Ford Torino 500 Coupé modeloa.]]

Hasiera batean jada 1962-1970 bitartean ekoitzi zen Ford Fairlane autoaren neurri ertaineko luxuzko modelo gisa merkaturatu zen. 1968tik aurrera Fairlane izena Torino autoaren modelo apalagoetan mantendu zen. Denboraldi horretan zehar Torino autoa Fairlane autoaren azpiserietzat jo izan zen. 1970an jada Torino izena auto honen izen nagusi bilakatu zen, aldiz Fairlane modeloa Torino autoaren azpiserie bihurtu zelarik. 1971an Fairlane izena behin betiko alboratu eta auto honen modelo guztiei Torino deitu zitzaien.

Torino gehienak auto arruntak izan ziren: orokorrean, autozaleen artean ospe gehiena bereganatu zuten modeloak lau atedun eta estalki gogorreko lau atedun sedan modeloak izan ziren. Halaber, Fordek auto haren goi errendimenduko bertsioak ere merkaturatu zituen, indar handiko motorrok ezarririk: 428 cv (7 L) eta 429 cv (7 L) "Cobra-Jet". Auto horiek *Muscle car* izendapenaz sailkatu ohi dira. Gainera, Ford etxeak NASCAR auto lehiaketako bere taldekideentzat Torino modeloa oinarritzat hartu zuenez, auto lasterketa ugari irabazitako modeloa da.

## Zinema 
Auto modelo hau AEBetako eta Kanadako herri kulturan oso ospetsua da. Halere, zinemari esker herrialde horietatik kanpora ere ezagutzera eman izan da.

Adibidez, 1970eko hamarkadan oso ospetsua izan zen *Starsky and Hutch* telesailan agertzen den autoa 1975eko Ford Gran Torino modeloa da. Bestalde, 2008an Clint Eastwood aktore eta zinema zuzendariak antzeztu eta zuzendutako *Gran Torino* filmeko autoa ere modelo bat izateaz gain, filmari berari ere izena eman zion.

## Iruditegia 

Irudi:Ford Torino GT Convertible (Cruisin' At The Boardwalk '10).jpg|Ford GT Covertible modeloa.
Irudi:1970 ford torino cobra sportsroof chiolero rear.jpg|1970eko Ford Torino *Cobra* baten atzealdea, kirol gehigarriak eta Magnum 500 gurpilekin.
Irudi:DickTrickle1968Torino.jpg|1968ko Ford Torino modeloa, NASCAR auto lasterketan.
Irudi:1974 Ford Torino from Starsky & Hutch.JPG|*Starsky and Hutch* telesailetako 1974ko Ford Torino modeloa.
Irudi:Bunkie Knudsen Talladega.jpg|Ford Torino *Talladega* modeloa.
Irudi:1968 Ford Torino Squire.jpg|1968ko Ford Torino *Squiere* modeloa.

## Kanpo estekak 
* Ford Gran Torino autoari buruzko webgunea 
* Ford Torino Cobra autoari buruzko webgunea
Txileko probintziak

**Txileko probintziak** herrialdearen administrazio-banatekan erdiko maila batean dauden erakundeak dira, eskualdeen eta komunen artean. Euskal Herrian ezagutzen dugun lurraldearen baliokidea da.

## Probintzien zerrenda 
## Erreferentziak eta oharrak 
## Kanpo estekak
Opil

**Opila** gehien bat gozogintzaren alorrean sortzen den eta gozoa den janaria da. Opilaren osagai nagusia irina da, baina beste osagai batzuk ere izan ditzake, batez ere gurina eta azukrea. Opilak egiteko, irin mota asko erabiltzen da, eta betegarria izan dezakete edo ez.

Formari dagokionez, luzeak eta meheak izan daitezke, edo biribilak, bilduak eta forma askotakoak. Eskuarki gosari eta askarietan jaten da, edo otordu nagusietako azkenburuko modura, kafearekin batera.

Opilak haiek egiteko erabili den orearen arabera sailka daitezke:
* hostorearekin egindakoak: ilgoropila, palmera
* bizkotxozkoak: madalena
* erroskilla orea daramatenak: erroskilla, donuta
* brioche motako orearekin egindakoak: briochea, suitzarra
* choux orearekin egindakoak: profiterola

Opil hitza, bestalde, gozoak ez diren beste ore batzuekin egindako janarien izenen osagai modura agertzen da askotan. Oro har, ore bat labean erre, edo frijitu ondoren sortutako janarietan erabiltzen da: arrautzopil, piperropil, gaztainopil, etab.

## Ikus, gainera 
* Errege opila
* San Blas opila
* Opilaren eguna

## Kanpo-estekak
Cartagena (Txile)

**Cartagena** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Valparaíso eskualdeko San Antonio probintzian dago. 2002ko erroldan, 16.875 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Cartagena** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  Algarroboko udalaren webgunea.
Essouk

**Essouk** (, ) Maliko Kidalgo eskualdeko udalerria da. Adrar des Ifoghasen dago, Kidaldik 45 km ipar-mendebaldera. Oso biztanleri urriko eremuan dago: 25.000 km²ko azaleran 4.782 lagun bizi dira, gehienak abeltzain nomadak. Izan ere, lehorreko nekazaritza ezin da garatu, euri gutxiegi egiten duelako. Herriak 2.383 biztanle zituen 2009an.

Arkeologia aztarnategia garrantzitsua da. Besteak beste, aipagarriak dira haitzetako grabatuak. Herritik bi km ipar-ekialdera **Tadamakat** (edo **Tadmekka**), Erdi Aroko hiriaren hondakinak daude. IX. eta XV. mendeen artean, Tadamakat garrantzi handiko pausalekua izan zen Sahara zeharkatzen zuten karabanentzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kabriolet

[thumb|300px|[Mazda MX-5, kabriolet moderno bat.]]

**Kabriolet** edo **sabai toleskorduna** sabairik ez duen edo sabaia maletategian tolestu daitekeen automobil-karrozeria mota da. Tolestu daitekeen sabaiak kapota du izena eta biniloz, oihalez, plastikoz edo metalez egiten dute; gehienetan bi ate besterik ez dituzte bestela egitura arazoak sor ditzakeelako.

Lehenengo automobil guztiak sabairik gabekoak ziren, 1910ean Cadillacek metalezko sabaiak egin zituen arte.
## Kanpo-estekak
Jaguar XK120

**Jaguar XK120** Jaguarrek 1948 eta 1954 artean egindako kirol-kotxea izan zen. 1940an SS 100 egiteari utzi zuenetik, lehenengo deportiboa izan zen.

## Historia 
XK120 lehendabizikoz *roadster* moduan aurkeztu zuten 1948ko Londresko Automobil Erakustazokan orduan berria zen XK motorrarekin ibiltzeko. Hain zen arrakastatsua ezen enpresaren sortzailea eta orduko zuzendaria zen William Lyonsek modeloaren ekoizpena hasteko agindua eman baitzuen.

"120" izena eman zioten 120&nbsp;milia 1 orduko (193&nbsp;km/o) abiadura hartzen zuelako, orduan errepideetarako modeloen artean errekorra zela.

*Roadster* karrozeria lasteketetan ere erabili zuten, Le Manseko 24 Orduetan, *Mille Miglia*n eta NASCARren parte hartuz.

## Motorra 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Coupé

**Coupé** (frantsesezko *couper*, "ebaki" aditzetik ekarria) bi edo hiru bolumen eta bi ate dituen automobil-karrozeria mota da. Atzeko kristalaren angeluaren arabera *fastback* edo *notchback* izena du. Kabrioletekin batera kirol-kotxeak osatzen dute.

Markek, modeloek eta modek hitzaren erabilera aldatzen dute, batzuetan *sedan*ekin diseinua nahastuz. Normalean bi lagunentzako tokia baino ez zuten baina egun badaude lau lagunentzako berlinak *coupé* izendatuak, adibidez Porsche Panamera, Mercedes Benz CLS, Lamborghini Estoque, Aston Martin Rapide edo Volkswagen Passat CC.

## Kanpo estekak
Rochefort

**Rochefort** herri askoren izena da:

* Belgikan:
** Rochefort (Namur)
* Frantzian:
** Rochefort (Charente-Maritime)
** Rochefort (Savoia)
** Rochefort-sur-Brévon (Côte-d'Or)
** Rochefort-du-Gard (Gard)
** Rochefort-en-Terre (Morbihan)
** Rochefort-en-Valdaine (Drôme)
** Rochefort-en-Yvelines (Yvelines)
** Rochefort-Montagne ( Puy-de-Dôme)
** Rochefort-Samson (Drôme)
** Rochefort-sur-la-Côte (Haute-Marne)
** Rochefort-sur-Loire (Maine-et-Loire)
** Rochefort-sur-Nenon (Jura)
* Suitza:
** Rochefort (Neuchâtel)

## Abizena 
Hainbaten abizena ere bada:
* Guy de Rochefort
* César de Rochefort (1630-1691)
* Henri Louis d'Aloigny (1631 - 1676)
* Christiane Rochefort (1917-1998), eleberrigile eta saiakeragilea
* Henri Rochefort (1831-1913), kazetari eta plazagizona
* Jacques Rochefort (1953-)
* Jean Rochefort (1930-2017), aktorea
* Michel Rochefort (1927-2015)
* Normand Rochefort (1961-)
* Richard Rochefort, (1977-)
* Robert Rochefort (1955-)
Tessalit

**Tessalit** ipar-ekialdeko Maliko udalerria da, Kidalgo eskualdekoa. 2012ko apirilean Azawaden Askapen Nazionalerako Mugimenduak independente aldarrikatu zuen Azawaden barnean dago. 2009an 5.739 biztanle zituen.

Herria Adrar des Ifoghas mendiguneko oasi batean dago. Sahara Aljeriako hegoaldearen eta Maliren artean zeharkatzen duten turistentzako pausalekua da. Igeltsu harri meatoki batek eta igeltsu fabrika batek ere laguntzen diote bertako ekonomiari, baina, Tuareg matxinadak direla eta, 1990eko hamarkadatik haien jarduera moteldu da.

Tessalitekoak dira Tinariwen, blues tuareg estiloaren sortzailea, eta Terakaft musika taldeak eta Souéloum Diagho olerkaria.

## Klima 
Tessalitek basamortuko klima du (*BWh* Köppen klima sailkapenaren arabera). Oso euri gutxi egiten du, batez beste 68,5 mm besterik ez urtean. Maiatzetik irailera eguneko tenperatura 40&nbsp;°Ctik gorakoa izaten da. Neguko hiru hilabeteetan tenperatura eramangarriagoak izaten dira: maximoak 30&nbsp;°Ctik beherakoak eta minimoak 15&nbsp;°Ctik beherakoak.

## Erreferentziak 
* Artikulu hau idazteko Frantsesezko Wikipediako Tessalit artikuluko informazioa erabili da.

## Kanpo estekak
Kanpin

[thumb|300px|[Alemanian, **kanpin** egiten.]]

**Kanpin** edo **camping** landan nahiz mendian aldi baterako egiten den aisia-jarduera da, kanpin denda edo iraunkorra ez den beste aterpe batean egun batzuetan zehar lo eginez. Kanpina egiten deneko egonaldiari **kanpaldi** deritzo. Kanpina egiteko apropos jarritako ordainduzko kanpalekuak izaten dira, dutxak, janariak prestatzeko baliabideak eta bestelako zerbitzuak eskaintzen dituztenak.
Puchuncaví

**Puchuncaví** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Valparaíso eskualdeko Valparaíso probintzian kokatuta dago. 2002ko erroldan, 12.954 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Concón** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Toponimia 
Puchuncaví hitzak Mapudungunez *jaien amaiera* esan nahi du.

## Kanpo estekak 
*  Puchuncavíko udalaren webgunea.
Kidal

**Kidal** () Mali ipar-ekialdeko udalerria eta Kidal eskualdeko hiriburua da. Azawaden dago, Adrar des Ifoghas mendigunearen bihotzean, Gaotik 350 km iparraldera. 2009an 25.617 biztanle zituen.

2012ko martxoaren 30ean Azawaden Askapen Nazionalerako Mugimenduko miliziano tuaregek Kidal eta bertako base militarraren kontrola eskuratu zuten. Maliko Junta Militarreko bozeramaile batek esan zuenez, «Kidalgo herritarren bizitza zaintzeko, buruzagitza militarrak erabaki zuen borroka ez luzatzea». Ondorengo egunetan matxinoek Gao eta Timbuktu hartu zituzten, eta apirilaren 6an Azawadeko independentzia aldarrikatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hijuelas

**Hijuelas** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Valparaíso eskualdeko Qillota probintzian dago. 2002ko erroldan, 16.014 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Hijuelas** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  Hijuelasko udalaren webgunea.
Juan Fernández (Txile)

**Juan Fernández** Ozeano Barearen hegoaldean dagoen Txileko komuna bat da. Valparaíso eskualdeko Valparaíso probintzian kokatuta dago, itsasertzetik 650 km-ra. 2002ko erroldan, 633 biztanle zituen.

Komunak hiru uharte hartzen ditu: Más a Tierra edo Robinson Crusoe uhartea (93 km2), Más a Fuera edo Alejandro Selkirk uhartea (88 km2) eta Santa Clara uharte txikia, Más a Tierra uhartearen hego-mendebalean. Biztanle guztiak Robinson Crusoe uharteko San Juan Bautista izeneko herrian biltzen dira, Cumberland badiaren ertzean.

[thumb||200px|ezkerrera|**Juan Fernández** komuna [Valparaíso eskualdean.]]

## Toponimia 
Komunaren izena 1563an uharteak aurkitu zituen Juan Fernández itsasgizon espainiarraren omenez da.

## Ikus, gainera 
* Juan Fernandez uhartedia

## Kanpo estekak 
*  Juan Fernándezeko udalaren webgunea.
Oiangu

**Oiangu** Gipuzkoako Goierri eskualdeko Ordizia udalerrian dagoen baserri bat da, izen bereko Oiangu parkean kokatua dagoelarik. Parkeak 523.598 m2-ko hedadura du.

## Kokalekua 
Herrigunetik urruti eta muino batean dago, 200-329 metroko garaieran.

## Historia 
Ustez baserri hau Andres Urdaneta esploratzailearen jaiotetxea izan zen.

## Iruditegia 

Irudi:Oiangu 1.JPG|Baserria eta golf zelaia, atzealdean Usurbe mendia ikus daitekelarik.

## Kanpo estekak 
* Oiangu parkea Ingeba.org webgunean
Laura Riding

**Laura Riding**, **Laura Jackson** izenez ere ezaguna, (1901eko urtarrilaren 16a - 1991ko irailaren 2a) estatubatuar idazle eta literatura kritikoa izan zen. Idazle gisa, olerkigintzan eta eleberri historikoan nabarmendu zen. Istorio laburrak ere idatzi zituen. Ikerlari gisa, gogamenaren eta hitzaren arteko harremanak eta hizkuntzaren mugak ikertu zituen. 1929-1936 urte bitartean Ingalaterran, Frantzian eta Espainian bizi izan zen, Robert Gravesekin elkarturik. Ezaguna da bere *A Trojan Ending* izeneko eleberri historikoa, non Iliadaren bertsioa egiten duen, pertsonaiak oso gertutik landuz.
Evelyn Waugh

**Evelyn Waugh** (Londres, Ingalaterra, 1903ko urriaren 28a – Taunton, Somerset, Ingalaterra, 1966ko apirilaren 10a) ingelesezko idazle eta kazetaria izan zen. Bere lehenengo eleberri historikoek Britainiar Inperioaren gainbehera kontatzen zuten. Abisinian gerra-kronikaria izan zen, eta Bigarren Mundu Gerran borrokatu zen.

thumb|ezkerrera|alt=1=Canonbury Square east side|1=Canonbury Square east side|Canonbury Square; Waugh eta Evelyn Gardner (emaztea) bizi izan ziren lekua

Oxforden historia-ikasketak eginik eta aldi labur batez irakaskuntzan jardun ondoren, literatura-lanari lotu zitzaion erabat. Lehen eleberrietan umorea eta satira erabili zituen: *Decline and Fall* (1928, *Gainbehera eta erorketa*); *A Handful of Dust* (1934, *Eskutada hauts*); *Scoop* (1938, *Berri handia*). 1939an, katoliko egin zen. Urte berean Royal Marines armadan sartu zen; Ekialde Hurbilean eta Jugoslavian borrokatu zen. Ondoko liburuetan antzinako Ingalaterraren nostalgia eta mundu modernoari buruzko garraztasuna nabarmendu ziren, satira ahaztu gabe: *Brideshead revisited* (1945, *Brideshead-erako itzulia*); *Men eta Arms* (1952, *Gizonak eta armak*); *Officers and Gentlemen* (1955, *Ofizialak eta jaunak*); *Unconditional Surrender* (1961, *Baldintzarik gabe errenditu*). Orobat, bidaia-liburuak ere moldatu zituen.

## Erreferentziak
Apurtu

**Apurtu** 1989. urte amaieran Irunen (Gipuzkoa) sortutako euskal musika taldea da.

## Taldekideak 
* Aitor - Gitarra eta ahotsa
* Gaizka - Baxua eta koroak
* Txapas - Bateria

## Diskografia 
* *Apurtu* (Santoral Records, 1998). K7 maketa.
* *Isolatua* (Santoral Records, 2001). CD+Fanzine.
* *Apurtu* (Petruska Records, 2009). CD.
* *1989-2009:Istorio sekretua* (Petruska Records, 2011). 2CD.
* *Tik Tak* (Petruska Records, 2012). LP+CD.
* *Katuen Hirian* (Petruska Records, 2014). LP/CD
* *Orain aske zara* (Petruska Records, 2015). LP+CD
* *Azken dantzarako prest* (Petruska Records, 2016). LP+CD

## Kanpo estekak