open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Unicorn Wars

***Unicorn Wars*** Alberto Vázquez zinegileak zuzendu eta idatzitako animazioko film antibelizista da, Galiziako eta Frantziako produktorek elkarlanean eginda. 2022ko urriaren 13an egin zen galegozko aurrestreinaldia Cantones Cines da Coruñan; eta urriaren 21ean estreinatzen da zinema aretoetan, galizierara bikoiztuta baita. Bilbon ere, Uniko ikusentzunezko ekoiztetxearen hirian, 2022ko urriaren 19an estreinatu da. 

## Sinopsia 
Baso baten jabetza norena den argitzeko, gerra zahar baten oihartzunekin, peluxeko hartz erlijiozaleak eta adarbakar ekologistak aurrez aurre borrokatzen dute. Baina istorioaren muinean, amaren maitasunaeskuratzeko bi anaia hartzek duten lehia agertzen da.   

## Ekoizpena 
Alberto Vázquez zuzendari galiziarrak hiru inspirazio nagusi zituela adierazi zuen film hau idaztean: Apocalipsis Now, Bambi eta Biblia. 

Annecy Animazioko Nazioarteko 45. Zinemaldiko "Work in Progress" panelean aurkeztu zen proiektua.  Film hau Abano Produóns SL, Uniko Estudio Creativo S.L., Unicorn Wars AIE, Autour de Minuit, Productions SARL eta Schmuby Productions SAS koprodukzio espainiarra eta frantsesa da. Eurimages-ek finantzatu zuen filma.

Grabazio originalaren gaztelaniazko ahotsak Jon Goiri, Jaione Insausti, Ramón Barea, Manu Heras, Gaizka Soria, Itxaso Quintana, Maribel Legarreta eta Kepa Cuetok eman zituzten, besteak beste.

## Irteera 
2022ko ekainaren 16an, Annecy 46.an Nazioarteko Animazio Zinemaldian aurkeztu zen filma,  jaialdiko lehiaketa ofizialaren zati gisa.  Estatu Batuetan estreinatuko du Fantstic Fest-en.  Barton Filmsek banatzen du filma, eta Espainiako zinemetan estreinatuko da 2022ko urriaren 21ean.  

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Trailer ofiziala ingelerazko azpiidatziekin: https://www.youtube.com/watch?v=G_I23TmiHMc
Kamakshi

**Kamakshi** jainkosa hindua da, batez ere India hegoaldean eta bereziki tamilen artean gurtua. Ekialdeko Indian, *Kamakhya* izenarekin ezagutzen da.  Eskualde batzuetan *Lalitambika* edo *Tripurasundari* izenez ere ezagutzen da.  

## Gurtza eta ohiturak 
Hasiera batean, Kamakshi jainkosa basati eta odolzaletzat hartzen zen, Shankara santuak otzan eta forma arin batean eraldatu omen zuena. Erritu brahmaniko hutsez gain, Kamakshi gurtzak elementu tantrikoak ere biltzen ditu. Kanchipuram hirian baita, bada Kamakshiren omenezko beste tenplu nagusi bat, Kamakshi Amman deritzona, eta honetan inspiraturik, Hamm hirian Alemanian, Sri-Kamadchi-Ampal-Tempel izeneko eraikuntza modernoa ere bai.

Kamakshi edertasunaren, lasaitasunaren eta bakearen adierazgarri da. Kamakshiren gurtzak ez du sakfriziorik edo penitentziarik eskatzen, bere irudiari maitasuna eta adeitasuna adierazi behar dio fededunak erritualean, eskaerak bete nahi izanez gero. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María Antinea

**Maria Antinea**, jaiotzaz **María Hueso Martínez** (Jaén, Espainia, 1915ko ekainaren 17a &ndash; Texas, Estatu Batuak, 1991ko uztailaren 30a) jaendar aktore, vedette, dantzari, kupletista eta tonadilla-kantaria izan zen,  bere ibilbidearen zati handi bat Argentinan eta Mexikon egin zuen. Antzerki Lirikoan eta Arbéu Antzokian aurkeztu zen, Espainiako arte folklorikoaren konpainiarekin, eta irrati-partaidetza batzuk egin zituen.

## Biografia 
### Gerratik alde 
1936tik Argentinan bizi izan zen urte askoan, Espainiako Gerra Zibiletik ihesi, irratia, zinema, antzerkia eta telebista eginez aktore, animatzaile libretista eta tokiko ekoizle gisa. 

Argentinan Enrique Kotliarenco ezagutu eta senarra eta enpresaburu izan zuen. 1955ean Alondra Maria Cristina alaba izan zuen, Estatu Batuetan bizi izan dena.  Felix semea lehen senarrarena da, Santanderreko Félix Rodríguez  toreatzaile espainiarra. Argentinan, gidoilari gisa, 1952an *La niña de fuego* filma idatzi zuen, Lolita Torresek eta Ricardo Passanok interpretatua.

### Irratia 
Argentinan Radio El Mundoko izar esklusiboa izan zen 1937an, Mapy Cortesekin batera. Gero Radio Splendiden izan zen.

### Antzerkia 
Miguel de Molina, Sarita Montiel, Marga Soler, Pedrito Rico eta Carmen Amaya bezalako aktoreekin hasi zen antzerkian. Argentinan antzerkian aritu zen Alfredo Barbieri, Tato Bores, Blanquita Amaro, Elina Colomer, Analia Gadé, Margarita Xirgu, Fernando Ochoa, Imperio Argentina, Mariano Mores, Tita Merello eta Virginia Luquerekin.

Chueca Antzokiko vedette bat izan zen Madrilen "Campúa Konpainiarekin" 30eko hamarkadan. Argentinako antzerkian Multiteatron (Blanca Podesta antzoki ohia) eta Avenida antzokian nabarmendu zen. Antzerki-konpainiako zuzendari gisa sei urte baino gehiagotan egin zuen lan, eta bereziki nabarmendu zen lan hauetan:

* *Cocorocococo*.
* *Estrellas en el Avenida* (1964), Angelillorekin, Gloria Montes, Santiago Bal, Alberto Anchart, Julio Sosa, Leopoldo Federico, Chelo Moran, Pedrito Rico, Lino Montes, Antonio Berdiales, Sol y Terremoto, Pilar Lebrón, Lino Montes, Manuel Benítez Carrasco eta Santiago González.
* *Flores silvestres*.
* *Amor brujo*.
* *España de mis amores*
* *Estampas regionales de la madre patria*.

## Filmografia 
* 1939: *Los pagarés de Mendieta*
* 1940: *Explosivo 008*
* 1945: *Las aventuras de Frijolito y Robustiana*
* 1950: *La doctora Castañuelas*
* 1950: *Vida de artistas*
* 1963: *La cigarra no es un bicho..........Maria, esposa de Serafin*

## Sariak eta aintzatespenak 
* APTRA enpresak Martín Fierro Sarietarako izendatu zuen Antinea, 1960ko showean emakumeek egindako lanagatik. Irabazlea Dorita Burgos aktore, animatzaile eta vedettea izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Audioa: María Antinea: La Morena de Mi Copla (Letra eta Bertsio orijinala)
Mecha Ortiz

**Mecha Ortiz**, jaiotzaz **María Mercedes Varela Nimo Domínguez Castro** (Buenos Aires, Argentina, 1900eko irailaren 24a - ib., 1987ko urriaren 20a) argentinar aktorea eta abeslaria izan zen. Argentinako zinema nazionalaren urrezko garaiko irudi garrantzitsuenetako bat izan zen. 1940ko eta 1950eko hamarkadetan finkatu zen. Eta, gainera, "'Argentinako Greta Garbo'" izena ere eman zioten jarduteko orduan zuen izaeragatik.

## Telebista 
* 1956: *Larunbateko antzerkia*.

## Sariak eta aintzatespenak 
* *El canto del cisne* lanarekin Emakumezko Aktore Onenarentzako Condor de Plata saria irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orfilia Rico

**Orfilia Rico** (Montevideo, Uruguai, 1871ko apirilaren 5a &ndash; Buenos Aires, 1936ko urriaren 10a) uruguaiar aktorea izan zen. Batez ere antzerkian lan egin zuen. Ibilbide artistiko handia egin zuen Argentinan.

## Biografia 
### Hasiera 
Aktore familia batean jaio zen. 5 urterekin egin zuen debuta Montevideoko Cibils Antzokian Eusebio Blascoren *El pañuelo blanco* izeneko lanean, Sociedad Romea taldearekin, eta ama eta ahizparekin batera.  Uruguai eta Argentinan zehar ibiltzen ziren. Antzerki lan horietan ikasi zuen Orfilia Ricok bere izaera handiko pertsonaiak egiten, hau da, artista dramatikoa izaten.

### Izaera 
Klase ertaineko emakume bizia zen, sendoa eta indartsua. Oholtzan naturala zen eta testua ikasteko erraztasuna zuen.

1901ean Jeronimo Podestá Montevideora heldu zenean, bere taldean sartu eta arrakasta handia izaten hasi zen. Enrique de Maríaren *Bohemia Criolla* lanarekin aurkeztu zen Buenos Aireseko Rivadabia antzokian.

1908an Laferrère-ren lan onenean parte hartu zuen *Las del barranco,* ospe handia lortu zuen eta handik aurrera lan handiak egin zituen, berarentzat espreski egindako paperak egiteko aukera izan baitzuen.

## Filmografia 
Zineman egindako lanak hauexek dira:
* 1916, *Hasta después de muerta,* Ernesto Gunche eta Eduardo Martínez de la Perak zuzendua.
* 1915, *Nobleza gaucha,* Ernesto Gunche, Eduardo Martínez de la Pera eta Humberto Cairok zuzendua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Orfilia Ricori buruzko informazioa zinema nazionaleko gunean.
Poltergeist (planeta)

**Poltergeist** (**PSR B1257+12 c** ere deitua) exoplaneta bat da. Lich pulsarraren (PSR B1257+12) inguruan orbitatzen du, gutxi gorabehera Lurretik 2.315 argi-urteko distantziara, Virgo konstelazioan. Pulsar planeta Lurra baino lau aldiz masiboagoa da. c planetak eta d planetak masa oso antzekoak dituztenez (baita inguruko orbitak ere), perturbazio neurgarriak eragiten ditu besteen orbitetan. Espero zitekeen bezala, hautemandako perturbazioek baieztatu zuten planetak errealak zirela. Bi planeten masa zehatzak eta haien inklinazioa planeten arteko interferentzia-kopurua kalkulatuz neurtu ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Don Pimpón

**Don Pimpón** *Barrio Sésamo*ko pertsonaia da, Alfonso Vallejo aktoreak interpretatua. 1980ko hamarkadako espainiar bertsioan Espinete edo Txema okina bezalako pertsonaiekin agertzen zen.

Jende askok uste du hontz bat irudikatzen zuela, baina pertsonaiaren diseinua Vallejoren beraren itxuran oinarritzen zen, aktoreak dioen bezala.

Serieko pertsonaia bidaiaria zen. Bere lagunarekin, Kapurthala maisuarekin, mundu osoan zehar abenturak hasi eta auzora itzultzen zen, modu hezigarrian azaltzera.

Bakarlari gisa kantatu zuen abesti bakarra "*La canción de Don Pimpón*" izan zen.

Barrio Sésamoko pertsonaiak Jim Hensonen lantegietan sortzen ziren, eta Reyes anaiek mantendu zituzten, *Electroduendes*, *La bola de cristal* eta *Los Muñegotes* ere sortu zituztenak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Courrier de Bayonne et de la péninsule

***Le Courrier de Bayonne et de la péninsule*** Lapurdiko lehen egunkari politikoa izan zen. Baionan, 1829ko urriaren 3an sortu zen. Ideologikoki oposiziokoa zen, liberala hain zuzen. Izenak berak erakusten duen bezala, mugaz beste aldean zer pasatzen zen ere aipatu nahi zuen. Honen lehen arduradun: Martial Allemand Lavigerie, Afrikako Misiolariak (Aita Zuriak) erakundea sortu behar zuen kardinalearen aitona. Inprimatzailea Lamaignière zen eta bi astean behin plazaratzen zen. 

Egunkari politiko, literario, komertziala, itsas egunkari, iragarki judizial eta iritzi ezberdinen publikazio gisa iragartzen zen.

Egunkari hori 1830ean desagertu zen baina, aldaketekin eta mantxeta desberdinekin, *Le Courrier* izeneko egunkariek 1960ra arte iraun zuten; horrela, 1952ko apirilaren 4an, *Le Courrier de Bayonne* egunkaria plazaratu zen.
Beste bi jarraitu zuten hasiera batean bere ibilbidea: *Sentinelle de Bayonne et Sentinelle des Pyrénées* (1831-1848) eta ''L'Eclaireur des Pyrénées* (1848-1851).

Hedabide honekin, beraz, *Le Courrier* egunkarien tradizio luzea hasten zen, 1940 arte Lapurdin eragin handia izan behar zuen  mantxeta. 

## Bibliografia 
* Daranatz, J. B.: «Le Centenaire du "Courrier de Bayonne"» , *Bulletin de la Societé des Sciencies, Lettres, Arts et d'Etudes Régionales de Bayonne*, 1929 (282-338 or.).
* Edouard Duceré: *Dictionnaire historique de Bayonne*, 2 liburuki, Baiona, 1911-1915.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Le Courrier de Bayonne*

## Kanpo estekak 
* :*Le Courrier de Bayonne'' Auñamendi Entziklopedian.
* :Egunkaria Frantziako Liburutegi Nazionalean.
Camila Mendes

**Camila Carraro Mendes** (Charlottesville (Virginia), 1994ko ekainaren 29a) Estatu Batuetako aktorea da. Famatua egin zan *Riverdale* telesailean parte hartu zuelako Veronika Lodge interpretatuz. Hainbat hizkuntza hitz egiteko gai da, baina gehien hitz egiten duena ingelesa eta portuguesa da.

## Biografia 
Camila Mendez 1994ko ekainaren 29an jaio zen, Charlottesvillen, Virginian.

Bere gurasoak Brasilgoak dira, Gisele Mendes (hegazkineko laguntzailea) dala eta Victor Mendes (enpresaburua)  Camila 16 aldiz lekualdatu da, baina bere haurtzaroa Floridan igaro zuen, eta American Heritage Schoolean ikasi zuen, Plantation-en (Florida). Ahizpa bat dauka eta txikitatik dantzak prestatzen zituzten bere gurasoei erakusteko. Eskolan zegoenean, hainbat antzezlanetan parte hartu zuen, baina gero bere amak beste ikastetxe batera aldatu zuen ikasteko eta gehiago hobetzeko. 2016. urtean, New York University Tisch of Arts-ean ikasi zuen. Han Maggie Rogers-en laguna egin zen eta bere bideoklipean agertu zen. Elikadura-portaeraren nahasmendu batzuk izan ditu, baina laguntzari esker konpondu ditu.

Aktore bezala izan zuen lehen benetako lana IKEAko iragarki batean izan zen.

2016. urtean, Veronica Lodgeren papera eman zioten. Camila 2017. urtean Women’s Health aldizkarian agertu zen. Bere hasierako lanetako bat eta arrakasta handiena eman ziona *The New Romantic* izan zen.

Hainbat arazo izan ditu filmak egiterakoan brasildarra izateagaitik. 2018. urteko martxoan, Camila *The Perfect Date* filmeko aktore-taldera batu zen, aktore hauekin: Laura Marano, Noah Centineo eta Matt Walsh. 2022. urtean *Go Revenge* pelikula egin zuen Maya Hawkegaz batera eta, gainera, *Riverdale* telesailaren denboraldi berriak ere egiten ari da.

## Bitxikeriak 
Twittereko jarratzaileek pentsatzen zuten bere erabiltzaile izena Camila Cabello eta Shawn Mendes abeslari bikotearen jarraitzaile-kontu bat zela.

Camilaren talentu sekretu bat da ahots barregariak interpretatzeko gai dela.
## Pelikulak eta filmografiak 
## Sariak eta nominazioak 
* 2017.urtean Teen Choice Awardseko saria irabazi zuen Riverdaleri esker.
* 2018.urtean MTV Movie & TV Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdaleri esker
* 2018.urtean People’s Choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdaleri esker.
* 2018.urtean Teen choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdaleri esker.
* 2019.urtean People’s Choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdale telesailari esker.
* 2019.urtean Teen Choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdaleri esker.
* 2020.urtean People’s Choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Dangerous Lies filmagatik.
* 2021.urtean Kids’ Choice Awardseko sarirako izendatua izan zen Riverdaleri esker.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mekanika estatistiko

[link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6d/Translational_motion.gif|thumb|300x300px|[Gas monoatomiko baten tenperatura molekulek mugitzean duten batez besteko energia zinetikoarekin lotutako neurria da. Fisi*k*a estatistiko klasikoaren arabera, molekularen ener*g*ia hau da: gkT/2 (*g* askatasun-gradu kopurua da, *k* Boltzmann-en konstantea eta *T* tenperatura absolutua.]]
**Mekanika estatistikoa** fisikaren adar bat da, eta, probabilitatearen teoriaren bidez, sistema fisiko makroskopikoen portaera deduzitu dezake. Sistema horiek osagai baliokideen kopuru estatistikoki esanguratsu batek osatzen ditu, sistema horiek osatzen dituzten elementu edo *partikulei* eta haien elkarreraginei buruzko zenbait hipotesitatik abiatuta.

Sistema makroskopikoak dira Avogadroren konstantetik gertu dagoen partikula kopuru bat dutenak. Partikula horien balioa, gutxi gorabehera 10^{23} da, ikaragarri handia, eta, beraz, sistema horien tamaina  gizakiaren eguneroko eskalakoa izan daiteke , nahiz eta partikula bakoitzaren tamainaren eskala atomikokoa izan. Sistema makroskopiko baten adibide bat, adibidez, baso bat ur litzateke.

Sistema horiek aztertzeko teknika estatistikoak erabiltzeak duen garrantzia honetan datza: hain sistema handiak direnez, ezinezkoa da partikula bakoitzaren egoera fisikoa erregistratzea eta mekanikaren legeen bidez sistemaren portaera iragartzea, are gehiago, sistema erreal bati buruzko hainbeste informazio ezagutzea ezinezkoa dela.

Mekanika estatistikoaren baliagarritasuna da sistemen portaera mikroskopikoa haien portaera makroskopiko edo kolektiboarekin lotzea, halako moldez non, baten portaera ezagututa, bestearen portaeraren xehetasunak jakin baitaitezke. Eremu estokastiko ugari deskribatzeko aukera ematen du, hala nola erreakzio nuklearrak; sistema biologikoak, kimikoak, neurologikoak, besteak beste.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Landau, L.D.; Lifshitz, E. M. (1980). Statistical Physics. Pergamon Press Ltd. 0-08-023039-3. 

* Pathria R. K. (2001). Statistical Mechanics. Butterworth Heinemann. 0 7506 2469 8. 

## Ikus, gainera 
* Ludwig Boltzmann
* entropia
* makroskopiko
* termodinamika
Cesare Lombroso

**Cesare Lombroso** (Verona, 1835eko azaroaren 6a - Turin, 1909ko urriaren 19a) italiar kriminologo, frenologo, sendagile eta Italiako kriminologia positibistako eskolaren sortzailea izan zen.

Ezechia Marco Lombroso izeneko familia judu batean jaio zen. Hizkuntzalaritza, literatura eta arkeologia ikasi zituen Viena, Padua eta Parisko unibertsitateetan, eta medikuntzan graduatu zen Paviako Unibertsitatean. Zirujau hasi zen armadan, eta 1871n Pesaroko eroetxea zuzendu ondoren, auzitegiko medikuntzako eta higieneko irakasle izendatu zuten Turinen 1878an.

Baztertu egin zuen eskola klasikoa, krimena gizakiaren ezaugarria dela zioena. Proposatu zuen kriminalitatea heredatu egiten zela eta kriminala identifika zitekeela bere akats fisikoengatik. Antropologia kriminalaren teoria honetarako fisiognomia, endekapenaren teoria, psikiatria eta darwinismo sozialaren kontzeptuak erabili zituen.

Jenioa eromenari utzi zaiola ere uste zuen, eta Errusiara bidaiatu zuen Lev Tolstoi aurkitzeko eta teoria garatu ahal izateko.

## Lanak 
* 1859 &nbsp;*Ricerche sul cretinismo in Lombardia*
* 1864 &nbsp;*Genio e follia*
* 1865 &nbsp;*Studi clinici sulle mallatie mentali*
* 1871 &nbsp;''L'uomo bianco e l'uomo di colore* 
* 1873 &nbsp;*Sulla microcefala e sul cretinismo con applicazione alla medicina legale*
* 1876 &nbsp;*L'uomo delinquente*
* 1879 &nbsp;*Considerazioni al processo Giovanni Passannante*
* 1881 &nbsp;*L'amore nel suicidio e nel delitto*
* 1888 &nbsp;*L'uomo di genio in rapporto alla psichiatria* 
* 1890 &nbsp;*Sulla medicina legale del cadavere* (second edition)
* 1891 &nbsp;*Palimsesti del carcere*
* 1892 &nbsp;*Trattato della pellagra*
* 1893 *La Donna Delinquente: La prostituta e la donna normale'' (Co-authored with Lombroso's son-in-law Guglielmo Ferrero).
* 1894 &nbsp;*Le più recenti scoperte ed applicazioni della psichiatria ed antropologia criminale*
* 1894 &nbsp;*Gli anarchici*
* 1894 &nbsp;''L'antisemitismo e le scienze moderne*
* 1897 &nbsp;*Genio e degenerazione*
* 1898 &nbsp;*Les Conquêtes récentes de la psychiatrie*
* 1899 &nbsp;*Le crime; causes et remédes* 
* 1900 &nbsp;*Lezioni de medicina legale*
* 1902 &nbsp;*Delitti vecchi e delitti nuovi*
* 1909 &nbsp;*Ricerche sui fenomeni ipnotici e spiritici''

## Kanpo estekak
Dinamo San Juan CF

**Dinamo San Juan Club de Futbol** Santurtziko futbol taldea da, San Juan auzokoa. 

Azken urteetan Bizkaiko Ohorezko mailan ari da eta 2021-22 denboraldian aurrenekoz herriko talde nagusia den CD Santurtziren aurretik gelditu zen ligan.

## Azken denboraldietako emaitzak 
## Kanpo estekak
Amalgama (kimika)

link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Amalgam_-_Safina_02.jpg/220px-Amalgam_-_Safina_02.jpg|thumb|Zilarrezko amalgama
**Amalgama** merkurio-aleazio bat da beste metal batekin. Likidoa, pasta biguna edo solidoa izan daiteke, merkurio-proportzioaren arabera. Aleazio horiek lotura metalikoaren bidez eratzen dira, eroapen-elektroien erakarpen elektrostatikoko indarrarekin lan eginez, karga positiboa duten ioi metaliko guztiak kristalezko sare-egitura batean lotzeko. Ia metal guztiek amalgamak eratu ditzakete merkurioarekin, eta salbuespen nabarmenak burdina, platinoa, tungstenoa eta tantalioa dira. Zilar-merkurio amalgamak garrantzitsuak dira odontologian, eta urre-merkurio amalgama mineralaren urrea erauzteko erabiltzen da. Odontologiak merkurio-aleazioak erabili ditu zilarra, kobrea, indioa, eztainua eta zinka bezalako metalekin.

## Ezaugarriak 
Amalgamak honelakoak izan daitezke:

* *Likidoak*, merkurioa nagusi denean
* *Solidoak*, lotuta dagoen metala baino kantitate txikiagoan dagoenean

Denak zuriak eta distiratsuak dira eta kristaliza daitezke. Airean daudelarik, metal oxidagarriz osatutakoak oso azkar aldatzen dira; beroak guztiak deskonposatu eta merkurioa lurruntzen du, eta horrek pozoitzea eragin dezake izaki bizidun gehienetan. Azido nitrikoak amalgama guztien gainean bero gozo baten bidez egiten du lan; batzuetan, merkurioa disolbatu egiten du harekin lotuta dauden metalekin; beste batzuetan, oxido-egoeran oxidatu eta banandu egiten ditu, eta, azkenik, azido horrek aldaezin dituenekin alderatuta, merkurioa azido nitrikoan disolbatzen da, eta azido hori protoonitrato edo deutonitrato azidoaren egoerara pasatzen da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Prandtl, W.: *Humphry Davy, Jöns Jacob Berzelius, zwei führende Chemiker aus der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts*. Wissenschaftliche Verlagsgesellschaft, Stuttgart, 1948
* Hofmann, H., Jander, G.: *Qualitative Analyse*, 1972, Walter de Gruyter, 
* *Diccionario de materia mercantil, industrial y agrícola*, José Oriol Ronquillo, 1851
Adrián Celador

**Adrián Celador Ponga** (Bilbo, 1996ko urtarrilaren 30a) Euskal Herriko futbolaria da, Athletic eta Danok Bateko harrobietan hezia. Atzelari edota erdilari lanetan aritu daiteke.

## Ibilbidea 
*2022ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Lepiota magnispora

***Lepiota magnispora*** (*Lepiota ventriosospora*) *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da. Beste *Lepiota* txiki guztiak bezala, toxikoa dela susmatzen da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 8 cm bitarteko diametrokoa. Koniko-kanpai formakoa, erpinean biribildua, gero zabaldu egiten da, baina  inoiz guztiz ireki gabe. Okre koloreko ezkaten gainean dekorazio horia du ezaugarri. Erdian leuna da, marroi-okre kolorekoa. Ertza lihazki antzeko batez estalia dago.

**Orriak:** Libreak, zuriak, nahiko estu.

Orri libreak: Oinera hurbiltzen diren orriak, baina ukitzen ez diotenak.

**Hanka:** Kapelarekin konparatuta luzanga. Horixka-okre zurbil kolorekoa eta bilo antzeko batez estalia, horixka beheko aldean. Zilindrikoa, baina ez zuzena, eraztun oso iheskorra.

**Haragia:** Zurixka, samurra, zapore gozo samarra du eta usaina ez du atsegina.

**Etimologia:** *Lepiota* hitza grezierazko "lepis" "lepistós" hitzetatik eta "oús" eta "otós ear" hitzetatik dator, kapela esan nahi duena. Ezkatadun kapela duen onddoa. *Ventriosospora* epitetoa latinetik dator, sabela esan nahi duen "venter" hitzetik eta "spora" hitzetik. Esporen formagatik.

## Jangarritasuna 
*Lepiota* txiki guztiak bezala susmagarria.

### Nahasketa arriskua 
*Lepiota clypeolaria* delakoarekin, honek errezel zurixka-marroixka kolorekoa du, ez horixka. *Lepiota hetieri* ere oso antzekoa da, honek kolore zuriagoa du eta oso modu ikusgarrian apaindua dago.

## Sasoia eta lekua 
Uda bukaeratik udazkenera, koniferoen basoetan. 

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Kanada, Alaska, Mexiko, Europa, Islandia, Errusia, Txina, Taiwan, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michiko

jaioa (Tokio,1934ko urriaren 20a) Japoniako enperatriz ezkontidea izan zen 1989tik 2009ra. Akihito enperadorearen emaztea da eta Naruhito enperadorearen ama.

Akihitorekin ezkondu zen printze oinordekoa zenean, eta Japoniako familia inperialeko kidearekin ezkondu zen lehen plebeioa izan zen. Senar-emazteek hiru seme-alaba dituzte:
* Naruhito
* Fumihito, printze oinordekoa
* Sayako printzesa.
Nury Montsé

[thumb|260px|Ezkerretik eskuinera: [Zully Moreno, Mirtha Legrand, Nury Montsé eta Silvana Roth,  *Los martes, orquídeas* filmean, 1941]]
**Nury Montsé**, jaiotzaz **María Montserrat Julià** (Katalunia, Espainia; 1917ko abenduaren 25a – Buenos Aires, Argentina, 1971ko abenduaren 26a) Argentinako soinu-zinemaren urrezko garaia deiturikoaren lehen aktoreetako bat izan zen.

## Ibilbide artistikoa 
### Hasiera 
Jatorri katalanekoa, Argentinan bizi izan zen oso txikitatik, Musika eta Arte Eszenikoko Kontserbatorio Nazionalean jardun zuen eta antzerkian hasi zen Florencio Parravicinirekin. Pantaila handian debuta egin zuen *Don Quijote del altillo* (1936) filmean zuzendu zuen Manuel Romero aldizkari-antzerkiko aitzindarietako batekin eta Luis Sandrinirekin partekatu zuen karteldegia. 1930eko hamarkadan Lucas Demare, Luis César Amadori, Paquito Busto, Olinda Bozán, Elena Lucena, Rafael Carret, Alicia Barrié, Tilda Thamar, Malisa Zini, Fanny Navarro, Mecha López, Delia Garcés, Alicia Vignoli, Elsa O´Connor, Silvana Roth, Alita Román. 

### Urrezko hamarkada 
1940ko hamarkada izan zen zinemaren urrezko hamarkadaren hasierarekin batera, herritar abestiekin izarrei musika-generoko filmetan lagundu zien, hala nola Libertad Lamarque, Elvira Quiroga, Oscar Valicelli, Niní Marshall, Pepe Iglesias "El Zorro" irratian, eta, besteak beste, Francisco Álvarez, Pablo Palitos, Enrique Serrano, Gogó Andreu, Pepe Arias, Benita Puértolas; Poliziako beltzak, hala nola Sebastián Chiola, Mecha Ortiz, Homero Cárpena, Narciso Ibáñez Menta. Telefono zuriko komediak Ángel Magaña, Mirtha Legrand, Juan Carlos Thorry, Zully Moreno, María Duval, Osvaldo Miranda, Susana Campos.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Nury Montsé en Internet Movie Database (en inglés).
* Belaunaldiak.com Nury Montsé
Inmersiones

**Inmersiones** Euskal Herriko Artista Hasiberrien Biltzarra da. 2008tik urtero egin izan den ekintzen sorta eta bilkura bat da, asmotzat hartuz artista gazteen proposamen berrienak sustatzea. Urtero, gai jakin bat hartzen dute ardatz, eta hainbat ekintzatan banatzen da. Abenduan egin ohi da. Biltzarrak Inmersiones Kultura Elkartea du bultzatzaile, eta Gasteizko Parte Zaharrean du egoitza nagusia. 

2014. urtetik, Biltzarrak erabaki zuen kanpoko arte-arduradun edo komisario bat izendatzea, bere planteamendu eta ikuspegia proiekta zezan, eta proiektua aberastu. 2015. urtetik, gainera, izen bat zuten artistak gonbidatzen hasi ziren, Biltzarraren profila igotzeko, hasiberriek nazioarteko ospea zuten artistekin elkartzeko eta, beren ibilbide profesionalaz, beste parte-hartzaileen motibazioa pizteko. Cristina Arrazola-Oñate da Inmersiones elkarte sustatzaileko lehendakaria, Arturo/fito Rodriguez aritu izan da batzuetan komisario lanetan, baina 2022an Haria kolektiboa aritu zen lan horretan: Laura Diez, Iker Fidalgo, eta Irati Irulegi. 

2016ko ekainean, Inmersiones biltzarretik Zas kultur ekimen proiektua abiatu zen, eta orduantxe inauguratu zuten beren espazio irekia Gasteizko Parte Zaharrean, Inmersionesi jarraikortasuna emateko asmoz. Gero eta gehiago, Euskal Herriko arte garaikidearekin zerikusia duten kultura eragileen arteko loturak sustatzen dituen topaketa bihurtu da. Urtero, argitalpen bat plazaratzen dute Inmersiones bakoitzeko partaidetzak, gogoetak eta irudiak bertan biltzeko.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Artium Museoa
* Arte garaikidea Euskal Herrian

## Kanpo estekak 
* Inmersionesen webgunea
* Zas Gasteizko kultura klusterra
Kamakshi Amman tenplua

**Kamakshi Amman tenplua** Kamakshi jainkosari eskainitako tenplu hindua da, Shaktismo korronteko gurtzarako toki bat. Kanchipuram hiri historikoan dago, Tamil Nadu (India) estatuan. Pallava dinastiaren garaian eraiki zen, hiria haien hiriburu zenean, baina 21. mendean eraikin eta egitura eraberrituak nabarmentzenndira bertan. 

Tenplu hau, Maduraiko Meenakshi tenpluarekin eta Thiruvanaikavalgo Akilandeswari tenpluarekin batera Tamil Naduko emakumezko jainkosen gurtzarako gune garrantzitsuak dira. Kanchipurameko tenplu honetan inspiraturik, Hamm hirian Alemanian, Sri-Kamadchi-Ampal-Tempel izeneko eraikuntza modernoa esistitzen da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Kanchi_Kamakshi_Temple_6.jpg|Tenpluko putzua.
Fitxategi:Kamakshi Amman Temple - old temple building, Kanchipuram.jpg|Pallava garaiko egitura zaharrenak.
Fitxategi:Kanchi_Kamakshi_Temple_3.jpg|Tenpluko gopuram edo dorreetarik bi.
Fitxategi:Kamakshi Amman Temple 3.jpg|Sarrera nagusiko gopurama, gauez.
Fitxategi:Hamm-Tempel-Farbgestaltung2014-11-02-13-07.jpg|Alemaniako Hamm hiriko Sri-Kamadchi-Ampal-Tempel, Kanchipuramekoan inspiratua.

## Kanpo estekak
Claudio Ranieri

**Claudio Ranieri** (Erroma, 1951ko urriaren 20a) italiar futbolari ohia eta entrenatzailea da.

1973 eta 1986 artean Italiako AS Roma, Catanzaro, Catania eta Palermo FC taldeetan jokatu zuen.

Ondoren, Italiako, Espainiako, Frantziako eta Ingalaterrako klubetako entrenatzailea izan zen. Bere arrakastarik handiena Leicesterrekin lortutako liga ingelesa izan zen, taldearen historiako lehena.

## Entrenatzailearen palmaresa 
**Cagliari**
* C1 seriea: 1988–89
* C serieko kopa: 1988–89
* B seriera igotzea

**Fiorentina**
* B seriea: 1993–94
* Italiako futbol kopa: 1995–96
* Italiako futbol superkopa: 1996

**Valencia**
* Futboleko Espainiako Errege Kopa: 1998–99
* UEFA Intertoto Cup: 1998
* Europako superkopa: 2004

**Monaco**
* Ligue 2: 2012–13

**Leicester City**
* Premier League: 2015–16

## Kanpo estekak
George W. Sears

**George Washington Sears** (1821eko abenduaren 2a - 1890eko maiatzaren 1a), estatubatuar kontserbazionista eta idazle bat izan zen. 

*Forest and Stream* aldizkarian idazteaz gain **Nessmuk** ezizenez kontakizun laburrak idatzi eta Nessmuk labana delakoa ere diseinatu zuen. Kanoa kiroleko antziretako jarduera ere bultzatu zuen.
Japoniar pinu beltz

**Japoniar pinu beltza** (*Pinus thunbergii*) *Pinaceae* familiako espezie bat da. Izenak dioen bezala, jatorria Japonian du (Kyushu, Shikoku eta Honshu uharteetan, baina ez Hokkaidōn) eta Hego Korean ere bai.  Japonierazko izena: クロマツ (黒松) *kuro-matsu*, hau da, "pinu beltza".

## Ezaugarriak
Pinu beltz japoniarra 40 m garai izan daiteke, baina oso gutxitan iristen da tamaina horretara bere hedadura eremutik kanpo.

Azikulak biren faszikuluetan daude, oinarrian zorro zuri bat dutela, 7-12 cm luze. kono femeninoak 4-7 cm luze dira, ezkatadunak. Ezkaten muturrean punta txikiak dituzte, eta bi urte behar dituzte heltzeko. Kono maskulinoek 1-2 cm luze dira 12-20ko mazizoetan, udaberriko puntetan.

Azala grisa da zuhaitz gazteetan eta adar txikietan, beltza eta zilarkara izaten da adar handiagoetan eta enborrean, eta nahiko lodi bihurtzen da enbor zaharragoetan.

## Erabilera
Kutsadurari eta gatzari aurre egiteko hau denez, hirietan eta itsasaldean landatzen da. Japonian maiz darabilte lorategietan, bai Niwaki bezala, bai itxura eman gabea, zuhaitz nagusi bihurtuz. Enbor eta adarrei gaztetatik itxura ematen zaie, ikusteko dotore eta interesgarri izan daitezen. Bonsaien gai klasikoetako bat da, eta pazientzia handia eskatzen du urte askotan ondo entrenatzeko.

## Irudiak

File:Japanese Black Pine in Ichikawa Chiba.jpg|Pinu txikia, Ichikawa (Chiba)
File:Bark of Pinus thunbergii.jpg|Enborra
File:Thunderhead Japanese Black Pine.JPG|Pinus thunbergii var. Thunderhead
File:黑松 Pinus thunbergii 20211007185113 05.jpg|Xehetasuna, Taiwan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
I Wanna Hold Your Hand (filma)

***I Wanna Hold Your Hand*** (euskaraz *Zure Eskua Heldu Nahi Dut*), 1978ko Robert Zemeckis estatubatuarrak zuzendutako komedia film bat da. Nancy Allen, Bobby Di Cicco, Marc McClure, Susan Kendall Newman, Theresa Saldana eta Wendie Jo Sperber aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1964, The Beatles musika taldea New York hirira kontzertu batzuj eskeintzeko iritsi berri da. New Jerseyko sei gazte horretaz jakitun taldekideak ostatu hartu duten hotelera joango dira. 

## Aktoreak 
*Nancy Allen: Pam Mitchell
*Bobby Di Cicco: Tony Smerko
*Marc McClure: Larry Dubois
*Susan Kendall Newman: Janis Goldman
*Theresa Saldana: Grace Corrigan
*Wendie Jo Sperber: Rosie Petrofsky
*Eddie Deezen: Richard "Ringo" Klaus
*Christian Juttner: Peter Plimpton
*Will Jordan: Ed Sullivan
*Richard Singer: George Harrisonen ahotsa
*Read Morgan: Peterren aita
*Claude Earl Jones: Al
*James Houghton: Eddie
*James Hewitson: Neil
*Dick Miller: Brenner sarjentua
*Kristine DeBell: Cindy iruzurgilea
*Mary Hudson: Jendetzako neska
*Murray the K: Bere burua antzeztuz
*Leslie Hoffman: Wendie Jo Sperberren doblea

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Beatriz Matar

**Beatriz Matar** (Buenos Aires, Argentina, 1954ko irailaren 30a) argentinar antzezlea da, zinema- eta antzerki-aktorea, antzerki-irakaslea, -zuzendaria eta -idazlea. Batez ere antzerki munduan aritzen da.

## Artearekiko harremana 
Arte Dramatikoko Eskola Nazionalean ikasi zuen, eta bertan Juan Carlos Gené eta Augusto Fernandes mailako aktoreekin batera prestatu zen. Geroago, irakasle izan zen. Paper laburrak izan zituen zenbait filmetan, eta *Pajarito Gómez -una vida feliz-* (1965) filmean nabaritu zen. Film horretan egindako emanaldiagatik, aktore onenaren Cóndor de Plata saria jaso zuen.

Ondoren, antzerkirantz jo zuen, interpretea, egilea eta zuzendaria izateko.

Aktore lanetan aritu zen, besteak beste, Noel Cowarden *Lo que no fue*, Harold Pinterren *El Sirviente* eta Antón Txekhoven testuei buruzko *El Reino de las Mujeres*, Zuzendu zituen lanen artean, San Martin Antzoki Orokorrean Molièreren *Tartufo*, eta Argentinako Elkarte Hebraikoaren aretoan *Miserias y terrores del Tercer Reich*.

2003an Picadilly aretoan *Como en un Tango* lana zuzendu zuen Maria Florentino eta Ruben Stellarekin. Hurrengo urtean  *Me muero por ella* zuzendu zuen Edgardo Nievas eta Katia Alemannekin eta zuzendari eta egile gisa San Martin Antzoki Orokorrean *La traición del recuerdo* Luisa Kuliokekin. Zuzendu zuen beste lanetako bat Herriko Antzokian Elisa Fernández Navarroren *Las mujeres siempre son* izan zen.

## Antzezlanen idazlea 
Hogei antzezlan baino gehiago idatzi zituen; *La situación erótica* Madrilgo Liberarte aretoan estreinatu zen 1998an eta 2003an *La amante de Lawrence* lanarekin. Bestalde, *Los helicópteros no existen* UNICEFek nerabeentzat interesgarritzat jotzen du. 2004an estreinatu zuen Areto Multiteatroan *Los nietos nos miran* Juana Rottembergena antzerki-bertsioa, Graciela Dufau eta Hugo Urquijoren zuzendaritzapean. Bere Molière-ren *Las preciosas ridículas*  bertsioa, *Más ridículas que preciosas* izan zen egokitutako izenburua, ikasle ohi batzuen antzerki-tailerretako idatzi zuena, Alejandro Velazco-ren zuzendaritzapean antzeztu zuten Boedo XXI antzokian.

1994tik 1996ra bitartean, María Herminia Avellanedak zuzendutako *Alta Comedia* telebista-ziklorako gidoiak idatzi zituen.

*La tarea de ser actor* (1997) ere idatzi zuen, antzerki-irakasle gisa izandako esperientzia, filmetarako abestiak eta hainbat gairi buruzko kazetaritza-artikuluak azaltzeko.

## Idatzi zituen antzezlanak 
## Zuzendu zituen ikuskizunak 
## Filmografia 
; Aktore

## Telebista 
## Telebistako zuzendaria 
* *La única noche (Serie) (1985)*

## Telebistarako egokitzapena 
* Alta comedia (Seriea) Atala Como una rosa blanca (1996)

## Sariak eta aintzatespenak 
* *Pajarito Gómez -una vida feliz-* (1965) filmean nabaritu zen. Film horretan egindako emanaldiagatik, aktore onenaren Cóndor de Plata saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Beatriz Matarri buruzko informazioa Internet Movie Data Base-n
* Beatriz Matarri buruzko informazioa zinema nazionalaren gunean
* Beatriz Matarri buruzko informazioa antzerki-aukeran
Lovainako udaletxea

**Lovainako udaletxea**, Belgika, (nederlanderaz: Stadhuis) Grote Markt-en (Plaza Nagusia) dagoen eraikin historikoa da, San Pedro eliza monumentalaren parean. Estilo brabantar gotiko berantiarrean eraiki zen, 1439 eta 1469 artean, arkitektura apainduarekin.

Udaletxeak erliki arkitektoniko baten itxura du, hiru solairuko fatxada duena, Grote Markt-etik ikusten diren hiru aurpegietan leiho gotikoz hornitua. Haren gainean teilatu aldapatsu bat altxatzen da lau mailatako txapitulekin jositakoa. Teilatuaren ertzetan sei dorre oktogonal daude, argia pasatzen uzten duten txapitel saredunek errematatuta.

Estatua mordoa fatxada osoan banatuta, baldakidun nitxoetan. Estatuei eusten dieten mentsulak Bibliako eszenekin zizelkatuta daude. Nitxoak eta apalak eraikin osoarekin eraiki baziren ere, 236 estatuak 1850. urtekoak dira. Lehenengo solairuan kokatutakoek hiriaren historiako pertsonaia garrantzitsuak irudikatzen dituzte, bigarrenean daudenak zaindariak eta pertsonaia sinbolikoak, eta hirugarren solairuan daudenak, hainbat garaitako Lovainako kondeak eta Brabanteko dukeak.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/57/Leuven_City_Hall%2C_looking_up_from_base_at_night.jpg/220px-Leuven_City_Hall%2C_looking_up_from_base_at_night.jpg|alt=Ayuntamiento de Lovaina en la noche.|ezkerrera|thumb| Lovainako udaletxea gauez.
Fatxada nagusiak sarreran eskailera bat du, eta erdian bi atari, horien gainean ezkerraldean San Pedroren eta eskuinaldean Ama Birjinaren irudiak.

Barrualdean artelanen bilduma interesgarri bat dago, Constantin Meunierren eta Lambeaux Jefen eskulturak barne. Barruan 1794ko Lovainako alkateen erretratuak ere ikus daitezke.

## Eraikinaren historia 
Gaur Udaletxea izenez ezagutzen den eraikina udal eraikin multzo bateko Huys Voirste zen, zeinaren eraikuntza 1439an hasi zen antzinako udal eraikin bat zegoen tokian. Lehen arkitektoa, Sulpice Van Vorst, konplexuaren atzeko hegalak hasi eta arrakastaz ordezkatu zuen Jan Keldermans II.ak, zeinaren heriotzak 1445ean eraikuntzaren lehen fasea amaitzea ekarri zuen. Proiektuari 1448an berriro ekin zioten Matheus de Layensen zuzendaritzapean. Urte hartako martxoaren 28an jarri zuten Voirste Huys-en lehen harria. Eraitsitako etxe batzuen sotoak eraikuntza berrian sartu ziren eta orain Udaletxeko ezkerraldean dagoen ate txiki batetik sartu ahal da. Hasierako planek, Bruselako udalaren eraginez, kanpandorre bat zeukaten izkinetako batean. Proiektu hori De Layensek aldatu zuen, gaur egun ikusten ditugun dorreen antolamendu simetrikoa sortuz. Kanpoko harlandua eta teilatua 1460an amaitu ziren, eta 1469an eraikina amaitu zen.

XIX. mendean Udaletxea zaharberritu zuten. Lehen Mundu Gerran, eraikina zutik geratu zen Leuvenek jasandako hondamenaren artean, kalte txikiekin ihes eginda. Bigarren Mundu Gerran, bonbardaketa batek are kalte gehiago eragin zituen, eta 1983ra arte itxaron behar izan zen konponketak amaitu arte.

## Kanpo estekak 
*550 jaar Stadhuis Leuven
Priti Patel

**Priti Sushil Patel** (Londres, 1972ko martxoaren 29 - ) politikari britainiarra da, Alderdi Kontserbadoreko kidea, eta 2019ko uztailetik 2022ko irailera Estatuko Ofizial Handia izan zen, Erresuma Batuko Barne Ministro gisa.

## Biografia 
Londresen jaio zen 1972ko martxoaren 29an. Jatorri apaleko Sushil eta Anjana gurasoak, jatorriz Indiako Gujaratekoak, Ugandako protektoratura joan ziren, eta gero, 1960ko hamarkadaren amaieran, gerra ekonomikoa baino lehentxeago, Britainia Handira; han, egunkari-dendak jarri zituzten.

Watford Grammar Schoolera joan zen, Keeleko Unibertsitateko (BA) ekonomian graduatu aurretik, eta graduondoko ikasketak egin zituen Essexeko Unibertsitatean (MPP).

2010etik (berriro hautatua 2015 eta 2019an), diputatua da Essexko Whitham barrutitik. Nazioarteko Garapenerako estatu-idazkari izendatu zuten 2016ko uztailean, eta dimisioa eman zuen 2017ko azaroaren 8an, Israelgo ministroekin, enpresaburuekin eta presio-taldeetako kideekin (Benjamín Netanyahu lehen ministroa barne) hamalau bilera informal isilpean egin ondoren.

2019ko uztailaren 24an, Boris Johnsonek Barne ministro izendatu zuen, Erresuma Batuko immigrazio, segurtasun eta lege eta ordenaren arduradun.

## Ikuspuntu politikoak 
*Toriesn* hegalik eskuindarrenean dago, eta Margaret Thatcherren jarraitzaile sutsua da. 2011n, heriotza-zigorra sartzearen alde agertu zen, baita Brexitaren alde ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Death Becomes Her

***Death Becomes Her*** (euskaraz *Heriotza Bera Bilakatu Da*), 1992ko Robert Zemeckis estatubatuarrak zuzendutako fantasiazko komedia beltz bat da. Meryl Streep, Bruce Willis, Goldie Hawn eta Isabella Rossellini aktoreek antzeztu zuten.

Filma konputagailu bidezko animazioan aintzindaria izan zen, ondorioz Efektu berezi onenen Oscar Saria irabaziz.

## Argumentua 
1978, Madeline Ashton (Meryl Streep) aktoreak Helen Sharp (Goldie Hawn) lagunari haren sernargaia den Ernest Menville (Bruce Willis) zirujau plastikoa "lapurtu" eta berarekin ezkonduko da. Zazpi urte beranduago, Madeline bere fisikorako bakarrik bizi da, Helenek gainpisua eta depresioa du eta Ernest hildakoen gorpuak makillatzen dituen mozkorti batean bihurtu da. Helenek liburu bat idatziko du, eta Madelineren harridurarako, argala eta gaztea dago, hortaz, Ernest lapurtuko diolako beldurra izango du. Horrela bada, Madeline kezkaturik, Lisle von Rhuman (Isabella Rossellini) sorgin modernoarengana joan eta gaztetasuna berreskuratzea ahalbideratuko dion edabe bat emango dio, baina bestelako efektu batzuk izango ditu. 

## Aktoreak 
* Meryl Streep: Madeline Ashton
* Bruce Willis: Ernest Menville doktorea
* Goldie Hawn: Helen Sharp 
* Isabella Rossellini: Lisle von Rhuman
* Ian Ogilvy: Chagall
* Adam Storke: Dakota Williams
* Alaina Reed Hall: Psikologoa
* Michelle Johnson: Anna Jones
* Mary Ellen Trainor: Vivian Adams
* Susan Kellermann: ER erizaina
* William Frankfather: Roy Franklin jauna
* John Ingle: Eulogista
* Debra Jo Rupp: Pazientea
* Fabio: Lisleren bizkarzaina
* Sydney Pollack: ER doktorea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Carmen Garay

**Carmen Garay Irigoras** (Bilbao, Bizkaia, 2004ko abenduaren 20a) surflari bizkaitarra “top 10” aren inguruan dago junior mailako Munduko Surf Txapelketan.  

## Biografia 
Bilbon jaio zan 2004ko abenduan eta Gabonak amaitu zirenean Madrilera joan zan bere familiarekin bizitzera. Madrilera joan aurretik, gurasoak Brasilen bizi izan ziren, anaiarekin, 3 urtez; beraz, Carmenek 4 urte ebazanean, Rio de Janeirora joan ziren oporrak pasatzera. Han hasi zen guztia. Bere aitak surf ikastaro batera apuntatu eban bere anaia, eta surfean aritzen zanez, Carmenek ere probatu nahi eban, baina ez eutsien uzten, oraindik oso txikia zalako. Hurrengo udan, beti bezala, oporrak familiarekin Plentziara pasatzera joan ziren, eta behin eta berriz esan ondoren, gurasoek hainbeste maite eban ikastaroan apuntatu eben. Negua iritsi eta Madrilera itzuli ziren.

Madrilen 9 urte bete arte egon zen bizitzen. Han, bere entretenimendurik handienak tenisa, margotzea eta gurasoekin eta anaiarekin igandero mendira joatea zan. Aitona Madrilera joan jaken bisitan, eta eskolatik irtetean eman eutson albistea. Bere hitzetan “Ezin zoriontsuagoa sentitzen nintzen une horretan, azkenean nire lehengusuak ikusi ahal izango dodaz eta surfurfeatzeko aukera ere agertuko jata!” Ordurarte udan bakarrik aritzen zan surfean. Plentziako surf eskola batera joaten zan, eta bertan, kayak edo yinkanak bezalako beste jarduera batzuk egiteaz gain surfean ere aritzen ziren. 11 urte bete ebazanean tenisa utzi eta neguan ere surfean hastea erabaki eban. Egunetik egunera gehiago gustatzen hasi jakon eta urte berean bere lehen txapelketan parte hartu eban. Lehen txandan kanporatu eben, baina berdin zan, esperientziaz gozatu zuelako. Anaiak esan eutson oso ondo egin zuela, eta berarentzat hori oso garrantzitzua zan. Bi hilabete geroago, Bizkaiko 3.a geratu zen 12 urtez azpikoetan.alt=|border|thumb|220x220px|Carmen Garay 2022 otsailaren 22a

Astebururo hasi ziran familiako ihesaldiak egiten olatu onenen bila, eta 2017ko neguan landetan etxetxo bat alokatu eben. Ostiraletan eta eskolen ondoren joaten ziran Landetara, eta igande iluntzean itzultzen ziran. Pixkanaka txapelketa gehiagotan parte hartzen hasi zan, hasieran bertakoak. Baina 15 urterekin hasi zan nazionalekin eta geroxeago internazionalekin. Gaur egun munduko junior txapelketara heldu dan arte.

### Ikasketak 
Carmenek DBH eta Batxilergoa Urdaneta ikastetxean ikasi ebazan. Lehiaketen ondorioz bidaiak euki arren, Carmenek ikastetxeagaz eta irakasleekaz kontaktuan jarraitzen eban eta ikasketak aurrera eroatea lortu eban.

## Lehiaketak 
thumb|Carmen Garay 2022ko urriaren 2a
* 18 urtez azpiko Espainiako Zirkuitua: 2a 
* Espainiako Zirkuitua Open: 3a 
* Europako Pro Junior: 13.a
* 18 urtez azpiko Bizkaiko Txapelketa: 1.a
Bizkaiko open txapelketa: 2.a
* 18 urte azpiko Espainiako Txapelketa: 1.a
* 18 urte azpiko munduko txapelketa: 11.a
* Euskadi Open Txapelketa: 2.a
* 18 urtez azpiko Euskadiko Txapelketa: 2.a
* Europako Txapelketa: 8.a 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*https://www.worldsurfleague.com/athletes/15568/carmen-garay-irigoras
*https://ligaiberdrolafesurfing.es/liga-virtual-iberdrola/
Suella Braverman

**Sue-Ellen Cassiana Braverman** (**Fernandes** jaioa, 1980ko apirilaren 3a), **Suella Braverman** izenez ezaguna, politika britainiarra da, eta Erresuma Batuko barne-ministro izan zen 2022ko irailetik urte bereko urrira arte. Alderdi Kontserbadoreko kidea da. Fareham barrutiko Parlamentuko (MP) kide da 2015etik.

## Biografia 
Christie eta Uma Fernandesen alaba, 1960ko hamarkadan Britainia Handira Kenyatik eta Mauriziotik emigratu zutenak, Harrowen jaio zen, eta Wembleyn hazi zen. Uxendonen (Brent konderria) egin zuen lehen hezkuntza, eta gero Heathfieldera joan zen beka bati esker.

Zuzenbidea ikasi zuen Cambridgeko Queens' Collegen, eta Parisko I. Panthéon-Sorbonne Unibertsitatean Europako eta Frantziako zuzenbideko masterra egin zuen. Ikasketetan, Cambridgeko Unibertsitateko Tory elkarteko lehendakaria izan zen. 2005 eta 2015 bitartean, abokatu lanetan aritu da.

Middle Templeko kide izan zen, eta Astbury beka lortu zuen 2005ean. ''Gray's'' Inn-en prestakuntza osatu zuen, eta 2008an immigrazioaren planifikazioan, kontrol jurisdikzionalean eta zuzenbidean espezializatu zen. 2010ean Ogasuneko abokatu gradua lortu zuen.

## Karrera politikoa 
2005eko Hauteskunde Orokorretan, Leicester-East barrutian izan zen hautagai, eta Keith Vaz laboristaren atzetik geratu zen bigarren. Alderdi Kontserbadoreko hautagai gisa errepikatu zuen Bexhill and Battle konderrian, baina bertan ere huts egin zuen. Azkenik, Fareham konderriak aukeratu zuen 2015erako. Londresko Batzarrerako ere aurkeztu zen, 2012an, baina ez zuten hautatu. 2022an Alderdi Kontserbadoreko lider berrirako hautagaia aurkeztu zen, eta ez zen hautatu.

## Karrera parlamentarioa 
Fareham barrutiko Komunen Ganberako diputatu hautatu zuten 2015ean, % 56,1eko babesarekin eta 22.262 botorekin.

Komunen Ganberan hainbat batzordetan parte hartu du eta Gazteen Finantza Hezkuntzari buruzko talde parlamentarioaren buru izan da (2016ko irailetik 2017. urteko maiatzera).

Europako Batasunetik Erresuma Batuko Irteeraren aldeko kanpaina egin zuen 2016. urtean. Bere barrutian botoen gehiengoak (% 55) Brexitaren alde egin zuen. European Research Group-eko lehendakaria izan da, Brexitaren aldeko diputatu kontserbadoreen taldea.

2017. urteko hauteskunde orokorren ondoren, Ogasun Departamentuko ministroen idazkari parlamentarioa izendatu zuten.

2018ko urtarrilaren 8an, Europako Batasuneko Irteerarako Ministerioko Estatu Parlamentarioko Idazkariorde izendatu zuten. Erresuma Batutik Europar Batasunetik irten ondoren, Dominic Raabekin batera, 2018ko azaroaren 15ean utzi zuen lanpostua, EBtik kentzeko erabakiaren proiektua argitaratu eta biharamunean.

Liz Trussen gobernuan Barne Ministro izan zen, baina izendatu eta aste batzuetara utzi zuen postua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anthony Quayle

Sir **John Anthony Quayle** (Southport, Merseyside, 1913ko irailaren 7a - Londres, 1989ko urriaren 20a) ingeles aktore, antzerki zuzendari eta idazlea izan zen.

Bigarren Mundu Gerran ofiziala izan zen eta Operazio Berezien Zerbitzuaren eta partisano albaniarren arteko lotura izan zen.

1948tik 1956ra Shakespeare Memorial Theatre-ko zuzendaria izan zen. 1935ean egin zuen debuta zineman, eta Broadwayn ere egin zuen lan. Zinema britainiarrean lan egin zuen batez ere, baita telebistan ere. 1969an Oscar sarirako izendatua egon zen *Anne of the Thousand Days* filmean egindako lanagatik.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak