Andereak Elkartea

**Andereak Elkartea** emakume feministaz osatutako irabazi asmorik gabeko gobernuz kanpoko elkartea da, 2005ean Durangon (Bizkaia) sortua.

## Historia 
### Jatorria 
2005eko urtarrilaren 15ean, Ofelia Hernández hil zuen Durangon bere bikotekide ohiak, Durangokoa bera, eta, horrek haserrea sortu zuen herrian, eta manifestazio ugari egin ziren, erakundeei Ofeliaren seme-alabentzako justizia eta babesa eskatzeko.

Arlo profesional eta ideologiko desberdinetako 6 emakume feministak orduan sortu zuten Andereak elkartea eta Indarkeria Sexistaren Aurkako Plataforma gisa erregistratu zen.

### Helburuak 
thumb|250px|Osteguneroko elkarteratzea
Fundazioaren helburuak kontuan hartuta, honako helburu espezifiko hauek ezarri ziren: emakumeen aurkako indarkeria prebenitzeko prozesuak sustatzea, prestakuntza-prozesuak garatzea eta gizonen eta emakumeen arteko desberdintasunez jabetzea sustatzea. Horretarako, bere ibilbide luzean, kaleko jarduerak eta erakunde publikoekin lankidetza-jarduerak garatzen dituzte.

### Jarduerak 
thumb|150px|WikiEmakumeok
Andereak Durangoko Udaleko Aukera Berdintasunerako Udal Kontseiluan parte hartzen du eta Andragunea, Durangoko Emakumeen Etxea osatzen duten elkarteetako bat da. 
2006az geroztik, astero elkarretaratzea antolatu du Durangoko udalerrian emakumeen aurkako indarkeriaren aurka.

Elkarteko kideek emandako Andragunea ahalduntzeko programaren barruan prestakuntza ikastaroak egiten dituzte; baita emakume taldeen arteko esperientzia trukeak ere.  .

2013az geroztik, Andereak indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei gizarte-laguntza emateko Tartekari Sareko kide da, eta lankidetza-hitzarmen bat sinatu zuen Bizkaiko Foru Aldundiarekin, Aldundiak emandako telefono-zenbaki baten bidez, genero-indarkeriaren egoera batetik irteteko laguntza behar duten emakumeei arreta emateko.

Hitzarmen honen bidez, elkarteak baliabide ekonomikoak ditu, sentsibilizazio-kanpainei ekiteko, agenda feministak lehentasunezkotzat jotako gaiekin lotutako hitzaldiak antolatzeko, udaleko berdintasun-arloari lankidetza-ekimen berriak proposatzeko, ikastetxeetan esku hartzeko edo kaleko belaunaldien arteko jarduerak programatzeko.

2016. urteaz geroztik, San Valentin Eguna abiarazitako One billion rising revolution, V-Day munduko kanpainan parte hartzen dute, ekintzarako dei gisa, estatistika harrigarri bat oinarri hartuta: planetako 3 emakumetik 1 kolpatua edo bortxatua izango da bere bizitzan zehar. Flashmob bat da, udalerriko Ezkurdi plaza zentralean, Durangoko ikasleen eta hainbat elkarteren parte-hartzearekin.
thumb|250px|Durangoko emakumeen kartzelako emakumeei omenaldia
Andereak taldeak tailerrak eta lantaldeak antolatzen ditu arraka digitala ezabatzen laguntzeko eta emakumeen parte-hartze aktiboa sustatzeko eta teknologia berrien erabileran jokabide sexistak ezabatzen laguntzeko. Ildo horretatik, Wikipedian dagoen genero arrakala murritzeko asmoz *WikiEmakumeok* sarea bultzatzen du, Durangon zein Durangaldean informazio zein formazio saioak antolatuz.

2021eko azaroaren 27an, Durango, 1936 Elkarteak eta Andereak Elkarteak omenaldi ekitaldia antolatu zuten Durangoko Emakumeen kartzela egon zen Nevers ikastetxean.

2024ko urtarrilaren 25ean, 2024ko urteko lehen elkarretaratzea egin zen. Aldarrikapena hau izan zen:  indarkeria instituzionala jasaten ari diren ama guztiei elkartasuna adierazi . Zehazki, gezurrezko Gurasoen Alienazioaren Sindrome GAS akusatuei.

2024ko otsailaren 9an, "Maitasun erromantikoaren mitoei" buruzko tailerra egin zen Andragunean. *"Lanbroa"* talde feministak zuzendu zuen saioa.

2024ko martxoaren 1ean, Ana de Miguel filosofo feministaren berbaldia Plateruenan. Gaia: '''Neoliberalismoaren espiritua eta aukera askearen mitoa'* .

2024ko martxoaren 21ean, Andereak elkartetik  bat egin genuen Indarkeria Matxistatik Bizirik atera direnen Euskadi Sarearen salaketarekin. Sare horrek "indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei laguntza psikologikoa emateko zerbitzua desegitea" egotzi zion Bizkaiko Foru Aldundiari. Gure aldarrikapenak zioen *"Indarkeria matxista jasatzen duten emakumeentzat arreta integrala!!!!!!!!".*

2024ko apirilaren 25ean, hilabete honetako kontzentrazioan indarkeria bikarioa salatu eta tratu txarrak ematen dituzten aita guztiei zaintza berehala kentzeko eskatu zen, *"Indarkeria bikarioari EZ" lelopean.*

2024ko maiatzaren 30ean, *"Lesbofobiaren aurka, borroka feminista"* lelopean , gizartean hain presente dauden lesbofobia eta LGTBIfobia salatu nahi zuten, heterosexualaz bestelako aukera sexualak aukeratzen dituzten emakumeen eta pertsonen giza eskubideak kaltetzen baitituzte.

2024ko ekainaren 26an, hilabete horretako aldarrikapena izan zen adineko emakumeen aurkako indarkeriaren salaketa , isilpeko indarkeria bat bait da. *"Adineko emakumeen aurkako indarkeriari EZ" leloa  izan zen . "Salatu nahi dugu gure adinekoen gaineko indarkeria isila, batzuetan hamarkadaz hamarkada luzatzen dena. Horregatik, HelpAge International España #Yanoesamor elkarteak aurkeztutako kanpainarekin bat egin dugu”, zion Andereak-ek.*2024ko irailaren 20an,  “*AMAVIREN*” aurkezpena eta hitzaldia Durangon. Amen aurkako indarkeria instituzionalari buruz eta indarkeria bikarioaren inguruan. AMAVI otsailean sortu zen Basaurin ama babesleen kontra eragindako indarkeria moten aurka borrokatzeko. Ama horiek erakundeengatik babes falta salatzen dute, GAS faltsuan oinarritutako zaintza partekatuen bidez eta familia-elkarguneetan haien aurka egiten den indarkeriagatik.

2024ko irailaren 22an, egun horretan aldarrikatu zen "*irailak 23 sexu-esplotazioaren eta salerosketaren nazio arteko eguna"* .

2024ko urriaren 31n, hil horretako elkarretaratzean  Andereak  elkarteak gogor kritikatu zuen udal gobernuak Sanfaustoetan izandako indarkeria sexistaren kasuari eman zion tratamendua. Beste alde batetik "***Lotsa lekuz aldatu behar dugu"*** lelopean Giselle Pellicot frantziarraren ausardiaren aitortza ere egin zen.

2024ko azaroaren 24an, Andereak elkarteak Andra Mari zubian lazo moreak jarri zituen . Lazo more bakoitzak 2024 eraildako emakume baten izena eramango du eta honen izena ozen oihukatu zen.

2024ko abenduaren 26an, 2024an eraildako emakume guztiak gogoratu zituzten kandeladun bijilia solemne batean. Hau izan zen urteko azken elkarretaratzea. 

2025eko urtarrilaren 30ean, 2025 urteko lehen elkarretaratzea egin zen. Gaia : GAS (Guraso-alinazioaren Sindromea) salatzea.

2025eko urtarrilaren 22an Rosa Cobo, idazle feministaren, *“La ficcion del consentimiento sexual”* liburuaren aurkezpena.https://www.durangon.com/rosa-cobo-presentara-el-miercoles-en-el-plateruena-su-libro-la-ficcion-del-consentimiento-sexual/

2025eko otsailaren 22an “zinema maratoia” Andereak antolatu zuen Zugaza zineman. *“Querer”* telesailaren emanaldia*.* Telesaila 4 kapituloz osatuta dago eta jarrian eman ziren. Helburua bikotean ezkutatuta dagoen indarkeriari buruz hausnartzea.

2025eko martxoaren 9an, urtero bezala, Durangoko Lilakroxsean hartu zuen parre Andereak elkarteko zenbait kidek. 
2025eko abenduaren 30ean elkarretaratzea deitu zuen, Andra Marian, *Ez daudenen oihua gara'' lelopean. Ekitaldian, 2025ean terrorismo matxistaren ondorioz hildako emakumeen izenak "ozen" irakurriko zituzten, eta kandelak piztu "ahanzturak berriro hil ez ditzan".

2025eko azaroaren 16an Indarkeria matxistaren biktimei omenaldia egin zitzaien Andra Mariko zubian emakumeen izenekin lazuak jarriz. 

2025eko abenduaren 29an biktimen aldeko bigilia egin zen Andra Marin. Urtean zehar gertatutako 93 feminizidio eta eraildako emakumeen izenak aipatu ziren. 

## Sariak 
2024ko martxoaren 7an Bizkaiko Foru Aldundiak eta BBK-k emakumeen eta gizonen arteko berdintasunaren alde egindako lana aitortzeko Zirgari Sarien IX.aldia egin zuten., Bilbon. Hiru sari banatu zituzten eta euretako bat Durangoko Andereak elkartearentzako izan zen; berdintasunaren aldeko erakundearen saria, hain zuzen.

Sari banaketa ekitaldian Andereak elkarteak "kontzientziazioan, emakumeen ahalduntzean eta sentsibilizazioan" egindako lana azpimarratu zuten. "Agerpen handia du erakunde publikoetan, eta lurraldeko eta tokiko sareetan parte hartzen du".
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* One Billion Rising, 2016ko otsailaren 15.
* Flashmob One Billion Rising - Durango 2017ko otsailaren 14.
* Flashmob One Billion Rising Durango 2018ko otsailaren 19.
* Flashmob One Billion Rising Durango 2019ko otsailaren 18.
* One Billion Rising + El Violador eres tú (Durango, 2020)bideoa 2020ko otsailaren 17.