Jakintza Baitha

**Jakintza Baitha** Euskal Herriko kultura elkarte akademiko bat da. Bere helburua da Greziako kultura ondarea Euskal Herrira ekartzea, kontsideratuz Europako kultura funtsean antzinako greziarrek formatutako pentsamenduaren forman oinarritzen dela. Federico Krutwig Sagredo euskaltzainak sortu zuen, Euskaltzaindiko *Jagon* saileko literatur batzordeko laguntzaile batzuekin batera.

## Historia 
### Hastapenak eta egituraketa 
Euskaltzaindiko literatur batzordea 1979. urtean eratu zen, eta Krutwig literatura klasikoko sailean arduradun izendatu zuten. Bertan, Krutwigekin ikasten zen lehen gauza aurreiritzi politiko eta erlijiosoak kentzea zen, galdera filosofikoen bitartez. Horrekin batera, euskararen klasikoak ikasten eta aztertzen ziren, bereziki Leizarraga eta Axular. Gainera, greziera klasikoa ere ikasten zen. Krutwigek berak euskaraz greziera ikasteko metodo bat idatzi zuen. Denborarekin, literatura klasikoko sailak funtzionamendu geroz eta autonomoagoa garatu zuen, eta azkenean akademiatik formalki bereizi zen. 1985tik aurrera, Jakintza Baitha-*Kalia Tês Gnôseôs* bezala funtzionatzen jarraitu zuen.

1985. urtean eratu zen Jakintza Baitha elkarte bezala Zarautzen.. Hasierako kideak akademiako literatur batzordekoak ziren: Federico Krutwig bera, Josu Lavin maisu filologoa, Manuel Ertzilla idazlea, Juan Luis Goikoetxea irakaslea, Michael Morris hizkuntzalaria eta Alfonso Irigoien hizkuntzalaria. Gerora gehitu ziren elkarte berrian Anton Artiñano medikua, Jon Gotzon Etxeberria idazlea eta Erramun Gerrikagoitia irakaslea.

Asmoa zen elkarte horretan sortzen ahalko ziren kultura ideiek ondoren hedakuntza eduki ahalko zutela mundu akademikoan eta komunikabideetan, eta horrela herri osoarengana iritsi ahalko zirela.

Elkartea bi esparrutan jarduteko eratu zen. Lehena, espezifikoa, euskal elementu kulturalak dauden lurraldean; eta bigarrena, orokorra, elementu grekoak dauden lurraldeetan.

1994. urtean Axularren *Guero* liburuaren bertsio digitala argitaratu zen. Ondorengo urteetan beste hainbat autore klasiko eta modernoen lanak digitalizatu eta disketeetan edo CD-ROM bitartez banatzen hasi ziren. Greziara bertaratu ziren Krutwig, Pujana eta Artiñano. Orduan, *Sophopolis*aren goi mailako ikasketa gunea egiteko toki aproposaren bila aritu ziren Greziatik.

1990ean lehen Helenisten Biltzar Mundiala antolatu zen Mazedoniako Díon hirian. Lehen hitzaldia Krutwigek eman zuen, greziera zaharrean. Ekimenak oihartzun handia eduki zuen nazioartean; izan ere, lehen aldia zen milaka urtetan greziera klasikoa biltzar batean erabiltzen zela. Bertan Pujanak eman zuen azken hitzaldia.

Finantzaketa itzela behar zenez, 140 milioi dolar Krutwigen esanetan, proiektua diru-iturrien sarreraren zain geratu zen. Eta Ameriketako masoi dirudun batzuek hura ordaintzeko prest agertu ziren. Horren inguruko azken gestioak egiten zegoelarik, Krutwig 1997an hil zen, eta haren heriotzarekin proiektuaren gauzatzea eten egin zen.

### Jakintza Baitha Krutwigen ondoren 
Krutwigen heriotzarekin, Jakintza Baitharen ekinbidea asko murriztu zen, nahiz eta formalki existitzen jarraitu duen gaur egundaino. Juan Jose Pujana izan zen elkartearen presidentea, 2022 urtean hil zen arte. Horrekin batera, Josu Lavin euskararen klasiko literarioak digitalizatzen jarraitu zuen, eta 2013tik aurrera *Paideia* sailean garaturiko lana Zuzeu.eus webgunean argitaratzen aritu da.

## Erreferentziak