1877

## Gertaerak 
Ekainaren 20a &ndash; Alexander Graham Bellek munduko lehen telefono komertzialen sarea jartzen du Hamiltonen, Ontario, Kanada.

## Arte eta kultura 
## Zientzia eta teknologia 
## Kirolak 
## Jaiotzak 
#### Urtarrila 
* Urtarrilaren 2a &ndash; Ricciotto Canudo, italiar zinema kritikaria (h. 1923).
* Urtarrilaren 3a &ndash; Josephine Hull, estatubatuar aktorea (h. 1957).
* Urtarrilaren 4a &ndash; Aquilino Amuategi, gipuzkoar politikari sozialista (h. 1919).
* Urtarrilaren 4a &ndash; Marsden Hartley, estatubatuar margolaria (h. 1943).
* Urtarrilaren 6a &ndash; Enrique Herrero Ducloux, Argentinan bizi izandako nafar kimikaria (h. 1962).
* Urtarrilaren 15a &ndash; Lewis Madison Terman, estatubatuar fisiologoa (h. 1956).
* Urtarrilaren 17a -- May Gibbs, australiar idazlea (h. 1969)
* Urtarrilaren 20a &ndash; Raymond Roussel, frantziar idazlea (h. 1933).
* Urtarrilaren 21a &ndash; Baldassarre Negroni, italiar zinema-zuzendari eta gidoigilea (h. 1948).
* Urtarrilaren 22a &ndash; Hjalmar Schacht, alemaniar politikaria eta finantzaria (h. 1970).
* Urtarrilaren 26a &ndash; Kees Van Dongen, holandar jatorriko frantziar margolaria (h. 1968).

#### Otsaila 
* Otsailaren 7a &ndash; Godfrey Harold Hardy, britainiar matematikaria (h. 1947).
* Otsailaren 12a &ndash; Louis Renault, frantziar automobilgintzako enpresaburua eta Renault etxearen sortzailea (h. 1944).
* Otsailaren 14a &ndash; Edmund Landau, alemaniar matematikaria (h. 1938).
* Otsailaren 17a &ndash; Isabelle Eberhardt, Afrikako iparraldean bizi eta bidaiatu zuen esploratzaile eta idazle suitzarra (h. 1904).
* Otsailaren 17a &ndash; André Maginot, frantziar politikaria (h. 1932).
* Otsailaren 18a &ndash; Alice Grace Cook, britainiar astronomoa (h. 1958).
* Otsailaren 19a &ndash; Gabriele Münter, espresionismoaren alemaniar margolaria, argazkilaria eta Bigarren Mundu Gerran Der Blaue Reiter mugimenduko pinturen salbatzailea (h. 1962).
* Otsailaren 28a &ndash; Henri Breuil, frantziar arkeologoa (h. 1961).

#### Martxoa 
* Martxoaren 1a - Enrique Goiri, bizkaitar futbolaria (h. 1925).
* Martxoaren 4a &ndash; Pavel Bermondt-Avalov, Ussuriko kosakoa eta gerra jauna (h. 1974).
* Martxoaren 4a &ndash; Daniël George van Beuningen, holandako enpresaburua eta Rotterdam hiriko gizaseme estimatua (h. 1955).
* Martxoaren 11 &ndash; Maurice Halbwachs, durkheimdar eskolako frantziar soziologoa (h. 1945).
* Martxoaren 12a &ndash; Wilhelm Frick, alemaniar politikari nazia (h. 1946).
* Martxoaren 17a &ndash; Michael O'Hanrahan, irlandar errepublikarra, 1916ko Pazko Matxinadako buruzagietako bat (h. 1916).
* Martxoaren 28a &ndash; Aurora Cáceres Moreno, perutar idazle, kazetari eta feminista (h. 1958).
* Martxoaren 30a &ndash; Charles Émile Egli, suitzar grabatzaile, ilustratzaile eta margolaria (h. 1937).

#### Apirila 
* Apirilaren 1a &ndash; Maurice Hankey, Biarritzen jaiotako ingeles funtzionarioa (h. 1963).
* Apirilaren 5a &ndash; Gabriel Ybarra, bizkaitar merkatari, enpresaburu eta industrialaria (h. 1951).
* Apirilaren 10a &ndash; Alfred Kubin, austriar imprimatzaile, ilustratzaile eta idazlea (h. 1959).
* Apirilaren 15a &ndash; Georg Kolbe, alemaniar eskultorea (h. 1947).
* Apirilaren 18a &ndash; Quintín de Torre, bizkaitar eskultorea (h. 1966).

#### Maiatza 
* Maiatzaren 17a &ndash; Juana Borrero, kubatar poeta eta margolaria (h. 1896).
* Maiatzaren 18a &ndash; Rachel Sassoon Ezra, indiar filantropo eta komunitateko lider judua (h. 1952).
* Maiatzaren 30a &ndash; Fernando Alkain, gipuzkoar bertsolaria (h. 1960).
* Maiatzaren 31 &ndash; Gabrielle Renaudot, frantziar astronomoa (h. 1962).

#### Ekaina 
* Ekainaren 2a &ndash; Theodosia Harris, estatubatuar gidoilaria (h. 1938).
* Ekainaren 3a &ndash; Raoul Dufy, frantziar margolaria (h. 1953).
* Ekainaren 4a &ndash; Heinrich Otto Wieland, alemaniar kimikaria, 1927ko Kimikako Nobel Saria (h. 1957).
* Ekainaren 7a &ndash; Charles Glover Barkla, britainiar fisikaria, 1917ko Fisikako Nobel Saria (h. 1944).
* Ekainaren 10a &ndash; Leandro Nagore, Unión Patrióticako nafar politikaria eta Iruñeko alkatea (h. 1945).
* Ekainaren 11 &ndash; Renée Vivien, frantsesez idazten zuen britainiar poeta (h. 1909).
* Ekainaren 13a &ndash; Antoine Dieuzayde, frantziar jesulagun eta Frantziako Erresistentziaren kidea (h. 1958).
* Ekainaren 19a &ndash; Charles Coburn, estatubatuar aktorea (h. 1961).
* Ekainaren 21a &ndash; Moelona, galestar eleberrigile eta itzultzailea (h. 1953).
* Ekainaren 27a &ndash; Zoila Askasibar, gipuzkoar inprimatzailea eta editorea.

#### Uztaila 
* Uztailaren 2a &ndash; Hermann Hesse, alemaniar-suitzar poeta, idazle eta margolaria, 1946ko Literaturako Nobel Saria (h. 1962).
* Uztailaren 5a &ndash; Manuela Barreiro, galiziar farmazialaria, Santiago de Compostelako Unibertsitatean lizentziatu zen lehen emakumea (h. 1953).
* Uztailaren 6a &ndash; Niceto Alcalá-Zamora, Espainiako Bigarren Errepublikako lehen presidentea (h. 1949).
* Uztailaren 6a &ndash; Arnaud Massy, lapurtar golf-jokalaria (h. 1950).
* Uztailaren 6a &ndash; Alexei Remizov, errusiar eleberrigilea (h. 1957).
* Uztailaren 8a &ndash; Ivy Kellerman Reed, estatubatuar hizkuntzalari, idazle eta itzultzaile esperantista (h. 1968).
* Uztailaren 9a &ndash; Pierre Lhande, euskal idazlea eta apaiza (h. 1957).
* Uztailaren 10a &ndash; Hélène Dutrieu, belgikar-frantziar txirrindularia eta hegazkinlaria (h. 1961).
* Uztailaren 18a &ndash; Julie de Graag, herbeheretar akuarelista, grabatzailea, diseinatzailea eta margolaria (h. 1924).
* Uztailaren 20a &ndash; Tom Crean, irlandar itsasgizona, antartikaren esploratzailea (h. 1938).
* Uztailaren 27a &ndash; Ernő Dohnányi, hungariar musikagile, piano-jotzaile eta orkestra-zuzendaria (h. 1960).

#### Abuztua 
* Abuztuaren 4a - Laura Knight, britainiar margolaria (h. 1970).
* Abuztuaren 15a &ndash; Henriëtte Gesina Numans, herbehereetar margolaria, landareen inguruko margolanak eta marrazkiak egin zituena (h. 1955).
* Abuztuaren 18a &ndash; René de Saint-Périer, frantziar arkeologoa, Goi Paleolitoan aditua (h. 1950).
* Abuztuaren 26a &ndash; Duguen Egileor, bizkaitar opera-abeslaria, tenorra (h. 1952).
* Abuztuaren 27a &ndash; Ernst Wetter, Suitzako Konfederazioko presidentea (h. 1963).
* Abuztuaren 28a &ndash; Javier Gorosterratzu, nafar elizgizon eta historialaria (h. 1936).
* Abuztuaren 31 &ndash; Margaret Bemister, kanadar idazle, kazetari eta irakaslea (h. 1984).

#### Iraila 
* Irailaren 1a &ndash; Francis William Aston, ingeles fisikari, kimikari eta unibertsitate irakaslea, 1922ko Kimikako Nobel Saria (h. 1945).
* Irailaren 2a &ndash; Frederick Soddy, britainiar fisikari eta kimikaria, 1921eko Kimikako Nobel Saria (h. 1956).
* Irailaren 4a &ndash; Kārlis Ulmanis, Letoniako presidentea (h. 1942).
* Irailaren 11 &ndash; Feliks Dzerzhinski, *Burdinezko Feliks*, poloniar boltxebikea (h. 1926).
* Irailaren 11 &ndash; James Hopwood Jeans, ingeles fisikari eta astronomoa (h. 1946).
* Irailaren 11 &ndash; Rosika Schwimmer, hungariar aktibista feminista, bakezale eta sufragista (h. 1948).
* Irailaren 17a &ndash; François Bibal, lapurtar margolaria (h. 1944).
* Irailaren 26a &ndash; Julio Casares, espainiar hizkuntzalaria (h. 1964).
* Irailaren 26a &ndash; Alfred Cortot, frantziar pianista eta musika-pedagogoa (h. 1962).
* Irailaren 26a &ndash; Edmund Gwenn, ingeles aktorea (h. 1959).

#### Urria 
* Urriaren 17a &ndash; Eufrasia Eluvathingal, indiar moja karmeldarra (h. 1952).
* Urriaren 25a &ndash; Henry Norris Russell, estatubatuar astronomo eta filosofoa (h. 1957).
* Urriaren 30a &ndash; Jean Etxepare Bidegorri, *medikua*, Argentinan jaiotako euskal idazlea (h. 1935).

#### Azaroa 
* Azaroaren 3a &ndash; Carlos Ibáñez del Campo, Txileko presidentea (h. 1960).
* Azaroaren 4a &ndash; José Luis Oriol, euskal enpresaburua, Talgo trenak ekoizten dituen enpresaren sortzailea (h. 1972).
* Azaroaren 7a &ndash; Maurice Dartigue, lapurtar txirrindularia (h. 1956).
* Azaroaren 7a &ndash; Nina Subbotina, errusiar astronomoa (h. 1961).
* Azaroaren 9a &ndash; Enrico De Nicola, Italiako lehenbiziko presidentea (h. 1959).
* Azaroaren 9a &ndash; Muhammad Iqbal, pakistandar poeta, abokatu, filosofo eta politikaria (h. 1938).
* Azaroaren 18a &ndash; Arthur Pigou, britainiar ekonomialaria, XX. mendearen lehen erdiko ekonomialaririk handienetakoa (h. 1959).
* Azaroaren 22a &ndash; Endre Ady, hungariar olerkari eta kazetaria (h. 1919).
* Azaroaren 22a &ndash; Joan Gamper, suitzar kirolaria eta Futbol Club Barcelona taldearen sortzailea (h. 1930).
* Azaroaren 24a &ndash; Alben W. Barkley, AEBetako 35. presidenteordea (h. 1956).
* Azaroaren 25a &ndash; Javier Ziga, nafar margolari eta politikaria (h. 1960).

#### Abendua 
* Abenduaren 15a &ndash; Emília de Sousa Costa, portugaldar idazle eta feminista (h. 1959).
* Abenduaren 20a &ndash; Maria Mestayer, euskal gastronomo eta sukaldaria (h. 1949).
* Abenduaren 26a &ndash; Anakleto Ortueta, euskal herritar politikari, historialari eta kazetaria (h. 1959).
* Abenduaren 31 &ndash; Viktor Dyk, txekiar idazle eta politikari abertzalea (h. 1931).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Otsaila &ndash; Maud Wagner, zirkuko artista eta ezagutzen den lehenengo estatubatuar emakume tatuatzaile profesionala (h. 1961).
* Ambrosio Garbisu, bizkaitar politikaria (h. 1965).
* Jacinto Olabe, gipuzkoar margolaria, erretratuetan aditua (h. 1957).
* Manuel Jiménez Moya, gipuzkoar idazle eta kazetaria (h. 1947).
* Paulo Zamarripa, Bizkaiko euskal idazle eta apaiza (h. 1950).
* Cecil Meares, Terra Nova espedizioko txakurren hezitzaile burua eta errusierako interpretea (h. 1937).
* Emeterio Muga, aragoiar militar eta politikaria (h. 1956).
* Frederick Griffith, britainiar mikrobiologo eta genetista (h. 1941).
* Jarilaos Vasilakos, greziar atleta (h. 1964).
* Jean Neuhaus, belgikar txokolategilea (h. 1953).
* León Gutiérrez, *Leo Goti*, espainiar euskaltzalea (h. 1966).
* Mariano Gamir, espainiar jenerala (h. 1962).
* Ned Maddrell, Man uharteko arrantzalea, manxera ama hizkuntza izan zuen azken hiztuntzat jotzen dena (h. 1974).
* Rashid Talaa, Transjordaniako emirerriko lehen ministroa (h. 1926).
* Shobhanasundari Mukhopadhyay, indiar idazle eta folklorista (h. 1937).

## Heriotzak 
#### Urtarriletik ekainera 
* Urtarrilaren 10a &ndash; Dimitrios Voulgaris, Greziako lehen ministroa (j. 1802).
* Urtarrilaren 24a &ndash; Johann Christian Poggendorff, alemaniar fisikaria (j. 1796).
* Martxoaren 14a &ndash; Juan Manuel de Rosas, argentinar militarra eta diktadorea (j. 1793).
* Martxoaren 24a &ndash; Domna Anisimova, errusiar poeta (j. 1815).
* Martxoaren 24a &ndash; Simon Deutsch, alemaniar iraultzailea (j. 1822).
* Martxoaren 24a &ndash; Walter Bagehot, ingeles kazetari, enpresaburu eta saiakeragilea (j. 1826).
* Martxoaren 31a &ndash; Antoine-Augustin Cournot, frantziar filosofo, matematikari eta ekonomialaria (j. 1801).
* Apirilaren 7a &ndash; Cecilia Böhl de Faber, *Fernán Caballero*, espainiar idazlea (j. 1796).
* Maiatzaren 6a &ndash; Johan Ludvig Runeberg, finlandiar liriko eta poeta epikoa (j. 1804).
* Maiatzaren 10a &ndash; Michel-Esther Le Turdu, bretainiar apezpiku katolikoa (j. 1826).
* Maiatzaren 24a &ndash; Ramon Cabrera, kataluniar militar eta politikaria, karlisten buruzagia (j. 1806).
* Maiatzaren 31 &ndash; Nikolai Ogariov, errusiar iraultzaile, filosofo, olerkari eta kazetaria, populismoaren sortzaileetako bat (j. 1813).
* Ekainaren 3a &ndash; Sofia Württembergekoa, Herbehereetako erregina ezkontiidea (j. 1818).
* Ekainaren 14a &ndash; Charles Frederick Henningsen, anglo-estatubatuar idazle eta mertzenarioa (j. 1815).

#### Uztailetik abendura 
* Uztailaren 20a &ndash; Federico Errázuriz Zañartu, euskal jatorriko politikaria, Txileko lehendakaria (j. 1825).
* Abuztuaren 9a &ndash; Timothy Abbott Conrad, estatubatuar geologo eta malakologoa (j. 1803).
* Irailaren 2a &ndash; Konstantinos Kanaris, Greziako lehen ministroa (j. c. 1790).
* Irailaren 3a &ndash; Adolphe Thiers, Frantziako Hirugarren Errepublikako presidentea (j. 1797).
* Irailaren 5a &ndash; Zaldi Ero, siux buruzagia (j. 1840?).
* Irailaren 23 &ndash; Urbain Le Verrier, frantziar astronomoa (j. 1811).
* Irailaren 24a &ndash; Saigō Takamori, japoniar militarra (j. 1826).
* Urriaren 17a &ndash; Johann Carl Fuhlrott, alemaniar naturalista eta historiaurrelaria, Neandertal gizakiaren aurkitzeagatik ospetsua (j. 1803).
* Urriaren 29a &ndash; Facundo Machaín, Paraguaiko presidentea (j. 1845).
* Azaroaren 9a &ndash; Enriqueta González Rubín, asturiar idazle eta kazetaria (j. 1832).
* Abenduaren 29a &ndash; Angelica Singleton Van Buren, Estatu Batuetako Lehen Dama (j. 1818).
* Abenduaren 31 &ndash; Gustave Courbet, frantziar margolaria (j. 1819).

#### Egun ezezaguna edo zehaztugabea 
* Antonio Lizarraga, nafar jeneral karlista (j. 1817).
* Fulgencio Carasa, espainiar militar karlista (j. 1805).
* Emelina Peyrellade Zaldívar, kubatar idazle eta itzultzailea (j. 1842).
----

## Kanpo estekak