open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
FC Xakhtar Donetsk

[thumb|250px|2012-13ko [UEFAko Txapeldunen Liga|Txapeldunen Ligako partida.]]
thumb|250px|Xakhtar Donetsk-eko zaleak.
**FC Xakhtar Donetsk** (ukraineraz ФК «Шахтар» Донецьк) Ukrainako Donetsk hiriko futbol talde profesionala da. Gaur egun Ukrainako talde nagusia da azken ligak irabazi baititu. UEFA Kopa bat ere badu.

## Historia 
### Sorrera 
Xakhtar Donetsk 1936an sortu zen, hasieran *Stakhanovets* izenarekin. Izenak "stakhanovtarrak" esan nahi du, Alexey Stakhanov meatzari heroiaren omenez. 1946an Donetskeko meatzari elkarteak Stakhanovite izena ordezkatu eta Shaktyor izena hartu zuenean futbol taldeak ere izen bera hartu zuen.

### Sobietar garaia 
Taldearen lehenengo garaipenak 60. hamarkadaren hasieran iritsi ziren Oleg Oshenkov entrenatzaile zela. 1961 eta 196ko kopak irabazi zituen. Sobietar Ligarik irabazi ez arren 1975 eta 1979an bigarren postuan gelditu zen. 80. hamarkadan beste bi kopa eskuratu zituen.

### Ukraniako garaia 
90. hamarkadan Dinamo Kiev izan zen Ukrainako talde nagusia baina 1997an Kopa irabaztearekin batera Xakhtarren "urrezko aroa" iritsi zen, gaur egun ere aurrera darraiena. Batez ere 2005etik aurrera ia dena irabzi du Ukrainan eta hau biribiltzeko 2009ko UEFA Europa Leagueko garaipena iritsi zen, final-erdietan gainera Dinamo Kiev kanporatu zuelarik.

2014-15 denboraldian ordea titulurik gabe gelditu da, Ligan bigarren eta Kopan finala galdu du penalti jaurtiketetan, biak ere Dinamo Kieven aurka. Txapeldunen Ligan Athleticen talde berean egon zen eta bigarren egin zuen. Hurrengo kanporaketa Bayern Munichen aurka jokatu zuen eta lehen partida 0-0 berdintzea lortu bazuen ere Alemanian 7-0 galdu zuen. Denboraldi zaila izan da, Donbaseko gerraren erruz etxetik urrun jokatzen aritu behar izan baitu, Lviven hain zuzen ere.

2015-16 urtean Ligan bigarrena izan zen eta Kopa eta Superkopa irabazi zituen. UEFA Europa Leaguen finalerdietara iritsi zen baina Sevilla FC-k utzi zuen finaletik kanpo. Hurrengo lau urtetan jarraian Ligako txapelduna izan zen.

## Uniformea 
## 2023/2024 Taldea 
2023ko uztailaren 19an eguneratua.

## Palmaresa 
### Sobietar Batasunean: 5 
* SESBeko Liga (0): bigarren 1975 eta 1979an.
* SESBeko Kopa (4): 1961, 1962, 1980, 1983.
* SESBeko Superkopa (1): 1983.

### Ukrainan: 37 
* Ukrainako Liga (15): 2002, 2005, 2006, 2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2017, 2018, 2019, 2020, 2023, 2024.
* Ukrainako Kopa (15): 1995, 1997, 2001, 2002, 2004, 2008, 2011, 2012, 2013, 2016, 2017, 2018, 2019, 2024, 2025.
* Ukrainako Superkopa (8): 2005, 2008, 2010, 2012, 2013, 2014, 2015, 2017.

### Nazioartean: 2 
* Europako Superkopa
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2009.
* UEFA Europa League
** Txapelduna (1): 2009.
** Finalerdiak (1): 2016.
* Txapeldunen Superkopa (Errusia+Ukraina):
** Txapelduna (1): 2013.

## Jokalari ezagunak 
Serhiy Rebrov, Dmitro Txigrinski, Elano Blumer, Ciprian Marica, Viktor Onopko, Cristiano Lucarelli.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Xakhtarrek partida hauek jokatu ditu euskal taldeen aurka:

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Kastor

**Kastor** edo **Castor** honakoa izan daiteke:
* Kastoreak biltzen dituen genero biologikoa.
* Kastor, Gemini konstelazioko izarra.
* Kastor eta Polux, mitologia bikiak.
Dimitris Christoulas

**Dimitris Christoulas** (*Δημήτρης Χριστούλας*, grezieraz) (1935- Atenas, 2012ko apirilaren 4a) Greziako Parlamentuaren aurrean bere buruari tiro bat emanda bere buruaz beste egin zuen greziar botikari bat izan zen, bere egoera pertsonalaren nahiz Atzerakada Handiaren ondorioz sorrarazitako egoera sozioekonomikoaren aurka protesta moduan. Suizidatzearekin batera, gutun bat utzi zuen bere arrazoiak azalduz. Bere suizidioak oihartzun zabala eragin zuen Grezian nahiz mundu osoan eta krisialdi ekonomikoaren gordintasuna utzi zuen agerian. Joaquín Carbonell abeslariak haren omenezko abesti bat konposatu zuen.
Rock terapia

LOR taldeak 2009an kaleratu zuen ***Rock Terapia*** diskoa. Taldean hainbat aldaketa eman ziren. Kimetz Zenitagoia gitarra-jotzaileak taldea utzi zuen eta hirukote bezala kaleratu zuten Rock Terapia diskoa. La honetan Fernando "Apoa" eta Mikel Moreno (Kauta) parte hartu zuten. Disko hau, Lorentzo Records, Santos Estudios eta Muxik-On estudioetan grabatu zen.
Disko honen lehenengo *single*-a Rock Terapia kanta izan zen.

## Kantu zerrenda 
# Rock terapia
# Alde egin nahi dut
# Denbora
# Distantzia
# Orbainak
# Zauriak
# Hitzek traizionatzen naute
# Bizi kuadrikulatuak
# Musikaren putreak
# Elkartasuna itxaropen

## Kanpo estekak
Víctor Cabedo

**Víctor Cabedo Carda** (Onda, Castelló, 1989ko ekainaren 15a - Almedíjar, Castelló, 2012ko irailaren 19a) espainiar txirrindulari profesionala izan zen.

2011n Orbea Continental taldean debutatu zuen. Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen 2012an. Entrenatzen ari zela, auto batek jo eta istripuan hil zen.

## Palmares 
**2007**
* Besayako Itzulia
**2010**
* Balentziaga Memoriala
**2011**
* Asturiasko Itzulia: etapa 1
* 5. Udaberriko Klasikoan

## Taldeak 
* Orbea Continental (2011)
* Euskaltel-Euskadi (2012)

## Erreferentziak
Roy Orbison

**Roy Kelton Orbison**, **Roy Orbison** gisa ezagunagoa, baita ere **Lefty Wilbury** gisa, (Vernon, Texas, 1936ko apirilaren 23a - Hendersonville, Tennessee, 1988ko abenduaren 6a) estatubatuar kantari eta musikagilea izan zen. 

## Biografia 
13 urte besterik ez zituen lehen taldea sortu zuenean, eta hasieratik, bere ahots beroak eta egiten zituen abesti bitxiek arrakasta handia izan zuten. 50eko hamarkadan grabatu zituen lehen abestiak, baina benetako arrakasta 60ko hamarkadaren lehen rtean, edo lehen urteetan, izan zuen. Urte haietan europarrei, batez ere Beatles taldeari aurre egiteko gai zen estatubatuar bakarrenetarikoa zen Orbison. Europan izan zenean, Beatlesekin batera kontzertua ere egin zuen, baina 1965ean hasi zen Roy Orbisonen aro beltza: diskoetxez aldatu zuen eta bere diskoen salmentak gutxitzen hasi ziren; gazteek beste zeozer nahi zuten, gauza berriak, eta Orbison-en ahotsa iraganari lotuta zegoen.

1966an bere emaztea hil zen errepide-istripu batean eta 1968an, 13 eta 8 urteko semeak, etxean izandako sutean. Bistan arazoak zeuzkan eta benetako eragozpenak zituen eszenariora igotzeko argien min egiten ziotelako. Urte benetan beltzak izan ziren, baina berak musika egiten segi zuen, tartean gero oso ezagunak egin ziren abestiak.

70eko hamarkada ere oso txarra izan zen Roy Orbisonentzat. 80ko hamarkadaren hasieran, ia erretiratuta eta ahaztuta zirudienean, zineak itzuli zion ospeaeta arrakasta. David Lynch zuzendariaren *Blue Velvet* pelikulak, baina batez ere *Pretty Woman* filmak berriro jarri zuten musikaren gailurrean. Country, rockabilly, pop, rock eta, batez ere, balada zoragarriak egin zituen. 1988an, berriro goi-goian zegoen kantari estatubatuarra. Bob Dylan, Tom Petty, George Harrison eta Jeff Lynne-kin batera, Traveling Wilburys taldea osatu zuen. Bi disko grabatu zituen eta arrakasta handia izan zuten, baina berriro zorte txarra: 52 urte zeuzkala berriro mundu guztia bere abestiak entzuten ari zela, infartu batek eraman zuen. 52 urte zituela hil zen, bere karreraren une onenean.

## Diskografia 
**Estudio albumak**
**Lonely and Blue* (1961)
**Roy Orbison at the Rock House* (1961)
**Crying* (1962)
**In Dreams* (1963)
**Oh, Pretty Woman* (non-US) (1964)
**There Is Only One Roy Orbison* (1965)
**Orbisongs* (1965)
**The Orbison Way* (1966)
**The Classic Roy Orbison* (1966)
**Roy Orbison Sings Don Gibson*/*Sweet Dreams* (Africa) (1967)
**Cry Softly Lonely One* (1967)
*''Roy Orbison's Many Moods* (1969)
**Hank Williams the Roy Orbison Way* (1970)
**The Big O* (1970)
**Roy Orbison Sings* (1972)
**Memphis* (1972)
**Milestones* (1973)
**I'm Still in Love with You* (1975)
**Regeneration* (1976)
**Laminar Flow* (1979)
**Class of '55: Memphis Rock & Roll Homecoming* (Johnny Cash, Jerry Lee Lewis eta Carl Perkinsekin batera) (1986)
**In Dreams:The Greatest Hits* (1987)

**Hil ondorengo albumak**
**Mystery Girl* (1989)
**King of Hearts* (1992)
**One of the Lonely Ones* (2015)

**Remix albumak**
**A Love So Beautiful* (The Royal Philharmonic Orchestrarekin) (2017)
**Unchained Melodies'' (The Royal Philharmonic Orchestrarekin) (2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yo, minoría absoluta

***Yo, Minoría Absoluta*** Extremoduro rock talde extremeñoaren estudioko 8. albuma da, Iñaki “Uoho” Antónek grabatua eta ekoiztua, eta 2002an DROk argitaratua.

1998an *Canciones Prohibidas* kaleratu zutenetik lau urteko atseden diskografiko baten ondoren, Extremodurok 2002an disko berria kaleratzen du, aurreko albumean erabilitako artifizialtasunetik eta moldaketa zailetatik, hari eta haize sekzioak barne, ihes egiten duena. *Yo, Minoría Absoluta* albumarekin, taldea bere ibilbide musikal osoan zehar bereizgarri izan duen rock gogorrera itzultzen da. Kaleratzeko orduan, Roberto Iniestak, Extremoduroko liderrak, “egin duen album onena” bezala kalifikatzen du.

Jatorrian, albuma CD/DVD formatuan kaleratu zuten; lehenak diskoa bera biltzen zuen bitartean, bigarrenak albumeko bi abestiren musika bideo bana eta zuzenean grabatutako bost abesti zituen.

Zaleek, *Canciones Prohibidas* albumaren arrakasta xumearen ondoren, album berria gogoz hartu zuten, taldeak denborarekin indarrik galdu ez zuela baieztatu zuten hainbat abesti agertu zirelarik. Aipatzekoak dira nagusiki "A fuego", "La vereda de la puerta de atrás", "Puta" eta "Standby". Azkenengo honek ezaugarri bat du, Extremoduroren abestietan arraroa dena, amodiozko historia bat hirugarren pertsonan kontatzea.

Manuel Martín Cuencaren *La flaqueza del bolchevique* (2003) filmean, albumeko hiru abesti agertzen dira: "Puta", "A fuego" eta "Standby", Luis Tosar interpretatutako protagonistaren egoera animikoak deskribatzen dutenak. Pelikula honen trailerrean ere *Standby* entzuten da.

## Abesti zerrenda 
## Langileak 
* Roberto "Robe" Iniesta: ahotsa eta gitarra
* Iñaki "Uoho" Antón: gitarra eta koruak
* Miguel Colino: baxua
* José Ignacio Cantera: bateria

eta

* Fito Cabrales eta Sara - koruak
* Gino Pavone - perkusioa
* José Alberto Batiz - slide 5. abestian
* Javi Isasi - tronpeta 5. abestian
* Lourdes Aldekoa - koruak 3. abestian

## Kanpo estekak
Adrián Saez de Arregi

**Adrián Sáez de Arregi Egurrola** (Araia, 1986ko martxoaren 17a -) errepideko txirrindulari profesional euskalduna izan da. Orbea taldearekin egin zuen debuta profesional mailan 2010ean. 2012. urtean Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen eta 2013an erretiratu zen.

## Palmaresa 
**2006**
* 2. Etxaniz Memorialan
**2007**
* Cirilo Zunzarrenen oroimenezko Sarian
* Bizkaiko Birako etapa 1
* 3. Gorlako Igoeran
* 3. Cursa Ciclista del Llobregaten
**2009**
* Lakuntza Saria
* 3. Jose Mari Anza Memorialan
* 3. Altsasuko Sarian
**2011**
* 3. Cinturó de l'Empordàn
* 4. Tour de Gironden

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Orbea (2010-2011)
** *Orbea* (2010)
** *Orbea Continental* (2011)
* Euskaltel-Euskadi (2012)

## Erreferentziak
Ricardo García Ambroa

**Ricardo García Ambroa** (Gasteiz, 1988ko otsailaren 26a -) errepideko txirrindular arabar ohia da, profesionala 2009tik 2018ra.

Orbea taldearekin egin zuen debuta profesional mailan 2009an. Geroago 2012ko eta 2013ko denboraldiak Euskaltel-Euskadi taldean aritu zen.
Euskal taldea desagertu ostean, lau urte eman zituen Japonian, bertako bi taldetan lehiatzen. 2018an, berriz Euskaltelera itzuli zen eta denboraldi honen amaieran erretiratu zen.

## Palmaresa 
**2008**
* 3. Etxaniz Memorialan
**2011**
* Cinturó de l'Empordáko etapa 1
* 5. Alentejoko Itzulian
* 6. Joaquim Agostinho Garaikurran
* 8. Gaztela eta Leongo Itzulian
* 10. Getxoko Zirkuituan
**2014**
* 9. Kumanoko Tourrean
**2015**
* 9. Singkarak-eko Tourrean
**2016**
* 3. Singkarak-eko Tourrean eta etapa bat 
* 2. Banyuwangi Ijen Tourrean
* 3. Florès-eko Tourrean 
* 3. Hokkaidoko Tourrean 
**2017**
* Molukak-eko Tourreko Mendiko sailkapena eta etapa bat
* 5. Lombok-eko Tourrean

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
-: Ez zuen parte hartu
Err.: Erretiratu zen

## Taldeak 
* Orbea (2009-2011)
** *Orbea* (2009-2010)
** *Orbea Continental* (2011)
* Euskaltel-Euskadi (2012-2013)
* Team Ukyo (2014)
* Kinan Cycling Team (2015 -2017)
* Team Euskadi (2018)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Mario Duplantier

**Mario Duplantier** (Baiona, 1981eko ekainaren 19a) lapurtar musikaria da, Gojira *death metal* taldean dabilena. Joseph bere anaia ere talde bereko kidea bada.

## Diskografia 
*Gojira* taldearekin:
* 2001 *Terra Incognita*
* 2003 *The Link*
* 2004 *The Link Alive*
* 2005 *From Mars To Sirius*
* 2008 *The Way Of All Flesh*
* 2012 ''L'enfant sauvage*

*Godzilla* taldearekin:
* 1996 *Victim*
* 1997 *Possessed*
* 1998 *Saturate*
* 1999 *Wisdom Comes*

*Empalot* taldearekin:
* 1999 *Brout*
* 2002 *Tous aux cèpes*
* 2004 *Empalot en concert''
Suediako futbol selekzio nazionala

thumb|300px|Suediako selekzioa, 2014an.
**Suediako futbol selekzio nazionala** herrialde hartako ordezkaria da. Ez da puntako taldea baina emaitza on batzuk baditu eta etxean jokaturiko Munduko Txapelketan finala jokatu zuen eta 1948ko Joko Olinpikoetako txapelketa irabazi zuen.

1924 eta 2001 artean jokatu zen Iparraldeko Futbol Txapelketa bederatzi aldiz irabazi du eta garaipen gehien dituena da.

## Palmaresa 
### Munduko Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (0):
* Txapeldun orde (1): 1958
* Hirugarren (2): 1950 eta 1994

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (1): 1948
* hirugarren (2): 1924 eta 1952

### Europako Futbol Txapelketa 
* final erdietan 1992an

### Iparraldeko Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (9): 1936, 1947, 1951, 1955, 1959, 1963, 1967, 1971, 1977
* Txapeldun orde (4): 1928, 1932, 1980, 1983

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|}

## Uniformea 
### Historikoa 
### Azken txapelketak 
* (sailk) - Ez zen sailkatu

## Jokalari aipagarrienak 
2021eko ekainaren 18an eguneratua.

### Parte hartzeak 
[thumb|[Anders Svensson da partida gehien jokatu dituena.]]

### Goleatzaileak 
[thumb|[Zlatan Ibrahimović da golegile nagusia.]]

## Emakumezkoen selekzioa 
|}
thumb|300px|Suediako selekzioa 2011ko Munduko Txapelketako hirugarren postua ospatzen.

### Palmaresa 
* Munduko Futbol Txapelketa:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2003
** Hirugarren (3): 1991, 2011, 2019.
* Olinpiar Jokoak:
** Txapelduna (0)
** Finalista (1): 2016.
** Laugarrena 2004an.
* Europako Futbol Txapelketa:
** Txapelduna (1): 1984.
** Finalista (3): 1987, 1995, 2001
* Algarveko Futbol Kopa (4): 1995, 2001, 2009, 2018

## Kanpo estekak 
*  Estatistiken webgunea
Empalot

**Empalot** *avant-garde metal* progresiboa egiten zuen musika taldea izan zen; Ondresen 1998an sortu eta 2003ra arte iraun zuen. Taldekideek *Gojira* baionar taldea sortu zuten.

## Taldekideak 
* Joseph Duplantier (aka "Venceslas Podaldo") - Ahotsa eta gitarra
* Mario Duplantier (aka "Daniel Pestous") - Bateria
* Stéphane Chateauneuf - Ahotsa
* Laurentx Etxemendi - Saxo
* ? - Baxua
* ? - Baxua, *samples*
* Christian Maisonnave - Perkuzioa
* ? (aka "Monsieur Dru") - Dantza

## Diskografia 
* 1999 : *Brout* (maketa)
* 2001 : *Tous aux cèpes* (album)
* 2004 : *En concert* (zuzenean)

## Kanpo estekak
Glaziarren Parke Nazionala

**Glaziarren Parke Nazionala** honakoak izan litezke:

* Glaziarren Badiako Parke Nazionala eta Erreserba: AEBtako Alaska estatuan.
* Glaziarren Parke Nazionala (Argentina): Argentinako Patagonia lurraldean.
* Glaziarren Parke Nazionala (AEB): AEBtako Montana estatuan.
* Glaziarren Parke Nazionala (Kanada): Kanadako Columbia Britainiarra probintzian.
Begoña Cava

**Begoña Cava Mesa** euskal historialaria da. Filosofia eta Letrak ikasi zituen eta Historia moderno-garaikidean espezializatu zen, Deustuko Unibertsitatean. Unibertsitate berean, historian doktoregoa lortu zuen notarik altuenarekin (1988an); gainera, *Cátedra de Historia de América*-ko titularra izan zen. Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko kidea da.

Santa Maria de la Rábida (Huelva) unibertsitatean, Menéndez Pelayo (Santander) unibertsitate internazionalean eta Bilboko udalean izan zen bekaria.

Batez ere, Bilboko eta Amerikako historian espezializatu zen; eta hainbat liburu publikatu zituen bere ahizparekin batera: Maria Jesus Cava Mesa, historialaria dena ere.
Libertat!

[thumb|240px|[Okzitaniar iraultzaile ezkertiarrek erabiltzen duten bandera.]]
'''Libertat! - Esquèrra Revolucionària d' Occitània'* (euskaraz, *Askatasuna! - Okzitaniar ezker iraultzailea'') 2009an sortutako mugimendu politikoa da eta haren ekintza-eremua Okzitaniako eskualde historikoa da, Frantzia, Italia, Espainia eta Monako estatuetan kokatuta dagoena. Libertat! hainbat talde politiko ezkertiar ete okzitaniar nazionalisten batasunerako deidarraren ondorioa da. 2009ko irailean, Anaram Au Patac, Hartèra, Combat d'Òc eta kide-egiterik gabeko militante nazionalistak.

## Ideologia 
*Libertat!* justizia sozialaren alde, kultura okzitaniarraren onarpenaren alde, okzitanieraren aintzatespenaren alde, herrien autodeterminazioaren alde, herrien arteko anaitasunaren eta elkartasunaren alde, sozialismoaren alde, baztertzearen aurka (arrazista, faxista, falokrata, etc.) eta kapitalismoaren alternatiba den gizarte baten eraikitzearen alde, beste batzuen artean.

*Libertat!* lekuko taldeetan egituratzen da, zonalde okzitaniarraren geografia hizkuntzalaritzaren eta kulturalaren arabera. Beraz, gaurko egunaraino, zazpi sekzio daude, Auvernian, Akitanian, Carcinen, Bordeleko Iparraldean, Kaskoinian, Tolosan, Lengadòcen, Proventzan eta Aran haranean.

*"Vivre et décider au Pays", "De retraite en retraite, une vie de défaites", "Libertat per la lenga, per lo pais"*, etab., haien lelo nagusiak dira.

## Ekintzak 
* Jaialdi baten bigarren edizioaren antolaketa, *Festenal Montcuc liure* (Montcuq askea Jaialdia, euskaraz) 2011ko ekainaren 25 eta 26 egunetan.
* Bihilabetekari baten burutzea: ''Libertat! la revista de l'Occitania qui bolèga*.
* *La Tor deu Borrèu* lekuko elkartearen kudeaketa, Pauen, Hédas barrutian.
* Kontzertuen antolatzea, jatordu solidarioak, eztabaidak, zabalkunde dokumentalak.

## Partaidetza hauteskundeetan 
*Libertat!'' alderdiak 2011ko Pirinio Atlantikoetako hauteskunde kantonaletan parte hartu zuen, Arzac Kantonean. Mugimenduak emandako botuen % 3,25 lortu du.

## Kanpo estekak
Jugoslaviako futbol selekzio nazionala

thumb|300px|Jugoslaviako selekzioa 1929an.
**Jugoslaviako futbol selekzio nazionala** herrialde haren futbol gizonezko talde nagusia izan zen. 1920an sortu zenean **Serbiarren, kroaziarren eta esloveniarren erresuma** zuen herrialdeak eta 1929an **Jugoslaviako Erresuma** izena hartu zuen. Bigarren Mundu Gerran komunistak nagusitzean **Jugoslaviako Errepublika Federal Sozialista** hartu zuen eta horrela iraun zuen 1992an Balkanetako Gerraren ondorioz herrialdea zatikaturik gelditu zen arte. Serbiak eta Montenegrok ordea elkarrekin jarraitu zuten eta Jugoslaviako Errepublika Federala osatu zuten, baina hau ezin da talde bera balitz bezala kontatu. Ez zuen gainera emaitza aipagarririk lortu.

Jugoslaviako futbol selekzio nazionalak iraun zuen bitartean emaitza onak eskuratu zituen, Joko Olinpikoetako futbol txapelketa bat irabazi eta Europako Futbol Txapelketan bi aldiz finalean izan zelarik.

Azken partida Amsterdamen jokatu zuen, 1992ko martxoaren 25ean, eta galdu egin zuen Herbehereen aurka 2-0 emaitzaz.

## Palmaresa 
### Munduko Futbol Txapelketa 
* laugarrenak 1930ean eta 1962an

### Joko Olinpikoetako Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (1): 1960
* Txapeldun orde (3): 1948, 1952 eta 1956

### Europako Futbol Txapelketa 
* Txapeldun (0):
* Txapeldun orde (2): 1960 eta 1968

### Balkanetako Kopa 
* Txapelduna (2): 1934-35, 1935.

## Ibilbidea 
|valign="top"|

|}

## Jokalari aipagarrienak 
|valign="top"|
### Goleatzaileak 
|}

## Euskal Herriko selekzioaren aurkako partidak 
## Ikus, gainera 
* Serbiako futbol selekzio nazionala

## Kanpo estekak
Irie Révoltés

[thumb|Irie Revoltes. Zelt-Musik-Festival 2017 [Freiburg, Alemania]]
**Irie Révoltés** musika talde alemaniarra da, Heidelbergen sortua. "Irie" hitzak positibo, zoriontsu, alai edo aske esan nahi du Jamaikako Patois hizkuntzan eta "révoltés" hitzak errebeldeak esan nahi du frantsesez. Taldeak alemanez eta frantsesez abesten du ("Carlito" eta "Mal Élevé" taldekideen aita korsikarra da), gai kritikatzaileak jorratuz. Bere musika Reggae, Dancehall, Ska, Punk eta Hip hop estiloen arteko nahasketa da.  Kontzertuetan ez ezik, manifestazioetan ere jotzen dute askotan.

## Historia 
Taldea 2000n sortu zenean 16 eta 20 urte bitarteko 11 kidek osatzen zuten. Alemania, Suitza eta Txekiar Errepublikako musika jaialdien bidez egin ziren ezagun.  Orain arte 400 kontzertu baino gehiago eman dituzte, 10 herrialdetan, eta horrez gain hainbat manifestaziotan jo izan dute.

## Engaiamendu soziala 
Irie Revoltés-ek aldaketak bultzatu nahi ditu bere musikarekin, dauden arazoak kritikatu eta aldi berean energia positiboa zabalduz. Halaber proiektu sozialetan eta protestetan engaiatzen dira. 2003an "Rollis für Afrika" (*Gurpildun aulkiak Afrikarentzat*) proiektua abiarazi zuen Mal élevé kideak eta "Viva con Agua de St. Pauli" eta "Respekt!" (aurreiritzi, arrazakeria, homofobia eta sexismoaren aurkako ekintza) egitasmoak ere sustatzen ditu taldeak. Horrez gain, askotan protestak sostengatzen dituzte, hala nola ikasleen greba 2009an.

## Diskografia 
### Diskoak 
* Les deux côtés (2003)
* Voyage (2006)
* Mouvement mondial (2010)
* Irie Révoltés Live [DVD&CD] (2012)
* Allez (2013)
* Irie Révoltés (2015)

### Bestelako argitalpenak 
* Perspectives (2006, Voices of Irie Révoltés & Chaoze One)
* G8 illegal (2007, Chaoze One feat. Mal Élevé)
* Viva con Agua (2007, freedownload Track Schmuf Hamburg-ekin feat. Toni-L)
* Bildungsstreik (2009, Voices of Irie Révoltés & Chaoze One)

## Kanpo estekak
Europarentzat Konstituzio bat eratzen duen Ituna

thumb|200px|Erromako aretoa, non Ituna sinatu zuten.
**Europarentzat Konstituzio bat eratzen duen Ituna**, **Europako Konstituzioa** edo **Europar Batasuneko Konstituzioa** izenez ezaguna, Europan egin zen konstituzio saiakera bat izan zen. Herrialde batzuetan (besteak beste, Espainian) honen alde edo aurkako erreferendumak egin eta gero, herritar askoren ezetza zela eta, itun hau bertan behera geratu zen.

2004ko urriaren 29an sinatu zuten EBko estatukideen gobernuek. Itunaren zeregina edo helburua, hogeita bost herrialdeek batera lan egitea eta demokrazian dena erabakitzea zen. Konstituzio honek eraginkorra, gardena eta demokratikoa izan behar zuen. Horrexegatik lehen zegoen itunak (Parisko Ituna eta Erromako itunetatik hasita eta Nizako Ituneraino) ordezkatzea erabaki zuten, eta horren ordez Europarentzat konstituzio bat ezartzen duen ituna jarri zuten. Europar konstituzioaren baloreak definitzen ditu, bere egitura instituzionala antolatzen du. Batasunaren gaitasuna zehazteko konstituzioaren ekintza automatikoki mugatzen du. Baina Batasuna bakarrik lan egiten du helburua nazionalki, eskualdeka edota gure herrialdetik lortzen bada.
Konstituzioa idatzi zutenak; Europako hainbat nazio, parlamentarioen eta gobernuen ordezkarien konbentzioa eta Europako Batzordeak erabaki zuten itun hau sinatzea. 2004ko ekainean bildu ziren hogeita bost herrialdeak, eta azkenean urrian sinatu zuten ituna.

Europarentzat ezartzen duen ituna 448 artikuluez dago osatua, eta harren barruan lau ataletan banatua. Hauexek dira lau atal horiek:
# Oinarrizko xedapenak: Europar Batasunaren definizioa, gaitasunak eta erabakiak hartzeko prozedura.
# Oinarrizko eskubideen gutuna.
# Batasunaren funtzionamendu eta politika.
# Berrikuspenaren eta adopzioaren prozedura.

Konstituzioa, Europar Batasuna definitzen du batasun demokratiko bat bezala herritarrentzat irekia dagoena. Hori egin eta gero, EBko balioak aldarrikatzen ditu. Dokumentu honek esaten du, Batasuna inspiratzen dela "Europaren herentzia kultural, erlijioso eta humanistan" oinarritzen dela, eta beraz, balio unibertsalak defentsarien; askatasuna, demokrazia, giza eskubideak, berdintasuna eta zuzenbide-estatua. EB nahi duena printzipalki da irekia egotea errespetatzen duten herrialdeetan. Azkenean, konstituzioa argi eta garbi esaten du herritarren batasuna dela, estatuekin batera.
Konstituzioa baieztatzen eta zehazten dute polita:
* Barne merkatuan mugarik ez.
* Zirkulatzeko eta egoitza askatasuna.
* Lehiaketa.
* Dirua.
* Eskualdeen arteko aldea garatzeko murriztu gabe.
* Bera ezartzen ditu helburuak, baina bere edukiak definitu gabe.

Beste alde batetik, bidea irekitzen zion demokrazia zuzen forma bati.

## Ikus, gainera 
* Europako konstituzioa onartzeko erreferenduma Espainian

## Kanpo estekak
Jean-Michel Labadie

**Jean-Michel Labadie** (Kanbo, 1974ko uztailaren 14a) lapurtar baxu-jolea da, Gojira *death metal* taldean dabilena.

## Diskografia 
* 2001 *Terra Incognita* (CD) Gabriel Editions
* 2005 *From Mars To Sirius* (CD) Listenable Records
* 2005 *From Mars To Sirius* (CD) Mon Slip
* 2005 *Terra Incognita* (CD) Mon Slip
* 2005 *The Link* (CD) Listenable Records
* 2005 *The Link Alive* (CD, Album + DVD, PAL, 4:3) Mon Slip
* 2006 *The Link Alive* (DVD) Listenable Records
* 2008 *The Way Of All Flesh* (CD) Listenable Records

Bildumak:
* 2003 Hard N' Heavy Vol. 57 (CD, Enh) Indians Hard N' Heavy
* 2003 Legacy 05/03 (CD) Embrace The World Legacy Magazine
* 2005 Large Compilation CD #10 (CD) The Heaviest Matter Of... Suburban Records
* 2007 Golden Gods 2007 (CD, Promo, Car) Ocean Planet Metal Hammer (UK)
* 2007 Target Roskilde 07 (CD, Pro) Heaviest Matter Of The... Tactic Records
Zehar-aipamen

**Zehar-aipamena** Erretorika klasikoan pentsamendu figuren artean sailkatzen zen figura literarioa da, baita **allusio** bezala ezagututa ere, kasu horretan “joko” edo “josteta” esanahiaz. Baliabide hau tropoekin badu loturaren baten bat ere bai. Baliabide honen bidez gauza edo errealitate bati erreferentzia egiten zaio hari erreferentzia egiten dion beste baten bidez. Zerbait zeharka aditzera ematean datza. Horren arabera, ez da argi edo espresuki azaltzen, hartaz pentsarazten duen zerbaiten bidez baizik.

## Adibide batzuk 
Esaterako, esaten badugu gizon bat “Kixotea” dela zera adierazi nahi dugu: gizon hori idealista eta errealitatetik kanpo dagoen pertsona dela. Hori guztia ez dugu zuzenean esaten eta, gainera, ahal da interpretazio desberdinak egin, esaterako, zoratuta dagoela.

Beste adibide batzuk:
* "Fitipaldi" : oso azkar dabilela (edo kontrakoa, alegia)
* "Tarzan" : giharrak dituen pertsona, akrobaziak egiten dituena (edo kontrakoa)
* "Haurrak aingeru moduan begiratzen ninduen": horren arabera pentsa dezakegu ume zintzoa zela, inozentea.

## Zehar-aipamen motak 
* Formaren arabera:
** Metaforikoak
** Metonimikoak
** Sinekdokekoak
** Alegorikoak

* Edukieraren arabera:
** Historikoak
** Mitologikoak
** Literarioak

## Zehar-aipamena Artean 
Pintura eta arte grafikoetan sarritan eman da errekurtso hau. Esaterako Asterixen komikietan zehar-aipamenak zamatzen dira uneoro. Zineman ere ohikoa da errekurtsoa bai ikusleari egiten zaion keinu bezala baita ere omenaldi moduan. Adibidez, Alfred Hitchcocken *Psycho* filmearen dutxako eszena ospetsua askotan agertu da beste filme desberdinetan. Pinturan ere ez da baliabide arraroa. Ondoren adibide bat ikus daiteke: Édouard Manetek ''Le Déjeuner sur l'herbe* margotu zuen eta, ondoren, omenaldi gisa, Paul Cézannek *Le déjeuner sur l'herbe d'après Manet'' egin zuen; bien artean lotura, zehar-aipamena, oso garbi ikusten da.

Image:Édouard Manet - Le Déjeuner sur l'herbe.jpg|''Le déjeuner sur l'herbe'', Édouard Manetek egindako margolana.
Image:Paul Cézanne - Le Déjeuner sur l'herbe (Orangerie).jpg|Le déjeuner sur l'herbe, Cézannek egindakoa

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Euskaltzaindia: *Literatura terminoen hiztegia*. Bilbo: 2008. 743.or. Xabier Altzibarren artikulua.
* Angelo Marchese eta Joaquín Forradellas: *Diccionario de retórica, crítica y terminología literaria*. Bartzelona: Ariel, 1982. 22.or.

## Kanpo estekak 
* Euskaltzaindiaren Literatura Terminoen Hiztegia.
Bentosaterapia

thumb|Txinatar bentosaterapia
Txinatar **bentosaterapia** (txineraz:拔) txinatar medikuntza tradizionalaren sendabide bat da, munduko beste kulturetara ere hedatua dena. Bentosaterapian beirazko edo metalezko biribil itxurako bentosak erabiltzen dituzte, gorputzaren gainazaleko hainbat puntutan aplikatuz odola azaleratzeko.

## Historia 
## Kanpo estekak 
* CUPPING by Subhuti Dharmananda, Ph.D., Director, Institute for Traditional Medicine, Portland, Oregon
* Massage Cupping
* Cupping Directory
* PubMed
* Traditional Cupping Film
Gaspar Noé

**Gaspar Noé** (Buenos Aires, Argentina, 1963ko abenduaren 27a) zinema zuzendari, gidoilari eta produktore argentinarra da. Frantzian bizi da gaur egun, non bere lan gehienak gauzatu dituen.

## Biografia 
1963ko abenduaren 27an jaio zen, Luis Felipe Noé margolaria aita, eta ama, arlo sozialeko laguntzaile politikazale bat. Haurtzaroa Buenos Aires eta New Yorken artean pasa ondoren, 12 urte zituela Frantziara joan zen gurasoekin batera, eta Parisen finkatu ziren. Filosofia eta zinema ikasketak hasten ditu 17 urteko adinaz Louis-Lumière Goi Eskola Nazionalean, bi urte geroago bere diploma lortzen duelarik. Edonola, bere filosofia ikasketak jarraitzea erabakitzen du Tolbiaceko Filosofia unibertsitatean lan munduari ekin aurretik.

## Zinemaren mundua 
Bere zinema ibilbidea *Carne* laburmetrailarekin hasi zuen 1991-ean, baina 2002-an lortzen du bere arrakasta handiena Cannes-eko Zinemaldian aurkeztutako *Irréversible* filma polemiko eta bortitzarekin. Vincent Cassel, Monica Bellucci eta Albert Dupontel aktoreek parte hartzen duten filma honek era oso ezberdineko kritikak jaso zituen; maisu lan berritzaile eta urratzaile kontsideratzetik, porno pelikula erraz, huts eta eskasa dela esatera.

## Filmografia 
* 1991: *Carne*
* 1995: ''Une expérience d'hypnose télévisuelle*
* 1998: *Sodomites*
* 1998: *Seul Contre Tous*
* 2002: *Irréversible*
* 2006: *Destricted*
* 2007: *8:H.I.V*
* 2009: *Enter the Void*

Placebo talde ingelesaren *Protège-moi'' abestirako bideo-klipa ere grabatu zuen, bere edukiagatik zentsuratua izan zena.

## Sariak 
* 1991 Canneseko Zinemaldiaren Gazteen Saria, **Carne** filmarekin.
* 1998 Mercedes-Benz saria, **Seul contre tous** filmarekin.
* 2018 Sitgeseko zinemaldian pelikula hoberenari saria, **Climax** filmarekin.

## Erreferentziak
Bhaskara 1

**Bhaskara 1** Indiako Espazio Agentziak (*ISRO*) jaurtitutako satelite artifizial bat da. Kosmos 3 suziri batek jaurti zuen Kapustin Yar kosmodromotik 1979ko ekainaren 7an. Bigarren indiar satelite artifiziala izan zen Aryabhata satelitearen ondoren, eta bere izena Bhaskara I.a eta Bhaskara II.a bi indiar matematikariengatik jaso zuen. Misioa, 1989ko otsailaren 17an amaitutzat eman zen.

## Helburuak 
**Bhaskara 1**-ren helburua lurraren behaketari lotua izan zen: hidrologia, basogintza eta geologia. X izpien astronomiari lotutako ikerketak ere egin zituen.

## Kanpo estekak
Gary Lineker

**Gary Winston Lineker** (Leicester, Ingalaterra, 1960ko azaroaren 30a - ) Ingalaterrako futbol jokalari onenetakoa izan zen. 1986ko Munduko Futbol Txapelketan Gary Lineker izan zen txapelketako goleatzaile nagusia 6 golekin.

## Kirol ibilbidea 
### Klubak 
Bere hiriko Leicester City F.C. taldean 19 urterekin egin zuen debuta. Lehen bi urteetan 50 gol sartu zituen eta berehala talde handiagoak atzetik hasi zitzaizkion. 1985ean Everton F.C. taldera joan zen eta urte bakarrean 39 gol sartu zituen, baita tartean Ingalaterrako Superkopa irabazi ere.

1986ko Munduko Futbol Txapelketan goleatzaile nagusi bihurtu ondoren, F.C. Bartzelonak fitxatu zuen. Lehenengo bi urteetan maila ona eman zuen, baina hirugarrenean okerrago ibili zen. Europako Futbol Errekopa bat irabazi zuen talde kataluniarrarekin.

1989an Ingalaterrara itzuli zen, Londresko Tottenham Hotspur F.C. taldera eta horrekin Ingalaterrako Kopa bat eskuratu zuen. Kirol ibilbidea Japonian amaitu zuen, Nagoya Grampus taldean.

### Selekzioa 
Selekzioarekin maila bikaina erakutsi bazuen ere, taldeak ez zuen emaitza onik lortu. Hala ere, 1986ko Munduko Futbol Txapelketan goleatzaile nagusia izan zen, guztira 80 partida jokatu eta 48 gol sartuta.

1990eko Munduko Futbol Txapelketako finalerdietan Alemaniako selekzioaren aurka penaltietan galtzean Gary Linekerrek esaldi ospetsu hau esan zuen: *Futbola joko sinplea da, 90 minutuan zehar 22 jokalari baloiaren atzetik eta azkenean beti Alemaniak irabazten du*.

### Lorpenak 
#### Leicester City F.C. 
* Ingalaterrako bigarren maila: 1980

#### Everton F.C. 
* FA Community Shield (Superkopa): 1985

#### F.C. Bartzelona 
* Errege Kopa: 1988
* Europako Futbol Errekopa: 1989

#### Tottenham Hotspur F.C. 
* Ingalaterrako Kopa: 1991

#### Ingalaterrako selekzioa 
* Munduko Futbol txapelketa:
** laugarren 1990ean
** goleatzaile nagusia 1986an (6 gol)

## Kanpo loturak 
*  Gary Linekerren estatistikak
*
Roztocze

**Roztocze** (; ) Poloniako erdi-ekialdean (Behe Karpatoetako voivoderria eta Lublingo voivoderria) eta Ukrainako mendebaldean (Lviveko oblasta) hedatzen den muino lerroa da. Batez beste, 180 kilometroko luzera eta 14 kilometroko zabalera dauka. Poloniako aldean duen tontorrik garaiena Wielki Dział da (390 m) eta Ukrainako aldekoa Vysokyi Zamok (Lviveko gazteluaren muinoa, 409 m).

## Kanpo estekak 
*  Roztocze.com
Zaldi proba

[thumb|300px|**Zaldi-proba**, [Urnieta, 2008.]]

**Zaldi proba** abere proba bat da, zaldi batek probarri bat denbora jakin batean ahalik eta distantzia luzeenera eramatean datzana. Abereek erabiltzen dituzten harriak bederatziehun kilo ingurukoak izaten dira. 

Zaldi proba bereziki Bizkaian da ezaguna, eta ospetsua da Berangon jokatzen den Jose Antonio Landa memoriala. Gipuzkoan, berriz, Joxe Astarbe memoriala jokatzen da 2010. urteaz geroztik Azkoitian.

Proba hauetan, oro har lor-zaldiak erabiltzen dira. Euskal Herrian bertako lor-zaldien arrazak Euskal Herriko mendi-zaldia eta Aurizko zaldia dira.

## Zaldi proba kulturan 
### Zaldi proba zinean 
* 2011 urteko *Arriya* filma zaldi-mando proba baten inguruan girotzen da.

## Ikus, gainera 
* Giza-abere proba

## Kanpo estekak
Initials B.B.

* **Initials B.B.** * Serge Gainsbourg-en zortzigarren estudioko diskoa da, 1968an kaleratua.

Brigitte Bardoten agerpena ere nabarmengarria da disko honetan, bai abesti batzuk kantatzen dituelako Gainsbourg-ekin batera, bai diskoaren eta lehenengo abestiaren izena bere goitizenetik datorrelako, Sergek abestia bien arteko maitasun-harremana amaitu eta gero idatzi zuelako.

## Historia 
Diskoa zatitan 1965etik 1968ra arte grabatu zen, Parisen eta Londresen. Bertan Serge Gainsbourg-en abesti ezagunak aurki daitezke, *Docteur Jekyll et Monsieur Hyde*, *Comic Strip* eta *Bonnie and Clyde*, esaterako, baita *Initials B.B.* ere. Badaude lehenago kaleraturiko abestiak ere.

*Initials B.B.* abestian Gainsbourg-ek zenbait inspirazio-iturri izan zituen. Alde batetik, Dvořák-en *9. Sinfonia mi minorrean “Mundu Berriko Sinfonia”* eta Edgar Allan Poe-ren Belea olerkia; eta beste aldetik, abestiaren izena Brigitte Bardoten goitizenetik dator, abestia Gainsbourg-ek Bardot-ekin zeukan maitasun-harremana bukatu eta gero idatzi zuelako. 

## Abestien zerrenda 
Abesti guztiak Serge Gainsbourg-ek idatzi eta konposatu zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txinatar zenbaki-keinu

**Txinatar zenbaki-keinuak** zenbaki-sistema bat da, non ,esku bakar batez, keinuen bidez 1 eta 10 artean dauden zenbaki guztiak adierazten diren. Keinu-metodo horren onura da beste eskua erabil daitekeen hamarrekoak adierazteko eta horrela 10 baino handiagoak diren zenbakiak arrazago eraiki ahal dituzten mendebaldekook baino.

## Kanpo estekak
Rufino Arrola

**Rufino Arrola Ibergarai**, goitizenaz ***Andrakako Errementaria*** (Lemoiz, Bizkaia, 1909ko maiatzaren 29a - 1996) trikitilaria izan zen.

## Bizitza 
Atauneta baserrian jaio zen, Mungiatik gertu dagoen Andraka auzoan (Lemoiz). Xabi Aburruzaga trikitilariaren maisua izan zen, bai eta beste askorena ere.

## Erreferentziak
Grzegorz Lato

**Grzegorz Bolesław Lato** (Malbork, Polonia, 1950eko apirilaren 8a - ) Poloniako futbol jokalari mitikoa izan zen. 1974ko Munduko Futbol Txapelketan hirugarren egin zuten ekitaldian Grzegorz Lato izan zen txapelketako goleatzaile nagusia 7 golekin.

## Kirol ibilbidea 
### Selekzioa 
Sonarik handiena selekzioarekin hartu zuen. 1971 eta 1984 artean 104 partida jokatu zituen eta 45 gol sartu zituen, tartean hiru munduko txapelketa, eta hauetatik bitan hirugarren postua eskuratu zuen Poloniak. Aurrez, 1972an, Poloniak irabazitako Joko Olinpikoetako futbol txapelketan ere aritu zen Lato.

### Klubak 
Klub mailan aldiz ez zuen nazioarteko sonarik izan. Poloniako Stal Mielec taldean egin zuen bere kirol bizitzaren gehiengoa. Bertan 295 partida jokatu zituen eta 117 gol sartu. Talde honekin bi aldiz irabazi zuen Poloniako Futbol Liga. Pelék New York Cosmos taldean jokatzeko gonbidatu zuen baina beraz uko egin zion aukera horri. 1980an Belgikako K.S.C. Lokeren taldera joan zen eta 1984an Mexikoko Atlante F.C.-ra. Atlanterekin CONCACAFen Txapeldunen Liga irabazi zuen 1983an. Bere azken futbolari urteak Kanadako *Polonia Hamilton* talde amateurrean egin zituen.

### Lorpenak 
#### Joko Olinpikoak 
* Txapeldun (1): 1972
* Txapeldun orde (1): 1976

#### Munduko Futbol Txapelketa 
* Hirugarren (2): 1974ean eta 1982an
* Goleatzaile nagusia (1): 1974ean (7 gol)

#### CONCACAF Txapeldunen Liga 
* Txapeldun (1): 1983

#### Poloniako Futbol Liga 
* Txapeldun (2): 1973, 1976
* Txapeldun orde (1): 1975

#### Poloniako Futbol Kopa 
* Finalista (1): 1976

## Politika ibilbidea 
2001 eta 2005 artean Ezkerreko Aliantza Demokratikoa alderdiaren eskutik Poloniako senatore izan zen.

Gaur egun Poloniako Futbol Federazioko lehendakaria da.

## Kanpo loturak 
*  Planet World Cup
Okzitaniar nazionalismo

thumb|250px|eskuinera|Okzitaniar nazionalismoak aldarrikatzen duen eremua.
**Okzitaniar nazionalismoa** Okzitaniako nazioa aldarrikatzen duen mugimendu nazionalista da. Okzitania, gaur egun, Frantziaren hegoaldeko atala da, eta Monako, Arango harana eta Okzitaniako haranak ere nazio horren lurrak direla aldarrikatzen du okzitaniar nazionalismoak. Okzitaniar nazionalismoaren oinarria, hala ere, okzitanieraren eta okzitaniar kulturaren aldarrikapena da. Haatik, gaur egun, okzitaniar hizkuntzaren eremua txiki samarra da.

## Jatorria 
### Sorrera eta arrakasta 
Okzitaniar nazionalismoa bidegabekeria sentimendu bat izan zen, Frantzian, 60 hamarkadan hasi zen eta Frantzia iparraldeko eskualdeei lehentasuna eman zien berregituratze ekonomiko eta energetiko gaullistaren agerpen ondorioz jazo zena. Geroago, 1968tik aurrera susperraldi kultural bat gertatzen da. Susperraldi honek, matxinada ekonomikoekin konbinatuta, 1970an, Okzitania Frantziar Estatuaren barne-koloniatzat hartzen zuen aldarrikapen nazionalista batean amaitu zuen.

Hurrengo hamarkadetan, nazioarteko ekonomiaren egoeraren bilakaera, barne-kolonialismoaren azalpenean gaindi zuen eta, Frantziako gainerako eta Europako beste mugimendu nazionalistekin batera, mugimendu hauen erreibindikazioen ardatz nagusia nortasun kulturala eta gutxiengoen eskubideak izan ziren.

### Gainbehera 
80 hamarkadan zehar, okzitaniar nazionalismoa indargabetu zen eta eragina galdu zuen, ideologia ezberdineko alderdi eta talde politiko anitzen zatitzea zirela eta. Gainera, haien artean mugimendu erromantizista bat eratzeko ezgaitasuna lurralde hain zabala barne hartzen zuena (Frantziaren herena) errealitate sozial heterogeneo batekin, oztopatu zuten arazoak izan ziren. 90 hamarkadatik aurrera, mugimendu politikoa marjinal bilakatu zen.

### Berpiztea 
Hala ere, okzitaniar nazionalismoak susperraldi bat izan du, talde politiko okzitaniar nazionalista ezkertiarren batasunarekin, *Libertat!* alderdi polotikoaren sorrerarekin.

## Talde politikoak 
Gaur egun, okzitaniar nazionalismoaren barnean ideologia ezberdina duten zenbait alderdi politiko eta erakunde existitzn dira, hurrengoak dira:

* Libertat!: *ezkertiar iraultzailea.*
* Partit de la Nacion Occitana (PNO): *Independentzi.*
* Partit Occitan (PO): *sozial-liberalista.*

## Banderak 

Fitxategi:Flag of Occitania.svg|Independentistek erabiltzen duten bandera.
Fitxategi:Flag of Occitania (with star).svg|Independentista ezkertiarrek erabiltzen duten bandera.

## Irudiak 

Fitxategi:Toulouse - occitània liura! - 20130414 (1).jpg|Grafitti independentista Tolosan

Fitxategi:ManifestacionBesiers10.jpg| 2007an Béziersen okzitaniar hizkuntzaren alde egindako manifestazioa.

Fitxategi:Manifestacioncarcassona12.jpg| 2005ean Carcasonan egindako manifestazioa okzitanista.

## Kanpo estekak
Bariograma

[thumb|300px|**Bariograma**: 10 unitateko distantzia baterako (*x* ardatzean), distantzia horretara dauden puntuetako datuen diferentzia karratuen [batezbestekoa 8 *y* ardatzean) txikia da, distantzia txiki horretara eremuko aldagaiak (mea baten edukia, adibidez) hartzen dituen balioak oso antzekoak direlako (korrelazio espaziala handia baita, alegia).]]

Geoestatistikan, **bariograma** *h* distantzia desberdinetara dauden ondoz ondoko puntuetan jasotako datuen diferentzia karratuaren batezbestekoen multzoa da, korrelazio espaziala aztertzeko baliatzen duena. *u* puntuetan jasotako z(u) datuetarako honela kalkulatzen da *h* distantzia baterako, non *N(h)* h distantzia batera dauden puntu kopurua den:

::\hat{\gamma}=\frac{\sum_{N(h)}(z(u)-z(u+h))^2}{2N(h)}

*h* distantzia desberdinetarako bariogramak hartzen dituen balioak lur-eremu batean jasotako aldagai baten konfigurazio espazialaren berri ematen du. Oro har, *h* handitu ahala bariogramak goranzko joera azaltzen du, distantzia handi batera dauden balioek aldakortasun handiagoa izaten dutelako.

## Kanpo estekak
Maitena Salinas

**Maitena Salinas Beiztegi** (Beasain, Gipuzkoa, 1980ko otsailaren 4a) kazetari, aktore eta zinema-zuzendaria da. ETB 1 Kateko *Goenkale* telesail arrakastatsuko protagonistetako bat izan da 18, 19 eta 20. denboraldietan, Mireia Miranda modelo eta bitxi diseinatzailearen papera antzezten.

## Lanak 
### Filmak 
### Telesailak 
### Telebista saioak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa
Amaia Ruiz

**Amaia Ruiz de Galarreta** (Tolosa, 1986ko azaroaren 2a -) gipuzkoar aktorea da. Goenkale telesailean Malenen papera egin zuen.

## Lanak 
* *Begia begi truk* (laburmetraia) (2020)
* *Goenkale* (2011-2012) Malen Irureta Miranda.
* *Cuando dejes de quererme* (2017)
* *Pikuak* (2020)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa
Brianen bizitza

***Brianen bizitza*** (ingelesez eta jatorrian ''* edo *Life of Brian*) 1979an Monty Pythonek idatzi, zuzendu eta ekoitzitako britainiar filma da. Graham Chapmanek antzeztutako Brian Cohenen bizitza azaltzen du filmak, Jesu Kristoren egun berean eta ondoan jaio zen judeatar arrunt bat, zeinarekin nahasiko baitute bere helduaroan.

Filmean erlijioarekin egiten den satirak salaketak ekarri zituen. Ekoizleek salaketak propagandatzat erabili zituzten, «Hain barregarria, Norvegian ere debekatu zuten» («*So funny it was banned in Norway!''») goiburuarekin. Harrera ezin hobea jaso zuen ikusleen artean, eta britainiar film ikusienen artean laugarrena da.

## Sinopsia 
Brian Betleemgo estalpean jaio da. Handik gutxira, ohore egitera eta opariak eskaintzera izar batek gidatuta datozen Errege Magoek bisita egin diote, nahaste baten ondorioz, Jesus jaioberriariengana –aldameneko estalpean jaio da– joan behar zuten eta..

## Pertsonaiak 
Monty Pythonek hainbat pertsonaia antzeztu zituzten filmean:
* Graham Chapman – Brian, Biggus Dickus (Pijus Magnificus), bigarren Errege magoa
* John Cleese – Reg, Apez Gorena, zenturioa, Deadly Dirk, Arthur, lehen Errege Magoa
* Terry Gilliam – odol eta trumoi profeta, Geoffrey, presondegiko zaindaria, Frank
* Eric Idle – Azal-lodi jauna, Stan/Loretta, Harry tratularia, lehen harria botatzen duen emakumezkoa, gazte ergel-ergela, Otto, presondegiko zaindariaren laguntzailea, Mr Frisbee III.
* Terry Jones – Mandy, Colin, Simon gizon saindua, hiritarra, Bob Hoskins
* Michael Palin – Sudur-handia, Francis, A andrea, legenardun ohia, Ben, Pontius Pilate, profeta aspergarria, Eddie, Nisus Wettus, hirugarren errege magoa
* Kenneth Colley – Jesukristo
* Neil Innes – Samariarra
* Gwen Taylor – Sudur-handiaren emaztea, asto eria duen emakumezkoa, neska gaztea
* Terence Baylor – Gregory, Dennis
* Carol Cleveland – Gregory andrea, Elsie
* Charles McKeown – Aurrealdeko gizona (mendian), Stig, itsua, profeta faltsua, barrez lehertzen den goardia
* Chris Langham - Alfonso, barrez lehertzen den goardia
* Sue Jones-Davies – Judith Iskariote
* John Young – Matthias
* Bernard McKenna – harrikatzailearen laguntzailea, Parvus
* Spike Milligan – Spike
* George Harrison – Papadopoulos jauna

## Euskarazko bertsio librea 
Zurriola Antzerki Eskolako talde afizionatu batek 2021ean bertsio librea egokitu zuen. Donostiako Gazteen Antzerki Topaketetan senior kategoriako Obrarik Onenaren saria irabazi zuten (18-30 urte). Zuzendaria Mikel Sarriegi izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Monty Python and the Holy Grail

***Monty Python and the Holy Grail*** (euskaraz "Monty Python eta Graal Santua") 1975ean Monty Pythonek idatzi, zuzendu eta ekoiztutako britainiar filma izan zen.

Filma arrakastatsua izan zen oso eta honi esker Idlek *Spamalot* musikala sortu zuen.

## Sinopsia 
Artur erregea eta bere zaldunek jainkotiar misioa jaso eta Graalen bila atera dira. Bere ibilbidean hainbat etsai topatuko dituzte.

## Pertsonaiak 
## Kanpo estekak
Highlander (filma)

**Highlander** (euskaraz *Goierritarra*) 1986ko Russell Mulcahy australiar zinema zuzendariaren estatubatuar-britainiar film bat da. Film honetako aktore nagusiak honako hauek dira: Christopher Lambert, Sean Connery, Clancy Brown eta Roxanne Hart.

Filma Eskoziako Lur Garaietan girotua dago, hortik *Highlander* ("Goierritarra") izeburua. Lehenbiziko gazteluaren eszenak Eilean Donan gazteluan filmatu zirelarik. Soinu banda aldiz, Queen eta Michael Kamen musikariaren abestiek osatu zuten.

## Argumentua 
1518. urtea Eskoziako Lur Garaiak, Shiel antziraren alboan dagoen Glenfinnan herrixkan Connor MacLeod haurra jaio da. 1536an 18 urtetako Connor gaztea MacLeod (Christopher Lambert) klanarekin batera euren etsaiak diren Fraser klanaren aurka borrokatzera abiatzen dira. Fraser klanaren gizonen artean kurgan gudari izugarri bat dago (Clancy Brown), I. mendeko errusiar estepetako erraldoi hilezkorra.

Gudua hastean kurgan gudariak MacLeod klaneko gudari kopuru handia erailez bereak eta bi egiten ari da, Connor gazteak aurre baina kurgan gudariak ezpata sartuz heriotzez zaurituko du, gainera kurgan gudariak Connorri burua moztu behar dion unean MacLeod klaneko ahaideek buru-mozketa eragoztea lortuko dute. Ondorioz, MacLeod klanak gudua erabat galduko du.

Biziraun dutenak Connor jaioterrira eraman eta azken igurtzia emanen diote, baina gauez hiltzear dagoen gaztea hurrengo goizean berpizturik ikustean, Connorren senideek sorginkeri baten aurrean daudela usteko dute, honela gaztea denen artean hartu eta sorgina delakoan su eman behar diotenean, bere lehengusua den Angus MacLeodek su ematea ekidin eta MacLeod klaneko ahaideak gaztea erbesteratzeko gonbentzituko ditu. Honela, Connor gaztea bere jaioterria eta klana ukatzera derrigortua izanen da.

Connor gaztea MacDonald klaneko Glen Coe herrixkara erberteratuko da, han Heather MacDonald (Beatie Edney) neskarekin ezkonduko delarik. Egun batez, Juan Ramírez Sánchez VillaLobos (Sean Connery) espainiar zaldun hilezkorra agertu eta Connorri bere hilezkor baldintza azaltzeaz gain, gainerako hilezkorren mundua eta haien arteko etengabeko borrokaren berri emanen dio.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *The Highlander* filmaren iragarkiaren bideoa ikusgai 
* *The Highlander* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Lodzeko voivoderria

**Lodzeko voivoderria** (polonieraz: *Województwo łódzkie*) Poloniako erdialdeko voivoderria da. 1999an eratu zen, gobernuak egindako eskualde berantolakuntzaren ondorioz. 18.218,95&nbsp;km²ko azalera du eta 2010ean 2.534.357 biztanle zituen. Hiriburua Łódź da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luccako Dukerria

**Luccako Dukerria** (*Ducato di Lucca*, italieraz) 1815 eta 1847 tartean, Italiako batasunaren aurretik, Italiako erdialdean existitu zen estatua izan zen gaur egungo Toskanan. 1815ean sortu zen Vienako Kongresuan eta Karlos Luis borboikoari egokitu zitzaion lurraldea baina Maria Luisa borboikoa kudeatu zuen erregeordetza.

## Kanpo estekak
Luccako Errepublika

**Luccako Errepublika** (*Serenissima Repubblica di Lucca* italieraz, *Respublica Lucensis* latinez) XII. mendeko hasieran Italiako erdialdean eratu zen estatua izan zen. Errepublikak burujabe izaten iraun zuen XX. mende hasiera arte. Hala ere, XIV. mendean zehar florentziar eta pisatar okupazioak jasan behar izan zituen. Geroago Estatu legez eraiki zen berriro baina *de facto* potentzia handien menpean egon zen, hasieran Frantzia napoleonikoaren menpe eta ostean Habsburgoko Austriaren gidaritzapean Errepublika Dukatua bihurtuz.

## Kanpo estekak