open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antsa Proventzakoa

**Sancha de Provenza** (Aix-en-Provence, Frantzia, 1225 – Berkhamsted-eko gaztelua, Herfordshire, 1261eko azaroaren 9a) Frantziako printzesa izan zen.

## Bizitza 
Ramón Berenguer V.a Proventzakoaren eta Beatriz Savoiakoaren hirugarren alaba izan zen.

Westminsterreko abadian ezkondu zen, 1243ko azaroaren 23an, Ingalaterrako Rikardo Cornwallekoarekin, Kornualleseko konde eta gero Erromatar Erregearekin. Senarra Henrike III.a Ingalaterrakoaren anaia eta Leonor Proventzakoaren senarra zen, zeinak ezkontza hau oso gogo onez onartu zuen, Ricardoren lehen ezkontza ez bezala.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Cox, Eugene L. (1974). The Eagles of Savoy. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0691052166. 

## Kanpo estekak
Latsariak

**Latsariak** Euskal Mitologiako jeinu edo ireluak dira . Euskal Herriko hainbat lekuetan agertzen omen dira irelu hauek, beti arropa garbitzen den lats edo errekei loturik.

Mitologiako pertsonai hauek, edo oso antzekoak, Europako beste hainbat lekuetan agertzen dira baita ere.

## Ezaugarriak 
Hainbat iturriek latsariak laminekin lotzen dituzte, baina nahiko elementu daude izaki ezberdinak direla ondorioztatzeko. Euskal Mitologian sarritan gertatzen den legez, irelu hauen inguruko informazio gutxi jaso dugu, edo askotan ez oso era zehatz batean, eta honek nahasketa dakar irelu ezberdinen artean.

## Latsariei buruzko elezaharrak 
* Iholdi. 
Jose Migel Barandiaranen Ihordiko informatzaile batek zera kontatzen zion 1936 eta 1937 urteren artean:

* Ataun.
*Egun batean Ataungo neska bat etxeko lixiba egiteko gau betean egiten tematu omen zen. "Jaungoikoa esnatu baino lehen" bere lana amaitzeko zin egin zuen. Lixiba putzuko harria aurreneko arroparekin jotzerakoan, harriari lotuta geratu omen zen.*

Elezahar honetan argi ikusten da latsarien lotura Euskal Mitologiaren Gaueko ireluarekin. Irelu honek gauaren zaintzailea da eta berak eta berekin lotutako ireluek gaua profanatzen duten pertsonak zigortzen dituzte. *"Eguna egunezkoentzat eta gaua Gaubezkoarentzat"* . esaera ezagunak laburbiltzen duen euskal sinismen zaharra.

* Luzaide.
Luzaiden Jose Maria Satrustegik jaso zuenez, gauero joaten omen dira latsariak Artxurieta errekara. Oso garbi aditzen zen arropa garbitzerakoan sortzen zuten zarata .

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*J.M. de Barandiaran, *Fragments d´ethnographie basque*.  Bull. du Musée Basque, 14.ena. Baiona, 1937.
Blanka Frantziakoa

**Blanca de Francia** (frantsesez: *Blanche de France*; Jaffa, Israel, 1253 – Paris, Frantzia, 1320) frantziar printzesa, Luis IX.a Frantziakoaren alaba eta Gaztelako infanta, Fernando de la Cerda Gaztelako erregegaiarekin ezkontzeagatik.  Alfontso X.a Gaztelako Jakituna aitaginarreba izan zuen.

## Bizitza 
Luis IX.a Frantziako erregearen eta bere emazte Margarita Proventzakoaren alaba izan zen. Jaffan (Palestina) jaio zen 1253an, aita Luis IX.a Frantziakoak (San Luis) antolatutako lehenengo Gurutzadan. 

1269an Fernando de la Cerdarekin ezkondu eta sei urtera hil zen bere senarra, Ciudad Realen. Bere aitaginarreba Alfontso X.a Gaztelako Jakitunak, bere bigarren semearen presiopean, Blanka Frantziakoaren seme Alfontso eta Fernandoren eskubideak, de la Cerda Infanteak izenez ezagutzen zirenak, laga behar izan zituen. Orduan, Alfontso X.a Jakitunak eta noble talde batek borroka egin zuten. Erregeak ondorengotza Alfonso de la Cerda infantearen esku uzteko asmo ugaria izan arren, oinordeko seme gazteena zen Antso IV. Gaztelakoa izendatu zuen, gizon heldu baten laguntza behar zuelako, erreinua inbaditu zuten marindarren aurkako borrokan.

Bere semeak, osaba Antsok bere eskubideak kendu zizkielarik, eta hasiera batean bere aitaginarreba Alfontso X.ak lagundu ziolarik, Blanka Frantziakoak bere neba Felipe III.a Frantziako erregearen laguntza eskatu zuen, zeina Gaztelako erreinua inbaditzeko prest egon zen. 

Handik gutxira, Blanca Frantziakoak eta Aragoiko amaginarreba Violante Aragoikoak, Alfontso X.a Jakitunaren emazteak, Gaztelatik alde egin zuten. Gaztelako Violante erreginaren neba zen Petri III.a Aragoiko erregearen babesa eskatu zuten, zeinak handik aurrera Aragoiko Erresumako de la Cerda Infanteen eskubideak defendatu zituen. Aragoiko erreinuko Xátiva gazteluan gatibutasunetik gertu mantendu zituen. Handik gutxira, Blanka Frantziara joan zen, Felipe III.a bere nebarekin, eta Frantziako gortean hartu zuen ostatu. Parisen hil zen 1320. urtean.

## Ezkontza eta ondorengoak 
1269an ezkondu zen Burgosen, Fernando de la Cerdarekin, Alfontso X.a Gaztelakoaren seme nagusi eta oinordekoarekin. Bikoteak bi seme izan zituen:

* Alfonso de la Cerda Jaraunsgabetua (1270-1333). Antso IV. Gaztelakoaren, Fernando IV. Gaztelakoaren eta Alfontso XI.a Gaztelakoaren erregealdietan Gaztela eta Leongo tronurako hautagaia izan zen, 1331. urtean behin betiko uko egin zion arte.
* Fernando de la Cerda (1275-1322). Larako jaun ezkontidea,  Larako andrea zen Joana Nuñez Larakoarekin ezkontzeagatik.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* González Jiménez, Manuel (2004). Alfonso X el Sabio (1. edizioa). Barcelona: Editorial Ariel S. A. ISBN 978-84-344-6758-3. 

* Menéndez Pidal de Navascués, Faustino (1982).  Instituto Luis de Salazar y Castro (Consejo Superior de Investigaciones Científicas, ed. Heráldica medieval española: la Casa Real de León y Castilla. Volumen I. Hidalguía. ISBN 978-84-00-05150-1. 

## Kanpo estekak
Estefania Etxebeste

**Estefania Etxebeste Giraldo** (Ituren, Nafarroa Garaia, 2002ko azaroaren 27a), *Estefi,* harri-jasotzailea da. Nafarroako lehen emakume harri-jasotzailea da eta 2024an, oraindik, bakarra.

2024an Euskal Herriko txapelketan bigarren egin zuen.

## Bizitza 
Estefania Iturengo Pioinean jaio zen. Lau anaia-arreben artean hirugarrena (Cristofer eta William neba zaharrenak Kolonbian jaio ziren eta bera eta Shaila ahizpa txikiagoa Iturenen). Ama, Yamiled Giraldo, berak sei urte eta ahizpa txikiak urtebete baino ez zituenean hil zuten, 2009ko apirilaren 25ean, 14 urteko neba Cristofer-en aurrean. 

## Ibilbidea 
### Lehen urratsak 
Zaletasuna ez datorkio etxetik, familian ez dago inor herri kirol munduan ibili denik, baina Estefaniari beti gustatu zaizkio herri kirolak: Iturengo lagunekin erakustaldiak, apustuak eta saioak ikustera joaten zen. Lagunengandik datorkio nolabait zaletasuna. Betidanik izan da emakume indartsua, baina ez zekien zein izango zen berari ondo etorriko zitzaion kirola eta harria probatu zuen. Izan ere, Daniel Vicenteren bitartez Joseba Ostolaza ezagutu zuen, 2023ko urrian, lagunei esker, Josebaren eskolara joan zen harria probatzera eta lehenengo egunetik zaletu zen.

Estefaniak aitortzen du indarra ez dela gauzarik garrantzitsuena, teknikak ere asko laguntzen duela. Harri handiak nahiago ditu. Bera handia denez eta, indar asko daukanez, hobeto moldatzen delako..*Jendeak erraten zidan ez nintzela inora ailegatuko, harri mundua ez dela jokoa eta niri horrek indar gehiago ematen zidan egiteko*Jokin Eizmendi zarauztar harri-jasotzailea da bere erreferenteetariko bat, baita Udane Ostolaza ere. Oriora joaten da astelehen eta ostegunetan Joseba Ostolazaren  Harri Eskolan entrenatzera. Etxean ere beti zerbait egitea gustatzen zaio.

2023ko urrian, hasi zen harri altxatzen Estefania eta jendaurrean egiten dituen altxaldi guztiak ama zenari eta osabari eskaintzen dizkie.  Udan, abuztuaren 9an,  marka berria ezarri zuen 100 kiloko harri zilindrikoari 59 altxaldi emanda, bosna minutuko bi kintzetan. Idoia Etxeberriak zuen 2014an 57 altxaldiko marka hobetzea lortu zuen.

## Erakustaldiak 
* 2024ko Iturengo inauterietako kontuen egunean egin zuen lehen jendaurreko plaza.
* *Harri Herri* ETBko saioan agertu zen.
* 2024ko maiatzaren 25ean bere marka pertsonala egin zuen Aian (Gipuzkoa), ehun kiloko zilindro zaharra hiru minututan hamar aldiz altxatuta. 
* 2025ean, marka pertsonal berria finkatu zuen minutu batean ehun kiloko harri kopa hamabortz aldiz altxatzea lortu zuelarik.

## Ikus, gainera 
* Herri kirolak
* Harri-jasotzea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Norberaren errekor saiakera (Bideoa, Aizarnazabal, 2025-06-14) (26)
* Estefi Etxebeste 75 kg ko arriakin Ittunan 2025 eko herriko jaiatan (Bideoa, 2025)
A segmentu

[eskuinera|thumb|[Fiat 500 (2007)|Fiat 500, A segmentuko auto bat, *hatchback* karrozeria duena.]]
thumb|Peugeot 108 PureTech 82 TOP! Allure – Frontansicht, 6. 2014ko iraila.
**A segmentua** mikroautoen gainetik eta B segmentuaren azpitik kokatzen den automobilen segmentua da. Gaur egun, ibilgailu horiek 3,30 m eta 3,70 m bitarteko luzera dute, gutxi gorabehera eta, oro har, lau heldurentzako lekua dute, mikroauto batek ez bezala, bi pertsonarentzako lekua baino ez baitu.

Salbuespen gutxi batzuetan izan ezik, karrozeria ia beti *hatchback* edo monobolumena izaten da; azken kasu horretan, mikromonobolumenak ere esaten zaie. Motorrek, gehienez, lau zilindro dituzte, eta oso gutxitan gainditzen dute 1,6 litroko zilindrada. *Hatchback*ei "Konpaktu txikiak" deitzen zaie.

Ez dago automobil horietarako izendapen zehatzik, hainbat termino batera agertzen baitira, hala nola "automobil (mikro)hiritarrak", "hiritarrak", "utilitarioak" edo "txikiak". Japonian, *kei car* izeneko kategoria fiskal bat dago ibilgailu horientzat. Kategoria horrek, besteak beste, 3,40 m-tik beherako luzera eta 660 cc-tik beherako zilindrada zehazten ditu.

## Kanpo estekak
B segmentu

[thumb|200px|miniatura|[Fiat Palio, kostu baxuko B segmentuko autoa, hatchback karrozeria duena.]]
**B segmentua** A eta C segmentuen artean kokatzen den automobil segmentu bat da. Normalean lau heldu eta haur batentzako lekua dute.

Duela bi hamarkada, B segmentuko automobilek 3,75 m inguruko luzera zuten; gaur egun, berriz, ibilgailu horiek 4,00 m ingurukoak dira karrozeria *trinkoan* (5 ate), monobolumenean edo noranahikoan, eta 4,25 m ingurukoak karrozeria sedanoan eta familiarrean. Motorrak hiruzpalau zilindrokoak izaten dira ia beti, eta 1.0 eta 2.0 litro arteko zilindradak izaten dituzte.

Automobil motaren arabera, automobil bat azpi-segmenturen batean egon daiteke. B segmentuko turismo-automobil bati «balioaniztun», «utilitario», «konpaktu txiki» edo «azpi-konpaktu» esaten zaio; tamaina horretako monobolumen bat «minimonobolumen» bat da, eta segmentuko noranahiko bati «mininoranahiko» esaten zaio.

## Kanpo estekak
Margarita Proventzakoa

**Margarita Proventzakoa** (frantsesez, *Marguerite de Provence*; Paris, Frantzia, 1221 – ibidem, 1295eko abenduaren 20a) Proventzako infanta izan zen jaiotzez, eta ezkontzaz Frantziako erregina 1234tik 1270era.

## Bizitza 
### Familia-jatorria 
Ramón Berenguer V.a Proventzako kondearen eta Beatriz Savoiakoaren alaba izan zen. Margarita 1221ean jaio zen, ziurrenik Brignoleseko gazteluan edo Saint-Maimeko gazteluan. Proventzako gortean hazi zen eta heziketa fina jaso zuen bere hiru ahizpekin batera, Leonor Proventzakoa, Antsa Proventzakoa eta Beatriz Proventzakoa. Aitaren aldetik, Alfontso II.a Proventzakoaren eta Garsenda Sabrangoaren biloba izan zen, eta amaren aldetik, Tomas I.a Savoiakoaren eta Margarita Genevakoaren biloba.

## Ezkontza eta ondorengoak 
Luis IX.a Frantziako erregearen (San Luis) guraria jarraituta, Guillaume de Nangisekin ezkondu zen, baina, Jacques Le Goffen historialarien arabera, erregea amaren nahietara egokitu zen.

Printzesa gaztea laudatzen zuten zurrumurruek Proventzako gortea gainditzen zuten, eta, ondorioz, Luis IX.ak Gilles de Flagy zalduna bidali zuen egiaztatzera. 1234ko urtarrilaren 2an, Aita Santuaren dispentsa bat lortu zuten beren arteko lotura baimentzeko, nahiz eta familiarekiko loturak izan (Margarita eta Luis senide urrunak ziren), eta 1234ko maiatzaren 27an, ezkontza ospatu zen Sens-eko Saint-Étienne Katedralean.

Hamar seme-alaba izan zituzten:

* Bianca (1240-1243).
* Elisabet Frantziakoa (1242-1271), 1258an Teobaldo II.a Nafarroakoarekin ezkondua.
* Luis (1244-1260).
* Felipe III.a Frantziakoa (1245-1285).
* Juan-Tristan (1250-1270), Valoisko kondea.
* Pedro (1251-1284), Alençongo kondea.
* Blanka Frantziakoa (1252-1320), 1269an Fernando de la Cerda Gaztelako infantearekin ezkondua.
* Margarita (1254-1271), 1270ean Joan I.a Brabantekoa dukearekin ezkondua.
* Roberto (1256-1317), Clermonteko kondea, Borboi dinastiaren enborra.
* Ines (1260-1327), 1279an Roberto II.a Borgoinako dukearekin ezkondua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioa

**Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioa**, ingelesez *World Rowing Federation* (**WRF**) mundu mailako arraun kirolaren arauak arautzen dituen erakundea da, baita lehiaketak eta ekitaldiak aldizka egiten dituena ere.

1892ko ekainaren 25ean sortu zuten, Turinen (Italia), eta 1996tik Lausanan (Suitza) du egoitza. 2016an, 148 federazio nazionalek hartzen zuten parte elkartean.

## Historia 
* 1892: **FISA** elkartearen sorrera. *Les McDonald* kanadarra da lehen presidentea.
* 1893: Italiako *Orta* herrian jokatzen da lehen *Europako Arraun Txapelketa*.
* 1900: Parisko Olinpiar Jokoetan jokatutako lehen arraun-txapelketa olinpikoa.
* 1962: Lausanan jokatutako lehen Munduko Arraun Txapelketa.

## Diziplinak 
Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioak gaur egun 23 diziplinatako lehiaketak antolatzen ditu: 14 gizonezkoenak eta 9 emakumezkoenak. Horietatik 14 (8 gizonezkoenak eta 6 emakumezkoenak) egungo programa olinpikoan jasota daude:

## Ekitaldiak 
Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioaren eginkizuna da nazioartean arraun-lehiaketa ugari antolatzea eta koordinatzea; besteak beste, hauek:

* Arraun txapelketa Olinpiar Jokoetan
* Munduko Arraun Txapelketa
* Munduko Arraun Kopa
* 23 urtez azpikoen Munduko Arraun Txapelketa
* Gazteen Munduko Arraun Txapelketa
* Europako Arraun Txapelketa

## Antolaketa 
### Gobernantza 
FISAren egitura hierarkikoa presidenteak, Batzorde Exekutiboak, Kidego Teknikoak eta Kongresuak osatzen dute. 1923a baino lehen ez zuen presidente finkorik. Hauek dira urte horretatik aurrera izan dituenak:

* 1924–1926: Eugène Baud, Suitzakoa
* 1926–1949: Rico Fioroni,  Suitzakoa
* 1949–1958: Gaston Mullegg,  Suitzakoa
* 1958–1989: Thomas Keller,  Suitzakoa
* 1989–2014: Denis Oswald, Suitzakoa

### Federazioak 
FISAk bost kontinenteetako 158 federazio zituen afiliatuta 2024an:

### Arrauneko Konfederazio Kontinentalak 
Kontinenteko Arraun Konfederazioa kontinente horretako Federazio Kide guztiak barne hartzen dituen elkartea da. Kontinenteak COIk aitortutako bost kontinenteak izango dira. Arrauneko Konfederazio Kontinentalak World Rowing-eko bazkide esklusiboak dira arrauneko lehiaketa kontinentaletan eta proiektu komunetan lankidetzan aritzeko. Kontinenteko Arraun Konfederazio gisa onartua izateko, eskaera bat aurkeztu beharko da Art.aren Araudiaren arabera. World Rowing-en Estatututuen 18. artikuluko Araudiaren arabera (S3 eranskina).

### Kideen taldekatzea 
“Kideen elkartea” izeneko federazio-talde batek, printzipioz, helburu bera duten federazio kideak hartuko ditu bere baitan, esaterako, arrauna edozein modutan sustatzeko edo ekitaldi bat antolatzeko. Kideen elkarte gisa onartua izateko, eskabide bat aurkeztu beharko da, World Rowing-en Estatutuen 19. artikuluko Araudiaren arabera (S4 Eranskina).

## Ikus, halaber 
* Arrauna
* Arraunaren historia

## Erreferentziak
Maria Jesus Berrotaran Etxeberria

**Maria Jesus Berrotaran Etxeberria** (Hondarribia, Gipuzkoa, 1949)  Hondarribiko lehen emakumezkoa udaltzaina, lehen emakumezko mazalaria, alarde parekideko aitzindarietako bat, eta, Emeki Elkarteko partaidea, Bertso-eskolako sortzaileetarikoaeta  oroz gain, militantea eta erresilientea.

## Bizitza 
### Lehen urteak 
Hondarribiko Artzu baserrian jaio zen, 5 urterekin sartu zuten eskola batean, urrian, eta Gabonak arte ez zitzaizkion bisitan ere joan. Ez zekien erdaraz!  Aitona oso inportantea izan zen berarentzat. Nebak berak baino lau urte gehiago zituen; borrokan hasten ziren, eta nebak irabazten zuen, noski. Baina aitonak esaten zion: *«Utzi orain borroka egiteari, eta gero emaiozu ostiko bat. Zu ez zara bera baino gutxiago».*Etxeko lanen banaketa parekidea zuten baserrian, aitonak etxeko lan guziak eta janariak egiten zituen, eta harrikoa denen artean egiten zuten. Ezkondu eta kalera joan zenean, hartu zuen kolperik handiena. Lanik ez zuen egin behar baserrian, eta zera uste zuen: «Orain askatasuna izango da!», baina, aldiz, kale-etxea kartzela bihurtu zitzaion.

### Mazulari 
2024ko abuztuaren 15ean Maria Jesus Berrotaran, lehen emakume mazulari bihurtu zen. Sekula ahaztuko ez duen eguna bizitu zuen hondarribiarrak. Berrotaran protagonista nagusietako bat izan zen. Izan ere, mazulari lanak egin zituen estreinakoz, historian lehen emakumea izanik zeregin horretan. Harro bezain pozik babestu zuen banderaren segizioa udaletxetik elizara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Alaia Martinek Maria Jesus Berrotaran Ikasbil.eus

* Martxoaren 8ko hitzak' dokumentalaren harira, Emeki Elkarteko Maria Jesus Berrotaran Etxeberria elkarrizketatu du HITZAk, bideoan: YouTube

* Mazulari izendapenari lotutako hausnarketa-elkarrizketa. Aimar Lopez, Antxeta irratia
* Elkarrizketa: *Herri Olinpiadetako gazteak ere animatuko nituzke, mairuz jantzi eta gurekin ospatzera* Antxeta irratia, 2025.02.20
Hinckley

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian.

2021ean 50.725 biztanle zituen.
Oadby

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian.

2021ean 24.030 biztanle zituen.

## Herritar ezagunak 
* John Deacon (1951-), Queen rock taldeko baxujolea.
Arraunketa Udako Olinpiar Jokoetan

**Olinpiar Jokoetan arrauna** Parisen 1900ean egindako edizioaz geroztik egiten da. Munduko Txapelketaren atzetik, nazioarteko arraun lehiaketa nagusia da. Nazioarteko Olinpiar Batzordeak (NOB) antolatzen du, Arraun Elkarteen Nazioarteko Federazioarekin (WRF) batera. Emakumezkoen lehiak Montrealen jokatu ziren lehen aldiz, 1976an.

## Lehiaketa 
2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, Parisen, 14 arraun proba lehiatu ziren, 7na emakumezkoetan eta gizonezkoetan.

* Skull bakarka (M1X eta W1X)
* Skull bikoitza (M2X eta W2X)
* Skull laukoitza (M4X eta W4X)
* Lemazain gabeko bikoa (M2- eta W2-)
* Lemazain gabeko laukoa (M4- eta W4-)
* Zortzikoa (M8+ eta W8+)
* Skull arin bikoitza (LM2X eta LW2X)

## Edizioak 
## Domina taula 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arraunketa
* Arraunketa 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan

## Kanpo estekak 
*  World Rowing (WRF)
*  Olympedia
Great Glen (Leicestershire)

**Great Glen**, historikoki **Great Glenn** edo **Glenn Magna**, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Leicestershire konderrian. Oadbytik bi miliara dago hegoaldean eta Leicesterko hiri zaharretik zazpi miliara hego-ekialdean. 2011n 3.662 biztanle zituen.

## Historia 
Lehen aipamena 849. urtekoa da, Ealhhun, Worcesterreko apezpikua, herrira joan zenean bertako lurrak Beorhtwul Merciakoa erregearen eskumenekoak zirela esatera joan zenean.

1751ean zubi bat eraiki zen Sence ibaiaren gainetik pasatzeko, Leicesterretik Londresera doan bidean. Bi pub ireki ziren bidaiariak hartzeko, The Old Greyhound (gaur egun Italian Greyhound deitua) eta The Crown izenekoak. Beranduago A6 errepidean bilakatu zen, gaur egun herriaren kanpoaldetik doana. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lentinellus vulpinus

***Lentinellus vulpinus*** *Boletaceae* familiako onddo espezie bat da. Haragi larrukara, elastikoa, mina, ez da egokia kontsumitzeko.

Sinonimoak: *Agaricus dubius*, *Lentinus vulpinus*, *Hemicybe vulpina*, *Lentinus ursinus var. vulpinus*, *Panellus vulpinus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 12 eta 14 cm bitarteko diametrokoa, lautua, erdi-zirkularra (giltzurrun formakoa, haizemaile formakoa, oskol formakoa), ertz inkurbatua gaztetan, Kapelaren azala arre argi kolorekoa edo marroi-kanela kolorekoa, adinarekin zimurtzen joaten da, eta ile zuriz estaltzen da, oinarrirantz nabarmenagoa.

**Orriak:** Estu, desberdinak, hasietan koskadunak, kapelaren kolorekoak, zenbat eta gazteagoa argiagoak.

**Hanka:** Oso txikia. 3,5 cm inguruko garaierakoa eta 1,5 eta 3 cm bitarteko diametrokoa. Normalean alboan.

**Haragia:** Zurixka, elastikoa, heltzean larrukara. Usain aromatikoarekin eta zapore pikantearekin. Espora-jalkina zuri-krema kolorekoa.

**Etimologia:** *Lentinus* terminoa latinetik dator, “lentus” hitzetik, eta zaila, elastikoa, esan nahi du, kapelaren haragiari erreferentzia eginez, zuntzezkoa eta larrukara. *Vulpinus* epitetoa ere latinetik dator, azerien vulpinoa. Azeri-larruaren antzeko kolorea duelako.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria. Larrukara.

### Nahasketa arriskua 
Erraz identifikatzen da, batez ere zahartzaroan (kapela zimurtua eta ertzak jada koskarik gabe). *Lentinellus ursinus*, oso antzekoa da, batere hankarik ez du, guztiz sesila.

## Sasoia eta lekua 
Uda amaieran eta udazkenean. Espezie arraroa. Urria. Saprofitoa, Pagoen eta beste hostozabalen egur hiletan, batzuetan baita koniferoen egurretan ere.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Venezuela, Europa, Errusia, Mongolia, Japonia, Australia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Boleibola 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Gizonezkoak hondartza

**Hondartza-boleiboleko gizonezkoen txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 10era bitarte jokatu zen Parisen. 24 bikotek hartu zuten parte eta Suediak lortu zuen urrea, Alemaniak zilarra eta Norvegiak brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea

----

----

### B taldea

----

----

### C taldea

----

----

### D taldea

----

----

### E taldea

----

----

### F taldea

----

----

### Hirugarren sailkatuak
Bi talde onenek aurrera egiten dute eta gainerakoek play-offak jokatuko dituzte, 3.ak 6.aren aurka eta 4.ak 5.aren aurka.

;Play-offak

----

## Fase finala 

### Final zortzirenak 
----

----

----

----

----

----

----

### Final laurdenak 
----

----

----

### Finalerdiak 
----

### Brontzezko dominarako partida 
## Finala 
## Kanpo estekak
Gutenberg gaztelua

**Gutenberg gaztelua**, , Liechtensteingo Balzers udalerrian dagoen gaztelu bat da. Herrialdean dauden bost gazteluetako bat da, eta gaur egun arte osorik mantendu du bietako bat.

1.100 inguruan eraikia izan zen eta 1296an gaur egungo izenaz lehen aipamen idatzia badago.
Louis-Charles Arsenne

**Louis-Charles Arsenne** edo **Arsène** (Paris, 1780ko abenduaren 13a-*Ibidem*, 1855eko abuztuaren 4a) Frantziako XIX. mendeko margolaria izan zen. Batez ere margolan erlijiosoak eta erretratuak egin zituen.

## Ibilbidea 
Louis-Charles Arsenne 1822ko Parisko Saloian hasi zen bere ibilbide publikoa; han erretratu batzuk erakutsi zituen. Bere beste gustuko gaiak erlijiosoak eta mitologiaren ingurukoak ziren (*Psique eta Eudore*, *Velléda*) . Bere lan asko Varreko departamenduaren elizetan gordetzen dira. 1833an eskuliburu bat plazaratu zuen: *Manuel du peintre et du sculpteur*. 1849ko Saloian hartu zuen parte azken aldiz.

## Margolanak 
* *Jésus au jardin des oliviers*, 1827, Hyères, Saint-Paul eliza
* *Saint Pierre*, 1828, Bédoin, eliza
* *Portrait de René-Primevère Lesson*, 1829, Rochefort, Hèbre museoa, Saint-Clément
* *Saint Louis au retour de la croisade*, 1840, Hyères, Saint-Louis eliza
* *Les Saintes Femmes au tombeau du Christ*, 1843, Cuers inguruan galduta, eliza
* *Invention de la vraie croix par sainte Hélène*, 1849, Pierrefeu-du-Var, eliza

## Iruditegia 

Fitxategi:Louis Charles Arsenne - Portrait de René Primevère Lesson.jpg|René Primevère Lessonen erretratua (1829).
Fitxategi:General Louis Lepic.jpg|Louis Lepic jeneralaren erretratua (1842).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alte Rheinbrücke Vaduz–Sevelen

**Alte Rheinbrücke Vaduz–Sevelen**, Liechtensteingo Vaduz udalerria eta Suitzako Sevelen udalerriaren artean hedatzen den egurrezko zubi estali bat da, Rhin ibaia eta bi herrialdeen arteko muga zeharkatuz.

1901ean eraiki zen eta 135 metro luze ditu.

## Kanpo estekak
Newcastle-under-Lyme

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.

2021ean 75.082 biztanle zituen.
Burton upon Trent

'***, **Burton-on-Trent** edo **Burton*', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.

2021ean 76.270 biztanle zituen.

## Herritar nabarmenak 
* Paddy Considine (1973-), aktorea.
Dana Delany

**Dana Welles Delaney** (New York, 1956ko martxoaren 13a) estatubatuar aktorea da.

Bere lehen paper garrantzitsua China Beach telesailean izan zen, zeinarekin Emmy Sari bat irabazi zuen. Tombstone (1993), Exit to Eden (1994), Fly Away Home (1996), True Women (1997) eta Wide Awake (1998) filmetan ere parte hartu zuen.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Heath Hayes and Wimblebury

'***, Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian. Behinola bananduak zeuden **Heath Hayes** eta **Wimblebury*' udalerriez osatua dago.

2011n 14.085 biztanle zituen.
Propionibacterium

**Propionibacterium** generoa bakterio Gram positiboz osatuta dago, bazilo itxura dutenak. Batzuk pleomorfikoak dira . Anaerobioak dira (batzuetan mikroaerofiloak), ez dira mugikorrak eta ez dituzte esporak sortzen.

Bakterio hauen zelula hormak, Lactobacillus eta Corynebacterium generoenak bezala, ez du DAP (azido diaminopimelikoa)

Katalasa (+) eta oxidasa (-) dira.

Maila metabolikoan ezaugarri berezia dute Propionibacterium guztiek: burutzen duten hartziduraren bidez azido propionikoa sortzen dute (CH3-CH2-COOH). Ez dira azido propionikoa ekoizten duten bakterio bakarrak, baina bai azido propioniko gehien sortzen dutenak. Gluzidoak, hainbat alkohol eta azido laktikoa ere erabil ditzakete substratu modura, propionikoz gain azido azetikoa eta CO2 ere sortuz :

C6 H12 O6 → CH3-CH2-COOH + CH3-COOH + CO2 + H2O
     
Azido laktikoa hasierako substratua denean:

3(CH3-CHOH-COOH) → 2(CH3-CH2-COOH) + CH3-COOH + CO2 + H2O

Azido laktikoa beste bakterio batzuen metabolismoaren emaitza izan daiteke, eta Propionibacterium-ek substratu bezala erabiltzen du.

Sigurd Orla-Jensen mikrobiologo daniarrak deskribatu zuen estreinakoz Propionibacterium generoa, 1906an , Emmental gazta batean aurkitu zuenean

Genero honetako bakterio gehienak gure mikrobiotaren partaide saprofito eta ez-kaltegarriak dira, ugariak izanik gure larruazalean. Batzuk aske bizi dira, lurzoruan. Salbuespenak salbuespen, ez dira patogenoak. *Propionibacterium acnes*, aknea sortzen duena, beste genero batera mugitu zuten bakteriologoek 2016an: Cutibacterium-era, hain zuzen (Cutibacterium acnes)

## Erabilera industriala 
Propionobacterium generoko espezie batzuk (adibidez, Propionibacterium freudenreichii) esne-industrian erabiltzen dira hainbat gazta egiteko (Emmental, Comté...). Emmental gaztan, Propionibacterium-ek beste bakterio batzuek sortzen duten azido laktikoa hartzitzen du, azido propionikoa, azido azetikoa eta CO2 sortuz. Lehenengo bi azidoek gazta horri bere zapore berezia ematen diote, eta CO2k Emmental gaztaren zulo bereizgarriak sortzen ditu . Gazta horren ekoizpenean hiru bakterio mora erabiltzen dira: estreptokokoak (homohartzitzaileak), laktobaziloak eta Propionibacterium.

Propionibacterium freudenreichii ere erabiltzen da B12 bitaminaren ekoizpenean . Probiotiko batzuen osaketan parte hartzen du, osasun-onurak dakartzala egiaztatu baita 

Propionibacterium erraz isolatzen da laborategian Emmental gaztaren lagin batetik, lagin hori hazkuntza-ingurune egoki batean ereinez (legamiaren estraktua eta laktatoa dituena) eta atmosfera anaerobio batean inkubatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The General's Daughter (filma)

'''''The General's Daughter'''* (euskaraz *Jeneralaren Alaba*), 1999ko Simon West ingelesak zuzendutako misterio eta drama thriller film bat da. Nelson DeMille estatubatuarrak idatzitako *1992ko izenburu berdineko eleberrian'' oinarritua dago. John Travolta, Madeleine Stowe, James Cromwell, Timothy Hutton, Clarence Williams III eta James Woods aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
AEB, Georgia, AEBetako Armadaren base militar batean, Joe Campbell (James Cromwell) jeneral goraipatuaren alaba den Elisabeth Campbell (Leslie Stefanson) kapitainaren gorpua modu basatian bortxatua eta eraila agertu da. Paul Brenner (John Travolta) ikertzaile militarrak kasua ikertu eta argitzeko ardura jasoko du, helburu horretarako bortxaketetan aditua den Sarah Sunhill (Madeleine Stowe) ikertzaile militarraren laguntza izango du.

## Aktoreak 
* John Travolta: Paul Brenner, AEBetako Armadaren ikertzailea
* Madeleine Stowe: Sarah Sunhill, AEBetako Armadaren ikertzailea
* James Cromwell: Joe Campbell teniente jenerala
* Timothy Hutton: Bill Kent, kolonela
* Leslie Stefanson: Elisabeth Campbell kapitaina, Campbell jeneralaren alaba
* Daniel von Bargen: Yardley polizia burua
* Clarence Williams III: George Fowler kolonela
* James Woods: Bob Moore jenerala, Elisabethen komandantea
* Mark Boone Jr.: Dalbert Elkins sarjentua
* John Beasley: Don Slesinger kolonela, Elisabethen West Pointeko psikiatra
* Boyd Kestner: Jake Elby kapitaina
* Brad Beyer: Bransford kapitaina
* John Benjamin Hickey: Goodson kapitaina
* John Frankenheimer: Sonnenberg jenerala

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Hadban

**Hadban** arabiar zaldiaren  lerro edo azpirraza nagusietakoa da . Bere zabalpen eremu nagusia Iranen dago. 
Bereziki Anizzah eta Ruwallah tribuetako beduino nomadek hazten dituzte abere hauek.

Gaur egun, Habdan hazkuntzak jarraitzen du Iranen , eta zaldi mota hau arraza nazional gisa hartzen da herrialdean.

## Etimologia 
Zaldi mota hau *Haddian*  izenarekin ere ezagutzen da Iranen. Hadban-ak ile luzea duten arraza garbiko arabiar zaldiak dira. Bere zurdaren ile handi eta luzeagatik eman zioten izen hori, buruaren eta bekokiaren gainean erortzen dena eta buruaren bi aldeak estaltzen dituena. 

Arrazako behorra *Hadba* deitzen da, eta zaldia *Hadba* edo *Hadbaan*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carlos Reis

**Carlos Reis** (1955eko ekainaren 14a) arkularia da. Portugal ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rui Santos

**Rui Santos** (1967ko otsailaren 3a) arkularia da. Portugal ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barthomley

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Cheshire konderrian.

2011n 202 biztanle zituen.
Leotia atrovirens

***Leotia atrovirens*** *Leotiaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarritasuna ez da guztiz ezagutzen.

*Leotia atrovirens* basionimoa da eta sinonimo batzuk ditu: *Leotia lubrica var. atrovirens*, *Coryne atrovirens*, *Leotia chlorocephala*.

## Deskribapena 
**Kapela:** Txiki-txikia, 0,5 eta 1,2 cm bitarteko diametrokoa, ganbila, kaputxa itxurakoa, leuna edo zimurtua, irregularki biribildua, lautua, ertza biribildua. Kapelaren azala pikortsua, likatsua gaztetan, itsaskorra, gelatinakara, trinkoa, zokorrekin, berde kolorekoa, zahartzean ilunduaz, Ez du orririk.

**Himenioa:** Leuna.

**Hanka:** 1 eta 4,5 cm bitarteko garaierakoa, kapelaren proportzioan altua, latza, biluzia, berde argitik berde ilunera doan kolorekoa. Espora jalkina zuria.

**Etimologia:** Leotia terminoa grekotik dator eta leuna, leundua, esan nahi du.

## Jangarritasuna 
Zalantzazkoa, toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua 
Hiru espezieak antzekoak dira, kolorez dira desberdinak: Leotia atrovirens berdea. *Leotia viscosa*-k kapela berdea eta oin horia. *Leotia lubrica* hori-oliba antzeko kolorekoa da, ohikoagoa da.

## Sasoia eta lekua 
Udan, uztaila-iraila. Urria. Deskonposatutako egurren saprofitoa, lur hezeetako goroldiotan. Hildako motzondoetan. Koniferoen azpian.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Costa Rica, Kolonbia, Euskal Herria, Espainia, Frantzia, Luxenburgo, Erresuma Batua, Himalaiako eremua, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ana de Sousa

**Ana de Sousa** (Lisboa, 1969ko abuztuaren 18a) arkularia da. Portugal ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cheddleton

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.

2011n 6.311 biztanle zituen.
Cystolepiota adulterina

***Cystolepiota adulterina*** *Agaricaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak: *Lepiota hetieri*, *Lepiota hetieriana*, *Cystolepiota hetieriana*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, hemisferikoa, ganbil-laua, lehenengo zuria beste hondo guztia bezala, gero zuri zikina, hasieran flokositate zuri galkorrarekin; ukitzean herdoil-lehoi kolorez zikintzen da.

**Orriak:** Zuriak, arin itsatsiak, zabal samar.

**Hanka:** 5 eta 6 cm bitarteko garaierakoa eta 0,4 eta 0,8 cm bitarteko diametrokoa, zurixka, kapelaren kolorekoa, errezel flokosoarekin eta *Cystoderma*-k izaten duten bezalako eraztun batekin.

**Etimologia:** *Lepiota* terminoa grezierazko “lepis” “lepidos”  hitzetatik dator eta “oús” eta “otós ear” hitzetatik, kapela esan nahi duena. *Adulterina* epitetoa latinetik dator, faltsua esan nahi duen “adulterinus” hitzetik.

## Jangarritasuna 
Susmagarria, *Lepiota* txiki guztiak bezala.

### Nahasketa arriskua 
Kapela eta oina apainduta duten *Lepiota* taldekoa da eta horien artean kolore zurixka dutenetakoa.

## Sasoia eta lekua 
Pagadietako sasi artean.

### Banaketa eremua 
Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sepp Kuss

**Sepp Kuss** (Durango (Colorado), 1994ko irailaren 13a) txirrindulari estatubatuarra da, profesionala Visma taldean.

Eskalatzaile bikaina, taldeko liderren mesedetan lan egin izan du, baina 2023an bere lehenbiziko garaipen handia lortu zuen: Espainiako Vuelta hain zuzen.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak eta Munduko Txapelketak 
### Beste Itzuliak 
—: ez zuen parte hartu 
KON: kontrolez kanpo 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Var (departamendua)

**Var departamendua** (83) Europako Frantzia osatzen duten laurogeita hamabost departamenduetako bat da. Herrialdearen hego-ekialdean dago eta Var ibaitik hartzen du izena. Bere jentilizio frantsesa *Varois* da.

## Demografia 
### Hiri nagusiak 
Las mayores ciudades del departamento son (datos del censo de 1999):
* Toulon: 160.639 biztanle, 519.640 aglomerazioan; departamenduaren mugak gainditzen ditu. La Seyne-sur-Mer (60.188 biz.) eta Hyères (51.417 biz.), departamenduaren bigarren eta hirugarren udalerriak, Toulongo aglomerazioaren parte dira. 
* Fréjus: 46.801 biztanle, 83.840 aglomerazioan.
* Draguignan: 32.829 biztanle, 41.533 aglomerazioan.

## Varreko paisaiak 

Var - Champ lavande (5).JPG|Labanda zelaiak.
Aups, vue depuis la Croix des Pins.jpg|Aups, iparraldean.
La Martre.JPG|La Martre, iparekialdean.
Le Trayas.jpg|Le Trayas à Saint-Raphaël, hegoekialdean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Departamenduaren mapa.
* :Varreko webgune ofiziala.
C segmentu

[thumb|[Volkswagen Golf VIII|Volkswagen Golf. Golfak C segmentuko konpaktuak ospetsu egin zituen, hiru bolumeneko bertsioak (2011ra arte) Jetta edo Vento izena zuen merkatuaren arabera.]]
[thumb|[Renault Scénic. Scenic-ek C segmentuaren monobolumenaren kontzeptua sortu zuen.]]
[thumb|[Nissan Qashqai. Qashqaik segmentuko crossover SUVen salmentak izugarri igo zituen.]]
**C segmentua** B eta D segmentuen artean dagoen automobil-segmentua da. Oro har, bost heldurentzako lekua izaten dute, eta beste bi umerentzako lekua, zazpi plazako monobolumen kasuan.

1980ko hamarkadan, segmentu horri batzuetan "lau metro" deitzen zioten, modeloek luzera hori izan ohi zutelako. Gaur egun, ibilgailu horiek 4,3 m-ko luzera dute gutxi gorabehera karrozeria trinkoan (5 ate) edo bost plazako monobolumenean, eta 4,5 m-koa, berriz, sedanezko karrozerian, karrozeria familiarrean, 4x4 ibilgailuan edo zazpi plazako monobolumenean.

Gaur egun, modelo estandarrek lau zilindroko motorrak izaten dituzte, 1,4 eta 2 litro arteko zilindradakoak, eta 70 kW (90 ZP) eta 105 kW (140 ZP) arteko potentziak. Kiroletakoek 3,2 litroko zilindrada har dezakete, zenbaitetan bost zilindro lerroan edo sei zilindro "V" eran eta 240 kW (320 ZP) inguruko potentzia maximoak gara ditzakete.

C segmentuaren barruan, hainbat karrozeria-motari dagozkien hainbat azpisegmentu daude. C segmentuko turismo-automobil bati "trinko handia" esaten zaio; monobolumenari, "monobolumen ertaina"; eta noranahiko ibilgailuari, "noranahiko trinkoa".

## Kanpo estekak
Transmisio mekaniko

thumb|Uhal bidezko transmisioa industria-instalazio batean
**Transmisio mekaniko** deritzo makina baten barruan bi elementu edo gehiagoren artean potentzia transmititzeaz arduratzen den mekanismoari. Makina baten elementu edo organoen funtsezko atalak dira, askotan funtsezko bi azpitaldeetako batean sailkatuta, transmisio-elementuak eta euste-elementuak.

Automobilgintzan, "transmisio" hitza transmisio mekanikoko sistema osoari aplikatzen zaio, lozagia, abiadura-kaxa, propultsio-ardatza (atzeko trakzioa duten ibilgailuetarako), diferentziala eta azken transmisioko ardatzak barne. Hala ere, lagunartean ibilgailu baten **abiadura-kaxari** buruz hitz egiteko ere erabiltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hatchback

[eskuinera|thumb|350x350px|Eredu berean oinarritutako konpaktu (*hatchback*) eta familiar baten arteko konparazio-diagrama, [Ford Focus|Ford Focus I.]]
***Hatchback,*** **trinkoa** edo **konpaktua** automobil mota bat da, bidaiarientzako kabina edo eremu bat, eta kargatzeko espazio bat (maletategia) integratuta dituena, atzeko ate handi batekin. Ate horrek atzeko beira ere badu, eta atzeko hegala nahiko laburra da. Atzeko atetzarra ate bat gehiago dela deritzo, eta, horregatik, alboko bi ate dituzten autoei «**hiru ate**» esaten zaie, eta alboko lau ate dituzten modeloei, «**bost ate**». Bi bolumeneko automobil edo atzeko eskotiladun automobil gisa ere ezagutzen dira, ingelesezko *hatchback* elearen hitzez hitzeko itzulpena.

Auto konpaktu baten neurriak 4,2 metrotik 4,6 metro arteko luzera izan dezake, gehienez lau pertsonarentzako edukierarekin eta 1,0 eta 2,0 litroko motorrarekin. *Hatchback*ak ezagunak izan ohi dira, gasolina aurrezten dutelako. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bridgnorth

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian.

2011n 12.079 biztanle zituen.
Ludlow gaztelua

**Ludlow gaztelua**, , Ingalaterrako Ludlow udalerrian dagoen gaztelu bat da, Shropshire konderrian.

1066-1085 artean normandiarrek eraiki zuten eta Powisko dukearen egoitza izan zen.
Clun

'''''', , Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian. Galesko mugatik oso hurbil dago.

2011n 680 biztanle zituen.
Stowe (Shropshire)

**Stowe** edo **Stow**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri txiki bat da, Shropshire konderrian. Galesko mugan dago.

2011n 120 biztanle zituen.
Halford (Shropshire)

**Halford**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen herrixka bat da, Shropshire konderrian.

1961ean 167 biztanle zituen.
Ruyton-XI-Towns

'***, formalki **Ruyton of the Eleven Towns** edo **Ruyton*', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian.

2011n 1.379 biztanle zituen.
Madeley (Shropshire)

**Madeley**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian. Gaur egun Telford hiriaren zati da.

2001ean 17.935 biztanle zituen.
Marton (Shropshire)

**Marton** edo **Marton-in-Chirbury**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri txiki bat da, Shropshire konderrian. Galesko mugan dago.
Llanwarne

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Herefordshire konderrian. Ingalaterran egon arren, galeserazko izena du.

2011n 380 biztanle zituen.
Trefonen

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Shropshire konderrian. Gales-Ingalaterra mugan dago.

2001ean 1.798 biztanle zituen.
Boleibola 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak hondartza

**Hondartza-boleiboleko emakumezkoen txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 27tik abuztuaren 9ra bitarte jokatu zen Parisen. 24 bikotek hartu zuten parte eta Brasilek lortu zuen urrea, Kanadak zilarra eta Suitzak brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea

----

----

### B taldea

----

----

### C taldea

----

----

### D taldea

----

----

### E taldea

----

----

### F taldea

----

----

### Hirugarren sailkatuak
Bi talde onenek aurrera egiten dute eta gainerakoek play-offak jokatuko dituzte, 3.ak 6.aren aurka eta 4.ak 5.aren aurka.

;Play-offak

----

## Fase finala 

### Final zortzirenak 
----

----

----

----

----

----

----

### Final laurdenak 
----

----

----

### Finalerdiak 
----

### Brontzezko dominarako partida 
## Finala 
## Kanpo estekak
Guillaume de Villaret

**Guillaume de Villaret** (Alenc, c. 1235 – Limasol, 1305eko ekainaren 9a) Ospitaleko Zaldunen 24. Maisu Handia izan zen 1296tik hil zen arte.

Ospitaleko Zaldunen Maisu Handia.
1296an Maisu Handia izendatu aurretik, Saint-Gilleseko priorea izan zen. Hautaketaren berri Proventzan jaso zuen, eta ez zen berehala Ziprera joan, han baitzegoen Ordenaren egoitza. 1301ean iritsi zen azkenean Limasolera eta tronuratu egin zuten.

Hainbat aldaketa egin zituen Ordenan; Kapitulu Orokorraren boterea murrizten saiatu zen, janzkera kode zorrotzagoak ezarri zituen eta komentu bizitzara itzultzeko arauak eman zituen. 1301ean Ordena zazpi hizkuntzatan banatu zuen administratiboki (Alemania, Aragoi, Auvernia, Ingalaterra, Frantzia, Italia eta Proventza).

Mamelukoen aurrean Akre galdu ondoren, aliantza bat ezarri zen Persiako mongoliarren, Ospitaleko Zaldunen, Tenpluko Zaldunen eta Zipreko Erresumaren artean. 1300. urteko uztailean Egiptoko kostaldea suntsitu eta harrapakin handi bat lortu zuten.
Deango basoa

**Deango basoa**, , Ingalaterrako Gloucestershire konderriaren mendebaldean dagoen eskualdeko geografiko, historiko eta kultural bat da. Hiruki itxurako lautada bat da, ipar-mendebaldea eta mendebaldean Wye ibaia du, iparraldean Herefordshire konderria, hegoaldean Severn ibaia eta ekialdean Gloucester hiria. 

110 kilometro karratuko azaler du eta Ingalaterrako bso antzinakoenetakoa da. Iraganean, ingeles errege familiaren ehiza leku pribatuetako bat izan zen.
Forsbrook

'''''', Ingalaterrako erdialdean dagoen udalerri bat da, Staffordshire konderrian.

2011n 5.095 biztanle zituen.
Kington (Herefordshire)

**Kington**, Ingalaterrako mendebaldean dagoen udalerri bat da, Herefordshire konderrian.

2011n 2.626 biztanle zituen.

## Leku nabarmenak 
* Hergest Ridge, Gales-Ingalaterra mugan dagoen mendia.
Balthazar Ntivuguruzwa

**Balthazar Ntivuguruzwa** (Kabgayi, 1967ko irailaren 15a) ruandar elizgizon katolikoa da, 2023tik aurrera Kabgayiko apezpikua dena.

## Bizitza 
Balthazar Ntivuguruzwa Kabgayin jaio zen 1967an. 1982tik 1988ra Kabgayiko San Leon apaizgaitegi txikian ikasi zuen, eta geroago Kabgayiko apaizgaitegi nagusian eta Kongoko Unibertsitate Katolikoan. 1997ko urtarrilaren 18an apaiztu zen Kabgayiko elizbarrutian.

2003an Lovainako Unibertsitate Katolikoan sartu zen eta 2009an doktoretza lortu zuen, ''Magistère et vie morale des fidèles : une relecture du catéchisme de l'église catholique en ses numéros 2032-2040* tesia defendatuz.

Doktoretza lortu ondoren, Ruandara itzuli zen. 2010etik 2017ra Nyakibandako San Karlos Borromeo apaizgaitegian irakatsi zuen. 2017an Kabgayiko Institutu Katolikoko errektoreorde izendatu zuten.

2023ko maiatzaren 2an, Frantzisko aita santuak Kabgayiko apezpiku izendatu zuen Smaragde Mbonyintegeren ordez. Ekainaren 17an apezpiku ordenatu zuten. *Orate in Veritate'' leloa hautatu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Maggetti

**Marta Maggetti** (Cagliari, 1996ko urtarrilaren 10a) italiar kirolaria da, RS:X eta iQFoil klaseetan belan lehiatzen dena. [1]

Udako bi Olinpiar Jokotan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen Parisen 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan, iQFoil klasean, eta laugarren lekua Tokion 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, RS:X klasean. [1][2]

2022ko IQFoil Munduko Txapelketan urrezko domina bat irabazi zuen.

## Nazioarteko palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Signal (argipena)

**Signal** izenak hainbat adiera du:

Tokiak:

* **Signal Hill,** Kaliforniako hiria.
* **Signal Mountain**, Tennesseeko herria (AEB)
* **Signal Iduna Park**, Dortmund hiriko estadioa.
* **Signal**, Normandiako lehorreratzea ohoratzeko monumentu sorta.
* **Signal de Botrange**, Belgikako mendirik garaiena.
Besterik:
* **Signal**, naziek Bigarren Mundu Gerran argitaratutako propaganda aldizkaria.
* **Signal**, berehalako mezularitza eta deiak egiteko aplikazioa.
* **Signal**, Twice talde hegokorearraren abestia.
* **Signal**, hortzetako pasta marka, Unilever etxearena,
Staunton on Wye

'''''', Ingalaterrako mendebaldean dagoen herri txiki bat da, Herefordshire konderrian.

2011n 213 biztanle zituen.
Boleibola 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoen txapelketa

**Boleiboleko emakumezkoen txapelketa** 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan uztailaren 28tik abuztuaren 11ra bitarte jokatu zen Parisen. Italiak lortu zuen urrea, Amerikako Estatu Batuek zilarra eta Brasilek brontzea.

## Taldeen fasea 
### A taldea

----

----

----

### B taldea

----

----

----

----

----

### C taldea

----

----

----

----

### Sailkapen bateratua

## Fase finala 

### Final laurdenak 

----

----

----

### Finalerdiak 

----

### Brontzezko dominarako partida

### Finala

## Azken sailkapena 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Atletismoa 1992ko Olinpiar Jokoetan** uztailaren 9tik abuztuaren 3ra jokatu zen Bartzelonan. 43 modalitate ezberdin egon ziren eta guztira 156 herrialde ezberdinetako 1.725 kirolarik hartu zuten parte.

## Dominak 
### Domina taula 
### Gizonak 
### Emakumeak 
## Kanpo estekak
Peckham

**Peckham**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen auzo bat da, Southwark barrutian. Charing Cross bidegurutzetik 5,6 kilometro hego-ekialdera dago.

2011n 71.552 biztanle zituen.
Bentzofurano

**Bentzofuranoa** konposatu organiko heteroziklikoa da, C8H6O formula duena. Likido oliotsua eta kolorgea da, usain gozoa duena. Ikatz-mundrunaren osagaia da.

Bentzofuranoaren egitura beste konposatu organikoen egituraren parte izan daiteke. Adibidez, landareetan aurki daitekeen psoralenoan.

Bentzofenonak ez du erabilera komertzialik.

## Ekoizpena 
Bentzofuranoa ikatz-mundrunetik lortzen da.

Laborategian hainbat maneraz sintetiza daiteke, etsenplurako, aldehido salizilikoaren eta azido kloroazetikoaren erreakzioz.
alt=Benzofuran|502x502px|erdian

## Ordezkatutako bentzofuranoak 
Bentzofuranoak deribatu ordezkatu anitz izan ditzake. Halaber, botika askok bentzofuranoa izaten dute egituraren parte gisa, baina ez dira sailkatzen ordezkatutako bentzofurano gisa. Terminoa konposatu sinpleagoak izendatzeko gordetzen da.

Deribatuen artean aipagarrienak dira *2-aminopropilo* taldea edozein posiizoetan dutenak, beste ezein ordezkatzailerekin konbinatuta. Izan ere, konposatu psikoaktiboak dira eta diseinu-doga gisa saltzen dira *bentzofuri* izenarekin.
[erdian|thumb|420x420px|6APB edo [6-(2-aminopropil)bentzofurano diiseinu-droga]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atletismoa 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan

**Atletismoa 1996ko Olinpiar Jokoetan** uztailaren 26tik abuztuaren 3ra jokatu zen Atlantan. 44 modalitate ezberdin egon ziren eta guztira 191 herrialde ezberdinetako 2.053 kirolarik hartu zuten parte. 14 errekor olinpiko gainditu ziren.

## Dominak 
### Domina taula 
### Gizonak 
### Emakumeak 
## Kanpo estekak
Metropoliar Katedrala (Liverpool)

**Metropoliar Katedrala** edo **Kristo Erregearen Katedrala**,  edo *Metropolitan Cathedral of Christ the King*, Ingalaterrako Liverpool hirian dagoen katedral katoliko bat da.

1967an Edwin Lutyens eta Frederick Gibberd arkitektoek diseinatu eta eraikiarazi zuten.
Liverpoolgo udaletxea

**Liverpoolgo udaletxea**, , Ingalaterrako Liverpool hiriko udaletxea eta udalaren egoitza nagusia da.

1754-1802 artean John Wood Zaharra, John Foster eta James Wyatt arkitektoek eraikiarazi zuten.
St George's Hall (Liverpool)

**St George Hall**, Ingalaterrako Liverpool hirian dagoen eraiki bat da, Liverpool Lime Street tren geltokiaren parean.

1841-1854 artean Harvey Lonsdale Elmes eta Charles Cockerell arkitektoek neoklasiko estiloaz eraikiarazi zuten.
Royal Liver Building

'''''', Ingalaterrako Liverpool hirian dagoen eraikin bat da. Pier Head eremuan dago.

1908-1911 artean Walter Aubrey Thomas arkitektoak eraikiarazi zuen.