open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Etxe-aldaketa eguna

thumb|437px|1856ko etxe-aldaketa eguna New Yorken.
**Etxe-aldaketa eguna** () New Yorken kolonia garaietatik Bigarren Mundu Gerra arte etxe-aldaketa egiteko eguna izan zen.

## Jatorria 
Batzuen ustez, egun horretan kontratuak eten eta, beraz, etxez aldatzeko ohitura lehendik zetorren, eta arauak fenomenoa ofizialdu besterik ez zuen egin. Batzuek diote kolonizatzaile herbeheretarrak egun horretan iritsi zirela Manhattan uhartera eta horregatik aukeratu zela data; beste batzuek, Ingalaterran ospatzen zen May Dayak eragin zuela erabakia.

## Historia 
thumb|Etxe-aldaketa eguna New Yorken, 1827
1820an, New Yorken, hiriko araudiak lege berri bat jaso zuen: beste datarik zehaztu ezean, etxebizitzen alokairuen kontratuak maiatzaren lehenera arte egongo ziren indarrean. “*Etxe-aldaketak egun bakarrean egitea ohitura zaharra” zela, “hiria txikia zen, biztanleak urriak ziren eta gehienak etxe berean urte luzez bizi ziren garaikoa*”, John Pitard New Yorkeko Elkarte Historikoaren sortzaileetako batek 1832an edo 1833an Eliza alabari gutun batean azaldu zionez.

Hiriaren oparotasun biziak biztanle berri samaldak erakartzen zituen. Hainbeste jendek bizitokia izan zezan, etxebizitzen eraikuntzak eta alokairuen merkatu espekulatiboak nabarmen egin zuten gora. Hala, alokatzaileek errenta neurriz kanpo igotzeko aprobetxatzen zuten maiatzaren leheneko legea, eta maizter askok urtero arrazoizko prezioan beste etxe bat bilatu behar zuten. Denek egun berean egiten zuten aldaira.

Goizeko 9etan hasten zen gurdien joan-etorri nahaspilatsua. Konderriko milaka orgazain biltzen ziren hirian, egun bakarreko pagotxaren bila. Altzariak batetik bestera garraiatzeko eskaera gero eta handiagoa zenez, haiek ere prezioak puztu zituzten. Hainbat astetako jornala ordu gutxi batzuetan irabazteko joan-etorri asko egin behar zituzten, gainera, eta presak kaosa areagotu zuen.

## Lekukotzak 
Frances Trollope idazle ingelesak honela deskribatu zuen anabasa: “*Maiatzaren 1ean New Yorkeko populazio izurritik ihesi ebakuatzen ari direla dirudi*”. Davy Crockett abenturazaleari *moving day*ak iritzi kontrajarriak eragin zizkion 1834an: “*Broadwayera itzuli ginenean, hiri osoa kalamitate latz batetik ihesi zihoala iruditu zitzaidan (...) Jolasean daudela dirudi, dibertimendu hutsez aldatzen direla etxez*”. George Templeton Strong abokatuaren arabera: “*Hiria ez dut sekula ikusi halako egoera kaotikoan. Etxeek barrenak kalean husten dituztela dirudi. (...) Zibilizazioaren aro nomada eta migratzailetik ez dugu aurrera egin, Tartariako estepako behizainak bezalakoak gara*”.

## Amaiera 
XX. mendeko lehen urteetan, milioi bat inguru newyorktar aldatzen ziren etxez maiatzaren 1ean. Baina bi mundu gerren ondorengo estualdiek ohituraren gainbehera ekarri zuen. 1945ean *New York Times*ek legea indargabetu zutela jakinarazi zuen: “Etxebizitza eskasiak etxe-aldaketaren eguna ezabatu du”.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barça TV

**Barça TV**, iraganean **Canal Barça**, Kataluniako kirol telebista kate bat izan zen. Futbol Club Barcelona taldeariari osoki eskeinia dagoen katea da. 1999ko uztailaren 27an *Canal Barça* izenez aireratzen hasi zen, eta 2004an gaur egungo *Canal Barça* izenera aldatu zen.

## Katea 
Osoki katalanez aireratzen da, baina ordainpeko plataformek ingeles eta gaztelaniazko itzulpenen audio gehigarriak ere eskeintzen dituzte.

Katearen instalazioak Bartzelona hiriko Camp Nou estadioan daude.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Ignacio Aranguren

**Ignacio Aranguren Gallués** (Iruñea, 1953 - ) antzerki zuzendaria eta irakaslea da. Navarro Villoslada institutuko irakaslea, izen bereko antzerki taldea zuzendu du.

2016an Kulturaren Vianako Printzea Saria irabazi zuen.

## Erreferentziak
Mikeas

**Mikeas** () Itun Zaharreko seigarren profeta txikia izan zen. K.a. VIII. mendean Morexeten, Jerusalemdik hego-mendebalderantz 30 kilometrotara zegoen Xefela lautada emankorreko herrixka batean, jaio zen. 

## Biografia 
Bere lana Jotan, Akhaz eta Ezekias erregeen garaian bete zuen eta Isaias, Oseas eta Amos profeten garaikidea izan zen. Jeloskortasun handia erakutsi zuen Jahvehrekin egindako itunagatik, eta Jainkoaren maitasunarekiko desleialtasuna hurkoaren esplotazioan sentiarazten dela iritzi zion. Bere nekazari eta artzain herria maite izan zuen eta Jahvehren interesa ikusi zuen.

Aberatsak eta boteretsuak salatu zituen, baita boterea eta pribilegioak lortzeko jarduten zuten apaiz eta profeta faltsuak ere. Jerusalemgo aristokratek bidegabekeria sozialak ezkutatzeko nekazarien gehiengoaren aurka egindako gehiegikeria eta erlijioaren instrumentalizazioa arbuiatu zituen.

Mikeasen predikua hain helmen handikoa izan zen, ezen eragina izan baitzuen Ezekiasek Judean erreforma batzuk egin zitzan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Álvaro d'Ors

'''Álvaro d'Ors Pérez-Peix''' (Bartzelona,  - Iruñea, ) kataluniar legelaria izan zen, erromatar zuzenbidean aditua.

Eugenio d'Ors idazlearen semea, Gerra Zibilean erreketen sartu zen. Madrilgo Complutense Unibertsitatean lizentziatua, 1961etik aurrera Nafarroako Unibertsitatearen irakaslea izan zen.

## Lan hautatuak 
* *Presupuestos críticos para el estudio del Derecho romano* (Salamanca 1943)
* *Introducción al estudio de los documentos del Egipto romano* (Madril 1948)
* *Epigrafía jurídica de la España romana* (Madril 1953)
* *De la guerra y de la paz* (Madril, 1954)
* *El Código de Eurico. Edición y palingenesia* (Madril-Erroma, 1960)
* *Papeles del oficio universitario* (Madril, 1961)
* *Sistema de las ciencias I-IV* (Iruñea, 1969-1977)
* *Escritos varios sobre el Derecho en crisis* (Madril, 1973)
* *Introducción al estudio del Derecho* (Txile, 1976)
* *Ensayos de teoría política* (Iruñea, 1979)
* *Nuevos papeles del oficio universitario* (Madril, 1980)
* *La Ley Flavia municipal. Texto y comentario* (Erroma 1986)
* *Las Quaestiones de Africano* (Erroma, 1997)
* *Parerga histórica* (Iruñea 1997)
* *La violencia y el orden* (Madril, 1998)
* *La posesión del espacio* (Madril 1998)
* *Nueva introducción al Derecho* (Madril, 1999)
* *Crítica romanística* (Santiago de Compostela, 1999)
* *Derecho y sentido común* (Madril, 2001)
* *Bien común y enemigo público* (Madril, 2002)
* *Derecho privado romano* (Iruñea, 2004)
Borgloon

**Borgloon** () Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 10.495 biztanle zituen. Borgloon izena aitzineko Loon konderritik dator.

Udalerriaren barruan herri eta auzo hauek daude: Bommershoven, Borgloon proper, Broekom, Gors-Opleeuw, Gotem, Groot-Loon, Hendrieken, Hoepertingen, Jesseren, Kerniel, Kuttekoven, Rijkel eta Voort.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Arizona Diamondbacks

**Arizona Diamondbacks** AEBtako Arizona estatuko Phoenix hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Chase Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (1)**: 2001
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (1)**: 2001
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (4)**: 2007, 2002, 2001, 1999

## Iruditegia 

Irudi:Chase_Field_-_2013-04-01_-_TGIFirdays_Front_Row.JPG|Chase Field.
Irudi:Randy_Johnson_04.jpg|Randy Johnson.
Irudi:D-Backs_Chris_Burke.jpg|Chris Burke.
Irudi:Daniel_Hudson_on_March_11,_2016.jpg|Daniel Hudson.

## Kanpo estekak 
* Arizona Diamondbacks taldearen webgunea
San Francisco Giants

**San Francisco Giants** AEBtako Kalifornia estatuko San Frantzisko hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Oracle Park estadioan jokatzen ditu. Aurretik New York (1883-1957) hirian egoitza izan zuen.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (8)**: 2014, 2012, 2010, 1954, 1933, 1922, 1921, 1905
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (23)**: 2014, 2012, 2010, 2002, 1989, 1962, 1954, 1951, 1937, 1936, 1933, 1924, 1923, 1922, 1921, 1917, 1913, 1912, 1911, 1905, 1904, 1889, 1888
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (6)**: 2003, 2000, 1997, 1989, 1987, 1971

## Jokalari historikoak 
San francisco Giants taldean hainbat jokalari historiko egon dira
* Barry Bonds
* Willie Mays

## Iruditegia 

Irudi:ATT_Sunset_Panorama.jpg|AT&T Park.
Irudi:Ron_Herbel_1963.png|Ron Herbel.
Irudi:Eric_Surkamp_on_September_6,_2011.jpg|Eric Surkamp.
Irudi:AubreyHuffAB.jpg|Aubrey Huff.

## Kanpo estekak 
* San Francisco Giants taldearen webgunea
Faustino Menéndez-Pidal de Navascués

**Faustino Menéndez Pidal de Navascués** (Zaragoza,  - Cintruénigo, 2019ko abuztuaren 21a) espainiar heraldista izan zen.

Espainiako Historiaren Errege-Akademiaren presidentea, 2011n Kulturaren Vianako Printzea Saria irabazi zuen.

## Lanak 
* *Heráldica Medieval Española, I: La Casa Real de Castilla y León*, Madril, 1982.
* *Matrices de sellos españoles (Siglos XII al XVI)*, Madril, 1987.
* *Apuntes de sigilografía española*, Guadalajara, 1988 eta 1993.
* *Los emblemas heráldicos. Una interpretación histórica*, Madril, 1993.
* *Emblemas heráldicos en el arte medieval navarro*, 1996.
* *Leones y castillos: emblemas heráldicos en España*, Madril, 1999.
* *El escudo de armas de Navarra*, 2000.
* *Símbolos de España*, Madril, 2000.
* *El Escudo de España*, Madril, 2004.
Milwaukee Brewers

**Milwaukee Brewers** AEBtako Wisconsin estatuko Milwaukee hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Miller Park estadioan jokatzen ditu. Aurretik, denbora laburrez, Seattle (1969) hirian egoitza izan zuen.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (0)**: -
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (0)**: -
* **Erdialdeko Dibisio Txapelketak (1)**: 2011
* **Amerikar Ligako Txapelketak (1)**: 1982
* **Ekialdeko Dibisio Txapelketak (1)**: 1982

## Iruditegia 

Irudi:Miller_park_panorama.jpg|Miller Park
Irudi:Robin_Yount.jpg|Robin Yount.
Irudi:Craig Counsell (929748198).jpg|Craig Counsell jokalaria eta gaur egungo entrenatzailea.
Irudi:Brandon Kintzler Brewers.jpg|Brandon Kintzler.

## Kanpo estekak 
* Milwaukee Brewers taldearen webgunea
Pittsburgh Pirates

**Pittsburgh Pirates** AEBtako Wisconsin estatuko Milwaukee hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak PNC Park estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (5)**: 1979, 1971, 1960, 1925, 1909
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (9)**: 1979, 1971, 1960, 1927, 1925, 1909, 1903, 1902, 1901
* **Erdialdeko Dibisio Txapelketak (0)**: -
* **Ekialdeko Dibisio Txapelketak (1)**: 1992, 1991, 1990, 1979, 1975, 1974, 1972, 1971, 1970

## Iruditegia 

Irudi:Pnc_gamepano.jpg|PNC Park.
Irudi:Danny_Murtaugh_1949_Bowman.jpg|Danny Murtaugh.
Irudi:Chris Resop on June 14, 2012.jpg|Chris Resop.
Irudi:José_Tábata,_April_2014.jpg|José Tábata.

## Kanpo estekak 
* Pittsburgh Pirates taldearen webgunea
St. Louis Cardinals

**St. Louis Cardinals** AEBtako Missouri estatuko St. Louis hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Busch Stadium estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (10)**: 2006, 1982, 1967, 1964, 1946, 1944, 1942, 1934, 1931, 1926
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (17)**: 2006, 2004, 1987, 1985, 1982, 1968, 1967, 1964, 1946, 1944, 1943, 1942, 1934, 1931, 1930, 1928, 1926
* **Erdialdeko Dibisio Txapelketak (7)**: 2006, 2005, 2004, 2002, 2001, 2000, 1996
* **Ekialdeko Dibisio Txapelketak (3)**: 1987, 1985, 1982
* **Amerikar Elkartearen Txapelketak (4)**: 1888, 1887, 1886, 1885

## Iruditegia 

Irudi:2006_1st_game_at_new_Busch.jpg|Busch Stadium.
Irudi:Rogers_Hornsby.jpg|Rogers Hornsby.
Irudi:Stan Musial 1957.png|Stan Musial.
Irudi:Bob_Gibson_1962.png|Bob Gibson.
Irudi:Bruce Sutter circa 1984.png|Bruce Sutter.
Irudi:Mark_mcgwire.jpg|Mark McGwire.
Irudi:Albert Pujols in 2006.jpg|Albert Pujols.
Irudi:JohnGastCardinals.jpg|John Gast.

## Kanpo estekak 
* St. Louis Cardinals taldearen webgunea
American Restoration

***American Restoration*** () AEBtako telesaio bat da. Saio honetan Las Vegas hiriko ''Rick's Restoration* zaharberritze enpresako eguneroko zaharberritzea lan eta proiektuak azaltzen dira.

2010eko urriaren 25ean The History Channel katean aireratzen hasi zen, *Pawn Stars* telesaioan noizbehinka agertzen hasi zen Rick Dale zaharberritzailearen lanen jarraipena egitetik sortu zen.

## Ikus gainera 
* *Pawn Stars*
* *American Pickers*

## Kanpo estekak 
* *Rick's Restoration* webgunea 
* *American Restoration* telesaioaren orrialdea. History.com 
* *American Restoration'' telesaioaren IMDBko fitxa irakurgai
Ager

**Ager** izan daiteke:
* **Ager**, gizonezkoen euskal izena.
* **Àger**, Lleidako udalerria.
* **Àgerreko bizkonderria**, XI. mendean sortua.
* ***Ager publicus***, Antzinako Erromako lurzoru publikoa:
** **Ager Romanus**, Erroma inguruko ager publicus.
** **Ager Gallicus**, senoiak menderatzean sortutako ager publicus.
** **Ager Vasconum**, baskoiak menderatzean sortutako ager publicus.
* ***Ager dominus***, Antzinako Erromako lurzoru pribatua.
* Ager: kanpamendu erromatarretan defentsarako eraikitzen zen lur edo lur eta harri pilaketa.
Ager publicus

( ahoskatua, 'lurzoru publiko') Antzinako Erroman lurzoru publikoak zuen izena izan zen. Etsaien desjabetzearen bitartez lortzen zuten eta hiria edo kanpamentua babesteko edo setiatzeko erabiltzen ziren gaiak: harriak, enborrak, lurra.

Erromatar zabalkundearen hasieran honela deitzen zituzten latindar koloniei baina Telamongo gudua (c. k. a. 225) eta gero, Galia Zisalpinoa bereganatu zutenean, jabe txikiei alokatu zuten. Inperioaren garaian, Sila, Julio Zesar edo Ponpeio jeneralen garaiko beteranoen eskuetan zegoen eta probintzietan enperadorearenetan.

## Ikus, gainera 
* Ager Vasconum
* Cursus publicus

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heidi (anime)

japoniar animazio telesaila da, Kodomo generokoa. Lehendabizikoz 1974an igorrita, Johanna Spyri suitzar idazlearen izen bereko liburuan oinarrituta dago.

*Zuiyo Eizo* (gero *Nippon Animation* izan zena) eta *Zweites Deutsches Fernsehen* (ZDF) kateek ekoitzi zuten eta berehalako arrakasta izan zuen mundu osoan eta urte gutxian, Asia, Europa eta Latinoamerikara zabaldu zen. Lana hainbat hizkuntzatara ere itzuli da, baita euskarara ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Heidi Euskaraz erreprodukzio zerrendaEuskal Encodings Youtube kanala. Euskal Encodings.
Maya Erlea

japoniar animazio telesaila da, kodomo generokoa eta Nippon Animationek ekoiztua. Lehendabizikoz 1975an igorrita, Waldemar Bonsels alemaniar idazlearen izen bereko liburuan oinarrituta dago. 2014an sailaren filma estreinatu zuten.

## Sinposia 
Maya erle txiki bihurria, baina bihotz onekoa da. Willi erlamandoa, Flip matxinsaltoa, Puck eulia, Kurt kakalardoa, Alejandro arratoia eta beste hainbat ditu lagun erle txiki honek.

## Pertsonaiak 
*  - ahotsa Michiko Nomura
*  - ahotsa Masako Nozawa
*  - ahotsa Ichiro Nagai
*  - ahotsa Miyoko Asō

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cincinnati Reds

**Cincinnati Reds** AEBtako Ohio estatuko Cincinnati hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Great American Ball Park estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (5)**: 1990, 1976, 1975, 1940, 1919
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (9)**: 1990, 1976, 1975, 1972, 1970, 1961, 1940, 1939, 1919
* **Erdialdeko Dibisio Txapelketak (1)**: 1995
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (7)**: 1990, 1979, 1976, 1975, 1973, 1972, 1970

## Iruditegia 

Irudi:Great_American_Ball_Park_April_2011.jpg|Great American Ball Park.
Irudi:Cincinnati_Reds.jpg|Taldea 1909an.
Irudi:Eric_davis.jpg|Eric Davis.
Irudi:Scott_Rolen_on_June_25,_2011.jpg|Scott Rolen.

## Kanpo estekak 
* Cincinnati Reds taldearen webgunea
Ager (izena)

**Ager** gizonezkoen euskal izena da.

Jatorria Euskal Herrian du. Valentin Aurre Apraiz (1912-1966) idazlearen goitizena izan zen. .

## Ager izena duten pertsona ezagunak 
{{Wikidata list
|sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P735 wd:Q23946912 . ?item wdt:P31 wd:Q5 }
|section=
|sort=label
|columns=label:Izen-abizenak,P106:Jarduera,P19:Jaiolekua,P569,P570
|links=local
}}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Grigori Orlov

**Grigori Grigorievitx Orlov** kondea (; Mosku, greg./urriaren 6ajul. – *ibidem*, greg./apirilaren 13ajul.) Errusiako aitonen seme eta politikaria izan zen. Petri III.a tsarra kargutik egozteko matxinadan parte hartu zuen. Katalina II.arekin harremanak izan zituen eta hark inperioko printze izendatu zuen. Lehen Ministro izan zen harremanak eten zituen arte.

## Erreferentziak
Jaleo

[thumb|230px|*El Jaleo*, [John Singer Sargent, 1882.]]
**Jaleo** Andaluziako dantza da, erritmo bizikoa. 3/8 konpasean eratua da, modu minorrean. Kriskitinekin dantzatzen da.

Erritmo hirutarra du, fandango moduan, baina biziagoa denez, bulería du hurbilago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaimanawa zaldi

**Kaimanawa zaldia**, (ingelesez: *Kaimanawa horse*), Zeelanda Berriko bertako zaldi arraza baten izena da. Hainbat ezaugarri dauzka komun zaldi tamainako zaldi arrazekin, baina bere tamainarengatik zein beste ezaugarriengatik Kaimanawako zaldia ponien sailkapen taldean sartzen da. Dena den, hainbat ale, handi samarrak direnez, ponien ezaugarrien mugan daude. Batzuetan aparteko arraza bat baino zaldi populazio bereiztutzat hartzen da. 

Zaldi arraza hau libre eta basati bizi da Zeelanda Berriko mendietan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lo-kanta

[eskuinera|thumb|*Lo-kanta*, [François Nicholas Riss|François Riss]]
**Lo-kanta** edo **sehaska-kanta** ume edo helduei zuzendutako abestia da. Hainbat helburu ditu. Gizarte batzuetan, tradizioak edo ezaupide kulturalak igortzeko erabiltzen dute. Bestetan, jokaerak ezagutarazteko erabiltzen dute. Baina, helburu ezagunena umeak lokartzea da. Horretarako abesti sinple eta errepikakorrak dira antzinatik.

Kantuaren bidez, haurrekiko zuzeneko hartu-eman horretan komunikazioa, hizkuntza eta psikomotrizitatea lantzen dira. Eta, batez ere, lotura emozionala garatzen da. Oro har, ematen du haurrei gutxiago kantatzen zaiela lehen baino, aspaldiko jolas kantu zahar asko galtzen ari direla.  Altzoko kantuak etxe bakoitzean modu batera edo bestera kantatzen dira; familia ohitura bat da hori.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Haurtxo Polita
* Haurtxo txikia
* Loa loa txuntxurun berde
* Haur kanta II-III
* Lastozko zubixe

* Seaska kanta

* Zerrenda:Pirritx, Porrotx eta MariMototsen abestiak
* Zerrenda:Potx eta Lotxen abestiak

## Kanpo estekak 
* SEHASKA KANTEN TAILERRA. Alaitz Guridi | ABARAXKA OIARTZUNGO UDAL LUDOTEKA.
* «Zure haurrarentzat ez dago zurea baino ahots lasaigarriagorik»&#x20;*Iratxe Muxika Karrion*
Gurutzamendu

**Gurutzamendua** edo **gurutzaketa** aldaera, arraza eta espezie desberdinetako banako eta aleen arteko ugalketa sexualari eman ohi zion izena, bereziki hibridoak eskuratzeari begira.

## Kanpo estekak
Alfonso Olaso

**Alfonso Olaso Anabitarte** (Villabona-Amasa,  - Teruel, 1937ko abendua) gipuzkoar futbolaria zen, Atletico Madril taldean jokatu zuena.

Luis bere anaiarekin batera jokatu zuen. Gerra Zibila piztean, erreketen sartu eta Bruneteko guduan aritu zen. Teruelgo guduan zauritua, preso hartu zuten eta laster hil edo erail zuten.

## Ibilbidea 
## Erreferentziak
Bocholt (Belgika)

**Bocholt** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 12.729 biztanle zituen.

Trapisten Klaarland-eko Andre Mariaren Prioretza Bocholt-en dago. Martens garagardotegia 1758an ezarri zen herrian eta Belgikako bigarren ekoizlea da, urteko 360 milioi litro ekoizten baititu.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Jose Maria Olazabal Zaldunbide

**Jose Maria Olazabal Zaldunbide** (Bilbo, 1915 - *ibidem*, ) bizkaitar politikari karlista eskuindarra izan zen.

## Biografia 
Gerra Zibilaren hasieran erreketen sartu zen. Consejo Nacional del Movimientoren kidea, 1943 eta 1946 artean Gorteetan izan zen.
Kanforrondo

**Kanforrondoa** (*Cinnamomum camphora*) ereinotzaren eta kanelondoaren familiako zuhaitz tente igokaria da, 12 m inguru luze egiten dena. Adakera zabal biribila izaten du, 12 m inguru, eta hostoak arrautza itxurakoak, berde distiratsuak eta azpi gorrixkak. Puskatzean kanfor usain bizia darie. Lore txiki zuriak izaten ditu, ereinotzak dituenen oso antzekoak eta fruitua ezkur txiki baten itxurakoa. Jatorriz Japonia eta Txinakoa da. Adarrak eta sustraiak kanforra egiteko erabiltzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kanelondo

**Kanelondo** (*Cinnamomum zeylanicum* edo *Cinnamomum verum* J.Presl) laurazeen familiako zuhaitz hostoiraunkorra da, Sri Lankan jatorria duena. Kanela ematen duen zuhaitza da, eskualde epeletakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaitun harrautsi

**Gaitun harrautsia** (*Pimpinella saxifraga*) Umbelliferae familiako landarea da, Europa eta mendebaldeko Asiako eskualde epeletan bizi dena. Izen arruntak kontrakoa dioen arren, ez da harrautsi bat. Hala ere, erabilera diuretikoak ere baditu.

## Deskribapena 
40 eta 60 cm arteko altuera hartzen duen landare belarkara da. Oinarritik hasten dira hostoak ateratzen eta zurtoinean zehar era txandakatuan banatzen dira. 

Aterkin itxuran unbelak osatzen ditzten lore tiki ugari ditu. Loreek 1mm inguruko petalo zuriak dituzte.

## Bizimodua 
Landare hemikriptofitoa da, hau da, landare iraunkorra da baina negua iristean hostoak eta zurtoinak galtzen ditu eta lurrazian, azaletik gertu"izkutatuta" gelditzen da, udaberrian berriz ateratzeko.

Intsektuek polinizatzen dute.

## Iruditegia 

Irudi:20190810Pimpinella saxifraga3.jpg|Hostoak
Irudi:Pimpinella saxifraga G1.jpg|Unbela itxurako infloreszentzia
Irudi:Pimpinella.saxifraga3.-.lindsey.jpg|Fruituak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaitun handi

**Gaitun handia** (*Pimpinella major*) Apiaceae familiako landarea da, Europa eta Kaukason bizi dena.

Gaitun txikiaren oso antzekoa da, baina hura baino sendoagoa. 50-100 cm luze egiten da. Lore zuriak, horixkak edo arrosa kolorekoak izaten ditu, gaitun txikiak baino luzexeagoak. Fruitu zimur erzduna, hazi bakarrekoa izaten du. Europako ia eskualde guztietan hazten da, belardi ezkoetan eta baso ertzetan, batez ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaitun txiki

**Gaitun txikia** (*Sanguisorba minor*) Rosaceae familiako landarea da, Europa, iparraldeko Afrikan eta mendebaldeko Asian bizi dena.

5 cm inguru luze izaten da. Hosto elkartu horztunak izaten ditu; loreak, sexu bakarrekoak, berde gorrixkak; eta 2 edo 3 haziko fruitu luzarana, erzduna. Belardietan eta zuhaitz gutxi den lekuetan hazten da, Europa guztian eta Asiako eskualde epeletan batez ere. Herri medikuntzan bizigarri eta gernu eragile bezala erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaitun sendagarri

**Gaitun sendagarria** (*Sanguisorba officinalis*) Rosaceae familiako landarea da, Ipar Hemisferioko eskualde epeletan bizi dena. Sendabelar ezaguna da. Iberiar Penintsulan mendiko belardietan bizi da.

## Deskribapena 
Landare iraunkorra da. Oinarritik ateratzen zaizkion hostoek lobulu bakoitiak dituzte, ardatz batean txertatzen direnak. Hostoen ertzak horzkaturik daude eta batzuetan gorriak izan daitezke. 

Landareak 15 cm eta 2 metro arteko altuera har dezake. Lore gorrildol ilunezko glomeruluak osatzen ditu zurtoin luzeen puntan.

Sustraiak beltzak dira kanpotik eta arroxak barrutik.

## Erabilera 
Sangisorgbina, taninoak, goma eta gatz mineralak ditu, ondorioz sendabelar gisa erabiltzen da. Diuretikoa, antipireptikoa, astringentea, tonikoa... da.

Txinatar medikuntza tradizionalean asko erabili izan da odola hozteko, odoljarioa eteteko eta zauriak orbaintzeko. *Di Yu* izena ematen diote.

## Iruditegia 

Irudi:Sanguisorba officinalis 001.JPG|Landarea.
Irudi:Brenthis ino, RNN Remoray - img 22817.jpg|Infloreszentzia eta tximeleta.
Irudi:Sanguisorba officinalis 1.JPG|Hostoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erregina-jele

thumb|230px|Erregina-jeleaz ingurutako erregina-larbak
**Erregina-jelea** erle langile gazteen guruin hipofaringeok iraitzitako substantzia da. Erle erreginak eta larbek baino ez dute jaten. Substantzia lirdingatsua du, zapore azidoa duena. Gizakiek dieta-gehigarri moduan hartzen dute, nahiz eta, adituen ustetan, balio terapeutiko izan ez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maya erlea (2014ko filma)

***Maya erlea *** (; ) marrazki bizidunetako film luzea da, Waldemar Bonsels alemaniar idazlearen izen bereko liburuan oinarrituta. Alexs Stadermannek 2014an zuzendu zuen.

## Argumentua 
Erregina-jelea desagertzen denean, liztorrak dira lehenengo susmagarriak, eta erleek uste dute Maya bihurria haien konplizea izan dela. Lagun bakarra izango du alboan: Willy. Azken horrek abenturaz betetako bidaia egingo du Mayarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pimpinella

***Pimpinella*** Umbelliferae familiako generoa da. 150 espezie inguru ditu barnean, Afrikan, Europan eta Asian bizi direnak.

## Espezie hautatuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sanguisorba

***Sanguisorba*** Rosaceae familiako generoa da. Belar egiturakoa, zuztar huts sendoa, tentea eta adartsua izaten du.

## Espezieak 
* *Sanguisorba alpina*
* *Sanguisorba applanata*
* *Sanguisorba canadensis*
* *Sanguisorba diandra*
* *Sanguisorba dodecandra*
* *Sanguisorba filiformis*
* *Sanguisorba hakusanensis*
* *Sanguisorba menendezii*
* Gaitun txikia (*Sanguisorba minor*)
* *Sanguisorba obtusa*
* Gaitun sendagarria (*Sanguisorba officinalis*)
* *Sanguisorba stipulata*
* *Sanguisorba tenuifolia*
* *Sanguisorba verrucosa*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bilzen

**Bilzen** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 31.358 biztanle zituen.

Bilzen hiriaz gain, udalerriaren barruan herri hauek daude : Beverst, Eigenbilzen, Grote-Spouwen, Hees, Hoelbeek, Kleine-Spouwen, Martenslinde, Mopertingen, Munsterbilzen, Rijkhoven, Rosmeer eta Waltwilder.

## Bilzendar ospetsuak 
* Elke Clijsters (1985), tenis jokalaria Kim Clijstersen arreba txikia.
* Kim Clijsters (1983), tenis jokalaria.
* Camille Huysmans (1871-1968), lehen ministroa eta Anbereseko alkatea.
* Thibaut Courtois (1992), futbol jokalaria

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
As (Belgika)

**As** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 8.004 biztanle zituen.

Udalerria 1971ean sortu zen bi herrien batzearen ondorioz, As eta Niel-bij-As.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Alken

**Alken** izan daiteke:
* **Alken**, belgikar udalerria;
* **Alken**, alemaniar udalerria;
* **Alken**, daniar udalerria;
Beringen (Belgika)

**Beringen** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 43.661 biztanle zituen.

Beringen-eko udalerrian, Beringen-ez gain, garai bateko beste hauek barnean hartzen ditu ere: Beverlo, Koersel eta Paal.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Alken (Belgika)

**Alken** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. Udalerria Hasselt probintziako hiriburuaren hegoaldean dago, Hesbaye izeneko eskualdean. 2013an 11.315 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Colorado Rockies

**Colorado Rockies** AEBtako Colorado estatuko Denver hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Coors Field estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (0)**: -
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (1)**: 2007
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (0)**: -

## Iruditegia 

Irudi:US Flag at Denver stadium, july 2014.jpg|Coors Field.
Irudi:Matt McBride on September 6, 2012.jpg|Matt McBride.
Irudi:MG 8875 Juan Nicasio.jpg|Juan Nicasio.
Irudi:Ryan Spilborghs 2008.jpg|Ryan Spilborghs.

## Kanpo estekak 
* Colorado Rockies taldearen webgunea
Munduko Beisbol Sailak

**Munduko Beisbol Sailak** (ingelesez **World Series**) AEBetako eta 1903tik urtero ospatzen diren Beisbol Liga Nagusiaren (MLB) serieak dira. Seri hauetan Beisbol Liga Nazionala (NL) eta Amerikar Beisbol Ligako (AL) txapeldunak elkar lehiatzen dira. Urrian ospatzen direnez (noizbait azaroan ere bai), *Udazkeneko Klasikoa* edota *Fall Classic* izena jasotzen dute.

## Palmaresa 
 *Berdinketarekin amaitutako partidua.*
◊ *"Wild card" bidez sailkatutako taldea (1995etik aurrera).*

## Kanpo estekak 
* World Series edo Munduko Beisbol Sailen orrialdea. MLBren webgunea
Ligula

200px|eskuinera|Ligula
Botanikan, **ligula** hosto edo hosto zorro baten luzakin mehea da. Selaginellaceae-en ordenako landareen hostoetako ardatzean agertzen den kozkor txikiari ere ligula deritzote. Mintzezkoak, ilaundunak edo iletsuak izan daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Diego Padres

**San Diego Padres** AEBtako Kalifornia estatuko San Diego hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Petco Park estadioan jokatzen ditu.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (0)**: -
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (2)**: 1998, 1984
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (5)**: 2006, 2005, 1998, 1996, 1984

## Iruditegia 

Irudi:Opening_Day_2009_Petco_Park.jpg|Petco Park.
Irudi:Edwin Moreno.JPG|Edwin Moreno.
Irudi:Glendon Rusch.jpg|Glendon Rusch.
Irudi:Matt Stairs.jpg|Matt Stairs.

## Estadioak 
* PETCO Park (2004-present)
* Qualcomm Stadium (1969-2003)
** a.k.a. Jack Murphy Stadium (1980-1997)
** a.k.a. San Diego Stadium (1969-1980)

## Erretiratutako zenbakiak 
* Steve Garvey 6
* Tony Gwynn 19
* Dave Winfield 31
* Randy Jones 35
* Jackie Robinson 42

## Kanpo estekak 
* San Diego Padres taldearen webgunea
Los Angeles Dodgers

**Los Angeles Dodgers** AEBtako Kalifornia estatuko Los Angeles hirian egoitza duen MLB ligako beisbol talde bat da. Etxeko partiduak Dodger Stadium estadioan jokatzen ditu. Aurretik, New York (1883-1957) hirian egoitza izan zuen.

## Palmaresa 
* **MLBko txapelketak (6)**: 1988, 1981, 1965, 1963, 1959, 1955
* **Liga Nazionaleko Txapelketak (21)**: 1988, 1981, 1978, 1977, 1974, 1966, 1965, 1963, 1959, 1956, 1955, 1953, 1952, 1949, 1947, 1941, 1920, 1916, 1900, 1899, 1890
* **Mendebaldeko Dibisio Txapelketak (14)**: 2015, 2014, 2013, 2009, 2008, 2004, 1995, 1988, 1985, 1983, 1981, 1978, 1977, 1974

## Iruditegia 

Irudi:Dodger_Stadium_field_from_upper_deck_2015-10-04.jpg|Dodger Stadium.
Irudi:Jeff_Pfeffer.jpg|Matt McBride.
Irudi:Leo_Durocher.png|Leo Durocher.
Irudi:1954_Bowman_Pee_Wee_Reese.jpg|Pee Wee Reese.
Irudi:Sandy_Koufax.jpg|Sandy Koufax.
Irudi:Walter_Alston_1954.png|Walter Alston.
Irudi:Rudy Seánez.jpg|Rudy Seánez.
Irudi:20140919 Miguel Rojas.JPG|Miguel Rojas.

## Jokalariak 
### Erretiratutako zenbakiak 
* 1 Pee Wee Reese
* 2 Tommy Lasorda
* 4 Duke Snider
* 19 Jim Gilliam
* 20 Don Sutton
* 24 Walter Alston
* 32 Sandy Koufax
* 39 Roy Campanella
* 42 Jackie Robinson
* 53 Don Drysdale

## Estadioak 
* Dodger Stadium (1962-gaur egun)
* Los Angeles Memorial Coliseum (1958-1961)
* Ebbets Field (Brooklyn) (1913-1957)
* Washington Park (Brooklyn) (1898-1912)
* Eastern Park (Brooklyn) (1891-1897)
* Ridgewood Park (Brooklyn) - igandeetan bakarrik (1886-1889)
* Washington Park (Brooklyn) (1884-1890)

## Kanpo estekak 
* Los Angeles Dodgers taldearen webgunea
Amerikar Ligako Txapelketa Sailak

**Amerikar Ligako Txapelketa Sailak**, ingelesez **American League Championship Series (ALCS)**, AEB eta Kanadako MLB beisbol txapelketako Amerikar Beisbol Ligaren final kanporaketek osatzen duten partidu saila da.

Urrian jokatu ohi dira. Irabazleak Munduko Sailetan Liga Nazionaleko Txapelketa Sailetako irabazlearekin lehiatzeko eskubidea bereganatzen du.

1969an ospatzen hasi zen, Amerikar Beisbol Liga Ekialdeko Dibisioan eta Mendebaldeko Dibisioan berregituratu zenean. Bi dibisioetako irabazleak Txapelketa Sailak irabazteko 5 partiduetan lehiatzen ziren, partidu kopuru gehiena irabazten zituena garaile suertatuz. 1985an 7 partiduetara aldatu zen. 1994an Amerikar Liga hiru dibisioetan berregituratu zen, Erdialdeko Dibisioa gehituz. Hiru dibisioetako irabazleak 5 partiduetan lehiatzen dira, eta horietatik ateratzen diren bi talde garaileak Txapelketa Sailetan lehiatzen dira. Azken txapelketa formatu hau gaur egun arte mantendu da.

1969. urterarte Amerikar Ligako irabazlea denboraldi erregularreko talderik onena izaten zen.

## Sailak 
### Aurreko txapeldunak (1901-1968) 
* 1901 Chicago White Sox
* 1902 Philadelphia Athletics
* 1903 Boston Americans
* 1904 Boston Americans
* 1905 Philadelphia Athletics
* 1906 Chicago White Sox
* 1907 Detroit Tigers
* 1908 Detroit Tigers
* 1909 Detroit Tigers
* 1910 Philadelphia Athletics
* 1911 Philadelphia Athletics
* 1912 Boston Red Sox
* 1913 Philadelphia Athletics
* 1914 Philadelphia Athletics
* 1915 Boston Red Sox
* 1916 Boston Red Sox
* 1917 Chicago White Sox
* 1918 Boston Red Sox
* 1919 Chicago White Sox
* 1920 Cleveland Indians
* 1921 New York Yankees
* 1922 New York Yankees
* 1923 New York Yankees

* 1924 Washington Senators
* 1925 Washington Senators
* 1926 New York Yankees
* 1927 New York Yankees
* 1928 New York Yankees
* 1929 Philadelphia Athletics
* 1930 Philadelphia Athletics
* 1931 Philadelphia Athletics
* 1932 New York Yankees
* 1933 Washington Senators
* 1934 Detroit Tigers
* 1935 Detroit Tigers
* 1936 New York Yankees
* 1937 New York Yankees
* 1938 New York Yankees
* 1939 New York Yankees
* 1940 Detroit Tigers
* 1941 New York Yankees
* 1942 New York Yankees
* 1943 New York Yankees
* 1944 St. Louis Browns
* 1945 Detroit Tigers
* 1946 Boston Red Sox

* 1947 New York Yankees
* 1948 Cleveland Indians
* 1949 New York Yankees
* 1950 New York Yankees
* 1951 New York Yankees
* 1952 New York Yankees
* 1953 New York Yankees
* 1954 Cleveland Indians
* 1955 New York Yankees
* 1956 New York Yankees
* 1957 New York Yankees
* 1958 New York Yankees
* 1959 Chicago White Sox
* 1960 New York Yankees
* 1961 New York Yankees
* 1962 New York Yankees
* 1963 New York Yankees
* 1964 New York Yankees
* 1965 Minnesota Twins
* 1966 Baltimore Orioles
* 1967 Boston Red Sox
* 1968 Detroit Tigers

### Txapelketa Sailak (1969-present) 
† *Wild-card txartela duten taldeak (1995etik aurrera).*

## Ikus gainera 
* Amerikar Beisbol Liga
* Beisbol Liga Nazionala
* Liga Nazionaleko Txapelketa Sailak

## Kanpo estekak
Català salat

***Català salat*** edota ***salat*** delakoa (*katalan gazia* edota *jatorra*) Katalunian eta erdialdeko katalanaren barneko zenbait dialektotako  ezaugarri jakin bat da. Orokorrean, Girona probintziako Blanes eta Begur udalerrien arteko kostaldeko eremuko hiztunen artean gertatzen da eta, era isolatuagoan, baita Cadaqués udalerrian ere, bai eta modu orokortuan Balear Uharteetako katalanean ere (Pollença udalerria ez beste).

*Salats* deritzoten artikuluen erabilpenean datza, latinezko *ipse*, *ipsa* eta *ipsum* artikulu erakusleetatik eratorriak: *es* eta *so* (maskulino singularra), *sa* (femenino singularra), *es*, *sos*, *ets* (maskulino plurala: denek ez dute horrela idazten, ordea), eta *ses* (femenino plurala). Bai *es* maskulinoa, bai *sa* femeninoa ondorengo hitza bokalez edo hatxez hasi ezkero, biak ere *s*' bilakatzen dira.

Hizkuntza erromantzeen barnean, sardinieran ere dagoen ezaugarria bada (*su* eta *sos*, maskulino singularra eta plurala; *sa* eta *sas*, femenino singularra eta plurala; eta haren dialektoen aldaerak, *is*, maskulino singularra, eta *soi*, maskulino plurala).

Fitxategi:SaRieraSalat.JPG|*Sa Riera. Es teu poble*, katalan estandarrean *La Riera. El teu poble* da.Sa Riera (Begur).
Fitxategi:Salat_de_la_Costa_Brava.svg|*Català salat* hizkeraren kokapena gorriz.

## Ikus gainera 
* Katalanaren dialektoak

## Kanpo estekak
Asahifuji Seiya

,  jaioa, japoniar sumo borrokalari ohia da. 1990eko uztailean, Japoniako 63. yokozuna (txapeldun handi) aukeratu zuen Sumoaren Elkarteko Txapeldun Handia Aukeratzeko Kontseiluak. 1979an, Asahifuji gaztea Osakako Kinki Unibertsitatera joan zen, sumoan aritzeko ikas-sari batekin. Bigarren urtean alde egin zuen handik. 1982an ekin zion borrokari ostera, eta aise igaro zen sumoko beheko lehen hiru mailetatik. 1983ko martxoan, Asahifuji sumoko goi-mailara igo zen. Laster, pankreatitis bat gainditurik, txapeldun gazte bihurtu zen, eta, 6 lehiaketaren ondoren, 27 urterekin, txapeldun senior. Izan zuen problemarik artean, pankreatitisa berrituta. Azkenean, halere, denei nagusitu zitzaien, eta yokozuna titulua eman zioten. Asahifujik hamabosna eguneko bi txapelketa irabazi, eta bietan 14-1eko emaitza ia biribila lortu ondoren irabazi zuen ohore hori. Horrezaz aparte, sari eta ohore ugari ditu jasorik.

## Erreferentziak
2016ko Bigarren Mailako Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa

**2016ko Bigarren Mailako Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa** urte hartako esku huskako pilota txapelketa izan zen. Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatu zuen eta ASPE eta Asegarce enpresetako pilotariek hartu zuten parte.

### Pilotariak 
### Final hamaseirenak 
### Final zortzirenak 
### Final laurdenak 
(1) Aitor Mendizabalek garaipena lortu zuen, Asier Agirre lesionatu zelako

### Fase finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2016ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia

**2016ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia** urte hartako esku huskako pilota txapelketa nagusia izan zen. Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatu zuen hamabigarren ekitaldia izan zen, eta ASPE eta Asegarce enpresetako pilotariek hartu zuten parte.

## Pilotariak 
## Emaitzak 
2016ko Eskuzko Pilota Enpresen Ligako Buruz buruko Pilota Txapelketaren emaitzak honako hauek izan ziren:

### Final hogeita hamabirenak 
### Final hamaseirenak 
(1) Zabaleta lesionatu eta Merinok ordezkatu zuen.

### Final zortzirenak 

### Final laurdenak 
(1) Jokin Altunak irabazi zuen, Juan Martínez de Irujo binakako finalean lesionatu zelako.

### Fase finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lasiorhinus

***Lasiorhinus*** Vombatidae familiako martsupialen generoa da, Australian endemikoa dena.

## Espezieak 
* *Lasiorhinus krefftii*
* *Lasiorhinus latifrons*

## Kanpo estekak
Esku Huskako Binakako Pilota Txapelketa Nagusia (2015)

**2015eko Binakako Txapelketa** esku huskako pilota profesionalean 2014 eta 2015ean jokatutako binakako txapelketa nagusia da. Asegarce eta Aspe enpresetako pilotariek parte hartu zuten.

## Pilotariak 
## Final laurdenetako ligaxka 
### 1. jardunaldia 

### 2. jardunaldia 

### 3. jardunaldia 

### 4. jardunaldia 

### 5. jardunaldia 

### 6. jardunaldia 

### 7. jardunaldia 

### 8. jardunaldia 

### 9. jardunaldia 

### 10. jardunaldia 

### 11. jardunaldia 

### 12. jardunaldia 

### 13. jardunaldia 

### 14. jardunaldia 

### Final laurdenetako ligaxkaren sailkapena 

## Finalaurreko ligaxka 
### 1. jardunaldia 

### 2. jardunaldia 

### 3. jardunaldia 

### Finalaurreko ligaxkaren sailkapena 

## Finala 
## Kanpo estekak
Lagorchestes

***Lagorchestes*** Macropodidae familiako martsupial generoa da. Erbien tamaina eta abiadura dituzte.

## Espezieak 
* *Lagorchestes asomatus*†
* *Lagorchestes conspicillatus*
* *Lagorchestes hirsutus*
* *Lagorchestes leporides*†

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ostiralak

***Ostiralak*** Jon Arretxe idazlearen ipuin bilduma da, *Ostegunak* ondoren plazaratutakoa. Ipuinek lotura zuzenik ez badute ere, haietan ikasle ondorengo bizipenak eta komeriak kontatzen dira, parranda-giroari agur esan eta lan-munduan sartzerakoan.

## Ipuinak 
* Estalkia

## Kanpo estekak
Fenway Park

**Fenway Park** AEBtako Massachusetts estatuko Boston hirian dagoen beisbol estadio bat da. Boston Red Sox taldearen jokalekua da. 1912an inauguratu zen, ondorioz MLB ligako estadiorik zaharrena da.

## Iruditegia 

Irudi:Fenway park 20060619.jpg|Aireko ikuspegia.
Irudi:Fenwaypark1.jpg|1912an.
Irudi:Red Sox vs. MN Twins (7719925532).jpg|Ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Fenway Stadium may 2009 1.jpg|2009an.

## Kanpo estekak 
* Fenway Park. Boston Red Sox taldearen webgunea
Tropicana Field

**Tropicana Field** AEBtako Florida estatuko St. Petersburg hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Tampa Bay Rays taldearen jokalekua da. 1990ean inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Tropicana field from air.JPG|Aireko ikuspegia.
Irudi:TropGround.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Tropicana Field opening day 2009.jpg|Barnealdea 2009an.
Irudi:TropInsideDome.jpg|Harmailak.

## Kanpo estekak 
* Tropicana Field. Boston Red Sox taldearen webgunea
Kale itsu

**Kale itsua** edo **kalezuloa** (***cul-de-sac*** galizismoa ere, maila txikiagoan, baita **atekamotza** ere Lapurdin) sarrera eta irteera bera duen kalea da, hau da, alde batetik itxita dagoena. Kale edo bide hauetako batzuek ez dute baimentzen automobilik, egun osoan zehar edo ordutegi batzuekin, baina oinez edo bizikletaz ibiltzeko aukera dago.

Gaur egungo urbanismoan egoten dira kasuak non irteera zuen kale baten itsutzea egiten den, bertatik igarotzen den trafikoa murriztu eta horrek dituen onurak probesteko: zarata eta kutsadura gutxiago, eta segurtasun gehiago.

Fitxategi:Cul_de_sac.jpg|Irteerarik gabeko kale bat, Alacanten, Espainia.
Fitxategi:Sans_issue.svg|Trafikoarentzat itsua den kale bat adierazteko erabiltzen den seinalea
Fitxategi:Québec I-375-1.svg|Kanada (Quebec)
Fitxategi:Dead End sign.svg|Estatu Batuak

## Trenbideetan 
Trenbideei buruz hitz egitean, *cul-de-sac* erako geltoki bat martxa--aldatze bat behartzen duen geltoki bat da. Adibide handi bat Amara–Donostia geltokia da, non trenek martxaz aldatu behar duten. Donostiako pasantea egoera hau amaituko du. Bestelarik, Sondika geltokia cul-de-sac da  zerbitzuetan. Zerbitzua han amaitzen bada, hala nola edo  trenekin bezala, hurrenez hurren, geltoki terminal bat besterik ez da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rogers Centre

**Tropicana Field** AEBtako Ontario probintziako Toronto hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Toronto Blue Jays taldearen jokalekua da. 1989an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Rogers_Centre_May_2011.jpg|Aireko ikuspegia.
Irudi:June 2012 Rogers Centre (aka Skydome).jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Skydome_Rogers_Center_Toronto_Canada.jpg|Barnealdea 2009an.
Irudi:Argospanorama.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Agerraldi (epidemiologia)

Epidemiologiaren lexikoan, **agerraldia** denbora-tarte batean eta lurralde eremu batean gaitz infekzioso baten ondorioz jende asko gaixotzeari deritzo. Agerraldia eta izurritearen arteko muga oso lausoa da, eta zientzialari batzuen ustez bi hitzak sinonimoak diren bitartean , beste batzuen iritziz izurriteak agerraldia baino hedapen handiagoa dauka, eremu geografiko zein gaixoen kopuruari dagokionez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2015eko Bigarren Mailako Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa

**2015eko Bigarren Mailako Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa** urte hartako esku huskako pilota txapelketa izan zen. Eskuzko Pilota Enpresen Ligak antolatu zuen eta ASPE eta Asegarce enpresetako pilotariek hartu zuten parte.

### Pilotariak 
### Final zortzirenak 
### Final laurdenak 
### Fase finala 
## Kanpo estekak
Guaranteed Rate Field

**Guaranteed Rate Field** AEBtako Illinois estatuko Chicago hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Chicago White Sox taldearen jokalekua da. 1991an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:UScell01.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:U.S. Cellular Field Pano.jpg|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Chicago_White_Sox-Detroit_Tigers_game.JPG|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:US Cellular Field Chicago.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* U.S. Cellular Field. Chicago White Sox taldearen webgunea
Comerica Park

**Comerica Park** AEBtako Michigan estatuko Detroit hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Detroit Tigers taldearen jokalekua da. 2000n inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:ComericaParkWEntrance.jpg|Sarrera.
Irudi:Comerica Park Scoreboard.JPG|Markagailua.
Irudi:Comerica-Park-Detroit-MI-Panorama.jpg|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Comerica Park with the skyline of Detroit-2009.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Comerica Park. Detroit Tigers taldearen webgunea
Progressive Field

**Progressive Field**, jatorriz **Jacobs Field** (ezizenez *The Jake*) AEBtako Ohio estatuko Cleveland hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Cleveland Indians taldearen jokalekua da. 1994an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Jacobs Field 2003.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Jacobs Field Cleveland.JPG|Aireko ikuspegia.
Irudi:Jacobs Field panorama.jpg|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Progressive Field fisheye.jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* Progressive Field. Cleveland Indians taldearen webgunea
Kauffman Stadium

**Ewing M. Kauffman Stadium**, batzutan **Kauffman Stadium** deitua, ezizenez **The K**, formalki **Royals Stadium**, AEBtako Missouri estatuko Kansas City hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Kansas City Royals taldearen jokalekua da. 1973an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Kauffman.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Kauffman_Stadium_08-31-2013.jpg|Aireko ikuspegia.
Irudi:Kauffman_Stadium._Interleague.JPG|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Kauffman Stadium, Upper Deck seats.JPG|Zelaia.

## Kanpo estekak 
* Kauffman Stadium. Kansas City Royals taldearen webgunea
Beisbolaren Ospearen Aretoa eta Museo Nazionala

**Beisbolaren Ospearen Aretoa eta Museo Nazionala**, ingelesez **National Baseball Hall of Fame and Museum**, AEBtako New York estatuko Cooperstown udalerrian dagoen beisbolari buruzko museo bat da. 1936an inauguratu zen. Kirol honi buruzko proiektuak ere bultzatzen ditu, eta herrialde honetako beisbol jokalari ospetsuen aretoa du.

## Kanpo estekak 
* Beisboleko Ospearen Aretoa eta Museo Nazionalaren webgunea
Hematoma

**Hematoma** edo **ubeldua** gorputzaren barruan gertatzen den odol-metaketa da, hodi kapilarren hausturaren ondorioz, kolpe edo urradura batek eragindakoa. Hasieran ubel kolorekoa izaten da (hortik euskarazko izena) eta egunak pasa ahala argitu eta horitzen da, desagertzeraino.

Odol-hodietatik ateratako odola, ehunetan pilatua. Kolpe batengatik, arterien edo zainen hanturengatik edota odol-jarioa eragiten duten eritasunengatik (hemofilia, adibidez) atera daiteke odola hodietatik, eta, behin ehunetan bilduz gero, bere kasa itzultzen da, gehienetan, hodietara; zenbait ehunetan (burmuinetan, bereziki) ordea kalte handiak eragin ditzake.

## Izenak 
Ubelduak hainbat izen ditu euskaraz:
* Medikoa eta nazioartekoa: *Hematoma* (latinetik, *"haematoma"*, eta hau grezieratik, αἷμα *haima* "odola" eta -ωμα -*oma*, gaitza adierazteko atzizkia
* Koloreagatik: *ubel, ubeldu, ubeldura, ubeluri, beltzune, baltzune, baltzitu* eta abar
* Odolagatik: *odoluri*

## Ikus, gainera 
* Odol-jario

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Ubel (argipena)

**Ubel** hitzak adiera zenbait ditu:
* **ubela** edo morea, kolore bat;
* **ubela** edo hematoma, makatuen ondorioz sortzen den azaleko lesio bat.
Sortzetiko (argipena)

**Sortzetiko** izenlagunak jaiotzatik edukitzen den ezaugarria, gaixotasuna, nahasmendua edo arazoa adierazten du:
* sortzetiko nahasmendua,
** sortzetiko hiperplasia adrenala,
** sortzetiko kardiopatia;
* sortzetiko trebetasuna.
Kusku (argipena)

**Kusku** hitzak adiera zenbait ditu:
* zoologian,
** kusku, moluskuen eta beste ornogabe batzuen maskorra osatzen duten pieza gogorretako bakoitza.
** kusku, intsektuen pupa biltzen duen estalkia.
* botanikan, kusku, kutxatila edo leka irekitzean askatzen diren piezetako bakoitza.
* anatomian, kusku, bihotz-balbuletako pieza mugikor bakoitza.
Azelerazionismo

**Azelerazionismoa** kapitalismoari aurre egin eta gainditzeko, horren aurka egin baino, horren joera jarraitu eta bizkortu behar dela aldezten duen jarrera politikoa da, haren hondamenera gerturatu eta ordena soziala kolokan jartzeko. Terminoa Benjamin Noys filosofoak asmatu zuen 2010 urtean, jarrera horren aurka iritzita. Lehenagotik, kontzeptua Deleuzek eta Guattarik landu zuten 1970eko hamarkadan "harago joan beharra" aldarrikatuz eta Marxen teorian du jatorria, zeinak baieztatzen zuen kapitalismoak "bere baitan zuela bere hondamenaren hazia". 2013an, Nick Srnicekek eta Alex Williamsek “#Accelerate: Manifesto for an Accelerationist Politics.” izenburuko manifestua plazaratu zuten, ezker politikoaren norabide okerra adierazteko.

## Kanpo estekak
Target Field

**Target Field** AEBtako Minnesota estatuko Minneapolis hirian dagoen beisbol estadio bat da. MLB ligako Minnesota Twins taldearen jokalekua da. 2010ean inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:TFIELDT.jpg|Aireko ikuspegia.
Irudi:Target Field Panorama (20740156306).jpg|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Target_Field_1.jpg|Barnealdearen ikuspegi panoramikoa.
Irudi:140715-F-PM992-070 Thunderbirds perform the MLB All-Star Game flyover.JPG|Zelaia.

## Kanpo estekak 
* Target Field. Minnesota Twins taldearen webgunea