Elizabeth Hartman

**Elizabeth Hartman** (Youngstown, Ohio, 1943ko abenduaren 23a – Pittsburgh, Pennsylvania, 1987ko ekainaren 10a) estatubatuar aktorea izan zen, zineman, antzerkian zein telebistan jardun zuena.

Batez ere, *A Patch of Blue* (1965) filmean parte hartzeagatik jaso zuen aintzatespena, eta, horri esker, Oscar sarietarako izendapena eta Urrezko Globo sarietarako aintzatespena lortu zituen. 1975. urtera arte, Hartman izan zen Oscar sarietan Emakumezko Aktore Onenaren izendapeneko hautagairik gazteena.

Bere beste film aipagarrien artean, Francis Ford Coppolaren ''You're a Big Boy Now* nabarmentzen da, Barbara Darling pertsonaia izan zen, bigarren Urrezko Globo baterako izendatua izan zena.

Hartman Clint Eastwood eta Geraldine Pagerekin batera jardun zuen Don Siegelen *The Beguiled* filmean eta 1973ko *Walking Tall* filmean.

## Bizitza 
Hartman Ohio estatuko Youngstown hirian jaio zen, eta "Biff" Hartman ezizenarekin egin zen ezaguna herri horretako Playhouseko bezeroen artean. Carnegie-Tech Unibertsitatean ikasi zuen 60ko hamarkadan. Antzerki komunitarioan esperientzia baliotsua irabazi ostean, New Yorkera joan zen. 1964an, Broadwayko *Everybody Out, the Castle is Sinking* komediako protagonista inozoa interpretatzeko sinatu zuen.

### Ibilbidea 
1964. urtean, aktore gaztea MGMk eta Warner Brothersek egindako kamera proba batera joan zen. Urte horretako udazkenaren hasieran paper garrantzitsua eskaini zitzaion *A Patch of Blue* filmean, Sidney Poitier eta Shelley Wintersekin batera. Lan horrengatik txaloaldi kritiko zabala jaso zuen, bere jaioterriko komunikabideek harrotasunez ikusitako gertaera. Horrez gain, Emakumezko Aktore Onenaren Oscar sarirako izendapena ere lortu zuen. 1966. urtean izendatu zutenean, Hartman (22 urte zituen) ordura arte Emakumezko Aktore Onenaren kategorian izendaturiko pertsonarik gazteena izan zen. Urte horretan bertan, Antzerkizaleen Elkarte Nazionalaren sari bat jaso zuen bere lorpenengatik.
[eskuinera|thumb|258x258px|Hartman [Metro-Goldwyn-Mayer|MGM estudioan (1965).]]
Ondorengo lanei esker, benetako izar bihurtu zen, *The Group*, *You're a Big Boy Now* eta *The Beguiled* filmetan. Buford Pusser sheriff ohiaren emazteak 1973. urtean *Walking Tall*-en egindako paperari, hamarkada bat geroago, 1982ko *The Secret of NIMH* filmaren bikoizketa batek jarraitu zion, eta bertan bere ahotsa sagu eme heroiari, "Brisby" andreari, eskaini zion. Horixe izan zen Hollywoodeko bere azken lan zinematografikoa.

1975. urtean, Akademiak saritutako lanaren eta Emmy Sarien protagonista izan zen, Tom Rickman-en *Balaam*, Washington Hiriko intriga politikoei buruzko lana. Peter Brandon aktore beteranoa izan zuen ondoan, Howard Whalen eta Ed Harrisen bigarren mailako paperekin. Hartmanen senarrak, Gill Dennisek, zuzendu zuen, eta Duane Waddellek ekoitzi.

## Bizitza pribatua 
Gill Dennis gidoigilearekin ezkonduta egon zen zenbait urtez, eta 1984. urtean, bost urtez bananduta egon ostean,  dibortziatu egin zen.

## Suizidioa 
Elizabeth Hartmanek 1987ko ekainaren 10ean bere buruaz beste egin zuen, bosgarren pisuko bere apartamentuko leihotik salto egin ostean. Goiz hartan bertan bere psikiatrari deitu zion, bere buruarenganako estimu baxua sentitzen zuela esanez. Elkarrizketa batean jakin zuen esaten:«Ez gaude prest gertatzen zaizkigun gauza batzuei aurre egiteko. Arazoak izaten direnean, bizitzak pauso bat ematen du batera, une batetik bestera, bere erabilpenera ohitu arte, gure erabaki propioen erantzule izanez.»Bere bizitzaren zati handi batean, aktoreak depresio sakona pairatu zuen. Bere azken urteetan, bere osasun mentala gehiegi okertu zen eta Pittsburghera (Pennsylvania) joan zen bizitzera, familiarengandik hurbilago egoteko. Bere bizitzako azken urteetan, taldean jarduteari eta Pittsburgheko museo batean lan egiteari uko egin zion, bitartean, bere gaixotasunerako tratamendua jaso zuen anbulatorioan. Haren gorpuzkiak Forest Lawn Memorial Parkeko hilerrian daude, jaioterrian. 43 urte zituen.

## Filmografia 
Besteak beste, lan hauexetan hartu du parte:

Urtea, lana eta pertsonaia, hurrenez hurren:

### Telebista 
Urtea, lana eta pertsonaia, hurrenez hurren:

### Antzerkia 
## Sariak eta izendapenak 
; Oscar sariak

; Urrezko Globo Sariak

; Laurel sariak

* ***Ohioko Zinemaldian*** "**Urteko Aktore**" gisa irabazi zuen, *The Glass Menagerie'' antzezlanean Laura ahula izateagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak