open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bergarako Kartzela Zaharra

**Bergarako Gaztetxea** herriko kartzela zaharrean kokatzen da. Hainbat utzarazte eta eraispenen ostean, herriko gazteek, gaztetxe baten beharra zegoela ikusita, Gazte Lokala proiektua sortu zuten. Herrian presio handia eginda, 2000. urtean oraingo eraikina lortu zen. Gazte asanbladak kudeatzen du gaur egun kartzela zaharra, autogestio eta autofinantzazio ideien baitan

## Funtzionamendua 
Asanbladako kideak asteroko batzarrean biltzen dira egunerokotasunari dagozkion hainbat gairen gainean hitz egin, hainbat ekintza antolatu edo bestelako gaiei heltzeko. Azken urteotan, urtean behin, asanblada/gaztetxearekin lotutako barnera begirako hainbat gai lantze aldera topaketa bat ere egin da.

## Jarduera 
Urtean zeharreko eskaintza kulturala anitza izaten da (kontzertuak, zinea, hitzaldiak, tailerrak, ikastaroak, antzerkiak, bazkariak…), eta hainbat proiektu paralelo kokatzen dira bertan (Angiolillo liburutegia, sukaldea, serigrafia tailerra, argazki tailerra, ortua, rokodromoa…). Horrez gain, Txapa irrati librea ere kartzela zaharrean dago eta beste 20 programez gain gazte asanbladak ere bere espazioa dauka bertan. Gazte Asanbladak egindako azken barne hausnarketan, ordea, aisialdi alternatiboa sortu eta eskaintzeaz gain, presio soziala egin eta eragingo duen agente bat izatea falta zaiola ondorioztatu zen. Beraz, horren lorpen bidean aurkitzen da, egun, asanblada.

## Erreferentziak 
* https://web.archive.org/web/20140116072128/http://wiki.15m.cc/wiki/Bergarako_Gaztetxea
* https://web.archive.org/web/20140114115210/http://topatu.info/gaztetxegida/
* https://web.archive.org/web/20140115093520/http://gara.naiz.info/paperezkoa/20130830/419988/eu/Bergarako-gaztetxea-herri-kultura-sortzeko-gunea
* https://web.archive.org/web/20140115045333/http://topatu.info/gaztetxeak/gaztetxe-gazte-asanblada-izena/
* https://web.archive.org/web/20140116052408/http://www.deia.com/2013/12/30/politica/euskadi/la-celda-de-angiolillo-en-bergara-es-hoy-biblioteca
* http://goiena.net/bergara/1386609250923
* http://goiena.net/bergara/1386609383536
* https://web.archive.org/web/20140116080927/http://goiena.net/bergara/1386609307453
* http://goiena.net/bergara/1386609170526

## Kanpo estekak 
* http://zinekluba.wordpress.com
* http://www.txapairratia.org
* http://www.youtube.com/results?search_query=bergarako+gaztetxea&sm=3
Artxibo (agirien bilduma)

thumb|300px

**Artxiboa** jatorriko agiri historikoen bilduma da. Denboran zehar lehen mailako iturriak biltzen ditu, pertsona, familia, erakunde, herri edo eskualde bati buruz, informazio hori historialari, beste ikertzaile edo interesaturik egon daitekeen pertsonen eskura jartzeko. Liburuak, aldizkari eta egunkariak ez bezala, artxiboak gordetzen dituen agiriak ez dira inoiz argitaratu, baina balio historiko eta kultural handia dute. Artxiboa gordetzen den leku edo eraikinari **artxibategi** edo **agiritegi** deritzo.

Artxiboak, erakunde (instituzio, administrazio, enpresa) bati lotuak dira eta erakunde horren jardueraren erregistroa gordetzea dute helburu. Dokumentu bakarrak dira (ez argitaratuak), zaharrenak Mesopotamiakoak.

Artxiboak administratiboak, bitartekoak eta historikoak (dokumentuek 50 urte baino gehiago dituztenean) izan daitezke.

Liburuak, aldizkari eta egunkariak ez bezala, artxiboak gordetzen dituen agiriak ez dira inoiz argitaratu, baina balio administratibo, historiko eta kultural handia dute.

Dokumentazio-sistemen egituraren parte dira biblioteka eta dokumentazio-zerbitzuekin batera.

## Artxibo nazionalak 
Dokumentu, instituzioen artxibo ofizialak edo organismo publiko, judizial, politiko eta militarrak, baita kasu batzuetan, pribatuak, batzen dituen instituzioa da Artxibo Nazionala.

Oro har, artxibo nazional bateko dokumentuen kopiek edo ziurtagiriek legezko balioa dute. Batez ere Estatuak bere herritarrekin hartzen dituen betebeharretan.

### Espainiako Artxiboak 
Erreinuko lau Artxibo Orokorrak hurrengoak dira:

* Simancas (1561)
* Indietako Agiritegi Nagusia
* Madrilgo Artxibo Historiko Nazionala
* Alcala de Henareseko Artxibo Zentrala

### Euskadiko Artxibo Nazionala 
Euskadiko Artxibo Historikoa edota EASN (Euskadiko Artxibo Sistema Nazionala) Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikina da, bai eta Euskadiko Artxibo Nazionalaren egoitza ere. Eusko Jaurlaritzaren ardurapean dago.

#### Artxiboak antolatzeko bi printzipio daude: 
**1.Jatorriaren arabera** gordetzen dituzte dokumentuak, dagozkien espedienteetan eta hauek serieetan.

* Sailkapen taulak irudikatzen du erakundearen egitura.

**2. Iraupen legala** (gero beharbada historikoa)

**Adibide bezala Nafarroako udalen artxiboetako sailkapen taula ikus dezakegu:**

Kalitate agiriek enpresetan, edota administrazio elektronikoek, sortzen diren momentutik dokumentuen kudeaketa profesionala eskatzen dute formatu digitalean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Liburutegia

## Kanpo estekak
AZERTY teklatu

[thumb|300px|AZERTY giltzadi bat, [Frantziako itxura ohikoarekin.]]
[thumb|300px|AZERTY giltzadi bat, [Belgikako itxura ohikoarekin.]]
**AZERTY** klabierra teklatua edo giltzadia alfabeto latindarra erabiltzeko Frantzian eta Belgikan asko erabiltzen den giltzadi mota da. QWERTY giltzadi ingelesaren aldaera da, frantsesaren grafiari QWERTY baino hobeto egokitzeko sortua.

Giltzadiaren izena, QWERTY giltzadian bezala, ezkerreko eta goiko letretatik hartu da.

## Ikus, gainera 
* Teklatu (ordenagailua)
* QWERTY teklatua

## Kanpo estekak
Abadiñoko Udal Liburutegia

**Abadiñoko Udal Liburutegia** Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da. 1966ean sortu zen.
## Egoitzak 
Hiru egoitza ditu:
* Udal Mediateka, Zelatabe 10
* Errotako Kultur Etxea, Labuditea 22
* Txanporta Kultur Etxea, Txanporta plaza
### Udal Mediateka 
#### Funtsak 
* 26.663 dokumentu 
** 7 aldizkari: hauen artean Arkeoikuska eta Etniker.
** 23.050 monografia: 9 Abadiñoren gainean.
** 3.206 ikus-entzuneko: 937 bideo-grabazio eta 2.269 soinu-grabazio.
** 182 ordenagailu fitxategi.
#### Zerbitzuak 
* Mailegua: pertsonala, kolektiboa eta liburutegien artekoa.
### Errotako Kultur Etxea 
#### Aretoak 
* Liburutegia.
* Ordenagailu gela.
* Batzar aretoak.
#### Funtsak 
* 11.224 dokumentu
** 5 aldizkari.
** 9.392 monografia: 9 Abadiñoren gainean, hala nola, 2011ko *Abadiñoko toponimia : ahozko iturburuak, iturri dokumentalak eta bibliografikoak*, 2005eko Jose Ignacio Ruiz de Olabuenagako *Abadiño*...
** 1.736 ikus-entzuneko: 1.080 soinu-grabzio eta 656 bideo-grabazio.
#### Zerbitzuak 
* Mailegua: pertsonala, kolektiboa eta liburutegien artekoa izan leike.
* Irakurketa eta kontsulta: mailegatu ezin direnen dokumentuena, hala nola, hiztegiak, entziklopediak, atlasak, egunkariak... Baita, galtzen baldin badira, erosi ezin ditezkeen dokumentuena ere.
* Ordenagailuen kontsulta.
#### Kultura ekintzak 
Kultura ekintzak egunez egun Kulturkliken kontsultatu ditezke.
* Antzerkia
* Ikastaroak
### Txanporta Kultur Etxea 
#### Aretoak 
* Batzar aretoak
#### Kultura ekintzak 
* Antzerkiak
* Ikuskiskizunak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Abadiñoko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua
* Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua
*  Kulturklik
Londres Hiriko aireportua

**Londres Hiriko aireportua** (ingelesz *London City Airport*) Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen aireportu bat da. Londres Hiritik 11 kilometro ekialdera dago, hain zuzen ere, Docklans barrutian dago. Londresi zerbitzua ematen dioten aireportuetako bat da, gainontzekoak Heathrow, Gatwick, Stansted eta Luton aireportuak direlarik.

1981an inaugurtau zen. Aireportu honen helburu nagusia hiri honetako finantza barrutira ailegatzeko helmuga izatea da, hots, Canary Wharf eremura iristeko sarbide azkarra izatea. 2012an aireportu honetatik 3.016.664 bidaiari iragan ziren.

## Kanpo estekak 
* Londres Hiriko aireportuaren webgunea
Luz Castro

**Luz Castro Pena** (Ferrol, Coruña, Galizia, 1972-) ingeniari informatikoa Imaxin Software enpresaren sortzaileetako bat eta Coruñako Unibertsitateko irakaslea da.

## Egindako lanak 
Coruñako Unibertsitateko Ikus-entzunezko Komunikazioko Fakultatean irakaslea da 2008tik *Multimediaren Oinarriak* gaian. Bide-jokozalea izanik bideo-jokoak ere sortu izan ditu eta aztertu izan du genero-rolak zelan azaltzen diren bideo-jokoetan.
[thumb|[Luz Castro informatikaria hitzaldi bat ematen Donostian]]
Galizian Hizkuntzaren prozesamenduaren arloan aritzen den Imaxin Software enpresako sortzaileetako bat izan zen 1997an, eta enpresa horretan arduraduna da hizkuntza-aplikazioak eta joko serioak garatzen dituen sailean. Imaxin Software enpresa honek 2006an itzulpen automatikoko OpenTrad sistema sortu zuen. Espainiar estatuko lau hizkuntza kontuan hartuta diseinatu zen: euskara, galiziera, gaztelania eta katalana. Gaur egun, 20 hizkuntza bikote baino gehiagoren arteko itzulpenak egin ditzake, eta asturiera ere sartu dute. Euskarari dagokionez, gaztelaniatik itzultzeko baino ezin da itzuli. Kode irekian eskuratu daitekeen OpenTrad itzulpen-sistema hau elkarlanean garatu zuen beste enpresa edo ikerketa-talde hauekin: Eleka Ingeniaritza Linguistikoa, Vigoko Unibertsitateko Informatika-Hizkuntzalaritzako Mintegia, Alacanteko Unibertsitateko Transducens taldea, Kataluniako Unibertsitate Politeknikoko TALP taldea, Euskal Herriko Unibertsitateko Ixa taldea eta Elhuyar Fundazioarekin.

EGANET elkarteko lehendakariordea izan zen 2008tik 2010era. EGANET Internet eta teknologia berriak lantzen dituzten enpresen elkartea da Galizian.

IKTn dabiltzan Galiziako ekintzaileak dinamizatzen dituen LaconNetwork sarearen sortzaileetako bat izan zen 2010ean eta sustatzailea geroztik.

## Sariak 
* 2012ko Ada Byron saria. Galiziako Ingeniari Informatikoen Elkarte profesionalak emandakoa.  
* 2009ko EGANET saria. Lan-giro hoberenarentzako saria, Imaxin Software bere enpresak jaso zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* @luz_castro, Twitterreko kontu pertsonala
* Linkedin-eko orria
* imaxin|software enpresa.
* Laconnetwork, IKTn dabiltzan Galiziako ekintzaileen elkartea.
* Opentrad itzulpen-sistemaren webgunea
*  Adquisición de recursos básicos de lingüistica computacional del gallego para aplicaciones informáticas de tecnología lingüistica. Procesamiento del Lenguaje Natural (PDLN) 31 (2003) Luz Castro Peña, Angel López López, José Ramon Pichel Campos, José Luis Aguirre Moreno, Alberto Álvarez Lugrís, Xavier Gómez Guinovart, Elena Sacau Fontenla, Lara Santos Suárez:
Kan'ei-ji

Tokioko Ueno parkean dagoen tenplu budista da, Taitō auzoan dago.

## Historia 
1625ean eraiki zuen Tokugawa Ieyasuk eta garai batean Shinobazu putzua inguratzen zuen. Tenplua Edo gazteluaren iparrekialdea zaintzeko eraiki zuen baina 1868ko Boshin gerran suntsitua gelditu zen. Guda honetan Tokugawatarrek galdu eta Meiji berrezarkuntza etorri zen.

## Gaur egun 
Gaur egun Kan'ei-ji tenpluaren aztarnarik argiena XVII mendeko bost solairutako pagoda da. Tōshōgū santutegia ere zutik dirau, hau zen tenploko eraikinik baliotsuena. Shinobazu aintziraren erdian dagoen uhartean Bentendō kapera ere salbatu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Ueno Kan'ei-ji Pagoda 03.JPG|Bost solairutako kapera
Irudi:Kaneiji 2012.JPG|Tōshōgū santutegia
Irudi:Shinobazunoike -01.jpg|Shinobazu aintzira, barrenean Bentendō kapera.

## Kanpo estekak
Ondarroako Udal Liburutegia

**Ondarroako Udal Liburutegia** Iñaki Deunaren 35ean dago. 1965ean sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1965/02/25/pdfs/A02982-02982.pdf, Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Alfred Jodl

**Alfred Josef Ferdinand Jodl** (Würzburg, 1890eko maiatzaren 10 &ndash; Nurenberg, 1946ko urriaren 16) Alemaniako jenerala izan zen. Bigarren Mundu Gerran, *Oberkommando der Wehrmacht*en izan zen Wilhelm Keitelen agindupean. Karl Dönitz ordezkatu zuen Alemaniaren errendizioa sinatzean. Nurenbergeko epaiketetan auziperatuta, heriotza zigorra jasan eta urkatu zuten.

## Kanpo estekak
Ostegunak

***Ostegunak*** Jon Arretxe idazlearen ipuin bilduma bat da, 1997an argitaratua. Ipuinek lotura zuzenik ez badute ere, haietan ikasle gazteen bizipenak kontatzen dira, bereziki ikasleen jai eta parranden inguruan.

## Kanpo estekak 
* Miren : «Ostegunak (1997)», *Euskal Literaturaren Hiztegia*.
Iraultza digital

**Iraultza digitala**, batzuetan **Hirugarren Industria Iraultza** edo **Iraultza zientifiko-teknologikoa** ere deitua, analogikoa, mekanikoa eta elektronikoa bezala ezagutzen diren teknologiei teknologia berri bat gehitzeko prozesua izan da, batzuetan aurrekoak ordezkatzeko teknologia, teknologia digitala deitua. Trantsizio aldi hau 1950eko hamarkadaren amaieratik 1970eko hamarkadaren amaierara bitartean gertatu zen, ordenagailu digitalen adopzio eta ugaritzearekin eta erregistro digitalen mantentzearekin, guztiak ere gaur egun erabiltzen jarraitzen diren teknologiak. inplizituki, terminoak, XX. mendearen bigarren erdian (eta ondoren) konputazioak eta komunikazioaren teknologiak eragindako aldaketa erradikalak ere aipatzen ditu. Nekazaritza Iraultzaren eta Industria Iraultzaren antzekoa, Iraultza Digitalak informazioaren aroaren hasiera markatu zuen.

Iraultza horren erdigunean masa-ekoizpena eta zirkuitu logiko digitalen erabilera orokorra daude, bai eta horien teknologia eratorriak ere, konputagailu digitala, telefono zelular digitala eta Internet barne.

Historia eginez ondoko epeak bereiz daitezke digitalizazioari begira:

* 1947–1969: Hasiera. Transistoreen asmakizunarekin eman ohi zaio hasiera. Geroago etorriko ziren zirkuitu integratuak, memoriak eta konputagailuen zein dispositibo digitalen oinarrian dauden teknologiak. 
* 1969–1989: Konputagailuen erabileraren hedapena eta sareak. Ordenagailu pertsonalak (PC) sortu ziren eta bulegoetara zein fabriketara iritsi ziren modu masiboan. Sare lokalak eta Interneterako oinarria izango ziren protokoloak sortu ziren. Garai horren amaieran sortu ziren CD-ROMak eta lehen argazki-kamera digitalak.
* 1989–2005: Internet, Web eta lehen telefono mugikorren hedapena. 1989an Tim Berners-Leek asmatu zuen WWW edo Web delakoa. Horrek erabateko iraultza ekarri zuen Interneteko erabilerari begira. Ordenagailu pertsonalak etxeetara sartu ziren, isolatuta hasieran eta Internetera konektatu gero. Telefono mugikorrak erabiltzen hasi ziren baina Internetera konektatu gabe.
* 2005–: Telefono adimenduna, sare sozialak eta telebista digitala. Aurreko tartean iraultza digitala enpresetatik etxeetara pasa zen eta tarte honetan leherketa gertatu zen. Herrialde garatuetan ohiko da pertsona gehienak konektatuta egotea eguneko ordu askotan, gailu desberdinak erabiliz: telefonoa, ordenagailua, telebista... Gazteen arteko komunikazioaren parte garrantzitsu bat sare sozialen bidez egiten da. Enpresetan digitalizazioa nahitaezkoa bihurtu da eta informazioa gordetzeko hodeia erabiltzen da.

## Kanpo estekak
Estilo (argipena)

**Estilo** hitzak literatura eta arteetan artista, eskola edo garai bateko bate lanen ezaugarrien multzoa da. Hedaduraz, jokabide mota edo jarduera bat burutzeko modua ere adierazten ditu (kirolari baten estiloa edo janzkera-estiloa). Hitzak erabilera zenbait ditu:

* literatura, estiloa, narrazioa, pertsonaiak, tonua, erregistroa, puntuazioa eta beste ezaugarriak biltzen dituena;
* artean, estiloa;
* **janzkera-estiloa** edo moda.
Coena Cypriani

[thumb| "[Kanaango ezkontza", Jan Corneliszen margolana.]]

***Coena Cypriani*** edo ***De Coena Cypriani*** ("Ziprianoren afaria" edo "festa") Antzinaro Berantiarran sortutako ipuin europarra da. Tradizioaren arabera, liburuaren sortzailea Kartagoko apezpikua, San Zipriano (249-258) izan zen. Antza, V. mendean edo VI. mendearen hasieran idatzia, 855ean Rabanus Maurusek, Lotaringiako Lotario II.aren eskaera jasoz, garaiko latinera itzuli zuen.

## Edukia 
*Coena Cypriani* liburuak Bibliaren parodia, alegoria eta satira lantzen ditu, Carmina Burana bilduman ikus daitekeen moduan. Zentzu horretan anbiguetate handiko lana da eta, ondorioz, mendetan zehar interpretazio desberdinak izan ditu. *Coena Cypriani*-k Ekialdeko Joel erregearen historia kontatzen du. Joelek Kanaan (zalantzarik gabe Bibliako erreferentzia) herrian ezkontza oturuntza handi bat antolatu zuen. Bertan Bibliako pertsonaia asko agertu ziren, besteak beste, Eba, Kain, Abel, Abraham, Moises, Maria, Jesus…
Oturuntza bukatu baino lehen erregeak lapurreta bat deskubritu zuen. Lapurra Carmiren semea da, Akar izenekoa. Egin duen delituaren ondorioz heriotza zigorra ezartzen zaio. Akar hil eta gero, gonbidatuek lurperatu zuten eta, bukatuez gero, haien etxetara itzuli ziren.

Rabanus Maurusen ustez liburuak helburu pedagogikoa zuen. Haren bitartez, eta umorea erabiliz, jendeak Bibliako izen handiak ezagutzeko aukera zuen. Juan Hymmonidesek, bestetik, lana berriro moldatu zuen, asmo politikoen aipamenak sartuz, dena asmo jostagarriaz.
 
*Coena Cypriani* liburua Umberto Ecoren *Il nome della rosa* eleberrian agertu zen eta horrek haren ospea asko zabaldu zuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* E. D'ANGELO, *Storia della letteratura mediolatina*, Accademia Vivarium Novum, Montella, 2004.

## Kanpo estekak
Erregimen (argipena)

**Erregimen** hitzak adiera eta erabilera zenbait ditu:

* **erregimen** edo dieta;
* erregimen politikoa, gizarte baten eraketa politikoa arautzen duten lege eta beste arauen multzoa,
** **erregimen frankista** edo frankismoa;
* historian, Antzinako Erregimena.

## Kanpo estekak
Sestaoko Udal Liburutegia

**Sestaoko Udal Liburutegia** Kasko plazaren 2an dago. 1965 ean sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
### Atalak 
* Areto nagusia.
* Irakurketa- eta kontsulta areto nagusia: bertan liburuen gordetegi zentrala, haurren atala, gazteen atala, kontsulta-atala, hemeroteka eta narrazioen atala daude.
* 5 ikaste-areto.
### Funtsak 
* Egunkariak.
* Aldizkariak:hala nola Argia eta Bertsolariya.
* Liburuak.
* Ikus-entzunekoak.
* Ordenagailu fitxategiak.
### Zerbitzuak 
* Kontsulta, informazioa eta irakurketa.
* Mailegua, pertsonala eta liburutegien artekoa.
* Erreprografia.
* Internet.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1966/01/10/pdfs/A00277-00277.pdf, Sestaoko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Tsukiji Arrain Merkatua

Tokioko handizkako arrain merkatua eta lonja izan zen, bere garaian munduko arrain saltoki handiena. Chūō-ku auzoko Tsukiji barrutian dago eta jomuga turistikoa ere bihurtu da.

## Historia 
1923ko lurrikara handiaren ondorioz Chūō inguruko etxeak erabat erre ziren, hauen artean Nihonbashi eremuko arrain merkatua ere bai. Bertan berriztu beharrean Tsukijin ezartzea erabaki zen.

2018an itxi zen, eta merkataritza jarduera igaro zen Toyosura, Tokioko merkatu berria, uharte artifizial batean eratua.

Bi eremuk osatzen zuten merkatua:
* Barneko merkatua (jōnai-shijō), lizentziadun maioristen eremua zen. Arrainak prozesatzen ziren eta enkanteak izaten ziren.
* Kanpoko merkatua (jōgai-shijō), denda eta jatetxe txikiek osatzen zuten. Sushi dendek estimazio handia zuten baina gainontzeko itsaski eta barazki dendak ere bazeuden.

## Iruditegia 

Irudi:Tsukiji Fresh Tuna Auction.JPG|Hegalaburrak erreskadan.
Irudi:Tsukiji.CuttingFrozenTuna.jpg|Izozturiko hegalaburra mozten.
Irudi:Auction Tsukiji fishmarket.jpg|Enkantea.

## Erreferentziak
Erregimen politiko

450px|thumb|**Munduko gobernu motak 2006ko apirilean:**
**Erregimen politikoa** estatuaren eraketa, aginpidea eta gobernua zuzentzen dituzten lege eta arauen multzoa da. Sistema politikoaren ataletako bat da.

## Kanpo estekak
Tsukiji

[thumb|350px|Hama Rikyu parkea, atzean [Tsukiji Arrain Merkatua, St Lukes Ospitalea eta Sumida ibaia.]]
 Tokion dagoen Chūō-ku auzoko barruti ezaguna da.

## Historia 
Tsukiji izenak "lapurtutako lurra" esan nahi du, izan ere Sumida ibaiaren deltako paduratan Tokioko Badiari lapurtutako lurrek osatzen baitute auzoa. XVIII mendean gertatu zen hau eta auzo komertzial berria eratu zen horrela.

1869an Tsukiji "atzerritarrentzako erresidentzia gunea" bihurtu zen. 1923ko lurrikara handiaren ondorioz Chūō inguruko etxeak erabat erre ziren, hauen artean Nihonbashi eremuko arrain merkatua ere bai. Bertan berriztu beharrean Tsukijin ezartzea erabaki zen, hau da gaur egungo Tsukiji Arrain Merkatua.

## Ospitaleak 
Badaude bi ospitale esanguratsu Tsukiji barrutian; St. Luke's Nazioarteko Ospitalea eta Minbiziaren Zentro Nazionala.

## Ondasun nabarmenak 
* Tsukiji Arrain Merkatua.
* Tsukiji Hongan-ji tenplo budista.

## Iruditegia 

Irudi:Tsukiji fish market (1).jpg|Tsukiji Arrain Merkatua.
Irudi:Tsukiji Honganji 2009.jpg|Tsukiji Hongan-ji tenplua.
Irudi:National Cancer Center Hospital.jpg|Minbiziaren Zentro Nazionala.

## Kanpo estekak
Kabuki-za

Tokioko kabuki antzoki nagusia da, Ginza Barrutian (Chūō) dagoena.

## Historia 
Lehenengo Kabuki-za eraikina 1889an eraiki zen eta egurrezkoa zen. 1921ean su elektriko batek suntsitu zuen. Suaren aurka egiteko gai izango zen eraikin berria altxatzea erabaki zen baina 1923ko Kantōko lurrikara handiak suntsitu zuen eraikuntza bukatu aurretik. Hirugarren eraikin bat ere jaso zuten baina 1945eko bonbardaketek deuseztatu zuten. Laugarren eraikina 1950an jaso zuten 1924rako proiektaturiko estiloan.

Gaur egun bosgarren eraikina dakusagu izan ere zaharturik zegoenez 2010an behera bota eta 2013an berria inauguratu baitzen.

## Iruditegia 

Irudi:Kabukiza Theater Tokyo 1907-1911.jpg|Lehenengo eraikina (1899-1921).
Irudi:Eka1005.jpg|Hirugarren eraikina (1924-1945).
Irudi:Kabuki-za Theatre 2010 0430.JPG|Laugarren eraikina (1950-2010).

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Somme ibaia

**Somme** Frantziako iparraldeko Pikardia eskualdeko ibaia da, Aisne eta Somme departamenduak zeharkatzen dituena. Fonsomme udalerrian, Saint-Quentinetik 10 km ekialdera, du iturria eta Mantxako kanalean itsasoratzen da. 245 kmko luzera eta 6.550 km²ko arroa ditu. Bainatzen dituen hiri nagusienak Saint-Quentin, Ham, Péronne, Corbie, Amiens, Abbeville eta Saint-Valery-sur-Somme dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Akihabara

thumb|350px|Akihabarako eraikinak kartelez beteta.
 Tokion dagoen Chiyoda auzoko barrutia da, batez ere  eremuagatik ezaguna.

## Historia 
Aintzina batean Edo-ren ipar-mendebaldeko harresian kokaturik zegoen herria izan zen eta ondorioz merkatari eta artisauak biltzen ziren bertan, bai eta klase baxuko samuraiak ere. Tokiok izan ohi zituen suteetako batean, 1869an, ingurua erabat erre zen eta jendeak herria berriz altxatzea erabaki zuen Chinkasha (su-hiltzailea) kaperaren ondoan, etorkizunetako suteetatik babestuko liekeen ustetan. Akiba zen bertako jainkoa eta eremuak Akibagahara izena hartu zuen ("udazkeneko hosto erorketa"), gero "Akihabara" bilakatu zena.

1890an tren geltokia ezarri zen bertan eta merkatua handitu egin zen. Bigarren Mundu Gerraren ondorengo gobernuaren ahultasuna aprobetxatuz merkatu beltza asko handitu zen Akihabaran. Aparatu elektrikoen boom-a iritsi zen eta *Electric Town* ezizena hartu zuen. 80. hamarkadan informatikak ordezkatu zituen etxetresna eektrikoak eta honekin batera *otaku* kultura iritsi zenean anime, manga eta bideo-jokoak nagusitzen hasi ziren.

## Otaku kultura 
Akihabara anime eta manga ikonoez bete da eta ikuskizun, ekintza eta batzar bereziak egiten dira bertan. Zaleen (otaku) eta sortzaileen arteko harremanak sortzeko aukerak dira hauek. Lan amateurrak ("doujinshi") promozionatzeko aukera ere izaten da Akihabaran.

Otaku kultura gazteekin eta batez ere mutilekin lotzen da, baina pertsonai asko neska gazte estilizatuak dira eta ondorioz manga pertsonai jantzitako neska oso gazteak ikusten dira denda eta tabernetako propagandazko paperak banatzen.

## Iruditegia 

Irudi:Akihabara -11.jpg|Sega bideo-joko enpresaren eraikina.
Irudi:Don Quijote Akihabara Shop.JPG|On Kixote eraikina.
Irudi:Tokio akihabara shop.jpg|Tresna elektronikoen dendak.
Irudi:Akihabara -01.jpg|Akihabarako denda.
Irudi:Electric City Akihabara Pachinko.jpg|Pachinko aretoa.
Irudi:Yukata girls in Akihabara Station Square.jpg|Akihabarako geltokian neskak jantzi tradizionalez jantziak.
Irudi:Akihabara Maids.JPG|Neska gazteak inguruko tabernak promozionatzen.

## Kanpo estekak 
*  Akihabarako *Electric Town*-eko antolakuntzaren webgunea
Hibiya parkea

, Tokioko Chiyoda auzoan kokatua dagoen parkea da, Jauregi inperialeko lorategien ekialdean. 160.000 m²-tik gorako azalera dauka eta hainbat Ministerio eta hainbat Banketxeren egoitzak daude bertan.

## Historia 
Eremu hau Mōri eta Nabeshima leinuek okupatu zuten Edo Aroan, eta ondoren Meiji garaian maniobra militarrak egiteko erabili zen. 1903an azkenik parke publikoa bihurtu zen.

## Eraikinak 
1929an altxatu zuten parkeko eraikinik ezagunena, adreilu gorrizko *Shisei Kaikan* eraikin gotikoa. Berau zen *Domei Tsushin* Estatuko komunikazio zerbitzuaren egoitza.

Gaur egun hainbat ministerio daude bertan, Ingurugiro Ministerioa, Osasun eta Lan Ministerioa eta Justizia Ministerioa hain zuzen ere. Banku batzuen egoitzak ere badaude bertan.

## Kultura 
Nissay Antzokiak opera emankizunak egiten ditu, baina parkean aire librean ere izaten dira kontzertuak.

## Iruditegia 

Irudi:Hibiya Park09bs3200.jpg|Hibiya parkea.
Irudi:Municipal Research Building (2018-05-04) 02.jpg|*Shisei Kaikan* eraikina.

## Kanpo estekak
Tsukiji Hongan-ji

Tokioko Tsukiji barrutian dagoen tenplu budista da, Chūō auzoan dago.

## Historia 
1617an *Edo-Asakusa Gobo* (江戸浅草御坊) jaso zen, Asakusan, baina 1657an erre egin zen eta berri bertan jaso beharrean Sumida ibaiari lapurtutako lurretan egitea erabaki zen, izan ere tenpluaren jabeak ziren * Jodo Shinshu* eskolako budistak Tsukiji inguruan bizi baitziren. Tenplu berri honen izena *Tsukiji Gobo* (築地御坊) izena zuen eta 1923ko Kantōko lurrikara handiak suntsitu zuen. Gaur egungo eraikina 1931 eta 1934 artean egin zen eta Asia hegoaldeko tenploen antza dauka.

## Iruditegia 

Irudi:Tsukiji Hongan-ji 2018.jpg|Tsukiji Hongan-ji.
Irudi:Tsukiji Honganji1.jpg|Tenplua gauez.
Irudi:Innenansicht des Tsukiji Honganji Tempels.jpg|Tenpluaren barnealdea.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Lotario II.a

**Lotario II.a** (?, c. 835 &ndash; Piacenza, ) Lotaringiako erregea 855-869 urteetan, Lotario I.aren semea.

Frisiatik Vosgeakeraino hedatzen zen erresuma jaso zuen bere aitarengandik. Lyon, Arles eta Viena bere erresumara bildu zituen eta bere anaia Karlos hil zenean Proventzako errege bihurtu zen. Ondorengorik utzi gabe hil zen eta Luis Germaniarra eta Karlos Burusoila haren osaben artean banatu ziren Lotario II.aren mendean zeuden lurraldeak.

## Erreferentziak
Yasukuni santutegia

Tokioko santutegi sintoista bat da, Chiyoda auzoan kokaturik dagoena. Japoniaren alde bizitza eman dutenei dedikaturiko tenplua da.

## Historia 
Meiji enperadoreak agindu zuen 1869an santutegia eraikitzea, hasiera batean  izenarekin, "arimak deitzeko tokia", alegia. Boshin Gerrari ondorioz Tokio eskuratu zuen hurrengo urtean eraiki zuen gerra hartan hildako soldadoen omenez. 1879an egungo *Yasukuni Jinja* izena eman zitzaion, "Nazioa baketzen" esan nahi du.

1887an militarren eskuetan geratu zen eta haiek 1930eko hamarkadan beren tenplu nagusietakoa bihurtu zuten. Gazeta ofizialak argitaratzen zituen bertan hilobiratzen zirenak eta heroi gisa tratatuak izaten ziren. 1944an ohitura hori baztertzea erabaki zen. 1945ean AEBko okupazio agintariek Estatua eta sintoismoa banatzea eskatu zuten eta santutegia eraitsi eta txakur-lasterketa estadio bat altxatzea ere proposatu zen. Azkenean, ez zen horrelakorik bete eta 1946tik aurrera Japoniako erlijio elkartearen santutegia da eta 1975etik aurrera ez da Japongo enperadorerik bertan izan.

## Egitura 
6'25 hektareako lurraldea hartzen du. Hainbat eraikin aipagarri ditu:
* **Haiden:** Errezurako eraikin nagusia da. 1901ean eraiki zen *Irimoya-zukuri*, *Hirairi* eta *Doubanbuki* estiloetan.
* **Honden:** *Kami* sakratuen eraikina da. 1872an eraiki zen.
* **Sanshuden:** Bilera aretoa da.
* **Tochakuden:** Harrera aretoa da.

## Iruditegia 

Irudi:Yasukuni shrine honden.jpg|Haiden eraikina.
Irudi:Yasukuni Jinja 7 032.jpg|Honden eraikina.
Irudi:Yasukuni 1st Torii 20050201.jpg|*Torii* atea.
Irudi:Yasukuni Shirine Nogakudo 02.jpg|Nogakudo kapera.

## Kanpo estekak 
*   Webgune ofiziala
Mungiako Udal Liburutegia

**Sestaoko Udal Liburutegia** Bekokalearen 2an dago. 1963 ean sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1963/08/30/pdfs/A12826-12826.pdf, Mungiako Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Ginza

thumb|350px|Ginzako luxuzko dendak gauez.
 Tokion dagoen Chūō-ku auzoko barruti ezaguna da. Merkatalguneak, batzuk luxuzkoak, boutiqueak, jatetxeak eta kafetegiak dituelako da ezaguna batez ere.

## Historia 
Aintzira zingira bat zen baina XVI mendean egokitu egin zuten eta lurraldea populatzen hasi zen. 1612an zilarrezko txanpon lantegia ezarri zuten bertan, horrek eman zion "Ginza" izena, izan ere "zilarraren tokia" esan nahi baitu.

1872an sute ikaragarri batek erabat suntsitu zuen auzoa eta Meiji garaiko gobernuak auzo moderno bat eraikitzeko aprobetxatu zuen aukera. Suaren aurka egiteko adreilu gorrizko eraikinak altxatu ziren, bi edo hiru solairutakoak, Shinbasi geltokia eta Tsukiji barrutia konektatzen zituen kale komertzialean. Thomas Waters arkitektu irlandarra izan zen diseinatzailea. Adreiluzko etxeak salgai jarri zituzten baina prezio altua zela eta, auzoa ez zen asko populatu. Atzerritarrei ere ez zitzaien erakargarria egin, Edo estiloko etxeak nahiago baitzituzten.

Horrela beraz, europar estiloko etxeak desagertuz joan ziren, Wakō eraikina da gelditzen den apurretakoa. Azken urteetan luxuzko dendak ezarri dira eta 60. hamarkadan asteburutan trafikoa kendu eta peatonal bihurtzea erabaki zenetik aisialdirako puntu garrantzitsua bihurtu da Tokion.

## Ekonomia 
Ginza auzo aberatsa bihurtu da, hori erakusten dute luxuzko marka ugaritako dendek. Hala nola modari loturiko Chanel, Carolina Herrera, Dior, Gucci eta Louis Vuitton, teknologia berrien inguruko Sony, Apple Store eta Ricoh eta automozioan Nissan eta Yamaha besteak beste.

## Ondasun nabarmenak 
* Sony-ren erakusteta eraikina.
* Merkatalguneak: *Wako*, *Mikimoto*, *Matsuya*, *Primptemps*...
* Yon-chome bidegurutzea.
* Kabuki-za antzokia.
* Nakagin kapsula dorrea.

## Iruditegia 

Irudi:Colourful intersection at Ginza - Tokyo Japan.jpg|Ginza gauez.
Irudi:Ginza Wako Clock.jpg|*Wakō* merkatalgunea.
Irudi:Ginza-Sundays.JPG|Ginza oinezkoentzako da asteburuetan.
Irudi:Kabukiza1044.jpg|Kabuki-za antzokia.
Irudi:Nakagin.jpg|Nakagin kapsula dorrea.
Irudi:Ginza FUJIYA 2006.jpg|Fujiya beirazko dorrea.
Irudi:Sony Building Ginza 2009.jpg|Sony erakusketa eraikina.
Irudi:Apple Store Ginza Tokyo 167564011.jpg|Apple Store.
Irudi:Nissan-Ginzagallery.jpg|Nissan auto galeria.
Irudi:Yamaha Ginza.jpg|Yamaharen eraikina.

## Kanpo estekak 
*  Ginza Official webgunea
Juan Carlos Izpisúa Belmonte

**Juan Carlos Izpisúa Belmonte** (Hellín, Espainia, 1960ko abenduaren 16a) garapenaren biologian espezializatuko biokimikari eta farmazialari espainarra da. 1993tik ikerketa-irakaslea da Biologia-Ikaskuntzetarako Salk Institutuko Gene-Adierazpenen Laborategian, La Jollan (Kalifornia, AEB). 2004an Bartzelonako Birsorkuntza Medikuntzaren Zentroaren sustatzaileetako bat izateaz gain, zuzendari karguan egon zen 2014ko urtarrilera arte. 2012an Izpisúak Salkeko beste laborategiekin, Sanford-Burnham Institutuarekin, La Jollako Alergia eta Immunologiarako Institutuarekin eta San Diegoko Kaliforniako Unibertsitatearekin bat egin zuen La Jollako Birsorkuntza Medikuntzarako Sanford Partzuergoa sortzeko.

Izpisúak Valentziako Unibertsitatean egin zituen farmazia eta zientziak diplomatura ikasketak. Gero, farmakologia maisutza ikasketak egin zituen unibertsitate berean eta azkenik, Biokimika eta Farmakologiako doktoretza ikasketak amaitu zituen Boloniako eta Valentziako Unibertsitateetan. Handik aurrera doktoreondoko ikerketak egin zituen bai Europako Biologia Molekularreko Laborategian, Heidelberen (Alemania), bai Los Angelesko Kaliforniako Unibertsitatean, Los Angelesen (AEB), 1993an Salk Institutura joan zen arte.

Izpisúaren lanek sona handia izan dute nazioartean. Lagungarriak izan baitira enbrioien garapenean parte hartzen duten zelulen eta molekulen mekanismoak ulertzeko; hots, zelula bakarreko enbrioia milioika zeluladun organismoa bihurtu arteko prozesua.
Trapagarango Udal Liburutegia

**Trapagarango Udal Liburutegia** Trapagaran udalerriko Jose Rufino Olaso kaleko 46an dagoen liburutegi publikoa da, 1962an sortua. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sareko kide da.

### Aretoak 
* Haurtxoteka
* Gazteen atala
* Helduen atala

### Funtsak 
* 38 aldizkari: Elhuyar zientzia eta teknologia, Euskal Herria eta Gaztetxulo besteak beste.
* Egunkariak: Berria, El Correo, Deia, Gara, Marca, El Mundo, El Pais.
* 12.040 monografia: 11 Trapagaranen gainean, hala nola, 2013ko *Valle de Trapaga-Trapagaran: herri baten aldiuneak*.
* 1.410 ikus-entzuneko: 425 soinu-grabazio eta 985 bideo-grabazio.
* 141 ordenagailuko fitxategi.

### Zerbitzuak 
* Irakurketa eta kontsulta, mailegatu ezin diren dokumentuena, hala nola, atlasak, entziklopediak, hiztegiak... Baita galtzen baldin badira erosi ezin daitekeen dokumentuena ere.
* Mailegua, pertsonala eta liburutegi artekoa.
* Internet.
* On line baliabideak: entziklopediak, hiztegiak, atlasak, egunkariak, aldizkariak, aldizkari ofizialak, bertako saila.
* Wi-fi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Trapagarango Udal Liburutegiaren bloga.
*  Trapagarango Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Alonsotegiko Udal Liburutegia

**Alonsotegiko Udal Liburutegia** Alonsotegiko (Bizkaia) Doktor Madinabeitia plazaren 4. zenbakian dago. 1971n sortu zen.
## Kanpo estekak 
*  Alonsotegiko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
Tremendismo

**Tremendismoa** (gaztelaniazko *tremendismo* eta *tremendo* hitzetatik, euskaraz «izugarri») indarkeria, egoera sozial eta pertsonal lazgarriak gaitzat hartzen dituen Espainiako literatura-mugimendua eta estiloa izan zen, Espainiako Gerra Zibilaren ondoren garatu zena, Camilo José Celaren *La familia de Pascual Duarte* eleberritik abiaturik. Hala eta guztiz ere, badira estilo horren aurrekariak, XIV. mende bukaerako *La Celestina* lana esaterako.

## Kanpo estekak
Zeanuriko Udal Liburutegia

**Zeanuriko Udal Liburutegia** Herriko plazan dago. 1972 an sortu zen.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1972/07/15/pdfs/A12789-12789.pdf, Zeanuriko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
1814ko eskutitza

**1814ko eskutitza** Frantziako Luis XVIII.ak Frantziarentzat egin zuen konstituzio bat da. Izatez, ez da konstituzio arrunta, baizik eta erregeak emandako kontzezio bat. Kasu honetan Emandako Karta izena hartzen dute egindako lege berriek.

Luis XVIII.a Frantziako erregeak, 1814ko ekainaren 4an, Napoleon bota eta tronua berreskuratu zuenean izenpetu zuen dokumentua. Antzinako Erregimena berriro ezarri beharrean, Kartak, Iraultzan izandako aurrerapen asko errespetatzen zituen; Legearen aurrean denon berdintasuna, gizabanakoaren askatasuna eta askatasun ekonomikoa, kode zibila, administrazioa, e.a. Kartak erregearen agintea mugatu egiten zuen. Erregeak ministroak eta nobleen ganberako kideak izendatzen zituen, baina beste ganbera bat ere bazegoen, diputatuen ganbera, eta hauek burgesiak aukeratzen zituen. Azken ganbera honen egitekoa legeak eta aurrekontuak onartzea zen. Antzinako Erregimenaren eta berriaren arteko konpromisoa zen Karta.

Goian idatzitakoa laburbilduz, Frantziako Borboien Berrezarkuntza eta gero, nahiz eta ideologia kontserbadorea izan, legeak ez ziren iraganeko absolutismora bueltatu. Konstituzio honetan, nahiz eta Frantziar Iraultzako eskubide batzuk agertu, subirautza erregean datza, eta berak ditu botere guztiak, Jainkozko Eskubidea deitzen zitzaiona.

1814eko ekainaren 4an egidako dokumentuko artikulorik aipagarrienak beheko hauek dira:

"15. art. Aginte legegilea batere dute erregek, Pareen Ganberak (senatuak) eta Departamentuetako Diputatuen Ganberak (behe ganberak).

19. art. Ganberak ahalmena dute erregeri edozeri buruzko legea proposatzeko eta jakinarazteko zer komeni den zehaztea bertan.

27. art. Frantziako Pareak izendatzea erregeari dagokio.

35. art. Diputatuen Ganberako kideak hautatze lekuetan aukeratuko dira; hauteskundeak noiz eta nola deitu legeek zehaztuko dute.

38. art. Ganberan ez da onartuko berrogei urtetik beherako diputaturik ez eta zergetan mila libera zuzenean ordaintzen ez duenik ere.

40. art. Diputatuak aukeratzek, hautesleek ez dute edukiko bozkatzeko eskubiderik zergetan hirurehun libera zuzenean ordaintzen ez badute eta hogeita hamar urtetik gorakoak ez badira.

## Kanpo estekak
Street Hawk

**Street Hawk** (euskaraz *Kale-Belatza*) AEBtako telesaila bat izan zen. ABC telebista katean 1985eko urtarrilaren 4a eta 1985eko maiatzaren 16a bitartean aireratu zen. *Knight Rider* telesaila ospetsuaren itzalpean sortu, hartan goi-mailako teknologia eta adimendun autoa eta bere gidaria protagonista ziren, aldiz telesaila honetan goi-mailako motorra ta bere gidaria. *Knight Rider* telesailak ez bezala, honek AEBtan hark adinako arrakastarik ez zuen izan, ondorioz 13 atalen ondoren aireratzetik laga zuten.

Hego Euskal Herriam TVE1 espainiar kateak arratsaldeko 15:35etan aireratu ohi zuen, aldiz, Ipar Euskal Herrian La Cinq frantziar kateak.

## Argumentua 
Telesailak goi-mailako teknologia eta ordenagailu bat daraman motor bat gidatuz doan Jesse Mach polizia agente baten sekretuzko misioa jarraitzen du, *Street Hawk* delako motorrak 400-500 kilometro arteko abiadura harrigarrian ibil daitekeelarik.

## Atalak 
# "Street Hawk"
# "A Second Self"
# "The Adjuster"
# "Vegas Run"
# "Dog Eat Dog"
# "Fire on the Wing"
# "Chinatown Memories"
# "The Unsinkable 453"
# "Hot Target"
# "Murder is a Novel Idea"
# "The Arabian"
# "Female of the Species" (baita "The Assassin" izenburuaz ere)
# "Follow the Yellow Gold Road" (1985ko maiatzaren 16a, aireratutako azken atala)

## Ikus gainera 
* *Knight Rider*

## Kanpo estekak 
* *Street Hawnk* telesailaren sarrerako doinua entzungai eta ikusgai. Youtube.com
Zaldibarko Udal Liburutegia

**Zaldibarko Udal Liburutegia** Bizkaiko Diputazioaren plazan dago. 1972 an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
## Funtsak 
* 53 aldizkari: Argia (aldizkaria), Bertsolari, Elhuyar zientzia eta teknologia, besteak beste.
* 13.149 monografia: 26 Zaldibarren gainean dira, gehienak Balendin Lasuen Solozabalenak.
* 14.708 ikus-entzunekoak: 597 soinu-grabazio eta 14.111 bideo-grabazio.
* 108 ordenagailuko fitxategi.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1972/03/16/pdfs/A04678-04678.pdf, Zaldibarko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Abantoko Udal Liburutegia

**Abanto-Zierbenako Udal Liburutegia** Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da. Bi egoitza ditu: Gallartan, behekoa, eta Las Carreras-en, goikoa.
### Gallarta 
1978 an sortua, Meatzariaren etorbidearen 5ean dago.
* Funtsa: liburu eta aldizkariak.
** Haur- eta gazteentzako atala.
** Helduen atala. Nabarmentzekoa da *Herriko atala*.
* Zerbitzuak
** Mailegua, pertsonala eta liburutegien artekoa.
** Kontsulta
* Kultur ekintzak: agenda Kulturkliken kontsultatu leike.

Erakusketak
### Las Carreras 
1977 an sortua, Kale Nagusiaren 2an dago.
* Funtsa: liburu eta aldizkariak.
** Haur- eta gazteentzako atala.
** Helduen atala
* Zerbitzuak
** Mailegua: pertsonala eta liburutegien artekoa.
** Kontsulta eta irakurketa: mailegagarri ez direnen dokumentuena, hala nola, atlasak, entziklopediak, hiztegiak.
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kulturklik

## Kanpo estekak 
* Abanto-Zierbena (Gallarta) Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Abanto-Zierbena (Las Carreras) Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* Abanto-Zierbena webgune ofiziala.
* Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Galdakaoko Udal Liburutegia

**Galdakaoko Udal Liburutegia** k hiru egoitza ditu: Lehendakari Agirre plazan (Torrezabal), Aperraibai auzoan (Aperribai) eta Ander Deunan (Usansolo). 1962an sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen parte-hartzaile da.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1962/01/20/pdfs/A00935-00935.pdf, Galdakaoko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* https://web.archive.org/web/20140116102827/http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9213/ID345d1345?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
Sistema politiko

**Sistema politikoa** gizarte batean diharduten erakunde eta eragile politikoen arteko harremanen multzoa da, estatua eratu eta gobernua burutzeko helburuarekin eta erregimen politikoa osatzen duten arauen baitan.

## Kanpo estekak
Bunkyō

Tokio hiriko 23 auzo berezietako bat da. 2012ko erroldaren arabera Bunkyōko 11'31 km²-tan 193.091 biztanle zeuden, honek Tokioko auzoen artean dentsitate handienetakoa duela erakusten du, 17.072 biztanle/km².

## Geografia 
Tokio erdialdean kokaturik dago eta batez ere auzo erresidentziala eta unibertsitarioa da. 6.500 atzerritar bizi dira auzoan eta bertan dago Tokioko Katedral katolikoa.

## Historia 
Sumida auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen.

## Kirolak 
Bertan du egoitza Yomiuri Giants beisbol taldeak, Japonian palmaresik handiena duenak. Tokyo Dome estadioan jokatzen ditu partidak.

## Ondasun nabarmenak 
* Tokioko Unibertsitatea.
* Gokoku-ji tenplua.
* Kodokan institutua, munduko judolarien egoitza nagusia.
* Tokioko katedrala.

## Iruditegia 

Irudi:YasudaAuditorium.jpg|Tokioko Unibertsitatea.
Irudi:Gokoku-ji (main hall).jpg|Gokoku-ji tenplua.
Irudi:Tokyo dome.JPG|Tokyo Dome beisbol estadioa.
Irudi:St. Mary's Cathedral Tokyo 2012.JPG|Tokioko katedrala.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
*  Bunkyō auzoko webgune ofiziala
Lapuebla de Labarcako Udal Liburutegia

**Lapuebla de Labarcako Udal Liburutegia** 1960 an sortu zen.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/boe/dias/1960/12/09/pdfs/A16944-16944.pdf, Lapuebla de Labarcako Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
Kōtō

Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. 2012ko erroldaren arabera Kōtōko 39'48 km²-tan 442.271 biztanle zeuden.

## Geografia 
Tokioren hego-ekialdeko auzoa da eta Sumida eta Arakawa ibaien artean kokaturik dago. Odaiba uharte artifizialaren zati bat ere hartzen du.

## Historia 
Kōtō auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen Fukagawa eta Jōtō auzoak elkartzean.

## Ondasun nabarmenak 
* Odaiba uharte artifiziala.
* Tomioka Hachiman santutegia.
* Tokioko Arte Garaikideko museoa.
* Yumenoshima negutegi botanikoa.

## Iruditegia 

Irudi:Great Harumi Bridge.jpg|Harumi zubia.
Irudi:Tokio20040612 2.jpg|Odaiba gauez.
Irudi:Tomioka Hachiman-gu 2008 August.jpg|Tomioka Hachiman santutegia.
Irudi:Museum of Contemporary Art Tokyo 2009.jpg|Tokioko Arte Garaikideko museoa.
Irudi:20030727 27 July 2003 Tokyo International Exhibition Center Big Sight Odaiba Tokyo Japan.jpg|Tokioko Erakustazoka.
Irudi:Yumenoshima Tropical Greenhouse Dome.jpg|Yumenoshima negutegi botanikoa.

## Kanpo estekak 
*  Bunkyō auzoko webgune ofiziala
Botere (argipena)

**Botere** hitzak zerbait egiteko ahalmena eta ahalmen hori duen entitateak adierazten ditu. Erabilera zenbait ditu:

* boterea, kontzeptu filosofiko moduan;
* boterea, kontzeptu soziologiko moduan;
* **botere politikoa** edo aginte politikoa;
* **botere publikoak** edo Estatua;
* **botere absolutua** edo absolutismoa;
* zientzia-fikzioan eta pseudozientzian, superboterea, gizakiaren aparteko ahalmena.

## Ikus, gainera 
* Agintea
Priapeia

[thumb|"[Priapori hel egitea".]]
***Priapeia*** (latinez, baita ere *Carmina priapea*) metrika desberdinetako larogei poema inguruko bilduma da. Priapo jainkoari eskainita daude. Antza, errima eta estiloa kontutan hartura, Augusto enperadorearen garaian konposatu ziren, ziur aski Mesalaren zirkulukoak. Mesalak, Erromako beste pertsonalitateen moduan, horrelako entretenimenduak izaten zituzten. Dena dela, bildumaren poema batzuk geroagokoak izan daitezke. Egilea ezezaguna da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Identidades.org (literatura heterodoxa: priapeos romanos)
* Priapeia: latinezko testuak
* Priapeia: latinezko testuak eta ingeleseko itzulpena
Donejakue

**Donejakue** honakoa izan daiteke:
* Jakue Zebedeorena, Donejakue Nagusia
* Jakue Alfeorena, Donejakue Gaztea
* Santiago de Compostela hiriaren izena.
* Donejakue bidea, erromesaldi bide garrantzitsua.
Alsodidae

**Alsodidae** igel familia bat da, Anuraren barruan sailkatua. Hego Amerika aurki daitezke.

## Generoak 
* *Alsodes* Bell, 1843
* *Eupsophus* Fitzinger, 1843
* *Limnomedusa* Fitzinger, 1843

## Kanpo estekak
Sumida-ku

Tokio hiriko 23 auzo berezi bat da. 2012ko erroldaren arabera Sumidako 13'75 km²-tan 240.733 biztanle zeuden, honek Tokioko auzoen artean dentsitate handienetakoa duela erakusten du, 17.507 biztanle/km².

## Geografia 
Tokio ipar-ekialdean izena ematen dion Sumida ibaiak banatzen du Taitōrengandik.

## Historia 
Sumida auzoa 1947ko martxoaren 15ean eratu zen Honjo eta Mukojima auzoak elkartzean.

## Ondasun nabarmenak 
* Tokyo Skytree
* Asahi Beer Hall
* Ryōgoku Kokugikan (sumo estadioa)
* Edo-Tokyo Museum

## Iruditegia 

Irudi:Tokyo Sky Tree 2012.JPG|Tokyo Skytree.
Irudi:Asahi beer01s3872.jpg|Asahi Beer Hall.
Irudi:Ryogoku Kokugikan Tsuriyane 05212006.jpg|Ryōgoku Kokugikan sumo estadioa.
Irudi:JRE-Sobu-Line-Sumidagawa-Bridge-01.jpg|Sumida ibaia.

## Kanpo estekak 
*  Sumida auzoko webgune ofiziala
Artziniegako Udal Liburutegia

**Artziniegako Udal Liburutegia** Elizako kantoiean dago. 1975 ean sortu zen. Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarea ren parte-hartzaile da.
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1975-14482, Artziniegako Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.
* http://www.katalogoak.euskadi.net/cgi-bin_q81a/abnetclop/O9498/ID5f055f03?ACC=101, Euskadiko Irakurketa Publikoko Sarearen katalogo bateratua.
2014ko Gamonalgo gatazka

thumb|300px
**2014ko Gamonalgo gatazka** 2014 urteko urtarrilean Burgosko Gamonal auzoan Burgosko Udalak egiteko asmoa zuen hiribide baten eraberritzeko lanak abiaraztean sortu zen gatazka izan zen. Auzoko bizilagunak eraberritzearen aurka azaldu ziren, auzoan beste lehentasunak zeudela etaeraberritze-proiektuan ustelkerian nahastutako enpresariak zeudela argudiatuz. 2014ko urtarrilaren 11an makinak lanean hastean, istilu larriak izan ziren proiektuaren aurka zeuden bizilagunen eta polizien artean, hainbat atxilotu eta zaurituekin; istiluek hurrengo egunetan jarraitu zuten, harik eta urtarrilaren 14an alkateak proiektua bertan behera utziko zuela adierazi zuenera arte. Urtarrilean 15ean eta 16an Madrilen ere protesta ekitaldiak eta istiluak izan ziren Gamonalgo bizilagunez elkartasunez. Gatazkak oihartzun zabala izan zuen Espainiako hedabideetan.

## Ondorioak 
2014ko inauterietan, Burgosko inauterietan etakideek euren bideo-adierazpenetan erabili ohi duten janzkerarekin mozorrotu, haiek burua estalita eta *Gamonal presoak, etxera* leloa eskutan zuten bi gazteei mozorroa kendu eta berea terrorismoaren gorazarre-delitua izan zitekeela ohartarazi zien.

## Kanpo estekak
Kanpezuko Udal Liburutegia

**Kanpezuko Udal Liburutegia** Debajo de las Casas kalean dago. Santikurutze Kanpezun. 1967 an sortu zen
## Kanpo estekak 
* http://www.boe.es/buscar/doc.php?id=BOE-A-1975-14482, Kanpezuko Udal Liburutegia sortzeko agindua, Espainiako Aldizkari Ofizialean argitaratua.