Patata-arrautzopil

**Patata-arrautzopila** edo **patata-tortilla** Espainiako eta Euskal Herriko sukaldaritzen plater nagusietariko bat da, patataz eta arrautzez osatua. Batzuetan beste osagai batzuk ere gehitzen zaizkio; tipula da ohikoena.

## Historia 
thumb|262x262px|3D -etan egindako patata tortilla animazioa
Patata arrautzopilaren lehendabiziko aipamena Nafarroako Gorteetara bidalitako 1817ko *memorial de ratonera* () agirian dago. Hantxe nekazari petxari eta koilazoen egoera azaltzen da, Iruñea eta Erriberako biztanleekin alderatuta. Mendialdeko nekazariek elikadura kaskarra azaldu ondoren, honela dio: «...tortillaz egindako bi edo hiru arrautza 5 edo 6 [lagunentzako] gure emakumeek handia eta lodia nola egin badakitela, arrautza gutxirekin, eta patata, ogi arrail edo edozer nahasita.»

Kondaira batek dio Tomas Zumalakarregik 1835ean Bilbo setiatzen ari zela asmatu zuela platera, armada karlista erraz eta ondo elikatzeko. Nahiz eta egia den ala ez ezin jakin, tortillaren zabalkuntza karlistadetan izan zela ematen du. Beste kondaira batek dio Zumalakarregi jeneralak bere etxean zuen emakume xume batek, beste jakirik ez zuenez, patata, arrautza eta tipula erabili zituela jeneralaren mesederako.

Nafarroan sortu zela eta Extremaduran sortu zela defendatu izan da. Dokumentuetan oraingoz topatu den aipurik zaharrena *Semanario de Agricultura y Artes dirigido a los Párrocos*, 1798koa, Extremadurako Villanueva de la Serena herriko edo inguruko dokumentua, J. López Linajek aurkitua, Joseph de Tena Godoy eta Robledoko markesa aipatzen dira balizko patata tortilla bat prestatzen.

## Aldaerak 
[250px|thumb|Patata-tortilla [asturiasko Printzerria|asturiarra.]]
Hain da ezaguna platera non Sukaldari beste errezeta baitaude patata-tortilla prestatzeko. Bertsio nagusiek osagai berriak gehitzen dizkiote errezetari: piper berdeak, txorizoa, kalabazina, alberjiniak, perretxikoak edo urdaiazpikoa. Espainian famatua den *tortilla paisana*k piper gorri, ilarrak eta txorizo ditu. Egitura eta lodiera eskualdez eskualde aldatzen da. Normalean ogiarekin hartzen da eta batzuetan ogitartekoan.

Argentinan patata-tortillaren aldaketa dago: tipula gehiago, erremolatxa eta espinakak dituena.

Suitzan rösti izeneko errezeta egiten dute, patatak bai baina arrautzak erabiltzen ez dituena.

Espainiako Gerra Zibilean arrautzarik ez zegoenez, arrautzarik gabeko tortilla-patata asmatu zuten, irina, ura eta esnea erabiliz. Patatarik ez zutenek laranja-azala erabiltzeko ohitura zuten.

## Prestakuntza 
Lau lagunentzako osagaiak:
* Kilogramo bat patata
* 2 tipula
* 8 arrautza
* Oliba olio birjin estra
* Gatza

Prestakuntza:
# Tipulak eta patatak zuritu.
# Tipulak txikitu. Zartaginean oliba-olioa bota eta tipula frijitu marroi bihurtu arte.
# Patatak puskatan zatitu tipulak prestatu bitartean. Ondu nahi beste eta zartaginera bota.
# Frijitu dena tenperatura ertainean, noizbehinka nahasiz dena apur bat marroi bihurtu arte.
# Zartagina sutik kendu eta olioa hustu.
# 8 arrautzak ontzi batean ondo-ondo irabiatu, gehitu patatak eta tipulak.
# Zartaginera olio pixka bat bota eta nahasketa gehitu. Arrautzak ondo prestatu, hasieran su altuan eta gero su geldian.
# Eman buelta tortillari alde biak egiteko. Bero zein epel zerbitzatu daiteke.

## Galeria 

Image:Tortillacorte.jpg|Patata-tortilla baten ebaketa, egitura ikusteko.
Image:Tortilladepatatas.jpg|Gutxi frijitutako patata-tortilla.

## Ikus gainera 
* Arrautzopil

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Patata tortilla “express” : errezeta