Joxan Goikoetxea

**Joxan Goikoetxea Maritxalar** (Hernani, Gipuzkoa, 1967ko abenduaren 17a) musikagilea eta akordeoi-jotzailea da.

Izaera eklektiko argikoa, interprete, konposatzaile, moldatzaile eta ekoizle moduan eginiko lanetan bat egin dute musikarekin antzerkiak, zinemak, dantzak eta formatu multimedia berriek. Disko ugari kaleratu ditu, eta bere ibilbide artistikoan azpimarratzekoa da moldaera eta adierazpide herrikoi eta folklorikoen erabateko ezagutza, baita abangoardiako korronteen praktika eta zuzendu dituen nahiz parte izan den proiektu ezberdinei aplikatutako teknologia berrien erabilera ere. Berrogeita hamargarren urteurrena ospatzeko eskaini zuen "ceLebratio" emanaldian, Bernardo Atxaga idazleak, Goikoetxearen hiperaktibitatea eta ugaritasuna dela eta, haren izena "Joxan Goikoetxea eta erdi" izan beharko litzatekeela esan zuen.

Hainbat artistarekin lankidetzan aritu da, besteak beste: Dulce Pontes, Xabier Lete, Alasdair Fraser & Skyedance, Paco Ibañez, Bernardo Atxaga, Espido Freire, Imanol Larzabal, Luis Eduardo Aute, Alberto Iglesias, Fernando Velazquez, Emilio Aragón, Balen López de Munain, Txomin Artola, Eliseo Parra, Angel Illarramendi, Diego Vasallo, Oskorri, Mikel Laboa, Javier Alvarez, Suso Saiz, Jorge Drexler, Antton Valverde, Kepa Junkera, Pasión Vega eta Pier Paul Berzaitz artistekin.

Florentino Goikoetxea mugalari zenaren senidea da.

## Ibilbidea 
Richard Galliano frantses akordeoi-jotzaile ospetsuaren eraginpean eta bere irakaspenei esker kaleratu zituen bere bi lehenengo lanak Angel Unzu gitarra jolearekin batera, *Lehenengo geltokian* (1988) eta *Kollage* (1991), jazzaren arloan. HAT (Hernaniko Akordeoi Taldea) sortu zuen 1987an, eta ganbera-musika landu zuen taldearekin, *Libertango* (1991) lana aurrerakoia kaleratuz Astor Piazzollaren omenez. 1988an Radio3-RNE irratiko *Discópolis* irratsaioak *Lehenengo Geltokian* diskoa Espainiako hilabeteko disko izendatu zuen. 1985. urtetik, "Hernani" Musika Eskola Publikoko irakaslea da, bertan akordeoia, joera ezberdinak eta informatika musikala irakasten dituelarik. Eskola hau aitzindari izan dugu estatu mailan musika eta pedagogiari aplikatutako informatikaren erabilpenari dagokionez.

Euskal musika herrikoiaren arloan bere ibilbidea bi egitasmo paraleloetan banatzen da: bata, lehenengoa, zuzeneko folk musika tradizionalaren esparruan Alboka taldearekin (Alan Griffin multiinstrumentista irlandarrarekin batera) grabaturiko bost diskoarekin: *Alboka* (1994), *Bi beso lur* (1998), *Lorius* (2000), *Lau anaiak* (2004) eta *Lurra, ur, haize* (2017). Eta bigarrengoa berriz, Juan Mari Beltran musikari eta ikertzailearekin abiatutako bide berritzailea,  birziklatze musikala eta esperimentalaren bidez. Bi diska nabarmen grabatu zituen Beltranekin: *Egurraren orpotik dator...*(1993) eta *Beti ttun-ttun* (1998), biak ere Suso Saiz gitarra-jole ospetsuaren ekoizpenarekin. Gitarrista espainiarra dugu Goikoetxearen ibilbidean beste erreferentzi puntu garrantzitsu bat, harekin grabatu zituen *Quartet* (1997 - zuzenean)  eta *Elektro psychodelic film remix in living stereo* (2000).

Joxan Goikoetxeak musika, irudia, dantza, eskultura eta literatura uztartzen dituzten hainbat ikuskizun eta proiektu sortu eta estreinatu ditu. Eremu horretan *Libertango* (1991)ren ostean *Ametsaren Bidea* (1994), *Metropolis* (1995), *Supernova* (2000), *El Sueño de Alejandro* (2001), *Agur, Everest* (2010), *Gau-Beranduan* (2013), *Ihes* (2014), *EzpaletenaK* (2015), *Maite K* (2016), *Adiorik Gabe - Sin Adiós* (2016), *Zerua beti beherago dago* (2016), *Hernani - Gure hitzak* (2018), *Iparragirre eta Lete: bi min kantuan* (2020), *Itsas Urradurak* (2021) edo *Ez dok, badok: Oteitzaren mailua* (2023) iritsi ziren eta bereziki *Goazen Lagun* (1996) Euskal Herrian ezaugarri hauekin egindako lehen proiektu multimedia. Kontzeptu eta euskarri berri honek 1995 urtean AZTARNA zigilua sortzera bultzatu zuen, hainbat euskal artisten lanak ekoiztu eta argitaratuaz orduz geroztik.

Zinemarako, telebistarako eta antzerkirako lanak ere konposatu, moldatu eta ekoiztu izan ditu, besteak beste Comète sareari buruzko 'Azken bidaia' dokumentaleko musika. Hain zuzen ere, sare horretako partaide izan zen Florentino Goikoetxearen senidea da, bere aitona eta Florentino anaiak baitziren.

## Diskoak eta beste sormen lanak 
**Bakarka:**
* Lehenengo geltokian. Elkar (1988)
* Kollage. Elkar (1991)
* Libertango - HAT - Piazzolla in memoriam. IZ (1991)
* Goazen Lagun. Aztarna (1996)
* Supernova. Planetario de Pamplona (2000)
* Innervisions. Aztarna (2007)
* Azken bidaia (The last passage - El último paso) (B.S.O.) Aztarna (2010)
* Zeru Horren Infernuak. W.Shakespeare - Sonetoak. Aztarna (2014)
* Hesia urraturik. Xabier Lete in memoriam. Aztarna (2020)
* Moments - Uneak (1983-2023) (2023)

**Juan Mari Beltran** eta **Suso Saizekin** batera:
* Egurraren Orpotik. NO-CD Records (1993)
* Beti ttun-ttun. NO-CD Records (1998)
* Juanito Gorriti – Babarrunaren dantza. NO-CD Rekords (1998)
* La ciudad sumergida – (Zuzenean) (2001)

**Suso Saizekin** batera:
* Quartet (Suso Saiz /Tino di Geraldo /Krishou Montieux /J.Goikoetxea). Dro - Warner – (1997)
* Elektro psychodelic film music remix in living stereo.(Zuzenean) (2000)

**ALBOKA** taldearekin:
* Alboka. Lagin (1994)
* Bi beso lur. Aztarna (1998)
* Lorius. Resistencia (2001)
* Lau anaiak. Elkar (2004)
* Lurra, ur, haize (2017)
* The Marker Stone (2024)

**Ekoizle** lanetan:
* Kilometroak 98. Elkar (1998)
* Hernanin entzuna. IZ (1999)
* Agur 2000 Kantuz. EITB (2000)
* Atxia Motxia. Aztarna (2001)
* Pier Paul Berzaitz. Egunsentiaren Kantak (2015)
* Langile Ikastola- 50. urteurrena - Askoren artean (2019)
* Imanol Lau haizetara - Landarbaso Abesbatza - EITB (2024)

**Zuzeneko emankizunak**:
* Libertango. Astor Piazzolla in memoriam - (1989)
* Ametsaren Bidea (Zuzenean) (1994)
* Metròpolis (B.S.O. Zuzenean) - (1995)
* Euskaldunak Munduan - (Zuzenean Andoni Egaña eta Iñaki Muruarekin) – (1998)
* Supernova – Planetario de Pamplona (2000)
* El sueño de Alejandro – Planetario de Pamplona (2001)
* El mundo de fugaz – Planetario de Pamplona (2002)
* Mirando hacia lo alto – Planetario de Pamplona (2005)
* Txirrita (1936-2006) - (Zuzenean Unai Agirre eta J.M.Irazurekin) – (2006)
* Pilota Bertsotan – Zuzenean Xabier Euzkitzerekin – (2006)
* Neguan izan zen – Xabier Lete (DVD) – (2009)
* Eta hala ere, Natura gara - Nisa Goiburu – (2010)
* Agur Everest – (Zuzenean) (1980 - 2010)
* Xabier Lete Gogoan – (Zuzenean) (2011)
* Jaso dezagun hiri bat (Wir bauen eine stadt) - (2011)
* SDB Sortuko dira besteak - (Zuzenean) (2012-2014)
* [thumb|300x300px|[Harkaitz Cano eta Pettirekin "Gau Beranduan" ikuskizuna aurkeztu ondoren.]]Gau Beranduan – (Zuzenean Harkaitz Cano eta Pettirekin) – (2013)
* Amama - Euskal Herrietako Ipuinak Dantzan **-** Aukeran Dantza Konpainia (2024)

**Antzerkirako sortutako musika**:
* Txaplin tropela - Hika Antzerki taldea (1990)
* Aguro - Hika antzerki taldea (1991)
* Adagio Violentissimo - Tanttaka (1993)
* Robinson - Ados (1994)
* Henry Bengoa Inventarium - Hika Antzerki taldea (1995)
* Lamiak - Ados (1997)
* Arraultza delikatuak - Hika (1998)
* Manolito gafotas - Ados (1999)
* EuskalOff 2050 - Hika Antzerki taldea (1999)
* Gus eta Gas - Ados (2000)
* El amigo de John Wayne - Ados (2002)
* Ai Ama! - Hika Antzerki taldea (2002)
* Los niños no pueden hacer nada por los muertos - Agerre Teatroa (2002)
* Las mujeres de verdad tienen curvas – Ados Teatroa (2003)
* Ixaequis - Hika Antzerki taldea (2003)
* Einstein – Ados Teatroa (2005)
* El vendedor de tiempo – Ados Teatroa (2006)
* Si ves a Lola dile que es rica – Ados Teatroa (2008)
* El jefe de todo esto – Ados Teatroa (2008)
* La guerra de los Rose – Ados Teatroa (2010)
* Wilt, panpina puzagarriaren hilketa – Ados teatroa (2011)
* Gabon, Txirrita - DSS2016/Urnieta (2016)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Histoires de l´accordéon. François Billard et Didier Roussin. Climats - I.N.A. 1991
* Hernani 2001. Hernaniko Udala. 2001
* Inpernuko poza. 1985-2010. Trikitixaren jardunaldiak, Donostia, 2003/2004, Koldo Mitxelena Kulturunea. EHTE. 2005
* Enrike Zelaia. Infernuko Hauspoa. Javier Ramos. Gipuzkoako Foru Aldundia. 2005
* …Y la palabra se hizo música. La canción de autor en España. Fernando González Lucini. Fundación Autor. 2006
* Zero Sette Akordeoi Orkestra - XX. Urteurrena. 1987-2007. Javier Zatarain. Lasarte-Oriako Udala. 2007
* Auñamendi Eusko Entziklopedia. Bernardo Estornés Lasa Fondoa. 2007
* Txalaparta. Juan Mari Beltran. Editorial NEREA. 2009
* Azaletatik sustraietara - Euskal musikaren Azalak 1960-2010. Amets Rodríguez Sancho. Emankor Sarea. 2011
* Historia del Rock Vasco - Edozein herriko jaixetan. Elena López Aguirre. Ediciones AIANAI. 2011
* Hernaniko Musika Banda. 150 urte herria doinuz alaitzen. Urko Apaolaza. Hernaniko Udala. 2011
* Txalaparta Festa - Hernani. 1987-2011. Juan Mari Beltran. Herri Musikaren Txokoa. 2012
* Hernani Musika Eskola Publikoa. 1985-2010. Iñaki Eguren eta Joxan Goikoetxea. Hernaniko Udala. 2012
* Mugaritz B.S.O. Andoni Luis Aduriz. IXO Producciones. 2012
* Bidegileak. Xabier Lete - Zuekin nago kantatzen. 1944-2010. Inazio Mujika Iraola. Eusko Jaurlaritza - Kultura Saila. 2012
* Memoriak. Mikel Laboaren biografia bat. Marisol Bastida. Elkar. 2014

## Kanpo estekak 
* Egilearen beraren webgunea.
* Aztarna argitaletxearen webgunea.