open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aguraingo Udal Liburutegia

**Aguraingo Udal Liburutegia** Zapatari 15ean dago. 1960 n sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen parte hartzaile da.
### Funtsak 
* 74 aldizkari:Argia (aldizkaria), Arkeoikuska, Hermes (aldizkaria), besteak beste.
* 13.807 monografia: 16 Agurainen gainekoak, hala nola 2010ko Itziar Amestoyren *Euskararen bide Agurainen*.
* 716 ikus-entzuneko: 148 soinu-grabazio eta 568 bideo-grabazio.
* 96 ordenagailu-fitxategi.

### Zerbitzuak 
* Mailegua, pertsonala eta liburutegien artekoa.
* Kontsulta eta irakurpena, mailegatu ezin ez direnen dokumentuena, hala nola, egunkariak, atlasak, hiztegiak... Baita erosi ezin diren dokumentuena ere galtzen baldin badira.
* Erabilera publikorako lau ordenagailu.
* Wi-fi.
* Lantaldean aritzeko aretoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aguraingo Udal Liburutegiaren sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua
* Aguraingo Liburutegiaren atala Udaleko webgunean
* Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua
3. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)

**Eskualdeko Hiri Garraioaren 3. linea** (seinaleztatua, **L03** ofizialki) Iruña eta Antsoain lotzen dituen autobus linea da.

Bere ibilbidean zehar, Nafarroako Jauregia, Gazteluko plaza, San Nikolas eliza, tren geltokia, Munduko parkea, Magdalenako zubia, zezen-plaza, Labrit pilotalekua, Gaiarre antzokia, Merindadeen plaza, Bianako Printzearen plaza eta Iruñeko tren geltokia bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.

 lineak osatzen du, eta ibilbide bera egiten du kontrako norabidean.

## Historia 
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Argentinako plaza eta San Pedro lotzen zituen.

1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.

2017ko abenduan, linearen maiztasunak hobetu ziren.

2018ko martxoan, Trinitarioko aparkaleku intermodala ireki zenean, geltoki bat gehitu zen Takonera eta Dona Grazia zubia artean, aparkaleku horri zerbitzua emateko.

2020ko maiatzaren 16tik, Sarasate pasealekuko geltokia pasealekuaren iparraldetik hegoaldera aldatzen da, Nafarroako Foruen monumentuaren eta Posta Bulego Nagusiaren inguruan.

## Ustiapena 
### Maiztasunak 
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira maiztasunak:

* **Lanegunak:** 10' (07:05tik 22:25ra) - 12' (06:29tik 07:05ra)
* **Larunbatak:** 10' (09:05tik 22:25ra) - 12' (06:30tik 09:05ra)
* **Jaiegunak:** 12' (09:21tik 22:33ra) - 15' (06:23tik 09:21ra)

### Ibilbidea 
Autobus guztiek ibilbide osoa egiten dute.

## Geldialdiak 
## Bidaiariak 
## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Hiri Garraioaren webgunea 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
Gorotz-bakterioterapia

[thumb|250px|Gorotzetan dagoen ohiko bakterio bat, [Escherichia coli.]]

**Gorotz-bakterioterapia**, **gorotz-transplantea** edo **gorotz-transfusioa** ere deitua, hainbat patologia gastrointestinal (kolitis pseudomenbranosoa, ultzeradun kolitisa, kolon suminkorra...) tratatzeko eta hobetzeko erabiltzen den terapia medikoa da, kolonen homeostasia lortzen duena gaixoaren hesteetan flora bakteriar normala sartuz, emaile osasuntsu baten gorozkiak erabiliz .

## Prozedura 
Terapia mota honek 5-10 egunetako iraupena du eta hiru modutan buru daiteke: kolonoskopiaren bidez, enema baten bidez edo zunda sudur-gastriko baten bidez. Hiru kasutan sartutako gorotza gaixoaren hesteetara iristen da. Zer esanik ez dago emailearen gorotzak ez duela inongo birus, bakterio edo bizkarroi patogenorik eduki behar, eta gorotz-transfusioa egin aurretik gorotza tentuz analizatu behar dela.

## Oinarria 
Terapia honen oinarria bakterio patogenoen hazkundea murriztean datza bakterio ez-kaltegarriak hesteetan sartzean. Patogenoen aldeko hesteetako desoreka deusestatzen da modu horretan. Infekzioen aurkako prozedura hau ez da berria, aspalditik erabiltzen baitzen hainbat animalirengan (esaterako, salmonelosia prebenitzeko oiloengan).

## Eraginkortasuna 
Kolitis pseudomenbranosoaren aurkako terapian gorotz-transplantea arrakasta handiz aplikatu da orain arte, antibiotikoen bidezko tratamenduak huts egiten duenean.

Ultzeradun kolitisaren aurka ere lortutako emaitzak onak izan dira. Hantura eragiten duten beste gaitz gastrointestinalen tratamenduan emaitzak ez dira hain nabarmenak izan.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Heste-flora

## Kanpo estekak 
*  Gorotz-transplanteak beherako larriei aurre egiteko
Bizitza-maila

**Bizitza-maila** edo **bizi-maila** pertsona, familia edo komunitate batek toki jakin batean biziz eta lan eginez eskuratzen duen ondare materiala da. Ez da Bizitza-kalitateak ez bezala, bizitza mailak aberastasun materiala soilik jasotzen du, hala nola errenta, hezkuntza eta osasun-zerbitzuak, azpiegituretarako sarbidea.

## Kanpo estekak
2. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)

**Eskualdeko Hiri Garraioaren 2. linea** (seinaleztatua, **L02** ofizialki) San Ignazio eta Etxabakoitz, Iturraman barrena, lotzen dituen autobus linea da.

Bere ibilbidean zehar, Iruñeko zezen-plaza, Labrit Pilotalekua, Gazteluko plaza, Estafeta kalea, Gaiarre antzokia, Merindadeen plaza, Bianako Printzearen plaza, Iruñeko autobus geltokia, Nafarroako Foruen plaza, Iruñeko zitadela, Yamaguhi parkea eta Nafarroako ospitalea bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.

## Historia 
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Etxabakoitz eta Iturrama lotzen zituen Argentina Plazatik.

1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.

2017ko irailean, Iruñeko Hiriguneko Zabaltze Plana izenekoarekin, Navarro Villoslada kaleko eta Merindadeen Plazako ibilbidea kendu zen, Nafarroako Gorteetarako noranzkoan, eta egungo ibilbidearekin ordezkatu zen, Zaragoza etorbidetik eta San Inazio etorbidetik, sarearen eskema erradiala apur bat apurtuz, epizentroa lehen Merindadeen Plaza zen arren.

2019ko urtarrilaren 21ean, beste geldialdi bat jarri zen indarrean San Inazio etorbidean, linea hori zuzenean Antsoainera konektatuz ( eta  lineak), bi lineen arteko loturak hobetzeko asmoz.

2020ko maiatzean, Nafarroako Gorteen kalea birmoldatu zenean, billabesak kale horretatik errazago ibil zitezen, linearen buruaren ordez aurreko geralekua jarri zen, hau da, San Ignazio etorbidean zegoena. Horregatik, lineak izen berria hartu du: "San Ignazio ↔ Etxabakoitz".

## Ustiapena 
### Maiztasunak 
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira maiztasunak:

* **Lanegunak:** 10' (07:25tik 20:10ra) - 15' (06:55tik 07:25ra eta 19:45tik 22:15ra)
* **Larunbatak:** 12' (09:30tik 22:19ra) - 15' (06:55tik 09:30ra)
* **Jaiegunak:** 15' (07:00tik 17:00ra) - 20' (17:00tik 22:15ra)

### Ibilbidea 
Autobus guztiek egiten dute ibilbide osoa.

## Geldialdiak 
## Bidaiariak 
## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Hiri Garraioaren webgunea 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
Bastidako Udal Liburutegia

**Bastidako Udal Liburutegia** Plaza de la Pazen dago. 1966 an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.

## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1966-13756, Bastidako Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoa

**Ekonomia Itunaren Batzorde Mistoa** (gaztelaniaz *Comisión Mixta del Concierto Económico*) Estatuko Administrazio Orokorraren eta Euskal Autonomia Erkidegoko Administrazioaren arteko bi aldeko harreman batzordea da. Nagusiki Gipuzkoa, Bizkaia eta Arabako zerga eta finantzen kudeaketaz eztabaidatzeko eta erabakitzeko erabiltzen da organo hau, Itun ekonomikoan xedatzen dena garatzeko alegia.

## Batzordeko kideak 
Batzordea 12 kideek osatzen dute, horietatik 6 Espainiako Gobernuko kideak direnak eta beste 6ak EAEko Herri Administrazioetakoak. Normalean ondorengo kideek parte hartzen dute:
* Espainiako Estatuko Administrazio Orokorretik:
** Ogasun eta Herri Administrazio Ministroa
** Herri Administrazioetako Estatu Idazkaria
** Aurrekontu eta Gastuen Estatu Idazkaria
** Udal eta Erkidegoko Koordinazioko Idazkaria Nagusia
** Zergen Zuzendari Nagusia
* Euskal Autonomia Erkidegoko Herri Administrazioetatik:
** Ogasun Sailburua
** Herri Administrazioetako Sailburua
** Ogasuneko eta Finantza Politikako Sailburuordea
** Gipuzkoako Ahaldun Nagusia
** Arabako Ahaldun Nagusia
** Bizkaiko Ahaldun Nagusia

## Funtzioak 
Batzordean hartzen diren erabakiak aho batez hartu behar dira, edozein kideek erabakien gaineko betoa jarri dezakelarik. Ondorengo funtzioak ditu batzorde mistoak:

* Ekonomia Itunaren aldaketak adostea.
* Aurrekontu-egonkortasuna koordinatu eta lankidetza sustatu.
* Bost urtez behin, kupoa adostu.
* Batzar Arbitraleko kideak izendatu, hala nola horren funtzionamendua, bileren deialdia eta erabakiak hartzeko sistema.
* Neurriak hartu zerga eta finantza arloetan Ekonomia Itunak dioena bete eta garatu ahal izateko.

## Ikus, gainera 
* Euskal Autonomia Erkidegoko Ekonomia Ituna

## Kanpo estekak 
* Informazioa, *Espainiako Ogasun Ministerioa*
Ramon Borrell

**Ramon Borrell** (Girona,  – Bartzelona, ) Bartzelonako kondea izan zen 992-1018 bitartean. Borrell II.aren eta Legarda Rouerguekoaren seme zaharrena zen eta Kordobako hiria bipildu zuen 1010. urtean, bere anaia Ermengol I.a Urgellkoarekin batera.

## Erreferentziak
Wifredo Bilotsua

**Wifredo Bilotsua** —— (840 inguru – 897ko abuztuaren 11) Urgel-Cerdanyako kondea, Bartzelona eta Gironako, eta Ausonako kondea eta markesa izan zen. Pirinioetako eta kostako bere mendeko lurretan jendea finkatzea lortu zuen luberriak luberrigileei emanez. Frankoen erregearen kontra matxinatu zen Bernardo Gotiakoaren kontrako garaipena lortu zuen Wifredok bere anaien laguntzarekin. Lan harengatik Luis II.ak Bartzelona eta Girona eman zizkion. Musulmanen kontrako gerra hasi zuen eta haien kontrako gudu batean hil zen.

## Ikus gainera 
* Odolezko lau zerrenden kondaira

## Erreferentziak
Juan San Martin Eibarko Udal Liburutegia

**Juan San Martin Eibarko Udal Liburutegia** ren lehen egoitza Kontzeju Zaharra izan zen. 1907 an sortu zen. Portalean dago, Bista Ederren 10ean. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
## Kanpo estekak 
* https://web.archive.org/web/20130612130242/http://www.bibliotecaspublicas.es/eibar-cas/informacion.htm, BPE Eibar.
* https://web.archive.org/web/20131105232731/http://liburutegiak.blog.euskadi.net/eibar/lang/eu/, Juan San Martin Eibarko Udal Liburutegiaren web-orria.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Andoain (argipena)

**Andoain** hitzak hainbat adiera ditu:

* Andoain Gipuzkoako udala edo;
* *Andoain*, Andoaingo Udalaren aldizkaria.
* **Andoain** edo **Pepe Andoain** goitizenekin jotzen zuen musikaria, **Jose Saenz Garmendia.**
Lotario Frantziakoa

**Lotario** (; ; c. 941 – ) Mendebaldeko Frantziako erregea izan zen 954-986 urteetan. Luis IV.a Itsasoz Haraindikoaren semea zen eta aita hil zenean Hugo Handiaren babesean geratu zen. Oton II.a Germaniako erregearen aurka borrokatu zen. Gudu batean hil zen eta bere seme Luis V.a izan zuen ondorengo.

## Erreferentziak
Bizimodu (argipena)

**Bizimodu** edo **bizibide** hitzek adiera zenbait dituzte:

* bizimodua edo **ogibidea**, pertsona, familia edo komunitate batek bizitzeko behar dituen baliabideak eta horretarako egin behar dituen jarduerak (kus, gainera, lanbidea);
* **bizimodua** edo bizitzeko era.

## Ikus, gainera 
* Bizitza
* Lanbide
Luis V.a Frantziakoa

**Luis** (; ; c. 967 – ) Mendebaldeko Frantziako erregea izan zen 986-987 urteetan. Lotarioaren eta Emma Italiakoaren semea izan zen. Azken errege karolingiarra izan zen. Urtebete baino ez zenez erregea izan, hurrengo kronikariek  edo "Alferra" ezizena eman zioten.

## Erreferentziak
Ermesenda Carcasonakoa

**Ermesenda Carcasonakoa** —— (Carcasona?, c. 972 – Sant Quirze de Besora, ) Bartzelonako kondesa izan zen. Ramon Borrellen emaztea zen. Senarra hil ondoren, gobernuburua izan zen, Berenger Erramun *Konkorra* semea adin nagusira iritsi arte (1018-1020). Nortasun handiko emakumea zen, eta, semea hildakoan, gobernuburua izan zen berriro ere, bere bilobaren ordezkotzat (1035-1040).

## Genealogia 
## Erreferentziak
4. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)

**Eskualdeko Hiri Garraioaren 4. linea** (seinaleztatua, **L4** ofizialki) Barañain eta Atarrabia, Uharte, Arre eta Orikain, Iruñetan barrena, lotzen dituen autobus linea da.

Bere ibilbidean zehar, Takonera parkea, Iruñeko zitadela, Yamaguchi parkea, Nafarroako ospitalea, Bianako Printzearen plaza, Merindadeen plaza, San Andres errota, Arte Garaikideko Zentroa eta Trinitate Arre ezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.

## Historia 
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Argentinako plaza eta Nafarroako Ospitalea lotzen zituen.

1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.

2015eko otsailean, linearen ibilbidea aldatu zen Uhartetik igarotzean, baina polemikarik gabe.

2015eko urrian, Iruñerrian kultura sustatzen duen KulturBus zerbitzuan sartu zen, Barañain Auditoriuma, Baluarte, Gaiarre Antzokia eta Arte Garaikideko Zentroa lotuz.

2017ko irailean, Iruñeko Hiriguneko Zabaltze Plana izenekoarekin, Pablo Sarasate pasealekuko pasabidea kendu zen, Barañainerako norabidean, eta Yanguas y Miranda eta Oliveto Kontearen kaleetatik igarotzeagatik ordezkatu zen. Era berean, Atarrabiarako noranzkoan, Armada etorbidetik ibilbidea aldatu zen, beste noranzkoan bezala izan zedin.

2018ko apirilean, larunbatetako maiztasunak hobetu ziren.

2019ko urtarrilaren 21ean, linearen ibilbidea berriro aldatu zen Uharte parean, Mokarte inguruko geraleku bat kendu eta Perez Goyenako batekin ordezkatuz. Gainera, semaforo bat jarri zen, autobusentzat lehentasuna izango zuena.

2019ko urritik, Nafarroako Parlamentuaren aurrean egindako obrak direla eta, aldi baterako aldatzen da ibilbidea Lehen Zabalgunean. Lana hauek 2020ko martxoan amaitu ziren, linea bere egoera normalera itzuliz.

2020ko martxoaren 30tik, linea Lehen Zabalgunean ohiko ibilbidea berreskuratu dute.

## Ustiapena 
### Maiztasunak 
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira linearen enborraren maiztasunak:

* **Lanegunak:** 6' (06:38tik 21:47ra) - 8' (06:27tik 06:38ra eta 21:48tik 22:27ra)
* **Larunbatak:** 8' (07:10tik 21:34ra) - 10' (06:26tik 07:10ra eta 21:34tik 22:30ra)
* **Jaiegunak:** 12' (07:54tik 22:33ra) - 15' (06:30tik 07:54ra)

### Ibilbidea 
Zerbitzuen arabera, autobusek ibilbide bat edo beste egiten dute. Hauek dira ibilbideak:

* Barañain ↔ Atarrabia (autobus guztiak)
* Barañain ↔ Uharte (bi autobusatik bat)
* Barañain ↔ Arre (taula ikusi)
* Barañain ↔ Orikain (taula ikusi)

## Geldialdiak 

## Bidaiariak 
## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Hiri Garraioaren webgunea 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
Bizitza pertsonal

thumb|300px|Pertsona baten gelak bere **bizitza pertsonala** islatzen du askotan.

**Bizitza pertsonala** pertsona batek bere esfera pribatuan nahiz publikoan egiten dituen hautuak eta bizi dituen gertaerak dira, bere nortasuna osatzen dutenak. Familia, lanbidea, zaletasunak eta beste hainbat elementuk eratzen dute.

## Kanpo estekak
Ermengol I.a Urgellgoa

**Ermengol I.a Urgellgoa** (974 – ) Urgellgo kondea izan zen 992tik 1010era bitartean. Borrell II.aren eta Legarda Rouerguekoaren semea zen eta, beraz, Ramon Borrellen anaia. Elizarekiko harremanak estutu eta arabiarren aurka borrokatu zen. Kordobarako espedizioko gudu batean hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ermengol X.a Urgellgoa

**Ermengol X.a Urgellgoa** (1274 – A Litera, 1314) Urgellgo kondea izan zen 1267tik 1314ra bitartean. Kataluniako eta Aragoiko erregeen kanpainetan parte hartu zuen: Sizilia (1282, 1288-1289), Alfontso III.arekin batera, Menorca (1287).

## Erreferentziak
Boltañako gaztelua

**Boltañako gaztelua** (; ) edo **Sobrarbeko kondeen gaztelua** Huescako probintzian dagoen Boltañan kokatzen den gaztelua da. Oinplano hexagonaleko eraikina kanpoan, barnean karratua da.

Musulmanek Ara ibarra defendatzeko eraiki zuten, Amrus ibn Muhammad bertoko *wali*a izanik. Kristauen konkista ezezaguna da baina 941ean Gartzia I.a Santxez iruindarrak gazteluaren jabetza zuen. Bere kokapen estrategikoa zela eta, Sobrarbeko kondeen egoitza bilakatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ermengol III.a Urgellgoa

**Ermengol III.a Urgellgoa** (1032 – Barbastro, 1066) Urgellgo kondea izan zen 1038tik 1066ra bitartean. Lleidako eta Zaragozako arabiarren aurka borrokatu zen. 1064. urtean Barbastroko konkistan parte hartu zuen. Antso V.a Ramirezek hiriaren tenetzia eman zion bere laguntza eskertzeko. Musulmanen kontraerasoan hil zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gregorio de la Revilla

**Gregorio de la Revilla Inguntza** (Santander, 1857ko ekainaren 18a &ndash; Bilbo, 1928ko urtarrilaren 17a) politikaria eta Bilboko entzute handiko alkatea izan zen XIX. mendean. Gregorio de la Revilla Santanderren jaio zen, baina bost urterekin Bilbora heldu zen eta bere ikasketak hasi zituen. Zuzenbidea ikasi zuen, eta zinegotzi aukeratu zuten. 1891ean alkate izendatu zuten. Aurreko alkatea Jose Maria Solaun izan zen, eta ondoregoa Emiliano Olano. Gregorio de la Revillak parte hartu zuen hainbat fundaziotan, esate baterako Elkarte Filarmonikoan (ofizialki eta gaztelaniaz *Sociedad Filarmónica*). Gainera, “Sociedad Bilbaina” elkartearen presidentea izan zen, eta bazkidea “El Sitio” elkartean. Mediku-Zientzien Akademiak  Gregorio de la Revillari zorionak eman zizkion bere kudeaketa apartagatik Basurtuko Ospitalean. Izan ere, bere lana Ospitaleko Batzarrean ezinbestekoa izan zen Basurtuko ospitale berria eraiki zedin.

## Kaleak 
* Gregorio de la Revilla zumarkalea, Indautxu, Bilbo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urgellgo konderria

**Urgellgo konderria** () Katalunia Zaharreko konderrietako bat izan zen, Alt Urgell eskualdean, Pallars eta Cerdanyako konderrien artean, egun Lleidako herrialdean kokatuta.

Bere kondeek 815etik 1413raino iraun zuten, nahiz eta XIV. mendearen hasieratik aurrera Aragoiko koroaren menpean egon.

## Kondeen zerrenda 
* Fredol (c. 815)
* Aznar I.a Galindez (c. 820- 832), Aragoiko eta Cerdanyako kondea
* Galindo I.a Aznarez (832-838), Aragoiko eta Cerdanyako kondea
* Sunifredo I.a (c. 839-848), Bartzelona, Osona, Girona, Cerdanya, Besalú eta Conflenteko kondea
* Salomon (848-868), Cerdanya eta Conflenteko kondea
* Wifredo Bilotsua (868-897), Bartzelona, Osona, Girona, Besalú eta Conflenteko kondea
* Sunifredo II.a (897-940)
* Borrell II.a (940-992), Bartzelona, Osona eta Gironako kondea
* Ermengol I.a *Kordobakoa* (992–1010)
* Ermengol II.a *Erromesa* (1010–1038)
* Ermengol III.a *Barbastrokoa* (1038–1065)
* Ermengol IV.a *Gerpekoa* (1065–1092)
* Ermengol V.a *Mollerusakoa* (1092–1102)
* Ermengol VI.a *Gaztelakoa* (1102–1154)
* Ermengol VII.a *Valentziakoa* (1154–1184)
* Ermengol VIII.a (1184–1209)
* Aurembiaix (1209–1231)
* Pontzio I.a Urgellgoa (1236–1243)
* Ermengol IX.a Urgellgoa (1243)
* Alvaro Urgellgoa (1243–1267)
* Ermengol X.a Urgellgoa (1267–1314)
* Teresa Entençakoa (1314 - 1327) Alfontso IV.a Aragoikoa (1314 - 1336) senarrarekin batera
* Jakue I.a Urgellgoa (1336–1347)
* Petri II.a Urgellgoa (1347–1408)
* Jakue II.a *Zorigaiztokoa* (1408–1413)

## Kanpo estekak
Ermengol VI.a Urgellgoa

**Ermengol VI.a Urgellgoa** (Valladolid, 1096 – Gaztela, 1154ko ekainaren 20a) Urgellgo kondea izan zen 1102tik 1154ra bitartean. Oso gazte zela, Balaguer, Zaragoza eta Lleida hartu zituen Aragoiko Alfontso I.arekin eta Erramun Berenger III.arekin batera.

## Erreferentziak
5. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)

**Eskualdeko Hiri Garraioaren 5. linea** (seinaleztatua, **L05** ofizialki) Txantrea eta Nafarroako Unibertsitatea, Iruñeko hirigunean barrena, lotzen dituen autobus linea da.

Bere ibilbidean zehar, Munduko parkea, Magdalena zubia, Iruñeko zezen-plaza, Labrit pilotalekua, Gazteluko plaza, Estafeta kalea, Gaiarre antzokia, Merindadeen plaza, Bianako Printzearen plaza, Iruñeko autobus geltokia, Nafarroako Foruen plaza eta Iruñeko zitadela bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.

## Historia 
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Arrosadia eta Txantrea lotzen zituen, Argentina Plazatik igaroz.

1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.

2017ko irailean, Iruñeko Hiriguneko Zabaltze Plana izenekoarekin, Merindadeen Plazako pasabidea kendu zen, Orvina 3 norabidean, eta Paulino Caballeron geldialdi bat egin zen. Gainera, Kordobilaraino luzatu zen ibilbidea.

2019ko urtarrilaren 21ean, beste geldialdi bat jarri zen indarrean Kordobila herrian, orduero zerbitzua ematen zuena.

2020ko maiatzean, Nafarroako Gorteen kalea birmoldatu zenean, billabesak kale horretatik errazago ibil zitezen, linearen geldialdian ordez beste bat jarri zen.

## Ustiapena 
### Maiztasunak 
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira maiztasunak:

* **Lanegunak:** 15' (06:30tik 22:15ra)
* **Larunbatak:** 20' (06:30tik 22:10ra)
* **Jaiegunak:** 20' (06:30tik 22:10ra)

### Ibilbidea 
Autobus guztiek egiten dute ibilbide osoa.

## Geldialdiak 
## Bidaiariak 
## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Hiri Garraioaren webgunea 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
Benque

**Benque** Okzitaniako bi udalerriren izena da:
* Benca, (), Garona Garaiako udalerria.
* Benque, (), Garona Garaiako udalerria.
Baissac

**Baissac** Okzitaniako bi udalerriren izena da:

* **Baissac**, Corrèze departamenduko udalerria.
* **Baissac**, Tarn eta Garona departamenduko udalerria.
El Sitio

'''*El Sitio* elkartea'* (ofizialki eta gaztelaniaz: *Sociedad El Sitio*) Bilboko elkarte liberal garrantzitsua da. 1875eko urriaren 1ean, Bilboko hirugarren setioaren ondoren sortu zuten. Harrezkero, *El Sitio* elkartean hitz egiten dute Euskal Autonomi Erkidegoko eta Espainiako pertsona nabarmenenetakoek. Elkartearen giroa tolerantzian eta aniztasunean datza. *El Sitio''k zuzenbidezko estatua eta 1978ko Konstituzioa aintzakotzat hartzen ditu. 1890-1937 urte bitartean elkarteak egun Bidebarrietako Udal Liburutegia den eraikinean izan zuen egoitza.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Gareth Bale

**Gareth Frank Bale** (Cardiff, Gales 1989ko uztailaren 16a) futbolaria da. Gaur egun, Tottenham Hotspur taldean jokatzen du, Ingalaterrako Premier ligan. Munduko futbol jokalari ospetsuenen artean dago.

2011n UEFAn sartu zen eta 2013an FIFAko lehenengo 23etan sartu zen Urrezko Baloiaren zerrendan. Urte horretan ere munduko 10 jokalari azkarrenetan sartu zen, 2. postuan, 37,7&nbsp;km/h.

Bale denbora pasatu ahala zelaian tokiz aldatzen joan da. Hasieran ezkerraldean jolasten zuen, baina denbora pasa ahala zelaian tokiz aldatzen joan da, abiaduragatik eta baloia jotzeko moduagatik aurrelaria bihurtu zen. 2010/11-an denboraldian 26 gol sartu zituen, bere klubean gehien sartu zituena.

thumb|ezkerrera|2016an Gareth Bale-ren bideo laburra, euskarazko azpidatziekin.

Galesko futbol selekzioan jolasten du.
Ismail ibn Musa

**Ismail ibn Musa ibn Musa ibn Furtun ibn Qasi**  (; ?-889) Lleidako *wali* musulmana zen.

Ismail ibn Musa edo Ismail ibn Muza Musa II.a *Handia* Banu Qasikoaren semea zen, IX. mendeko Ebro eskualdeko buruzagi eta Mahoma profetaren oinordeko zuzena. Ama Maimona bint Zahir ibn Furtun zuen.

## Biografia 
Zenbait urtez, Kordoban bizi izan zen Muhammad I.a emirraren gatibu. 850ean oraindik emirerriaren hiriburuan zegoen. Jada askea, 870. urtean, anaiekin, Orti Gartzeitz iruindar senidearekin eta Alfontso III.a Asturiaskoarekin batera Muhammad I.aren aurka matxinatu zen. 872an Zaragoza eta Monzón hartu zituen. Urte batzuk geroago, 882an, Muhammad ibn Lubb bere ilobak preso hartu zuen, baina laster egon zen aske berriro.

884an Lleidako gobernadorea zen Wifredo Bilotsua hiria eraso zuenean, harresiak eta *suda* (gotorlekua) gotortu ez zitzan. Ismailek katalana mendean hartu eta Llobregateraino heldu zen.

## Erreferentziak
Furtun ibn Qasi

**Furtun ibn Qasi** (, *Furtūn ibn Qāsī ibn Furtūn*, ; 710? - ?) Zaragozako *wali* musulmana izan zen.

Furtun Banu Qasi muladi leinuaren sortzailea izan zen. Cassius kondearen lehensemea kondea islamera bilakatu baino lehenagoko jaioa. Aixa bint Abd-al-Aziz, Errodrigo azken bisigodo erregea eta Musa ibn Nusair Hispaniako konkistatzaile eta Mahomaren zuzeneko oinordekoaren iloba zena, ezkondu zuen. Bi seme izan zituzten:

* Musa ibn Furtun, Arnedo, Zaragoza eta Tarazonako *walia*.
* Zahir ibn Furtun.

Itxuraz, aita hiltzean, Fortunek Zaragozaz, Naiaran, Tuteran eta Tarazonan zituen lurraldeak jarauntsi eta Damaskoko kalifaren izenean Zaragozako wali izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ogibide

thumb|300px|Antzinan nekazaritza zen familia askoren **ogibidea**.
**Ogibidea** pertsona, familia edo komunitate batek duintasunez bizitzeko behar dituen baliabideak eskuratzeko burutzen dituen jarduera errepikatuen multzoa da.

## Ikus, gainera 
* Lanbide
* Bizimodu

## Kanpo estekak
Alhambrako Eskola Barruti Bateratua

thumb|Mark Keppel High School
**Alhambrako Eskola Barruti Bateratua** (**Alhambra Unified School District**) Kaliforniako eskola barruti bat da. Alhambran du egoitza eta Alhambrako, Monterey Parkeko eta San Gabrieleko eskolak kudeatzen ditu.

## Eskolak 
Prestatze-eskolak:
* Alhambra High School
* Century High School
* Independence High School
* Mark Keppel High School
* San Gabriel High School

## Kanpo estekak
Nicolas Ledesma Garcia

**Nicolas Ledesma Garcia** (Grisel, 1791ko uztailaren 10a – Bilbo, 1883ko urtarrilaren 4a) musikaria izan zen, Bilboko Done Jakue katedralean.

Aragoiko herri txiki batean jaio zen, Griselen, Zaragozan, Tarazonatik hurbil. 1807an organista postua lortu zuen Borjako Kolegiatan. 1809an Tafallara joan zen, eta 1830ean oposizioak gainditu zituen, eta Bilboko Done Jakue katedralean lan egiten hasi zen. Ledesmak erlijio-konposizio asko idatzi zituen, eta baita zortziko batzuk ere. Entzute handiko pertsona izan zen Bilbon. Hain sendoak izan ziren haren ideiak, zahartzaroan borroka egin zuen Bilbo karlisten kontra defendatzeko.
Gurtzapen

thumb|300px|**Gurtzapen**-ekintza bat.
**Gurtzapena** edo **kultua** talde batek jainko, mito, gauzaki edo sakratutzat hartzen den izaki bati egiten zaion gurtza eta eraspenezko ohikune eta beste adierazpenen multzoa da.

## Kanpo estekak
Taldekako sexu harreman

thumb|300px
**Taldekako sexu harremanak** hiru pertsonak baino gehiago elkarrekin eta aldi berean dituzten sexu harreman eta alboko praktikak dira. Taldekideak hiru direnean, ménage à trois dela esaten da. Praktika horiek burutzen dituzten taldekideak sexu eta sexu-joera guztietakoak izan daitezke. Primate espezie zenbaitetan ere jaso dira horrelako harremanak.

## Ikus, gainera 
* Bikote-trukaketa

## Kanpo estekak
Bide

**Bidea** toki batetik bestera joateko lur edo zoru-zerrenda da. Adiera eta erabilera zenbait ditu:

* bide edo ibilbide historikoak,
** Zetaren Bidea,
** Donejakue bidea;
* bidezidorra;
* errepidea.
* Komunikazioaren teorian bidea edo kanal hitza erabiltzen da, mezuak transmititzeko behar diren kanalak aipatzerakoan.

## Kanpo estekak
Wikiproiektua:Okzitaniako udalerriak

thumb|250px
**Okzitaniako udalerriak** frantsesezko izen ofizialarekin sortu genituen euskarazko Wikipedian. Hala ere, eztabaida baten ondoren, Okzitanierazko izena ematea erabaki genuen. Lan hau egitea luzea da, ia 10.000 udalerri baitira eta ez dagoelako zerrenda zentralizaturik. Wikiproiektu honetan azaltzen da artikuluak nola aldatu:

* :Kategoria:Okzitanierazko_izena_ez_duten_udalerriak kategoriara joan. Bertan agertzen dira oraindik  txantiloian Okzitanierazko izenik ez duten artikulu guztiak.
* Ezkerreko interwikietan katalanerazko artikuluaren izena ikusi. Katalanerazko Wikipedian dagoeneko artikulu guztiek dute okzitanierazko izena jarrita.
* Gure artikuluan txantiloiaren barruko "izena" esparrua aldatu (baina ez "izen ofiziala"), eta artikulu hasieran dagoen **izena** eta  ondoren dagoen testua ere aldatu.
* Adibidez, lehen horrela zena:
`

```
**Bessèges** (, )
```

`

* Beste honetara aldatu
`

```
**Bessèja** (, )
```

`
* Bukatzeko goian eskubian dagoen "Mugitu" aukerari eman eta artikulua izen berrira mugituko dugu.

## Udalerrien izena bera bada 
* Udalerriaren izena bera bada frantsesez eta okzitanieraz, hasierako parentesi arteko eremua kendu behar da:
`
```
(, )
```
`

## Kanpo estekak
Cerdanyako Konderria

**Cerdanyako Konderria** () Katalunia Zaharreko konderrietako bat izan zen, Segre ibaiaren goialdeko eskualdean kokatuta.

Bere kondeek 798tik 1118raino iraun zuten, Aragoiko koroaren menpean egon arte. Pirinioetako Hitzarmenaren ondorioz Espainia eta Frantzia artean banatu zuten.

## Kondeen zerrenda 
**Aragoi, Bartzelona, Urgell eta Cerdanyako konde frankoak:**
* Borrell de Osona (798–812)
* Aznar I.a Galindez (812–832)
* Galindo I.a Aznarez (832–834/835)
* Sunifredo I.a (834/835–848)
* Salomon (848–870)
* Wifredo Bilotsua (870–897)
**Cerdanyako leinua:**
* Miró II.a Cerdanyakoa (897–927)
* Sunifredo II.a Cerdanyakoa (927–968)
* Oliba Cabreta (968–988)
* Miró III.a Cerdanyakoa (968–984)
* Ermengarda Cerdanyakoa (984–988), Oliba Cabretaren emaztea
* Wifredo II.a Cerdanyakoa (988–1035)
* Ramon Wifredo (1035–1068)
* Gilen Ramon (1068–1094)
* Gilen Jordan (1094–1109)
* Bernardo Gilen (1109-1111)
* Dulze Proventzakoa (1112–1113)
**Bartzelonako kondeak:**
* Ramon Berenguer III.a (1113–1131)
* Ramon Berenguer IV.a (1131–1162)

## Kanpo estekak
Enrique Areiltza Arregi

**Enrique Areiltza Arregi**, **Areiltza doktorea** bezala ezagunagoa (Bilbo, 1860ko otsailaren 6 – 1926ko ekainaren 14) Bilboko mediku ospetsua izan zen.
thumb|San Frantzisko 15 atariko plaka

## Bizitza 
Bilboko San Frantzisko kalean jaio zen, gaur egungo kalearen 15. atarian, 1860.eko otsailaren 6an. Jaio eta, hurrengo egunean, Enrique Raimundo izenaz Abandoko San Bizente elizan bataiatu zuten, bere kalea oraindik elizate horretakoa baitzen.Gurasoak Julian Areiltza Hurtado de Saratxo eta Ramona Arregi Olabarrieta ziren, Zeanurikoa aita eta Enkarterrietakoa ama. Aita, albaitaria zena, familiaren aldetik, burdinola bat zeukan San Frantzisko kalean. Aita 1867an hil zitzaion, berak 7 urte zituela, eta osaba Migel Areiltza, armada karlistan Landa-mariskala izatera iritsiko zena eta Baionan bizi zena, erreferentziazko figura bihurtu zen Enrikerentzat.1905.eko maiatzaren 1ean Emilia Rodas Arana, Rodaseko Konteen alabarekin, ezkondu zen. Senar-emazteak 1909an Portugaletera joan ziren bizitzera, eta Enrique han bizi izan zen hil arte.

## Ikasketak 
1870. urtean, hamar urte beteak zituela, Bilboko Instituto Vizcaino ikastetxean batxilergoa ikasten hasi zen eta bertan egon zen 1875. urtera arte. Valladoliden ikasi zuen medikuntza, beharbada San Frantzisko kalean klinika txiki bat zuen Jose Maria Arregi osaba zirujauaren eraginez, eta bere osaba Migelen laguntza ekonomikoarekin. Bertan lau urte eman zituen, 1879 urtera arte. Valladolideko fakultateko Nicolas de la Fuente Arrimadas dekano eta patologia kirurgikoko katedratikoak zuzendu zuen Enriqueren "Valor de la cura de Lister en las heridas contusas" doktore-tesia, doktoregoko sari berezia eskuratuz. Espezializazioa Parisen egin zuen, eta Léon Gossellinen eta  Joseph-François Polaillonen klinika mediko eta kirurgikoko espezializazio-ikastaroetara joaten da Charitéko barnetegietan.

## Ibilbide profesionala 
thumb|Gallartako Ospitale zaharra

#### Trianoko meatze-ospitalea 
1880an Bilbora itzuli zen eta urte bereko abenduaren 6an Trianoko meatze-ospitaleko lehen zuzendariaren lanpostua lortzen du. 1881. urtarrilaren 21ean Gallartan, Abantoko udalerrian, kokatuta zegoen Trianoko meatzari erietxeak bere ateak zabaldu zituen. Meatzetako lan-istripu kopuru handiak, segurtasun-neurri guztien faltaren ondorioz, mota guztietako traumatismoak sortzen zituen, bereziki larriak bagonetek eta leherketek jaurtitako harriek eragindakoak. Han, Enkarterrietan, hainbat langilerekin, meatzarirekin batez ere, harremanak izan zituen. Era berean, Bizkaiko meatzaldean ondu zituen bai bere heziketa zientifikoa, bai lan intelektuala, bai printzipio moralak.Hain handia zen Enrique de Aretilza sendagile-zirujauaren ospea, non 1897an Estatuko mediku nabarmenetakoek deitu baitzioten Cánovas del Castillo (atentatuagatik larri zaurituta) trata zezan.
* Portugaleten, Areilza Doktorearen parkea dago.

## Bibliografia 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* 

## Erreferentziak
Bidezidor

thumb|300px

**Bidezidorra** landa eta mendiko bide estua da, gehienez bi metro zabal izaten dira, bereziki oinezkoek ibiltzeko prestatua. Zaldiz edo astoz ere ibili daiteke bidezidorretan. Egun, bidezidorrak bidezidor kirola egiteko erabiltzen dira maiz. Horretarako, ibilbide luzeak eta ibilbide laburrak prestatu dira, txangoak eta bidaiak egiteko. Zabalak direnean pista esaten diegu.

## Bidezidorren seinaleztapena 
Bidexken Europako Sareak Europako herrialdeetako bidexkenbidezidorren sareak gainditzen ditu. European Rambler's Association elkartearen eskumena dira.

Hiru bidexka mota daude:

Ibilbide Luzeko bidexkak (GR) Espainiako eyt Frantziako Mendi eta Eskalada Kirolen Federazioaren (FEDME) eskumenekoak dira.

Azken urteotan bidexken balizajeak handitu direnez, jarduera horietan bakarrik edo nagusiki aritzen diren enpresak sortu dira, balizen kalitatea hobetzeko.

## Ibilbide laburrak 
thumb|138x138px|Ibilbide laburretako seinalea.
Ibilbide laburrak, PR siglaz ere ezagunak, landan eta mendian txangoak egiteko 10km-50km bitarteko.

## Ibilbide luzeak 
Ibilbide luzeak edo mendiko ibilbide luzeak (laburdura GR da, frantsesezko akronimoa *Grande Randonnée*, *"Ibilbide Handia"*) iraupen luzeko ibilbide seinaleztatuak dira, gutxienez egun bat baino gehiagokoak. Tokian tokiko mendiko federazioak izaten dira ibilaldi handi horiek marrazten dituztenak. Bideen zainketaz eta seinaleztapenaz boluntarioak arduratzen dira.

Badira baita ere GRP esaten zaien ibilbide luzeak (Frantsesezko akronimoa hori ere: *Grande Gandonnée de Pays*, *"Eskualdeko Ibilbide Handia"*). Itzuliak izaten dira gehienetan eta eskualde jakin bat ezagutzeko parada ematen dute.

GR eta GRP siglak eta horien seinale-ikurrak erregistratutako markak dira.

Europa mailan, Europako Ibiltarien Federazioak (European Ramblers Association, ERA) estatuen mugen gaindiko hamaika ibilaldi trazatu ditu.

### Seinaleztapena 
thumb|250x250px|Baliztapena :

- GR : gorria eta zuria - GRP : gorria eta horia 

- Ibilbide laburrak (PR) : horia
GR ibilbideek honako marka hauek izaten dituzte:

* Euskal Herria, Frantzia, Belgika, Herbehereak eta Espainian : bi margo arrasto horizontal, bata gorria eta bestea zuria.
* Luxenburgon : lauki edo biribil horiak.
* Suitzan : hiru marra horizontal, zuria-gorria-zuria (mendiko ibilbideak) edota erronbo horiak.

GRPak ere modu berean balizatzen dira. Frantzian marra zuriaren ordez marra horia erabiltzen dute.

## Ikus, gainera 
* Pista
* Ibilbide laburra
* Ibilbide luze
* Mendi-ibili
* Zeharkaldi
* Bide
* Bide berde
* Bidegorri
* Errepide
* Mendi-bide
* Oinezko bide
* Bidezidor kirol
* Ibilbide Luzeko Europar Bidezidorrak
* Done Jakue bidea

## Kanpo estekak 
* Gipuzkoako Mendi Ibilbideak
* Estatu frantseseko eta Belgikako GRak
* Ibiltarien Europar Federazioa
* Estatu frantseseko oinezko ibilbideen federazioa
* Belgikako GRak

## Kanpo estekak
Gilen Saint-Thierrykoa

**Gilen Saint-Thierrykoa** (; Lieja, c. 1075 – Signy-l'Abbaye, ) Saint-Thierryko abatetxeko buru, Reims-eko elizbarrutian (1113). San Bernardoren alde egin zuen eta Petri Beneragarriaren kontra, eta Zisterkoa egin zen Signyn (1135). Abelardoren kondena ekarri zuen eztabaida piztu zuen (1140). *Expositio super Cantica canticorum* idatzi zuen, beste zenbaiten artean.

## Lanak 
* *De contemplando Deo*
* *De natura et dignitate amoris*
* *De sacramento altaris*
* *Speculum fidei*
* *Ænigma fidei*
* *Disputatio adversus P. Abelardum*
* *De erroribus Guillelmi de Conchis*
* *Commentarius in Cantici Canticorum e scriptis S. Ambrosii collectus*
* *Excerpta ex libris S. Gregorii papæ super Cantici Canticorum*
* *Brevis commentatio in priora duo capita Cantici Canticorum*
* *Expositio altera super Cantici Canticorum*
* *Expositio in Epistolam ad Romanos*
* *De natura corporis et animae*

## Erreferentziak
Gilen I.a Eskoziakoa

**Gilen I.a Eskoziakoa**, Erdi Aroko Eskoziako gaeleraz *Uilliam mac Eanric* eta egungoan *Uilleam mac Eanraig*, ezizenez **Eanraig**, hots, "Lehoia" (Huntingdon, Huntingdonshire, Ingalaterra,  - Stirling, ) Eskoziako Erresumako erregea izan zen, garai hartan *Alba erresuma* izenaz ezagutzen zena. Eskoziako erregeen artean bigarren erregealdi luzeena izan zuen.

## Biografia 
Dabid I.a errege handiaren biloba eta Malcolm IV.aren anaia zen eta hau 1165eko abenduaren 9an hil zenean erregetza eskuratu zuen. Malcolm erlijiotsua eta gorpuzkeraz ahula bazen, Gilen handia, indartsua eta borrokazalea izan zen. Lehoia ezizena ondoren jarri zioten, berea baita gaur egungo Eskoziako armarrian dagoen lehoi gorri tentearen irudia.

Dabid I.arengandik Northumbriako Earlaren titulua eskuratu zuen baina 1157an Henrike II.a Ingalaterrakoari eman behar izan zion. Horregatik errege bihurtu zenean sarritan egin zion gerra, baina hark Falaise-n garaitu zuen (1173), askatasuna ordaindu eta hari joputza aitortu behar izan zion (1174). Ingalaterrako armadaren kostua ordaindu behar izan zuen eta Eskoziako Eliza Ingalaterrakoaren azpian gelditu zen. Orduan baino ez zioten utzi Eskoziara itzultzen. Egoera honek hainbat matxinada sorrarazi zituen Eskozia barnean.

1189an Rikardo Lehoi-Bihotzek ituna bertan behera utzi zuen urrezko 10.000 markoren truke, hau gurutzadetarako diru bilketan ari baitzen, baina Ingalaterraren menpekotasuna mantendu zen. 1194an 15.000 marko eskaini zituen Gilenek Northumbria bereganatzeko baina Rikardok ez zion eskaintza onartu.

Eskoziarren independentzia nahiak baziren ere Ingalaterrarekiko loturak ez ziren hautsi eta 1212an Gilen I.ak alaba nagusiak noble ingelesekin ezkonarazi zituen.

## Erreferentziak
Gilen Lorriskoa

**Gilen Lorriskoa** (; Lorris,  – ?, 1238) frantziar poeta izan zen. *Roman de la Rose* obraren lehen partea idatzi zuen (4.000 oktosilabo), maitasun gortesauari kantatzen diona. Gero, 40 urte geroago, lana Jean de Meungek bukatu zuen.

## Erreferentziak
Frankoak (etorkinak)

**Frankoak**, XI. mende bukaeratik aurrera Nafarroako Erresuman eta Iberiako penintsulako beste lurralde batzuetan finkatu ziren europarrei eman zitzaien deitura da, frankoen erresumakoak, gaskoi okzitaniarrak, baitziren gehienak.

Oro har, Donejakue bidetik iristen ziren franko horiek eta, Nafarroako erregeek emaniko lehentasunez baliatuz (merkataritzarako askatasuna, foru bereziak, eskubide pertsonalak, soldadutzarik ez…), indar handiko ekonomia talde bat osatu zuten Behe Erdi Aroan. Iruñea, Zangotza, Gares eta Lizarrako hirietan eraiki ziren Nafarroako auzo franko nagusiak, baina Nafarroako eremu guztietara zabaldu ziren. Guztiz ugaldu ziren frankoak Nafarroan XIV. mendea arte (biztanleen %20 izatera iritsi ziren), merkataritza eta artisautza lanetan ari izan ziren bereziki eta jatorrizko hizkuntza, okzitaniera, gorde zuten XIV. mendea arte. Istilu larriak izan ziren nafar euskaldunen eta frankoen artean (Nabarreriako Gerra, 1276-1277; Lizarrako istiluak, 1322).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joana II.a Napolikoa

**Joana II.a Napolikoa** (Zadar, 1373ko uztailaren 25a - Napoli, 1435eko otsailaren 2a) Napoliko erregina izan zen, 1414-1435 urteetan. Karlos III.a Durazzokoaren alaba eta anaia Ladislasen ondorengoa zen. Alfontso V.a Aragoikoa erregea onartu zuen oinordekotzat (1421), baina gerra baten ondoren, erabaki hura ezetsi eta Luis III.a Anjoukoa eta René Anjoukoa izendatu zituen oinordeko. Joana II.a hil ondoren (1435) Alfontso V.a jabetu zen Napoliko erresumaz.

## Genealogia
## Erreferentziak
José Luis García

**José Luis García** pertsona ezberdinen izena da:
# **José Luis García Sánchez** (1941-) espainiar zinema-zuzendaria.
# **José Luis Garci**, izen osoa José Luis García Muñoz (1944-) espainiar zinemagilea.
Raimundo VII.a Tolosakoa

**Raimundo VII.a Tolosakoa** edo **Raimundo VII.a Saint-Gilleskoa** (Beaucaire, 1197ko uztaila - Millau, 1249ko irailaren 27a) Okzitaniako Tolosako kondea, Narbonako dukea eta Proventzako margravea izan zen 1222-1249. urteetan.

## Biografia 
Luis VIII.a Frantziakoak zuzendutako beste gurutzada bati egin behar izan zion aurre 1226an. Erregea hildakoan gurutzada ere amaitu zen, baina Raimundo VII.ak Parisko hitzarmena izenpetu behar izan zuen 1229an, eta, haren ondorioz, bere alaba Joanak Alfontso Poitiersekoarekin ezkondu behar izan zuen; hura izan zen Okzitaniako Tolosa Frantziaren koroaren mende geratzeko lehen pausoa. Lorrisko hitzarmena sinatu zuen 1242an; hura konderriaren burujabetasunaren amaiera izan zen.

## Erreferentziak
Raimundo Gilen V.a

**Raimundo Gilen V.a** (? - Maule, 1257) Zuberoako bizkondea izan zen, 1244 eta 1257. urteen bitartean.

## Biografia 
Raimundo Gilen IV.aren semea zen. Ez zion men egin Henrike III.a Ingalaterrako erregeari, aurrekoek bezala; leialtasuna eskaini zion Nafarroako erregeari, Biarnoko edo Akitaniako jaun eta dukeen aurkako auzietan. Laguntza handia eman zion Nafarroako erregeari gaur egungo Nafarroa Behereko lurraldeetako jaunen onespena lortzen.

1249an ez zion jaramonik egin Simon Monfortekoak Ingalaterrako erregea onar zezan eginiko deiari, eta urte berean sartu ziren ingelesak Zuberoan. Gatazkek zortzi urte iraun zuten, eta 1257an Liginagako jaunak Ingalaterrako erregearen alde jarri eta Mauleko gaztelua setiatu zuen. Setioan hil zen Raimundo Gilen V.a. Oier III.a haren semea jazarri zen hurrena ingelesen aurka, eta 1261ean izenpetu zuen hitzarmenaren arabera, uko egin behar izan zion Zuberoari, Landetako lurralde batzuen truke. Nafarroara joan zen Oier III.a eta Erradako jaurgoa eman zion Nafarroako erregeak. Horren ondoren nagusitu ziren Zuberoan bizkonde biarnesak.

## Erreferentziak
7. linea (Eskualdeko Hiri Garraioa)

**Eskualdeko Hiri Garraioaren 7. linea** (seinaleztatua, **L07** ofizialki) Barañain eta Atarrabia, Iruñeko ipar auzoan barrena, lotzen dituen autobus linea da.

Bere ibilbidean zehar, Iruñeko hilerria, Iruñeko tren geltokia, Munduko parkea, Ermitagaña azoka, Yamaguchi parkea, Nafarroako Ospitalea, Mugazuri industrialdea eta San Andres errota bezalako toki garrantzitsuak lotzen ditu.

## Historia 
Linea 1953an ireki zen, La Villavesa SA enpresak ustiatuta. Txantrea eta Vistabella lotzen zituen, Barañaingo udalerrian. Argentinako plaza igarotzen ez zuen linea bakarra zen eta, gainera, Iruñetik irteten zen.

1969an, La Villavesa SA itxi ondoren, linea COTUP -en esku geratu zen.

2018ko azaroan, bi geltoki berri gehitu ziren Mugazuri-Iturrondo industrialdean, Txantrea eta Burlata artean, industrialde horri zerbitzua emateko.

## Ustiapena 
### Maiztasunak 
Linea urteko egun guztietan dago martxan. Hauek dira linearen enborraren maiztasunak:

* **Lanegunak:** 10' (06:25tik 20:00ra) - 12' (20:00tik 22:36tik 22:36ra)
* **Larunbatak:** 15' (06:30tik 22:35ra)
* **Jaiegunak:** 15' (08:20tik 22:35ra) - 20' (06:30tik 08:20ra)

### Ibilbidea 
Autobus guztiek egiten dute ibilbide osoa.

## Geldialdiak 

## Bidaiariak 
## Etorkizuna 
Oraingoz ez da zerbitzuaren luzapen edo aldaketa berririk aurreikusten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Eskualdeko Hiri Garraioaren webgunea 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
Raimundo Sauvetâtekoa

**Raimundo Sauvetâtekoa** edo **Raimundo Toledokoa** (Gaskoinia, ? &ndash; 1152) Toledoko artzapezpikua izan zen. Gaskoinakoa zen jaiotzez eta Bernardo artzapezpikuaren lagun joan zen Espainiara. Haren laguntzaz Osmako apezpiku izendatu zuten (1109-1111). Bernardo artzapezpikua hil zenean Toledoko artzapezpiku hautatu zuten Raimundo (1125-1152). Hiriaren aurreramenduaz arduratzeaz gainera, arabiar ikasketak bultzatu zituen eta itzultzaileen lana goraipatu. Mendebaleko kulturagune nagusietakoa bihurtu zuen Toledo.

## Erreferentziak
Arakawa ibaia

Tokion itsasoratzen den ibaia da. Kantō eskualdeko bigarren ibai luzeena da.

## Ibilbidea 
Kobusi mendian sortzen da, Saitama prefeturan eta 173 kilometro egin ondoren Tokioko Badian itsasoratzen da.

## Historia 
Aintzina Arakawa Tone ibaiaren adarra zen baina ibai hauek sarritan egiten zuten gainezka eta nekazaritza zailtzen zuten. XVII mendean Tokugawa Ieyasuk Edon bere shogunerriaren hiriburutza ezartzean ibaien ibilbideak finkatu zituen, nekazaritza egonkortzeaz gain ibaien garraioa inkatzeko helburua lortu zuen horrela. Horretarako Tone ibaiaren ibilbidea iparralderantz mugitu zuen eta Arakawa hegoalderantz, Iruma ibaiaren ibilgua hartu araziz. Mugimendu hauek erreka ugari sortu zituzten eta azekia bidez nekazaritzaren garapena etorri zen Kantō eskualde guztian, batez ere arrozarena.

Arakawa ibaia Estatu Batuetako Potomac ibaiarekin senidetua dago.

## Kanpo estekak
Arakawa (Tokio)

Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. 2011ko erroldaren arabera 10'20 km²-tan 205.263 biztanle zeuden. Hiriburuko auzorik dentsoenetako bat da, 20.123 biztanle/km².

## Geografia 
Arakawa ibaiaren ondoan dago auzoa eta honek ematen dio izena.

## Historia 
Edo Aroan nekazalgunea zen. 1651 urtean exekuzioak egiteko tarima eraiki zuten bertan. Meiji garaian industrializatzen hasi zen. Gaur egungo Arakawa auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen.

## Ondasun nabarmenak 
* Susano Jinja tenplua.
* Arakawa Parke Naturala.

## Iruditegia 

Irudi:Susano jinnjya.JPG|Susano Jinja tenplua.
Irudi:Arakawakasenjiki.jpg|Arakawa ibaia.

## Hiri senidetuak 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Arakawa auzoko webgune ofiziala
Tone ibaia

Kantō eskualdeko ibai luzeena eta Japonia guztiko bigarrena da. Bere arroa aldiz japoniako handiena, 16.840&nbsp;km² hartzen baititu. Ozeano Barean itsasoratzen da, Chōshi hirian.

## Historia 
Aintzina Tone ibaia Tokioko Badian itsasoratzen zen baina ziklikoki izaten zituen uholdeengatik zen ezaguna. XVII mendean Tokugawa Ieyasuk Edon bere shogunerriaren hiriburutza ezartzean ibaien ibilbideak finkatu zituen, horrela beraz, Tone ibaiaren ibilbidea iparralderantz mugitu zuen eta ordurate ibaiadar izan zuen Arakawa banatu eta hegoalderantz desbideratu zuen. Kantō eskualdeko nekazaritza egonkortu zuen, bereziki arrozaren landaketa bultzatuz, eta Edo eta Ozeano Barearen arteko ibai bidezko garraioa eratu zuen.

## Erabilera 
Ibaiaren ibildidean hainbat urtegi eraiki dira eskualdeko ur eskaria bete ahal izateko. Industria eremu zabalak finkatu ahal izan dira honi esker.

Ibaiak baliabide naturalak ere baditu, denetan aipagarriana kobrea da, Japoniako ekoizpenaren %40a bertan lortzen baita.

Iturburutik gertu, Minakami inguruan, ur kirolak egin daitezke, *rafting* eta *kayaking* besteak beste.

## Iruditegia 

Irudi:20080313-Minakami.jpg|Tone ibaia Minakamin.
Irudi:Maebashi Chuo-ohashi Bridge survey.jpg|Tone ibaia Maebashin.
Irudi:Yagisawa Dam lake.jpg|Yagisawa urtegia.
Irudi:Lake Tega.JPG|Tega aintzira.
Irudi:Fujiwara-605-r1.jpg|Fujiwara urtegia.
Irudi:Kasumigaura takahama.jpg|Kasumigaura aintzira.

## Kanpo estekak