open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elegantly Wasted

***Elegantly Wasted*** INXS australiar musika taldearen estudioko 10. kantu bilduma da. 1997ko apirilak 15ean kaleratu zen, eta taldeak Michael Hutchence abeslari zuela egin zuen azken diska izateagatik bereizten da. Izan ere, abeslaria urte horretako azaroak 22an hotel bateko gela batean hilda aurkitu baitzuten.

"Don't Lose Your Head" kantua John Travoltak eta Nicholas Cagek protagonizatu zuten Face/Off filmearen soinu bandaren zati bezala agertzen da.

Bildumaren kanadar eta estatubatuar bertsioetan ez da **Shine** kantua agertzen. Japoniar eta australiar bertsioek bakarrik dute ordurarte argitaratu gabeko kantu bat, **Let it Ride**.

2004an soilik iTunes bidez deskarga daitekeen EP bat kaleratu zen, diska honetarako grabatu ziren sekula argitaratu gabeko bi mozketa dituena.

## Kantuak 
## Singleak 
* "Elegantly Wasted" (1997ko martxoa)
* "Everything" (1997ko maiatza)
* "Don't Lose Your Head" (1997ko iraila)
* "Searching" (sekula kaleratu gabea)

## Kanpo estekak
Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica

**Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica** (euskaraz *Naturaren Filosofiaren Oinarri Matematikoak*), laburbilduz **Principia** (*Oinarriak*) soilik ere deitua, 1687ko uztailaren 5ean Sir Isaac Newtonek idatziriko idazlan bat da, hau hiru liburuz osatua zegoen. Behin bere lehenbiziko argitalpenari zuzenketak burutu ondoren, 1713 eta 1726an ere beste bi argitalpen aurkeztu zituen. Idazlan honek zientziaren historiako inflexio une bat adierazi zuen, eta askok inoiz argitaratua izan den zientzia-lan nabarmenentzat jo ohi dute.

## Edukia 
Idazlan honen argitalpena denboran zehar atzeratu egin zen, nagusiki Newton beste batzuek bere aurkikuntzak bereganatzeko arriskuaren beldur baitzen. Halere, Newtonen adiskidea zen Edmond Halley zientzialariak bere aurkikuntzak argitaratu zitzan bultzarazi zuen, ondorioz Newtonek bere idazlanaren aurreneko orrialdeetan Halleyri bere esker ona adierazi zion.

Hiru liburuek geometria puruaren hizkuntzan idatzitako fisika eta astronomiaren oinarriak dauzkate. "I. liburuak" oharretan idatzirik "lehen eta azken arrazoien" metodoa du, "III. liburuaren" fluxioen teoriaren gehigarri gisa. Nahiz eta idazlan bikain honek Newtoni ospe handia eman izan, idatzita dagoen hizkera eta tonuen ondorioz, gaur egungo irakurleentzat irakurtzea zaila den idazlana da. Hori dela eta, gaur egungo kalkulu diferentzialean Leibnizen notazioa erabili ohi da, Newtonen notazioa ez bezala, kalkuluak erraztu eta askoz ere intuitiboagoa baita.

Mekanikaren alorrean Galileoren aurkikuntzak bildu eta bere Mugimenduaren lege ospetsuak aipatu zituen. Azken hauetatik Lurra eta Ilargiaren grabitate indarra ondorioztatu zuen. Gainera lege hauek unibertso guztiko gorputzei ezartzeko sen handia izan zuen, honenbestez ekuazio hau grabitate unibertsalaren legea bilakatu zen.

Gaur egun Newtonen jabetzakoa zen eta bere ohar idatziak eta zuzenketak dituen lehen argitalpenaren eskuizkribua Oxford hirian dagoen Oxfordeko Unibertsitateko Trinity College ikastetxeko Wren liburutegian gordeta dago.

Kalkuluaren asmatzailea Newton edo Leibniz izan ote zenaren inguruko eztabaida bat ere egon zen. Leibnizek bere ideiak aurrez argitaratu bazituen ere, Newtonek bere teoriak lehenagotik garatuak zituen, nahiz eta hauen argitarapena asko atzerarazi izan.

## Ikus gainera 
* *Hypotheses non fingo*.
* Naturaren Filosofia.
* Newtonen legeak.
* Principia mathematica.

## Kanpo estekak 
* Philosophiae Naturalis Principia Mathematica idazlanaren bertsio digitalizatua irakurgai 
* Philosophiae Naturalis Principia Mathematica idazlana irakurgai
1653 Yakhontovia

**1653 Yakhontovia** asteroide gerrikoan aurkitutako 1653. asteroidearen izena da. 1937ko abuztuak 30ean aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 RA** zen.

## Kanpo estekak
1654 Bojeva

**1654 Bojeva** asteroide gerrikoan aurkitutako 1654. asteroidearen izena da. 1931ko urriak 8an aurkitu zuen Pelageya Shajnek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1931 TL** zen.

## Kanpo estekak
1655 Comas Solá

**1655 Comas Solá** asteroide gerrikoan aurkitutako 1655. asteroidearen izena da. 1929ko azaroak 28an aurkitu zuen Josep Comas i Solák Fabra Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 WG** zen. Bere izena bere aurkitzaileagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1656 Suomi

**1656 Suomi** asteroide gerrikoan aurkitutako 1656. asteroidearen izena da. 1942ko martxoak 11n aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1942 EC** zen. Bere izena Finlandia herrialdeak finlandieraz jasotzen duen izenagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
La Font de la Guatlla

**La Font de la Guatlla** Kataluniako Bartzelona hiriburuan dagoen Sants-Montjuïc barrutiko auzo bat da. Montjuïc mendiaren oinean edo alboan dago, Gran Via de les Corts Catalanes etorbidea, Espainiako plaza eta Cerdà plazaren artean.

## Iruditegia 

Irudi:Districte de Sants-Montjuïc.svg|Sants-Montjuïc barrutiko auzoen kokapen mapa, tartean La Font de la Guatlla auzoa.

## Leku interesgarriak 
* CaixaForum Barcelona

## Kanpo estekak 
* La Font de la Guatlla auzoa Bartzelonako udal webgunean
Hostafrancs

**Hostafrancs**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. Gran Via de les Corts Catalanes etorbidea eta Sants auzoaren artean kokatzen da. Bertako kale garrantzitsuena Consell de Cent kalea da, bestalde auzo honetako leku esanguratsuenak Creu Coberta eta Hostafrancs merkatua dira.

## Leku interesgarriak 
* Hostafrancs merkatua
* Hamsa lantegia
* Espainia Industriala parkea

## Iruditegia 

Irudi:Parc de la Espanya Industrial.jpg|Espainia Industriala parkea.
Irudi:Allianz Barcelona - 001.jpg|Allianz eraikina.
Irudi:Xemeneia de La Porcelana (I).jpg|La Porcelanaren tximinia.

## Kanpo estekak 
* Hostafrancs auzoa Bartzelonako udal webgunean
La Marina del Prat Vermell

**La Marina del Prat Vermell**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. auzoari izena La Marina de Sants auzoaren behealdeko eremuarengandik datorkio. Auzo hau eraiki berria da, La Marina de Sants eta La Marina de Port auzoak, eta Zona Franca industrialdearen artean kokatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Centre de Formació de la Seat- a1.jpg|SEAT enpresaren heziketa gunea.
Irudi:Districte 38 (building by Arata Isozaki).JPG|Districte 38 eraikina, Arata Isozaki arkitektoaren lana.

## Kanpo estekak 
* La Marina del Prat Vermell auzoa Bartzelonako udal webgunea
La Marina de Port

**La Marina de Port**, Kataluniako Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. La Marina de Sants eremuko zati da. La Bordeta, La Marina del Prat Vermell eta Montjuïc auzoen artean dago eta L'Hospitalet de Llobregat udalerriarekin mugatzen du. Bestalde, Zona Franca industrialdearen alboan kokatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Mercat de la Marina Barcelona.JPG|La Marinako merkatua.
Irudi:Gran Via venue of Fira de Barcelona 02.jpg|Bartzelonako Erakustazoka Handia.
Irudi:Habitatges de lloguer per a joves a Gran Via - Química.JPG|Eraikina.
Irudi:La Marina i Granvia L'H vist des del cementiri de Montjuic.JPG|La Marina, Gran via eta L'Hospitalet de Llobregat udalerria Montjuïceko hilerritik ikusita.

## Kanpo estekak 
* La Marina de Port auzoa Bartzelonako udal webgunean
El Poble-sec (Sants-Montjuïc)

**El Poble-sec** (euskaraz "Herri Lehorra"), Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. Montjuïc mendia eta Avinguda del Paral·lel etorbidearen artean kokatzen da.
alt=Poble-sec-eko bandera - Egilea: Jordi Lladó|thumb|Poble-sec-eko bandera - Egilea: Jordi Lladó

## Iruditegia 

Irudi:Carrer Salvà -Barri del Poble Sec.jpg|Salvà kalea.
Irudi:Carrer del Roser des del Passeig de l´Exposició - Poble Sec.jpg|Roser kalea.
Irudi:Lugar nacimiento Serrat.jpg|Joan Manuel Serrat kantautorearen jaiotetxearen plaka.
Irudi:Poble Sec capvespre.jpg|El Poble-sec auzoko etxeen teilatuak.

## Auzotar ospetsuak 
* Francesc Boix (1921-1951), argazkilaria, errepublikarra eta komunismoa.
* Joan Manuel Serrat (1943-), kantautorea.
* Joan Gràcia (1947-), Tricicle taldeko umorista.
* Jaume Sisa (1948-), kantautorea.

## Kanpo estekak 
* El Poble-sec auzoa Bartzelonako udal webgunean
Sants-Badal

**Sants-Badal** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen auzo bat da. Riera Blanca (Bartzelona eta L'Hospitalet de Llobregat udalerriaren arteko muga), Madrilgo etorbidea eta Rambla de Badal hiribidearen artean kokatua dago.

Historikoki Sants auzoko zati zen, halere oraintxuki Bartzelonako auzoen legeari esker Sants-Badal izenez auzo bilakatu da. Hala eta guztiz, antzina Santa Maria de Sants udalerria (1897an Bartzelona hirira gehitua) osatzen zuten beste auzoekin lotura handia izan du.

## Iruditegia 

Irudi:Antiga Fàbrica Arañó, Ventajó Cia. (després Manufactures Serra i Balet).jpg|Araño lantegia.
Irudi:Col·legi Públic Lluís Vives, Pavia.jpg|Lluís Vives ikastetxe publikoa.

## Kanpo estekak 
* Sants-Badal auzoa Bartzelonako udal webgunean
Whitney Houston

**Whitney Houston** (Newark, New Jersey (AEB), 1963ko abuztuaren 9a - Beverly Hills, Kalifornia (AEB), 2012ko otsailaren 11) abeslari, aktore, ekoizle eta modelo estatubatuarra izan zen.

1992ko Kevin Costner aktorearekin batera *The Bodyguard* filma antzeztu zuen.

## Diskoak 
* *Whitney Houston* (1985)
* *Whitney* (1987)
* ''I'm Your Baby Tonight* (1990)
* *My Love Is Your Love* (1998)
* *Just Whitney* (2002)
* *One Wish: The Holiday Album* (2003)
* *I Look to You* (2009)

## Filmografia 
* *The Bodyguard* (1992)
* *The Preacher's Wife'' (1996)

## Kanpo estekak 
*  Whitney Houston-en web-orri ofiziala
*  Whitney-info.com
*  Whitney Houston IMDB-n
1657 Roemera

**1657 Roemera** asteroide gerrikoan aurkitutako 1657. asteroidearen izena da. 1961eko martxoak 6an aurkitu zuen Paul Wildek Zimmerwald Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1961 EA** zen. Bere izena Elizabeth Roemerrengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1658 Innes

**1658 Innes** asteroide gerrikoan aurkitutako 1658. asteroidearen izena da. 1953ko uztailak 13an aurkitu zuen J. A Bruwerrek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1953 NA** zen. Bere izena Robert T. A. Innesengatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1659 Punkaharju

**1659 Punkaharju** asteroide gerrikoan aurkitutako 1659. asteroidearen izena da. 1940ko abenduak 28an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1940 YL** zen. Bere izena Punkaharju udalerriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1660 Wood

**1660 Wood** asteroide gerrikoan aurkitutako 1660. asteroidearen izena da. 1953ko apirilak 7an aurkitu zuen J. A. Brewerrek Johannesburgoko Union Observatory behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1953 GA** zen. Bere izena, aipaturiko behatokiko zuzendari izan zen Harry Edwin Wooden omenez jasotzen du.

## Kanpo estekak
Punkaharju

{{Finlandiako udalerri infotaula
| sorrera = 1924
| izena = Punkaharju
| berezko izena = Punkaharjun kunta
| armarria = Punkaharju.vaakuna.svg
| nongo = Punkaharjuko
| kodea2 = FIN
| eskualdea = Hegoaldeko Savonia
| barrutia = Savonlinna azpieskualdea
| alkatea = Sami Sulkko
| kokapena = Punkaharju.sijainti.suomi.2008.svg
| koordenatuak = {{Koord|61|45|20|{}|29|24|20|{}|kodea=CN|display=inline,title}}
| azalera = 748,12 km² 
| ur-azalera = 276,86 km² (%5,42)
| biztanleria = 3.730 (2011.11.30) 
| dentsitatea = 7,91 bizt/km²
| urtea = (2011) 
| besterik7 = Finlandiera
| besterik7balioa = % 98,1 (ofiziala)
| besterik8 = Suediera
| besterik8balioa = % 0,1
| besterik9 = Besteak
| besterik9balioa = % 1,8
| besterik3 = Webgune ofiziala
| besterik3balioa =  
}}

**Punkaharju** Finlandiako Ekialdeko Finlandia probintzian eta Hegoaldeko Savonia eskualdean dagoen udalerri bat da. Retretti izeneko arte museoa bertan dago, baita Lusto Finlandiar Baso Museoa eta Finlandiar baso ikerketa institutua ere, bisitarientzako irekita dagoen parkea kudeatzen duena. Parke honetan Finlandiako zuhaitzik altuenak ikus daitezke, esaterako, 40 metroko pinuak. Punkaharjuko mendikatea erreserba nazional batek babesten duen paisaia nazional ospetsu bat da.

## Udalerri mugakideak 
* Sulkava hegomendebaldean
* Savonlinna mendebaldean
* Kerimäki iparraldean
* Kesälahti ekialdean (Iparraldeko Karelia)
* Parikkala hegoekialdean
* Ruokolahti hegoaldean

## Geografia 
Duela 11.000 urte inguru gertatu zen glaziarren atzerakadek Salpausselkä izena duten morrena frontalak eta eskerrak utzi ditu. Punkaharjun 2. Salpausselkä benetan isurtzen da Puruvesi laku handitik Saimaa lakuaren satelite bat den Pihlajavesi lakurantz.

## Erreferentziak 
## Oharrak 
*Artikulu hau frantsesezko eta ingelesezko wikipedietatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Robert T. A. Innes

**Robert Thorburn Ayton Innes** (Edinburgo, 1861eko azaroak 10 &ndash; Londres, 1933ko martxoak 13) britainiar astronomo bat izan zen.

Innesek ikasketak 12 urterekin utzi zituen, baina astronomia interesatu zitzaion, Royal Astronomical Societyko kide 17 urte zituenetik izan zelarik. Australian errotua Marte eta Artizarraren orbiten perturbazioei buruzko behaketak egin zituen.

1896an David Gillek Hegoafrikara gonbidatu zuen Lurmutur Hiriko Errege Behatokian soldatu xume batekin liburuzain eta idazkari bezala lan egiteko. 1903 eta 1927 artean Transvaalgo Meteorologia Departamenduko lehen zuzendaria izan zen, bere betebeharra geroz eta anitzagoa izan zen eta ondoren soilik behaketa astronomikora dedikatutako meteorologia estazio bat, hurrenez hurren Transvaalgo Behatokia eta ondoren Union Observatory edo Union Behatokia deituz.

Izar bikoitzen behatzaile nekaezina, 1600 inguru aurkitu zituen, 1894ko abenduan bere lehen zerrenda argitaratuz. Kliskatze alderatzaile gehitu zuen, 1915ean Alfa Centauriren bikotea den Proxima Centauri aurkitzeko erabili zuena. Zeru mekanikan ere ekarpen garrantzitsuak egin zituen. Thorvald Nicolai Thiele (1838-1910) daniar astronomoarekin batera, gaur egun *Thiele-Innesen konstanteak* bezala ezagutzen diren izar bikoitzentzako orbita parametruak gehitu zituen. C/1910 A1 kometa 1910eko urtarrilak 12an ikusi zuen lehena ere izan zen.

Bere omenez jasotzen dute euren izena 1658 Innes asteroideak eta Ilargiaren alde ezkutuan dagoen Innes ilargi kraterrak. 1923an Honoris Causa Doktore izendatu zuen Leidengo Unibertsitateak.
Royal Astronomical Society

thumb|260px|Royal Astronomical Societyko egoitzaren sarrera

**Royal Astronomical Society** (RAS) Londresko Elkarte Astronomikoa (Astronomical Society of London) bezala hasi zen 1820an astronomia ikerketa bultzatzeko. Bere izena *Royal Astronomical Society*ra aldatu zuen 1831n, Gilen IV.a Erresuma Batukoa erregeak "Errege" titulua eman ondoren. Lehen aldiz emakumeentzat 1915ean ireki zen. Nazioarteko Astronomia Elkartera batua dagoen britainiar erakundea da, eta Science Councileko kide da. Bertako kideei, ohi "Fellow" deitzen zaie (FRAS, *Fellow of the Royal Astronomical Society*). Elkarteak hilero batzar bat egiten du, ohi hilabeteko bigarren ostiralean, Londresen.

## Elkartutako taldeak 
Royal Astronomical Society honako talde nabarmenen babesle da:

* Astroparticle Physics Group (Institute of Physicsekin IoP)
* Astrofisical Chemistry Group (Royal Society of Chemistryrekin)
* British Geophysical Association (Geological Society of Londonekin)
* Magnetosphere Ionosphere eta Solar Terrestrial Group (MIST)
* Planetary Forum
* UK Astrobiology Network
* UK Solar Physics Group

## Presidenteak 
Elkartea presiditzeaz arduratu zen lehen pertsona William Herschel izan zen, Urano planeta aurkitu zuena. Hala ere, sekula ez zuen batzar bat presiditu. Gaur egun, presidentzia bi urtekoa da. Elkarte hau presiditu duten zientzialari ezagunenen artean honakoak daude:

* William Herschel
* John Herschel
* Patrick Moore
* George Airy
* Arthur Cayley
* John Couch Adams
* Charles Pritchard
* William Lassell
* James Glaisher
* George Darwin
* Edward Stone
* Arthur Eddington
* Arthur Milne
* Fred Hoyle

## Kanpo estekak
Mac OS 9

**Mac OS 9** Mac OS klasikoa (classic ingelesez) bezala ezagutu zen sistema eragile familiako azken bertsio nagusia izan zen. Applek merkaturatu zuen 1999ko urriak 23an, eta bere oinordekoa Mac OS X izan zen. Hasieran aurreko bertsioa zen Mac OS 8ren (Mac OS 8.7) bertsio txikiago bat izatea aurreikusita zegoen arren, Mac OS 9ra aldatu zen jada prestatzen ari zen Mac OSren hurrengo belaunaldia zen Mac OS Xerako (10. bertsioa bezala aurkeztua) jauzia ordezteko.

Sistema honek, familia honetako guztien kasuan bezala, garai hartako sistemetan ohikoak ziren zerbitzu eta prestakuntzaren batzuk falta zituen, memoria babestua edo prebentziozko lananitza. Alabaina, aurreko Mac OSekiko abantaila ugari zituen, zenbait erabiltzailerentzako interfaza (oinarrizko erabiltzaileanitza) bilaketa aurreratua eta bateragarritasun handiagoa.

Applek Mac OS 9a zuzenketa eta bertsio txikiago batzuekin eguneratu zuen, 9.0.4 eta 9.1 kasu (non, adibidez, sistematik bertatik (Finderrarekin) kanpoko tresnarik erabili gabe disko konpaktuak grabatzeko ahalmena gehitu zen) 2000n eta 2001ean. Beste eguneratze bat, 9.2.1 2001ean kaleratu zen, baina jada soilik Mac OS Xen Classic emulazio inguruaren funtzionaltasuna hobetu zuen (eta 9.2.2k jarraitu zuen asmo berarekin).

Sistema hau erabiltzeko gaitasuna zuten ekoitzitako azken produktuak Power Mac G4 izenekoak izan ziren, 2004an deskatalogatu zirenak. Mac OS 9 edo aurreko sistema eragileentzat merkaturatu ziren produktuak jada ez dira Mac OS X Leopard edo Mac OS X Snow Leopard sistema eragileak darabiltzaten Macekin bateragarriak

## Ikus, gainera 
* Mac OS
* Mac OS 8
* Mac OS p
* Mac OS Platinum Edition

## Kanpo estekak
Mario Bunge

**Mario Bunge** (Buenos Aires, Argentina, 1919ko irailaren 21a - Montreal, Kanada, 2020ko otsailaren 24a) argentinar fisikari eta zientziaren filosofoa izan zen, zientzian errealismoa aldezteagatik eta pseudozientzien aurkako jarreragatik ezaguna.
Zona Franca-Port

**Zona Franca-Port** Kataluniako Bartzelona hiriburuko Sants-Montjuïc barrutian dagoen eremu bat da. Industria eta logistika gune garrantzitsu bat da, bi eremutan banaturik dago: Zona Franca industrialdea eta Bartzelonako portua.

## Iruditegia 

Irudi:Barcelona port.jpg|Bartzelonako portua.

## Kanpo estekak 
* Zona Franca-Port eremua Bartzelonako udal webgunean
1979ko Andaluziako Itzulia

1978an ospatu gabe geratu ondoren, **1979ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 25. edizioa izan zen, 1979ko otsailak 6 eta 11 artean ospatua, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen 5 etapatan banatutako 826 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Malagan hasi eta Utielen amaitu zen. Urte honetan, itzuliak, **Ruta del Sol** izena jaso zuen.

56 txirrindularik parte hartu zuten 8 taldetan banatuta, proba 37k amaituz.

Aurreko urtean Andaluziako Itzulia ospatu gabe geratu ondoren, edizio honetan berriz irabazi zuen Dietrich Thurauk, proba, batez beste, 37,727 kilometro orduko abiaduran bete zuena, erregulartasunaren sailkapena ere irabaziz. Mendiko sailkapena Francisco Fernándezentzat izan zen, tarteko helmugena Rudy Pevenagentzat, eta taldekakoa Ijsboerke-Giosentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Indukzio (argipena)

**Indukzio** terminoak esanahi zenbait ditu:

* fisikan, indukzio magnetikoa;
* fisikan, indukzio elektromagnetikoa;
* logikan, matematikan eta zientzian, metodo induktiboa.
1977ko Italiako Giroa

**1977ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 60. edizioa izan zen. 1977ko maiatzak 20 eta ekainak 12 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako lau bikoitzak izan ziren 22 etapatan banatutako 3884,5 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Monte di Procidan hasi eta Milanen amaitu zen.

140 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 14 taldetan banatuta, proba 121ek amaitu zutelarik.

Garailea Michel Pollentier izan zen, proba 107 ordu 27 minutu eta 16 segundotan bete zuena 36,150 kilometro orduko abiaduran.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
### Sailkapen orokorra 
## Kanpo estekak
1913ko Frantziako Tourra

**1913ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 11. edizioa izan zen. 1913ko ekainak 29 eta uztailak 27 artean ospatu zen, 15 etapatan banatutako 5388 kilometroko ibilbidea eginez.

140 txirrindularik hasi eta 25ek amaitu zuten proba.

Garaileak izan zen Philippe Thysek, proba, batez beste, 27,02 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Pierre de Nyert

**Pierre de Nyert** ( Baiona, 1597 &ndash; Paris, 1682 ) lapurtar abeslaria izan zen.

## Biografia 
Luis XIII. eta Luis XIV.aren abeslari nagusia, Erromara bidali zuten bere heziketa hobetzeko. Bertan frantziar estiloari prosodia naturalekiko begirunea eta ahosketa ona gehitu zitzaizkion.

Michel Lambert, Anne de La Barre, Mademoiselle Hilaire eta, ziur asko, B. de Bacilly bere ikasleak izan ziren.

## Erreferentziak
Mika Waltari

**Mika Toimi Waltari** (Helsinki, 1908ko irailaren 19a - Helsinki, 1979ko abuztuaren 26a) finlandiar idazlea izan zen, genero historikoan nabarmendu zena. *Sinuhe egyptiläinen* ("Sinuhe egiptoarra") izenburuko eleberri best-sellera idazteagatik bereziki ezagun da: zinemara moldatua ere izan zen. Olerkigintza eta antzerkia ere landu zituen.

## Biografia 
Mika Waltari Helsinkin jaio zen eta bost urte zituela aita hil zitzaion. Haurra baino ez zen Finlandiako Gerra Zibila izan zenean. Geroago, Helsinkiko Unibertsitatean teologia ikasten hasi zen, amak bultzatuta, baina laster utzi zuen eta filosofia, estetika eta literatura hartu. 1929an graduatu zen, baina aurrez 1927an Parisen izan zen eta han idatzi zuen bere eleberri ezagunenetako bat, *Suuri illusioni* (Ilusio handia), bizitza bohemio baten istorioa.

1930 eta 1940 hamarkadetan kazetari eta kritikari izan zen eta Europako hainbat egunkaritan idatzi. *Suomen Kuvalehti* aldizkariaren zuzendaria ere izan zen. Hainbat literatur lehiaketatan ere hartu zuen parte, bere iritzia kalitatezkoa zela erakusteko eta hauetan sortu zen Palmu inspektorea pertsonaia, Helsinkiko polizia departamenduko inspektore latza.

Bigarren Mundu Gerra garaian gobernuaren informazio zentruan egin zuen lan, propaganda politikoaren menpe. 1945 urtean argitaratu zen nazioarteko sona eman zion lana, *Sinuhe egyptiläinen* ("Sinuhe egiptoarra"). 1954 urtean Hollywoodek zinemara eraman zuen. Eleberri historiko gehiago ere idatzi zituen, *Aingeru iluna* adibidez, Konstantinoplaren 1453ko erorketan kokatua.

1957an Finlandierazko Akademiako kide bihurtu zen eta 1970an Turkuko Unibertsitateko ohorezko doktore izendatu zuten. Bi asteroidek ere bere omenezko izena dute, *4266 Mika Waltar* eta *4512 Sinuhe*

## Lanak 
Finlandierazko idazle jorienetakoa da, 29 eleberri, 15 nobela, 6 ipuin bilduma, 6 poesia bilduma eta 26 antzerki idatzi baitzituen. Haren lanak 30 hizkuntza baino gehiagotara itzuli dira.

## Erreferentziak
Louis-Armand de Lom d'Arce

'''Louis-Armand de Lom d'Arce'*, Lahontango baroia, (Baiona, 1666ko ekainaren 9a - Brunswick-Lüneburgeko hauteslerria, 1716ko apirilaren 21a) lapurtar antropologo eta esploratzailea izan zen.

## Biografia 
Gaskoniako leinu noble batean jaioa, 1674an aitarengandik Lahontango baroiaren titulua jarauntsi zuen. Frantziako Itsas Armadaren kidea zela, Kanadara bidali zuten, non Wisconsin eta Minnesota esploratu zituen. Europara itzuli zenean, Laku Handiei buruzko bere geografia ospetsu bilakatu zen. Bere asmakizunak orduko kartografoek onartuak izan ziren eta hurrengo ehun urteko mapetan agertu ziren, batez ere, Mississippiren balizko ibaiadar bat: *rivière Longue'' izenekoa.

## Erreferentziak
Edvald Boasson Hagen

**Edvald Boasson Hagen** (Lillehammer, Norvegia, 1987ko maiatzaren 17a) norvegiar txirrindulari profesional bat da. 2006an debutatu zuen profesionaletan Team Maxbo-Bianchi taldean. Gaur egun Team Sky taldean dago. Bere garaipenik aipagarrienak 2009ko Gante-Wevelgem klasikoa, etapa 1 2009ko Italiako Giroan eta 2 etapa 2011ko Frantziako Tourrean dira.

Helmugan txirrindulari azkarra da, eta, gaztea den arren, garaipen ugari lortu du.

## Biografia 
Team Maxbo-Bianchi taldearekin debutatu zuen profesionaletan 2006an. Denboraldi horretan zortzi garaipen lortu zituen Zirkuitu Kontinentalean, horien artean Etorkizunekoen Tourrean hiru etapa.

2007ko denboraldia arrakastatsua izan zen, eta hamabost garaipen lortu zituen. Boasson Hagenek Paris-Corrèze eta Ringerikeko Sari Nagusia irabazi zituen. Irlandako Itzulian eta Normandiako Tourrean ere lortu zituen etapa garaipenak, Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa ere irabazteaz gain.

2007 hasieran Team Maxbo-Bianchi taldea T-Mobile Team taldera joateko utziko zuela iragarri zuen. 2007 amaieran, T-Mobilek taldea High-Road deituko zela iragarri zuen eta ondoren Team Columbia deitzera pasa zena.

2008an hiru etapa irabazi zituen Britainia Handiko Itzulian, bigarren aldiz jarraian Norvegiako erlojupeko txirrindularitza txapelketa irabazteaz gain.

2009an UCI egutegiko proba zen Gante-Wevelgem irabazi zuen. Handik hilabete gutxira orain arte profesional bezala lortu duen bere garaipenik handiena lortu zuen: 2009ko Italiako Giroko zazpigarren etapa, ihesaldi baten ondoren eta bere iheskideak esprint batean garaituz. 2009 amaieran Team Sky britainiar taldeagatik fitxatzen zuela iragarri zuen.

2011ko Frantziako Tourrean bi etapa garaipen lortu zituen.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Panafrikar kolore

**Panafrikar koloreak** panafrikanismoaren ikur bat dira. Gorria, berdea eta horia edo beltza dira. Bandera askotan agertzen dira, Afrikakoetan zein amerika eta europakoetan. Amerikako banderetan (Guyana Frantsesa, Saint Vincent eta Grenadinak, Dominika, Grenada, Guyana, Jamaika, Surinam) esklabu askok, Afrikara itzuli ezinik, herrialde horiek euren aberri berri bihurtu zituztelako agertzen dira.

Gorriak esklabutza, kolonizazioa eta independentziaren aldeko gerren ondorioz hil zirenen odola irudikatzen du, beltzak Afrikako azal beltzeko pertsonak, horiak Afrikako aberastasun minerala, eta berdeak basoak eta aberastasun naturala.

Fitxategi:Flag of Angola.svg|Angola
Fitxategi:Flag of Azawad.svg|Azawad
Fitxategi:Flag of Benin.svg|Benin
Fitxategi:Flag of Burkina Faso.svg|Burkina Faso
Fitxategi:Flag of Dominica.svg|Dominika
Fitxategi:Flag of the Central African Republic.svg|Afrika Erdiko Errepublika
Fitxategi:Flag of Ethiopia.svg|Etiopia
Fitxategi:Flag of Ghana.svg|Ghana
Fitxategi:Flag of Grenada.svg|Grenada
Fitxategi:Flag of Guinea.svg|Ginea
Fitxategi:Flag of Guinea-Bissau.svg|Ginea-Bissau
Fitxategi:Flag of French Guiana.svg|Guyana Frantsesa
Fitxategi:Flag of Guyana.svg|Guyana
Fitxategi:Flag of Jamaica.svg|Jamaika
Fitxategi:Flag of Cameroon.svg|Kamerun
Fitxategi:Flag of the Republic of the Congo.svg|Kongo
Fitxategi:Flag of Libya.svg|Libia
Fitxategi:Flag of Malawi.svg|Malawi
Fitxategi:Flag of Mali.svg|Mali
Fitxategi:Flag of Mozambique.svg|Mozanbike
Fitxategi:Flag of Saint Kitts and Nevis.svg|Saint Kitts eta Nevis
Fitxategi:Flag of Saint Vincent and the Grenadines.svg|Saint Vincent eta Grenadinak
Fitxategi:Flag of Senegal.svg|Senegal
Fitxategi:Flag of South Africa.svg|Hegoafrika
Fitxategi:Flag of Suriname.svg|Surinam
Fitxategi:Flag of Togo (3-2).svg|Togo
Fitxategi:Flag of Zambia.svg|Zanbia
Fitxategi:Flag of Zimbabwe.svg|Zinbabwe

## Kanpo estekak
Jean Ignace de La Ville

**Jean Ignace de La Ville** (Baiona, 1690 &ndash; ?, 1774ko apirilaren 15a) lapurtar elizgizon eta diplomatikoa izan zen.

Tricomieko apezpiku *in partibus* izendatua, kanpo harremanetarako gaiez arduratu zen d'Argensonentzat.

1740an Fénelonen *Œuvres spirituelles* argitaratu zuen eta 1746an Frantses Akademiako kide hautatu zuten. Étienne de Silhouette eta Barrin La Galissonnièrekin batera, lau liburukiko *Mémoires des commissaires du Roi et de ceux de Sa Majesté britannique, sur les possessions et les droits respectifs des deux couronnes en Amérique* idatzi zuen.
Michel Gaudrau

**Michel Gaudrau** (Baiona, 1692- *ibidem*, 1751ko otsailaren 14a), lapurtar dantza-maisu eta dantzaria izan zen.

Raoul-Auger Feuillet hil ostean, 1712 eta 1721 artean, Louis Pécourren koreografiak, balletak eta dantzak argitaratu zituen, gero Jacques Dezaisek jarraituko zuen lana.

1715ean Paris utzi eta Madrilera joan zen, non Luis I.a Espainiakoaren dantza-maisu bihurtu zen. *Don Miguel Godro* izena hartu eta frantziar emakume bat ezkondu zuen.

## Erreferentziak
KV39

**KV39** Egiptoko Erregeen Haranean dagoen hilobi bat da. Amenofis I.a faraoiaren hilobiaren balizko kokapenetako bat da. Harkaitzen gainean dago, Haranaren gune nagusitik eta beste errege hilobi batzuetatik urrun, uadi baten ohantzean Al-Qurn muinoaren ekialdean, langileen herrixkaren apzian.

Boutros Andraosek eta C. Macariosek aurkitu zuten 1900ean Victor Loretentzat lanean ari zirenean, baina ez zen sakon aztertua izan 1990eko hamarkadararte, John Rosek egin zuenean, Tutmosis I.a, Amenofis I.a eta Tutmosis II.ari buruzko erreferentziak aurkitu zituena. Toki hau are sakonago aztertu zuen 2002an Ian Buckleyk, planoa zuzendu eta zeramika hondarrak berreskuratu zituena.

Weigallek Amenofis I.arena zela iradoki zuen KV39 hilobiaren eta papiro batzuetan Amenofis I.aren hilobiari buruz agertzen diren deskribapenen arteko antzekotasunengatik.

## Deskribapena 
Ez da soilik kokapena ez ohikoa, baizik eta baita hilobiaren barne banaketa ere: hiru norantza ezberdinetan jaisten da hiru ardatz osatuz. Horietako bakoitza zenbait pasabidez osatua dago, eta horietako biren amaieran laukiluze formako konpartimenduak daude.

Sarrerako eskailera Al-Qurnen azpian barneratzen da bere behe muturrean zabaltzen den okertutako pasabide baterantz. Lehen pasabide honetatik bi igarobide daude: Bat eskailera batzuetarantz ireki eta beste hil ganbera baterantz doa, atzealdeko hormaren azpian lurrean zulo bat duena. Bestea, eskailera baterantz eta bigarren pasabide baterantz beste ganbera baterantz iristen den maldan dagoen pasabide baterantz doa.

Dirudienez, lehen korridorea izan da lehendabizi zulatu zena, ziuraski Egiptoko XVIII. dinastiaren garaian. Beste pasabide sistema, eskailera eta konpartimenduak beranduagokoak dira.

## Kontserbazioa 
Hilobiaren lehen deskribapenak aurkitu zen garaian apaindura arrastoak aipatzen ditu, baina arrasto guztiak desagertu egin ziren Rose 1989an industen hasi zen garaian. Giza hondarrak, arropak, janaria, bitxiak, momifikazio tresnak, objektu erlijiosoak, dokumentuak eta pitxerrak aurkitu ziren.

Hilobiaren goikaldea kalitate txarreko arbelean zulatua dago, jatorrizko azalerak mantendu ez dituena. Beheko konpartimendu eta pasabideak kareharriz eginak daude, egituran zenbait pitzadura dauden arren. 1994ko uholdeek mendebaldeko zatia desegin zuten, oraindik irisgarria den arren; ez hala hegoaldeko pasabide eta ganbera, erorketaren hondakinez beteak geratu zirenak.

## Kanpo estekak
Dutch Food Valley Classic

thumb|300px|2005eko edizioko hasiera.
**Dutch Food Valley Classic** (aurretik **Veenendaal-Veenendaal** bezala ezagutzen zena) Herbehereetan ospatzen den etapa bakarrako txirrindularitza lasterketa bat da. Utrechteko probintziako Veenendaal herrian hasi eta amaitzen da.

1985etik ospatzen da, beti Veenendaal-Veenendaal izenarekin, 2009an Veenendaaletik gertu dagoen Wageningenen egoitza duen *Food Valley* izeneko elikadura enpresa baten babesaren ondorioz izena aldatu zuen arte.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Retretti

thumb|300px|Retrettiko sarrera.
**Retretti** Finlandiako Punkaharju udalerrian dagoen arte museorik handiena da. Honetan ez du parekorik, are gehiago bere erakusketa gunea ez ohikoa izanik. Gizakiek eginiko kobazuloek 3700 metro karratuko azalera eta 30 metroko sakonera dute.

## Kanpo estekak
Jill Scott

**Jill Scott** (Filadelfia, 1972ko apirilaren 4a) neo soul eta rhythm and blueseko abeslari bat da.

## Biografia 
Filadelfia iparraldean jaio zen, bertan bere olerki pertsonalak erakutsiz bere karrera hasiz. Espontaneoki kantatzen ari zen uneetako batean The Roots taldeko bateriajolea zen Amirrek entzun zuen, taldeari 1999ko kanturik arrakastatsuenetako bat izan zen "You got me" grabatzeko grabazio estudioan laguntzera gonbidatuz. Handik gutxira Eric Benett, Will Smith eta Commonekin elkarlanean aritu zen, eta esperientzia hartu zuen Kanadatik Broadwayko "Rent" musika ekoizpenarekin bira bat eginez. Berriki lanean hasi zen Hidden Beach disketxearekin kontratu bat sinatu zuen bere debuteko bilduma izan zen "Who is Jill Scott? Words and Sounds Vol. 1" merkaturatzeko 2000ko ekainean. Urte bete beranduago beste bilduma bat eta "A long walk" singlea argitaratu zituen nahiko entzuterekin garai hartako musikan, horren ondorioz, emakumezko ahots ekitaldirik hoberenerako Grammy sarietarako izendatua izan zelarik. Abeslari bezala bere karrera apur bat baztertua dago 2004an argitaratu zuen azken bildumatik, eta Musiq, The Isley Brothers eta bere aurkitzaileak izan ziren The Roots bezalako artista eta taldeen ekoizpenean zentratuago dago. Lupe Fiascorekin aritu da, honekin Daydremin kantua abestuz.

## Diskografia 
### Estudioko bildumak 
* *Who Is Jill Scott? Words and Sounds Vol. 1* (2000)
* *Beautifully Human: Words and Sounds Vol. 2* (2004)
* *The Real Thing: Words and Sounds Vol. 3*
* *The Light of the Sun* (2011)

### Errekopilaketak 
* *Collaborations* (2007)
* *Just Before Dawn: Jill Scott From the Vault, Vol. 1 (2011)

### Zuzenean 
* *Experience: Jill Scott 826+* (2001)
* *Live in Paris+ (2008)
Power Mac G4

thumb|Power Mac G4.
**Power Mac G4ak** Applek 1999 eta 2004 artean diseinatu, ekoitzi eta saldu zituen ordenagailu pertsonal batzuk izan ziren. PowerPC G4 (PPC74xx) mikroprozesagailuak erabili zituzten. 1999ko erdialde inguruan kaleratu ziren Power Mac G3aren ordezko bezala antzeko karkasa bat baina PowerPC G4 prozesagailu berria erabiliz, IBMk eta Motorolak elkarlanean garatu zutena. Merkatuan eskuragarri egon zen Power Mac G5a iritsi zen arte, 2003ko erdialdean. Prozesagailu bat edo bi zituzten.

## Lehen ereduak 
Lehen Apple Power Mac G4a, "Yikes!" izen kodekoa, 1999ko abuztuak 31n egin zen Seybold konferentzian merkaturatu zen, 400 megahertzio, 450 megahertzio eta 500 megahertzioko konfigurazioekin. 1999ko urrian, Applek atzeratu egin behar izan zuen 500 megahertzioko eredua 500 megahertzioko txipen errendimendu kaxkarraren ondorioz. Honen ondorioz, Applek konfigurazio bakoitzean prozesagailuaren potentzia 50 megahertziotan jeitsi zuen, baina honek eztabaida sortu zuen, ordenagailuak ez baitziren era berean merketu.

thumb|200px|ezkerrera|Power Mac G4 Graphite

400 megahertzioko lehen ereduek (aurretik 350ekoak) PCI erabiltzen zuten eta Power Macintosh G3 (Black and White)n erabilitako plaka base bera erabiltzen zuten (ADB portuagatik izan ezik) grafito koloreko kutxa batean eta Motorola PowerPC 7400 (G4) CPU berriarekin. Sawtooth izen kodea zuten errendimendu altuko ereduek 2x AGP grafikodun (66 megahertzioko slot PCIak ordezkatuz) plaka basearen diseinu eraldatu handi bat erabiltzen zuten. 1999ko abenduan Power Mac G4aren linea AGP plaka basera eguneratu zen.

thumb|200px|eskuinera|Power Mac G4 Graphite CPU hobetu batekin.

Makinek serieko DVD-ROMa zekarten. 400 eta 450 megahertzioko bertsioek 100 MB Zipeko Zip diskak dituzte serieko ekipamendu bezala, eta aukera bezala Sawtooth serieko 350 megahertzioko bertsioan. Serie honek sistemaren buseko 100 megahertzio eta lau PC100 SDRAM slot zituen, gehienez 2 RAM Gigabyte (1.5 Gigabyte Mac OS 9n). AGP Power Macak (Sawtooth) izan ziren AirPort slot bat eta DVI bideo portu bat gehitzen lehenak.

Applek lehen AGP ereduei eman zien izena Power Mac AGP Graphics izan zen. Sawtooth izen kodea barnean erabili zuten ofizialki merkaturatu aurretik, eta izen ezaguna izan zen zaleen artean.

Diseinua 2000ko uztailak 19an eguneratu zen New Yorkeko Macworld Conference & Expon. Eguneraketa berriak 450 eta 500 megahertzioko nukleo bikoitzeko eta 400 megahertzioko nukleo bakarrak gehitzen zituen. Serieko Gigabit Ethernet gehitu zuen lehen ordenagailu pertsonala ere izan zen. Jende askok bertsio hau behin-behineko baliabide bezala ikusi zuen, G4ek ezin baitzuten azkarrago joan, hau PCIaren eta G4aren memoriaren kontrolatzailea zen Motorola XPC107 "Grackle"ak G4a 500 megahertziotara baino azkarrago joaterik aurreikusten zuelako zen. 500 megahertzio dualetako ereduek DVD-RAM optiko bat zeramaten. Zip diskoak aukerakoak izan ziren diseinu guztietan. Gainera, eredu hauek Applen jabetza bideo portua gehitu zuten, Apple Display Connectorra (ADC).

Applek sail honi eman zion izen ofiziala Power Mac Gigabit Ethernet izan zen. Bere izen klabea Mystic izan zen.

## Kanpo estekak
ITunes

**iTunes** multimedia edukien denda eta multimedia erreproduzigailu bat da, Applek iPodak, iPhoneak eta iPadak erreproduzitu, antolatu eta sinkronizatzeko eta musika erosteko garatua. Mac OS X, Windows 2000, Windows XP, Windows Vista eta Windows 7 sistema eragileetan oinarritutako ordenagailuekin bateragarria da. iTunesen lehen bertsioetako batzuek Mac OS 9rekin ere funtzionatzen zuten.

SoundJam MPan —MP3rako aplikazio ospetsu batean— oinarritutako sistema da iTunes eta *Casady & Green* konpainiak sortu zuen. Applek *SoundJam MP*ren eskubideak erosi zituen eta laster estreinatu zuen iTunesen lehen bertsioa, SoundJam MPren oso antzekoa zena. 2011ko abenduaren 13an denda Latinoamerikako 16 herrialdetan merkaturatu zen, horien artean Argentina, Brasil, Kolonbia, Txile eta Peru.

## Ezaugarriak 
*iTunes*en erabiltzaileek euren musika erreprodukzio zerrendetan antolatzeko, fitxategietako informazioa editatzeko, CDak grabatzeko, fitxategiak hainbat formatutara bihurtzeko, iTunes Store dendaren bidez musika Internetetik erosteko eta musika modu grafikoan erakusten duen bistarazle bat aktibatzeko aukera dute. *iTunes*en beste berrikuntzetako bat "adimendun erreprodukzio zerrendak" dira, automatikoki, erabiltzaileak aukeratutako bilaketa irizpide baten arabera kantuak detektatzen dituena, datu base bat bezala.

### Erreprodukzio zerrendak 
Erreprodukzio zerrenda estatikoaren aukeraz gain, iTunesek adimendun erreprodukzio zerrendak ere erabiltzea ahalbidetzen du. Zerrenda horiek automatikoki eguneratzeko konfiguratuak izan daitezkeen hautaketa irizpidedun zerrenda pertsonalizatu batean oinarrituta daude. Hainbat irizpide erabil daitezke zerrendaren arloak antolatzeko. Erreprodukzio zerrendak ausaz edo sekuentzia bidez entzun daitezke. Kantuak ausaz erreproduzitzeko irizpidea bilduma edo egile beraren zenbait kantu bata bestearen atzean erreproduzitzeko konfigura daiteke (berria iTunes 5.0tik). iTunes DJ ere konfigura daiteke, esaterako, bost izarreko kalifikazioa duten kantuak soilik hautatuz.

iTunes DJ erreprodukzio zerrenda DJ soil gisan pentsatuta dago. Aurrez erabakita, liburutegitik edo beste erreprodukzio zerrenda batzuetatik kantuak ausaz aukeratzen ditu. Erabiltzaileek aukeraketa automatikoa eragoz dezakete, kantuak ezabatuz (iTunesek berriak bilatuko ditu ezabatutakoak ordezteko) edo beren kantuak gehituz, drag-and-drop edo testuinguru menuaren bidez.

## Kanpo estekak 
* iTunesen webgune ofiziala
Txernihiveko oblasta

**Txernihiveko oblasta** (ukraineraz: Чернігівська область, translit. *Chernihivs’ka oblast’*) Ukrainako iparraldeko oblasta da. Ekialdean Sumyko oblastarekin du muga, hegoaldean Poltavako oblastarekin, mendebaldean Kieveko oblastarekin, ipar-mendebaldean Bielorrusiako Homelgo oblastarekin eta ipar-ekialdean Errusiako Briansk oblastarekin. 31.865 km²ko azalera du eta 2008an 1.138.744 biztanle zituen.

Lurralde honetan dago Txernobylgo hondamendia gertatu ostean eraiki zuten Slavutych hiria, ondorioak jasan zituzten biztanleak bertan jaso eta babesteko egindakoa.

## Hiri nagusiak 
Txernihiveko oblasteko hiri handienak hauek dira (2005eko populazioa):
* Txernihiv: 300.497 biztanle
* Nizhyn: 75.648 biztanle
* Pryluky: 62.044 biztanle
* Bakhmatx: 19.433 biztanle

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Staccato

eskuinera|200px|
**Staccatoa** (italierazko staccare hitzetik, hautsi esan nahi duena) nota bere jatorrizko baliotik laburtu egiten duen musika exekuzio modu bat da. Musika notazioan bere ikurra puntu bat da.

Staccatisimo superlatiboa ere badago. Staccatoa legatoaren aurkako artikulaziotzat hartzen da. Staccatoak ez du soinuaren dinamika handitzen. Aitzitik, ideia "staccatutako" notaren eta hurrengoaren artean oso isiltasun laburra sortu behar dela da, erritmo globalari eta soinuaren bolumenari eragin gabe.

## Kantua 
Kantuan, staccatoa ezpainak behar bezala ixten ikasteko erabiltzen da. Diafragma norbere gogoz lantzen ere laguntzen du, etenik gabe landuz eta ohitura zuzenak sortuz kantatzerako unean.

## Kanpo estekak
Les Corts (auzoa)

**Les Corts**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko auzo bat da, izen bereko barrutian dagoena. Hiriaren erdigunetik hurbilen dagoen barruti honetako auzoa da, bai eta antzinako Les Corts udalerriaren alde zaharra ere, gerora, 1897an udalerri hau Bartzelona hirira gehitu eta auzo bilakatu zelarik, gainera barrutiak udalerri horri izena zor dio.

## Iruditegia 

Irudi:BarcelonaSMRemei 9165.jpg|Santa Maria del Remei eliza.
Irudi:Carrer de Loreto a les Corts (Barcelona).jpg|Loreto kalea.
Irudi:Hospital de Barcelona (Diagonal).jpg|Bartzelonako ospitalea.
Irudi:Diagonal Barcelona Catalonia.JPG|Avinguda Diagonal etorbidea.

## Kanpo estekak 
* Les Corts auzoa Bartzelonako udal webgunean
Pianoarentzako 21. sonata (Beethoven)

Ludwig van Beethovenen **pianoarentzako 21. sonata** do maiorrean Op. 53, ohi Waldstein bezala ezagutua eta Frantzian eta Latinoamerikak ''L'aurore'' bezala, alemaniar konposatzailearen bere aro ertaineko pianoarentzako hiru sonatarik nabarmenetako bat da (besteak Apassionata Opus 57 eta Les Adieux dira).

Waldstein sonatak bere izena Beethovenek sonata hau Ferdinand von Waldstein kondeari eskaini ziolako jasotzen du. Zenbait lan daude konde honi eskainiak. Beharbada izena lan honetzat bere orijinaltasunagatik erabili zen.

## Mugimenduak 
Sonata orok bezala, hiru mugimendu ditu:

** 1: Allegro con brio
** 2: Introduzione. Adagio molto-attacca
** 3: Rondo. Allegretto moderato.

### Allegro con brio 
Sonata pianissimo jotako staccatoan dauden akordeekin oroigarriki hasten da. Erritmo antsiatsu eta zuzen honek ez du melodiarik bere lehen bi konpasetan, ondoren azkar igotzen da eta hiru notako igoerarekin ezker eskuan eta beste horrenbesteko jeitsierarekin eskuinekoan amaitzen da. Erritmo bizi honek jarraitu egiten du 45 segundo beranduago, notak batzuk besteekin tupust egiten ari direla dirudienean, barealdi harrigarriko melodia batera jeisten direnean.

### Introduzione. Adagio molto-attacca 
Fa maiorrean idatzitako gai solemne batekin hasten da, tronparen soinua gogorarazten duena. Mugimendu guztia gai bakar batean oinarritzen da, nahiko iraupen laburrekoa da. Bere amaiera irekia geratzen da, rondoarekin bapatean hasi behar bait da.

## Kanpo estekak
La Maternitat i Sant Ramon

**La Maternitat i Sant Ramon**, Kataluniako Bartzelona hiriburuko Les Corts barrutian dagoen auzo bat da, L'Hospitalet de Llobregat udalerriarekin muga egiten du. Barruti hau hiru eremutan banaturik dago: mendebaldean, Sant Ramon, eta ekialdean berriz, Maternitat eta Can Bacardí.

Sant Ramon izena Sant Ramon Nonat elizatik datorkio, eremu honi **Collblanc** ere deitu ohi zaio. Maternitat delakoa bertan dagoen amatasun ospitale bat da.

Bestalde, auzo honen erdigunean hiru instalakuntza handi daude: Futbol Club Barcelona taldearen kirol instalakuntzak (haien artean Camp Nou estadioa, Corts edo Pedralbesgo hilerria, eta azkenik Maternitat instalakuntzak.

## Eraikinak 
* Camp Nou estadioa.
* Sant Ramon Nonat eliza
* Pedralbesgo hilerria
* Mini Estadi
* Palau Blaugrana

## Iruditegia 

Irudi:Seu del RACC - Avinguda Diagonal.JPG|RACC automobil klubaren egoitza.
Irudi:050529 Barcelona 130.jpg|La Caixaren dorreak.
Irudi:Hotel Rey Juan Carlos I, Business City & Resort.jpg|Joan Karlos I.a hotela.
Irudi:Església de Sant Ramon Nonat (Barcelona) 5.jpg|Sant Ramon Nonat eliza.

## Kanpo estekak 
* La Maternitat i Sant Ramon auzoa Bartzelonako udal webgunean
Kola (argipena)

**Kola** hauetako bat izan daiteke:

* **Kola**, zuhaitz espeziea;
* **Kola**, lekeda;
* **Kola**, Errusia iparraldeko penintsula;
** **Kola**, bertoko badia;
** **Kola**, bertoko ibaia;
* **Kola edaria**.
Scherzo

**Scherzoa** (italierazko pluralean **scherzi**) sinfonia edo sonata bat bezalako lan handiago baten mugimendu batzuei edo zenbait musika lanei ematen zaien izena da. Italieraz txantxa esan nahi du. Batzuetan, musika notazioan *scherzando* hitza erabiltzen da, zati hori modu alai eta jostalarian jo behar dela adierazteko.

Scherzoa minuetotik abiatuta garatu zen, eta pixkana honen ordezkoa hartu zuen sonataren, hari laukotearen, sinfoniaren eta antzeko beste lan batzuen hirugarren (edo bigarren) mugimenduan. Tradizionalki, minuetoaren 3/4ko konpasa eta forma hirutarra mantentzen du, baina nabarmenki azkarragoa da. Sarritan, baina ez beti, izaera alaikoa da. Badaude 3/4ko konpasean ez dauden scherzoak, adibidez Beethovenen pianoarentzako 18. sonatan. Izatez, scherzoa forma bitar bat da (lehen gai bat erakusten da, batzuetan dominatzailea edo erlatibo nagusi/minorra bezalako ondoko tonalitate batera modulatzen da, ondoren tonalitate berrian sortutako gai berri batek jarraitzen du eta lana lehen gaiaren itzulerarekin amaitzen da); baina, minuetoan bezala orokorrean hirukote batek laguntzen du, jarraian scherzoa errepikatuz, ABA edo forma hirutar bat sortuz. Batzuetan, zati bakoitza bi aldiz edo gehiagotan jotzen da (ABABA). B gaia hirukote bat da, testura arinagokoa musika tresna gutxiagorentzat. Ez dago derrigorrez hiru musika tresnentzat idatita, izenak adierazten duen bezala.

Joseph Haydnek scherzoen izaeratik oso gertu dauden minuetoak idatzi zituen, baina Ludwig van Beethoven eta Franz Schubert izan ziren forma hau askotan erabili zuten lehenak, bereziki Beethovenek, minuetoaren erritmo gortetarra dantza biziago bihurtzen zuena, batzuetan basatia.

Beethovenen scherzo askotan, 6. sinfoniakoan kasu, hirukotea bi aldiz agertzen da, bigarrena batzuetan bariatua dago, eta horren ondoren, scherzoaren gaia sarritan askoz laburrago eta koda batekin itzultzen da. Bi hirukotedun egitura 4. 5. eta 7. sinfonietan ere agertzen da. Robert Schumannek, Cedrci Thorpe Daviek ikusi zuen bezala, sarri erabiltzen zituen bi hirukote, ezberdinak zirenak, Wolfgang Amadeus Mozarten zenbait minuetotan bezala.

Scherzoak sinfonian eta antzeko lanetan XX. mendean zehar mugimendu estandar bat izaten jarraitu zuen. Konposatzaileak scherzoak lan independente bezala sortzen ere hasi ziren, forma honen mugak luzatuz. Oso ezagunak diren Frédéric Chopinen pianoarentzako lau scherzoak ilun eta dramatikoak dira, eta oso zaila da hauek "txantxa"tzat hartzea. Schumannek honakoa esan zuen Chopinen lau scherzo hauei buruz: "Nola jantzi behar da seriotasuna txantxa oihal ilunekin igarotzen bada?". Mendelssohnenak arinak izaten ohi dira, Brahmsenak bareak edo pasiotsuak izaten diren bitartean. Anton Brucknerren sinfonietan, scherzoak, batzuetan, izaera bortitz, deabruzko edo apokaliptiko bat hartu zuen. Gustav Mahler eta Dmitri Shostakovichenetan izaera grotesko eta tragikomiko bat dute.

Aipaturikoarekin harremanik ez duen erabilera bat Pizkunde garaiko madrigaletan gertatzen da, batzuetan *scherzi musicali* deitu zirenak. Adibidez, Claudio Monteverdik bi lan koaderno idatzi zituen izenburu honekin, lehena 1607an eta bigarrena 1632an.

## Kanpo estekak
Anizeto Olano

**Anizeto Olano Galarraga**, izengoitiz ***Amaialde*** (Altzo, Gipuzkoa, 1896ko apirilaren 17a - Nueva Pompeya, Argentina, 1966ko urtarrilaren 3a) gipuzkoar idazle kaputxinoa izan zen, Miguel Ángel eta Dionisio Olanoren anaia.

## Biografia 
Altsasun, Hondarribian, Iruñean, Bartzelonan eta Erroman egin zituen filosofia eta letretako eta zuzenbide kanonikoko ikasketak. Espainiako Gerra Zibila hasi zenean, Bordele ondoko Bègles herrira joan zen, erbesteratua. 1940an Argentinara jo zuen. *Yakintza*, *Zeruko Argia*, *RIEV*, *Euzko Deya* eta Eusko Ikaskuntzako Ameriketako Institutuko buletinetan eman zituen argitara lan aipagarrienak. Olanorenak dira *Filosofía vasca* liburua (1934), eta *Lucha de idiomas en Euzkadi y en Europa* (1935), B. Etxegarairekin, Aitzolekin eta E. Landetarekin egindako lana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Anizeto Olano *Bidegileak* bilduman