open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Artur da Costa e Silva

**Artur da Costa e Silva** (1899ko urriaren 3a - 1969ko abenduaren 17a) 1964ko estatu kolpearen ostean boterera iritsi zen diktadura militarrean Brasilgo 27. presidente izan zen brasildar mariskala izan zen. Bere presidentetza aurretik, Costa e Silvak Gerra ministro kargua izan zuen Castelo Branco presidentearen gobernuan.

Costa e Silvaren lehendakaritzan, 5. Lege Instituzionala ezarri zen. Egintza honek presidenteari Kongresu Nazionala kentzeko, politikariei karguak kentzeko eta ezkerreko disidenteen aurkako neurri errepresiboak instituzionalizatzeko eskumenak eman zizkion. Costa e Silvaren gobernuak diktadura militarreko etapa zapaltzaileena hasi zuen oposizioaren, ezkerreko ekintzaileen eta ustezko komunisten aurka, bere oinordeko Emílio Garrastazu Médiciren menpe jarraitu eta zabalduko zena.

## Kanpo estekak
Kaylyn Brown

**Kaylyn Brown** (2004ko abenduaren 31) atletismoan lehiatzen den estatubatuar kirolaria da, abiadura lasterketetan aditua. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina lortu zuen 4&nbsp;×&nbsp;400&nbsp;m errelebo lasterketa mistoan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Capital Gate

**Capital Gate**, Abu Dhabiko Dorre Okertua bezala ere ezaguna, Abu Dhabiko etxe orratz bat da, 160 metro baino gehiagoko altuera duena, 35 solairu altueran, 16.000 metro karratu baino gehiagoko bulego-espazio erabilgarriarekin. Capital Gate hiriko eraikin altuenetako bat da eta 18º mendebaldera okertzeko diseinatu zen. Eraikina Abu Dhabiko Erakusketa Konpainia Nazionalaren jabetzakoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diagrid

[thumb|300x300px|Swiss Re eraikinaren oinarria, [30 St Mary Axe|30 St Mary Axen.]]
**Diagrid** (ingelesezko **diagonal grid** hitzaren akronimoa -diagonaleko sareta-) altzairuzko (edo antzeko ezaugarriak dituen beste material bateko) armazoiekin eraikin handiak egiteko ingeniaritza eta arkitekturako egitura-diseinu bati ematen zaion izena (erregistratua) da, triangelu-forman (edo diagonalean) mihiztatutako habe eta euskarrietan oinarrituta. Egitura horrek euskarri-material gutxiago behar du (adibidez, altzairu gutxiago), eta, beraz, diru-, energia- eta denbora-kostuak aurrezten dira, eta, gainera, XX. mendeko edo aurreko garaietako eraikin konbentzionaletan baino espazio estali handiagoak ahalbidetzen dira, sistema exoeskeleto bat baita. Adibidez, New Yorkeko Hearst Tower-en eraikuntzan, txostenen arabera, altzairuan %21 aurreztea ahalbidetu du.Diagridak, halaber, zutabe handien (batez ere izkinetakoak) erabilera alde batera utzi du, eta indar-kargaren banaketa hobea eskaintzen du; bereziki erabilgarria da eskaera handiak jasan behar dituen eraikuntza baterako. Metodo horrekin egindako eraikinen artean, *Hearst-az* gain, Norman Fosterrek diseinatutakoa dago, Londresko 30 St Mary Axe etorbidean, eta "*the Gherkin*" (pepino txikia edo kornixona) deitzen diote, itxuragatik.

## Diagrid duten eraikinak 
* Hearst Tower, New York, AEB
* 30 St Mary Axe - Swiss Re building ("the Gherkin"), Londres, Ingalaterra,
* New Yorkeko (AEB) *World Trade Center* zaharraren ordez One World Trade Centerrerako egindako lehen diseinuak Diagrid perimetro bat zuen.
* CCTV Hecomprarters Pekinen, Txinan.
* Londresko Banku ohia (Rosario, Santa Fe, Argentina).
* Capital Gate Abu Dhabin, Arabiar Emirerri Batuetan.
* Aldar Hecomprarters Abu Dhabin, Arabiar Emirerri Batuetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Diagrid at the Freedom Tower
Annick de Souzenelle

**Annick du Réau de La Gaignonnière**, jaiotzez **Annick Germaine Juliette Meaulle** (Bretainia, 1922ko azaroaren 4a – 2024ko abuztuaren 11), ***Annick de Souzenelle*** izengoitiaz ezagunagoa, frantziar idazlea izan zen, espiritualitateari buruzko lanengatik ospea lortu zuena.

## Bizitza 
Matematika ikasi ondoren, Annick de Souzenelle erizain anestesista izan zen denbora luzez, eta gero psikoterapeuta. 1958an katolizismotik kristautasun ortodoxora konbertitu zen, eta teologia eta hebreera ikasi zituen.

Espiritualitateari buruzko lan ugari idatzi zituen. Kabalan, Carl Gustav Jungen ideietan eta hebreerazko filologian inspiratu zen. Hebrear tradizioaren eta Bibliaren azterketan espezializatu zen.

2016an Arigah erakundea sortu zuen.

2024ko abuztuaren 11ko goizean hil zen, 101 urte zituela.

## Lanak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
ADNEC Group

**ADNEC Group** ADNEC Centre Abu Dhabiren jabea eta kudeatzen duen enpresa da, Ekialde Hurbileko erakusketa gunerik handiena. Nazioarteko egoitzak garatzeko eta negozioak kudeatzeko enpresa bat da, ADNEC Centre Abu Dhabi, ExCeL London, ADNEC Center Al Ain, Capital Gate, Aloft Abu Dhabi, Aloft London ExCeL, DoubleTree By Hilton London ExCel, Anantara Sir Bani Yas Island Abu Dhabi Resort, Qasr Al Sarab Desert Resort by Anantara, Tourism 365, Capital Events, Capital Hospitality eta ADNEC Services gainbegiratzen dituena.  

ADNEC ADQ-en parte da, aberastasun-funts subirano bat eta MENA eskualdeko holding handienetako bat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* IIR Middle East
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak Madison

**Emakumezkoen Madison** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 9an lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Italiako bikoteak lortu zuen urrea, Erresuma Batukoak zilarra eta Herbehereetakoak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katowiceko Nazioarteko Kongresu Zentroa

**Katowice-ko Nazioarteko Kongresu Zentroa** (ingelesez, *International Congress Centre in Katowice*, ICC; eta jatorriz, polonieraz, *Miposidzynarodowe Centrum Kongresowe Katowicach*, MCK) Poloniako Katowice hiriko hitzaldi eta konbentzio anitzeko zentroa da. 2015ean ireki zen jendearentzat. 

Poloniako Katowice hiriaren jabetza da, eta 2016ko maiatzetik *PTWP Event Center*-ek administratzen du.

## Historia 
ezkerrera|thumb|MCK eta Spodek gauez, 2020
Katowice hiriaren historia modernoan ikatzaren meatzaritzako gunea izan da, eta Poloniako Silesia eskualde industrialaren bihotza.

Kongresu gunea 1980ko hamarkadaren amaierara arte martxan izandako meategi batzuen lurretan eraiki zen. Horrekin bat, eraikinaren inguruan dauden silizio museoa, Poloniako Irratiko Orkestra Sinfoniko Nazionala eta Spodek belodromoa ere bertan daude kokatuta.

## Instalazioak 
Katowiceko Nazioarteko Kongresu Zentroak 4 zati ditu:

# **Erabilera anitzeko gela**: 8.174 m2-ko azalerarekin (10.000 pertsona arte), gela hiru zatitan banatzeko aukerarekin, 2.583 m2 eta 2.839 m2 bitarteko azalerarekin.
# **Auditoriuma** (600 pertsona arte) – Besteengandik bananduta, kontrol-gelekin eta bainugelekin.
# **Areto ertainak** (1.000 pertsona arte) – Eraikinaren alde banandu batean. Hiru modulu independentetan bana daiteke: A, B eta C.
# **Hitzaldi-zentroa**: hitzaldi-areto txikiagoak eta tamaina ertainekoak (26 bilera-areto, 38tik 144 m2-ra bitartekoak, bilera-gelak konbinatu eta banatzeko aukerarekin).

Guneak 1.500 auto eta autobus aparkatzeko ahalmena du.

Spodek belodromoarekin batera, ICCk 25.000 lagunentzako ekitaldiak antola ditzake.

## Antolatutako ekitaldiak 
Egoitzan izan ziren ekitaldien artean daude:

* European Economic Congress
* 2018 Klima Aldaketari buruzko Nazio Batuen Konferentzia
* Intel Extreme Masterseko finalak (2015–2018 eta 2022–2024)
* Wikimania 2024, Wikimedia mugimenduaren 19. edizioa, 2024ko abuztuaren 7tik 10era izan zen bertan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak Omnium

**Emakumezkoen Omnium** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 11an lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Jennifer Valente estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Daria Pikulik poloniarrak zilarra eta Ally Wollaston zeelandaberritarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak taldekako pertsekuzioa

**Emakumezkoen taldekako pertsekuzioa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 6tik abuztuaren 11ra bitarte lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. 

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Lehen erronda 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak Keirin

**Emakumezkoen keirin** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7tik abuztuaren 8ra bitarte lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Ellesse Andrews zeelandaberritarrak irabazi zuen urrea, Hetty van de Wouw herbeheretarrak lortu zuen zilarra eta Emma Finucane britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Lehen erronda
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

;4. lasterketa

;5. lasterketa

### Bigarren aukera
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

;4. lasterketa

### Final laurdenak
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

### Finalerdiak
;1. lasterketa

;2. lasterketa

### Finalak
#### A finala
#### B finala
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak Omnium

**Gizonezkoen Omnium** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 8an lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Benjamin Thomas frantziarrak irabazi zuen urrea, Iúri Leitão portugaldarrak zilarra eta Fabio Van den Bossche belgikarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adur (rol-jokoa)

thumb|Adur rol jokoaren material sorta: liburua, fitxak, txanponak eta marrazki gehigarriak.
**Adur (Rol-jokoa)** erdi aroko euskal historia eta mitologia nahasten diren euskarazko rol joko bat da. Fantasiazko genero barnean sar daiteke eta jolasteko sistema propioa du, 5 txanpon erabiliz. Jaurtiketa bakoitzean "txori-on" eta "txori-txar" kopuruaren arabera arrakasta duzularik. Egileak, Eneko Azedo (jokoaren diseinua), Imanol Etxebarria (marrazkiak eta diseinu grafikoa), eta Eneko Sánchez Navaridas (edizioa) dira eta Itsulapiko bidez auto-argitaratu zen 2021 urtean. 2023an, Durangoko Azokan, jokoaren edizio murriztu bat aurkeztu zen.

Adur (Rol-jokoa)n giroturik, Eneko Azedok 2022an Adur Azken Erronka izeneko Telegram bidezko jokoa aurkeztu zuen eta 2024ean Adur Azken Erronka-ren edizio fisikoa eskuragarri egon zen. 

## Nola jolastu 
Jokalariek sorginak, gerlariak, nekazariak edota artzainak irudikatuko dituzte. Erdi Aroko Euskal Herrian zehar Adur txangoak eginez, pertsonaiek bidetik hainbat izaki miresgarrirekin aurkitzeko aukera izango dute (adibidez Basajaunak, lamiak, Mari jainkosa…) eta erronka ezberdinak gauzatu beharko dituzte. Zailtasunei aurre egiteko, natura osoan hedatuta dagoen Adur bizindarra erabiltzen ikasi, eta sorginkerien bitartez ingurunea eraldatu beharko dute.

## Norentzat da egokia ADUR? 
Istorioak asmatzeko joko honek arau errazak ditu, edozein adineko jokalariek jolastu dezakete eta bai rolean adituak bai hasiberriak direnentzat egokia da. Jokoa taldean jolasten da, 3-6 lagunen artean. Jokalari batek Gidariaren lana egingo du, eta besteek asmatutako pertsonaiak irudikatuko dituzte.

## Liburuaren atalak 
Liburuak hiru atal ditu: Jokalariaren Liburua, Gidariaren Liburua eta Adur Txangoak.

### 1. Atala: Jokalariaren Liburua 
Jokalariak atal honetan jolasteko behar dituen gauza guztiak aurkituko ditu: jokoaren arauak, pertsonaiak sortzeko jarraibideak, pertsonaientzako baliabideak, armak, sorginkeriak eta baita bakarka jolasteko Adur txango bat ere.

### 2. Atala: Gidariaren Liburua 
Atal honetan jokoa gidatuko duen jokalariak, hau da Gidariak, baliabide eta lanabes ugari aurkituko ditu saioak zuzentzeko. Osagai hauen artean hauek ditugu: Euskal Erdi Aroko giroa, Euskal Izaki eta Jainkosak, Leku eta Objektu miresgarriak, Bidaiak, eta gauza gehiago. Osagai horiek erabiliz, Gidariak Adur txango berriak ere prestatu ahal izango ditu.

### 3. Atala: Adur txangoak 
Atal honetan aurretik prestatutako hainbat Adur txango daude, itxaron gabe jolasten hasi ahal izateko. Horiekin batera, aurretik prestatutako hainbat Pertsonaien fitxak ere badatoz. Horiekin guztiekin, saio ugari jolasteko aukera dago.

## Erreferentziak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak Madison

**Gizonezkoen Madison** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 10ean lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Portugalgo bikoteak lortu zuen urrea, Italiakoak zilarra eta Danimarkakoak brontzea.

## Emaitzak 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak sprinta

**Emakumezkoen sprinta** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 9tik abuztuaren 11ra bitarte lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Ellesse Andrews zeelandaberritarrak irabazi zuen urrea, Lea Friedrich alemaniarrak zilarra eta Emma Finucane britainiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Final 32renak 
### Final 32renak, bigarren aukera 
### Final 16renak 
### Final 16renak, bigarren aukera 
### Final zortzirenak 
### Final zortzirenak, bigarren aukera 
### Final laurdenak 
### 5-8 posizioak 
### Finalerdiak 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irene Angelo

**Irene Ángelo**, **Eirene Angelina**, **Irene Ángela** edo **Irene Ángel** izenez ere aipatua, geroago **María** berrizendatua (Konstantinopla, Bizantziar Inperioa, 1181– Hohenstaufen Castle,  Alemania, 1208ko abuztuaren 27a) erregina izan zen, Isaac II Ángelo  enperadorearen, eta beharbada,  Herina izeneko bere lehen emaztearen alaba zen,  Tornike familiako kidea.

## Bizitza 
1193an Roger III.a Siziliakoarekin ezkondu zen, eta hilabete batzuk geroago hil zen, 1193ko abenduaren 24an. 1194ko abenduaren 29an, alemaniarrek Sizilia inbaditu zutenean, Irene atxilotu egin zuten eta 1197ko maiatzaren 25ean Filipe Suabiakoarekin ezkondu zen, Hohenstaufen. Alemanian, María berrizendatu zuten. Familiaren mausoleoan lurperatu zuten, Staufengo Lorch monasterioan, alabarekin eta seme-alabekin batera. Bere hilobia, orain suntsituta dagoena, ezin da berreraiki gaur egun.

Honelaxe deskribatu zuen Walther von der Vogelweide-k: «Arantzarik gabeko arrosa, maleziarik gabeko usoa».

## Ondorengotza 
Irenek eta Filipe Suabiakoak  bost alaba eta bi seme izan zituzten:

* Beatriz Suabiakoa (1198 - 1212ko abuztuaren 11), Oton IV.a Germaniar Erromatar Inperio Santuko enperadorearekin ezkondua, ondorengorik gabe hil zen;
* Cunegunda Suabiakoa (1200 - 1248), Wenceslao I.a Bohemiako erregearekin ezkondua, zeinarekin bost seme-alaba izan baitzituen;
* Reinaldo eta Frederico semeak semeak, haurtzaroan hil ziren;
* Beatriz *postuma* (1208ko abuztuaren 20tik 1208ko abuztuaren 27ra), amarekin batera hil zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Suárez, Luis; Almagro, Martín; Palacio, Vicente; Morales, Francisco (1958). *Manual de historia universal: Edades antigua y media 2*. Espasa Calpe. or. 687. 

## Kanpo estekak
Gudamailu

thumb|GudaMailu bertsio originala, jokatzeko erabiltzen diren D10 (D100) sortarekin.
**GudaMailu** fantasia iluneko euskarazko rol-joko txiki bat da. 80. eta 90. hamarkaden zehar garatutako europar kutsuko fantasia ilunean oinarrituta, borroka odoltsuak, usteldura eta etsipena ditu gai nagusi bezala. Umore beltza eta biolentzia uztartzen ditu heroirik eta itxaropenik gabeko mundu gris batean.

Beñat Uranga da egilea eta Iñaki Urruzuno eta Nagore Arozena ibili ziren zuzentzaile lanetan. Lana Creative Commons Aitortu 4.0 nazioarteko lizentzia publiko bidez argitaratu zen. Joko originala 2022an argitaratu zen baina 2023an "Deluxe" izeneko bertsio berri bat kaleratu zen, sarrera abentura eta aldez aurretik sortutako 4 pertsonaia gehituz.

## Sistema 
Giropenari dagokion 1d100 sistema (2D10) zuzen eta azkar bat erabiltzen du. Pertsonaiek gaitasun proba bat egin behar dutenean jaurti beharko dute, eta gaitasunaren balioa edo gutxiago lortu beharko dute arraskasta izateko. 

## Liburua 
GudaMailu rol-jokoaren aurkibidean honako atal hauek aurki daitezke:

* Oinarrizko arauak
* Pertsonaiak sortzen
* Talentuak
* Biltegia
* Borroka
* Eromena eta Usteldura
* Magia
* Arerioak
* Eranskinak

## Kanpo estekak 
Roleatzen (Beñat Uranga)-ren Itch.io orrian honako baliabideak lor daitezke: 

* Gudamailu rol-jokoa: https://roleatzen.itch.io/gudamailu
* *Basagorriko biztanleak* izeneko abentura: https://roleatzen.itch.io/basagorriko-biztanleak
* GudaMailu pertsonaia orria: https://roleatzen.itch.io/gudamailu-pertsonaia-orria

DriveThru RPG webgunean berriz, "Deluxe" edizioa lor daiteke: https://www.drivethrurpg.com/en/product/425450/GUDAMAILU--Deluxe
Kaylia Nemour

**Kaylia Nemour**  gimnastika artistikoan lehiatzen den aljeriar kirolaria, barra asimetrikoen proban aditua. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, barra asimetrikoen proban urrezko domina eskuratuz.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flamborough lurmuturra

**Flamborough lurmuturra**, , Ingalaterrako Ekialdeko Yorkshire konderriaren ekialdean dagoen lurmutur bat da, Iparraldeko Itsasoan. Filey eta Bridlington udalerrien artean dago.

Bertan, 1806an eraikitako Flamborough Head itsasargia dago.
Sofia Raffaeli

**Sofia Raffaeli** (Chiaravalle, Italia, 2004ko urtarrilaren 19a) gimnastika erritmikoan lehiatzen den italiar kirolaria da, banakako modalitatean.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta brontzezko domina bat lortu zuen banakako proban.

Hamaika domina lortu zituen Gimnasia Erritmikoko Munduko Txapelketan 2021. eta 2023. urteen artean, eta hamaika domina Gimnastika Erritmikoko Europako Txapelketan 2022. eta 2024. urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Spurn

**Spurn**, Ingalaterrako Ekialdeko Yorkshire konderriaren ekialdeko kostaldean dagoen uharte bat da, itsasgorako uharte bat da, Humber ibaiaren bokalean.

Bost kilometro luze eta 45 metro zabal ditu.

Hegoaldeko muturrari **Spurn lurmuturra** edo **Spurn punta** deritzaio,  edo *Spurn Point*.
Batley

**Batley**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 44.505 biztanle zituen.
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak talde sprinta

**Gizonezkoen talde sprinta** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5etik abuztuaren 7ra lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Australiako taldeak irabazi zuen urrea, Erresuma Batukoak zilarra eta Italiakoak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### 1. erronda 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 110 metro hesiak

**Gizonezkoak 110 metro hesiak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 4tik abuztuaren 8ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. 30. aldia izan zen proba hau jokatzen zela. Grant Holloway estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Daniel Robertsek zilarra eta Jasheed Broadbell jamaikarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) sailkatzen dira. Ondoren, bigarren aukera bat dago sailkatu ez direnentzat.

#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
#### 4. txanda 
#### 5. txanda 
### Bigarren aukera 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.
#### 1. finalerdia 
#### 2. finalerdia 
#### 3. finalerdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Twanisha Terry

**Twanisha Terry** (Miami, 1999ko urtarrilaren 24a) estatubatuar atleta bat da, bereziki errelebo lasterketan lehiatzen dena.

2024ko Udako Olinpiar Jokoetan urrezko domina lortu zuen 4 × 100 m lasterketan. Munduko Atletismo Txapelketan urrezko bi domina irabazi zituen, 2022. eta 2023. urteetan, biak 4 × 100 metroko proban.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
*Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Athletics
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 3000 metro oztopoak

**Gizonezkoak 3000 metro oztopoak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 7ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. 24. aldia izan zen proba hau jokatzen zela. Soufiane El Bakkali marokoarrak irabazi zuen urrea, Kenneth Rooks estatubatuarrak zilarra eta Abraham Kibiwot kenyarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boryana Kaleyn

**Boryana Nikolaeva Kaleyn** (Sofia, 2000ko abuztuaren 23a) gimnastika erritmikoan, banakako modalitatean, lehiatzen den bulgariar kirolaria da.

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen: zilarrezko domina bat eskuratu zuen Parisen 2024an, banakako proban, eta bosgarren tokia Tokio 2020an, proba berean.

Lau domina irabazi zituen Gimnasia Erritmikoko Munduko Txapelketan, 2018. eta 2023. urteetan, eta hamasei domina Gimnastika Erritmikoko Europako Txapelketan, 2019. eta 2024. urteen artean.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txirrindularitza 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak Keirin

**Gizonezkoen keirin** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 10etik abuztuaren 11ra bitarte lehiatu zen Vélodrome de Saint-Quentin-en-Yvelinesen. Harrie Lavreysen herbehereetarrak irabazi zuen urrea, Matthew Richardson australiarrak zilarra eta bere herriki Matthew Glaetzerrek brontzea.

## Emaitzak 
### Lehen erronda
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

;4. lasterketa

;5. lasterketa

### Bigarren aukera
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

;4. lasterketa

### Final laurdenak
;1. lasterketa

;2. lasterketa

;3. lasterketa

### Finalerdiak
;1. lasterketa

;2. lasterketa

### Finalak
#### A finala
#### B finala
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Garforth

**Garfoth**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2011n 19.811 biztanle zituen.
Karbazol

**Karbazola** konposatu organiko heterozikliko aromatikoa da, C12H9N formula duena. Hiru zikloz osatutako egitura du zeinetan bi bentzeno eraztun bost kidez osatutako nitrogenodun eraztun batekin fusionatuta daudenak. Solido kristalino zuria da, erraz sublimatzen dena. Argi ultramoreak fluroreszente eta fosforeszente bihurtzen du.
ezkerrera|thumb|271x271px|Karbazolaren egitura karbono-atomoen posizioak adierazita

Karbazola naturan ikatz-mundrunaren eta tabakoaren kearen osagaien artean dago. Halaber, bere deribatu batzuk alkaloideak dira, alkaloide karbazolikoak hain justu.
ezkerrera|thumb|279x279px|Glikozolina alkaloide karbazolikoaren egitura

## Ekoizpena 
Molde gutxi dago karbazola ekoizteko modu ekonomikoki errentagarrian, izan ere, eskaera txikia baitu.

Ikatz-mundrunaren distilazioan, karbazola antrazenoaren frakzioan kontzentratzen da eta antrakinona ekoitzi baino lehen ezabatu behar da. Horrela lortutako karbazola da da erabilera industrialaren iturri nagusia.

Laborategian karbazola prestatzeko hainbat manera dago. Klasiko bat Borsche-Drechsel ziklazioa da. Lehen urratsean fenilhidrazina ziklohexanonarekin kndentsatzen da dagokion imina emateko. Bigarren urratsean azido klorhidrikoaren bidez eraztuna itxi egiten da *tetrahidrokarbazola* ekoitziz, zein minioaren bidez deshidrogenatu egiten da karbazola emanez.

## Erabilera 
Karbazola hainbat pigmentu eta tindu egiteko usa daiteke.
erdian|thumb|520x520px|Pigmentu more 23aren sintesian karbazolaren deribatuak usatzen dira
Polimeroen industrian N-binilkarbazola monomero gisa baliatzen da da polibinilkarbazola ekoizteko . Polimero hau LED orgainikoak fabrikatzeko usatzen da. Halaber, karbazola elektrokimikoki oxidatuz polimero eroaleak lor daitezke, baina ez dute industrian interes handirik eragin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otley

**Otley**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2011n 13.668 biztanle zituen.
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak gorako jauzia

**Gizonezkoak gorako jauzia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan lehiatu zen 2024ko abuztuaren 7 eta 10ean, Parisen. Hamish Kerr zeelandaberritarrak irabazi zuen urrea, Shelby McEwen estatubatuarrak zilarra eta Mutaz Essa Barshim qatartarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
### Finala 
## Kanpo estekak
Lactarius azonites

***Lactarius azonites*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarritasuna eztabaidatua. Badira parrilan prestatzen duten eskualdeak.

Sinonimoak: *Lactarius fuliginosus var. albipes*, *Agaricus azonites* (basionimoa).

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 10 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik zabaldura, erdigunea irregularki deprimitua, ertza gaztetan inkurbatua (bukaeran errekurbatua), ildaskatua ez. Kapelaren azala lehorra, ez higrofanoa, matea, pruinaduna (geroago belusatua), gris-arre koloregabetu kolorekoa.

**Orriak:** Adnatu eta dekurrenteen bitartekoak, estu, beix kolorekoak, okre-izokin kolorera biratzen dutenak. Gorrixka bihurtzen den latex zuri ugarirekin, zapore melekakoa edo pikante samarrekoa.

Orri dekurrenteak: Hanka ukitzeaz gain beherantz jarraitzen duten orriak.

**Hanka:** 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, sarritan okertua, sendoa, zuri-beix kolorekoa, kolpatzean arrosa kolorea hartzen du.

**Haragia:** Trinkoa, pikortsua eta zurixka, ebaki ondoren 2 minutura arrosa bihurtzen da. Frutaren usain pixka batekin, zapore mingotsa lehenik eta pikantea gero. Espora-jalkina okre argi kolorekoa.

**Etimologia:** *Lactarius* terminoa “lac” “lactis” esnetik dator, esneari dagokio. Latexa jariatzen dutelako ebakitzean edo haustean. *Azonitez* epitetoa, kapelak ez duelako eremu zirkularrik.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua 
*Lactarius fuliginosus* delakoak, oin grisa eta ilunagoa du (kapela bezalakoa). *Lactarius acris* espezieak letexa askoz pikanteagoa du. *Lactarius fuliginosus var. albipes*-ek kapela zuria eta zapore gozoa du (pikantea ez).

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenaren hasieran. Hostozabalen baso hezeetan (hariztiak, pagadiak, gaztainondoak, artadiak…) garaiera erdiko mendietan, penintsularen iparraldeko erdian. Nahiko arrunta.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gula (mitologia)

**Gula** () Mesopotamiako jainkosa izan zen, sendaketaren jainkosa eta Ninurtaren emaztea izan zena. Bere animalia sinbolikoa txakur sakratua izango zen, ondoan irudikatzen zitzaiona eta sendatzea ekarriko zuen mezulari eta elementu gisa jardungo zuena. "Ama Handia", "Ama Gula" edo "Bizitzaren Andrea" epitetoak ere bazituen.

## Ezaugarriak 
Baba jainkosaren ezaugarri berak izango zituen, baina badirudi biak jatorriz independenteak izan zirela. Babaren izena ohikoagoa da garairik zaharrenean, eta Hammurabiren ondorengo aldian, Gula, hartu zuen.

Gerraren jainkoak, Ninibek (Ninurta), eguzkiaren jainko txikiagoen kultuak xurgatu zituenez, bi izenek jainko ezberdinen ezkontideak irudika ditzakete. Dena dela, bien nolakotasunak berdinak dira, eta biek izendapen sinonimoak egiten dituzte Niniben emazte gisa. Isin hirian, non bere gurtza-gune nagusia izan zuen, E-galmaj tenplu sakratuaren esparrua Pabilsag hiriko jaunari ematen zitzaion ezkontide. Zazpi seme-alaba izan zituen, eta horien artean Damu nabarmentzen zen, Isinen gurturiko sendabidearen eta berraragitzearen jainkoa, eta Ninazu, sendatzearen eta azpimunduaren jainkoa.

Uholde Handiaren ondoren, Gulak gizateriari "bizi-arnasa" ematen lagundu zuen. Izendapen honek bi jainkosen ezaugarri nagusia ere azpimarratzen du, sendagailuena (edo mediku funtzioena). "Mediku handia" esaten zitzaion askotan, eta, beraz, gaixotasunetako sufrimenduak arintzera bideratutako erritual eta konjuruetan bereziki nabarmentzen zen. Hala ere, gobernarien eskubideak zapaltzen zituztenak edo pozoiekin gaizki jokatzen zutenak madarikatzeko ere hel egiten zuten.

Niniben kasuan bezala, jainkosaren gurtzak leku nabarmena du Umman, Shirgullan eta Nippurren. Bere senarrarekin harreman estua duen arren, bere kabuz ere babesa erregutzen zioten, eta, beraz, Babilonia eta Asiriako jainkosa gehienek baino independentzia handiagoa zuen. Otoitz-gutunetan eta ereserkietan ere aipatzen zuten, eta batzuetan itunetan eta lege-kodeetan ere.

Mugen babesle gisa, leku nabarmenean agertzen da orube edo kudurru babiloniarrak mugatzen dituzten harrizko hilarrietan, eta estatua batek irudikatzen du, beste jainko eta jainkosa batzuk beren santutegiek, animalia sakratuek edo armek bakarrik deskribatzen zituztenean. Garai neobabiloniarrean, bere gurtzak leku nabarmena zuen oraindik, eta Nabukodonosor II.ak Borsippa hiriko E-zidako barruti sakratuen barruan hiru kapera edo santutegi aipatu zituen, gutxienez, baita haren omenezko tenplu bat ere, Babilonian.

## Bibliografia 
* George A. Barton, *The Problem of the Origin and early History of the Deity Nin-Ib (Nin-Urta, Nin-Urash)*. Journal of the American Oriental Society 46, 1926.
* C. J. Mullo-Weir, *Four Hymns to Gula, Journal of the Royal Asiatic Society of Great Britain and Ireland* 1, 1929.

## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak disko-jaurtiketa

**Gizonezkoen disko-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5 eta abuztuaren 7 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Rojé Stona jamaikarrak irabazi zuen urrea, Mykolas Alekna lituaniarrak zilarra eta Matthew Denny australiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak xabalina-jaurtiketa

**Gizonezkoen xabalina-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 6 eta abuztuaren 8 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Arshad Nadeem pakistandarrak irabazi zuen urrea, Neeraj Chopra indiarrak zilarra eta Anderson Peters grenadarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 200 metro

**Emakumezkoak 200 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 4tik abuztuaren 6ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. Gabrielle Thomas estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Julien Alfred santaluziarrak zilarra eta Brittany Brown estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Atarikoak 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin duena (q) sailkatzen dira. 

#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
#### 5. txanpa
#### 6. txanpa
### Bigarren aukera 
#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.

#### 1. finalerdia
#### 2. finalerdia
#### 3. finalerdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marie Reichert

**Marie Reichert** (Kassel, Hessen eskualdea, Alemania, 2001eko apirilaren 16a) alemaniar saskibaloi jokalaria da, 3×3 modalitatean lehiatzen den kirolaria. 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Elisa Mevius, Sonja Greinacher eta Svenja Brunckhorstekin batera, eta urrezko domina lortu zuen emakumezkoen txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak jauzi hirukoitza

**Gizonezkoen jauzi hirukoitza** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7 eta abuztuaren 9 bitarte jokatu zen Stade de Francen.  

## Jatorrizko hiru kubatar podiumean 
Jordan Díaz espainiarrak lortu zuen urrea, Pedro Pichardo portugaldarrak zilarra eta Andy Díaz italiarrak brontzea, guztiak Kuban jaioak. 

Jordan Díazek Espainiara joan zen 2021eko ekainean talde kubatar batekin, eta han desertatu zuen. 2022ko otsailean jada naziotasun espainiarra zuen. 

Pichardo 2017ko apirilean Stuttgarteko (Alemania) talde atletiko kubatar nazionalaren kontzetrazioan zela hoteletik desagertu zen. Portugalera joan zen handik, Benfica taldearen atletismo sailak kontratatu zuen, eta urte berean lortu zuen naziotasuna, zazpi hilabetean. 2021an jokatutako Tokyoko Joko Olinpikoetan jada Portugalekin lehiatu zen eta urrezko domina irabazi zuen. 

Andy Díaz Hernández egon zen Tokyo 2020 jokoetan (2021), baina ez zuen lehian parte hartu min hartu zuelako. Tokyotik itzulerako hegaldiak Kubarantz, hegazkinak eslaka egin zuen Espainian eta han taldetik banatu zen Diaz, Italiara joateko. 2023ko otsailean lortu zuen naziotasun italiarra, kirol merituengatik. 

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Cleckheaton

**Cleckheaton**', Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2011n 16.622 biztanle zituen.
Ninkasi

**Ninkasi** (, ) Mesopotamiako jainkosa izan zen, garagardoaren eta bere ekoizpenaren jainkosa izan zena. Baliteke k.a. I. milurtekoan Kurunnītu izen aldagarriarekin ezagutzea, kalitate handiko garagardo mota bati dagokion terminotik eratorria. Garagardoaren kontsumoaren ondorio positiboekin zein negatiboekin lotuta zegoen.

## Gurtza 
Ninkasi garagardoaren jainkosa zen eta, beraz, bere ekoizpen, kontsumo eta efektu positibo zein negatiboekin lotuta zegoen. Baliteke Ninkasi artean kopa bati eutsiz antzeztea. Gainera, banketeen eszenetan erakutsitako jainkoen artean egon liteke, hala nola, joko-tauletan eta musika-tresnen zatietan.

Ninkasiren apaizek funtsezko papera bete zuten garagardoaren ekoizpenean Mesopotamia zaharrean. Jatorriz, emakumeak ziren garagardo-ekoizle nagusiak beren etxeetan. Alkohol gutxiko garagardoa prestatzen zuten erlijio-zeremonietarako zein eguneroko kontsumorako, eta errespetu handia zieten. Sumertarrek uste zuten Ninkasik garagardoa egiteko prozesua gainbegiratzen zuela eta jainkoen garagardogile nagusi gisa jarduten zuela, gizakiei garagardoa oparituz bakea babesteko eta ongizatea sustatzeko.

Ninkasi Aro Dinastiko Arkaikoan gurtzen zuten, baina ez dago ebidentziarik hiri jakin baten jainko babeslearena zenik. Mesopotamiako zenbait lekutan jainko unibertsal bat bezala gurtzen zuten. Nahiz eta Ninkasiren Ereserkian hiri bat aipatzen zuten, ez da ulertu behar kultu-zentro ezezagun baten erreferentzia gisa, baizik eta garagardoa edaten zen edozein hiri Ninkasi hiritzat har zitekeela adierazten duen adierazpen poetiko gisa.

Ninkasiren gurtza Shuruppakeko Aro Dinastiko Arkaikoko administrazio-agirietan egiaztatuta dago. Era berean, litekeena da garai berean santutegi bat izatea Eridun. Ur III.aren garaian, Umman gurtzen zuten. Nippurreko panteoiko kide gisa ongi adierazten da, Ur III.aren garaiko eskaintza-zerrendetan agertzen baita lehen aldiz. Erdi Aro babilonikoko testu metrologiko baten arabera, bere tenplu propioa zuen hiri honetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vesuvioko parke nazionala

thumb|250px|Parkean ekosistema aberatsak daude.

**Vesuvioko parke nazionala** ( Napoliko ekialdean dagoen Vesubio mendiko sumendiaren inguruko parke nazionala da. Parkea 1995ean sortu zen, eta 135 kilometro koadro inguruko eremu batean zehar hedatzen da, Napoli hiri metropolitarraren barruan.

## Balioa 
Lurraldeak balio geologiko handia du, baina baita sumendia inguratzen duten lur aberatsetan garatu diren ekosistemak ere. 900 espezie baino gehiago identifikatzen dira horrela, eta horietako batzuk endemikoak dira. 612 espezie landare-mundukoak dira eta 227 espezie (aztertutakoen artean) animalia-mundukoak.

## Bidezidorrak 
Parkeko agintariek oinezko bederatzi bidezidorreko sarea erabiltzen dute (italieraz *sentieri*), guztira 54 km-ko luzera duena. 1992 eta 2003 bitartean berritu ziren bidezidorrak. Gaur egun, erakarpen turistiko handia dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Pompeia 
* Herkulano
* Vesuvio mendia

## Kanpo estekak 
* :Parkearen webgune ofiziala.
* :Bidezidorrak.
Wetherby

**Wetherby**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 11.712 biztanle zituen.
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak 4 × 100 metro erreleboak

**Gizonezkoak 4 × 100 metro erreleboak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 8tik abuztuaren 9ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. Kanadako taldeak irabazi zuen urrea, Hego Afrikakoak zilarra eta Erresuma Batukoak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 10.000 metro

**Emakumezkoak 10.000 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 9an jokatu zen Stade de Francen. Beatrice Chebet keniarrak irabazi zuen urrea, Nadia Battocletti italiarrak zilarra eta Sifan Hassan herbeheretarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thornton (Mendebaldeko Yorkshire)

**Thornton**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Mendebaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 18.520 biztanle zituen.

## Herritar ezagunak 
* Branwell Brontë (1817-1848), margolaria et idazlea.
* Emily Brontë (1818-1848), eleberrigilea eta poeta.
* Anne Brontë (1820-1849), eleberrigilea et poeta.
Utukku

Akaden **utukku** eta Sumerren **udug** () Mesopotamiako espiritu eta deabru klase anbiguoa izan zen. Utukku deabruek ez zuten jatorrizko afiliazio gaiztorik, baizik eta, akadtar-babiloniar panteoiko gainerako deabruak bezala, espiritu babesle izatera bultza zitezkeen.

Haren izenak haren atributua adierazten duela dirudi, eta «indartsu» edo «ahaltsu» gisa itzuli da. Hala ere, utukku hitza edozein deabruren izen generiko bihurtu zen, halako moldez, non sorginkeriei buruzko testu akadtar handienetako batek *Utukkū Lemnūtu* izena hartzen baitzuen.

Sorginkerietan, utukkuak aipatzen ziren «gizakia sorbaldatik eusten duten» deabruak bezala, edo, besterik gabe, «gizakia eusten duena» bezala, baita «lautadan gizakia hiltzen duena» bezala ere; bestalde, *Utukkū Lemnūtu*k deabru hori «etsaitasunezko itxurakoa» eta «garaiera handikoa» dela dio, eta era berean aipatzen du «orpoetatik tantaka behazuna» duela eta «pozoi kaltegarria» dela. Horiei buruz oro har hitz egiten denean, «utukku gaiztoak» deitzen zitzaien. Kasu hauetan, horiei buruz izpiritu-multzo mugagabe gisa hitz egiten dela esan daiteke.

Sorginkerietan eta deskribapenetan, utukku arruntak beste deabru mota batzuekin taldekatzen dira: *shedu*, *alu* eta *ekimmu*. Testu eta deskribapen batzuetan nahastu egiten dira. Beste alde batzuetan, An edo Antutik zetozen zazpi deabruen zati gisa aipatzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 100 metro hesiak

**Emakumezkoak 100 metro hesiak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 7tik abuztuaren 10era bitarte jokatu zen Stade de Francen. 14. aldia izan zen proba hau jokatzen zela. Masai Russell estatubatuarrak irabazi zuen urrea, Cyréna Samba-Mayela frantziarrak zilarra eta Jasmine Camacho-Quinn puertoricoarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) sailkatzen dira. Ondoren, bigarren aukera bat dago sailkatu ez direnentzat.

#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
#### 4. txanda 
#### 5. txanda 
### Bigarren aukera 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.
#### 1. finalerdia 
#### 2. finalerdia 
#### 3. finalerdia 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Svenja Brunckhorst

**Svenja Brunckhorst** (Rotenburg an der Fulda, Hessen, Alemania, 1991ko urriaren 19a) alemaniar saskibaloi jokalaria da,  3×3 modalitatean  lehiatzen den kirolaria. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Marie Reichert, Elisa Mevius eta Sonja Greinacherrekin batera, eta urrezko domina lortu zuen emakumezkoen txapelketan.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nuska

**Nuska** edo **Nusku** ({{lang-sux|{|dPA+TÚG}}) Mesopotamiako jainkoa izan zen, Enlilen *sukkal* edo bisirra eta argiaren eta suaren jainkoa zena. Babilonian **Girru** zioten.

Asirian, Harran izan zen bere gurtza-gunea. Bertan Sin, ilargiaren jainkoa, gurtzea nagusi zenez, bere semetzat hartzen zuten. Arteen patroitzat eta zibilizazioaren jainkotzat ere hartzen zen, gizateriak egindako suaren aurkikuntzarekin eta hortik aurrera izandako aurrerapenarekin lotzen zelako.

*Atrahasis* poema akadtarrean, beheragoko jainkoen matxinadaren aurrean Enlili aholkatzen agertzen da, ez baitzuten gehiago lanik egin nahi. Enlil eta Ninlilen mitoan ere aipatzen zuten, non Enlil Ninlil gazte eta ederrarekin harremanak izan ditzan itsasontzi batean eramaten duen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 400 metro

**Emakumezkoak 400 metro** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 9ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. Marileidy Paulino dominikarrak irabazi zuen urrea, Salwa Eid Naser bahraindarrak zilarra eta Natalia Kaczmarek poloniarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Atarikoak 
Erronda bakoitzeko lehenengo hiruak (Q) eta, horien ondotik, denborarik azkarrena egin duena (q) sailkatzen dira. 

#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
#### 5. txanpa
#### 6. txanpa
### Bigarren aukera 
#### 1. txanpa
#### 2. txanpa
#### 3. txanpa
#### 4. txanpa
### Finalerdiak 
Lasterketa bakoitzeko lehenengo biak eta denborarik onena egin duten hurrengo biak sailkatzen dira finalerako.

#### 1. finalerdia
#### 2. finalerdia
#### 3. finalerdia
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak maratoia

**2024ko Udako Olinpiar Jokoetako emakumezkoen maratoia** 2024ko abuztuaren 10eko goizeko 8:00etan hasi zen Parisen, Frantzia. Sifan Hassan herbeheretarrak irabazi zuen urrea eta errekor olinpiko berria ezarri, Tigst Assefa etiopiarrak zilarra eta Hellen Obiri kenyatarrak brontzea.

## Emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Doncaster

**Doncaster**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 87.455 biztanle zituen.
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak pertika jauzia

**Emakumezkoen pertika jauzia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 5 eta abuztuaren 7 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Nina Kennedy australiarrak irabazi zuen urrea, Katie Moon estatubatuarrak zilarra eta Alysha Newman kanadarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak luzera jauzia

**Emakumezkoen luzera jauzia** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 6 eta abuztuaren 8 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Tara Davis-Woodhall estatubatuarrak lortu zuen urrea, Malaika Mihambo alemaniarrak zilarra eta Jasmine Moore estatubatuarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 3000 metro oztopoak

**Emakumezkoak 3000 metro oztopoak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 5etik abuztuaren 7ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. 5. aldia izan zen proba hau jokatzen zela. Winfred Yavi bahraindarrak irabazi zuen urrea, Peruth Chemutai ugandarrak zilarra eta Faith Cherotich kenyarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
#### 3. txanda 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak pisu-jaurtiketa

**Emakumezkoen pisu-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 8 eta abuztuaren 9 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Yemisi Ogunleye alemaniarrak irabazi zuen urrea, Maddi Wesche zeelandaberritarrak zilarra eta Song Jiayuan txinatarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak mailu-jaurtiketa

**Emakumezkoen mailu-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 4 eta abuztuaren 6 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Camryn Rogers kanadarrak irabazi zuen urrea, Annette Echikunwoke estatubatuarrak zilarra eta Zhao Jie txinatarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Mexborough

**Mexborough**, Ingalaterrako iparraldean dagoen udalerri bat da, Hegoaldeko Yorkshire konderrian.

2021ean 15.244 biztanle zituen.

## Herritar ezagunak 
* Brian Blessed (1936-), aktorea.
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak xabalina-jaurtiketa

**Emakumezkoen xabalina-jaurtiketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan abuztuaren 7 eta abuztuaren 10 bitarte jokatu zen Stade de Francen. Haruka Kitaguchi japoniarrak irabazi zuen urrea, Jo-Ane van Dyk hegoafrikarrak zilarra eta Nikola Ogrodníková txekiarrak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapen fasea 
### Finala 
## Kanpo estekak
Gugalanna

Sumerko mitologian, **Gugalanna** ( edo ) Erexkigal  azpi-munduko erreginaren lehen senarra da. Bere izenak, hasiera batean, "Anen ubideko inspektorea" esan nahi zuen, eta baliteke Ennugiren ordezko izen bat besterik ez izatea. Erexkigal eta Gugalannaren semea Ninazu da. Inannaren azpimundurako jaitsieran, Inannak, maitasunaren, edertasunaren, sexuaren eta gerraren jainkosak, Neti atezainari azpimundura "Gugalanna, Erexkigal nere alaba zaharra"ren hiletara joateko jaisten ari zela esaten zion. Aditu batzuen ustez, Gugalanna Gilgamexek eta Enkiduk *Gilgamexen epopeia*n hil zuten Zeruko Zezenaren irudi bera da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia
*
*
*
*

## Kanpo estekak
Vega Gimeno

**Vega Gimeno Martinez** (Valentzia, Espainia, 1991ko urtarrilaren 8a) valentziar saskibaloi jokalaria ohia da eta bere azken taldea Emakumezkoen Endesa Ligako Casademont Zaragoza izan zen. Internazional absolutua da Espainiarekin 3x3 modalitatean. 3x3ko Europako txapeldun eta txapeldunordea izan zen. 2024ko Parisko Udako Olinpiar Jokoetan olinpiar txapeldunordea izan zen Sandra Ygueravide, Juana Camilión eta Gracia Alonso de Armiñorekin batera, zilar domina irabazi zuelarik.

## Taldeak 
ezkerrera|thumb|339x339px|Cadi La Seu F-Bembibre_F, 2017.04.01
* El Pilar ikastetxea (Hastapenak).
* Segle XXI (Emakumezkoen Liga 2) 2008-2009.
* Robert Morris Colonials (NCAA) 2009-2010.
* Rivas Ecópolis (Emakumezkoen 1. Liga) 2010-2014.
* Club Baloncesto Islas Canarias 2014-2015
* Peñarol (SuperLiga Argentina) 2015
* Club baloncesto Bembibre 2015-2017
* Mann Filter 2017-2020.
* Ensino Lugo (Emakumezkoen Liga 1) 2020 - 2021
* Casademont Zaragoza (Emakumezkoen Liga 1) 2021 - 2024

## Palmaresa klubekin 
* Erreginaren Kopa 2022-2023 (Casademont Zaragoza).
* Erreginaren Kopa 2010-2011 (Rivas Ecopolis).
* Erreginaren Kopa 2012-2013 (Rivas Ecopolis).
* Emakumezkoen Liga 2013-2014 (Rivas Ecopolis).
## Palmaresa Espainiako selekzioarekin 
* link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px 2024ko Parisko Olinpiar Jokoetako Zilarra (3x3)(Paris).
* link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px Europako Zilarra U16 2007 (Letonia).
* link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px Europako Urrezko U18 2009 (Suedia).
* link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px 2009ko Munduko Zilarrezko Txapelketa (Thailandia).
* link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px Zilarrezko U20 2010 (Letonia).
* link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px Europako Urrea U20 2011 (Serbia).
* link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px 2015eko Bakuko Europako Jokoetan brontzea (3x3).
* link=Archivo:Gold_medal_icon.svg|15x15px 2021 (3x3)(Paris).
* link=Archivo:Silver_medal_icon.svg|15x15px 2019ko Europako Txapelketako zilarrezko domina (3x3) (Debrecen).
* link=Archivo:Bronze_medal_icon.svg|15x15px 2024 (3x3)(Paris) Zilar olinpikoa 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Datuak FEBen
Gextinanna

**Gextinanna** Mesopotamiako jainkosa izan zen, bere anaia zen Dumuziren heriotzari buruzko mitoetan izan zuen paperagatik ezaguna zena. Mesopotamiar panteoian zer eginkizun betetzen zituen ez dago ziur, nahiz eta eskribauekin eta ametsetako interpretazioarekin zuen lotura ondo frogatuta dagoen. Azpi-munduko eskribau bat ere izan zezakeen, non Inannaren Jaitsieraren mitoaren arabera urte erdi batez nebaren ordez bizi behar izan zuen.

Gextinannaren gurtzaren froga gehienak Lagashko aro dinastiko goiztiarrean daude, non bere kultu-zentro propioa zuen, Sagub izenekoa. Beste hiri batzuetako panteoietan ere egon zen, Uruk eta Tell al-Rimah hirietan adibidez. Babiloniar Zaharraren garaiaren ondoren, ez zuten gurtzen, nahiz eta, geroago ere, Mesopotamiako seleukotar agintaldian oraindik kopiatu zituzten Jainkoaren zerrendetan eta testu literarioetan aipatzen zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak 4 × 100 metro erreleboak

**Emakumezkoak 4 × 100 metro erreleboak** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetako atletismo probetako bat izan zen. 2024ko abuztuaren 8tik abuztuaren 9ra bitarte jokatu zen Stade de Francen. Ameriketako Estatu Batuetako taldeak irabazi zuen urrea, Erresuma Batukoak zilarra eta Alemaniakoak brontzea.

## Emaitzak 
### Sailkapena 
#### 1. txanda 
#### 2. txanda 
### Finala 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak