open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Casabella

***Casabella***, arkitekturari buruzko aldizkari hilabetekari italiar bat da. 1928an sortu zuen Guido Marangonik. Urte honetatik aurrera, aldizkaria, Italian eta mundu osoan, arkitekturari buruzko argitalpenik garrantzitsuenetako bat izan da.

Jatorrizko izena *La Casa Bella* izan bazen ere, XX. mendeak aurrera egin ahala, bi bider aldatu zuten izena. Horrela, 1933an Giuseppe Pagano arkitektoa aldizkariaren zuzendari bihurtu zen eta argitalpenari *Casa Bella* izena ezarri zion. Beste izen batzuk ere eduki zituen, hala nola *Casabella Continuità*, *Casabella Costruzioni* edo *Costruzioni Casabella*. Ondoren, 1953tik 1964ra zuzendari izandako Ernesto Nathan Rogersek gaur egungo izena ezarri zion. 1954an Aldo Rossi arkitekto ezaguna aldizkariarentzat lan egiten hasi zen, eta 1964an Rogersi lekukoa hartu zion editore-lanetan.

Aldizkariaren gaur egungo zuzendaria Francesco Dal Co da. *Mondadori* taldeak argitaratzen du.

## Zuzendariak 
* 1928 - 1930 *Guido Marangoni*, arte-kritikaria
* 1930 - 1943 *Giuseppe Pagano* eta *Edoardo Persico*
* 1955 - 1964 *Ernesto Nathan Rogers*
* 1970 - 1976 *Alessandro Mendini*
* 1977 - 1981 *Tomás Maldonado*
* 1981 - 1996 *Vittorio Gregotti*
* 1997 - *Francesco Dal Co*

## Kanpo estekak 
*  Aldizkariari buruzko informazioa Designdictionary.co.uk webgunean.
*  Casabella Mondadoriren web gunean
Erromako Mastersa

|- valign="top"
|
|- valign="top"
| **Lekua :**
| 
|- valign="top"
| **Gainazala :**
| Lur harrotua
|- valign="top"
| **Kategoria :**
| ATP World Tour Masters 1000
|- valign="top"
| **Sariak :**
| 2,450,000$
|- valign="top"
| **Web orrialdea :**
| internazionalibnlditalia.it
|}

**Erromako Mastersa** urtero Italiako Erroma hirian jokatzen den tenis txapelketa da. ATP World Tour Masters 1000 txapelketetako bat da gizonezkoen zirkuituan, Grand Slam txapelketen ostean garrantzia gehien duten txapelketak alegia. Emakumezkoen zirkuituan 1 taldeko txapelketa da. Bi txapelketa hauek, ez dira aldi berean jokatzen, beste Masters batzuekin gertatzen den bezala, maiatza eta apirileko aste ezberdinetan jokatzen direlarik.

Lur harrotuan jokatzen den txapelketa honek, hasiera batean **Italiako Irekia** izenarekin ezaguna zen. Bere izen ofiziala **Telecom Italia Masters** da.

Bere lehen edizioa Milan hirian 1930. urtean jokatu zen, bertan mantendu zuelarik egoitza 1935. urtean *Foro Italico*ra eraman zuten bitartean. 1936 eta 1949 urte bitartean ez zen txapelketarik jokatu, Bigarren Mundu Gerra eta bere ondorioak zirela eta. 1950. urtean ekin zitzaion berriro eta 1969. urtean garai irekia hasiko zen.

Jende askorentzat **Erromako Mastersa** Roland Garrosen ostean garrantzia handien duen lur harrotuko txapelketa da.

## Finaletako emaitzak 1969. urtetik 
### Banakakoa gizonezkoetan 
### Banakakoa emakumezkoetan 
### Binakakoa gizonezkoetan 
### Binakakoa emakumezkoetan 
**1980. urtetik aurrera:**

## Txapelketa gehien irabazi dutenek 
### Gizonezkoetan 
* **4 garaipen:**
** 23px Rafael Nadal: 2005, 2006, 2007, 2009
* **3 garaipen:**
**  Thomas Muster: 1990, 1995, 1996
* **2 garaipen:**
**  Bjorn Borg: 1974, 1978
**  Vitas Gerulaitis: 1977, 1979
**  Andrés Gómez: 1982, 1984
**  Ivan Lendl: 1986, 1988
**  Jim Courier: 1992, 1993

### Emakumezkoetan 
* **4 garaipen:**
**  Gabriela Sabatini: 1988, 1989, 1991, 1992
**  Conchita Martínez: 1993, 1994, 1995, 1996
* **3 garaipen:**
**  Chris Evert: 1980, 1981, 1982
* **2 garaipen:**
**  Martina Hingis: 1998, 2006
**  Amélie Mauresmo: 2004, 2005
**  Jelena Janković: 2007, 2008

## Kanpo estekak 
* Txapelketaren web orrialde ofiziala
Orsay museoa

**Orsay Museoa** () Parisen dagoen museo bat da, Parisko 7. barrutian dagoena. XIX. mendeko arte plastikoei eskainia dago, eta, bereziki, inpresionismo garaiko bere lanengatik da ezaguna. Kronologikoki, antzinako maisuen (Louvre museoa) eta arte moderno eta garaikidearen (Georges Pompidou Zentroa) arteko artearen historia hartzen du.

## Historia 
Jada 1973an, Frantziako Museoen Zuzendaritzak, Orsayko tren geltokian museo bat ezartzeko egitasmoa pentsatu zuen, hondoratzear zegoena, eta non hotel bat eraikitzeari buruz hitz egiten zen. Erabakia, XIX. mendeari buruzko interes baten berragerpenak bultzatu zuen, tren geltokia, 1973ko martxoak 8an *Monumentu Historikoen Inbentario Gehigarria*n erantsia izan zelarik. Eraikina bera, Paris eta Orléans arteko trenbidea lotzen zuen geltokia zen, 1900eko Erakusketa unibertsalerako egindakoa. Lucien Magne, Émile Bénard eta Victor Laloux izan ziren arkitektoak. Frantziako hego-mendebalderako trenbideen abiapuntu nagusia izan zena 1939rako.

Baina, museoa eraikitzeko erabakia, ez zen 1977ko urriaren 20ko ministro kontseilua arte iritsi, dirudienez, presidenteak berak, Valéry Giscaird d'Estainngek ekimen propioz aurkeztutakoa.

Eraikina, 1986an inauguratua izan zen, Gae Aulenti arkitektoak eginiko birmoldaketaren ondoren. Ofizialki, urte horretako abenduak 1ean inauguratu zen, garai horretan Errepublikako presidente zen François Mitterranden aldetik, publikoarentzat, hilabete bereko 9an zabalduz.

## Bilduma 
Margolan errealista, inpresionista eta postinpresionista, eskultura, apaindura artea, zinea eta arkitektura lanak ditu, lan guzti hauek, Louvreko Museoaren funtsekoak direnak, bere galeriek, aurreko artea erakusten dutelarik, erromantizismo garairaino.

Orsayn, Jean-François Millet, Dominique Ingres, Edouard Manet, Gustave Courbet, Eugene Delacroix, Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Paul Gauguin, Vincent Van Gogh, Paul Cezanne, Antonio de la Gándara edo François Pomponen lanak aurki daitezke, beste artista batzeuen artean.

Lan azpimarragarriak:

* *Dantza La Galetteko Errotan*, Renoir
* *Madame Charpentierren Erretratua*, Renoir
* *Gosaria belar gainean*, Manet
* *Teilatu gorriak*, Camille Pissarro
* *Zirkua*, Georges Pierre Seurat
* *Ta Matete*, Gauguin
* *Natura hila tipulekin*, Paul Cezanne
* *Karta jokalariak* Paul Cezanne
* *Lurperaketa Ornansen*, Courbet

Eskultura eta margolaritza galeriez gain, badaude arkitektura, apaindura arteei (Art Nouveau eta Arts and Crafts mugimendua) edo argazkilaritzari eskainiak (Nadar, Gustave Le Gray, Jean-Baptiste Regnault, Shaw...)

thumb|600px|erdian|Orsay Museoa

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: Rue de Lille, 75343
* Ordutegia:
** 9:00 - 18:00 astearte, asteazken, ostiral, larunbat eta igandetan
** 9:00 - 21:45 ostegunetan
** Astelehenetan itxita
* Geltokiak:
** 15px15px Solférino
** 15px15px Musée d'Orsay

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Mentuhotep II.a

thumb|210px|Mentuhotep II.a, Kairoko Egiptoar Museoa
thumb|210px|Mentuhotep II.a. Baxuerliebea
**Nebhepetra Mentuhotep** edo **Mentuhotep II.a**, Egiptoko XI. dinastiako bosgarren faraoia izan zen, eta 50 urte inguruz gobernatu zuen, K.a. 2046tik K.a. 1995 arte, Jürgen von Beckerathen arabera, eta, historialariek, Egiptoko Inperio Ertainaren sortzailetzat jotzen dute.

Bere aita Intef III.aren oinordekoa izan zen. Bere jaiotza izena Mentuhotep zen, eta "Montu pozik dago" esan nahi du. Nebhepetra, "Raren lemazain jauna" bezala koroatua izan zen, bere erregealdian, titulatura hiru aldiz aldatu zuen arren.

Egipto guztia bere agindupean bateratzeko gerra hasi zuen, Tiniseko nomoko matxinada zanpatu zuen, Asiuteko nomoko gobernaria kargutik kendu zuen, Niloren delta inbaditzen saiatzen ari ziren asiar beduinoak kanporatu zituen eta Tebas, erresumako hiriburu politiko bihurtu zuen.

Herrialdea bateratu ondoren, erregearen autoritatea berrezarri zuen. Zentralizazio gogorreko politika bat hasi zuen eta funtzionario altu talde bat izan zuen, konfiantza osokoak, administrazio zentrala eta probintziala kontrolatzeko: chaty kargua berragertu zen, botere zentrala zuzentzen zuena eta *Iparraldeko Gobernaria* kargua sortu zen, agintaritza banatzen zuena **Hegoaldeko Gobernaria** eta **Ekialdeko Basamortuetako Gobernaria**rekin.

Nomo gobernari leialak saritu zituen, eta, erregeak errespetatuak izan zirenez, euren lurraldeetako benetako jauntzat hartzen zuten euren burua, euren pribilegioak mantentzen baitzituzten eta autonomia handiarekin jokatzen jarraitzen baitzuten, nominalki, faraoia, gobernari goren eta Raren seme bezala onartzen zuten arren.

Egoera ekonomikoak oparotasun garai bat bizi izan zuen, batez ere Goi Egipton.

Mendebaldeko basamortuko libiarren aurka borrokatu zuen, baita Sinaiko nomaden aurka ere, Sinaiko eskualdearen domeinua ziurtatuz, baita bertako meatzeen ustiaketa ere. Itsaso Gorrirako karabana ibilbideak ere berrireki zituen. Nubian kanpainak antolatu zituen Uauat eskualderaino eta bigarren ur-jauziraino ezarri zuen kontrola. Niloko deltako eta Nubiako mugak sendotu zituen.

Hil zenean, Deir el-Baharin eraikitako tenplu-mausoleoan lurperatua izan zen.

Beranduagoko garaietan, Mentuhotep, Tebasen, jainko bezala gurtua izan zen.

## Bere garaiko testigutzak 
Mentuhotepek, Elefantinan bere aita Intef III.ak hasitako zaharberritze lanekin jarraitu zuen. Abidosen, Osirisen tenpluko eraikin erantsiak eraiki zituen. Tod eta Hermontiseko Montu jainkoaren tenpluak edertu zituen.
eskuinera|thumb|300px|Deir el-Baharin eraikitako Mentuhotep II.aren hil tenpluaren hondakinak
**Eraikinak**
* Deir el-Baharin eraikitako tenplu mausoleoa.
* Elefantinako Sateten tenpluaren berreraikitzea.
* Tenpluko eraikina, Toden.

**Bere izena, honako hauetan grabatua aurkitu da**
* Idazkuna harkaitz batean, Asuanetik gertu (Flinders Petrie)
* Idazkuna harkaitz batean, Shatt er-Rigalen (Flinders Petrie)
* Tenpluaren blokeak Nejab edo El Kaben
* Hil tenpluko blokeak, Deir el-Baharin (Petrie Museoa
* Denderako blokeak (Petrie Museoa)
Gae Aulenti

**Gaetana Aulenti** (jaiotzez: *Gaetana Aulenti*; Palazzolo dello Stella, Udine, 1927ko abenduaren 4a - Milan, 2012ko urriaren 31), italiar arkitektoa izan zen.

1954an, Milango Politeknikoko Arkitektura Fakultatean lizentziadun bihurtu zen, eta Ernesto Nathan Rogersek zuzendutako Casabella izeneko aldizkariarekin bere elkarlana hasi zen.

[thumb|180px|ezkerrera|Gae Aulentik eraberritutako [Orsay museoa|Orsay Museoa.]]

Aulenti, nazioarteko arkitekturan arrasto sakon bat utzi duen emakume urrietako bat da, batzuetan polemikoa izan zena, baita antzerki eszenografia eta diseinu industrialean ere. Bere arkitektura egitasmo azpimarragarrien artean, Veneziako Palazzo Grassi eta Parisko Orsay Museoaren birmoldaketak aipatu behar dira, ondorengo enkargu ugari ekarri zizkiotenak, 1992ko Sevillako Erakusketa Unibertsaleko Italiako pabilioia eta Montjuïceko Jauregi Nazionalaren erreforma, gaur egun, Kataluniako Arte Museo Nazionalaren egoitza dena.
Käsivarsi

**Käsivarsi** hauetako bat izan daiteke:

* **Käsivarsi**: *beso*, finlandieraz.
* **Käsivarsi**: Enontekiö udalerriaren ezizena.
* **Käsivarsi Eremu Basatia**: Finlandia iparraldeko eremu basatia.
Apolo Patroosen tenplua

**Apolo Patroosen tenplua** (Patroosek "aitarena" esan nahi du, arbasoei dagokiena zentzuan), hondakinetan dagoen joniar ordenan eginiko tenplu bat da, K.a. 340 eta K.a. 320 bitartean eraikia. 16,5 metroko luzera eta 10eko zabalera du, eta Atenasko agoraren ipar-mendebaldean dago, Zeusen estoatik gertu. Joniar arrazaren sortzailetzat hartua eta familien babeslea, tenpluaren barnean, Apolo jainkoari eskainitako estatua bat zuen, Eufranor eskulturagileak egina.

Patroos ezizena, jainkoari emango zioten atenastarrek Ion iritsi ondoren, Atenasen ezarri zenean, bertako erregeak, gerrarako ezgaiak zirelarik.

Haitzurdinezko gorputz aurrealde bat, kitoi luze batekin jantzia, tenplutik gertu aurkitua eta Atenasko agoraren museoan erakusten dena, Apolo Patroosen estatua bezala ezagutua izan zen. Tenpluko sekosa, iparraldetik, gela txiki batekin lotuta zegoen, beharbada adytona edo barne santutegi bat.

## Kanpo estekak
Ion (mitologia)

**Ion** edo **Jon**, greziar mitologian, (grezieraz Ίων Iôn), Apolo eta Kreusaren ezkontzaz kanpoko semea da. Jaio ondoren bere amak utzia, Ion, Delfoseko orakuluko apaiz andere batek salbatu zuen.

Jutok, Kreusaren senarra zena, orakulu honengandik, gelatik irten bezain pronto topatuko zuen lehen pertsona, bere semea izango zela esan zuen profezia jaso zuen, eta pertsona hau, Ion zen. Orduan, bere benetako aita zela pentsatu zuen, Euripidesek, bere Ion izeneko lanean, Apolo jainkoaren semea zela baitio.

Elezaharraren arabera, Ion, joniar herriaren sortzailea izan zen. Hebreerazko Yavan izenaren baliokidea da.

## Kanpo estekak
Juto (mitologia)

**Juto** (antzinako grezieraz Ξοῦθος), greziar mitologian, Helen eta Orsisen semea, eta, bere seme-alaben bidez, akaiar eta joniar nazioen sortzailea izan zen. Kreusarekin, hiru seme-alaba izan zituen: Ion, Akeo eta Diomede.

Hesiodoren arabera (ziuraski) "Eoiae" edo "Emakumeen katalogoa", greziarren sorreran, Pandora (honela bere amama Pandoragatik deitua, Helenen ahizpa eta Deukalion eta Pirraren alaba), Zeusekin batera, Helen Dororen hiru seme-alabekin batera, Juto, bere seme Ion, Akeo eta Eolorekin batera, greziar/heleniar nazioa eratu zuten antzinako tribuak sortu zituztenak izan zirenak.

## Kanpo estekak
Akeo (mitologia)

**Akeo** (grezieraz Αχαιός), greziar mitologian, Juto eta Kreusaren semea, eta, beraz, Ionen anaia eta Helenen biloba zen. Akaiarrek, euren arrazaren sortzailetzat hartzen dute, eta, euren izena, pertsonagaiandik eratortzen dute, Akaia bezala, aurretik Aegialus deitzen zena. Bere osaba Eolo, bera Peloponesora joan zenean, Tesalian hil zenean, haratago joan eta Ftiotideko jaun bihurtu zen, honek ere, gaur egun, Akaia izena jasotzen duelarik. Mario Servio Honoratok, Akeo, Jupiter eta Pitiaren seme bati deitzen dio, horrek, ziuraski, Ftia esan nahiko duelarik.

## Kanpo estekak
Publio Minutzio Augurino

**Publio Minutzio Augurino** (latinez *Publius Minucius Augurinus*), kontsula izan zen K.a. 492an, Tito Geganio Mazerinorekin batera.

Augurino, Genuzia eta Minutzia gensekoak ziren familia batzuen izena zen. Hitza, jakina, augure eta augurio hitzetatik dator.

Publio Minutzio, bere kontsulaldian, Tito Geganio bere kidearekin batera, nagusiki, herrialde ezberdinetatik janaria lortzen aritu zen, garai hortan Erroma jasaten ari zen gosetearen ondorioz.
Postumo Kominio Aurunko

**Postumo Kominio Aurunko** (latinez *Postumus Cominius Auruncus*), erromatar kontsula izan zen bi alditan, K.a. 501ean eta K.a. 493an. Historian, sarri, soilik Postumo Kominio bezala agertzen da. Kominia patriziar genseko kontsul bakarra izan zen.

Lehen aldiz, kontsul bezala, K.a. 501ean aukeratu zuten, urte horretan, lehen aldiz, diktadore bat izendatu zelarik, latindar hiriek Erromaren aurka eginiko konspirazioaren ondorioz. Iturri batzuen arabera, Saturnoren tenplua jainko honi eskaini ziona izan zen, K.a. 497an, Senatuaren dekretu baten arabera.

Postumo Kominio, bigarren aldiz, kontsul bezala, K.a. 493an aukeratu zuten, eta, bere magistratura, plebea banatu zenean hasi zuen, Abentino mendian ezarri zena. Arrakastaz eraman zuen aurrera volskoen aurkako gerra, eta hauen hirietako batzuk hartu zituen. Kanpaina honetan nabarmendu zen Gaio Martzio Koriolin, non Koriolano ezizena jaso zuen. Ziuraski azken honegatik izan zen volskotar kanpamendura bidalietako bat, Koriolano Erroma setiatzen ari zenean.
Andeetako goi-ordokiko plaka

thumb|500px|Andeetako goi-ordokiko plakaren mapa

**Andeetako goi-ordokiko plaka**, mikroplaka tektoniko bat da, Peru hegoaldea, Txile iparraldea eta Boliviako mendebaldea hartzen dituena. Hala, bada, Andeen erdialdean dagoen Andeetako goi-ordokiaren eremua hartzen du, batik bat. 0,02050 estereorradianeko hedadura du. Hego Amerikako plakari lotua dago, eta litosfera kontinentalez osatua dago.

Andeetako goi-ordokiko plakak Nazcako plaka eta Hego Amerikako plaka ditu mugakide. Aipaturiko beste bi plakekin dituen mugak Peru-Txileko fosa eratzen du, Hego Amerikak Ozeano Barean duen kostaldean.

Andeetako goi-ordokiko plaka, milioi bat urteko, 0,916ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 33º 64' ipar latitudean eta 91º 18' mendebal longitudean kokatutako polo bat erreferentziatzat hartuta.

## Kanpo estekak
Ariarates I.a

**Ariarates I.a** (K.a. 405-K.a. 322), Kapadoziako errege bat izan zen, Ariamnes izeneko Kapadoziako satraparen semea. Bere anaia Orofernes I.a asko maite zuelako bereizten zen, Artaxerxes III.ak Egipto birkonkistatzeko antolatutako kanpainara bidali zuena, K.a. 350ean.

Persiar Inperioa mazedoniarrek inbaditu zutenean, Ariaratesek Dario III.aren aurka borrokatu zuen Gaugamelako guduan, K.a. 331n, ondoren, Kapadozia hartuz eta Antigono Monoftalmosen erasoen aurka defendatuz K.a. 330ean, nolabaiteko independentzia lortuz. Alexandro Handia hil ondoren, Perdikasek, diadokoetako bat zena, Eumenes Kardiakoa izendatu zuen Kapadoziako gobernari bezala. Ariaratesek, muzin egin zion izendapen honi, eta, ondorioz, Perdikasek Ariaratesen aurka borrokatu eta garaitu egin zuen. Harrapatu ere egin zuen, eta, ondoren, gurutziltzatua izan zen, 82 urte zituela, K.a. 322an.

K.a. 301ean gertatu zen Ipsosko gudua igaro arte ezin izan zuen Orofernesen semea eta Ariaratesen iloba eta seme adoptiboa zen Ariarates II.ak nolabaiteko autonomia lortu Kapadoziarentzat, gobernari erdi independente bezala onartua izan zelarik eta dinastia bat sortuz.
Kitoi

thumb|Dama kitoi batekin.
**Kitoia** (grezieraz χιτών), Antzinako Greziako jantzi bat da. Gizon zein emakumeek janzten zuten tunika bat da. Garairik antzinakoenetan, hasieran, artilez egina zen, eta, ondoren, lihoz egiten hasi zen. Orduan, luzeago bihurtzen da, gerriko batekin gerrian eramateko.

Gizonezkoetan, hanka, izterraren erdialderaino estal dezake, edo oineraino jaitsi. Marrazki geometrikoekin apain daiteke jaiegunetarako, eta *pallium* izeneko beroki batekin eraman daiteke.

Emakumezkoek, luze daramate. Batzuetan, *kitoi joniarra* aipatzen da. Lihoa agertuz batera, pixkana-pixkana, peploa ordezkatzen du, honengandik, bularraren gainean tolesturetan ez erortzeagatik ezberdintzen dena, eta gerrian harrotua eramaten da gerriko bati esker.

## Kanpo estekak
Peplo

thumb|Peploa jantzita daraman dama bat, ofrenda bat egiten.
**Peploa** (latinetik "peplum" eta hau grezierazko πέπλος hitzetik), Antzinako Grezian, K. a. 500 baino lehenagoko emakumeek eramaten zuten tunika femenino bat da.

Zineman, antzinaroan girotutako Peplum film generoak hitz honetan jatorria du.

## Ezaugarriak 
Tolestura handiko laukiluze formako jantzi bat da (Erekteioneko kariatideak dira adibide bat), bitan tolestua eta josia, hodi zilindriko bat eratzeko, non, goikaldea, bularrerantz erortzen den, edo, batzuetan, baita sorbaldetarantz ere. Oihalaren bi erdiak, orratz baten bidez lotuak ziren sorbalda bakoitzaren gainean. Peploa, gerrian estutzen da gerriko baten bidez.

Ehun astun batekin egiten da (ohi artilea). Sorbaldetan, fibula baten bidez lotzen zen. Erabat irekia egon zitekeen aldeetako batean edo jostura baten bidez itxia, eta beti, zeraman emakumea baino luzeagoa zen. Batzuetan, oihal bereko kapa batekin eramaten zen. Urtero, Panatenearren jaialdian, Ateneari, peplo brodatu bat eskeintzen zitzaion.

Peploa, pixkana-pixkana, desagertzen joan zen lihoa agertu zenean, jantzi luze, malgu eta zabalagoak egitea ahalbidetzen duena,eta  kitoiak ordezkatu zuen.

## Kanpo estekak 
*Keel, Peter (2019) Peplos
*Greek Dress
*Peplum dresses
*“El vestido en la antigua Grecia: sencillo pero elegante. Historia”. *National Geographic*.
Venera 10

**Venera 10**, Sobietar Batasunak, Venera Programaren barnean, 1975eko ekainak 14an jaurti zuen espazio zunda bat da. Orbitatzaile eta lurreratze modulu edo lander batez osatua zegoen, azken hau, orbitatzailetik, 1975eko urriak 23an banandu zelarik, eguzkiaren zenitetik gertu Artizar planetaren lurrazalean. Fluido zirkulazio sistema bat erabili zen beroa banatzeko. Planetan sartu aurreko aurre hozte sistema honek, ontziaren lana ahalbidetu zuen lurreratu ondorengo 53 minutuetan. Ontzia, 15º 42' ipar latitudean eta 291,51º eki longitudean lurreratu zen, Venera 9 ontzia lurreratu zen tokitik 2200 kilometro ingurura.

## Emaitzak 
thumb|Venera 10 ontzia lurreratu zen gunearen aireko argazkia
Hasierako emaitzak, honako hauek izan ziren:

* A 30 eta 40 kilometro arteko zabalera eta 30 eta 35 kilometro arteko altuera duten lainoak
* B Osagai atmosferikoen artean, HCL, HF, Br eta I zeuden
* D Azaleran, presio atmosferikoa, Lurreko 90 atmosferen baliokidea zen
* E Azalerako tenperatura 485&nbsp;°Ckoa zen
* F Argi maila, udako egun lainatu batetakoaren antzerakoa
* G Argazkietan itzalak ikusi ziren, airean, itxuraz, ez dago hautsik eta higatu gabeko 30 eta 40 zentimetro arteko harkaitz ezberdinak.

## Kanpo estekak
Dharanindravarman II.a

**Dharanindravarman II.a**, Khmertar Inperioko erregea izan zen 1150 eta 1160 bitartean. Bere seme Jayavarman VII.a, inperioko hiriburua zen Angkorreko eraikitzailerik anbiziotsuenetako bat bihurtu zen.
Aljeriako bandera

**Aljeriako bandera** 1962eko uztailaren 3an onartu zen. Bi zati ditu, bata berdea eta bestea zuria (kanpoalderantz). Erdian ilargi erdi bat dago bost puntatako izar gorri batekin. Kolore zuriak purutasuna adierazten du eta berdeak eta izar zein ilargiak islama.

## Kanpo estekak
117 Lomia

**(1117) Lomia**, saileko 117. asteroidea da. 1842an jaio eta 1926an hil zen Alphonse Louis Nicolas Borrellyk deskubritu zuen Marsellan 1871ko irailak 12an.

Libiako erreginagatik hala deitua, oso ederra zena. Zeusek maite izan zuen, norekin seme-alaba ugari izan zituen, baina Herak, jelosiak jota, hil egin zituen. Lomia edo lamia, minagatik erotua, ikusten zuen oro irensten zuen, honen ondorioz, zakur bihurtua izan zelarik.

## Kanpo estekak
116 Sirona

**(116) Sirona**, asteroide zerrendako 116. asteroidea da. 1813an jaio eta 1890ean hil zen Heinrich Friedrich Petersek aurkitu zuen 1871ko irailak 8an, Clinton izeneko herrian.

Bere izena, Sironagatik du, Belenos zeltar jainkoaren emazteagatik. Bere gurtza, iturburu termalekin lotua zegoen.

## Kanpo estekak
Tito Geganio Mazerino

**Tito Geganio Mazerino** (latinez *Titus Geganius Macerinus*), Erromatar Errepublikako politikari bat izan zen, K.a. 492an, kontsul aukeratua izan zena, Publio Minutzio Augurinorekin batera. Patriziar Gegania genseko oso antzinako familia batetakoa zen.

Bere kontsulaldian, Erroman gosete handia gertatu zen, aurreko urteetatik, lurra erein gabe zegoelako, plebea Mendi Sakratura joan zenean. Egoera zail honen ondorioz, Titok, bere anaia Luzio Genuzio Mazerino bidali zuen Siziliara, alea lortzeko.
Kirsch

**Kirscha** (,  ahoskatua; ) destilazio bikoitza duen gerezi-likorea da. Gereziak guztiz ontzen dira, hezurra barne. Nahiz eta ustez Alemanian jatorria izan, Suitzan eta Europako iparraldean ere ekoizten den edari alkoholduna da.

Europar Batasunak, gutxienez %37,5 alkohol-bolumena ezarri zuen Kirsch izendapena jasotzeko. Hala ere, normalean %40 eta %50 bitarteko alkohol-bolumena dauka.

## Kirscha sukaldaritzan 
Batez ere gozogintzan erabiltzen da. Gaztazko fondue suitzarraren osagai nagusietako bat da.

Horrez gain, txokolate-ontzak betetzeko ere erabiltzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Intef II.a

**Uahanj Intef** edo **Intef II.a**, Egiptoko XI. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2103tik K.a. 2054 arte gobernatu zuena, Egiptoko lehen tarteko garaian, Jürgen von Beckerathen arabera.

Tebaseko gobernaria eta bere anaia Intef I.aren oinordekoa izan zen.

Garai honetan, Egipto, zenbait tokiko dinastiatan zatitua zegoen. Ankhtifi nomo gobernaria hil ondoren, Intef II.a, Egipto hegoaldeko nomo guztiak bere agindupean biltzeko gai izan zen, Tebasetik Niloren lehen urjauziraino.

Hasiera batean, garai horretan Herakleopolis Magnatik gobernatzen zuen Jety III.arekin izan zuen harremana, adeitsua izan zen, baina, Intefek, eraso eta Afroditopoliseko nomoa konkistatu zuen, baina Herakleopolis Magnako errege berria zen Merykarak birkonkistatu zuen. Tiniseko nomoko hiri nagusia zen Abidos ere hartu zuen. Hiriak, jabe ezberdinak izan zituen zenbait alditan, baina, azkenik, Intef izango zen garaile, bere erresuma, XIII. nomorarte hedatuz.

Gerra hauen ondoren, harreman adiskidetsuagoak ezarri ziren, eta bere erregealdiaren gainontzeko zatia baketsua izango zen. Mugako egoera, zehaztezin bihurtuko zen denbora batez, baina Intefek, Mentuhotep II.ak aurrera eramango zuen behin betiko erasoaren oinarriak jarri zituen.

## Bere garaiko testigutzak 
Karnakeko aurrekarien gelan, Intef II.a, Intef I.aren oinordeko eta Intef III.aren aurreko errege bezala aipatzen da. Tod herriko Montu jainkoaren tenpluan, Mentuhotep I.a, Intef II.a eta Intef III.a, jainkoari ofrendak egiten irudikatzen dituen erliebe bat dago. Amon jainkoaren lehen testigutzak Karnaken, bere erregealdian datatuak izan ziren.

Intef II.a, harkaitzean zulatutako hilobi batean lurperatua izan zen, Saff el-Kisasiyan, Tebasen mendebaldeko ertzean, bere anaia eta aurreko erregea izan zen Intef I.arengandik gertu. Hilobiko kaperan, faraoia eta bere zakurren erliebe bat zuen hilarri bat aurkitu zen. Hilarria oso ospetsua da, bere zakurrik gogokoenak eta hauen izen ez egiptoarrak, euren itzulpen egiptoarrekin erakusten baititu. Ziuraski, euren izenak idatzita dituzten zakur batzuen irudikapenik antzinakoena da. Izenak, *Behekay* (gazela), *Abaqer* (erbi txakur) eta *Pehetes* (beltza) dira (Kairoko Egiptoar Museoa).

Elefantinako Satet jainkosaren tenplua berreraiki zuen. Tebasen dagoen hilarri batek, Uahanj Intef aipatzen du.
2009ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusia

2009ko Esku Huskako Buruz Buruko Pilota Txapelketa Nagusiaren emaitzak hauek izan ziren:

## Pilotariak 
(Beltzez talde-buruak)

## Emaitzak 
### Aurre kanporaketa 

### Final-32renak 

### Final-16renak 

### Final-8renak 

### Final-4renak 

### Fase finala 
### Oharrak 
* Apirilaren 5ean, Barriolak, 4. taldearen buruak, min hartu zuen jokatzen zuen bitartean. Medikuek jakinarazi zioten eskuin belauneko aurreko lotailu gurutzatua hautsia zuela, eta horregatik, lesiotik suspertzeko bospasei hilabete beharko zituela https://web.archive.org/web/20160304110717/http://www.aspepelota.com/noticias/noticia.php?no_codigo=50112&no_tipo=1. Horregatik Olaizola II eta Urberuagaren arteko partiduaren irabazlea finalaurrekoetara joan zen zuzenean.

* Belokiri dagokionez, beraren eta Olaizola II.aren erdifinal-partida, maiatzaren 23an jokatzekoa zena, maiatzaren 30era atzeratu zuten eskuineko hatz lodiko minarengatik http://www.asegarce.com/euskera/actualidad_deta.php?idNoticia=1996. Hala ere, azkenenan ez zuen erdifinala jokatu http://www.asegarce.com/euskera/actualidad_deta.php?idNoticia=2001, ezta hirugarren posturako partida ere https://web.archive.org/web/20091215085349/http://www2.noticiasdenavarra.com/ediciones/2009/06/03/deportes/pelota/d03pel56.1614594.php, gutxienezko baldintzetan ez zegoela eta.

* ETB 1ek finala zuzenean eman zuen, batez besteko ikuslegoa %30koa izan zen, eta 200.000 ikusleak.

## Kanpo estekak 
* Asegarceko web orria
* Aspeko web orria
Pharnavaz I.a Iberiakoa

**Pharnavaz I.a Iberiakoa** () Iberia kaukasiarreko errege bat izan zen. Ustez, K.a. 325ean jaio eta K.a. 237an hil zen.

Haur bat zenean, greziarrek, bere herrialdean sartu eta bere osaba Samara erregea hil zuten. Bere amak, mendira eraman eta ezkutatu egin zuen. Greziarrek, karguan, euren buruzagietako bat, Azon, utzi zuten.

Helduaroan, elezaharrak dioenez, altxor bat aurkitu zuen, eta, altxor horri esker, konplize asko erosi ahal izan zituen. Egrissiko gobernarietako bat zen Kudjirekin elkartu zen, eta Azon gobernari greziarraren aurkako matxinada bat prestatu zuen. Matxinadak, arrakasta izan zuen, eta Azon, borrokan hil zen. Pharnavazek, bere burua errege izendatu zuen, Pharnavaziar dinastia abiaraziz.

Berehala berreraikiarazi zituen herrialdeko gotorlekuak, aurretik greziarrek suntsitu zituztenak, eta bat handia egin zuten, Armazeko Gotorlekua deitua. Elezaharrak ere, georgiar alfabetoaren sorrera ere ematen dio, eta garai honetan sortuko zuen. Tokiko (eristhavis) gobernariek gobernatutako zortzi lurralde administratibo sortu zituen, baita errege familiako izan behar zuen espaspeta edo komandante buruzagi batek gobernatutako printzerri bat ere.

Dinastia, erregeak (errege handia) osatzen zuen, egoitza Mtskhetan zuena. Heredentzia, errege familiako gizonezkorik zaharrenari zegokion, ondoren, aitagandik semearenganako oinordekotza ezarri zen arren. Erregea zen gobernari absolutua, eta, bere familiak, sarri, barrutiren baten eristhavi kargua betetzen zuen. Gorteko nagusia, *ezosmodzgavari* ere pertsonaia garrantzitsu bat zen, errege familiatik kanpoko pertsonen artean garrantzitsuena.

Pharnavazek, Aras ibaia eta Kaukasoaren artean hedatzen zen lurralde bat gobernatu zuen, baita egungo Georgia mendebaldeko zati bat ere.

## Kanpo estekak
Momotxorro

[thumb|300px|Momotxorroa [akelarrerako sua pizten.]]
**Momotxorroak**, Altsasuko inauterietako pertsonaia tradizionalak dira. Adarrak daramatzate eta aurpegiak oihal-zapiaren azpian ala zaldi ileen azpian ezkutatzen dituzte; odolaz zikindutako izara zuria ardi-larruzko bizkarrekoak, praka urdinak, galtzerdi zuriak eta abarka beltzak jantzita dituztela agertzen dira. Ardi larruan josita edo gerri inguruan ezkilak daramatzate, zarata ateratzeko. Eskuetan sardea daramate.

Astearte arratsaldea iristen denean, Momorrotxoak herrira iristen dira eta marrua eginez, bidean topatzen duten guztia probokatu eta zirikatu egiten dute egurrezko sardearekin.

Tradizioa 1930eko hamarkadan galdu zen, baina 1980koan berreskuratu egin zen, pertsonaia berriekin eta guzti: sorginak, akerra haiei segika doala, akelarre bat balitz bezala; eta maskaritak, damasko oihalaz egindako tunika, sokekin lotua, janzten dutenak. Hau ez zen helduen gustukoa izan, hauen inguruan zegoen oroimena lapurreta, arpilaketa eta gehiegikeria sexuala baitzen.
Fitxategi:Momotxorroa eta sua.jpg
Fitxategi:Momotxorroak5.jpg
Fitxategi:Momotxorroak4.jpg
Fitxategi:Momotxorroa begiak.jpg
Fitxategi:AltsasukoSustraiak DTH0194.jpg|Momotxorroa eskuinaldean Altsasuko sustraiak eskulturan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Raúl Alfonsín

**Raúl Ricardo Alfonsín** (Chascomús, Buenos Airesko probintzia, 1927ko martxoaren 12a – Buenos Aires, 2009ko martxoaren 31) argentinar abokatu, estatuburu eta giza eskubideen bultzatzailea izan zen. Argentinako presidente konstituzionala izan zen 1983tik 1989ra.

## Bizitza 
1949ko otsailaren 4an Maria Lorenza Barrenetxe euskaldunen ondorengoarekin ezkondu zen eta sei seme-alaba izan zituen.

1976 eta 1983 bitartean iraun zuen diktadura osteko hauteskunde demokratikoak irabazi zituen, herritarren %51,7ko babesarekin; peronistek, berriz, %45koa izan zuten.

Bere agintaldian diktaduraren arrastoak ezabatzea eta demokrazia ezartzea egin zuen bere lehentasuna. Horrela, militarren amnistia legea bertan behera utzi eta erregimenarekin zerikusirik izan zituztenak atxilotzeko bidea ireki zuen. Bere agintaldiko lehendabiziko astean, junta militarrak epaitzeko bidea emango zuten lege proiektuak sinatu eta CONADEP, Desagertutakoen Batzorde Nazionala, sortu zuen. Hala ere, militarren presioek *Puntu eta Amaierako Legea* eta *Zor den Obedientziaren Legea* indarrean jartzera begartu zuten; horiei esker, diktadura garaian gehiegikeriak egiteaz akusatutako ehunka militar zigorgabe gelditu ziren.

Horrezaz gainera, Estatuaren eta unibertsitatearen erreformak, industriaren sustapena, behartsuenentzako Elikatze Plan Nazionala eta alfabetatzeko proiektu zabala bultzatu zituen. José Sarney presidente brasildarrarekin Latinoamerikarako merkatu komuna sortu zuen, egungo Mercosurren aitzindaria izan zena. Beste alde batetik, Txilerekin bakea sinatu zuen, 1978an euren arteko gerra hasteko zorian egon zelako.

2009an hil zen, birikako minbiziak jota, 82 urterekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* *Raul Alfonsinek gidatutako trantsizioa* Berria.eus
* *‘Demokraziaren aita hil da’ izenburuarekin agurtu dute Argentinako egunkariek Raul Alfonsinen heriotza* Euskalkultura.com

## Ikus, gainera 
* Maria Lorenza Barrenetxe
Opiter Verginio Trikosto

**Opiter Verginio Trikosto** (latinez *Opiter Verginius Tricostus*) erromatar kontsul bat izan zen, K.a. 502an kargu horretarako aukeratua.

Trikostok, kargukide zuen Espurio Kasiorekin, aurunkotarren aurkako gerran, Pometia hiria hartu zuten. Honen ondorioz, berak eta bere kargukideak garaipen bat lortu zuten. Beste tradizio batek, Kameria latindar hiriaren konkistatzaile egiten du.

K.a. 486an hil zen, volskotarren aurkako gerran.
Aulo Postumio Albo Regilense

**Aulo Postumio Albo Regilense** (latinez *Aulus Postumius Albus Regilensis*), erromatar kontsul bat izan zen K.a. 496an, Tito Verginio Trikosta Zelimontanorekin batera, baita Postumia genseko patriziar familia nagusietako batetako kidea ere.

Albo Postumio, Tito Livioren arabera, diktadorea izan zen K.a. 498an, latindarrak garaitu zituenean Regilo lakuko gudu handian. Mito erromatarrak dioenez, Castor eta Poluxek parte hartu zuten gudu honetan, erromatarren alde eginez, eta, ondorioz, diktadoreak, Dioskuroei tenplu bat eskaini zien foroan. Kontsul izan zen K.a. 496an, urte liburu batzuen arabera, Regilo lakuko gudua gertatu zen urtea, eta hau da Dionisio Halikarnasokoak ematen dion urtea.
Joxe Lizaso

**Joxe Lizaso Mendizabal** (Azpeitia, Gipuzkoa, 1927ko martxoaren 10a - 2009ko apirilaren 1a) bertsolaria izan zen. Azpeitian jaio eta Saraberri baserrian hazi zen, Txapel, Zepai eta Iturzaeta bertsolarien auzo berean. Sebastian Lizaso bertsolariaren aita eta Beñat Lizasoren aitona da. Hamazazpi urte zituela hasi zen bertso kantari. Landeta auzoan taberna zuen, eta haren inguruan sortu zen Azpeitiko bertsolari talde garrantzitsu bat, Agirrek, Lazkanok eta abarrek osatzen zutena. Lagun izan zituen Uztapide, Basarri, Xalbador, Mattin eta Hernani Txikia. Lehenengo aldiz bertsotan Santa Engrazin egin zuen, Irunen. Lizasoren bertsogintza erraza eta azkarra da, landugabea. Hizkera egokia darabil du eta umorez jantzia.
[thumb|260px|Ezkerretik hasita, [Jon Azpillaga|Azpillaga, Koxme Lizaso, Lopategi, Joxe Lizaso, *Uztapide*, Lasarte, Mitxelena, Mattin eta Xalbador, Ereñotzun, 1975eko maiatzaren 4an Uztapideri egindako omenaldian.]]

## Erreferentziak
Moldaviera

**Moldaviera** (*limba moldovenească* edo *лимба молдовеняскэ*) errumanierak Moldavian hartzen duen izenetako bat da; eta bertan latindar alfabetoaz idazten da. Moldaviera eta errumaniera hizkuntza bera dira, baina arrazoi politikoak direla eta, Moldavian hizkuntzari batzuetan moldaviera edo errumaniera deritzo.

Halaber, alfabeto zirilikoaz idatzita, moldaviera (*молдовеняскэ*) Transnistriako hiru hizkuntza ofizialetako bat da.

Moldaviera, berez, errumanieraren ipar-ekialdeko aldaera da. 1992ko Moldaviaren Independentzia Aldarrikapenean estatu-hizkuntza gisa errumaniera hartzen zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
 Moldaviako hizkuntzak Ethnologue-n
San Jose (Costa Rica)

**San Jose** (,  ahoskatua) Costa Ricako hiriburu eta hiri handiena da. Errepublikaren erdialdean dago, Talamancako mendilerroaren iparraldean, Torres eta Maria Aguilar ibaien artean. Herrialdeko gune politiko eta ekonomiko nagusia da, eta San Jose probintziako hiriburua. Unibertsitatea eta aireportua ditu. Errepide eta burdinbide gune garrantzitsua da.

## Geografia 
### Klima 
Sabanako klima dauka, *Aw* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Historia 
1738. urtean sortu zuten hiria eta oparotasun handia izan zuen XVIII. mendean tabakogintzari esker. 1815. urtean eraiki zuten unibertsitatea; 1948. urtean istilu latzak izan ziren, gerra zibila zela eta. 2011n 288.054 biztanle zituen.

## Ekonomia 
Merkataritza (kafea, kakaoa, azukre kanabera, tabakoa) eta industria (ehungintza, janari industria, petrolio findegiak, nekazaritza makineria, eraikuntzarako gaiak, kimika industria, papergintza, ehungintza) dira ekonomia jarduera nagusiak.

## Ondarea 
Hiri ikusgarria da, eta molde klasiko eta modernoetan eginiko eraikuntzak ikus daitezke: katedrala, gobernariaren jauregia, posta-etxea, justizia jauregia. Aipagarriak dira halaber hiriko bi parke handiak, Parke nazionala eta Morazan izenekoa.

## Herri eta hiri senidetuak 
San Jose ondorengo herri eta hiriekin senidetuta dago:

San Jose Iberoamerikako Hiriburu Hirien Batasunaren (gaztelaniaz: *Unión de Ciudades Capitales Iberoamericanas - UCCI*) (portugesez: *União de Cidades Capitais Ibero-americanas*) partaide da, 1982ko urriaren 12tik, jarraian agertzen diren hiriekin senidetarsun erlazioak hasiz: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalaren webgune ofiziala, msj.co.cr
Parisko Mastersa

|- valign="top"
|colspan="2"| erdian|250px
|- valign="top"
| **Lekua :**
| 
|- valign="top"
| **Gainazala :**
| Gogorra-indoor
|- valign="top"
| **Kategoria :**
| ATP World Tour Masters 1000
|- valign="top"
| **Sariak :**
| 2,450,000$
|- valign="top"
| **Web orrialdea :**
| Bnp Paribas
|}

**Parisko Mastersa**, Frantziako Paris hirian urtero jokatzen den tenis txapelketa da. ATP World Tour Masters 1000 txapelketetako bat da, Grand Slam txapelketen ostean garrantzia gehien duten txapelketak alegia.

Frantziako hiriburuko Palais Omnisports de Paris-Bercyn urtero jokatzen den txapelketa hau, askorentzat urte osoan itxitako pistan jokatzen diren txapelketen artean garrantzia gehiena duena da. Tennis Masters Cuparen ondoren beti ere. Normalean Tennis Masters Cupa (urte amaiera ezartzen duen txapelketa) baina lehen jokatzen den azken txapelketa izan ohi da. Gaur egun pista itxian jokatzen den Masters bakarra dugu. 64 tenislarik osatzen dute bere koadroa.

Izen ofiziala **BNP Paribas Masters** den arren, **Paris Indoor** edo **Paris-Bercy** bezala ezaguna da tenislarien artean. 1990an Tennis Masters Series txapelketekin hasi baino lehen, **Parisko Irekia** bezala ezaguna zen.

2006ra bitartean, urte hau barne, moketa gainean jokatzen zen txapelketa. Baina azken urteetan tenislari garrantzitsuenek parte-hartzeari uko egiten ari ziotela eta, 2007tik aurrera pista gogorreko txapelketa batean bilakatu zuten.

## Finaletako emaitzak 
### Banakakoa 
### Binakakoa 
## Txapelketa gehien irabazi dutenek 
* **3 garaipen:**
**  Boris Becker: 1986, 1989, 1992
**  Marat Safin: 2000, 2002, 2004
* **2 garaipen:**
**  Andre Agassi: 1994, 1999
**  Brian Gottfried: 1974, 1980
**  Pete Sampras: 1995, 1997
**  Stan Smith: 1971, 1972

## Kanpo estekak 
* Txapelketaren web orrialde ofiziala
2007ko Arabako Bertsolari Txapelketa

**2007ko Arabako Bertsolari Txapelketa** edo **Abtx07** urte hartako otsailetik apirilera antolatutako bertso norgehiagoka arabarra izan zen, "Jatorrizko izena" lemapean burututakoa.

Oihane Perea irabazlea izan zen, Arabako txapelketen historian txapela lortu zuen lehenengo emakumezkoa izan zen. Ekitaldiko txapeldunordea Iñaki Viñaspre izan zen eta hirugarrena Asier Otamendi.

## Parte hartzaileak 
### Bertsolariak (20) 
* Alberto Martinez "Beitto"
* Andere Arriolabengoa
* Asier Otamendi
* Ekaitz Samaniego
* Felipe Zelaieta
* Hodei Lopez de Arkaute
* Iker Agirre
* Iñaki Viñaspre
* Izar Mendiguren
* Jagoba Apaolaza
* Josu Ormaetxea
* Juan Mari Juaristi
* Manex Agirre
* Oihane Perea
* Rikardo Gonzalez de Durana
* Ruben Santxez
* Serapio Lopez
* Unai Atxa
* Xabi Lasa
* Zigor Enbeita
### Gai jartzaileak eta aurkezleak (8) 
* Amaia Lopez de Bergara
* Garazi Eriz
* Gillen Agirre
* Irati Errasti
* Irati Lotina
* Lierni Altuna
* Pablo Pagegi
* Rakel Anitua
### Epaileak (5) 
* Ekaitz Elorriaga
* Felix Irazustabarrena
* Mirari Azula
* Patxi Aizpurua
* Xabier Ormaetxea "Txerren"

## Azken laurdenak 
* Amurrio: Otsailaren 24a.
* Villabuena Araba: Martxoaren 2a.
* Araia: Martxoaren 3a.

## Finalaurrekoak 
* Ondategi (Zigoitia): Martxoaren 18a.
* Aramaio: Martxoaren 25a.

## Finala 
Finala Gasteizen, Jesus Guridi antzokian, eta apirilaren 21ean izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bertsozale.eus webguneko informazioa
Hiru (sindikatua)

**Hiru** Euskal Herriko garraiolari autonomoen sindikatu abertzalea da. Hego Euskal Herriko lau herrialdeetako garraiolari autonomoak biltzen ditu. Euskal Herriko beste sindikatu abertzaleekin harreman estuak ditu, eta bere burua Hego Euskal Herriko gehiengo sindikalaren barruan jartzen du. 'Garraiolariok' izeneko aldizkaria argitaratzen du.

2002. urtean sortu zen Hiru. 1991tik 2002ra hiru sindikatu biltzen zuen federazioa izan zen: Sintrabi (Sindicato de Transportistas de Bizkaia), Sintragi (Sindicato de Transportistas de Gipuzkoa) eta Sintraraba (Sindicato de Transportistas de Araba) sindikatuek osatua.

2003.urteko martxoan I. Nazio Batzarra egin zuen Hiruk eta prozesua osatu zen. Zenbait hilabete geroago, ekainean, Hiru-Nafarroa osatu zen.

## Kanpo estekak 
* Sindikatuaren webgunea
Mendebaldeko Baray

**Mendebaldeko Baray** (khemereraz: បារាយណ៍ទឹកថ្) baray edo ur gordailu bat da. Angkor herrian dago, Angkor Thometik mendebaldera. Angkorreko ur gordailurik handiena zen, eta, mendebaldeko zatian, gaur egun, berriz, ura du. Erdian, West Mebon dago.

## Erreferentziak 
* Rooney, Dawn. Angkor. Laugarren Edizioa. Airphoto International Ltd. 2002.
* Laur, Jean. Angkor: An Illustrated Guide to the Monuments. Flammarion 2002

## Kanpo estekak
Udayadityavarman II.a

**Udayadityavarman II.a**, Khmertar Inperioko errege bat izan zen 1050 eta 1066 bitartean.

Suryavarman I.aren iloba eta oinordekoa izan zen. Baphuon izeneko eraikina eraikiarazi zuen, Shiva jainkoaren omenez, baina eskulturetako batzuk Budari eskainiak dira. Eraikuntza, West Barayko gordetokiarekin eta West Mebon izeneko eraikina eraikiz amaitu zuen, erdialdean dagoen uhartea. Bere erregealdian, bere jenerala zen Sangramak matxinada ugari erreprimitu zituen.

Sdok Kak Thom tenplua ere, gaur egun Aranyatprahet thailandiar herrian dagoena, bere erregealdian eraiki zen.
Mirian II.a Iberiakoa

**Mirian II.a Iberiakoa**, **Mirvan** bezala ere ezagutua, Iberiako errege bat izan zen K.a. 32 eta K.a. 20 bitartean. Pharnavaziar dinastiakoa zen. K.a. 92 bitartean jaio eta K.a. 23an hil zen.

Urte bete baino ez zuen bere aita Farnadjom Iberiakoa tronutik kendua eta hila izan zenean. Bere tronua, Arshak I.a Iberiakoa Armeniako printzeari eman zitzaion. Printzea, Partiara eramana izan zen, non gortera proposatua izan zen. Mirianek 60 urte zituen, bere herrialdera partiar armada batekin itzuli eta Bartom erregea, Arshaken ondorengoa zena tronutik kendu eta bere burua errege izendatu zuenean, K.a. 32an.

Bere oinordekoa, bere seme Arshak II.a Iberiakoa izan zen.
Boost bihurgailu

[thumb|250px|1. irudia: Boost bihurgailuaren [Zirkuitu-diagrama|eskema arrunta. Etengailua MOSFET, IGBT edo BJT bat izan ohi da.]]
**Boost bihurgailua** (**step-up bihurgailua**) korronte zuzeneko elikadura-tentsioa igotzen duen potentzia bihurgailua da. Bi etengailu erdieroale (diodoa eta transistorea) eta gutxienez energia metatzeko elementu bat duen kommutatutako elikatze-iturri mota bat da. Normalean kondentsadoreez egindako iragazkia (batzuetan harilekin konbinaturik) jartzen da bihurgailuaren irteeran tentsioaren uhindura murrizteko.

## Ikus, gainera 
* Buck bihurgailua.
* Buck-boost bihurgailua.

## Kanpo estekak
Buck bihurgailu

[thumb|250px|1. irudia: Buck bihurgailuaren [Zirkuitu-diagrama|eskema arrunta. Etengailua MOSFET, IGBT edo BJT bat izan ohi da.]]
**Buck bihurgailua** (**step-down bihurgailua**) korronte zuzeneko elikadura-tentsioa irteeran murrizten duen potentzia bihurgailua da. Bi etengailu erdieroale (diodoa eta transistorea), haril eta kondentsadore bana darama.

Korronte zuzeneko tentsioa murrizteko modurik errazena tentsio-zatitzaileak erabiltzea da, baina potentzia asko bero moduan galtzen denez, ez da eraginkorra. Horrez gain, tentsio-zatitzaileen irteerako tentsioa sarrerakoarekin aldatzen da. Bestalde, Buck bihurgailuek eraginkortasun handia dute (%95tik gorakoa) eta autoerregulatu daitezke.

## Ikus, gainera 
* Boost bihurgailua.
* Buck-boost bihurgailua.

## Kanpo estekak
Mattin

**Mattin** izena **Martin** euskal gizonezko izenaren hipokoristikoa da. Izen horrekin, honako pertsona hauek famatu dira:

* **Mattin Treku**, bertsolaria.
* **Mattin Artiach**, musikaria.
* **Iñaki Martiarena Otxotorena "Mattin"**, komikigilea eta ilustratzailea.

## Ikus, gainera 
* Matxin
Zeusen estoa

**Zeusen estoa** Antzinako Atenaseko eraikin bat da, Pausaniasek deskribatua.

Aurkitutako txatalek adierazten duten arkitektura estiloagatik, K.a. 430 eta K.a. 320 bitartean data daiteke.

Atenasko agoran eraikitako beste eraikin klasikoak ez bezala, bere fatxada, oso-osorik haitzurdinezkoa zen.

Estoa hau Zeus Eleuterios (*Askatzailea*) jainkoari eskainia zegoen. Funtzio erlijiosoa duen eraikin bat da, baina eraikin zibil baten forma duena, stoa bat. Zeus Eleuteriosen gurtzaren jatorria, Plateako guduaren ondoren data daiteke, K.a. 479tik aurrera.

Euren askatasunagatik borrokatu zuten eroritakoen ezkutuekin apaindua zegoen. Margoekin apaindua zegoen, *Stoa Poikile* eraikina bezala.

## Kanpo estekak
Timor Plaka

thumb|500px|Timor Plakaren mapa
**Timor Plaka**, mikroplaka tektoniko bat da. Bere hedadura, 0,00870 estereorradianekoa da. Eurasiar Plakarekin lotua dago.

Insulindiaren hegoaldean dago. Banda itsasoaren hegoaldea, Timorreko itsasoaren iparrekialde eta Flores eta Timor uharteak hartzen ditu.

Timor Plakak, Australiar Plaka, Banda Itsasoko Plaka eta Sunda Plaka ditu mugakide.

Timor Plaka, milioi bat urteko, 1,5140ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 19º 52' ipar latitudean eta 112º 18' eki longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak
Savu

thumb|Sondako uharte txikien mapa, Savu uhartea erakutsiz.
**Savu** (Sabu, Sawu, Sawoe, Havu, Hawoe edo Hawu ere deitua), Timorretik ekialdera dagoen uharte bat da, Sumba eta Roti uharteen arteko erdi bidean, Indonesiako Nusa Tenggara Ekialdea probintzian. Sondako uharte txikiak izeneko uhartedian dago.

Uhartea, Sumba uharteko Waingapu eta Timor uharteko indonesiar zatiko Kupangen arteko ferry baten bidez lotua dago. Berdin, probintziako hiriburu den Kupangekin hegazkin bidez ere lotua dago.

Bere inguruan, Savuko itsasoa dago.

## Kanpo estekak
Martxoak 31 (musika taldea)

**Martxoak 31** 1989an Durangon sortutako punk-rock taldea da.

## Historia 
Izena 1937ko martxoaren 31n gertutako Durangoko bonbardaketatik hartu zuten.

1989 eta 1996 artean, maketa bi grabatu ondoren Bilboko Kafe Antzokian eman zuten azken kontzertua. 2007an, berriro elkartu eta kontzertu bakarra eman zuten Durangoko Plateruena Kafe Antzokian bonbardaketaren 70. urteurrena gogorazteko.

## Taldekideak 
* Iban Gorriti (ahotsa eta gitarra)
* Andoni Ruiz (baterijolea)
* Jonan Hernández (ahotsa eta gitarra)
* Alberto Gallego (baxua)
* Iokin Elortza (gitarra)

## Diskografia 
* 1937 2007 (2007), (Disko bikoitza: zuzenean)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* www.myspace.com
Floresko itsasoa

**Floresko itsasoa** 240.000 kilometro karratuko itsaso bat da, Indonesiaren mende dagoena.

Itsaso mugakide hauek ditu: Javako itsasoa mendebaldean, Banda itsasoa ekialdean eta Savuko itsasoa hegoaldean.

Makassar itsasartearekin muga egiten du ipar-mendebaldean, eta Bone golkoarekin eta Sulawesi Hegoaldearekin iparraldean.

Indiako ozeanoarekin muga egiten du hegoaldean, baina Floresko itsasoa, ozeano horretatik banantzen dute zenbait uhartek. Ozeanoarekin lotzen du Sapi itsasarteak, hainbat uharteren artetik.

Itsaso honekin muga egiten duten uharteak Sondako Uharte Txikiak eta Sulawesi dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Makassar itsasartea

**Makassar itsasartea** (indonesieraz: *Selat Makasar*) Ozeano Barearen mendebaldeko itsasartea da, Indonesiako Borneo eta Sulawesi uharteen artean dagoena. Iparraldean, Sulawesiko itsasoarekin egiten du muga, eta hegoaldean Javako itsasoarekin. 800 kilometro luze da eta 130-370 kilometro arteko zabalera du. Ozeano Bareko nabigazio bide garrantzitsua da, Malakako itsasarterantz doazen itsasontzi handiek zeharkatzen baitute.

Borneoko Mahakam ibaiak Makassar itsasartean du ahoa. Itsasartean dauden portu nagusiak Borneoko Balikpapan eta Sulawesiko Palu eta Makassar dira; azken honek ematen dio izena itsasarteari. Samarinda hiria itsasartetik 48 kilometrora dago, Mahakam ibaiaren bazterrean.

## Ikus, gainera 
* Makassar itsasarteko gudua
* USS Makassar itsasartea
* Malakako itsasartea
* Sondako itsasartea
* Lombok itsasartea
* Wallace Lerroa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak