open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Real Sociedad (belar hockeya)

**Real Sociedad** futbol taldearen belar hockey atala da. **Emakumezkoen** taldea goi mailan dabil, Espainiar estatuko tituluengatiko lehian, gizonezkoen taldea aldiz XX mendearen hasieran ibili zen goi mailan.

## Historia 
1909an sortu zen **Real Sociedad** taldea eta urte gutxitan eratu zuen belar hockeyaren atala. 1918an Errege Kopa irabazi zuen eta 1930an bigarrena.

1936an Emakumezkoen taldea eratu zen. 1932an Marita Abrisketa Bartzelonara joan zen, RC Polo taldearen zelaira. bertan stick bat erosi eta Donostiara itzultzean talde bat sortu zuen. Errealaren izena 1936an hasi ziren erabiltzen. Txapelketa ofizialik ez zenez lagunartekoak jokatzen zituzten, bai eta nazioartekoak ere, baina gehienetan Getxoko Real Club Jolasetarekin neurtzen zituzten indarrak.

1970 urtean aurrerapausua eman zuen emakumezkoen taldeak eta lehen mailara igo zen. berehala bihurtu zen txapelketako talde indartsuenetakoa eta ordutik aurrera 7 Liga eta 3 Erreginaren Kopa eskuratu ditu, azken titulua 2013ko Liga du.

## Lorpenak 
### Gizonezkoak 
* Espainiako Liga
** Txapelduna (0)
* Errege Kopa
** Txapelduna (2): 1918, 1930
### Emakumezkoak 
* Espainiako Liga
** Txapelduna (9): 1981, 1986, 1993, 1994, 1997, 1998, 1999, 2013, 2018
* Erregina Kopa
** Txapelduna (3): 1987, 1994, 2002

## Kanpo estekak 
* Futbol taldearen webgune ofiziala
Josse Lieferinxe

**Josse Lieferinxe** hegoaldeko Herbehereetako margolaria izan zen, 1493 eta 1503-1508 bitartean Frantzian lan egin zuena. **San Sebastianen Maisua** ere deitu izan zaio.

## Bizitza 
Hainauteko konderrian jaio zen, Cambraiko elizbarrutian; XV. mendeko azken urteetan lan egin zuen, gehienbat Marseillan eta Aix-en-Provencen. 1503an Jean Changenet margolariaren alaba batekin ezkondu zen; Changenet garai hartako Avignongo eskolako margolari handienetako bat zen, haren bi lan ezagun bakarrek ageri duten errealismoak adierazten duenez: *San Petri* eta *Hiru igarleak*, Louvreko Museoan biak.

## Margokera 
Lieferinxeri ospea eman zion lana *San Sebastian erretaula* izan zen (1497-1498), Europa eta Ameriketako zenbait museotan banatua gaur egun. Agerikoak dira lan horretan iparraldeko tradizioko osagaiak: jantzi aberats oparoak, izadiaren deskribapen xehea, aurpegien eta gorputzen adierazkortasuna. Baina, aldi berean, nabarmena da italiar kutsuko klasikotasuna ere, areagotua erretaulako zenbait eszenatan erromatar monumentuak imitatzen dituzten irudien bidez.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Web Gallery of Art: Josse Lieferinxe, wga.hu
Real Club Jolaseta

**Real Club Jolaseta** Getxoko Neguri auzoko kirol elkartea da, hainbat atal dituena, ezagunenak, belar eta patin hockeya, tenisa eta padela dira.

## Historia 
*Sociedad Campos de Sport de Jolaseta* 1933an sortu zen hiru kirol barneratzen zituelarik, tenisa, belar hockeya eta futbola. 1943an "Real" titulua eskuratu zuen eta gaur egungo *Real Club Jolaseta* izena hartu zuen. 1970an Espainiako Belar Hockey Liga irabaztear egon zen baina bigarren egin zuen.

2011 urtean Espainiako Tenis kluben artean onena izendatu zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Espainiako Belar Hockey Erreginaren Kopa

**Espainiako Belar Hockey Erreginaren Kopa** Espainiako emakumezkoen belar hockey txapelketa da. 1986an abiatu zen eta ligako 8 talde onenek hartzen dute parte.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Emakumezkoen Belar Hockey Liga

## Kanpo estekak
Istorioak, alegiazkoak nahiz egiazkoak

***Istorioak, alegiazkoak nahiz egiazkoak*** () Blas Otero idazlearen poesia-bilduma da, 1970 urtean lehen aldiz argitaratutakoa.

Blas Oterok Kuban egon zen garaian –1966tik 1968ra– idatzi zuen. Lana Madrilera itzuli aurretik idatzi zuen, dagoeneko minbizia diagnostikatuta zuela. Gaixotasun horren ondorioz poetak gertuago ikusi zuen heriotza, eta bere bizitzako azken urteetan biderkatu egin zuen bere poesia lana.

Bere mendeurrena ospatzeko, Bilboko Udalak euskarazko itzulpena argitaratu zuen, Andres Urrutia euskaltzainburuak egina.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin I.a Siziliakoa

**Martin I.a Siziliakoa** ( – ), "Gaztea" deitua, 1390 eta 1409 artean Siziliako erregea izan zen.

Aita Martin I.a Aragoikoa eta aitona-amona Petri IV.a Aragoikoa eta Leonor Siziliakoa zituen. 1389/1390eko otsailean, Maria Siziliakoa ezkondu zuen. 1392an Mariarekin batera Siziliara joan zen armada baten buru eta bertoko baroiak menderatu zituen. 1394an bikoteak bere seme bakarra- Petri izenekoa- izan zuen, 1400an hilko zena. 1401/1402ko maiatzaren 25era arte emaztearekin batera gobernatu zuen eta handik aurrera, bakarrik. 1409an Cagliarin hil zenean, bere aita, jada Aragoiko erregea zena, Sizilia gobernatu zuen, Martin II.a izenaz.

1398ko Gorteek Aragoiko koroaren oinordeko izendatu zuten.

Maria hil ondoren, Catanian eta ahalordeen bitartez, 1402ko maiatzaren 21ean eta jada zuzenean 1402ko abenduaren 26an Zuria Nafarroakoa ezkondu zuen. Seme bakarra izan zuten, Martin izenekoa, 1403an jaioa eta 1407an Valentzian hila. Beraz ez zuen legezko oinordekorik izan baina bai sasikoak: Tarsia Rizzari, Frederiko Aragoikoa eta Yolanda Aragoikoa.

Martin Gazteak 1409an Sardinia konkistatu zuen, Sanluriko guduan Arboreako agintariak menderatuz. Malariak hil zuen eta Cagliariko katedralean lurperatu zuten.

## Erreferentziak
Zonhoven

**Zonhoven** Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasseltik gertu. 2007an 20.887 biztanle zituen. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Halveweg, Termolen eta Terdonk.

## Kirola 
Superprestigearen bigarren itzuliko Zonhoveneko ziklo-krosa udazkenean egiten da.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bikuña jauregia (Arraioz)

**Bikuña jauregia** Nafarroako Baztan udalerriko Arraioz herrian dagoen jauregi bat da.

## Kokapena 
Herrigunearen goialdean dago, Jasokundeko Ama Birjinaren elizatik oso hurbil.

300px|erdian|thumb|Bikuña jauregiaren ikuspegia.

## Historia 
Erdi Aroan eraiki zen eta herriko hiru jauregietatik zaharrena da, gainontzekoak Jauregizarrea eta Zubiria jauregia dira.

## Eraikina 
Eraikinaren aurrealdea Baztango harri gorrizko harlanduz egina du, bi arkudun ate ditu eta haietako batean harrizko armarria. Alboko aldean berriz, Kallerin kalera begira dagoenan, estalpe batez babesturiko beste arkudun atea.

Oinplano laukizuzena eta lau uretako teilatua du.

## Kanpo estekak
Wellen

**Wellen** Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2008an 7.405 biztanle zituen. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Wellen bera, Berlingen, Herten eta Ulbeek. Horrez gain, hauek dira udalerrian aurkitzen diren auzoak: Bos, Beurs, Kukkelberg, Langenakker, Oetersloven, Overbroek, Russelt eta Vrolingen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Eszenario (argipena)

**Eszenario** hitzak adiera zenbait ditu:
* agertokia, arte eszeniko, ikuskizun eta beste ekitaldi publikoetarako espazioa, inguruko pertsonek ikusi ahal izateko prestatua;
* aurresanetan eta plangintzan, etorkizunean gertagarritzat jotzen den egoera bat (ikus eszenario-analisia).
José Urkullu

**José Urkullu Baterruri** (Bilbo, 1790 &ndash; Lisboa, Portugal, 1852ko ekainaren 8a) euskal herritar idazle, matematikari, pedagogo, gramatikari eta itzultzailea izan zen.

## Biografia 
Mateo Urkullu Sámano Santurtzin 1741ean jaiotako merkatari eta itsas-kapitain aita eta Josefa Baterruri ama izan zituen. Armadan sartu eta infanterian kapitain izendatu zuten. 1818tik aurrera eta Hirurteko Liberalean (1820-1823) zehar liberalismoaren aldeko antzerki-lan ugari idatzi zituen. Margarida Allen britainiar-portugesa ezkondu eta alaba bakarra izan zuten: 1822ko uztailean jaiotako María da Glória Urkullu Allen. Cádizko Konstituzioa 1823an kendu zutenean, Londresera erbesteratu zen. Bertan itzultzaile moduan lan egin zuen Rudolph Ackermann alemaniar inprimatzailearentzat. Fernando VII.a 1834an hil zenean, Iberiar Penintsulara itzuli eta Portugalen bizi zen non Pedro I.aren aldeko panfleto bat idatzi zuen. 1851n Espainiara pasa arren, hurrengo urtean Lisboan hil zen.

## Lanak 
### Antzerki-lanak 
* *Motezuma, tragedia en cinco actos* (Valentzia, 1818)
* *Porlier en su última hora* (Coruña, 1820)
* *La sombra de Acevedo. Drama alegórico en un acto* (Coruña, 1821)

### Historia eta Politika 
* *Relación histórica de los acontecimientos más principales ocurridos en La Coruña, y en otros puntos de Galicia, en febrero y marzo de este año con el objeto de restablecer la Constitución política de la Monarquía española, que felizmente rige* (Coruña, 1820)
* *Cantata pelo motivo dela visita deida a... Porto... por María II, e... Pedro... sua Augusta Espoza* (Porto, 1834)

### Itzulpenak 
* *La gastronomía o los placeres de la mesa* (Valentzia, 1820), Joseph Berchouxen poema didaktiko frantziarraren itzulpena.
* Victor Hugo, *Angelo, tirano de Padua: drama em tres jornadas*, Porto, 1836.
* *Cuentos de duendes y aparecidos*, Londres, 1825.

### Lan didaktikoak 
* *Catecismo de mitología* (Londres, s.a.)
* *Catecismo de Aritmética comercial* (Londres, 1825)
* *Catecismo de Geometría* (Londres, 1825)
* *Catecismo de Historia Natural* (Londres, 1826)
* *Catecismo de Astronomía* (Londres, ¿1826?)
* *La nueva muñeca o el aguinaldo de la abuela* (Londres, 1826)
* *Lecciones de moral, virtud y urbanidad* (Londres, 1826)
* *Catecismo de retórica* (Londres, 1826)
* *Tratado elemental de Geografía Astronómica, Física, Histórica ou política, antiga e moderna* (Porto, 1835-39)
* *Gramática inglesa para uso dos portugueses* (Porto, 1840)
* *Prospecto del Instituto Colegio de Vizcaya* (Bilbao, 1851)
* *Discurso inaugural pronunciado en la solemne apertura del Colegio General de Vizcaya* (Bilbao, 1852)
* *Gramática inglesa reducida a veinte y dos lecciones* (Londres 1825, Madril 1853)

### Narratiba 
* *Los tiempos de los Reyes Católicos D. Fernando y Doña Isabel desde 1450 hasta 1500 en once novelas históricas* (Londres, 1840)
* *Cuentos de duendes y aparecidos* (Londres, 1825)
* *Las hijas de Flora: ó Novelas americanas* Londres: Ackermann, 1837.
Hipalage

**Hipalage**a (grezieratik ὑπαλλαγή, 'ordezkapena') figura erretoriko bat da. Epitetoaren antzekoa da, baina izen bat, zuzenean kalifikatu beharrean, epitetoan bezala ("ezpata zorrotza", "gau iluna", esate baterako), alboko beste izen bati dagokion epitetoa erabiltzen da ("ezpata ausarta", "gau parranderoa", kasu).

## Adibideak 
Erraz topa daitezke hipalageen adibideak, esaterako, Lizardi, Lauaxeta eta bere garaikideen poemetan: adibidez, Lizardiren hauek: "Egun begi-urdin", "Isiltasun bizia", "bazkalondo sargori"...

## Ikus, halaber 
* Epiteto
* Metonimia

## Kanpo estekak
Espainiako Belar Hockey Liga (Gizonezkoak)

**Espainiako Gizonezkoen Belar Hockey Liga** Espainiako belar hockey txapelketa nagusia da. 1957an abiatu zen.

## Historia 
1915 urtetik aurrera Errege Kopa jokatu izan zen harik eta 1957an Espainiako Federazioak liga antolatzea erabaki zuen arte. Lehenengo ekitaldi hartan sei taldek hartu zuten parte, Kataluniako txaeldun eta txapeldunordeak (RC Polo eta Club Egara), Castillako ligako txapeldun eta txapeldunordeak (Club de Campo eta Junior FC), Bizkaiako txapeldunak (Real Club Jolaseta) eta Gipuzkoako txapeldunak (Donostiako Tenis Elkarte Erreala). Donostiako Tenis Elkarteak bertan behera utzi zuen Liga eta hurrengo urterako Atlético San Sebastián sartu zen eta 1959an bigarren egin ondoren 1960an txapelduna izan zen *Gaviria San Sebastián* izenarekin.

Hurrengo hamarkadan ez zen ligarik jokatu eta 1970an itzuli zen. Jolasetak bigaren egin zuen urte hartan baina ordutik aurrera talde katalanak izan dira nagusi, beraiek irabazi baitituzte liga guztiak. Terrassa hiriko hiru kluben artean (Atlètic, Egara eta Club Deportiu) 34 liga irabazi dituzte.

2015-16 denboraldian Atlético San Sebastián da maila gorenean jokatzen duen euskal talde bakarra. RC Jolaseta Ohorezko B mailan ari da.

## Egitura 
Bi fasetan jokatzen da liga. Irailetik ekainera fase erregularra izaten da eta talde guztiek elkarren artean jokatzen dute. Ondoren lau talde onenek titulurako play-offak jokatzen dituzte.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Belar Hockey Errege Kopa

## Kanpo estekak 
*  Federazioaren webgunea
Gamioxarrea dolarea

**Gamioxarrea dolarea** Nafarroako Baztan udalerriko Arizkun udalerrian dagoen dolare bat da.

Gaur egun bertan antzinako sagardoa ekoizpenaren eta kirikoketa erakusketak egiten dira. Dolarean XVIII. mendeko dolare edo prentsa bat dago.

## Jaialdiak eta elkarteak 
Gaur egun eta 2001. urtetik aurrera Baztango Arizkun udalerrian Kirikoketa Besta ospatu ohi da, honen antolatzailea Jo Ala Jo Elkartea delarik.

## Eraikina 
### Sagastia 
Gamioxarreko sagastia, Arizkungo etxe hau dolaretxa gain baita ere sagastia mantentzen du. Sagastia bi metrotako etsi batez babestua dago, garai batean sagarra harras preziatua zen.

### Kupeltegia 
Dolaretxeko behtiko solailuan kupeltegia dago, paretan dago zirrikitutik, sagar zukua dator dolaretik, egurrezko kanal baten bidez eta askan erortzen da.

### Sapaia 
Sapaian, biltegia dago, han sagarrak pilatzen dira Katilu haundi hori, sagar bolumena neurtzeko erabiltzen zen.

## Ikus gainera 
* Kirikoketa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Gamioxarrea dolarea, Baztango Haizegoaren argazkiak
Paronimia

**Paronomasi**a, **paranomasi**a (latinetik, *paronomasĭa*, eta hau grezieratik παρονομασία), **paronimia** ere deitua eta batzuetan **prosonomasi**a halaber, figura erretoriko fonikoa da, paronimoak elkarren ondoan erabiltzean datza, hau da. itxura foniko bereko bi hitz elkarren ondoan. Itxura foniko bereko hitzak baina esanahi oso bestelako hitzak izan behar dute, hitz joko bat sortzeko.

Bi hitzen artean paronimia dagoela esaten da, bi hitzek antzeko itxura fonetiko-fonologikoa dutenean, baina bi hitzen artean, esanahi aldetik, inolako harremanik ez dagoenean.

Hizkuntza guztietan gertatzen den fenomenoa da. Euskaraz ere bai. Itxura aldetik antzekoak diren bi hitzak paronimoak direla esaten da.

## Euskal paronimo batzuk 
* hasi / hazi
* ari / hari
* eruditu / iruditu
* ikusi / ikasi
* izena / izana
* aditua / aritua
* frogatu / probatu

Horra paronimian oinarritutako hitz-joko bat:
* Mikel Zarate - *Haurgintza minetan*. "Zuok pekatariok, izenez katolikoak baina izanez katilukoak..."
*Izena* / *izana*; *katoliko* / *katiluko*, paronimian oinarrituriko hitz-jokoa.
* Latinezko esaldi klasikoa: *Ad augusta per angusta* ("Gorenera zailtasunean zehar")
* Italierazko *Traduttore, traditore* ("Itzultzaile, traidore": itzulpenean, mezuaren esanahia aldatzeko arriskua gertatzen delako, ñabarduraren bat galdu delako edo).

## Ikus, baita 
* Paronimo.
* Homonimia.
* Antonimia.
* Sinonimia.

## Kanpo estekak
Fernando Santxitz

**Fernando Santxitz** (1071-1086), Aragoiko eta Iruñeko infantea izan zen.

Aita Antso V.a Ramiritz, Antso I.a izenaz Aragoiko errege (1063/1069-1094) eta Antso V.a izenaz Iruñeko errege (1076-1094) izandakoa, eta ama Felizia Roucykoa, Hilduino IV.a Montdidierrekoa Roucyko konderen alaba, izan zituen. Beraz, Alfontso I.a eta Ramiro II.a anaiak eta Petri I.a Santxitz sasianaia izan zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nitrobacter

**Nitrobacter** generoa bakterio Gram negatiboz osatua dago, bazilo itxura dutenak eta kimiolitotrofoak direnak. Beste nitrobakterio batzuen antzera (Nitrosomonas, Nitrospira...) bakterio hauek funtsezko zeregina burutzen dute nitrogenoaren zikloan.

Genero honetako bakterioek behar duten energia (ATP) nitrogeno erreduzitua oxidatuz lortzen dute; zehazki, nitritoak (NO2-) nitrato (NO3-) bihurtzen dituzte:

NO2- + 1(1/2) O2 → NO3- + energia

Nitrobacter-ek aurreko oxidazioan lortzen duen energia atmosferako CO2 finkatu ahal izateko erabiltzen du, Calvin zikloaren bidez (autotrofoa da, landare guztien antzera).

Bakterio hauek lurzoruan zein ur gezatan bizi ohi dira.

Genero honetako espezie gehienak autotrofo hertsiak badira ere, beste batzuk mixotrofoak dira; horrek esan nahi du bide autotrofoa zein heterotrofoa -biak- osatzeko gai direla: hots, ingurugiroan materia organikoa dagoenean hori ere erabil dezakete karbono zein energia iturri modura.

Gemazioaren bidez ugaltzen dira eta batzuetan mugikorrak dira .

Nitrobacter-ek, *Nitrosomonas*, *Nitrococcus* eta *Nitrospira* generoekin batera, bakterio nitrifikatzaileen taldea osatzen du. Bakterio hauek guztiek nitrogedun konposatu inorganiko erreduzituak oxidatzen dituzte energia lortzeko, era kimiolitotrofoan. Sergei Winogradsky mikrobiologoak erakutsi zuen lehenengo aldiz bakterio horiek gai zirela ingurune inorganiko batean hazteko, atmosferako CO2 erabiliz eta konposatu inorganikoak ( NH3, NO2-, NH2OH...) oxidatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kinina

**Kinina** kina azaletik ateratzen den gai mikatza da, sukarraren aurkako sendagai gisa erabiltzen dena. Malaria sortzen duen *Plasmodium falciparum* protozooa erasotzen du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antsa Ramiritz

**Antsa Ramiritz** edo **Antsa Aragoikoa** (-1097ko apirilaren 5 eta abuztuaren 16 artean), «Antsa Andrea kondesa», aragoiar noblea izan zen.

## Biografia 
Aita Ramiro I.a Aragoikoa, Aragoiko lehendabiziko konde burujabe (1035-1063/9) eta Sobrarbe eta Ribagortzako kondea (1045-1063/9), eta ama Gisberda, Bernardo Roger Foixkoaren alaba, izan zituen. Beraz, Antso Remiritz Aragoiko eta Iruñeko erregea eta Gartzia, Iruñeko apezpikua bere nebak eta Urraka eta Teresa bere ahizpak ziren.

1063an Ermengol III.a Urgellgoarekin ezkondu zen. Egoera bitxi honen arrazoia teologikoa izan liteke: Antso Remiritz erregeak, 1068an Erromara bidaiatu zenetik Aita Santuaren basailua zena, hispaniar edo mozarabiar erritua erromatarren mesede ordezkatzearen aldekoa zen eta Gartzia anaiak Aita Santuaren eskaera honen kontrakoa izan zen.

Era berean, ohiz kanpokoa ere bazen 1082tik aurrera, San Pedro de Siresakoren bezalako gizonezkoentzako monasterio bat kudeatzea, are gehiago, Erresuma osoko gune kultural eta politiko nagusienetariko bat izanda.

Neba baino luzeago bizi izan zen eta 1095ean, neba hil eta urtebetera, testamentua egin eta berak agindutakoa bete zuela esan zuen.

## Hilobia 
thumb|Antsa Aragoikoaren sarkofagoa.|alt=|ezkerrera
Litekeena da Antsa andreak berak agindu izana bere hilobia egiteko, guraize aulki batean eserita dagoen emakume baten irudiarekin apaindua dago. Garai haietan prelatu nagusiak irudikatzen ziren horrela, beraz, litekeena da Antsak berak horrela aginduta izatea. Hilobia egun Jakako beneditarren komentuan dago, Santa Cruz Siresakoaren komunitatea bertara mugitu baitzen.

Erromanikoko hilobi hau oso ondo kontserbatua dago. Bi metro luze neurtzen dituen harrizko bloke bat da, lau aldeetan zizelkatua eta barruan hustua. Burualdean bi grifo ditu aurrez aurre, eta oinaldean krismoi hirukoitza. Sarkofagoaren atzealdean, ondoren kalitate gutxiagoko artista batek zizelkatutako zalditeria eszena batzuk agertzen dira.

2011n Zaragozako Unibertsitateak koordinatutako ikerketa batek hilobian 9 pertsonaren gorpuzkiak zeudela zehaztu zuen. Ikerketa honen arabera, sarkofagoan Antsa andrearen, bere arreba Urraca eta Teresaren eta Oibarko Antsa amonaren gorpuzkinak topatu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baztan Balleko Etxea

**Baztan Balleko Etxe** edo **Baztango udaletxea** Nafarroako Baztan udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Elizondoko Foruen plazan eta Jaime Urrutia karrikaren 12. zenbakian dago.

## Historia 
XIX. mendean eraiki zen.

## Eraikina 
Harlanduzko antzinalde ederra du.

## Kanpo estekak 
* Baztango Udal webgunea
Espainiako Belar Hockey Liga (Emakumezkoak)

**Espainiako Emakumezkoen Belar Hockey Liga** Espainiako emakumezkoen belar hockey txapelketa nagusia da.

## Historia 
1934an abiatu zen eta 1985 artean **Lehen maila** izena izan zuen. 1985ean ordea formatua aldatu zen eta gaur egun **Ohorezko maila** deitzen da. Real Sociedad talde donostiarrak 9 aldiz irabazi du liga.

## Egitura 
Ligaren antolakuntzak hainbat aldaketa izan ditu historian zehar, azken urteotan ere bai. 2005 eta 2010 urteen artean bi fasetan jokatu zen, lehenik fase erregularra eta ondoren lau onenek titulurako play-offa. 2011 eta 2012an fase erregularraren ondoren sei talde onenek titulurako ligaxka jokatu zuten eta sei okerrenek jeitsierako ligaxka. 2013an aurreko egiturara itzuli zen.

## Palmaresa 
### Lehen maila 
|valign="top"|

|}

### Ohorezko maila 
*¹ 2019-20 denboraldia bertan behera gelditu zen COVID-19 pandemiaren eraginez.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Belar Hockey Erreginaren Kopa

## Kanpo estekak
Julian Gaiarre museo-etxea

**Julian Gaiarre museo-etxea** Nafarroako Erronkaribar haraneko Erronkari udalerrian dagoen museo bat da. Julian Gaiarre erronkariar opera abeslari ospetsuari buruzko museoa da eta antzina haren jaiotetxea egon zen lekuan dagoen gaur egungo eraikinean.

## Kokalekua 
Erronkariko herrigunean dago, Arana kalean.

## Historia 
1989an Julian Gaiarre Fundazioa sortu zen eta 1990ko urtarrilaren 2an museoa inauguratu zen, hain zuzen ere, Gaiarreren heriotzaren 100. urteurrenean. Fundazioaren egoitza eraikin berberan dago.

## Museoa 
Museoa Julian Gaiarre Fundazioarena da (Fundazioa Gaiarreren familiak, Erronkariko Udalak eta Nafarroako Gobernuak osatzen dute). Entitate honek erronkariar famatuaren memoria bizirik jarraitzen laguntzen duten tenorearen hainbat eta hainbat objektu pertsonal, oroigarri eta trofeo bildu ditu museoan.

Ikusgai dagoen bilduman dauden objetuen artean Gaiarrek *Lucrecia Borgia*, *La Favorita*, *Il Trovatore* eta *Rigoletto* operetan erabilitako jantziak, ileordeak, osagarriak, koroak edo metalezko apaingarriak daude. Horretaz gain, museoak partikularrek egindako dohaintzei esker etengabe aberasten ari den eta Gaiarreren nahiz opera munduaren inguruko dokumentazio ugari gordetzen duen prentsa- artxibo garrantzitsua du.

Museoa milaka pertsonek bisitatzen dute urtero. Horien artean, izan zuen oihartzunagatik bereziki aipagarria, 1998ko abenduaren 6an Alfredo Kraus kanariar tenoreak egindako bisitaldia dago.

## Kanpo estekak 
* Julian Gaiarre museo-etxearen webgunea
Voeren

**Voeren** (nederlanderaz ahoskatua ; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. Iparraldean, Herbeherekin egiten du muga, eta hegoaldea, Valoniako Liejako probintziarekin. Geografikoki, Flandriatik berezitua dago, eta hala, Voeren Flandriako enklabe bat da. Udalerriaren izena Meuse ibaiaren emailea den eta udalerria zeharkatzen duen Voer errekatik dator. 2008an 4.157 biztanle zituen.

## Herriak 
Udalerriaren barruan sei herri daude: 's-Gravenvoeren (), Sint-Pieters-Voeren (), Sint-Martens-Voeren (), Moelingen (), Teuven eta Remersdaal (, ). 's-Gravenvoeren da udalerriko herririk populatuena.

## Ikus, gainera 
* Hizkuntza erraztasunak dituzten udalerriak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Paxa (argipena)

**Paxa** gerriaren inguruan jartzen diren hainbat objekturen izena da:
* Paxa terapeutiko, lunbalgiak bezalako gaitzak zaintzeko erabiltzen dena, maiz arroparen azpitik.
* Gerriko Santua, Ama Birjinari lotutako erlikia bat.
* Paxa (pilota), pilotariek euren kolorea zein den desberdintzeko erabiltzen dutena.
* Kortsea, gehienbat emakumezkoek jarritako jantzia, gerria estutzeko helburua duena.
* Gerriko (oihala), arroparen gainean erabiltzen den oihal bat, jaietan edo testuinguru militarrean.
* Paxa eklesiastiko, batez ere kristauek erabiltzen dutena, sotana eusteko.
* Paxa (kutuna), umeak bataiatu aurretik jartzen zitzaien kutuna.
* Paxa edo patxa kargua, ***paşa*** turkieraz, *pasha* transliteratua maiz, Otomandar inperioko kargua zaharra.
Done Kipiren eliza

**Done Kipiren eliza** Erronkariko ibaxako Izaba udalerrian XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
XIV. mendean dokumentatutako izena da. Nabe bakarreko eliza da, garaiera handikoa, eta burualde pentagonala du, XVI. mende hasierakoa. Nerbio zuzenak dituzten izar-gangez estalita dago. Eliza honek 1427an erre zen Erdi Aroko beste eliza bat ordezkatu zuen, eta haren aztarna batzuk geratzen dira. Dorre indartsua tenpluaren oinaldean dago. Elizako piezarik nabarmenena erretaula nagusia da, egile ezezagunaren lana, nahiz eta jakin badakigun bere polikromia 1583-1587 bitartean egin zuela gaztelar margolari Simon Perez de Cisnerosek. Elizaren burualdera egokitzeko trazatua oktogonala da eta horma-hobia duen banku bat, bost kaletan banatutako bi gorputz altu eta atikoa ditu, guztia hauts-babes batez inguratua. Erretaulan balaustrea eta 1586 urteko gerlari, arrano, haur eta kartelen dekorazio errenazentista oparoa erabiltzen dira. Pasioko talde txikiek hartzen dute bankua, santu batzuk eta San Zipriano titularra lehenengo gorputzean daude; bigarren multzoan, berriz, Kristoren Haurtzaroko pasarteak irudikatzen dituzte. Eskulturaren estiloa garai hartan nagusi zen espresibismoaren barruan kokatzen da, eragin italiar eta frandriatarrekin batera. XVI. mendeko burdin sare gotiko batek ixten du presbiterioa.

Aipatzekoak dira, halaber, Done Frantses Xabierrekoa erretaula barrokoak, titularraren oihal tenebrista bat buru dela, eta Done Iosepe, errokoko estilokoa. Elizan, XVI. mendeko Gurutziltzatu baten irudia eta mende bereko bi pulpitu plateresko daude. XVII. mendeko harlanduzko lan barroko bat ere kontserbatzen da, nekazaritza-lanak, dantzak eta herri-ohiturak irudikatzen dituena, hala nola hiru behien tributua. Zilargintzako pieza garrantzitsuak dira Gaspar de Leonek 1553an egindako parrokia-gurutzea eta XVI. mendeko kaliza.

## Irudiak 

Fitxategi:TorreDelaIglesiaDeIsaba.JPG|Kanpandorrea
Fitxategi:PortadaDeLaIglesiaDeIsaba5.JPG|Atea
Fitxategi:IglesiaDeIsaba5.JPG
Fitxategi:Isaba Iglesia y balcon.jpg
Fitxategi:Isaba church.JPG|Urrutira

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Izaba
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
Done Eztebe eliza (Erronkari)

**Done Eztebe eliza** Erronkariko ibaxako Erronkari udalerrian XVI. mendeko kristiau eliza bat da, gotiko-pizkundar estiloan.

## Eraikina 
Herriaren goikaldean, eta bere siluetarekin hirigune osoa menderatzen duela, eliza dago. Eliza XVI. mendean eraiki zuten, gotiko-pizkundar estiloan. Oinplanoan nabe ederra du, kontrahormen artean kaperak, gurutzadura eta burualde pentagonala dituena. Estalki gisa, nerbio zuzenak dituzten izar-gangak erabiltzen dira, eta korupean, tenpluaren oinaldean, izar misto bat. Kanpoaldeak harlanduzko bloke trinko handi bat osatzen du. Bertan, azken atalaren gainean altxatzen den dorrea nabarmentzen da. Elizako sarrerako atea erdi-puntukoa da eta epistolaren aldeko hiru ataleko arkupe sinple baten azpian dago.

Barrualdean, lehen barroko bateko erretaula handi bat dago, XVII. mendearen erdialdekoa, eta Migel Garde Zangozako eskultore maisuak egina. Oinplanoa oktogonala du, absidearen formara egokitzen da eta altxaeran banku bat, zutabe binakatuz artikulatutako bi gorputz, hiru kaleak eta erremateko atikoa banatzen dituztenak. Kaxetan dauden erliebeak eta irudiak nahiko zakarrak dira.

Parrokiako erretaula gehienak barroko estilokoak dira, XVII. eta XVIII. mendekoak. Arrosarioko Ama Birjinarena rococo da, XVIII. mendeko hirugarren laurdenekoa. Oinplano mistilerroa du eta, euskarri gisa, balaustre oso antzekoak ditu. Nicolas Pelon erretaulak Erronkariko bailara bereko beste obra batzuetan erabiltzen du. Bere ondoan XVII. mende amaierako edo XVIII. mende hasierako beste bat dago, churrigueresko estilokoa, Erramun Jaiogabea titulartzat duena. Gainerako erretaulen artean, aipatzekoa da Frantzisko Xabierkoarena ere, titularraren mihise batek fedegabeak bihurtzen baititu, XVII. mendeko azken hamarkadakoa eta Tuterako Vicente Berdusan pintorearen lana. Goi-koruko harlandua barrokoa da, XVIII. mende hasierakoa. Zilargintzako piezen artean, nabarmentzekoa da Zangozako marka duen prozesiozko gurutze ederra, gotiko berantiarrekoa, XVI. mendeko lehen hamarkadetan datagarria.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Erronkari
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
San Urbezen santutegia

**San Urbezen santutegia** (; ) Nuenoko Nocito herrian dagoen santutegi erromanikoa da, eliza eta ondoan duen monasterio batek osatuta.

San Urbez eremita bertoko leizean bizi zen VIII. eta IX. mendeetan eta hantxe eraiki zuten eliza XII. mendean. XVI. mendean zaharberritua, ukitu barrokoak ditu. Gerra Zibilean eraikina arpilatu eta santuaren aztarnak erre zituzten.

2001ean kultura ondasun izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Izabako erromatar zubiak

**Izabako erromatar zubiak** Erronkariko ibaxako Izaba udalerrian balizko erromatar garaiko harrizko bi zubi dira, Belagua ibaiaren gainean. "Erromatar" ezizena eman bazaie ere, gaur egun, Erdi Aroan eraikitzen zirenen tipologia dutela esaten da, eta berez, erromanikoak direla.

## Historia 
Ez dago argi zein garaikoa den. Batzuen arabera erromatarrek egindako galtzada bateko eraikina litzateke. Galtzada horren ibilbidea gaur egun Izaba eta Belagua arteko errepideak jarraituko luke.

## Erreferentziak 
* 
* 

## Ikus, gainera 
* Izaba
* Belagua

## Kanpo estekak
Burgiko Almadiaren Museoa

**Almadiaren Museoa** Nafarroako Burgi udalerrian dagoen etnografia-museo bat da. Erronkaribar, Zaraitzu eta Aezkoa bailaretako almadia eta almadiazainei buruzko museoa da.

## Kokalekua 
Herrigunearen gainaldean dago, Herriko plazako 1. zenbakian, Burgiko udaletxea eta San Pedro elizaren alboan.

## Historia 
2001ean inauguratu zen.

## Museoa 
Erakusketa iraunkorrak gure zaharrengan harrotasun sanoa piztu nahi du, hauek izan eta egin zutenagatik eta gazteengan, aldiz, iraganeko eginbeharrekiko interesa, non beraien arbasoak benetako jakitun gisa aritu ziren.

Museo-sala almadiazain eta zurginen ekintza guztiak biltzen dituen prozesuaren erakusketa moduan aurkeztua dago: zuhaitzak saldu edo enkantetan jartzen zirenetik, errekan barna Katalunia, Aragoi edo Nafarroako Erriberan saltzen zituzten enbor landuak lortu bitartera.

## Almadiaren Eguna 
Urtero apirilaren amaiaera edota maiatzaren lehenbiziko egunetan Udalak nahiz museoak Burgin ospatzen den *Almadiaren Eguna* jaialdia antolatzen dute.

## Kanpo estekak 
* Burgiko Almadiaren Museoaren webgunea
Burgiko zubia

**Burgiko zubia** Erronkariko ibaxako Burgi udalerrian Erdi Aroko harrizko zubi bat da, Ezka ibaiaren gainean.

## Ezaugarriak 
Lau erdi-puntuko arku ditu eta egoera oso onean dago.

Erdi Aroko beste zubiek bezala, arku kopuru bakoitia izan ohi zuten, eta erdikoa garaiagoa izaten zen beti, diametro handienekoa. Hori dela-eta, simetrikoak izaten ziren. Horrek esan nahi du Burgiko zubiak arku gehiago zituela eraiki zenean. Errepidetik dagoen zubi-begiak berretsi egiten du hipotesi hori. Gaur egun begi txikia da, baina bertan aise ikusten dira askoz ere arku handiago baten abiapuntuaren arrastoak (erdiko arkuaren bestaldeko arkua bezalakoa da).

## Historia 
Datu guztiek erakusten dute zubiak, denboraren poderioz, zati batzuk galdu dituela. Ibai-ohea ere, dirudienez, aldatuxea dago.

XIX. mendea arte ez zegoen gaur egungo errepidea, baizik eta Errege Bidea deritzona bakarrik. Errege Bideak herria zeharkatzen zuen, Karrika Nagusia jarraituz, eta herritik aterata zubia iragan eta Salbaterra Ezkara zihoan. Erdiko begiak hartzen zuen ur emari handiena. Horregatik haren harroinak babesak zituzten, zubi-branka izeneko irtengune zorrotzak, ura "ebakitzen" zutenak zubiaren egiturak kalte izan ez zezan.

XIX. mendearen bukaeran errepide berria egin behar zenez, zubiaren mendebaldeko muturra (herrialdekoa) kendu behar izan zen, eta ibilgua pixka bat mugitu. Horregatik arku nagusia ez da erdian gelditzen, eta ur-lasterren kontra jotzen duen zubi-branka ez da mutur zorrotzekoa, biribilekoa baizik. Zubi-branka biribilak uraren indarra txikiagoa zen oinarrietan jartzen zen.

XXI. mendearen lehen bost urteetan zubia garbitu eta zaharberritu zen. Zubia besarkatzen zuten huntzak kendu ziren, haien sustraiek kalte handia egiten baitzioten harrizko egiturari. Bestetik, berreraiki egin ziren hondaturik zeuden parte batzuk.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Burgi
* Ezka

## Kanpo estekak
Burgiko udaletxea

**Burgiko udaletxea** Nafarroako Burgi udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Herrigunearen gainaldean dago, Herriko plazaren 1. zenbakian, eta Burgiko Almadiaren Museoa eta San Pedro elizaren alboan.

## Kanpo estekak 
* Burgiko Udal webgunea
Gazteluko Andre Mariaren baseliza

**Gazteluko Andre Mariaren baseliza** (erronkaribarreraz: *Gaztuluko Andra Mariren baseliza*) Erronkariko ibaxako Burgi udalerrian XII. mendeko kristiau baseliza bat da, erromaniko estiloan.

## Kokalekua 
Herrigunearen gainaldean dago, Nabaskoze eta Koronaseko mendatetik datorren errepidearen alboan.

## Historia 
XII. mendearen amaieraldera eraiki zen, Zangozako eskolako erromaniko estiloan eraikia dago. Antzina eta Nafarroako konkistaren garaia arte, baseliza hau dagoen lekuan gaztelu bat zegoen, hortik bere izena.

## Eraikina 
Oinplano laukizuzena du. Barnean Gazteluko Ama Birjinaren erromaniko estiloko irudia gordetzen da.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Burgi
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
Coronas mendatea

**Coronas mendatea** Nafarroako iparekialdean dagoen mendate bat da, Nabaskoze Almiradioa eta Erronkaribarren arteko mugan. Nabaskoze eta Burgi udalerriak NA-214 errepidearen bidez elkarlotzen ditu.

950 metroko garaiera du, eta mendi eta pinudi ugari eta zabalez inguratua dago. Bertako behatokitik Erronkaribar eta Pirinioetako ikuspegi bikainak daude. Mendatean harrizko aterpetxe txiki bat, aisialdi lekua edo merenderoa dago.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendateak

## Kanpo estekak
Petral (argipena)

**Petral** hitzak adiera zenbait ditu:
* zamariengan, petrala, zela eusteko alde banatara luzatu eta zamariaren gorputzaren inguruan estutzen diren uhala;
* garraioan, petrala, zamak lotzeko uhala;
* pertsona bati buruz, **petrala** edo lotsagabea;
* jantzietan, petrala, oihal bateko erremate mota bat.
Rimmel

**Rimmel** kosmetika produktuen enpresa bat da, 1834an Eugène Rimmelek sortua. Hasieran Londresko Regent Streeten zegoen lurrin-denda besterik ez zen baina makillajerako bere produktuei esker ospetsu bilakatu zen. Izan ere, hegoaldeko Europako herrialdeetan bere izena maskararen sinonimo bilakatu da (euskaraz, errimel).

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Herbert Bayer

**Herbert Bayer** (Haag, Austria-Hungaria,  – Montecito, Kalifornia, AEB, ) Austriako pintore eta arkitektoa izan zen.

thumb|ezkerrera|250px|*Stadelwand*, 1936, M.T. Abraham Foundation
Linzen egin zituen lehen ikasketak, ondoren Weimarrera joan zen eta Kandinskyren ikaslea izan zen. AEBetara aldatu zen, ondoren. Bere lanetan pintura higikunde askoren eragina nabari da, superrealismoarena, abstrakzio geometrikoarena eta abarrena. Harvardeko unibertsitaterako eta Aspengo Giza Zientzien instituturako grafitiak eta muralak egin zituen; collageak eta argazkiko muntaketak ere egin izan zituen.

## Erreferentziak
Eriondo

thumb|Emakume bat eriondoan (Paolo Montiren argazkia).

**Eriondoa** erabat osatzeko beharrezkoa den denbora da; bai gaixotasun, bai istripu, bai ebakuntza baten ondoren.

## Ikus, gainera 
* Berreritze
* Errehabilitazio

## Kanpo estekak
Ota Šik

**Ota Šik** (Pilsen, Txekoslovakia,  – ) txekiar ekonomialaria izan zen, Suitzan herritartua. Txekoslovakiako ekonomia erreformaren aitzindaria eta Pragako 1968ko Udaberriko buruzagietako bat izan zen. Europako nazio sozialistei kritikak egin zizkien burokraziak haietan zuen neurri gabeko garrantziagatik eta aginpidearen autoritarismoagatik, eta langileen bizi baldintzak hobetzearen eta haiek enpresen kudeaketan parte-hartzearen alde agertu zen. 1968an sobietar gudarostea Txekoslovakian sartu zenean Pragatik alde egin behar izan zuen eta Suitzara erbesteratu zen.

## Erreferentziak
Izabako udaletxea

**Izabako udaletxea** Nafarroako Erronkaribar haraneko Izaba udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Herrigunean dago, Izarjentea kalearen 1. zenbakian, eta San Zipriano elizaren alboan.

## Alkateak 
1979tik herriko alkateak hautesle elkarte independenteetako kideak izan dira:

## Kanpo estekak
Mizenastar greziera

**Mizenastar greziera** grezierazko formarik arkaikoena da, Mizenastar zibilizazioaren garaian hegoaldeko Grezian, Kretan eta Zipren mintzatua. K.a. XII. mendean oraindik hipotesitzat jo dezakegun doriar inbasioa eta gero antzinako grezierak ordezkatua izan zen. B lineal izeneko silabarioan egindako idazkunak egun ditugun haren aztarna bakarrak dira. Hitzak ulertezinak ziren, Michael Ventrisek 1952an deszifratu zituen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gardeko udaletxea

**Gardeko udaletxea** Nafarroako Garde udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Herrigunearen gainaldean dago, Herriko plazaren 1. zenbakian.

## Kanpo estekak 
* Gardeko Udal webgunea
Espainiako Belar Hockey Errege Kopa

**Espainiako Belar Hockey Errege Kopa** Espainiako gizonezkoen belar hockey txapelketa zaharrena da, Liga txapelketa 1957an abiatyu baitzen. Ligako 8 talde onenek hartzen dute parte.

## Garaipenak 
## Azken finalak 
## Ikus, gainera 
* Espainiako Gizonezkoen Belar Hockey Liga

## Kanpo estekak
Silabario

]]**Silabario** hitzen silabak irudikatzen dituen idatzizko zeinuen multzoa edo zerrenda da, idazkera silabikoa. Silabako idazkera erabiltzen duten hizkuntzak dira japoniera, txerokiera, Kretako idatzi zaharretakoa eta orobat iberiera, eta idazkera kuneiformea duten zenbait hizkuntza.

Amharera eta Indiako hizkuntza askok abugida motako alfabetoak dituzte. Mendebaldekoen ikuspegitik silabarioak dirudite baina ez dira, kontsonante eta bokaleentzat ikur ezberdinak erabiltzen dituztelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
University of Nevada Press

**University of Nevada Press** estatubatuar argitaletxea da, Nevada System of Higher Education (NSHE) erakundeak kudeatua. Robert Laxaltek sortu zuen 1961ean.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
3 Mariak

***3 Mariak*** Arantxa Urretabizkaiak 2010ean argitaratutako liburua da.

Zahartzaroa du gai nagusi eleberriak, baina baita beste hainbat gai ere: adiskidetasuna, tolerantzia, askatasuna... batez ere bizipozaz dihardu eleberriak.

Liburuak urte hartako Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuen. 2011n gaztelaniara itzuli zuen Cristina Fernández Blancok.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Théophile-Malo de La Tour d'Auvergne-Corret

'''Théophile Malo de La Tour d'Auvergne-Corret'* (Carhaix, Bretainia,  - Oberhausen, Bavaria, ) frantziar militarra izan zen, Napoleonek berak armadeetako « premier grenadier » edo lehen granadari izendatua. Arkeologo zeltazale sutsua ere izan zen, "dolmen" edo "menhir" hitzak arkeologia munduan zabaldu zituena.

1794an Donostiako komentu bateko buruaren eskutik Altabizkarko kantuaren eskuizkribua jaso zuen.

## Lanak 
* *Précis historique sur la ville de Keraës, en français Carhaix, dans le département du Finisterre, et sur l'étymologie de son nom*, *Dictionnaire historique et géographique de la province de Bretagne* hiztegian, 1778, 146-160. orr.
* *Origines gauloises. Celles des plus anciens peuples de l'Europe puisées dans leur vraie source ou recherche sur la langue, l'origine et les antiquités des Celto-bretons de l'Armorique, pour servir à l'histoire ancienne et moderne de ce peuple et à celle des Français'' (1792 eta 1796)
Subkontziente

**Subkontziente**a gizabanakoaren jokaera baldintzatzen duen kontzientziarik ez duen psikismoaren parteari esaten zaio. Prozesu psikiko aktiboetan parte hartzen omen du subkontzienteak baina gizabanakoa gehiegi konturatu gabe, kontzientziaren galbaherik gabe.

Psikologiaren historian, literaturaren historian, artearen historian, subkontzientearen ideiak garrantzia handia hartu zuen garai batzuetan. Psikoanalisi, surrealismo, dadaismo mugimenduetan, esaterako.

## Kanpo estekak
Iñaki Alkain

**Inazio Alkain Elosegi** (Urnieta, Gipuzkoa, 1917ko uztailaren 6a - *ibidem*, 1971) gipuzkoar bertsolari eta idazlea izan zen.

Fernando Alkain bertsolariaren semea, zenbait bertso-paper idatzi zituen. Hala ere, lanik ezagunena, bera hil ondoren Antonio Zavalak Auspoan argitaratutako *Gerrateko ibillerak* izan zuen, Gerra Zibilean bizitakoa azaltzen zuena eta 1981ean Espainiako Kritika Saria euskarazko narratibari irabazi zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orlando (argipena)

**Orlando** izenarekin hurrengoak aurkitu daitezke:

* Orlando: AEBetako hegoekialdean dagoen Florida estatuko hiria. Bertakoak dira:
** Orlandoko nazioarteko aireportua;
** Orlando Magic: NBAn jokatzen duen saskibaloi taldea;
* Orlando, Oklahomako herria, AEB.
Lan artistikoak:

* *Orlando*: Virginia Woolfen eleberria. Eta honetan oinarrituta:
** *Orlando*, 1992ko filma.
** *Orlando, ma biographie politique*, film dokumentala, 2023koa.
* *Orlando furioso*, Pizkundeko poema epikoa (Ludovico Ariostorena)

Pertsonak:
* Orlando di Lasso (1531-1594), flandestar musikagilea;
* Orlando Gibbons (1583-1625), ingeles musikagilea;
* Vittorio Emanuele Orlando (1860-1952), italiar politikaria;
* Ernest Orlando Lawrence (1901-1951), estatubatuar fisikaria;
* Orlando Araujo (1927-1987), venezuelar idazlea;
* Orlando Bloom (1977-), ingeles aktorea;
Bestelakoak:

* Orlando, jakien marka espainiarra.
Fernando Alkain

**Fernando Alkain Izagirre** (Berrasoeta baserria, Urnieta, Gipuzkoa, 1877ko maiatzaren 30a - Donostia, 1960ko apirilaren 26a) gipuzkoar bertsolaria izan zen.

1907an Maria Dolores Elosegi ezkondu eta sei alaba eta bi seme izan zituen, hain artean Iñaki bertsolaria.

Fernando Alkain bultzatzaileetako bat izan zen Joxe Mari Larbururekin (Trankatx) esne banatzaileen greba egiteko 1915ean. Baina igande horretan bi urnietarrak Guardia Zibilak Ondarretako kartzelara eraman zituen.

Oso txikitatik bertsolari txapelketetan parte hartu zuen Pello Errotarekin, Prantzes Txikiarekin eta abarrekin, 1935eko Bertsolari Txapelketa Nagusian laugarrena izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erronkariko udaletxea

**Erronkariko udaletxea** Nafarroako Erronkaribar haraneko Erronkari udalerriko Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Herrigunean dago, Julian Gaiarre pasealekuaren 1. zenbakian, eta Erronkariko pilotalekua eta Ezka ibaiaren alboan.

## Kanpo estekak 
* Erronkariko Udal webgunea
Ray Tomlinson

**Raymond Samuel Tomlinson** (1941eko apirilaren 23a - 2016ko martxoaren 5a) Ameriketako Estatu Batuetako programatzailea zen, lehen posta-sistema Interneten aitzindaria izan zen ARPANET sisteman ezarri zuena, 1971n. ARPANET-en konektatutako ostalari ezberdineko erabiltzaileen arteko posta bidali ahal izateko lehen sistema izan zen. Aurretik, posta bakarrik bidal zekiekeen ordenagailu bera erabiltzen zuten beste batzuei. Hori lortzeko, erabiltzaileak beren makinetatik bereizteko @ ikurra erabili zuen, eta geroztik helbide elektronikoetan erabiltzen da. Interneteko Ospearen Aretoak bere txostenean haren lanaz dioenez, "Tomlinsonen posta-programak iraultza osoa ekarri zuen, funtsean jendea komunikatzeko modua aldatzen".
Dangolsheim

**Dangolsheim** Frantziako Ekialde Handia eskualdeko Rhin Beherea departamenduko udalerria da.

## Erreferentziak 
thumb|ezkerrera|350px|San Pankrazio eliza.

## Kanpo estekak
Dambach-la-Ville

**Dambach-la-Ville** Frantziako Ekialde Handia eskualdeko Rhin Beherea departamenduko udalerria da.

thumb|ezkerrera|350px|Herriko sarrera.

## Hiri senidetuak 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Done Petri eliza (Burgi)

**Done Petri eliza** Erronkariko ibaxako Burgi udalerrian XVI. mendeko kristiau eliza bat da.

## Eraikina 
XVI. mendearen lehen erdialdean eraikitako eraikuntza da. Oinplanoan gurutze latindarra du, hiru ataleko habeartea eta burualde trapezoidala. Antzinako estalki izartsuak birmoldatu egin ziren XIX. mendeko azken hamarkadetan, eta harrizko nerbioak kendu egin ziren. Kanpoaldean, horma-bularrak ditu atalak markatzen, dorre handia oinaldean eta portada Epistolaren aldean. Barrualdean, XVII. mendearen erdialdeko erretaula barrokoa baino ez dago, garai neoklasikoan zaharberritua, Kalbarioko Gurutziltzatuaren irudiarekin. Egungo organoa Leireko monasteriotik dator eta kaxa neoklasikoa du. Sakristian, XVII. mendeko San Sebastianen eskultura barroko bat eta zenbait kaliza daude. Horien artean, eskema gotizista duten XVI. mendeko bi nabarmentzen dira, XVIII. mende amaierako ekontsorio neoklasiko bat eta Gazteluko Ama Birjinaren irudia, XIV. mendeko gotikoa eta bere izeneko baselizatik datorrena, hirigunearen goiko aldean dagoena.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Burgi
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
Kalbeira

**Kalbeira** Nafarroako Erronkaribar eta Aragoiko Ansoko ibarraren arteko mugan dagoen mendi bat da. Alboan Iñari eta Idoia mendiak dauzka.

## Geografia 
Anso udalerriaren parean hasi eta Ezkaurreraino luzatzen den mendikatearen lehenengo tontorra da, baina gertu du bera baino altuagoa den beste bat, Idoia izeneko mendia.

Kalbeira hurbileko Idoia garaiagoarekin batera igotzen ohi denez, ibilbideak antzekoak dira. Ibilbide bat Matamatxoseko mendatetik abiatzen da, baina badago aukera beheragotik hasteko, Gardalar ibaiaren ertzetik, 7.5 kman hasten den bidean abididez, edo Andre Maria Zuberoakoa baseliza ederretik. Urralegiko sakan bakartiaren aukera ere kontuan hartzeko modukoa da.

## Kanpo estekak
Juan Carlos Elizalde

**Juan Carlos Elizalde Espinal** (Mezkiritz, ) nafar apaiza da. 1987an Jose Maria Zirardak Orreagako kolegiatan ordenatua, Nafarroako Unibertsitatean filosofia eta gero Burgosen teologia ikasi zituen. Navarra Televisiónen saio bat izan zuen, "Iglesia Navarra" izenekoa. 2016ko urtarrilaren 16n Gasteizko apezpiku izendatu zuten.

## Erreferentziak
Squalius

***Squalius*** arrain genero bat da. Cyprinidae familiaren barruan sailkatzen dira.

## Espezieak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q2725287 }
|sort=P225
|columns=number:#,P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera
|row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda
|thumb=100
|links=red
}}
Navarra Televisión

**Navarra Televisión** (edo **NATV**) Nafarroako Foru Erkidegoan emititzen den telebista kate autonomiko pribatua da. 2012ko maiatzaren 14an hasi zen lehenengoz emititzen. Gaur egun LTDn ikusgai dago. Kateak gaztelania hutsean emititzen du. Navarra Televisión 2 bigarren kateak, berriz, euskarazko saioak ere baditu.

Canal 6 Navarra eta Popular TV Navarra, antzinako kateak bat egitean sortu zuten, Canal 4 Navarrak utzitako hutsunea betetzeko asmotan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Navarra Televisiónen webgune ofiziala
Iñaki Mallona

**Iñaki Mallona Txertudi** (Fruiz,  - Lares, Puerto Rico, 2021eko maiatzaren 3a) bizkaitar pasiotar apaiza izan zen. Apezpiku katolikoa izan zen Areciboko elizbarrutian, Puerto Ricon.

## Bizitza 
Fruizen jaioa, 1956ko martxoaren 27an apaiz pasiotar ordenatu zen. 1991ko abenduaren 14an Joan Paulo II.ak Arecibo elizbarrutiaren apezpikua izendatu zuen. Sagarapen zeremonia 1992ko urtarrilaren 6an egin zen eta urte bereko urtarrilaren 25ean postuan zegoen. 2010etik kargua utzi zuen, bere languntzailea zen Daniel Fernández Torres haren ordezkoa izanik. Alzheimerrez hil zen 2021eko maiatzaren 3an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Voyager (argipena)

**Voyager** ingelesezko terminoa da, euskaraz *bidaiari* esan nahi duena. Termino honekin hurrengoak aurki daitezke:

* Voyager programa: eguzki sistemako kanpo planetak aztertzeko NASAren programa:
** Voyager 1: 1977ko irailaren 5ean jaurtitako espazio zunda;
** Voyager 2: 1977ko abuztuaren 2an jaurtitako espazio zunda;

* Voyager: Mike Oldfielden 1996ko diskoa;
** The Voyager, disko horretako abestia;

* Voyagers!: EEBBtako 1980ko hamarkadaren hasierako zientzia-fikziozko telesaila;
Tongeren

**Tongeren** (nederlanderaz ahoskatua: ,  ,  ) Belgikako iparraldeko hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. Belgikako herririk zaharrena da, izan ere, gaur egungo mugen barruan Erromako hiriburu administratibo bakarra izan baitzen. *Atuatuca Tungrorum* izena zeukan, eta Tungri herria bizi zen bertan. *Civitas Tungrorum* barrutiko hiriburua administratiboa izan zen. Europako hiri zaharrenen sareko kidea da.

## Hiri senidetuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Urzainkiko udaletxea

**Urzainkiko udaletxea** Nafarroako Urzainki udalerriako Udalaren egoitza da.

## Kokalekua 
Herrigunean dago, Iriartea kalearen 14. zenbakian, eta Urzainkiko pilotalekua, Ezka ibaia eta Urzainkiko zubiaren artean.

## Kanpo estekak 
* Urzainkiko Udal webgunea