open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ander Vilariño

**Ander Vilariño Facal** (Hondarribia, 1979ko azaroaren 6a) euskal automobil-gidari profesionala da, Andrés Vilariñoren semea eta Ángela Vilariñoren neba da.

## Biografia 
1990 eta 1996 *kartingetan* parte hartu ondoren, 1997an Frantziako *Formula Renault* lasterketan debuta egin eta bi urte eman zituen bertan. 1999an rallyetan hasi zen.

2000. urtean Espainiako *Formula SuperToyota* irabazi zuenez, hurrengo urtean *European Le Mans Series* txapelketan parte hartu zuen, Espainiako *Formula Three* txapelketan ere parte hartuz. 2002an *World Series by Nissan*en aritu zen. 2004an *European Hill Climb Championship* lehiaketara pasa eta 2005ean eta 2007an irabazi zuen. 2008an zirkuituetara itzuli eta *VdeV Series* txapelketan parte hartu zuen.

## Kanpo estekak
Dxun

**Dxun**, Star Warseko fikziozko unibertsoan, Bomak edo Cannokak bezalako pizti handiak bizi diren oihanez beteriko ilargi bat da. Sistema txiki hau mandaloriarrentzat babesleku bihurtzen da Malachor Ven gertatutako gerraren ondoren.

Exiliatuak bisitatzen duen eta Onderon planetara joateko Mandaloreren laguntza lortzen duen planetetako bat da. Ilargi hau ia denbora guztian lur zingiratsu eta euritsu bat izateagatik bereizten da.
Pierre de Vizcaya

**Pierre de Vizcaya** (Altfort, Molsheim, 1894ko uztailaren 5a - Bois de Boulogne, 1933ko uztailaren 15a) euskal automobil-gidari profesionala izan zen.

## Biografia 
Aita Agustín de Vizcaya zuen, Bilbon jaiotako baroi eta *Darmstadt Bank* banketxeko zuzendaria zena. Fernando eta André bere anaiak gidariak ere izan ziren.

Bere aita Ettore Bugattiren laguna zenez, *Bugatti*rentzat gidatu zuen bakarrik, hasieran *dilettante* moduan eta gero talde ofizialean. Auto istripu batean hil zen.

## Indy 500eko emaitzak 
## Erreferentziak
Mandaloriar

**Mandaloriarrak**, Star Warseko fikziozko unibertsoan mertzenario klan bateko kideak dira. Ez dira espezie bat, baizik eta ezaugarri nagusi bezala guduan ausardia gurtzen duten kultura bat. Mandaloriarren liderrak *Mandalore* titulua jasotzen du.

Gerra beterano eta konkistatzaile hauek, esaten denez, jada desagertuak zeuden Inperio Galaktikoaren garaian. Mandaloriarrik ezagunenak Jango eta Boba Fett dira.

## Mandalore 
**Mandalore** mandaloriar klanen buruzagiak duen titulua da. Mandaloriarrik boteretsuena da. Hau hiltzean, bere kaskoa hurrengo boteretsuenarentzat izaten da.

Yavingo gudua gertatu baino 4000 urte lehenago *mandaloriar gerrak* gertatu ziren, gerra hauetan Darth Revanek *mandalorea* hil zuelarik.

Dxunen, mandaloriarrak Malachor Vn gertatutako guduaren ondoren ezkutatu ziren ilargi oihantsu bat, beste *mandalore* bat batu zitzaion Jedi exiliatuari honekin Izizera bidaiatu ondoren, Onderon planetako sistema bat zena, Kavar jedi maisuaren bila.

## Kanpo estekak
Txus Jaio

**Jesús "Txus" Jaio Arrizabalaga** (Markina-Xemein, 1975eko ekainaren 12a) euskal rally gidari profesionala da.

1995ean hasi zen *Ford Escort* batekin Euskal Herriko Autocross Txapelketan. Junior txapelketetan emaitza onak lortu ondoren, Carlos Sainzen laguntza izan zuen 1998an Espainiako txapelketan parte hartzeko. 2003/04 denboraldian Espainiako txapeldun bilakatu zen. Handik Munduko Rally Txapelketara salto egun zuen.

## Erreferentziak
1986ko Andaluziako Itzulia

**1986ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 32. edizioa izan zen. 1986ko otsailak 4 eta 9 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen 5 etapatan banatutako 765,70 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Mijasen hasi eta Granadan amaitu zen.

Garailea izan zen Steven Rooksek proba, batez beste, 36,805 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena Mathieu Hermansentzat izan zen, mendikoa Peter Hilserentzat, tarteko helmugena Patrick Versluysentzat eta taldekakoa KASentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Kantu

[thumb|[Édith Piaf mikrofono baten aurrean kantatzen]]
**Kantua**, **abestea** edo **kantatzea** ahotsarekin musika sortzeko ekintza da. Kantuak tonua, erritmoa eta teknika-bokal multzo handia barnebiltzen ditu. Kantatzen duen pertsonari **kantari**, **abeslari** edo **bokalista** izena ematen zaio. Kantariek musika sortzen dute, izan ariak, abestiak edo bestelakoak, eta musika instrumentuekin edo gabe aritu daitezke. Kantua, normalki, musikari talde batekin egiten da, izan hau koru bat edo musika banda bat. Abeslariek solista gisa, musikari gutxi batzuekin edo orkestra sinfoniko batez lagunduta aritu daitezke. Kantuaren musika estiloen aniztasuna handia da, izan Txinatar opera, Indiar musika, musika erlijiosoa, gospela, jazza, bluesa edo pop, rock, musika elektronikoa.

Kantua izan daiteke formala edo informala, idatzia edo inprobisatua. Izan daiteke ekintza erlijioso baten parte, hobby bat, plazer hutsagatik, hezkuntzaren parte edo lanbide bat. Kantuan bikaintasuna lortzeko denbora, praktika, ikasketa eta erregulartasuna beharrezkoak dira. Praktika erregularrarekin musika indartsuagoa eta argiagoa egiten da.

## Kanpo estekak
Pericana

**Pericana** (**pelicana** eta Elx aldean *pipes i carasses* ere deitua) Alacanteko probintziako (zehazki L'Alcoia eskualdekoa) sukaldaritzako saltsa tipiko bat da. Oliba olio eta tomate lehor nahasketa bat erabiltzen da, paneka txiki izeneko gazitutako arrain batez gain. Xigorkietan bustia, ontzaile, eta, batzuetan, zenbait plateren garnizio bezala erabiltzen da. Bere edukia eta zerbitzatzeko moduaren ondorioz, sarritan gazitutako entsalada bezala agertzea eragiten du.

## Ezaugarriak 
Osagai nagusia gazitutako panekak dira, sutan erretzen direnak (batzuetan makailo gazitua erabiltzen da) eta zati txikitan birrintzen dira, saltsan oliba olio ugarirekin parte hartuz. Batzuetan aurretik zartaginean arinki erretako piper gorri bat erabiltzen da (beste batzuetan tomate lehorrak edo "cuarnet" piper lehorrak erabiltzen dira) oso fin txikitutako tipulak eta oliba olio ugari, xerratan moztutako baratxuria eta tipulina (hau izan ezean perrexila). Saltsa hau baba berdeekin, eta, batzuetan, arraindun platerekin jaten da. Hegoaldean (Elxen) piperra ñorengatik aldatzen da.

## Ikus, gainera 
* Esgarraet
* Espencat
* Esqueixada

## Kanpo estekak
Mamadou Samb

**Mamadou Samb** (Dakar, 1989ko abenduaren 31 -) Senegalgo saskibaloi jokalaria da, egun ACBko Bilbao Basket taldean dabilena.

## Ibilbidea 
Cheikh Samb jokalariaren anaia txikia, A.D Valle San Lorenzo (Arona Basket Sur A) klabaren kadete taldean hasi zen, FC Barcelonaren harrobian sartu arte. 2010/11 denboraldian Club Baloncesto Granadan debutatu ondoren, 2012an Bilbao Basketek fitxatua izan zen.

## Erreferentziak
Esgarraet

thumb|Esgarraet.
**Esgarraeta** (valentzierazko *esgarradet*etik, zarrastatua esan nahi duena) Valentziako Erkidegoko plater tipiko bat da. Piper gorri errez, bakailo gazituz, baratxuriz eta oliba olioz eginiko entsalada moduko bat da, oliba beltzak ere onartzen dituelarik. Izena, platera prestatzeko bakailoa zein piperra tira finetan zarrastatu behar izateagatik datorkio.

Valentziako pintxo edo tapa tipikoetako bat da, bakailoaren zapore gaziak piperraren gozotasunarekin kontrastatzen baitu, eta honek darion zukua oliba olioarekin nahasten da, honen ondorioz platerean ogi zatiak bustitzea oso ohikoa delarik.

## Aldaera tipikoak 
Plater hau Valentziako Erkidegoko hegoaldean oso tipikoa den espencataren aldaeratzat har daiteke. Katalunian esqueixada izeneko aldaera bat dago, katalanez "papurtua" esan nahi duena, non, piperren ordez tomate errea erabiltzen den. Batzuetan, plater hau piper eta tomatearekin egiten da, eta izen bat edo bestea jasotzen du, batez ere herriaren arabera.

Castellóko probintziako erdialdeko herrietan labean eginiko alberjinia gehitzen diote plater honi. Guztia, piperra eta alberjinia, batera prestatzen da, eta ondoren papurtu egiten da. Gainetik atun gatzartua edo bakailoa gehi dakioke.

## Kanpo estekak
1984ko Italiako Giroa

**1984ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 67. edizioa izan zen. 1984ko maiatzak 17 eta ekainak 8 artean ospatu zen, sarrerako bat eta 22 etapatan banatutako 3808 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Francesco Moserrek, batez beste, 38,681 kilometro orduko abiaduran bete zituenak.

Marino Lejarreta berriztarrak oso paper ona egin zuen edizio honetan, podiumean amaitzetik zazpi segundora baino ez baitzen geratu.

Bi txirrindulari baino ez ziren izan edizio honetan maglia arrosa jantzi zutenak: Francesco Moser eta Laurent Fignon. Italiarrak maglia arrosa sarrerako etapan lortu zuen, frantziarrak taldekako erlojupekoan kendu zion arren. Mendate tontorrean amaitu zen lehen etapan, Moserrek lidertza berreskuratu zuen. Euren denborak ez ziren oso ezberdinak izan hurrengo etapetan, Milango erlojupekoa iritsi zen arte, non Moserrek minutu eta erdi atera zion Fignoni. Alabaina, frantziarrak 20. etapa irabazi eta lidertza berreskuratu zuen, Moserri minutu bat baino gehixeago ateraz.

Hala, Giroa azken etapan erabaki zen, Francesco Moserrek nagusitasun handiz irabazi zuen 42 kilometroko erlojupeko bat, Laurent Fignon bigarren postura bidaliz. Biekin batera, podiumean Moreno Argentin egon zen.

Giroaren edizio hau polemikaz beterik egon zen, Fignonek autoritateen, telebista publikoaren, probaren antolakuntzaren eta italiar publikoaren babes argi bat salatu baitzuen. Gauza guzti hauek Laurent Fignonen autobiografian irakur daitezke, 2010eko irailak 17ko El Mundo egunkariak adierazten duen bezala.

## Taldeak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
|}

## Kanpo estekak
Reggio Calabriako Giroa

**Reggio Calabriako Giroa** (ofizialki **Giro della Provincia di Reggio Calabria/Challenge Calabria**) Italiako hegoaldeko Calabria eskualdean ospatzen den etapakako txirrindularitza lasterketa bat da.

2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da .1 mailan (2.1 zenbait egunetakoa baldin bada eta 1.1 egun bakarrekoen kasuan).

## Historia 
1920tik 1926 arte hiru eguneko lasterketa bat izan zen. 1928tik 1949ra bi etapakoa. 1950etik aurrera egun bakarreko iraupen lasterketa bat da (klasikoa eran). 2006 eta 2007an ez zen ospatu eta 2008an hiru eguneko iraupena zuen etapakako lasterketa bat izan zen.

2009ko edizioa egun bakarreko iraupen lasterketa bat izan zen berriz, eta garaipena CSF Group-Navigare taldeko Fortunato Balianirentzat izan zen. Bigarren Fabio Taborri eta hirugarren Francesco Failla izan zen.

2010ean lasterketa lau etapatan banatu zen eta Matteo Montagutik irabazi zuen.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Adrian Zelaia Ibarra

**Adrian Zelaia Ibarra** (Lutxana, Barakaldo, 1917 &ndash; 2015eko urriaren 18a) euskal herritar legelaria eta Deustuko Unibertsitateko zuzenbide irakaslea izan zen, bereziki ezaguna euskal foru zuzenbidearen arloan egindako ikerketengatik. Egindako lanagatik hainbat sari jaso zituen, besteak beste 1994ko Manuel Lekuona Saria. Zuzenbidearen Euskal Akademiaren presidentea izan zen. Gerra Zibilean, abertzaleen gudari sailetan sartuta, «Gordexola» batailoian izena eman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Adrian Zelaia Ibarra *Bidegileak* bilduman.
Jon Ramon Aboitiz

**Jon Ramon Aboitiz** (Cebu Hiria, 1948ko apirilaren 26a - 2018ko azaroaren 30a) filipinar enpresaburua eta Aboitiz & Co eta Aboitiz Equity Ventures Sozietate Anonimoaren presidentea izan zen; biak Aboitiz Taldearen enpresak. Jon Ramon Cebuko Aboitiz euskal jatorriko senitartearen kidea zen. Izan ere, Aboitiztarrak Lea-Artibaitik Filipinetara joan ziren XIX. mendean.

Aboitiz taldean, 1970an hasi zen, Kaliforniako Santa Clara Unibertsitatean graduatu ondoren. 1976an enpresaren burua bilakatu zen eta 1991ean, Aboitiz Shipping Corp.eko Aboitiz & Co.ko presidentea izendatu zuten.
Aboitiz Taldearen kargu batzuk izan zituen, besteak beste: Davao Light & Power Co., Inc. mahaiburu eta zuzendari nagusia; Veco eta Aboitiz Jebsen Bulk Transport Corp.en mahaiburua eta Hapag-Lloyd Phils.-en, Cotabato Ice Plant.-en eta Bukidnon Hydropower Corp.-en zuzendaria.

Jon Ramon ere Ramon Aboitiz Foundation Inc.-en eta Association of Phillipine Foundationsen ondasun-administratzailea izan zen.

## Kanpo estekak
1906ko Frantziako Tourra

**1906ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 4. edizioa izan zen. 1906ko uztailak 4 eta 29 artean ospatu zen, 13 etapatan banatutako 4545 kilometroko ibilbidea eginez. Garailea René Pottier izan zen. Lehen aldiz igaro zituen Frantziako Tourrak beste herrialde batzuetako lurraldeak, kasu honetan Alemania, Espainia eta Italiakoak. Bigarren aldiz, sailkapen nagusia puntuen arabera egin zen, lehen bi edizioetan ohikoa zen denboraren araberakoa izan ordez. Berriro ere, zenbait jazoera gertatu ziren Tourrean, horien artean txirrindulariei egindako erasoak eta errepidean hauei jarritako iltzeak.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Adrian Zelaia

**Adrian Zelaia** honako pertsonaia hauen izena da:

* Adrian Zelaia Ibarra, euskal legelaria, foru-zuzenbidean aditua;
* Adrian Zelaia Ulibarri, EHUko ekonomia aplikatuko irakaslea, aurrekoaren semea, MCC kooperatiba taldearen idazkari orokorra izandakoa.
KV53

**KV53** Egiptoko Erregeen Harana izeneko nekropolian dagoen hilobi bat da. Tebastar nekropoliko hilobien artean gutxien ezagutzen den eta zehaztasunik gabe datatuetako bat da.

## Kokapena 
Gaur egun ez da ezagutzen KV53 hilobia zulatua izan zen toki zehatza, baina pentsatzekoa da erdialdeko wadiko mendebaldeko adarrean egotea, bere garai berean aurkitu ziren gainontzeko hilobi txikiengandik gertu. KV49tik berehala ekialderantz dago, Haranaren hegoaldera daraman bidetik gertu. Beraz, ez dago antzeko ezaugarriak dituzten KV48 eta KV51 bezalako beste hilobi batzuetatik hain gertu, baina Amenofis II.aren hilobia den KV35era doan adarrean dagoela uste da oraindik.

Bere aurkikuntzari buruz iritsi zaigun informazioagatik, ez dago ezer ez ohikorik KV53 hilobiaren diseinu eta forman. Nobleen hilobi gehienen kasuan bezala, hau soilik bi metro baino gutxiagoko hil putzu batez (A) eta kripta lanak egingo lituzkeen gela bakar batez (B) osatua dago. Azken hau, dirudienez, oso modu zabarrean zulatua zegoen eta tamaina handikoa zen. Erregeenak ez ziren hilobietan ohikoa den bezala, ez du apaindurarik, kasu askotan Erregeen Haraneko hilobi baten jabea den noblea nor izan zitekeen ebazterik ez izateko arrazoi nagusia dena.

## Indusketa 
KV53 Edward R. Ayrtonek aurkitu zuen 1905-1906ko neguan Theodore M. Davisentzat lanean ari zela, ordurarte ezkutatua mantendu ziren inguru bereko gainontzeko hilobiekin batera. Hainbeste aurkikuntzen aurrean, guztiak hilobi handienek eragindako interesik gabeak, ahaztuak izatea eragin zuen, eta bere kokapen zehatza galtzea. Berriz bisitatu ez zenez eta behar bezala gordea izan ez zenez, KV53 hondakin mordo baten azpian desagertu da berriz, bere inguruko hilobi gehienak bezala.

Toki honetan egin zen aurkikuntza nabarmen bakarra ostrakon txiki bat izan zen, *Hori, Egiaren Tokiko eskriba nagusia*ren izena idatzia duen harri zati bat, hilobi eraikitzaileen herria zen Egiaren Tokiko (Deir el-Medina) ordezkari administratiboa KV53n egon zela ziurtatzen duena, harrigarria izan behar ez duena, bere funtzioetako bat tokiko objektu guztiak inbentariatzea baitzen. Beraz, KV53 Horiren hilobia izateko aukera oso txikia da, bere funtziodun gizon bati ez zegozkionak.

Litekeenena, hilobia Amenofis II.aren agintaldian bizi izan zen noble batentzat izatea da. Ezagutzen denez, faraoi honek, bere aitak eta bere semeak bezala, hilobi ugari eman zizkien nobleziako kiderik hautatuenei, baita bere maskotetakoren batzuei ere. Errege honen hilobiaren hurbiltasunak KV53 zulatua izan zen garaiari buruz pistaren bat eman lezake, erabateko zehaztasunez ezer ziurtatzerik ez dagoen arren, eta baliteke hurrengo dinastietakoren baten garaikoa izatea. Aurkikuntza eta orain berriz hondakin mordo hori kentzeko baliabide faltak Erregeen Haraneko toki ezezagun honi buruzko datu gehiago aurkitzea eragozten du.

## Kanpo estekak
Henri de Castries

**Henri de La Croix de Castries**, Castriesko kondea, (Baiona, 1954ko abuztuaren 15a) euskal enpresaburua da, 2000. urtetik aurrera AXA aseguru-etxearen presidentea dena. De Castries leinuko kidea, Pierre de Chevigné ministroaren iloba eta Sadeko markesaren ondorengo zuzena da.

*La Tribune* egunkariak 2008an urteko enpresaburu izendatu zuen, Nicolas Sarkozy eta François Hollanderen gertukoa izanik. Zuzenbidean lizentziatua, Bilderberg taldearen kidea da.
 
1984an René de La Croix de Castriesen iloba den Anne Millin de Grandmaison ezkondu eta hiru seme-alaba ditu: Hortense (1986), Alix (1988) eta Jérôme(1992).

## Erreferentziak
Sloboda

[thumb|250px|eskuinera|[Moskuko Germaniar Sloboda. Alexander Benoisen margolana (1911).]]
**Sloboda** (errusieraz: слободá) Errusia, Ukraina eta Bielorrusiako historian izan den jendegune mota bat da. Valakia eta Moldavian ere antzeko kokalekuak zeuden, *slobozie/slobozia* deituak. Batzuk hiri-harresien kanpoaldeko auzoak ziren, baina askotan lurralde jendeztatu gabeak kolonizatzeko erabiltzen ziren. Beste lurraldeetako nekazariak eta langileak erakartzeko helburuz, Slobodako biztanleak zergak ordaintzetik salbuetsirik egoten ziren aldi luze batez (15 eta 25 urte artean). 1630 eta 1640 artean ehunka *Slobody* sortu ziren Moskoviako muga eskualdeetan, Sloboda Ukrainan bereziki.

XVIII. mendearen hasieran pribilegio horiek ezeztatu eta jendegune hauek herri, hirixka edo auzo bilakatu ziren arren, Sloboda hitzak askotan iraun zuen. Ukrainan, esate baterako, ehun leku inguruk *sloboda* edo *slobidka* terminoa daramate izenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
AXA

**AXA S.A.** frantziar aseguru-etxea da, Parisko 8. barrutian egoitza duena. AXA bizitza, osasuna eta beste aseguruak saltzen dituen multinazionala da, batez ere, Mendebaldeko Europan, Ipar Amerikan, Asia-Pazifikoan eta Ekialde Hurbilean lan egiten duena.

2010ean Fortune Global 500 enpresen zerrenda, 9.a izan zen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Nazioarteko Eskubaloi Federazioa

**Nazioarteko Eskubaloi Federazioa** () eskubaloiaren arauak lehiaketa mailan erregulatzen eta aldiro nazioarteko txapelketak antolatzeaz arduratzen den mundu erakundea da.

Bere egoitza Suitzako Basilea hirian du. 2007an 159 federakuntza nazional ditu afiliatuta, guztien artean 800.000 talde eta 19 milioi jokalari baino gehiago ordezkatzen dituztenak. Funtzioko presidentea 2000tik Hasan Mustafa egiptoarra da.

## Historia 
Nazioarteko Eskubaloi Federakuntza 1946ko uztailak 11n sortu zuten Danimarkako hiriburua den Kopenhagen zortzi federakuntza nazionalek: Danimarka, Finlandia, Frantzia, Suedia, Norvegia, Herbehereak, Polonia eta Suitza.

1954an lehen Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa ospatu zen Nazioarteko Eskubaloi Federakuntzaren agintaritzapean, Suedian, 6 selekzio nazionalek parte hartuz.

1957an Emakumezkoen Munduko Eskubaloi txapelketaren lehen edizioa ospatu zen Jugoslavian 9 selekzio nazionalen parte hartzearekin.

Olinpiar Jokoetan eskubaloiak lehen aldiz 1972an Münichen parte hartu zuen gizonezkoen mailan eta 1976koan emakumezkoen mailan.

## Txapelketak 
* Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Emakumezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Junior mailako Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Junior mailako Emakumezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Gazte mailako Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Gazte mailako Emakumezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa
* Challenge Garaikurra

## Antolaketa 
Federakuntzaren egitura hierarkikoa Presidenteak, Idazkari Nagusiak eta Presidenteordeek, Kongresuak (bi urtez behin egiten dena), Talde Exekutiboak eta Batzorde Teknikoek osatzen dute.

### Presidenteak 

### Federakuntza kontinentalak 
2007an IHFk 160 federakuntza nazional afiliatuta ditu bost federakuntza kontinentaletan:

### Federakuntza nazionalak 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IHFren webgune ofiziala
Bakteriar-toxina

**Bakteriar-toxinak** hainbat bakteriok ekoiztu eta jariatzen dituzten substantzia kaltegarriak dira, mikrobioaren birulentzia areagotzen dutenak. Bakterio batzuek inbaditzeko ahalmena oso mugatua izan arren patogeno arriskutsuak dira, sortzen dituzten toxinei esker. *Clostridium tetani* (tetanosen eragilea), esaterako, ez da ia mugitzen sartzen den zauritik, baina ekoizten duen toxina odolaren bidez gorputz osora zabaltzen denez oso patogeno arriskutsua da.

Hainbat bakteriar-toxina naturan dauden pozoi hilgarrienen artean daude. Botulismoaren bakterioak (*Clostridium botulinum*), adibidez, exotoxina indartsua ekoizten du, kobraren pozoia baino 20 aldiz pozoitsuagoa dena.

Bi toxina mota sortzen dituzte bakterioek: exotoxinak eta endotoxinak. Ezaugarri ezberdinak dituzte, nabarmenena izanik endotoxinak ez dituztela bakterioek askatzen, bakterioari lotuak irauten baitute, exotoxinak bakteriotik at jariatuak izaten diren bitartean (endo: *barne*, exo: *kanpo*). Gainontzeko ezaugarriei dagokionez zerrenda hau osa liteke:

## Endotoxinak 
* lipopolisakaridoak dira

* bakterio Gram negatiboek, batez ere, sortzen dituzte

* bakterioari atxikituta daude

* beroarekiko erresistenteak

* ezin dira toxoide bihurtu

* toxizitate ertaina

* immunogenizitate txikia

* sukarra eragiten dute

## Exotoxinak 
* proteinak dira

* Gram positiboek eta Gram negatiboek sortzen dtuzte

* bakterioek jariatzen dituzte

* beroarekiko sentikorrak

* toxoide bihur daitezke

* toxizitate handia

* immunogenizitate handia

* ez diote sukarrik eragiten ostalariari

## Ikus,gainera 
* endotoxina
* exotoxina

## Kanpo estekak
Aviva

**Aviva** britainiar aseguru-etxea da, Londresko St Helen's Buildingen egoitza duena. Aviva bizitza, osasuna eta beste aseguruak saltzen dituen multinazionala da, batez ere, Mendebaldeko Europan, Ipar Amerikan eta Asian lan egiten duena.

Londresko burtsan dagoen enpresa hau 2000. urtean sortua izan arren, bere aitzindariak 1696an ere sortuak ziren.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Lagun Aro

**Lagun Aro, BGAE** Borondatezko Gizarte Aurreikuspenerako Erakundea da, MONDRAGON Korporazioko kidea. Kooperatibetako mutualistei osasun zerbitzu osagarriak eskaintzen dizkie, eta Arrasateko kooperatibek krisialdian enplegua mantentzeko baliatu duten tresna gakoa da.

**Lagun Aro Aseguruak**, berriz, Bilbon egoitza duen euskal aseguru-etxea da. Lagun Aro bizitza, osasuna eta beste aseguruak saltzen dituen enpresa da, batez ere, Hego Euskal Herrian eta Espainian lan egiten duena.

MONDRAGON Korporazioa taldeko aseguru-etxea da.

## Kanpo estekak 
* Lagun Aro Aseguruak webgune ofiziala
* Lagun Aro, BGAE webgune ofiziala
Xeroftalmia

**Xeroftalmia** (grezierazko , *xerós* (lehor) eta , *ophtalmós* (begi) hitzen lotunea) begietako gaixotasun bat da. Konjuntibaren lehortasun iraunkorra eta kornearen opakotasuna dira bere ezaugarririk nabarmenenak.

Malko guruinen funtzioa jeisten delako gertatzen da, malko gutxiago sortzea eragiten duena.

## Arrazoiak 
Hantura kronikoek (trakomak) edota A bitamina ezak eragina da, gehienetan. Edonola ere, arrazoi askok eragin dezakete xeroftalmia. Heldu nagusietan ohikoagoa da. Jarraian, gaixotasun hau eragin dezaketen gaixotasun batzuk aipatzen dira:

* A bitaminaren gutxiegitasuna
* Sjögrenen sindromea
* Artritis erreumatoidea eta beste gaixotasun erreumatologiko batzuk.
* Erredura kimiko edo termikoak
* Atenolol, klorfeniramina, hidroklorotiazida, isotretinoina, ketorolako, ketotifeno, lebokabastina, lebofloxazina, oxibutinina eta tolterodina bezalako botikak.

## Sintomak 
Gaixotasuna aurrerantz joan ahala, kornea sendotu egiten da eta ikusmen zorroztasuna jaitsi. Xeroftalmiaren beste sintoma batzuk begietan erredura sentsazioa, gorputz arraro sentsazioa, hazkagura, malkarrak eta konjuntibaren gorritasuna dira.

## Diagnostikoa 
Malko isurtze falta diagnostikatzeko Schirmerren proba bat egiten da, beheko betazalean paper lehortzaile zati bat jarri eta malkoekin paperaren ze luzera bustitzen den ikustean datzana.

## Tratamendua 
Tratamendua, gaixotasun hau eragiten duen oinarrizko gaixotasunarenari dagokio. Kortikoideak eraginkorrak izan daitezke gaixotasunaren hasierako faseetan. A bitaminaren gutxiegitasuna frogatzen denean, bitamina hau gehigarrietan ematen da. Pilokarpina malko isurtzea handitzen duen botika bat da. Lehortasuna hobetzeko erabiltzen diren prestaketa batzuk (malko artifizialak), hipromelosa eta karbomerozko gelez osatuak daude, konjuntiban ematen direnak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tolterodina

**Tolterodina** (R)-2-[3-(diisopropilamino)-1-fenilpropil]-4-metilfeno (**Detrol**, **Detrusitol**) gernu-inkontinentziaren tratamenduan erabiltzen den antagonista muskariniko bat da.

Pfizerrek merkaturatzen du Ameriketako Estatu Batuetan eta Kanadan Detrol izenarekin. Txilen Detruzitol izenarekin eta Eltoven® bezala Pharma Investik.

## Farmakologia 
Tolterodinak hartzaile muskarinikoen M1, M2, M3, M4 eta M5 azpimotetan eragiten du, maskuri gainerreaktiboentzako egungo tratamendu antimuskarinikoek soilik M3 hartzaileetan eragiten dutelarik, selektiboago eginez. Pfizerrek fabrikatu eta merkaturatzen du.

Tolterodinak, hartzaile mota guztietan eragiten duen arren, oxibutininarekin (M3 eta M1 selektiboa baina gehiago parotida guruinetan maskurian baino) alderatuta efektu kaltegarri gutxi du, tolterodinak maskurian gorputzeko beste toki batzuetan baino gehiago eragiten du. Honek, egunero zuzenean maskurian eragiteko, eta hala efektu kaltegarri gutxiago izateko botika gutxiago hartu behar dela esan nahi du.

## Alboko eraginak 
* Xerostomia (aho lehorra)
* Motilitate gastrikoaren jaitsiera (sabeleko egonezina)
* Buruko mina
* Hotzeria
* Xeroftalmia (begi lehorrak)
* Logalea

Honako beste erreakzio hauek botika, berau eskuragai egon zenetik eman zitzaien gaixoetan informatu dira:

* Erreakzio alergikoak, edema barne.
* Takikardia
* Fluido metaketa beso eta hanketan
* Eldarnioak

Kontraindikazioak

Ez da erabili behar miastenia gravis eta angelu estuko glaukoma duten gaixoetan.

## Kanpo estekak
Foma

**Foma** egoera finituko automatak eta transduktoreak erabiltzeko tresna multzoa da, kode irekia da eta librea da Mans Hulden-ek sortua eta mantendua. Bere barruan konpilatzailea, programazio-lengoaia eta C liburutegia. Hainbat aplikaziotan erabil daiteke, batez ere analisi morfologikoak egiteko hizkuntzaren tratamendu automatikoan.

Foma Xerox Finite State Toolkit aplikazio jabedunaren baliokidea izan daiteke, *lexc* eta *xfst* formalismoak erabiltzen dituzten aplikazioetan.

Xuxen zuzentzaile automatikoaren azken bertsioak tresna honen bitartez garatu dira.

## Ikus gainera 
* HFST - Helsinki Finite State Toolkit
* SFST - Stuttgart Finite State Toolkit (HFST paketearen backend bat)
* OpenFST (HFST paketearen backend bat autamatak pisuekin definitzea onartzen dituena)
* lttoolbox
* XFST - Xerox Finite State Toolkit

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://foma.googlecode.com/ - official homepage
* http://wiki.apertium.org/wiki/Foma - foma information on the Apertium wiki
* http://www.aclweb.org/anthology/E09-2.pdf#page=37 Mans Hulden. Foma: a finite-state compiler and library. Proceedings of the 12th Conference of the European Chapter of the Association for Computational Linguistics.
Irlandera zaharra

**Irlandera zaharra** —*antzinako irlandera*, *gaeliko zaharra* edo *gaelera zaharra* izenez ere ezaguna— (irlanderaz *Sean-Ghaeilge*, *Guithealg* edo *Goidelc*) idatzizko lekukotasun ugari utzi dituen hizkuntza goidelikoen formarik zaharrena da. VI. eta X. mendeen artean mintzatu zen. Aitzinirlanderatik sortu zen, hau da, IV. mendetik VII. edo VIII.eraino mintzatu zen eta hizkuntza goidelikoei ezagutzen zaien formarik zaharrena den hizkuntzatik. Irlandera zaharretik, Erdi Aroan, erdialdeko irlandera eratu zen. Erdialdeko irlanderaren ondorengoak dira gaur egungo hizkuntza goidelikoak: irlandera, Eskoziako gaelera eta manxera.

## Ikus gainera 
* Hizkuntza goidelikoak
* Irlandera
* Gaeliko (etnia)
## Kanpo estekak 
*   Irlandera zaharreko hiztegia.
*  «Old Irish Online: Series Introduction», Texasko Unibertsitatea.
Pianoarentzako 24. sonata (Beethoven)

Ludwig van Beethovenen **pianoarentzako 24. sonata Sol sostenitu maiorrean, Op.78** **Teresarentzat** deitua da (Teréz Brunszvik kondesarentzat idatzia izan baitzen). Ludwig van Beethovenek 1809an idatzi zuen eta bi mugimendu baino ez ditu, hala, pianoarentzako sonata laburren taldekoa delarik:

# Adagio cantabile-Allegro ma non troppo
# Allegro vivace

Sonata honen ohiko iraupena 10 minutukoa da. Ohiko praktika da luze errepikatzen diren sekzioak kanpoan uztea, garapena eta birkapitulazioa kasu, hala, iraupen osoarekiko bi edo hiru minutuko diferentzia dagoelarik.

Maynard Solomonek adierazten duenez 24. sonata hau eta Apassionata izeneko 23. sonata ziren Beethovenen gogokoenak, "Hammerklavier" izeneko 29. sonataren aurretik.

## Kanpo estekak
Garrotxako Sumendi-Lurraldearen Parke Naturala

**Garrotxako Sumendi-Lurraldearen Parke Naturala** (katalanez *Parc Natural de la Zona Volcànica de la Garrotxa*) Kataluniako Garrotxa eskualdean dagoen parke natural bat da.

Iberiar penintsulako sumendi eremu garrantzitsuenetako bat da. Denera berrogeiren bat sumendi kono ditu, hauek 100.000-700.000 urte dituztelarik, gainera bertan 10 krater, ongi kontserbatutako 23 kono eta basalto labaz osatutako 20 kolada ere badaude. Orografia, eguzki eta klimak bertako landaredi ugaritasunaren eragina izan dute, edertasun handiko karraskila, harizti eta pagadi ugari daudelarik.

Klima oso hezea du, sarritan klima atlantikoan ohikoak den landaredia duelarik. Bertan ugariena den zuhaitza artederra da. Denera 150 km²-ko azalera du, barnean 11 udalerri eta 28 erreserba natura ditu, naturaren kontserbazioa eta garapen ekonomiko jasangarria uztartu nahi dira, aurre egin behar dien bere arazo larrienak meatzeak, hiri hazkundea eta kontrolik gabeko hondakinak direlarik.

Parke natural honen barnean honako udalerri hauek daude: Castellfollit de la Roca, Mieres, Montagut i Oix, Olot, Les Planes d'Hostoles, Les Preses, Sant Aniol de Finestres, Sant Feliu de Pallerols, Sant Joan les Fonts, Santa Pau eta La Vall de Bianya.

## Iruditegia 

Irudi:Catalonia-VolcaCroscat2.jpg|Croscat sumendia.

## Kanpo estekak 
* Garrotxako Sumendi-Lurraldearen Parke Naturala
Jean-Henri Fabre

**Jean-Henri Casimir Fabre** (Saint-Léons, Aveyron, 1823ko abenduaren 22a - Sérignan-du-Comtat, Vaucluse , 1915eko urriaren 11a) frantses naturalista, entomologoa eta idazlea izan zen, ezaguna humanismoa, letrak eta zientziak uztartuz egin zuen lanagatik. Urte askotan irakasle moduan ere lan egin zuen, abilezia pedagogia aparta erakutsiz. Egun, museo ikusgarri bat dago bere bizitza amaierako urteak eman zituen etxean, *Harmas de Jean-Henri Fabre* izenekoa.
Zeharkako datu

Estatistikan, **zeharkako datuak** une jakin batean multzo bateko elementuen gainean jasotzen diren datuen multzoa da. Adibidez, 2010 urtean munduko herrialdeetako hazkunde ekonomikoaren tasak eta langabezia portzentajeak bilduta, zeharkako datu-multzo bat osatzen da.

## Ikus, gainera 
* Luzetarako datu

## Kanpo estekak
1689 Floris-Jan

**1689 Floris-Jan** asteroide gerrikoan aurkitutako 1689. asteroidearen izena da. 1930eko irailak 16an aurkitu zuen Hendrik van Gentek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1930 SO** zen.

## Kanpo estekak
1690 Mayrhofer

**1690 Mayrhofer** asteroide gerrikoan aurkitutako 1690. asteroidearen izena da. 1948ko azaroak 8an aurkitu zuen Marguerite Laugierrek Nizatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1948 VB** zen. Otto Kippesen proposamenaren arabera, asteroide honek bere izena Ried im Innkreisko Karl Mayrhofer astronomoagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1691 Oort

**1691 Oort** asteroide gerrikoan aurkitutako 1691. asteroidearen izena da. 1956ko irailak 9an aurkitu zuten Karl Wilhelm Reinmuthek eta Ingrid van Houten-Groeneveldek Heidelbergetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1956 RB** zen. Bere izena Jan Oortgatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1692 Subbotina

**1692 Subbotina** asteroide gerrikoan aurkitutako 1692. asteroidearen izena da. 1936ko abuztuak 16an aurkitu zuen Grigori Neujminnek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 QD** zen.

## Kanpo estekak
Léon van Bon

**Léon Hendrik Jan van Bon** (Asperen, 1972ko urtarrilak 28) herbeheretar txirrindulari ohia da, profesionala 1994tik.

Amateur mailan pistako txirrindularitzan asko nabarmendu zen, munduko eta nazioko txapelketa asko irabaziz.

Esprinter handi bat da eta proba garrantzitsu asko irabazi ditu. Bere lorpenik handienak 1997ko Espainiako Itzulian lortutako etapa garaipen bat, 1997an Donostian ospatu zen munduko txapelketan brontzea, bi txapelketa nazional, eta, batez ere, Pau eta Toursen amaitu ziren Frantziako Tourreko etapak dira.

Esan bezala, Donostian ospatu zen 1997ko Munduko Txirrindularitza Txapelketan 3. izan zen iraupen proban, soilik Laurent Brochardek eta Bo Hamburgerrek gainditu zutelarik.

## Palmaresa 
**1993**
* 2. Houtlandeko Zirkuituan

**1994**
* DuPont Tourreko etapa 1
* 2. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan

**1995**
* 2. Omloop Mandel-Leie-Schelden
* 3. Jef Scherens Sari Nagusian

**1996**
* Tirreno-Adriatikoko etapa 1 
* DuPont Tourreko etapa 1
* Uniqa Classic
* 2. Haut-Varko Tourrean

**1997**
* Espainiako Vueltako etapa 1 
* Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunak
* 3. 16px Munduko errepideko txapelketan

**1998**
* Mallorcako Challengea
* Frantziako Tourreko etapa 1
* Vattenfall Cyclassics
* 2. Nokere Koersen
* 2. Munduko Txirrindularitza Kopan
* 3. 16px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 3. Etruriarren Kostaldeko Sari Nagusian

**1999**
* 2. Rund um den Henninger-Turmean

**2000**
* 20px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa
* Frantziako Tourreko etapa 1 
* Delta Profronde
* 2. Acht van Chaamen

**2001**
* First Union Invitational
* Lancaster Classic
* Herbehereetako Itzulia

**2002**
* Suitzako Itzuliko etapa 1 
* 3. Jef Scherens Sari Nagusian

**2003**
* Alemaniako Itzuliko etapa 1 
* Dutch Food Valley Classic

**2004**
* Herbehereetako Itzuliko etapa 1 
* Paris-Nizako etapa 1 

**2005**
* 20px Herbehereetako errepide txirrindularitzako txapelketa

**2007**
* Nokere Koerse

**2008**
* Tailandiako Tourreko etapa 1 
* Kumanoko Tourreko etapa 1

**2009**
* Koreako Tourreko etapa 1

## Taldeak 
* WordPerfect (1994)
* Novell (1995)
* Rabobank (1996-2000)
* Mercury-Viatel (2001)
* Domo-Farm Frites (2002)
* Lotto (2003-2006)
** *Lotto-Domo* (2003-2004)
** *Davitamon-Lotto* (2005-2006)
* Rabobank (2007)
* Marco Polo Cycling Team (2008-2010)
** *Trek-Marco Polo Cycling Team* (2008-2009)
** *Marco Polo Cycling Team* (2010)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
DuPont Tourra

thumb
**DuPont Tourra** jada desagertua dagoen etapakako txirrindularitza lasterketa bat da. Urtero ospatzen zen Ameriketako Estatu Batuetan, Erdialde Atlantikoko Estatuetan.

1989 eta 1996 artean ospatu zen. Zortzi urte horietan zehar honako izenak jaso zituen:

* 1989-1990: *Tour de Trump*, bere babesle nagusia zen Donald Trumpen omenez.
* 1991-1996: *Tour DuPont*', denbora horretan bere babesle nagusia izan zen DuPont

Lance Armstrong eta Raul Alcalá dira proba honetan garaipen gehien lortu dituztenak, birekin bakoitza.

## Palmaresa 
### Tour de Trump 
### Tour DuPont 
## Kanpo estekak
Extremadurako Junta

**Extremadurako Junta** Extremadurako Autonomia Erkidegoko gobernuaren funtzioak dituen erakunde kolegiatua da. Era berean, presidentearen irizpide orokorren arabera, politika orokorra ezartzen, Autonomia Erkidegoko administrazioa zuzentzen, eta 1978ko Espainiako Konstituzioaren eta Extremadurako Autonomia Estatutuaren barnean funtzio exekutiboa eta arautze ahalmena betetzen ditu. Autonomia Estatutuaren II. Tituluko III. Atalean Extremadurako Juntaren eskumenak adierazten dira. Bere egoitza, Autonomia Estatutuko 5. artikuluaren arabera, Autonomia Erkidegoko hiriburu den Meridan dago.

Juntak, beraz, Extremadurako Biltzarrari lege autonomikoen proiektuak aurkezten dizkio, baita Aurrekontu Orokorren proiektuak ere onartuak izan daitezen.

Extremadurako Junta Presidenteak, Presidenteordeak edo Presidenteordeek, halakorik egonez gero, eta Kontseilariek (Autonomia Erkidegoetako ministroak). Kontseilari bakoitzak Kontseilaritza baten ardura du eta Presidenteak askatasun osoz aukeratu eta banatzen ditu, horri buruz Extremadurako Biltzarra informatuz.

Gaur egun, Juntako presidentea José Antonio Monago da, 2011ko Espainiako hauteskunde autonomikoetan aukeratu zuena Extremadurako Biltzarrak, PP alderdiko lehen presidentea izan delarik. 28 urtez Juntako presidentea PSOEkoa izan zen: Juan Carlos Rodríguez Ibarra 1983 eta 2007 artean eta Guillermo Fernández Vara 2007 eta 2011 artean.

Autonomia Erkidego honetako botere betearazlearen izen ofiziala, Autonomia Estatutuaren arabera, *Extremadurako Junta* den arren, une honetan indarrean dagoen IX. legealdian, José Antonio Monagoren presidentziapean, nortasun korporatiborako **Extremadurako Gobernua** erakunde izena aukeratu zen, ofizialki aldatu ez zen arren.

## Gobernuaren osaketa orain arteko legealdietan 
### Gobernuaren Osaketa IX. Legealdian (2015-2019) 
### Gobernuaren Osaketa VIII. Legealdian (2011-2015) 
## Gobernuaren Osaketa VII. Legealdian (2007-2011) 
## Gobernuaren Osaketa VI. Legealdian (2003-2007) 
## Gobernuaren Osaketa V. Legealdian (1999-2003) 
## Gobernuaren Osaketa IV. Legealdian (1995-1999) 
## Gobernuaren Osaketa III. Legealdian (1991-1995) 
## Gobernuaren osaketa II. Legealdian (1987-1991) 
## Gobernuaren osaketa I. Legealdian (1983-1987) 
## Kanpo estekak 
* Extremadurako Junta
Allianz

**Allianz S.E.** alemaniar aseguru-etxea da, Munichen egoitza duena. Allianz bizitza, osasuna eta beste aseguruak saltzen dituen multinazionala da, batez ere, Mendebaldeko Europan, Amerikan, Asia-Pazifikoan eta Ekialde Hurbilean lan egiten duena.

2010ean *Forbes* aldizkariaren enpresen zerrenda, 12.a izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Castro (Txile)

**Castro** Txileko Chiloé uhartean kokatua dagoen komuna eta hiri bat da. 1982 urtetik Chiloe probintziako (Los Lagos eskualdea) hiriburua da eta 2010ko erroldaren arabera 57.135 biztanle ditu. Santiagotik 1.214&nbsp;km-ra dago eta Txileko hirugarren existentzia jarraituko hiririk zaharrena da, Espainiar Inperioaren zerbitzura ziharduen Martin Ruiz de Ganboa bizkaitar mariskalak 1567ko otsailaren 12an sortu baitzuen.

## Kanpo estekak 
*  Castroko udalaren webgunea.
Esqueixada

thumb|*Esqueixada* plater bat.
**Esqueixada** Kataluniako plater tipiko eta ezagunenetako bat da.

## Osaketa 
Honako osagaiak dituen entsalada hotz bat da: hegaluzea, bakailao papurtua, italiar piper berdea eta gorria zati txikitan moztua, tipula, olibak eta tomatea (pirrindua edo dadotan moztua. Oliba olioarekin, ozpinarekin, eta, behar izanez gero, gatzarekin ontzen da.

* Tokiaren arabera lekale lehorrak ere gehitzen zaizkio (orduan empedrat deitzen zaio), edo arraultza egosia.

## Antzeko beste plater batzuk 
* Xató
* Esgarraet
* Pericana
* Empedrat

## Kanpo estekak
Pianoarentzako 25. sonata (Beethoven)

Ludwig van Beethovenek bere **Pianoarentzako 25. sonata sol maiorrean Op. 79** 1809an idatzi zuen. Honako hiru mugimendu hauez osatua dago:

# Presto alla tedesca
# Andante
# Vivace

Beethovenen sonata laburretako bat da, 11 minutuko iraupena baino ez duelarik. Bi mugimendu baino gehiago dituzten bere sonata guztietatik laburrena da.

Lehen mugimendua indartsu hasten da hiru notako (Sol, Si, Sol) gai batekin, sarritan mugimenduan zehar agertzen dena. Re maior tonalitatean dagoen bigarren gaia, eskala eta arpegio azkar batean oinarritua dago, eta oso azkar doa koda indartsura. Zenbait zalantzazko oktaba nota aurkezpena errepikatu aurretik jotzen dira. Aurkezpen osoak 35 segundo inguru irauten du (errepikapenik gabe).

Garapena da nagusi mugimendu honetan, 60 segundo inguruko iraupenarekin.

## Kanpo estekak
1987ko Andaluziako Itzulia

**1987ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 33. edizioa izan zen. 1987ko otsailak 4 eta 10 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen 6 etapatan banatutako 940,50 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Almerian hasi eta Granadan amaitu zen.

Garailea izan zen Rolf Gölzek, proba, batez beste, 37,212 kilometro orduko abiaduran bete zuen, erregulartasunaren sailkapena ere irabaziz. Mendiko sailkapena Renato Piccolorentzat izan zen, tarteko helmugena Miguel Ángel Iglesiasentzat, eta taldekakoa Gewiss-Bianchirentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Latino (argipena)

**Latino** hitzak adiera zenbait ditu:

* latino, Latium eskualde historikoko herritarra;
* Latino (erregea), greziar eta erromatar mitologietako pertsonaia;
* latino, Ipar Amerikan latinoamerikarrak izendatzeko erabiltzen den izena.

## Ikus, gainera 
* Latin
* Latindar
Dominique Arnaud

**Dominique Arnaud** (Tarnose, 1955eko irailaren 19a - Dax, 2016ko uztailaren 20a) frantziar txirrindulari ohi bat izan zen, profesionala 1980 eta 1991 artean. Bere lorpenik handienak Espainiako Vueltan lortu zituen, itzuli honetan izan zituen parte-hartze guztien artean hiru etapa irabaziz.

## Palmaresa 
**1978**
* 2. Ronde de l'Isarden
**1980**
* Etapa 1 Espainiako Vueltan
**1981**
* 2. Limousingo Tourrean
* 2. Étoile des Espoirsen
**1982**
* Etapa 1 Espainiako Vueltan
**1983**
* Limousingo Tourra
* Rennesko Sari Nagusia
**1985**
* Frantziako Tourreko taldekako erlojupekoa
* Etapa 1 Limousingo Tourrean
**1986**
* Etapa 1 Kataluniako Voltan
**1987**
* Etapa 1 Espainiako Vueltan
* Etapa 1 Andaluziako Itzulian
**1988**
* 2. Boucles de l'Aulnen
**1990**
* 2. Midi Libren eta etapa 1.

## Taldeak 
* Reynolds (1980)
* Wolber (1981-1983)
* La Vie Claire (1984-1985)
* Reynolds (1986-1989)
* Banesto (1990-1991)

## Kanpo estekak
Rennesko Sari Nagusia

**Rennesko Sari Nagusia** () Frantziako Bretainia eskualdeko hiriburu den Rennesen eta honen inguruko herrietan egiten zuten egun bakarreko txirrindularitza lasterketa profesional bat zen.

1979tik etenik gabe ospatu zen, 2008koa azken edizioa izan zelarik. 1992tik Frantziako Txirrindularitza Koparen barneko proba bat zen, eta 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati izan zen, 1.1 mailan.

Nicolas Jalabert da proba honetan garaipen gehien lortu dituena.

## Palmaresa 
## Kanpo estekak
Frantziako Txirrindularitza Kopa

**Frantziako Txirrindularitza Kopa** () urtero Frantzian ospatzen den txirrindularitza lehiaketa bat da.

Sailkapen bakar batean Frantziako lurraldean ospatzen diren klasikorik garrantzitsuenak bateratzen ditu, jada desagertua dagoen Munduko Txirrindularitza Koparen antzera. Sailkapenean frantziar taldeekin kontratua duten txirrindulari guztiak agertzen dira. Puntaketa sistema bat ezartzen da klasikoa bakoitzean lortutako postuaren arabera, eta hortik abiatuta sortzen da sailkapena.

Proba taldeka ere ospatzen da, non soilik frantziar taldeek parte hartzen duten. Lasterketa bakoitzean talde bakoitzeko lehen hiru sailkatuen puntuak zenbatzen dira, eta hortik abiatuta ezartzen da sailkapena.

Kopa 14 edo 15 klasikoaz osatua dago. Klasika horiek aldatu egin dira edizioen arabera. 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik proba hauek UCI Europe Tourreko 1.1 eta 1.HC mailako frantziar lasterketak dira.

Etenik gabe ospatzen da 1992tik. Lehen garailea Jean Cyril Robin izan zen, eta lehiaketa hau gehienetan irabazi duena Samuel Dumoulin izan da, hiru garaipenekin.

## Palmaresa 
## Palmaresa herrialdeka 
## Probak 
### 2011ko Probak 
* Marseillesa Sari Nagusia
* Cholet-Pays de Loire Sari Nagusia
* Flèche d'Emeraude
* Paris-Camembert
* Denaingo Sari Nagusia
* Finistèreko Tourra
* Tro Bro Leon
* Plumeleceko Sari Nagusia
* Boucles de l'Aulne
* Polynormande
* Châteauroux Classic d'Indre
* Doubseko Tourra
* Isbergueseko Sari Nagusia
* Vendéeko Tourra

### Frantziako Koparen zati izan diren beste proba batzuk 
* Route Adélie
* Haribo Klasika
* Villers-Cotterêtseko Sari Nagusia
* Alpeetako Klasika
* Fourmieseko Sari Nagusia
* La Côte Picarde
* Boucles de Seine Saint-Denis
* Plouayko Sari Nagusia
* Polymultipliée de l'Hautil
* Haut-Varko Tourra
* Renneseko Sari Nagusia
* Paris-Bourges
* Eskalatzaileen Garaikurra

## Puntuaketa sistema 
Klasiketako bakoitzean puntuaketa sistema hau erabiltzen da:

## Kanpo estekak
1985eko Italiako Giroa

**1985eko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 68. edizioa izan zen. 1985eko maiatzak 16 eta ekainak 8 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen 22 etapatan banatutako 3998 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Bernard Hinaultek, batez beste, 37,893 kilometro orduko abiaduran bete zituenak.

Sailkapen nagusian Bernard Hinault izan zen edizio honen garailea, hala bere hirugarren eta azken Giroa irabaziz. Bigarren, aurreko edizioko garailea izan zen Francesco Moser izan zen, eta hirugarren, garailearen taldekidea zen Greg LeMond.

Marino Lejarretak, berriz ere, ondo sailkatua amaitu zuen, edizio honetan 5. amaituz.

## Taldeak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
|}

## Kanpo estekak
Ballon d'Alsace

'''Ballon d'Alsace''' (, 1247 metro), Lorrena, Alsazia eta Franche-Comté frantziar eskualdeen arteko mugan dagoen mendi bat da. Bere tontorretik Vosge mendiak, Rhin ibaiaren harana eta Oihan Beltza ikus daitezke.

Tontorrera daroan bidea 1171 metroko altueran dago.

Ballon d'Alsace Frantziako Tourrak igo zuen lehen mendatetzat jotzen da, 1905eko uztailak 11n. Mendate honen tontorrera iritsi zen lehena René Pottier izan zen, eta etapa hori irabazi zuena Hippolyte Aucouturier izan zen. 2005eko Frantziako Tourraren 9. etapan mendate hau igaro zuen mendate honen lehen igoeraren mendeurrena ospatuz.

## Kanpo estekak
Ancud

**Ancud** Txileko Chiloé uhartean kokatua dagoen komuna eta hiri bat da. 1982 urtera arte Chiloe probintziako (Los Lagos eskualdea) hiriburua izan zen. 2002ko erroldaren arabera 41.661 biztanle ditu eta Santiagotik 1.132&nbsp;km-ra dago. 1768ko abuztuaren 20an Chiloeko gobernadoreak aginduta sortu zuten.

## Kanpo estekak 
*  Ancudeko udalaren webgunea.
* Puñihuileko pinguinotegia.
* Ancudeko Udal Liburutegia.
Freedon Nadd

**Freedon Nadd** Star Warsen fikziozko unibertsoko pertsonaia bat da.

Freedon Nadd Yavingo gudua gertatu baino 4400 urte lehenago Ossusko Jedi Tenpluko ikasle bat zen. Indarraren alde ilunak limurtu zuen bere irakasle zen Matta Tremaynek Jedi Zaldun maila ez ematea erabakitzeagatik bere haserrea erakutsi zuenean. Yavin IVra ihes egin zuen, antzinako Sith Jaun Ilun bat zen Naga Sadow iratzarri zuen eta honengandik Sith arteak ikasi zituen, eta ondoren hil egin zuen.

Freedonek Sitharen botere iluna bere planeta zen Onderonera eraman zuen, eta urte mordo batez errege bezala gobernatu zuen. Hil zenean, Iziz hiri harresituaren barnean lurperatua izan zen eta bere kripta alde ilunaren boterea metatzen zen toki bihurtu zen. Azkenik, Jedi tropa handi batek Onderonen gerran ari ziren alderdien artean bakea egin zuen, eta Nadden sarkofagoa Dxunera eraman zen, ilargi seguruago bat zena.

Urte batzuk beranduago, Exar Kun Jediak Nadden izpiritua berriratzarri zuen, nork Sith pergamino ezkutuak aurkitzen lagundu zion. Hauek, Korriban mundu ezkuturantz eraman zuten, Sith jaun askoren hondakin momifikatuak zeuden tokiak. Nadden izpiritua berriz agertu zen, eta Sitharen aurka agertu ziren antzinako Jedien izpirituak harrapatuta mantendu zituzten kristal handiak suntsitu zituen, eta Kun hiltzear ere egon zen, nahastua zegoen Jedi hau indarraren alde iluna onartzen behartzeko. Baina Kunek kuttun boteretsu bat erabili zuen Nadden izpirituaren aurka eta betirako suntsitu zuen.

## Kanpo estekak
Curaco de Vélez

**Curaco de Vélez** Txileko Quinchao uhartean, Los Lagos eskualdeko Chiloe probintzian, kokatua dagoen komuna bat da. 2002ko erroldaren arabera 3.403 biztanle ditu. 1660an sortu zuten.

## Kanpo estekak 
*  Curaco de Velezeko udalaren webgunea.
* Curaco de Velezeko historia eta kultura.
* Quinchao uhartearen informazio turistikoa.
Dalcahue

**Dalcahue** Txileko Chiloé uhartean, Los Lagos eskualdeko Chiloe probintzian, kokatua dagoen komuna eta portu hiri bat da. 2002ko erroldaren arabera 12.842 biztanle ditu.

## Kanpo estekak 
*  Dalcahueko udalaren webgunea.
Puqueldón

**Puqueldón** Txileko Lemuy uhartean, Los Lagos eskualdeko Chiloe probintzian, kokatua dagoen komuna bat da. 2002ko erroldaren arabera 4.160 biztanle ditu.
Puqueldón izan zen Bill eta Melinda Gates Fundazioaren beka jaso zuen hirietako bat 2002 urtean.

## Kanpo estekak 
*  Puqueldoneko udalaren webgunea.