Nelly Panizza

**Nelly Virginia Panizza Gardoni**, ezagunagoa **Nelly Panizza**  izenez (La Lucila, Vicente López, Argentina, 1929ko martxoaren 17a – Buenos Aires, Argentina, 2010eko martxoaren 30a) argentinar aktorea eta abeslaria izan zen. Ezaguna egin zen *El hombre que iba una muerte* (1955), *El pulpo negro* (1985) eta *Del mano con la muerte* (1966) lanekin.

## Bizitza 
La Lucila herrian jaio zen Vicente López alderdian, Buenos Aires probintzian, gero Arte Eszenikoko Kontserbatorioan ikasi zuen.

### Artista ibilbidea 
40ko hamarkadaren hasieran hasi zen estra gisa, eta gero paper txiki batzuk egin zituen Manuel Romeroren *El fabricante de estrellas* (1943), *La pequeña señora de Pérez* (1944), Mirtha Legrandekin eta *El que recibe las bofetadas* (1947) Alejandro Casonare gidoiarekin, eta abar. 1953 bigarren mailako aktore onena izan zen *Dock Sud* eta *Mercado negro* lanetan egindako interpretatzioengatik.

Besteak beste, Augusto César Vatteoneren *La muerte flota en el río* (1956), *Ensayo final* (1955) Alberto Closasekin eta *Del brazo con la muerte* (1966) filmen protagonista izan zen, 86 minutuko iraupenarekin. 37 filmetan hartu zuen parte, horien artean *El último payador* (1956), Hugo del Carrilekin, *Sala de guardia* (1952) eta Mario C. Lugones ezagunaren *Ensayo fina*l (1955). Bere ibilbidea 50eko hamarkadaren amaieran eten zen, eta 1964an berragertu zen, Placeres conyugales eta El octavo infierno filmatu zituenean. Olga Zubarryrekin aritu zen hiru filmetan, Vittorio Gassmani lagundu eta musu eman zion *Un italiano en la Argentina* (1965, debekatuta 18 urtetik beherakoentzat) filmean, eta Dino Risik zuzenduta, Zully Morenori eman behar zioten papera egin zuen. *Bicho raro* filmean egindako lanaren ondoren, paper txikiak eta ahaztutako filmak egiteko deitu zuten. Susana Gimenez, Susana Campos, Soledad Silveyra eta Victor Bórekin partekatu zuen kartela.

Hainbat telebista-ziklotan parte hartu zuen: *Ceremonia secreta* (1960), Canal 9 katean; *Mate para cuatro* (1966), *El gato* (1976), Rodolfo Bebán aktorearekin; *Una escalera al cielo*, *El pulpo negro, Encarnando a la señora Heredia* (1991), *Alta comedia* (1991), *Yo soy porteño, Dulce Ana,* non *La Tia Julia Iturbe-Montalbán* interpretatu zuen besteak beste eta hainbat antzerki lan, hala nola, *Te casarás...Gaspar! (1952), Casino antzokian,* *Un ángel llamado Pérez* (1962), Beatriz Taiborekin; Luis Sandriniren *Juancito de la Ribera* (1960) edo *Los disfrazados* (1975), General San Martín Antzokian.

Argentinako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak Bigarren mailako Emakumezko Aktore Onenaren Saria eman zion 1953an, *Dock Sud* eta *Mercado negro* filmetan egin zuen lanarengatik. 2007an Argentinako Kronista Zinematografikoen Elkarteak bere ibilbideari saria eman zion. Oro har, arrabaleko banpiro-paperetan edo hanpako tugurioetako kantariarena egiten zuen askotan.

1987an egin zuen bere azken zinema agerraldia, Bernardo Ariasen *Mujer-mujer* pelikulan. Telebistatik pasatu ostean erretiratu zen jarduera profesionaletik: nesken pantailan egin zuen azken paperetako bat  *La panadería de los Felipe* lanean Fabián Gianola pertsonaiaren amona izan zen, 2004koa, eta proiektu horri ekin baino lehen esan zuen: «Ilusio eta poz handia dut, lehengoak bezalako familia bat erakusteko aukera izango dugulako, hitz txarrik eta emakume biluzirik gabe». 2007an Zinemako Kronikagileen Elkarteak sari bat eman zion bere ibilbide luzearengatik.

2005ean, bere ibilbidearen gailur gisa, *Así es la vida* eta *Los ojos llenos de amor* lanak interpretatu zituen York antzokian, Vicente Lópezen alderdiaren mendeurrena zela eta, non jaio eta hazi baitzen. «Azkenaldian hainbat omenaldi jaso ditut, eta hobe bizitzan izatea, ez zaizu iruditzen? Lan hauek jaio nintzen lekuan egitera gonbidatu nindutenean, nire ibilbidea amaitzeko modu egokia zela pentsatu nuen». Urte horretan bertan Aktoreen Gizarte Ekintzak (OSA) omenaldia egin zion.

### Heriotza 
2010eko martxoaren 30ean, 81 urte zituela, hil zen Buenos Airesen, gaixotasun luze baten ondorioz. Bere gorpuzkiak Thames 1164an beilatu eta ondoren erraustu egin ziren. Chacaritako hilerriko Aktoreen Panteoian atseden hartu zuen.

## Filmografia 
Besteak beste, lan hauexetan hartu zuen parte:             

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1953an Argentinako Arte eta Zientzia Zinematografikoen Akademiak Bigarren mailako Emakumezko Aktore Onenaren Saria, *Dock Sud* eta *Mercado negro filmeko* lanarengatik
* 2005ean Aktoreen Gizarte Ekintzak (OSA) omenaldia

* 2007an Argentinako Kronista Zinematografikoen Elkarteak bere ibilbideari saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.cinenacional.com/personas/index.php?persona=8702 - en cinenacional.
* http://www.imdb.com/name/nm0659541/ - ficha en IMDb.
* http://www.redteatral.net/actores-nelly-panizza-38083  - en Red Teatral.
* Murió Nelly Panizza 
* Adiós a una actriz multifacética