open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ballintra

**Ballintra** (irlanderaz *Baile an tSratha*) Irlandako Donegalgo konderriaren hegoaldean dagoen udalerri bat da. N15 errepidean kokatua dago. 2006ko erroldaren arabera 211 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Baile an tSratha, Ballintra - geograph.org.uk - 913410.jpg|Kalea.
Irudi:Ballintra Races at Murvagh - geograph.org.uk - 909569.jpg|Zaldi lasterketa.
Irudi:Methodist Church in Ballintra - geograph.org.uk - 913401.jpg|Eliza metodista.
Irudi:Raneeny Hill looking towards Ballintra - geograph.org.uk - 915734.jpg|Landa.

## Kanpo estekak 
* Ballintra udalerriari buruzko webgunea
Laurehun eta laurogeita hamahiru

**Laurehun eta laurogeita hamahiru** (493) laurehun eta laurogeita hamabiaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hamalauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Bridgend (Donegal)

**Bridgend** edo **Bridgend End** (irlanderaz *Ceann an Droichid*) Irlandako Donegalgo konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, hain zuzen ere Inishowen penintsulan dago. Bestalde, Derry hiriaren mendebaldean dago, Irlandako Errepublika eta Ipar Irlandako mugan. 2006ko erroldaren arabera 334 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:The Border - geograph.org.uk - 505879.jpg|Muga.

## Kanpo estekak
Bruckless

**Bruckless** (irlanderaz *An Bhroclais*) Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da. 2006ko erroldaren arabera 334 biztanle zituen. Dunkineely udalerriaren alboan dago, Donegal udalerritik 20 kilometro ekialdera eta Killybegs udalerritik 7 kilometro mendebaldera dago, N56 errepidean.

## Kanpo estekak
Do the Right Thing

***Do the Right Thing*** (euskaraz *Egin Ezazu Behar Duzuna*) 1989 urtean Spike Leek zuzendutako filma da. Film hau askotan historiako ehun film onenen artean sailkatzen dute.

## Sinopsia 
Brooklyngo Bedford-Stuyvesant auzo txiroan familia batzuk bizi dira: afroamerikar batzuk, hispanoak, hegokorear merkatariak eta *pizzeria* bat duen italiar familia bat.

Mookie (Spike Lee) auzoko pizza banatzailea auzoaren bizitzaren lekuko eta narratzailea da, New Yorkeko uda beroan sortzen diren arrazagatiko gatazkak ikusten dituena.

## Pertsonaiak 

* Spike Lee: Mookie
* Danny Aiello: Sal
* Ossie Davis: Da Mayor
* Ruby Dee: Mother Sister
* Steve Park: Sonny
* Bill Nunn: Radio Raheem
* Richard Edson: Vito
* Giancarlo Esposito: Buggin' Out
* John Turturro: Pino
* Rosie Perez: Tina
* Paul Benjamin: ML
* Frankie Faison: Coconut Sid
* Robin Harris: Sweet Dick Willie
* Miguel Sandoval: Mark Ponte polizia
* Rick Aiello: Gary Long polizia
* Joie Lee: Jade
* Samuel L. Jackson: Mister Señor Love Daddy
* Roger Guenveur Smith: Smiley
* Steve White: Ahmad
* Martin Lawrence: Cee
* Leonard L. Thomas: Punchy
* Christa Rivers: Ella
* Luis Antonio Ramos: Stevie
* John Savage: Clifton
* Frank Vincent: Charlie
* Richard Parnell Habersham: Eddie
* Ginny Yang: Kim
* Nicholas Turturro (estra)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* imdb.com
Cabrero (Txile)

**Cabrero** Txileko erdialdeko komuna bat da. Biobío eskualdeko izen bereko probintzian dago. 2002ko erroldan, 25.282 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Cabrero** komuna [Biobío eskualdea|Biobío eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  Cabreroko udalaren webgunea.
An Bun Beag

**An Bun Beag** (ingelesez *Bunbeg*) Irlandako Donegalgo konderrian dagoen kostaldeko herri eta portu bat da. Berez, Gaoth Dobhair udalerriaren barnean dagoen herri bat da. Doirí Beaga herria eta Gaoth Dobhair udalerriaren artean kokatua dago.

2006ko erroldaren arabera 1.359 biztanle zituen. Gaeltacht eremuan dago, hots, irlandera hiztunen eremuan.

## Iruditegia 

Irudi:Cara Na Mara at Bunbeg 2009.jpg|An Bun Beag udalerriaren ikuspegia.
Irudi:Anbunbeag.JPG|Portua.
Irudi:Aerial view of Atlantic Ocean inlet SE of Bunbeg - geograph.org.uk - 1159671.jpg|Kostaldea.
Irudi:Anbunbeag2.jpg|Portua.

## Kanpo estekak
Laurehun eta laurogeita hamabi

**Laurehun eta laurogeita hamabi** (492) laurehun eta laurogeita hamaikaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hamahiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Ballyliffin

**Ballyliffin** (irlanderaz *Baile Lifin*) Irlandako Donegalgo konderriaren ipar-ekialdean dagoen udalerri bat da, hain zuzen ere Inishowen penintsulan dago. 2006ko erroldaren arabera 357 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Strand Hotel, Ballyliffin, Co. Donegal - geograph.org.uk - 1384902.jpg|Hotela.
Irudi:Looking over Pollan Bay beach from its west end - geograph.org.uk - 306192.jpg|Hondartza.
Irudi:Annagh Townland - geograph.org.uk - 1405898.jpg|Landa.

## Kanpo estekak 
* Ballyliffingo webgunea
Laurehun eta laurogeita hamalau

**Laurehun eta laurogeita hamalau** (494) laurehun eta laurogeita hamahiruaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hamabostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta laurogeita hamabost

**Laurehun eta laurogeita hamabost** (495) laurehun eta laurogeita hamalauaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Laurehun eta laurogeita hamasei

**Laurehun eta laurogeita hamasei** (496) laurehun eta laurogeita hamabostaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta laurogeita hamazazpi

**Laurehun eta laurogeita hamazazpi** (497) laurehun eta laurogeita hamaseiaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Ataria (Salburua)

[thumb|width|300px|eskuinera|Ataria, [Salburuko parkea|Salburuko parkeko interpretazio zentroa.]]

**Ataria** Salburuko parkeko interpretazio zentroa da. Eraikin emblematikoa da, eta ingurunearekin integratuta dago Salburuko parkeko iparraldean. Gasteizko Eraztun Berdeko lekurik garrantsitsuenetarikoa da. Salburuko hezeguneez, horko natura balioez, biodibertsitatearen garrantziaz eta Gasteizko natura ondareaz informazioa emateko pentsatua da.

Jende guztiarentzat irekita dago, eta dituen baliabide eta zerbitzuei esker askotariko jarduerak ditu, hala nola aisialdirakoak, interpretaziozkoak, komunikazio eta dibulgaziozkoak, eta bioaniztasunari buruzko irakaskuntzazkoak. Beste leku batzuk ez bezala, eztabaidarako leku bihurtu nahi du, non jendea inplikatu ahal den parkearen gestioan eta bioaniztasunaren zainketan.

Salburuko parkeko iparraldean dagoen eraikin horrek behatoki bat dirudien arren, bere barnean atal eta gela asko ditu, jarduerak egiteko eta Gasteizko Eraztun Berdeaz eta bioaniztazunaz ikasteko. Euskal Herriko eta Espainiako ikastetxeetatik ikasleak etortzen dira, Ataria bisitatzera eta bioaniztasunari buruzko jarduerak egitera. Atariak badu laborategi txiki bat, bisitariek naturari buruz ikas dezaten. Gainera, hezegune batzuk ditu eraikuntzaren inguruko esparruan, ibiltoki batzuekin hornituta, parkeko hezeguneak eta bertan bizi diren animalia eta landareak ezagutzeko.

Ikasle taldeak ez dira Ataria bisitatzen duten bakarrak. Izan ere, egunero hitzaldiak egiten dira bertan, eta edonork parte har dezake bere ideak proposatuz edo bere ikuspuntua azalduz.

## Eguzki-erlojua 
Atariko eguzki-erlojua erloju analematiko modukoa da. Elipse bat dauka marraztua lurrean non digitoak jartzen diren (orduak) eta erdigune bat non pertsona bat, gnomon moduan, jarri behar den analemaren gainean. Dataren araberako puntu konkretu batean jarri behar da, bere itzalak ordu zehatza proiekta dezan.

Erloju honek ordu ofiziala markatzen du eta horregatik bi serial ditu: udakoa eta negukoa. Aldaketak egin dira itzalak ordu egokia markatzeko bai Greenwichekoaren arabera, baita bertako ordu ofiziala markatzeko ere.

## Atariaren lagunak 
*Atariaren lagunak* izeneko proiektua publikoaren partea hartzea areagotzeko pentsaturiko proiektua da. Blog txiki batean oinarritzen da, eta aski berria da. Blog hau udaletxearen web-orriaren espazio txiki batean dago non herritarrek ondare naturalaz eztabaidatu ahal duten, eta beren ideiak eta proposamenak eman Salburua parkea hobetzeko.
## Kanpo estekak 
* http://www.vitoria-gasteiz.org/we001/was/we001Action.do?idioma=es&accionWe001=ficha&accion=home
* https://web.archive.org/web/20160305034338/http://colaboradores.vitoria-gasteiz.org/amigosataria/?lang=eu
Course navette proba

**Course navette proba** edo **Leger testa** arnas eta bihotz erresistentzia neurtzeko ariketa fisiko bat da. Soinu batek markatzen duen erritmo gero eta bizkorragoan, 20 metroko zuzen batean joan-etorriak egiten dira, harik eta erritmoari eutsi ezin zaion arte. Montrealgo Unibertsitateko irakasle Luc Legerrek sortu zuen course navette proba, eta 1983an argitaratu zuen.

## Egiteko era 
20 metroko ibiltarte baten bi muturretan, lerro bana jartzen da. Grabatutako «bip» soinu baten erritmoari jarraituz, proba egiten duenak marra horiek zapaldu behar ditu: hau da, «bip» soinua jotzen den aldiro, probalariak hurrengo marra zapaldu behar du. Minuturo, soinu batetik hurrengora bitarteko tartea txikiagotzen da, hau da, probalariak gero eta bizkorrago egin beharko 20 metroko ibiltartea. Probalariak marra garaiz zapaltzea lortzen ez duenean, probatik kanporatuta geratzen da. Probatik kanporatua izan gabe zenbat eta luzaroago iraun, probalariak orduan eta erresistentzia handiagoa duela erakutsiko du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Cooper testa

## Kanpo estekak 
* *Course navette euskaraz*, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila.
* «Iraupen proba. Course navette», IVEFean sartzeko 2011ko proba fisikoak.
Carrigans

**Carrigans** (irlanderaz *An Carraigín*) Irlandako Donegalgo konderriaren ekialdean dagoen udalerri bat da, The Laggan izeneko barrutian. R236 herri errepidean eta Foyle ibaitik oso hurbil dago, hots, Irlandako Errepublika eta Ipar Irlandako muga dena. 2006ko erroldaren arabera 191 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Carrig Inn, Carrigans, County Donegal - geograph.org.uk - 142058.jpg|Carrig Inn ostatua.
Irudi:Carrigans Post Office - geograph.org.uk - 142062.jpg|Posta bulegoa.
Irudi:Carrigans Townland - geograph.org.uk - 108218.jpg|Errepidea.
Irudi:Carrigans Church of Ireland - geograph.org.uk - 108220.jpg|Eliza protestantea.

## Kanpo estekak
Carraig Airt

**Carraig Airt** (ingelesez *Carrigart*) Irlandako Donegalgo konderriaren iparraldean dagoen udalerri bat da, Kilmacrenan baroierrian. Gaeltacht eremuan dago, hots, irlandera hiztunen eremuan. 2006ko erroldaren arabera 249 biztanle zituen.

R245 errepidean dago, Letterkenny eta Creeslough udalerrien artean.

## Kanpo estekak
Churchill (Donegal)

**Churchill Hill**, historikoki **Minalaban** izenez deitua (irlanderaz *Mín an Lábáin*) Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da. Letterkenny udalerritik 8 miliatara dago.

## Kanpo estekak 
* Castlefin udalerriari buruzko webgunea
Castlefin

**Castlefin** edo **Castlefinn** (irlanderaz *Caisleán na Finne*) Irlandako Donegalgo konderriaren ekialdean dagoen udalerri bat da. 2006ko erroldaren arabera 810 biztanle zituen.

Bundoran udalerritik Lifford udalerrira doan N15 errepidean dago, Liffordetik 8 miliatara, eta Ballybofey/Stranorlar udalerrietatik 8 miliatara. Aipatutako bi udalerri horiek, Letterkenny udalerria eta aldameneko Ipar Irlandako Strabane eta Castlederg udalerriekin hartuemanak eta lotura bereziak ditu.

## Iruditegia 

Irudi:Approaching Castlefin from the south - geograph.org.uk - 689186.jpg|Sarrera.
Irudi:Castlefin - geograph.org.uk - 500350.jpg|Landa.
Irudi:Castlefin Congregational Church - geograph.org.uk - 689184.jpg|Eliza kongregazionala.

## Kanpo estekak 
* Castlefin udalerriari buruzko webgunea
Erramun Gametxo

**Erramun Gametxo Aldasoro** (c. 1914 &ndash; 2006) euskal pentsalari eta idazlea izan zen. Filosofian egin zituen lanaz gainera, ezaguna da *Euzko Gogoa* eta beste zenbait hedabideetan argitaratutako idazlan literario (*Txilberta arrantzalea* olerki luzea, esaterako) eta aginteari egindako kritikengatik.

## Filosofia lanak 
* *Ni Dios, ni Darwin*, 1998;
* *Adiós a la filosofía*.
Tinker Tailor Soldier Spy (filma)

**Tinker Tailor Soldier Spy** (euskaraz *Latoigile Jostun Gudari Espia*) 2011ko Tomas Alfredson suediar zinema zuzendariaren espioi film bat da.

Film honetan antzeztu zuten aktoreen artean honako hauek daude: Gary Oldman, Colin Firth, Tom Hardy, John Hurt, Toby Jones, Mark Strong, Benedict Cumberbatch, David Dencik, Ciarán Hinds, Simon McBurney eta Stephen Graham.

2011ko irailaren 5ean Veneziako Mostran estreinatu zen, ondoren urriaren 15an Erresuma Batuko zine aretoetan estreinatzeko.

Filmaren istorioa John le Carré idazlearen *Tinker, Tailor, Soldier, Spy* eleberrian oinarritua dago, aldiz izenburua Ingalaterrako haur kanta herrikoi bateko bertsoetan oinarritua dago, izen horiekin filma honetan agertzen diren hainbat pertsona edo espioi izendatzen direlarik. Bitxikeri gisa, filma honetako soinu banda Alberto Iglesias donostiar musikagileak konposatu zuen. Bestalde, filma Bridget O'Connor gidoigileari eskeinia dago (amaierako azpitituluetan aipatzen da), hura filmatzen ari zen denboraldian minbiziaren ondorioz zendu baitzen.

## Argumentoa 
1970eko hamarkada, Gerra Hotza. Erresuma Batuko Inteligentzia Zerbitzuak ("Zirkoa") Budapest hirian ekintza batean sekulako porrota jasango du, tartean errurik gabeko hildakoak daudelarik. Horren ondorioz erakunde honetako agintariak ordezkatu egiten dituzte. Ordezkatutako agintari eta espioi horien artean George Smiley (Gary Oldman) espioia dago.

Halere, jada Smileyk erretiroa hartzeko ideia buruan zuela, betebehar berri bat jasoko du: Erresuma Batuko Inteligentzia Agentziaren agintaritzan KGBren sator edo espioi bat dagoelako susmoa dago (hau "Karla" izeneko sobietar espio misteriotsu baten zerbitzupean dago), hura erakundetik kanpo dagoen norbaitek topatzea beste konponbiderik ez dago, hortaz Smileyk erakundeko "Kontrol" ezizena duen zuzendari nagusiarengandik (John Hurt) traidorea atzemateko agindua jasoko duelarik. Betebehar hau aurrera ateratzeko bere adiskideak diren erretiratutako espioien eta erakunde barnean jarraitzen duen Peter Guillam espioi leialaren (Benedict Cumberbatch) laguntza izango du. Honela, Smileyk misterioaren piezak banan-banan elkartuz joan eta traidorea nor den jakitea lortuko du.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak 
* *Tinker Tailor Soldier Spy* filmaren webgunea 
* *Tinker Tailor Soldier Spy* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Cloghan

**Cloghan** (irlanderaz *An Clochán*) Irlandako Donegalgo konderrian dagoen baserri giroko udalerri bat da. R252 errepidean eta Donegalgo landa eremuaren erdi-erdian dago, Ballybofey eta Stranorlar udalerrietatik 13 kilometro ipar-mendebaldera.

Udalerri honetako lursailetan hogeiren bat antzira daude, baita Finn eta Reelan ibaiak ere. Izokin eta amurrainei dagokionez, Irlanda osoko arrantza eremu oparoenetako bat da.

## Iruditegia 

Irudi:Lough Shivnagh - geograph.org.uk - 500470.jpg|Shivnagh antzira.
Irudi:Biddy and Joe's Cottage, Cloghan, Co. Donegal - geograph.org.uk - 500385.jpg|Biddy and Joe's baserria.
Irudi:Interior, Biddy and Joe's - geograph.org.uk - 1025739.jpg|Biddy and Joe's baserriaren barnealdea.
Irudi:Cloghan, Co. Donegal - geograph.org.uk - 500380.jpg|Landa.

## Kanpo estekak
ORF

[thumb|Irakurtarau baten eskema,[hasiera kodona (*start*) eta bukaera kodona (*stop*) adierazten direlarik.]]
Genetika molekularrean, **irakurtarau ireki** edo **ORF** bat (*Open reading frame* ingelesez) hasierako kodoi baten (AUG) eta bukaera kodoi baten arteko DNA sekuentzia bat da, introiei dagokien sekuentziak kontuan hartu gabe. UTRen artean agertzen dira, hau da, itzultzen ez diren sekuentziak.

DNA sekuentzia batean, printzipioz, sei zentzu posibletan ager daitezke irakurtarauak; kodoi bakoitzak hiru nukleotido hartzen dituenez, hiru hasiera leku dago kodoiak hirunaka hartzeko, laugarren nukleotido bat hasiera gisa hartuz gero, lehenbiziko irakurtarauarekin kointzidituko zuelarik. Hiru irakurtarau hauei beste hiru gehitu behar zaizkio aurkako zentzuan, itzulpena DNAren harizpi osagarria molde gisa hartuta gertatzen bada.

Sei irakurtarau hauek +1, +2, +3, -1, -2 eta -3 izena hartzen dute

5' aactgcagtacgtaacgtca 3' sekuentzia adibide gisa hartuta, hauek dira irakurtarauak:

 +3 5'  aa ctg cag tac gta acg tca   3'
 +2 5'   a act gca gta cgt aac gtc a 3'
 +1 5' aac tgc agt acg taa cgt ca    3'
 -1 3' ttg acg tca tgc att gca gt    5'
 -2 3'   t tga cgt cat gca ttg cag t 5'
 -3 3'  tt gac gtc atg cat tgc agt   5'

Irakurtarau bakoitzak sekuentzia proteiko zeharo ezberdina emango du.

## Ikus, gainera 
* Kodoi
* Kode genetiko
* DNA
* Gene
* UTR

## Kanpo estekak 
* StarORF
Donut

thumb|Donutak
thumb|Donuten fabrikazio prozesua
thumb|Bi donut
**Donut** bat (ingelesezko *doughnut*-etik datorrena), **erroskila** edo **berlina** ere deitua, ogi gozoko erroskilla bat da, tradizionalki txerri koipetan frijitua izaten dena.

## Historia 
Donutaren jatorriaren inguruan eztabaidak daude; hainbat historialariren arabera donutaren aurrendaria Europako iparraldeko jendeak asmatu zuen Erdi Aroan, baina *doughnut* terminoarekin gehien lotzen den bertsioak dio 1847an sortu zela Hanson Gregory izeneko marinel batek piperrontzi baten taparekin opil bat zulatu zuenean frijitzerakoan erdiguneko orea ondo ez egitearen arazoa konpontzearren .
Orokorrean donuta *oliebollen* izeneko eguberrietako gozo holandarretik datorrela uste da, XVI. mendean holandarrek New Amsterdanera (gerora New York izango zena) ekarriko zutena eta ondorengo mendeetan garatuz gaur egun ezagutzen den donut bilakatuko zena.

## Deskribapena 
Donut mota asko daude; batzuk kolore ezberdinetan glasatuta eta tarteka gainean konfiteak dituztela, beste batzuk marmelada edo arrautza-esnez beteta izaten dira. Hiru donut mota daude orokorrean: pastel gisakoak, legami edo altxagarriarekin hartzituak eta azkenik tradizionalak. Donut batek gutxi gora-behera 300 kaloriako bataz bestekoa izan ohi du, eta 25g koipe.

Donutak bai arrautza gorringoarekin bai pastelerako orea bereziarekin egin daitezke. Arrautza gorringoarekin egiten direnak, %25 koipe izaten dute, eta pastel orearekin egiten direnak berriz %20. Pastel gisakoak direnak 90 segundotan egiten dira 190-198° inguruko tenperaturan, eta gorringozko orea dutenak ordea denbora gehixeago behar izaten dute, 150 segundo 182-190° inguruan. Pastel gisakoak direnak normalean 24 eta 28g artean pisatzen dute; gorringoa dutenak handiagoak izan ohi dira eta 38gko bataz besteko pisua dute.

Eraztun formako donutak ore zati luze eta mehe baten muturrak batuz edo ertzetako eta erdiguneko masa aldi berean mozten duen moldeak erabiliz egiten dira, erdiguneko masa kenduaz. Disko formako donutak molde toroidal batean ezarri egiten dira, erdiguneko zuloa azal dadin.

Hainbat kasutan koipe hidrogenatuak izaten dituzte, eta ondorioz gozo honen kontsumoa dieta orekatu eta bizitza aktibo batekin batekin lagunduta joan beharko litzateke, eguneko 2000 kaloriako ahorakina mantendu ahal izateko.

Opil gozo hauek Estatu Batuetako gosarietako jaki ezagunenetarikoak dira. Gainera, zineak herrialde honetako poliziek gehien kontsumitzen duten gozo bezala azaltzen du donuta. Mendebaldeko kulturako beste herrialde askotan ezagunak badira ere, Estatu Batuetan edozein lekutan aurki ditzakegu, bilera aretoetatik hasita nekazariaren sukalderaino. Gozogintzako produktu honen inguruan frankizien industria handia sortu da, zeinen artean hedatuenak ''Dunkin' Donuts*, *Baskin Robbins*, *Krispy Kreme* eta *Winchell's Donuts* diren.

## Ikus gainera 
* Erroskilla

## Erreferentziak 
### Bibliografia 
* Smith, Andrew F., *Oxford Encyclopedia of Food and Drink in America*; Oxford University Press: New York 2004 (p. 408)
* Davidson, Alan, *Oxford Companion to Food'',; Oxford University Press:Oxford, 1999 (p. 254-5)

## Kanpo estekak
Rosie Perez

**Rosa María "Rosie" Pérez** (Bushwick, Brooklyn, 1964ko irailaren 6a - ) estatubatuar aktore, koreografo eta dantzaria da. Aktibista moduan puertoricarren eskubideak aldarrikatu ditu.

## Filmografia
Carles Puyol

**Carles Puyol i Saforcada** ( ahoskatua; La Pobla de Segur, Pallars Jussà, Katalunia, 1978ko apirilaren 13a) futbolari profesionala da, atzelaria. Bartzelona Futbol Klubeko lehenengo taldeko jokalaria da, eta Kataluniako nahiz Espainiako selekzioekin ere jokatzen du. Bartzelona taldeko kapitaina da 2003/2004 denboraldiaz geroztik.

Carles Puyol, Espainiako jokalari erretiratua da. Gehien ibili zen jokalari-postua, erdiko atzelari izan zen. Atzean jokatzen zuenez, ez zen golegilea handia baina, hala ere, 100 gol sartu zituen FC Bartzelonako kamisetarekin, gol dezente atzelari batentzat. FC Bartzelonako taldea izan zen bere karrera osoko talde bakarra, lehenengo mailako Espainiako ligan. Bere betiko dortsala 5a izan zen.

Internazionala izan zen Espainiako selekzioarekin 2000 eta 2013 urteen artean, totalean 100 partida internazionala izaten. Berarekin, Eurokopa 2008 eta Mundiala 2010ean urte horietan txapelduna izaten.

Puyolek bere karrera hasi zuen FC Bartzelona B taldean, hor asko ikasi zuen eta lehenengo taldeko entrenatzaileak deitu zion 1999ean partida bat jokatzeko. Probatu zuten eta entrenatzaileari gustatu zitzaion, horregatik 2000an, lehenengo taldera igo zuten.

Carles Puyolen sariak edo tituluak FC Bartzelonarekin:

* Bigarren mailako B Espainiakoa (1998) urteetan ( Bartzelona B)
* Lehenengo mailako Espainiako liga (2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013) urteetan
* Espainiako Superkopa (2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013) urteetan
* Espainiako errege kopa (2009, 2012) urteetan
* Champions kopa (2006, 2011)
* Europako Superkopa (2009, 2011)
* Mundialeko klubak (2009, 2011)

Carles Puyolek sari pertsonal asko eskuratu zituen; Don Balon saria, jokalari garbienaren saria, etab.

Carles Puyol idolo bat bilakatu zen bere garaian. Joko gogor baina garbia, jokalari txukuna, adoretsua izan zen, ereduzko pertsona batena.

## Ikus, gainera  
Futbol talde bakarreko jokalariak
Coulomben legea

**Coulomben legeak** hau dio:

thumb|**Coulomben legea** modu sinplean azalduta.
## Legea 
[thumb|200px| Coulomben [tortsio balantza.]]

Lege hau 1785an Charles-Augustin de Coulomb fisikariak eman zuen lehenbiziko aldiz ezagutzera. Tortsio-balantza batez, Coulombek honako hau topatu zuen: karga puntualen arteko erakarpen edo aldarapen indarrak euren arteko **r** distantziaren karratuarekiko alderantziz proportzionalak direla (gorputz kargatuak txikiak badira, hau da, euren neurriak arbuiagarriak badira distantziarekin konparatuta).

: F = k_C \frac{r^2} 

honetan:
:  F \  indarra da,
: q_1 \  lehenbiziko karga puntuala da,
: q_2 \  bigarren karga puntuala da,
: r \  bi karga puntualen arteko distantzia da,
: k_C = \frac{1}{4 \pi \epsilon_0} \approx  8.988×109 N m2 C-2 (baita m F-1 ere), konstante elektrostatikoa da, eta
:  \epsilon_0 \approx  8.854×10−12 C2 N-1 m-2 (baita F m-1 ere), hutsaren permitibitatea da, honi konstante elektrikoa ere deritzo, azken hau fisika konstante oso garrantzitsua delarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Coulomben legea. Eremu elektrikoa. Fisika. Euskal Herriko Unibertsitatea.
* Coulomben legea - Interneteko baliabidea.
* Coulomben legea- Interneteko baliabidea.
Sumyko oblasta

**Sumyko oblasta** (ukraineraz: Сумська область, translit. *Sums’ka oblast’*) Ukrainako ipar-ekialdeko oblasta da. Iparralde eta ekialdean Errusiarekin du muga (Briansk, Kursk eta Belgorod oblastak), hegoaldean Kharkiv eta Poltavako oblastekin eta mendebaldean Txernihiveko oblastarekin. 23.834 km²ko azalera du eta 2008an 1.198.646 biztanle zituen):
* Sumy: 282.198 biztanle
* Konotop: 90.961 biztanle
* Xostka: 83.981 biztanle

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mountbellew

**Mountbellew** edo **Mountbellew**, historikoki **Creggaun** (irlanderaz *An Creagán*, "Leku Harritsua") Irlandako Galwayko konderrian dagoen udalerri bat da. 2006ko erroldaren arabera 746 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Maigh Cuilinn

**Maigh Cuilinn** (ingelesez *Moycullen*) Irlandako Galwayko konderrian dagoen udalerri bat da. 2022ko erroldaren arabera  2.279 biztanle zituen.

Corrib aintziratik hurbil eta Connemara eskualdean dago, Oughterard udalerritik Clifden udalerrira doan N59 errepidean. Gaeltacht eremuan dago, bertako biztanleek oraindik irlandera mintzatzen jarraitzen dutelarik. Gaur egun Maigh Cuilinn udalerria nahiko udalerri oparoa da eta jada Galway hiriko nolabaiteko auzune berria ere bilakatu da, herritar gehienak hiri horretan lan egiten dutelarik. Biztanleriaren %21a irlanderaz mintzatu ohi da.

## Kanpo estekak 
* Maigh Cuilinngo webgunea
Zientzialari ero

thumb|Ohiko zientzialari eroaren irudia.

**Zientzialari eroa** herri kultura garaikidean maiz agertu ohi den errola edo pertsonaia da. Errol hau nagusiki zinemako filma, komiki eta telebistako telesailen bidez hedatu izan da.

Zientzilari eroa zintzoa edo gaiztoa izan liteke, maiz psikotikoa, baldarra, xelebrea edota despistatua izan liteke, sarritan fikziozko teknologiaren inguruan lan egin ohi duelarik. Pertsonaia hau ohiko benetazko zientzilari edo fisikarien karikatura, nahas-mahasa edo umorezko irudikatzea da. Haren izaera mundua suntsitu nahi duen zientzialari megalomano eta maltzurretik hasi eta erabat despistatua, barnerakoia eta hotzana den zientzialaaraino doa.

## Fikziozko adibideak 
Errol honen adibide batzuk honako hauek dira: Frankenstein doktorea, Bakterio profesorea, Tornassol doktorea, *Fringe* telesailako Walter Bishop zientzialaria, *The Big Bang Theory* telesaileko gazteak, *Maniac Mansion* bideo-jokoko Fred doktorea, *Futurama* marrazki bizidun telesaileako Farnsworth Irakaslea edota *Simpsondarrak* telesaileko Frink Irakaslea.

## Benetazko ereduak 
Maiz zientzialari eroaren pertsonaia sortzeko benetazko zientzialarien izaeren nahas-mahasa bat egin izan ohi da, hauek erotuta ez egon arren, beren izaera edo jokamoldeen bitxikeri, ahoskera edo berezitasunen bat hartu eta areagotu izan delarik. Eredu gisa erabilitako zientzialari hauetako batzuk honako hauek izan dira:

* Jeremy Bentham, bere burua momifikatuarazi zuen britaniar filosofoa.
* Wernher von Braun, Alemania eta Estatu Batuetako misilen inguruan ikerketak burututako alemaniar zientzialaria.
* Gerald Bull, ingeniaria.
* Horace Donisthorpe, mirmekologoa.
* Thomas Alva Edison, "Menlo Parkeko Aztia", asmatzailea.
* Albert Einstein, fisikaria, bere horrazkera eta itxura maiz zientzialari eroaren eredu gisa jarri da.
* Paul Erdős, hungariarra, historia guztiko matematikari xelebre eta oparoena.
* Philo Farnsworth, telebista eta lehenbiziko fusio nuklear gailuaren asmatzailea.
* Francis Galton, estatistika eta eugenesia garatu zituen britainiar zientzialaria.
* Ishii Shiro doktorea, Japoniar Armadako 731 unitateko teniente jenerala.
* Trofim Lysenko, errusiar genetikaren inguruan teorizatu zuen sobietar bilogoa.
* Stanley Milgram, menpekotasunaren inguruan ikertu zuen psikologo aintzindaria.
* Harry Harlow, maitasuna bere ezazren bidez ikertu nahi izan zuen psikologoa.
* Oliver Heaviside, bere altzariak granitozko blokeez ordezkatu zituen britainiar zientzialaria.
* Herman Kahn, elkarren arteko suntsiketa ziurtatuari buruz idatzi zuen militar estratega.
* Josef Mengele doktorea, mediku nazia, Auschwitz kontzentrazio-esparruko "Heriotzaren Aingerua".
* Julius Sumner Miller profesorea.
* Patrick Moore, britainiar astronomoa.
* Jack Parsons, misilen inguruko ikertzailea.
* Ivan Petrovich Pavlov, fisiologoa, islada baldintzatuaren inguruan ikerketak burutua.
* Edward Teller, hidrogeno bonbaren garapenean lan egin zuen fisikari nuklearra.
* Nikola Tesla, fisikaria, matematikaria, asmatzailea eta ingeniari mekaniko eta elektrikoa.
* B. F. Skinner, psikologoa eta utopista.
* John von Neumann, matematikaria.

## Kanpo estekak
Public Enemy

**Public Enemy** Long Islanden 1982an sortutako hip hop musika taldea da. Public Enemy edo PE! bere hitz politikoei esker ezaguna da, beti afroamerikar komunitatearen alde eta Estatu Batuetako kultura ofizialarekin zorrotzak baitira.

2004an, *Rolling Stone* aldizkariak Historia osoko ehun artista onenen artean, 44. postuan sailkatu zuen.

## Taldekideak 
* Chuck D – MC (1987–egun)
* Flavor Flav (William Drayton) - *hype man*
* Khari Wynn - zuzendaria
* DJ Lord (Lord Aswod) - DJ
* Professor Griff

### Lehenengo taldekideak 
* Terminator X (Norman Rogers) - DJ, ekoizlea
* Big Casper (Tracy Walker)
* Brother James (James Norman)
* Brother Roger
* The Interrorgator (Shawn K Carter),
* Crunch
* Jacob shankle AKA (big Jake)
* **The Bomb Squad**
*** Hank Shocklee (James Henry Boxley III)
*** Keith Shocklee (Keith Boxley)
*** Eric "Vietnam" Sadler
*** Gary G-Wiz (Gary Rinaldo)
*** Kerwin "Sleek" Young
*** Professor Griff (Richard Griffin)
*** Johnny "Juice" Rosado
* Brian Hardgroove - baxu-jotzailea

## Diskografia 
* 1987: *Yo! Bum Rush the Show*
* 1988: *It Takes a Nation of Millions to Hold Us Back*
* 1990: *Fear of a Black Planet*
* 1991: *Apocalypse 91... The Enemy Strikes Black*
* 1992: *Greatest Misses*
* 1994: *Muse Sick-n-Hour Mess Age*
* 1998: *He Got Game*
* 1999: ''There's a Poison Goin' On*
* 2002: *Revolverlution*
* 2005: *New Whirl Odor*
* 2006: *Rebirth of a Nation* (with Paris)
* 2007: *How You Sell Soul to a Soulless People Who Sold Their Soul?*
* 2012: *Most of Our Heroes Don't Appear on a Stamp* 
* 2012: *The Evil Empire of Everything'' 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Portumna

**Portumna** (ingelesez *Port Omna*) Irlandako Galwayko konderriaren hego-ekialdean dagoen udalerri bat da. 2006ko erroldaren arabera 1.237 biztanle zituen. Bertan astero azoka ospatu ohi da.

Tipperaryko konderriaren mugan dago, Shannon ibaia Derg aintziran barneratzen den tokian. Hori dela eta, antzira honetan portua du, bai eta Shannon ibaia zeharkatzen duen zubi bat ere.

## Toki nabarmenak 
* Portumna gaztelua: XVII. mendeko eraikina.

## Iruditegia 

Irudi:Portumna castle.jpg|Portumna gaztelua.
Irudi:Portumna Harbour.JPG|Portua.
Irudi:Portumna Bridge - the approach from the South - geograph.org.uk - 585647.jpg|Zubia.
Irudi:Portumna Priory South Range 2010 09 04.jpg|Prioretxearen hondakinak.

## Kanpo estekak 
* Potumnako webgunea
Erantzunik gabeko amodio

[thumb|300px|**Erantzunik gabeko amodioak** [atsekabea dakarkio maiteminduta dagoen lagunari.]]

**Erantzunik gabeko amodioa** maiteminez maitatzen den pertsonak norberarekin sentimendu bera ez dueneko egoera emozionala da, gehienetan atsekabea eta beste batzuetan depresioa ere eragin dezakeena. Literaturan maiz irudikatu den egoera da, hala nola On Kixote Dultzinearekin, Romeo eta Julietaren artean eta Goetheren Werther pertsonaiaren kasuan.

## Kanpo estekak
Kerigma

**Kerigma** hitza grekerazko *κήρυγμα* («iragarri, aldarrikatu») hitzetik dator eta «mandatari bezala aldarrikatzea» esan nahi du. Kristau erlijioan kristau fedearen oinarriko printzipioak izendatzeko erabiltzen da, hala nola Jesus Nazaretekoa Mesias dela eta berpiztu egin zela.

## Kanpo estekak
Santiago Zabala

**Santiago Zabala Urdangarin**, ***Lexo*** (Lezo, Gipuzkoa, 1942ko urriaren 5a - Irun, Gipuzkoa, 2012ko martxoaren 21a) Lezoko bertsolaria izan zen.

## Bizitza 
Santiago Zabala Urdangarin 1942an Lezoko (Gipuzkoa) Gantxurizketa baserrian jaio zen.

## Lexoren bertsoa 
*Aspaldiko kontuak noa esatera,

*gordean dauden gauzak nahi ditut atera.

*Gazteei nahi nieke eman jakitera,

*ezin hobea bai dut daukadan aukera.

*Ea betetzen dudan bertsoez papera.

*Baserri bat izan zen jaiotze seaska,

*hamaika seniden ta aita amen bazka.

*Edariaren upel janarian aska,

*nahikorik ezin lortu nahiz ez asko eska.

*Edukiaz behartsu ezean gainezka.

*Eskola bidea hartu genuen behin,

*ikasketaren zama jarriaz gure gain.

*Saiatzeak gerora badu zerbait ordain,

*Pepi "Señoritari" esker dakit orain.

*Lau reglak idazten ta irakurtzeko hain.

*Hor bukatu zen nire "eskribau" karrera,

*berealaxe nuen aurreran barrera.

*Denboraz ezin luza eskolan sarrera,

*etxean beso falta ta lan gogorrera.

*Baserria atera behar zen aurrera.

''...

## Erreferentziak 
* Lezo Aldizkaria 1988ko iraila.

## Kanpo Loturak 
* armiarma.eus Xanti Zabalaren hemeroteka
* Xanti Zabala ‘Lexo’ zena omenduko dute etzi Gaintxurizketan hitza.info
Clonmany

**Clonmany** (irlanderaz *Cluain Maine*) Irlandako Donegalgo konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da. Inishowen penintsulan dago, Ballyliffin udalerriaren aldamenean. Colonmany udalerriaren mendebaldean Urris eremua dago, eskualde honetako irlanderaren azken gotorlekua. 2006ko erroldaren arabera 3.609 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Clonmany R C Church - geograph.org.uk - 1384906.jpg|Eliza.
Irudi:The Square, Clonmany, Inishowen - geograph.org.uk - 125283.jpg|Kalea.
Irudi:McCauleys, Clonmany - geograph.org.uk - 1391596.jpg|Taberna.
Irudi:Main Street, Clonmany - geograph.org.uk - 1391609.jpg|Kale nagusia.

## Kanpo estekak 
* Clonmanyko webgunea
Laurehun eta laurogeita hemezortzi

**Laurehun eta laurogeita hemezortzi** (498) laurehun eta laurogeita hamazazpiaren ondoren eta laurehun eta laurogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Creeslough

**Creeslough** (irlanderaz *An Craoslach*, "Haitzartea") Irlandako Donegalgo konderrian dagoen udalerri bat da. N56 errepidean dago, Dunfanaghy udalerritik 12 kilometro hegoaldera. 2006ko erroldaren arabera 312 biztanle zituen.

## Leku interesgarriak 
* Doe gaztelua: 1420an eraikia, historikoki McSweeney klanaren gotorlekua.

## Iruditegia 

Irudi:Ards Forest Peninsula - Friary on south side - geograph.org.uk - 1327507.jpg|Kaputxinoen abadia.
Irudi:Doe Castle - Early 16th century, 4-storey, tower house - geograph.org.uk - 1184578.jpg|Doe gaztelua.
Irudi:Creeslough - School off N56 to SW - geograph.org.uk - 1330891.jpg|Ikastetxea.
Irudi:N56 between Portnablaghy and Ards Forest Tunnel - geograph.org.uk - 1328789.jpg|N56 errepidea, atzealdean Muckish mendia ikus daitekelarik.
Irudi:Ards Forest Park - Clonmass Bay from forest track - geograph.org.uk - 1326889.jpg|Clonmass badia.

## Kanpo estekak 
* Creesloguhko webgunea
Laurehun eta laurogeita hemeretzi

**Laurehun eta laurogeita hemeretzi** (499) laurehun eta laurogeita hemezortziaren ondoren eta bostehunaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Sumy

**Sumy** (ukraineraz: Суми; errusieraz: Сумы)  Ukrainako ipar-ekialdeko hiria eta Sumyko oblasteko hiriburua da. Dnieperren arroko Psel ibaiaren ertzean dago. 2012an 269.537 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Sumy Encyclopediaofukraine.com
*  Sumy city, Ukraine Ukrainetrek.com
Croithlí

**Croithlí** (ingelesez *Crolly*) Irlandako Donegalgo konderriaren mendebaldean dagoen udalerri bat da. Gaeltacht eremuan dago, irlandera hiztunen eremuan.

Udalerri honetan Leo's Tavern ospetsua dago, irlandar folk musika herrikoiaren gune garrantzitsua, bertan Clannad eta Enya musikariak maiz emanaldiak eman ohi dituzte, euren senidea den Leo Brennan-en jabetzako taberna delarik.

## Iruditegia 

Irudi:Crolly - Across the road from Leo's Tavern - geograph.org.uk - 1174611.jpg|Taberna.
Irudi:Falls at Crolly - geograph.org.uk - 501796.jpg|Ur-jauzia.
Irudi:Crolly - Leo's Tavern Sign - geograph.org.uk - 1174573.jpg|Leo's Tavern tabernaren iragarkia.
Irudi:Crolly - Leo's Tavern - geograph.org.uk - 1174544.jpg|Leo's Tavern taberna.

## Kanpo estekak
Salam, Agur

***Salam, Agur*** Negu Gorriak musika taldeak egin zuen azken estudioko albuma izan zen.

1996an taldekideek banatzea erabaki eta Fermin Muguruzak egunero *Egin* egunkarian zuen «Nire Txanda» zutabean urriaren 3an jakinarazi zuten. Bertan bere azken albuma argitaratuko zuela, *Salam, Agur* izenekoa, eta ez zutela kontzertrik egingo adierazi zuten.

Diskoa Azkaraten Anjel Katarainek duen estudioan urriaren 21etik azaroaren 7ra grabatu zuten.

Abenduan argitaratu zuten albumean taldeak bere soinu banda bertsionatu zuen. Fermin Muguruzak euskaraz ez zeuden hitzak euskaratu zituen (hau da, guztiak BAP!!, Errobi eta Anestesiaren abestiak izan ezik).

## Abestien zerrenda 
Jatorrizko hitzen egileak honakoak izan ziren:
* «Ez dut ezer esan nahi»: X. Ansa.
* «Errespetua»: O. Redding.
* «Ezin dut azaldu»: P. Townshend
* «Sexu makina»: C. Mc Farlaine.
* «Gizon ttikia, aho handia»: I. MacKaye.
* «Anima zaitez»: B. Marley
* «Neska zero katea ikusten du»: Ridenhour, Griffin, Schockle, Sadler eta Drayton.
* «Matxinatu vals-a»: P. Simonon, T. Headon, J. Strummer eta M. Jones.
* «Sindikatua»: N. King, C. Dean eta M. Hewes.
* «Ikaratzen»: Jerry A. y Pig Champion.
* «Aitarik ez dut»: A. Duhalde eta M. Ducau.
* «MTV-antenatik at»: J. Biafra
* «Reggae Peachentzat»: L.K.J.
* «Agur»: M. Cazalis.
* «Adiera zaitez»: C. Wilson.

## Parte-hartzaileak 
### Musikariak 
**Negu Gorriak:**
* Fermin Muguruza: ahotsa.
* Iñigo Muguruza: gitarra eta ahotsa.
* Kaki Arkarazo: gitarra eta ahotsa.
* Mikel «Anestesia»: baxua eta ahotsa.
* Mikel «BAP!!»: bateria.

**Besteak**
* Izaskun Forkada: ahotsa.
* Sorkun Rubio: ahotsa.
* Irantzu Silva: ahotsa.
* Juanan Díez: tronboi eta haize tresnak.
* Satur Babón: saxofoi.
* Mikel Valcarlos: tronpeta.
* Anjel Valdes: perkusioa.
* Mikel Azpiroz: Hammond organoa.
* Javi Pez: «Ez dut ezer esan nahi» eta «Adiera zaitez» abestietan ahotsa.
* Silvia Ammirato (Wemean taldearena): «Neska zero katea ikusten du» abestian ahotsa.
* Jabier Muguruza: «Matxinatu vals-a» abestian akordeoia.
* Evaristo (La Polla Records taldearena): «MTV-antenatik at» abestian ahotsa.
* Sergent García: «Sexu makina» abestian ahotsa.
* Pasteur G.: «Sexu makina» abestian ahotsa.
* Reverend T.: «Sexu makina» abestian ahotsa.

### Teknikariak 
* Kaki Arkarazo: soinu teknikaria.
* Manolo Gil: diseinua.
* Ikor Kotx: argazkiak.
* Edurne Koch: argazkiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hipokrisiari Stop! Bilbo 93-X-30

***Hipokrisiari Stop! Bilbo 93-X-30*** Negu Gorriak taldearen bostgarren albuma izan zen (eta lehendabizikoa zuzenean grabatua). *Borreroak Baditu Milaka Aurpegi* albuma argitaratu zutenean, Itxurakeriari Stop!! Hypocrisy Tour 93 bira egin zuten, azken kontzertua Bilboko Nazioarteko Erakustazokan 1993ko urriaren 30ean zuena. Bertan Lin Ton Taun eta Radio Bemba (Mano Negra taldearen izengoitia) hasierako gonbidatuak izan zituzten.

## Abestiak 
# *«¿Cando se xoga á pelota aquí?»*
# *«Bi doberman beltz»*
# *«Lehenbiziko bala»*
# *«Ez dezagun sal + Esan ozenki + Rock & Rollaren jukutria»*
# *«Pistolaren mintzoa»*
# *«B.S.O.»*
# *«Bost gehiago»*
# *«Itxoiten»*
# *«Oker dabiltza»*
# *«Hipokrisiari Stop!»*
# *«Irakatsitako historia»*
# *«Borreroak baditu milaka aurpegi»*
# *«Hemen izango bazina»*
# *«Gora Herria»*
# *«Radio Rahim»*
# *«Hator hator*

Negu Gorriak taldeak abesti guztiak moldatu zituen, «Pistolaren mintzoa» (M-ak) eta «Hator, Hator» (herrikoa) izan ezik.

Fermin Muguruzak hitz guztiak idatzi zituen, honako hauek izan ezik:
* «Pistolaren mintzoa», Xabier Montoiarenak.
* «Bost gehiago» Kaki Arkarazorenak.
* «Itxoiten», Valiente-Borottoren komiki batean oinarrituak.
* «Borrerroak baditu milaka aurpegi», Jon Sarasuarenak
* «Hator, Hator» (herrikoia).

## Parte-hartzaileak 
### Musikariak 
### Teknikariak 
* Anjel Katarain: soinu teknikaria.

## Kanpo estekak
Gora Herria (Negu Gorriak)

***Gora Herria*** Negu Gorriak taldeak 1991eko abenduan argitaraturiko maxi singlea izan zen.

*Gure Jarrera* argitaratu ondoren, taldeak Gora Herria/Power to the People Tour 91 bira egin zuen non Euskal Herria, Frantzia, Norvegia, Italia, Alemania, Erresuma Batua, Irlanda, Kuba eta Espainia bisitatu zituen. Biraren ondorioz maxi singlea argitaratu zituen.

## Abestien zerrenda 
«Gora Herria» abestian Manu Chaoren ahotsa, Joseba Tapiaren trikitia eta Carlos Mejía Godoyren *sampler* bat agertzen dira. B aldean biran zuzenean grabaturiko lau abesti agertu ziren: «Beste kolpe bat» eta «Seinalea» abestiak Madrien urriaren 29an, «B.S.O.» abestia Habanan urriaren 16an eta «Zu atrapatu arte» (Kortatu taldearen abestia dena) abestia Bilbon azaroaren 9an grabatu zituzten.

1991n binilo moduan argitaratua, 1996an CD batean berrargitaratu zutenean abesti estra bat zuen: «Apatxe gaua» (Bérurier Noir taldearen «Nuit apache» abestiaren bertsioa) hain zuzen ere, Inadaptatsekin egindako singlean («Apatxe gaua» / «Descendents del carrer», Esan Ozenki, 1994) jadanik argitaratua.

Taldeak abesti guztiak moldatu zituen, «Zu atrapatu arte» (Kortatu) eta «Euskal Herria nerea» (Antón Reixaren *sampler* bat) izan ezik. Hitzak ere taldearenak dira, Fermin Muguruza eta Treku Armendarizek idatzitako «Zu atrapatu arte» izan ezik.

## Parte-hartzaileak 
### Musikariak 
### Teknikariak 
* Negu Gorriak: ekoizleak.
* Anjel Katarain: «Beste kolpe bat», «Seinalea» eta «Zu atrapatu arte» abestietan soinu teknikaria.
* Ernesto Nodarse: «B.S.O.» abestian soinu teknikaria.
* Javier León: «B.S.O.» abestian soinu teknikaria.

## Kanpo estekak
Inishbofin (Galwayko konderria)

**Inishbofin** (irlanderaz *Inis Bó Finne*, "Behi Zuriaren Uhartea") Irlandako Galwayko konderriaren mendebaldean dagoen dagoen uharte bat da. Connemara eskualdeko kostaldetik 8 kilometrotara dago.

Gaur egun bertan hiru hotel daude (Day's Inishbofin House Hotel, Murray's Doonmore Hotel eta Dolphin Hotel), bai eta ostatu bat ere.

## Iruditegia 

Irudi:Inishbofin, Galway, Ireland. Landscape 02.JPG|Paisaia.
Irudi:Inishbofin.jpg|Etxeak.
Irudi:Inishbofin, Galway, Ireland. Lighthouse.JPG|Itsasargia.
Irudi:Inishbofin-fort.jpg|Gotorlekuaren hondakinak.

## Ikus gainera 
* Inishbofin (Donegal konderria)
* Inishturk
* Caher uhartea
* Clare uhartea

## Kanpo estekak 
* Inishbofin uhartearen webgunea
Clare uhartea

**Clare uhartea** (ingelesez *Clare Island*, irlanderaz *Oileán Chliara*) Irlandako Mayo konderriko kostaldean dagoen uharte bat da, Clew badiaren sarreran. Hain zuzen ere, Achill uhartea eta Achillbeg uhatearen hegoaldean eta Inishturk eta Caher uhartearen iparraldean dago.

Uharte hau garai antzina Gráinne Ní Mháille pirata erreginaren bizilekua izateagatik ospetsua da, bertan bere gotorleku edo dorretxea dagoelarik. Gaur egun uharte honetan irlandera berrezartzeko saikeran ari dira.

## Iruditegia 

Irudi:Granuaile castle.jpg|Gráinne Ní Mháille pirata erreginaren dorretxea.
Irudi:Abbey at Clare Island - geograph.org.uk - 238140.jpg|Clare uharteko abadia.
Irudi:Post Office, Clare Island c1900.jpg|1900. urteko irudia.
Irudi:Clare Island - unusual rock formation on the northern side, near the Gannetry - geograph.org.uk - 480538.jpg|Itsaslabarra.

## Ikus gainera 
* Achill uhartea

## Kanpo estekak 
* Clare uharteari buruzko webgunea
Inishbofin (Donegal konderria)

**Inishbofin** (irlanderaz *Inis Bó Finne*, "Behi Zuriaren Uhartea") Irlandako Donegalgo konderriaren ipar-mendebaldean dagoen udalerri bat da. Uharte hau Cloch Cheann Fhaola parrokiaren barnean kokatua dago. 2006eko erroldaren arabera 36 biztanle zituen.

Uharte hau Gaeltacht eremuan dago, hots, bertako eguneroko hizkuntza nagusia irlandera da. Uharte honen iparraldean Tory uhartea kokatzen da. Inishbofin uhartean ez dago ez taberna ezta denda bakar bat ere. Bertaratzeko An Fál Carrach udalerriko portutik ferria itsasoratu ohi da, halere ez du zerbitzu erregularrik eskeintzen.

## Ikus gainera 
* Inishbofin (Galwayko konderria)

## Kanpo estekak 
* Inishbofingo webgunea 
* Inishbofin uharteari buruzko argibidea Irlandako Uharteen Federazioaren webgunean
Igarobide ekologiko

thumb|Paisaia honetan, lehen baso handia zena orain basotxoetan dago zatikatuta. Nahiz eta bizidun batzuk —basurdeak eta oreinak, adibidez— basotxo batetik bestera erraz igarotzen diren, beste askok —hegan egiten ez duten ornogabeek, esaterako— igarobide ekologikoak beharko lituzkete basotxo batean bakartuta ez geratzeko.

**Igarobide ekologikoa** **korridore ekologikoa** edo **korridore biologikoa** bereizita dauden basabizitzako populazioak lotzen dituen habitat eremu lineala da. Horri esker, populazioen arteko banakoen trukea egiten da, eta aurre egiten zaio endogamiak eta aniztasun genetiko murriztuak populazio bakartuei dakarzkien eragozpenei. Igarobide ekologikoek, orobat, gizakien edo kausa naturalen (suteak edo gaixotasunak, adibidez) eraginez toki batean galdu edo gutxitu diren populazioak berriz ezartzen laguntzen dute. Gaur egun, gizakia da habitat naturalak eta izaki bizidunen populazioak banantzearen erantzule nagusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Basabizitza

[thumb|[Izurde handia (*Tursiops truncatus*), basabizitzaren adibide bat.]]

**Basabizitza** etxekotu ez diren landare, animalia eta bestelako organismo bizidun guztiak dira. Landare eta animalia espezieak gizakiaren onurarako askotan etxekotu izan dira munduko alde guztietan, eta ingurumenean eragin handia du horrek, onerako eta txarrerako.

## Kanpo estekak
Ternopilgo oblasta

**Ternopilgo oblasta** (ukraineraz: Тернопільська область, translit. *Ternopil’s’ka oblast’*) Ukrainako mendebaldeko oblasta da. Mendebalde eta hego-mendebaldean Ivano-Frankivskeko oblastarekin du muga, hegoaldean Txernivtsiko oblastarekin, ekialdean Khmelnytskyko oblastarekin, iparraldean Rivneko oblastarekin eta iparmendebaldean Lviveko oblastarekin. 13.823 km²ko azalera du eta 2008an 1.099.823 biztanle zituen):
* Ternopil: 220.720 biztanle
* Txortkiv: 29.015 biztanle
* Kremenets: 21.679 biztanle
* Berezany: 18.264 biztanle

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
An Dúchoraidh

**An Dúchoraidh** (ingelesez *Doochary*) Irlandako Donegalgo konderriaren dagoen udalerri txiki bat da, The Rosses eskualdean. Gaeltacht eremuan dago, eta bertako hizkuntza nagusia irlandera da; halere bere gainbehera nabaritu da. 1997an udalerri garbienaren saria irabazi zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Lough near Doochary - geograph.org.uk - 500509.jpg|Antzira An Dúchoraidh udalerritik hurbil.
Irudi:Doochary, County Donegal - geograph.org.uk - 501832.jpg|Ongietorri seinalea.
Irudi:Anduchoraidh.JPG|Paisaia.

## Kanpo estekak
Dunfanaghy

**Dunfanaghy** (irlanderaz *Dún Fionnachaidh*) Irlandako Donegal konderriko ipar-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da. Sheephaven badiaren mendebaldeko kostaldean dago, N56 errepidean.

## Iruditegia 

Irudi:Entering Dunfanaghy - geograph.org.uk - 899551.jpg|Sarrera.
Irudi:Horn Head - Field, bay inlet, and Dunfanaghy - geograph.org.uk - 1181886.jpg|Landa.
Irudi:Main Street, Dunfanaghy - geograph.org.uk - 1426933.jpg|Kale nagusia.
Irudi:Killahoey Strand - geograph.org.uk - 773448.jpg|Hondartza,

## Kanpo estekak
Dunkineely

**Dunkineely** (irlanderaz *Dún Cionnaola*) Irlandako Donegal konderriko hego-mendebaldeko kostaldean dagoen udalerri bat da. Bruckless udalerriaren alboan dago, Donegal udalerritik 11 milia mendebaldera eta Killybegs udalerritik 6 miliatara N56 errepidea hartu ezkero. Kale bakar batez osatutako herri bat da.

## Kanpo estekak 
* Dunkineelyko udal webgunea
Fahan

**Fahan** (irlanderaz *Fathain*) Irlandako Donegal konderriko iparraldeko kostaldean dagoen udalerri bat da. Inishowen penintsulan kokatua dago, Buncrana udalerritik bost kilometro hegoaldera. 2006ko erroldaren arabera 338 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Fahan Creek, Inishowen - geograph.org.uk - 242750.jpg|Kai zaharra.
Irudi:Fahan Creek, Inishowen - geograph.org.uk - 242748.jpg|Kai zaharra.

## Kanpo estekak
Ternopil

**Ternopil** (ukraineraz: Тернопіль) edo **Ternopol** (errusieraz: Тернополь) Ukrainako mendebaldeko hiria eta Ternopilgo oblasteko hiriburua da. Dniesterren arroko Seret ibaiaren ertzean dago, Lvivetik 115&nbsp;km ekialdera. Mendebaldeko Ukrainako eta Galitzia eskualde historikoko hiri handienetako bat da eta errepide zein burdinbide elkargune garrantzitsua. 2012ko otsailaren 1ean 217.326 biztanle zituen.

## Klima 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomé

**Tomé** Txileko erdialdeko komuna eta hiri bat da. Biobío eskualdeko Concepción probintzian dago. 2002ko erroldan, 52.440 biztanle zituen.

[thumb||200px|ezkerrera|**Tomé** komuna [Biobío eskualdea|Biobío eskualdean.]]

## Kanpo estekak 
*  Toméko udalaren webgunea.
N.W.A

**N.W.A** (**Niggaz Wit Attitudes** esaldiaren laburdura) Comptonen 1982an sortutako hip hop musika taldea da. Adituek *gangsta rap* azpigeneroaren aitzindaritzat jotzen dute.

2004an, *Rolling Stone* aldizkariak Historia osoko 100 artista onenen artean laurogeita hiru sailkatu zuen.

## Taldekideak 
* Arabian Prince (1986–1989)
* DJ Yella (1986–1991)
* Dr. Dre (1986–1991)
* Eazy-E (1986–1991)
* Ice Cube (1986–1989)
* MC Ren (1988–1991)

## Diskografia 
### Albumak 
* *The N.W.A.* (1983)
* *The L.ife In Gagstar* (1985)
* *N.W.A. and the Posse* (1987)
* *Straight Outta Compton* (1988)
* *100 Miles and Runnin* (1990)
* *Niggaz4life* (1991)

### Bildumak 
* *Greatest Hits* (1996)
* *Straight Outta Compton: N.W.A. 10th Anniversary Tribute* (1998)
* *The N.W.A Legacy, Vol. 1: 1988-1998* (1999)
* *The N.W.A Legacy, Vol. 2* (2002)
* *The Classic Collection* (2006)
* *The Best of N.W.A: The Strength of Street Knowledge* (2006)
* *Straight Outta Compton (20th Anniversary)* (2007)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala