Caporettoko gudua

**Caporettoko gudua**, **Kobaridko gudua** eta **Isonzoko hamabigarren gudua** izenekin ere ezagutua 1917ko urriaren 24tik azaroaren 9ra arte iraun zuen gudu bat izan zen, Lehen Mundu Gerrako Italiako Frontean gertatu zena. Kobarid/Caporettoko herrian gertatu zen, gaur egungo Eslovenian.

## Aurrekariak 
Italiar frontea 1915ko amaieran egonkortu zen Isonzoko hainbat guduak eta gero non Italiarrak lur gutxi batzuk lortu zituzten hil eta zauritu ratio oso handia izanda. Austria-Hungariar Armadak bere posizioetan oso nekatuta zeuden baita, haien artean morala oso baxua izanik. Momentu hartan hainbat fronteetan borrokatzen eta galtzen zeuden aldi berean.

1917ko erdialdean, ordea, Austria-Hungariak Alemaniako Inperioaren laguntza militarra jaso zuen Italiarren aurkako borroka jarraitzeko. Frontean bi aldeek "infiltrazio taktikak" garatu zituzten etsaien lerroak suntsitzeko bereziki prestatutako soldaduak erabiliz (*Sturmtruppen* alemanez), indar handiko lehen eraso bat martxan jarriz eta berehala infiltratzeko etsaien lerroen atzean, kaosa sor zezaten. Ondoren infanteriak aurrera egingo zuen etsaiaren defentsaren matxura aprobetxatzeko. Fase honetan gasa, artilleria eta metrailadoreak erabiltzen ziren. Taktika hauek Alpetan garatzeko Alemaniar Estatu Nagusiak Oskar von Hutier jenerala bidali zuten, "infiltrazio taktiken" aditua.

Borroka-sistema berri hau erabili izango zen Italian lehen aldiz gudu honetan. Taktika ondo funtzionatzeko ezin zen Isonzoko ibarrean aurrera joan, leku ireki bat zelako; ondorioz erasoa zuzenean mendietatik hegoalderantz garatzea erabaki egin zen.

## Borroka 
### Austro-alemaniar erasoa 
thumb|Caporettoko guduaren mapa (Gaztelaniaz)

Otto von Below jeneralak gidatutako austro-hungariarrak, Oskar von Hutier jeneralaren tropa alemaniarrekin indartu zirenean, 1917ko urriaren 24ko goizean ofentsiba hasi egin zuten Kobarid (italieraz *Caporetto*) herriaren  ondoan. Italiarren lerroak berehala hautsi zituzten eta posizioa defendatzen zuten italiar indarrak sakabanatu ziren, erretiradan.

Italiar armadaren agintariek gas-aurkako maskarak banatu zituzten, kalitate txarrekoak, baita artilleriarako munizio pixka bat ere, baina ez nahikoa gudu osoa irauteko. Honek Italiar defentsak babesten zutenei posizioak berrantolatzea eragotzi zion. Egun berean alemaniarrek eta austro-hungariarrek Caporetton irekitako zuloa aprobetxatu zuten eta aurrerago zegoen lautadarantz abiatu ziren Italiarrei geratzen zitzaien indarrak suntsitzeko. 25 kilometro egin zuten egun hartan eta gerraren hasieratik Italiako lurra lehen aldiz inbaditzea lortu zuten.

Are okerrago egoteko, Luigi Cadorna Italiako jeneralak, 2. Italiako armadako agintari burua zena, frontetik hurbil kokatuta zegoen eta debekatu egin zuen atzera egitea. Haren aginduz erresistentzia mantendu beharko zen, nahiz eta 25etik aurrera Italiako posizioak baztertuta izaten hasi ziren. Cadornak kontraeraso bat agintzen saiatu zen puntu zehatz batzuetan baina italiar armadak ez zeukan erreserban tropa nahikorik eraso hau aurrera eramateko. Azkenean, erretiratzea izan zen aukera bakarra bizirik ateratzeko. Hala ere, Cadornak fusilamentuarekin mehatxatu zuen beste komandante italiarrak, erretiratu ez zezaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bakearen Ibilaldiak Soea Eskualdeko Fundazioan: Isonzoko Borrokak, 1915-17
* Pro Hereditate: Isonzo aurrealdea
* Gerra Handia: Novant'anni fa la Battaglia di Caporetto