open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kārlis Lasmanis

**Kārlis Lasmanis**, (Ventspils, Letonia, 1994ko apirilaren 8a) Letoniako hiruko saskibaloi jokalari profesionala da.

Bere aita Uģis Lasmanis arraunlaria da, eta, 1991ko Vienako Munduko Txapelketan, Sobietar Batasuna ordezkatuz, zilarrezko domina lortu zuen skull bikoitzean; gero Letonia ordezkatuko zuen.

2014ko 2014ko Europako Txapelketan (Grezia), Letoniako jubenilen taldean jokatuko du bosteko saskibaloian. Letoniako hainbat klub nazionaletan jokatu du, hala nola BK Saldus, BK Liepājas Lauvas eta BK Jūrmalan eta Alemanian Rasta Vechta taldean 2015/16 denboraldian.

Gizonezkoen 3×3 saskibaloi taldera jotzen du, eta  Letoniako selekzioarekin, Europako (urrea 2017an, zilarra 2018an) eta munduko (zilarra 2019an) txapelketako lorpenetan parte hartzen du.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), bere lehenengo olinpiar jokoak izango ditu, eta Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezisekin osatuko du taldea; sailkapen fasean, hirugarren amaituko dute, eta final-laurdena igaroko dute azken faserako, non japoniarrei, belgikarrei eta ROC taldeari irabaziko dieten (21-18 finalean) .
Tokion, urrezko domina irabaziko du Letoniako taldearekin. ROC taldearen (zilarrezkoa) eta Serbiakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Letoniako taldea: Agnis Čavars, Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezis-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Comité international olympique (Artxibatua) 
* Proballers (Artxibatua) 
*(en) Olympedia  (Artxibatua)
Nauris Miezis

**Nauris Miezis** (Ķekava, Letonia, 1991ko martxoaren 31), Letoniako hiruko saskibaloi jokalari profesionala da.

BK Barons klubean jokatu zuen 2012-2013 eta 2014-2015 denboraldietan. Letoniako U23 taldean sartu zen, eta, gero, gizonezkoen 3×3 saskibaloi taldera joko zuen.

Selekzioarekin Europako (urrea, 2017an, zilarra, 2018an) eta Munduko (zilarra, 2019an) txapelketetako lorpenetan parte hartu du.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Tokio), bere lehenengo olinpiar jokoak izango ditu, eta Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezisekin osatuko du taldea; sailkapen fasean, hirugarren amaituko dute, eta final-laurdena igaroko dute azken faserako, non japoniarrei, belgikarrei eta ROC taldeari irabaziko dieten (21-18 finalean).
Tokion, urrezko domina irabaziko du Letoniako taldearekin. ROC taldearen (zilarrezkoa) eta Serbiakoaren (brontzezkoa) aurretik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Letoniako taldea: Agnis Čavars, Edgars Krūmiņš, Kārlis Lasmanis eta Nauris Miezis-ek.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* (fr) Proballers (Artxibatua) 
* (en) Eurobasket (joueurs) (Artxibatua) 
* (en) Fédération internationale de basket-ball (Artxibatua) 
* (en) Olympedia (Artxibatua) 
* (en) RealGM (joueurs) (Artxibatua)
Raquel Calvo Larralde

**Raquel Calvo Larralde** (Durangon, 1976ko abuztuaren 28a) bizkaitar kazetaria eta dokumentalgilea da. Huts film ekoiztetxearen sortzaileetako bat da.

## Biografia 
Raquel Calvok kazetaritza ikasi zuen EHU-n. Ordutik, hainbat komunikabideetan egin du lan, besteak beste, Durangoko Irratian eta El Correon. Garapenerako Gobernuz Kanpoko Elkarteak eta mugimedua ezagutu zituen Bateginez-en eskutik eta elkartea itxi egin bazen ere lankidetzaren gaiari lotuta jarraitu du eta hala erakusten dute zuzendutako eta sustatutako filmek. Gasteizko Arte eta Lanbide Eskolan aritu da ikasle.

2016an Perura egindako bidai batean, Viator Yachatsikuqna Ayllukasahqa irratiko kideei esker Yungay hiriaren historia ezagutu zuen eta hura kontatzeko asmoz Gasteizko zinema digitaleko tailer batean sartu eta bertan ikasi du ofizioa Juan Arrosagaray irakaslearekin batera.

2017an, Mendebaldeko Saharari buruzko hainbat dokumentalen ekoizpena sustatu zuen, Laatash adibide. Elena Molina zuzendaria ezagutu zuen ekoizpen horretan eta partekatutako ikuspegiaz ohartarazita Yungay-ko historia zuzentzera gonbidatu zuen 2019an Gasteizko Udalak eta Montehermosok antolatzen duten Sorkuntza Artistikoa eta Giza Eskubideen beka irabazi zuenenan.

### Yungay 7020 
1970ean Huascaraneko elur-jausi batek Yungay hiri koloniala ezabatu zuen. Bizirik ateratakoak hiria berreraiki eta tragediaren 50. urteurrenean tokiko irrati batean, kitxua zein gaztelaniaz gertatutakoaz hitz egiten dute.

Filma Bilboko Zinebiko sail ofizialean aurkeztu zen 2021ean, eta urte berean Gasteizko Cortada Jaialdiaren dokumentaleko film labur onerari saria lortu zuen. Filma, jaialdi desberdinetan lehiatzen jarraitzen du, hala nola, Kolonbiako Bogoshorts jaialdian. 2022an, Biarritzeko FIPADOC eta Missoulako Big Sky Documentary Film Festival-eko sail ofizialetan lehiatuko da dokumentala, baita 2023ko Goya Sarietan ere.

## Argitalpenak 
* Hamabi harrien ahotsa - Gerediaga elkartearen historia eta istorioak 50. urteurrenean (Gerediaga Elkartea, 2015)

## Filmografia 
* Aterkina (2017)

* Yungay 7020 (2021)

## Sariak eta Aitortzak 
* Sorkuntza Artistikoa eta Giza Eskubideen beka (Gazteizko Udala, 2019)
* Dokumentaleko film labur onenari saria Yungay 7020 filmagaitik (Cortada Jaialdia, 2021)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* ZINEBI 63 03 SO Raquel Calvo Larralde & Elena Molina Merino Yungay 7020 (Zinebi, 2021)
* 📽️ 'Yungay 7020' film laburra ezagutzen duzu? 📽️ (Zineuskadi Elkartea, 2021)
*Yungay 1970 - Blogspot
*Yungay 7020 - Web ofiziala
Guairáko ur-jauziak

**Guairáko ur-jauziak** () edo **Zazpi jauzien ur-jauzia** () 1982an Itaipuko presa hidroelektriko binazionalaren eraikuntzak desagerrarazi zuen ur-jauzia zen. Paraguai eta Brasil artean kokatuta, Paraná ibaiko ur-jauzirik handiena izan zen. Hala ere, gaur egun noizbehinka ikus daiteke ur-jauziaren zati bat.

49.000 m³/s gutxi-gorabeherako ur-emariarekin munduko ur-jauzirik emaritsuena zen. Ur-jauzi honetako 18 jauziek Niagarakoek halako bi eta Victoriakoak halako hamabi ur-bolumena jariatzen zuen.

## Ikus, gainera 
* Salto del Guairá (Paraguaiko hiria)
* Sete Quedas (Brasilgo hiria)

## Kanpo estekak
Tacumbúko espetxe nazionala

**Tacumbúko espetxe nazionala** () Paraguaiko Justizia Ministerioaren espetxea da, Asuncion hiriburuko izen bereko auzoan kokatua. Herrialdeko presondegirik handiena da, baita munduko arriskutsuenetako bat ere. 3.000 atxilo baino gehiagorekin, espetxeak preso-gainpopulazio arazoa du.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Viñas Cué espetxe militarra.

## Kanpo estekak
Keri Hulme

**Keri Ann Ruhi Hulme** (Christchurch, 1947ko martxoaren 9a - Waimate, 2021eko abenduaren 27a) zeelandaberritar idazlea izan zen.

Jatorri mistokoa zen, Europakoa eta maoriakoa. Bigarren mailako ikasketak amaitu ondoren, tabakoa biltzen lan egin zuen. 1972an idazteari ekin zion, baina idazketa beste lan batzuekin uztartu behar izan zuen.

Bere liburuetan isolamendua, identitate postkolonial eta multikulturala, eta mitologia maoriarra, zeltikoa eta eskandinaviarra jorratu zituen. *the bone people* eleberriarekin Booker Saria irabazi zuen 1985ean.

Berrogei urtez bakarti bizi izan zen Hego Uharteko urrutiko leku batean. Bere burua honela definitu zuen: atea, arromantikoa eta asexuala.

## Lanak 
### Eleberriak 
* *the bone people* (Spiral Press, 1984)
* *BAIT* eta *On the Shadow Side* (amaitu gabe)

### Olerkigintza 
* *The silences between (Moeraki Conversations)* (Auckland University Press, 1982)
* *Lost Possessions* (Victoria University Press, 1985)
* *Strands* (Auckland University Press, 1993)

### Beste lan batzuk 
* *Te Kaihau: The Windeater* (Victoria University Press, 1986), ipuin bilduma.
* *Te Whenua, Te Iwi/The Land and The People*, Jock Philipsekin batera argitaratua (Allen & Unwin/Port Nicholson Press, 1987), "Okatiro and Moeraki" lan autobiografikoa barne.
* *Homeplaces: Three Coasts of the South Island of New Zealand* (Hodder & Stoughton, 1989), autobiografia.
*''Ahua.' Opera libretoa, Anthony Ritchieren musika. Moki, Ngāi Tahu arbasoaren historia, Christchurch City Choirren enkargua.
**Hokitika Handmade* (Hokitika Craft Gallery Co-operative, 1999), kooperatibaren eta kooperatibako kideen deskribapena eta historia.  
**Stonefish* (Huia Publishers, 2004), ipuin bildumak.

## Kanpo estekak
María Muñoz de Quevedo

**María Muñoz Portal** **, María Muñoz de Quevedo** izenez ezaguna (Coruña, Galizia, 1896ko irailaren 27 - Habanan 1947ko abenduaren 14a) galiziar-kubatar abesbatza zuzendaria eta piano-jotzailea izan zen.

## Ibilbidea 
[thumb| [Federico García Lorca|Federico García Lorcarekin .]]
1919an Antonio Quevedorekin ezkondu zen eta Kubara bidaiatu ondoren, bizi osorako geratu ziren bertan. XX. mendearen lehen erdian Kuban egindako irakaskuntza eta koru-zuzendaritzako musika-lan garrantzitsuenaren sortzailea izan zen. 1923an, Pedro San Juan Nortes musikari espainiarrarekin batera, Eskola Filarmoniko Nazionala sortu zuen, zuzendari izendatu zuten, eta pianoa eta harmonia ere irakatsi zituen. 1925ean irakaskuntza-zentro honetan lan egitera utzi  zion bere kontserbatorio propioa sortzeko, Bach izena jarri zion. Bere emaitzak gaur egunera iristsi dira: merezimendu ezagunak dituen abesbatza mugimendu nazionala. 

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Marco, Aurora (2007). Dicionario de Mulleres Galegas [Das orixes a 1975]. Edicións A Nosa Terra. p. 293. . 
* Río Iglesias, Irene del (2016). María Muñoz de Quevedo. A escola coral cubana. Edicións Positivas. ISBN 978-84-942739-1-9. 

## Kanpo estekak
Eztebe Uroš IV.a Dušan

**Eztebe Uroš IV.a Dušan** (; c. 1308 &ndash; 1355eko abenduaren 20a) Serbiako erregea eta Serbiarren eta Greziarren Enperadorea (tsarra) izan zen.

Eztebe Deاanski erregearen eta Teodora Smiletsen semea izan zen. Familiarekin Konstantinoplan erbesteratuta bizi izan zen 1320ra arte, eta han grekoa eta bizantziar kultura ikasi zituen.

Bere aita borrokatu eta garaitu ondoren, 1331. urtean Serbiako errege koroatua izan zen. Europako hego-ekialdeko zati handi bat hartu zuen, eta bere garaiko erregerik boteretsuenetako bat izan zen. Erlijio kristau ortodoxoko inperio multietnikoa gobernatu zuen. Danubiotik Korintoko golkoaraino hedatzen zen, hiriburua Skopje zelarik.

Serbiako Inperioaren Konstituzioa idatzi zuen, 'Dušanen Kodea' bezala ezagutzen dena, Erdi Aroko Serbiako literatur lanik garrantzitsuena. Serbiako patriarkatua ezarri eta monasterioak sortu zituen.

## Familia 
## Kanpo estekak
Abdullah Al-Rashidi

**Abdullah Al-Rashidi** (1963ko abuztuaren 23a) kuwaiteko kirol tiratzailea eta hiru aldiz munduko txapelduna da. 1996, 2000, 2004, 2008, 2012, 2016 eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte, eta brontzezko dominak irabazi zituen gizonezkoen skeet-ean, plater-tiroketan, 2016an eta 2020an.

## Lorpenak 
Abdullah Al-Rashidik hiru urrezko domina irabazi zituen Munduko Tiro Txapelketan, 1995, 1997 eta 1998an eta 2011n brontzezko domina lortu zuen. 1989az geroztik lehian, Munduko Kopako lau probetako irabazlea ere bada. Sei urrezko eta zilarrezko hiru domina ditu Asiako Tiro Txapelketan eta bi urrezko eta zilarrezko domina bat Asiako Jokoetan.

### 2016ko Olinpiar Jokoak 
2016ko Udako Olinpiar Jokoetan , Al-Rashidi "kirolari olinpiar independente" gisa lehiatu zen, Kuwaiti Olinpiar Jokoetan parte hartzea debekatu zuelako KOIk, gobernuak kirolean esku hartzeagatik. Sailkapen erronda irabazi zuen, laugarren sailkatu zen finalerdietan eta brontzezko dominaren partida irabazi zuen Mikola Milchev ukraniarraren aurka, 2000. urtean Sydneyko irabazlea zena.

Olinpiar independente izateak bere selekzioaren uniformea janztea ahalbidetu ez zuenez, hedabideen arreta jaso zuen Arsenal FC-ren entrenamendu-kamiseta soinean hartzeagatik bera jarraitzailea ez zen arren.

Al-Rashidik bere bigarren brontzezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion, oraingoan bai Kuwait ordezkatuz.

## Nazioarteko emaitzak 
### Olinpiar Jokoetako emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
7. Sinfonia

**7. Sinfonia** honaka izan daiteke:

*7. Sinfonia (Arnold)
*7. Sinfonia (Bax)
*7. Sinfonia (Beethoven)
*7. Sinfonia (Bruckner)
*7. Sinfonia (Davies)
*7. Sinfonia (Diamond)
*7. Sinfonia (Dvořák)
*7. Sinfonia (Ficher)
*7. Sinfonia (Glass)
*7. Sinfonia (Glazunov)
*7. Sinfonia (Hanson)
*7. Sinfonia (Haydn)
*7. Sinfonia (Michael Haydn)
*7. Sinfonia (Henze)
*7. Sinfonia (Hovhaness)
*7. Sinfonia (Mahler)
*7. Sinfonia (Melartin)
*7. Sinfonia (Milhaud)
*7. Sinfonia (Mozart)
*7. Sinfonia (Penderecki)
*7. Sinfonia (Piston)
*7. Sinfonia (Prokofiev)
*7. Sinfonia (Rautavaara)
*7. Sinfonia (Ries)
*7. Sinfonia (Rubbra)
*7. Sinfonia (Schnittke)
*7. Sinfonia (Schubert)
*7. Sinfonia (Schuman)
*7. Sinfonia (Sessions)
*7. Sinfonia (Shostakovich)
*7. Sinfonia (Sibelius)
*7. Sinfonia (Simpson)
*7. Sinfonia (Tchaikovsky)
*7. Sinfonia (Vaughan Williams)
*7. Sinfonia (Villa-Lobos)
*7. Sinfonia (Williamson)

[[Category:Sinfoniak
Ilia Karpenkov

**Ilia Alekseievitx Karpenkov**, errusieraz Илья Алексеевич Карпенков (Mineralnye Vody, Errusia, 1997ko otsailaren 17a), Errusiako 3x3 selekzioko saskibaloi jokalari errusiarra da.

Errusiako Olinpiar Batzordea (ROC) ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. Kontuan izan NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela. 
## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko  domina irabaziko du ROC taldearekin, Letoniakoaren atzetik (urrezkoa) eta Serbiakoaren aurretik]] (brontzezkoa) sailkatuko dira. Hauek osatuko dute ROC taldea: Ilia Karpenkov, Kirill Pisklov, Stanislav Xarov eta Alexander Zuev-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yacyretá uhartea

**Yacyretá uhartea** () Paraguaiko uharte bat da Paraná ibaian kokatua etaYacyretáko presaren hormek ebakia. Administratiboki Itapúako departamenduan dago. Paraguai Errepublikako legeek uhartea babesten dute, uhartearen erdia baino gehiago urpean geratu ondoren, arrantza bezalako jarduerak egiteko baimena lortu behar dela. Uhartea hondar zuriez osatutako dunengatik ezaguna da. Gaur egun 400 biztanle inguru ditu, oinarrian arrantzaz bizi direnak.

## Kanpo estekak
Antonio de la Fuente

**Antonio de la Fuente Bolanjero**, Durangoko plateruak goitizenez ezagunak zirenetako bat (Durango, Bizkaia, 1757ko abenduaren 12a - 1834ko uztailaren 4a) euskal musikaria eta dantzaria izan zen. Hator hator gabon-kantaren doinuaren egilea izan zen.

Truebak Donostiako aldizkari horretan Juan Kurutzen (Durangoko *plateruen*) bertsoen hamahiru izenburu aipatu zituen (esku artean eduki zituen esku-idatzi batzuetatik hartuta, noski), hauek dira: 1) *Causino;* 2) *De las moscas;* 3) *Acacusua;* 4) *Duña criada da sensañac;* 5) *Viaje a Arratia;* 6) *Marineros;* 7) *Arre pocho;* 8) *Asuntos de caseros;* 9) *De los chisperos;* 10) *Monzona;* 11) *Reloj de Dima;* 12) *Aita Palacios,* eta 13) *Gaboneco cantac.* Gabon-kantok behin baino sarriago argitara ekarriak dira. «Revista Euskara»-k, ostera, hauek behintzat argitaratu zituen: 1) *Arre pocho;* 2) *Eulijac;* 3) *Dimaco fiestac;* 4) *Aita Palacios,* eta 5) *Zagarra.*

Olerkiok «por los Plateros de Durango» daramate firmatzat; baina biribiltzen zituena Juan Kurutz zen, eta hauei doinua jartzen ziena Antonio de la Fuente anaia mina zen.

Antonio Konbentzioko Gerran borrokatu zen, Durangoko hiritar armatuen konpainian. Olaerreagan, Jaurerriaren mugan, 1794ko abuztuaren 29an, frantsesek Ermua erasotu eta erre zutenean, Antonio saritua izanzen egindako lan onagatik. 1796an diruzain-sindikoa izan zen Durangoko Udalean.

## *Hator hator* gabon kantaren egile 
Hator hator gabon kanta kanta ezagunaren lehenengo sortzaileak izan ziren Antonio eta Juan Kruz De la Fuente anaiak.

Abestiaren jatorria konplexua da. Antonio eta Juan Kruz De la Fuente anaiek jarri zuten abiapuntua *Gabon kantak* sortu zituztenean XVIII. mendearen hondarretan. Durangar horiek –dantzari eta bertsolariak biak, Juan Kruz txistulari ere bai– abesti mordoska sortu zuten. Jesús Guridik, 1920aren inguruan, ahots eta pianorako bertsioan argitara eman, eta geroago abesbatzetarako harmonizatu (Cantos populares vascos 3.ª serie"). Azken egokitzapen honen bitartez zabaldu eta itsatsi da Euskal Herri osoko memoria musikalean.

Jesus Guridi (1886-1961) Euskal Herriak eman duen musikagilerik ospetsuenetako bat da. Guridik zenbait hamarkadatan musika diziplina ugari landu zituen, sinfoniatik (*Diez melodias vascas*, 1941*)* hasi eta zarzuelara (*El caserío*, 1926), operatik (*Mirentxu, 1910)* edo zinemako musikatik pasatuz, bere bizitzan ikuspunturik sentikorrenak izan zirenak inoiz ahaztu gabe, horrela organista izan zen eta Euskal Herriko abesti herrikoien sortu (*Hator hator*) eta moldatu zituen (*Euskal folkloreko XXII abesti, 1932, Boga boga* esaterako). Musikari-belaunaldi emankor baten barruan bizi izan zen Guridi: Usanditzaga eta Aita Donostia garai haietakoak ziren eta harremana izan zuten. haien artean.

## Lanak 
### Bildumak 
* *Durangoko plateruak* (1984, *Gerediaga*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Juan Kruz de la Fuente Literaturaren Zubitegian
Los hijos de Gernika

***Los hijos de Gernika: la lucha del pueblo vasco por su libertad*** (Gaztelaniatik itziulita: *Gernikako umeak, euskal herriaren borroka bere askatasunaren alde*) Gernikako bonbardaketa kontatzen duen film dokumental bat da, Euzko Gaztedik Caracasen egindakoa, helburu propagandistikoekin. 

1968an Segundo Cazalisek zuzendu zuen, Venezuelako euskal diasporaren baitan, EGI erakunde jeltzaleak zuen Caracasko adarrak lagunduta.

Estreinaldia Parisen izan zen 1968ko apirilaren 26an, Gernikakoaren 31. urteurrenean. Bi emanaldi entolatu zirelarik erbesteko Eusko Jaurlaritzak hirian zuen delegazioan, Euskal Herritarren Lagunen Nazioarteko Ligak antolatua.

## Argumentua 
"*Los hijos de Gernika*" lekukotasuna ematen duen film bezala dago aurkeztua, ez bakarrik 1936an eta 1937an Espainiako Gerra Zibila Euskal Herrian nola garatu zen kontatzen duelako, baizik eta ondoren, frankismoaren erresistentzia ere aipatzen delako. 

Erresistentzia ekintzen artean, 1967ko gertaera batzuk ere agertu ziren filnatuak, Iruñean izandako Aberri Eguna eta Donostian Maiatzaren Lehenean izandako elkarretaratze eta istiluak. 

Gerrako ekintzen artean gerrako haurren ebakuazioa eta atzerrian (bereziki Ingalaterra eta Frantzian) izandako harrera ere aipatzen ditu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* YouTuben ikusgai
David Kostelecký

**David Kostelecký** (Brno, Txekiar Errepublika, 1975eko maiatzaren 12a) txekiar kirol-tiratzailea da. 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan Gizonezkoen Foso proban urrezko domina irabazi zuen. 2006ko ISSF Munduko Kopako finalean bigarren geratu zen. Kostelecký-k zilarrezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Gizonezkoen Foso proban.

## Nazioarteko emaitzak 
### Olinpiar Jokoetako emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aurpegi horia

**Aurpegi horia**, jatorrizko ingelesezko izenburua *The Adventure of the Yellow Face*, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1893an kontakizun labur eta solte modura *The Strand Magazine* aldizkarian argitaratu zen. Ondoren eta urte berean, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera *Sherlock Holmesen memoriak* liburuan argitaratu zen.

## Argumentua 
Grant Munro izeneko gizon batek bisita egin zien Holmesi eta Watsoni, Effie emazteak engainatzen zuela-eta laguntza eskatzeko. Lehenago, Effie AEBn ezkonduta egon zen, baina, senarra eta semea sukar horiaz hil eta gero, Ingalaterrara itzuli, Grant Munro ezagutu eta berarekin ezkondu zen. Senar-emazteak zoriontsuak izan ziren, emazteak 100 libera eskatu eta zergatik ez galdetzeko eskatu zion arte. Bi hilabete geroago, emaztea harrapatu zuen etxetik gertu zegoen landa-etxe bateko bizilagunekin harreman ezkutuak eginez. Grant Munrok landa-etxe horretan aurre egin zion pertsona misteriotsu bat ikusi zuen. Jeloskor egonik, landa-etxean sartu zen baina hutsik aurkitu zuen. Hala ere, pertsona misteriotsu hori ikusi zuen gela oso erosoa eta altzariz hornitua zegoela ikusi zuen, eta bere emaztearen erretratua aurkitu zuen han.

Holmesek Watsoni aitortu zion uste zuela pertsona misteriotsu hori Effie Munroren lehen senarra zela, Ingalaterrara etorria zela xantaia egitera.

Grant Munro, Holmes eta Watson landetxera sartu ziren, Effieren erreguak alde batera utzita. Aurpegi horiko pertsonaia bitxi bat aurkitu zuten, eta Holmes maskara kendu zion eta neskato beltz bat agertu zen. Orduan jakin zuten Effieren lehen senarra John Hebron abokatu afroamerikarra izan zela, hilda zegoena, baina haren alaba Lucy bizirik atera zela. Effie Ingalaterrara iritsi zenean, ezin izan zuen berarekin ekarri Lucy,  bidaiak bere egoera txarra taxarragotuko zuelako. Baina geroago, Grantekin ezkondu ondoren, jakin zuen Lucy ondo zegoela eta neskatoa berriro ekartzea erabaki zuen. Horregatik 100 libera eskatu zizkion senarrari, Lucy eta bere erizaina Ingalaterrara ekartzeko. Hala ere, landetxean kokarazi zituen, beldur ziolako senarrak bera uzteari, haur beltz baten ama izategatik.

## Ikus, gainera 
* *Sherlock Holmesen memoriak* (1893)

## Kanpo estekak
Yacyretá (argipena)

**Yacyretá** leku-izenak hainbat adiera ditu:

* **Yacyretá uhartea**: Paraná ibaian dagoen Paraguaiko uhartea.
* **Yacyretáko presa**: Paraguai eta Argentina herrialdeen zentral elektriko binazionala.
* **Yacyretá-Apipéko ur-jauziak**: Paraná ibaiaren ibilguan zeuden ur-jauziak ziren, Yacyretáko presa eraiki zenean desagertu zirenak.
Jiří Lipták

**Jiří Lipták** (Brno, 1982ko martxoaren 30a) txekiar kirol-tiratzailea da. 2012ko Udako Olinpiar Jokoetan trap proban, fosoan, hartu zuen paret eta sailkapen txandan 18. sailkatu zen. Liptákek urrezko domina irabazi zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Gizonezkoen Foso proban. 

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carmen Navarro

**Carmen Navarro Fernández-Balbuena** (Madril) medikua, Espainiako lehenengo HIES kasua detektatu zuen doktorea baita virusa eta toxoplasmosiagatik infektatutako garuna harremandu zituen lehenengo ikerlaria. 

## Biografia 
Madrileko Unibertstitate Zentralean Medikuntza eta Kirurgia ikasi eta Bartzelonako Unibertsitatean doktoretza lortu zuen. Neuropatologian adituak hainbat formakuntza jaso zituen nazioartean besteak beste, New Orleanseko LSU School of Medicine, Anbereseko Born-Bunge Foundation eta  Britainia Handiko Wickford eta New Yorkeko Columbia University-ren eskutik.

Vigoko Ikerketa Biodedikurako Institutuaren sortzaile eta zuzendariak Espainiako Neuropatologia Kluba sortu eta Europa mailako zenbait elkarteren kidea da, adibide dira Frantziako Neurologia Ekartea, European Confederation of Neurological Societies, Holandako European Neuro Muscular Center de Naarden, Association Française contre lees Myopathies. Irakaslea izan da ere Pariseko Salpêtrière Ospitaleko École d´Été de Myologie eta USC-n.

Lehenengo kasu hori 35 urteko gizon bat homosexual batena izan zen, Jota. Ospitalera heldu zen Kaposiren sarkomarekin, garuna handituta eta bestelako sexu-transmisozko infekzioak, hala nola, gonorrea. Garuneko gaitza Kaposiren sarkomaren metastasia zela pentsatuta ebakuntza egin zioten eta lau egunera hil egin zen. Parasito hau arraroa da helduetan eta horren ondorioz diagnostikoa behin baino gehiagotan gainbegiratu zuten eta errespetu faltak jaso ere. Caterina Mieras doktorearekin batera The Lancet aldizkarian idatzi zuen artikulua, kasua azaltzen eta Los Angeleseko kasuekin lotura egon zitekeela argudiatuz, haien boltsikotik ordaindu zuten publikazio egiteko beharrezkoa zen ingelesezko itzulpena.

Autopsien bitartez beste HIES kasu batzuk artatu bazituen ere, ondoren neuropatologian jarraitu zuen bere ibilbide profesionala, Vigo-ko Meixoeiro Ospitaleako Anatomia Patologiko eta Neuropatologiko Zerbitzuaren arduraduda izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Carmen Navarrok The Lancet aldizkarian idatzitako artikulua (rtve artxiboa)
* Carmen Navarro, la doctora que diagnosticó el primer paciente de sida en España
Burtsako agentearen bulegaria

**Burtsako agentearen bulegaria**, jatorrizko ingelesezko izenburua ''The Adventure of the Stockbroker's Clerk*, Arthur Conan Doyle eskoziar idazleak argitaratutako Sherlock Holmes detektibe ospetsuari buruzko kontakizun laburra da. 1893an kontakizun labur eta solte modura *The Strand Magazine* aldizkarian argitaratu zen. Ondoren eta urte berean, aldizkari horretan argitaratutako Sherlock Holmesi buruzko beste hainbat kontakizun laburrekin batera, *Sherlock Holmesen memoriak* liburuan argitaratu zen.

## Argumentua 
Langile gazte batek, Hall Pycroftek, Holmesi kontsulta egin dio, oso ondo ordaindutako lana eskaini dion enpresa bati buruz dituen susmoekin. Pycroftek azaldu du duela gutxi bota zutela biltegi-etxe batetik, baina, azkenean, beste lanpostu bat lortu zuela burtsako agente-talde batekin, Londresen. Lan horreetan hasi baino lehen, Arthur Pinner izeneko batek berarekin jarri zen harremanetan eta  beste lanpostu bat eskaini zion Frantzian egoitza duen hardwarea banatzeko enpresa berri batekin. Lana, hasieran, Birminghamen egingo zuen eta hara joan behar izan zuen Pinneren anaia eta enpresaren beste sortzailea, Harry Pinner, ezagutzera. Azken honek lanpostu hori onartzeko dokumentu bat sinatzeko eskatu dio, baita agente-taldeari uko egiteko gutuna ez bidaltzeko ere. Pycroft susmo txarrak hasten hasi da Birminghameko bulego kaskarrak eta bi anaiek urrezko hortz berdina dutela ikustean

Hortaz, Holmes, Watson eta Pycroft Birminghamera joan dira trenez. Hirukotea bulegora iritsi denean, Pinner Londresko egunkari bat irakurtzen ari da eta shock-egoeran dago. Alde egin dutenean, bere buruaz beste egiten saiatu da, baina Watson hura berpizteko gai izan da. Holmesek ondorioztatu du anaien historia asmakizun bat dela, eta Pinner bat eta bakarra dagoela. Halaber, ondorioztatu du helburua Pycroften letraren eredu bat lortzea zela, Pycroft faltsu bat Londresko agente-taldean lapurketa egin ahal izateko (beraz, lanpostuari ofizialki uko ez egiteko eskatu zioten).

Egunkaritik irakurri dute lapurreta-saiakera bat egon dela, asteburuko zaintzailea hil dutela, baina hiltzailea harrapatu egin dutela. Hiltzailea, Beddington izeneko bat, Pycroftez mozorrotuta zegoen, eta Pinnerren anaia bat zen.

## Ikus, gainera 
* *Sherlock Holmesen memoriak'' (1893)

## Kanpo estekak
William L. Shirer

**William L. Shirer** (Chicago, 1904ko otsailaren 23a - Boston, 1993ko abenduaren 28a) estatubatuar kazetari eta gerra-berriemailea izan zen.

1925etik 1932ra *Chicago Tribune* egunkariaren berriemailea izan zen Europan, eta Europa, Ekialde Hurbila eta India hartu zituen bere gain. Indian Mohandas Gandhirekin adiskidetu zen. Alemania nazitik bizi eta informatu zen 1934tik 1940ra. Gerrako lehen urteari buruzko informazioa zuzenean eman zuen. 1945ean Alemaniara itzuli zen Nurenbergeko epaiketen berri emateko.

Edward R. Murrowk kontratatu zuen bere kazetari taldearentzat eta munduko albisteen lehen irrati-emanaldia antolatu zuten.

*The Rise and Fall of the Third Reich* idatzi zuen, berrogeita hamar urtez gaurkotasuna izan duen lana.

## Lanak 
### Ez-fikziozkoak 
* 1941: *Berlin Diary: The Journal of a Foreign Correspondent, 1934–1941*
* 1947: *End of a Berlin Diary*
* 1952: *Mid-century Journey*
* 1955: *The Challenge of Scandinavia*
* 1960: *The Rise and Fall of the Third Reich*
* 1961: *The Rise and Fall of Adolf Hitler*
* 1962: *The Sinking of the Bismarck*
* 1969: *The Collapse of the Third Republic*
* 1976: *20th Century Journey* * (autobiography, volume 1)
* 1980: *Gandhi: A Memoir*
* 1984: *The Nightmare Years* * (volume 2)
* 1990: ''A Native's Return* * (volume 3)
* 1994: *Love and Hatred: The Troubled Marriage of Leo and Sonya Tolstoy*
* 1999: *This is Berlin: Reporting from Nazi Germany, 1938–40*

### Eleberriak 
* *The Traitor* (1950)
* *Stranger Come Home* (1954)
* *The Consul's Wife'' (1956)

## Kanpo estekak
Stanislav Xarov

**Stanislav Spartakovitx Xarov,** errusieraz Станислав Спартакович Шаров (Gusev, Errusia, 1995eko maiatzaren 29a), Errusiako 3x3 selekzioko saskibaloi jokalari errusiarra da

Errusiako Olinpiar Batzordea (ROC) ordezkatu zuen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan 

. Kontuan izan NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapean lehiatu zirela. 
## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko  domina irabaziko du ROC taldearekin, Letoniakoaren atzetik (urrezkoa) eta Serbiakoaren aurretik]] (brontzezkoa) sailkatuko dira. Hauek osatuko dute ROC taldea: Ilia Karpenkov, Kirill Pisklov, Stanislav Xarov eta Alexander Zuev-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
 
## Kanpo estekak
Elena Uriz

**Elena Uriz** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1944ko urtarrilaren 1a) irakasle ohia, abeslaria, dantzaria eta aktorea da. 

## Biografia 
### Irakasle 
1968an, Nafarroako Unibertsitateko ikasketak amaitu ondoren, Elena hezkuntza-maila guztietako irakaslea izan da, lehen hezkuntzatik unibertsitatera, 1966tik 2010era bitartean, urte horretan erretiratu baitzen bere lanbidetik. 

### Euskara 
Bi semeren ama zela ikastolan sartzea erabaki zuen, haiei laguntzeko eta  Arturo Campion euskaltegian euskara ikasten hasi zen, 34 urterekin, eta praktikatzeko Berako barnetegi batera joan zen. Ondoren, lanean baimena hartu eta euskara entzuteko Paz de Ziganda ikastolan hasi zen kuluxkaren ordua, jantokia eta jostaldia zaintzen. Handik bi urtera eskola ematen hasi eta 20 urte baino gehiago egin zituen bertan.

### Dantzari 
Becky Siegelekin egiten du dantzan. Kontzientzia are handiagoa hartu zuen harekin egindako ikuskizun batekin: *El baile de los años* ikuskizunean. Hiru adin tarteko jendeak hartzen baitzuen parte.

### Aktore 
Aktore gisa, probatzeko konbentzitu zuen lagun bati esker, paper txiki batean egin zuen debuta zintan eta harrezkero hainbat filmetan parte hartu du. 

## Lanak 
### Zinema 
* *1984 - Tasio*
* 2016 - *El Guardian Invisible*
* *2016 - Abracadabra*
* *2017 - Thi Mai, Duerme Negrita,*..
* *2018 -  Lo nunca visto*
* *2019 -  Akelarre*
* *2019 - Gaueko* 
* *2020 - Ilargi Guztiak*
* *2022 - Irati* 
* *2025 - Gaua* 
* *2025 - Inurri itsuak* 

### Telebista 
* *2020 - Altsasu*

### Antzerkia 
* *2012 "Bodas de Sangre", La suegra*
* *2013 " Divinas Palabras" Marica del Reino"*
* *2015 "Antígona" Tiresias*
* *2015 "De Cama En Cama" La Dama*
* *2016 "La Taberna Fantástica" El autor*
* *2018 "Mucho ruido y Pocas nueces" El escribano*

### Dantza 
* *2018: "El Baile de los Años"* bailarina

## Familia 
Senitartekoak ditu Uriz Pi ahizpa feministak, antifrankistak eta errepublikazaleak. Korrespondentzia bidez ezagutu zuen Elena Urizek Elisa Uriz Pi, *Berlinen bizi zen izeba,* zen berarentzat. Gerora jakin zuen nortzuk izan ziren eta zein ekarpen egin zuten haren senideek. Harro sentitzen da haien abizena daramadalako, haiek egin zutenarekin identifikatua sentitzen baita. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: *Zaharra izan arren, proiektuak badituzu, bizia eta gaztea zara* Berria, 2021.10.31
Matthew Coward-Holley

**Matthew Coward-Holley** (1994ko abenduaren 14a) britainiar kirol tiratzailea da.

Coward-Holley etorkizun handiko errugbi jokalaria izan zen nerabezaroan, baina bizkarreko bi lesio larrik, orno hausdurak, errugbian jokatzen uztea eragin zion. Aktibo jarraitzeko, tirogintzara jo zuen, errugbia hasi aurretik 8 eta 12 urte bitartean aitarekin egin zuen kirola.

2019ko Munduko Tiro Txapelketan hartu zuen parte, non banakako eskopeta olinpiar diziplina batean munduko titulua irabazi zuen lehen britainiarra izan zen. 2021eko Europako Tiro Txapelketan bi domina irabazi zituen, fosoko urrea barne.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Britainia Handia ordezkatzeko sailkatu zen eta gizonezkoen foso proban brontzea lortu zuen.

## Nazioarteko emaitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paravisión

**Paravisión**, **Canal 5** izenez ere ezaguna, seinale irekiko Paraguaiko telebista katea da. Albavisión nazioarteko hedabide-taldea du jabea. Kateak albiste, kirol eta aisialdi saioak ematen ditu, baita inportatutako telebista saioak ere.

Lurreko Telebista Digitalaren bidez sintonizagarria da Asuncion hiriburuan, 2018ko irailaz geroztik 19. UHF katean seinalea igorriz.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Carlota Corredera

**Elisa Carlota Corredera Llauger** (Vigo, 1974ko uztailaren 21a), soilik **Carlota Corredera** bezala ezagunagoa, aurkezle, zuzendari, telebistako kolaboratzaile eta kazetari espainiarra da.

## Biografia 
Kazetaritzan lizentziatu zen Santiagoko Unibertsitatean 1997an; une horretatik aurrera, La Voz de Galicia egunkariari lotuta egon zen. Telebista ibilbidea Antena 3 katean hasi zuen, eta Ana Rosa Quintanak aurkezten zuen *Sabor a ti* espazioko zuzendariorde izatera iritsi zen 2003an. Ondoren, Telecincora joan zen *TNT*, *El laberinto de la memoria* eta *Hormigas blancas* bezalako programak zuzentzera. 2009an *Sálvame* eta *Sálvame Deluxe* zuzentzeko aukera eman zioten.

2014an telebistako programen zuzendari lanak utzi eta aurkezle izatera pasatu zen *Sálvame* saioan. 2016ko amaieran, 2017ko urtarrilaren 9tik aurrera, *Cámbiame* saioko aurkezle berria izango zela iragarri zen. 2021ean, *Rocío: contar la verdad para seguir viva* dokumental saila aurkezten hasi zen.

## Telebista saioak 
#### Zuzendari bezala 
#### Aurkezle bezala 
#### Kolaboratzaile bezala 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Filippo Arrezifea

**Filippo Arrezifea** Ozeano Barean omen dagoen arrezife bat da,  Starbuck uhartetik 450 kilometro ekialdera, Lerroko uharteetan. *Filippo* itsasontzi italiarreko maisuak arrezifeari buruzko txostena egin zuen 1886ko ekainaren 28an. 1926ko olatuei buruzko txosten baten arabera, uraren sakonera 0,6 eta 0,9 metro bitartekoa (2 eta 3 oin artekoa) zela eta 1,6 kilometro ingurukoa (1,0 ml) zela ematen zuen, ipar-mendebaldetik hego-ekialdera, eta zabaleraz txikiagoa.

Aipatutako ikustaldi bakarrak 1926ko data erakusten du. Ozeanoen Mapa Batimetriko Orokorrak (GEBCO) emandako datu topografikoek, ordea, 3,3 miliako (5,3 ) sakonera erakusten dute itsasoan puntu horretan. Beraz, litekeena da 1926ko txosten hori akats bat izatea, eta Filippo Arrezifea uharte mamu bat izatea, eta, beraz, hori erakusten duen edozein mapa 1926ko txostenean oinarritzea, eta hori ere oker egotea.

Hala ere, *Munduko Atlas Geografiko Nazionalaren* 2015eko edizioan irudikatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
UTC+13:45

**UTC+13:45** UTC orduarekiko +13:45 orduko aldea duen eremuetarako identifikatzailea da.

## Udako ordutegi gisa (Hego hemisferioko uda) 
### Ozeania 
* Zeelanda Berria – Chatham Udako Ordutegia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Igor eta Grichka Bogdanoff

**Igor Yourievitx Bogdanoff** (edo **Bogdanov**) Saint-Lary, (1949ko abuztuaren 29a – Paris, 2022ko urtarrilaren 3a) eta **Grichka Yourievitx Bogdanoff** (edo **Bogdanov**) Saint-Lary, (1949ko abuztuaren 29a – Paris, 2021eko abenduaren 28a);  anaia biki frantsesak izan ziren. 1970eko hamarkadaz geroztik, zientzia-fikzioaren, herri-zientziaren eta kosmologiaren inguruko hainbat gai aurkeztu zituzten telebistako aurkezle, ekoizle eta saiogile zientifikoak gisa. Polemika batzuetan parte hartu zuten, bereziki Bogdanov aferan, non alegatu baitzen anaiek fisika aurreratuko dokumentu zentzugabeak idatzi zituztela, baina aldizkari zientifiko entzutetsuetan argitaratu zirela.

Grichka 2021eko abenduaren 28an hil zen eta Igor 2022ko urtarrilaren 3an hil zen.

## Telebista-programak 
Anaiak telebistan hasi ziren hainbat lan egiten, eta zientzia-fikzioari buruzko hainbat programa herrikoi egin zituzten. Lehena, *Temps X* (*X denbora*), 1979tik 1989ra emititu zen.

2002an, Bogdanoff anaiek asteroko saio batekin hasi ziren, *Rayons X* (*X izpiak*) Frantzia 2 kanal publikoan. 2004ko abuztuan, 90 minutuko kosmologia-programa berezia aurkeztu zuten.

## Ikasketa akademikoak 
Grichka Bogdanoffek Borgoinako Unibertsitateko (Dijon) doktoretza jaso zuen 1999an.  2002an, Borgoñako Unibertsitateko fisika teorikoko doktoretza jaso zuen Igor Bogdanoffek. Bi anaiek "ohorezko" mailarik baxuena jaso zuten.

### Heriotza 
2021ean bi anaiak, biak COVID-19aren aurka txertatu gabe, SARS-CoV-2 birusa hartu eta ospitalera eraman zituzten. Abenduaren 28an Grichka hil zen, 72 urte zituela. Igor, ZIUan sartua, 2022ko urtarrilaren 3an hil zen, anaia hil eta 6 egunera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kwajalein atoloia

**Kwajalein atoloia** (Marshalleraz: '***) Marshall Uharteetako Errepublikaren parte da. Atoloiko uharterik hegoaldekoena eta handiena **Kwajalein Uhartea** da. Ingelesez hitz egiten duten herritar gehienek (1.000 inguru Estatu Batuetako langile zibil gehienak) izen labura erabiltzen dute maiz: **Kwaj*'. Atoloiaren azalera, guztira, 6 milia karratu (16 bat kilometro koadro) baino gehixeago da. Ralik-en katean dago, 2.100 milia nautiko (3.900 km) Honolulutik (Hawaii) hego-mendebaldera.

Ameriketako Estatu Batuetako Itsas Armadak base bat sortu zuen Kwajalein uhartean Bigarren Mundu Gerran, bertan izandako guda latzaren ondoren. *Prinz Eugen* gurutzaontzi alemanaren azken atsedenlekua izan zen, 1946an Operation Crossroads proba nuklearretik osorik atera ondoren. 1950ko hamarkadan, AEBetako armadak basea hartu zuen Nike Zeus misil antibalistikoen programaren parte gisa, eta harrezkero atoloia mota guztietako misilen probetarako erabili izan da. Gaur egun, Ronald Reagan Misil Balistikoen Defentsarako Proben Zentroa han dago, hainbat radarrekin, jarraipen-kamerekin, misil-jaurtigailuekin eta uharte askotan banatuta dauden laguntza-sistemekin.  Posizionamendu Globaleko Sistemaren (GPS) nabigazio-sistemaren funtzionamendua kontrolatzeko erabiltzen diren bost estazioetako bat Kwajaleinen dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Soler (idazlea)

**Antonio Soler Marcos** (Málaga, 1956ko irailaren 28a) idazle, telebistarako gidoilaria eta prentsan kolaboratzaile andaluziarra da. Sari ugari jaso ditu, tartean Nadal saria. 

## Ibilbidea 
Soler egungo Andaluziako literaturan egile garrantzitsuenetariko bat da. Bere lehenengo argitalpena narrazio liburua izan zen *Extranjeros en la noche*, 1992an. Lan horrekin, bereziki "La noche" eleberri laburrarekin, kritikaren erakarri zuen. 1983an Jauja de relatos saria lortu zuen, "Muerte canina" narrazioarekin. Ondoren bi eleberri plazaratu zituen eta haien batekin *Las bailarinas muertas*, Herralde saria eskuratu zuen. *El nombre que ahora digo* Espainiako Gerra Zibilaren giroa jaso zuen. 2006an, *El camino de los ingleses* zinemaratu zuten; gidoia Solerrek berak idatzia zuen.

Hedabideetan, bestetik, bere artikuluak ezagunak dira, besteak beste, *Sur*, *ABC*, *El Mundo* egunkarietan eta *El Periódico de Barcelona* eta *El semanal* gehiegarrietan. Pensilvaniako Dickinson Collegen idazle gisa egon zen, bestetik. Telebistan ere kolaborazio ugari idatzi ditu gidoilari gisa. Haren lanak hizkuntza askotan irakur daitezke.

James Joyceren Ulises eleberria gurtzen duen Finnegans Ordenaren partaidea da.

## Obra 
### Narrazio liburuak 
**Extranjeros en la noche* (1992)

### Eleberriak 
* *Modelo de pasión* (1993)
* *Los héroes de la frontera* (1995)
* *Las bailarinas muertas* (1996)
* *El nombre que ahora digo* (1999)
* *El espiritista melancólico* (2001)
* *El camino de los ingleses* (2004)
* *El sueño del caimán* (2006)
* *Lausana* (2010)
* *Boabdil* (2012)
* *Una historia violenta* (2013)
* *Apóstoles y asesinos* (2016)
* *Sur* (2018)
* *Sacramento* (2021)

### Saiakerak 
**Málaga, Paraíso Perdido* (2010)

## Sariak 
Hona hemen eskuratu dituen sari ezagunenak:
* Andaluzia Eleberri Saria (1993), *Modelo de pasión* eleberriarekin.
* Andaluzia Kritika Saria (1996), *Los héroes de la frontera* eleberriarekin.
* Herralde Saria (1996), *Las bailarinas muertas* eleberriarekin.
* Kritika Saria (1996), *Las bailarinas muertas* eleberriarekin.
* Primavera Saria (1999), *El nombre que ahora digo* eleberriarekin.
* Nadal saria (2004), *El camino de los ingleses* eleberriarekin.
* Alcobendas Juan Goytisolo Narratiba Saria, (2018), *Sur* eleberriarekin.
* Francisco Umbral Saria (2019), *Sur* eleberriarekin.
* Dulce Chacón Narratiba Espainiarraren Saria (2019), por *Sur* eleberriarekin.
* Kritikaren Sari Nazionala (2019) eta Andaluzia Kritika Saria *Sur* eleberriarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala.
Lilibet Mountbatten-Windsor

**Lilibet Diana Mountbatten-Windsor** (2021eko ekainaren 4a) Harry printzearen eta Meghan Sussexkoaren (Sussexko dukeak) alaba da,. Bera da Elisabet II.a erreginaren hamaikagarren birbiloba, eta zortzigarrena da britainiar tronuaren ondorengotza-lerroan.

## Jaiotza eta familia 
Mountbatten-Windsor Santa Barbara Cottage ospitalean jaio zen, Santa Barbaran (Kalifornia), 2021eko ekainaren 4an. Aitaren birramonaren izena darama: Isabel II.a erregina, familian "Lilibet" deitzen dutena, eta Diana, Galesko printzesa, aitaren aldeko amona. Lili deitzen diote. Mountbatten-Windsorrek anaia zahar bat du, Archie. Estatu Batuetako eta Erresuma Batuko nazionalitate bikoitza du.

2021eko abenduan argitaratu zen Mountbatten-Windsoren lehen argazkia, gurasoen Gabonetako txartel baten bidez. Alexi Lubomirski argazkilariak hartu zuen argazkia Sussex-en etxean, urte hasieran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
María del Adalid

**María de los Dolores del Adalid y González Garrido** **, María del Adalid González**  izenez ezagunagoa eta baita **María del Adalid Garrido**,  (Madril, 1873 &ndash; Coruña, 1930eko urtarrilaren 18a) galiziar margolaria izan zen. Real Academia Galegako ohorezko kidea izan zen.

## Ibilbidea 
Francisca González Garrido, Fanny Garrido, idazle coruñarraren eta Marcial del Adalid musikari entzutetsuaren alaba bakarra izan zen. Aita, 1881ean hil zen Maríak zortzi urte zituela. San Fernandoko Arte Ederren Errege Akademian lizentziatu zen . Harreman ona izan zuen Francisco Lloréns margolariarekin. 1904, 1906 eta 1909ko Arte Ederren Erakusketa Nazionaletan ohorezko aipamenak jaso zituen. 1912an Coruñako Eskualdeko Arte Erakusketan, 1917an Coruñako Galiziako Arte Erakusketan eta 1919an Buenos Aireseko Galiziako Arte Erakusketan parte hartu zuen.

Bere ama 1917an hil zen eta Maria 1919ko uztailaren 19an ezkondu zen Jose Ruiz Huidobrorekin († 1924),  Medikuntzan eta Farmazian doktorea, La Merced de Baiona jauregian. 1926ko martxoan Montroveko bere lursail bat oparitu zuen bere izena daraman eskola bat sortzeko eta eraikitzen ere lagundu zuen. 

Félix Estrada Catoyraren aholkuz, 1928ko abenduaren 12an, Galiziako Errege Akademian jarri zuen bere aitaren liburutegia eta artxiboa  - *«Musika-bilduma berezia eta oso baliotsua, Liburutegi Nazionalarena baino garrantzitsuagoa dena. "*, Xosé Ramón Barreiroren hitzetan - baita bere aitonaren liburutegia ere (mediku militarra), horregatik ohorezko akademiko izendatu zuten. 1929ko maiatzaren 12an, kategoria horretako lehen pertsona izanik.  Era berean, 1910ean sortutako Espainiako Pintore eta Eskultoreen Elkarteko (AEPE) lehen kideetako bat izan zen -47 zenbakiarekin-

Familiako jauregia Salesiarrei utzi zien eskola-baserria eraikitzeko  gaur egun Oleirosko Udalarena eta Coruñako Unibertsitateko Ingurugiro Unibertsitate Institutuaren egoitza.  Alargun eta seme-alabarik gabe hil zen A Coruñako Tabernas kaleko 26. zenbakian. 

## Iruditegia 

File:Marcialdeladalid-y-esposa (cropped).jpg|Fanny Garrido eta Marcial del Adalid
File:Fanny Garrido e a súa filla María del Adalid.jpg|María, umetan bere amarekin.
File:María de los Dolores del Adalid y González Garrido.jpg|María del Adalid, helduaroan.
File:Patio do pazo de Lóngora.JPG|Lóngorako pazoa, Liáns-en, denboraldi luzeak pasatzen zituen lekua.
File:Marcial del Adalid S Amaro.jpg|Coruñako San Amaro hilerrian aita eta biak dauden hilobia.

## Erreferentziak
Dejan Majstorović

**Dejan Majstorović**, alfabeto zirilikoz Дејан Мајсторовић, (Stari Banovci (Serbia), 1988ko apirilaren 22a) saskibaloi jokalari profesional serbiarra da, eta gaur egun, Nazioarteko Saskibaloi Federazioaren (FIBA) gizonezkoen banakako 3x3 sailkapenean munduko 2. postuan dago. Novi Sad Al-Wahda eta Serbiako gizonezkoen 3x3 selekzioan jokatzen du.

## 3x3. Ibilbidea 
Majstorović FIBA 3x3 World Tour-en jokatzen hasi zen 2013ko ekainean. Arabiar Emirerri Batuetako Novi Sad Al-Wahda taldean jokatzen du.

### Serbiako selekzioa 
Majstorović Serbia ordezkatzen du 3x3 saskibaloian. Urrezko bi domina irabazi zuen FIBA 3x3 Munduko Txapelketan, 2016an Txinan  eta 2017an Frantzian, eta zilarrezko domina, 2014ko Errusiako txapelketan. FIBA 3x3 World Cup 2017ko MVP izendatu zuten, eta FIBA 3x3 World Cup 2017 Txapelketako Talderako hautatu zuten.
## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Serbiako taldearekin Letoniakoaren (urrezkoa) eta ROC taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Serbiako taldea: Dušan Domović Bulut, Dejan Majstorović, Aleksandar Ratkov eta Mihailo Vasić-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Saskibaloi ibilbidea 
Majstorovićek bere jaioterriko Dunav taldean jokatu zuen saskibaloian Serbiako Saskibaloi B Ligan (2. maila) 2015-16 denboraldian.

## Sariak eta lorpenak 
* Bitan FIBA 3x3 World Tour irabazlea: (2014, 2015)

### Banakakoa 
* FIBA 3x3 Munduko Kopako MVP saria: 2017
* FIBA 3x3 Munduko Kopako Txapelketako Taldea: 2017
* FIBA 3x3 World Tour Shoot-Out Lehiaketako irabazlea: 2014

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Majstorović 3x3 Planetaren profila
* Eurobasket
* Dejan Majstorović
* Dejan Majstorović Instagramen
Aleksandar Ratkov

**Aleksandar Ratkov**, alfabeto zirilikoz Александар Ратков, (Belgrad, Serbia, 1992ko martxoaren 11a), 3x3 modalitateko saskibaloi jokalari serbiarra da. FIBA 3x3 World Tour-eko Liman 3x3 taldean jokatzen du, eta Serbiako selekzioa ordezkatzen du nazioartean.

## 3x3. Ibilbidea 
2015ean sortu zenetik, Novi Sad-eko Liman 3x3 taldeko kide da Ratkov. Stefan Stojačićekin batera sortu zuen taldea Novi Sadeko Unibertsitateko Zientzia Teknikoen Fakultatean. 2017an, taldeak bere lehen denboraldi profesionala egingo du.

## 3x3 selekzioko ibilbidea 
Ratkov Serbiako 3x3 selekzio nazionala ordezkatzen du nazioartean. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan egin zuen debuta
## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Serbiako taldearekin Letoniakoaren (urrezkoa) eta ROC taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuko dira. Hauek osatuko dute Serbiako taldea: Dušan Domović Bulut, Dejan Majstorović, Aleksandar Ratkov eta Mihailo Vasić-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Aleksandar Ratkov liman3x3.com webgunean
* Eurobasket profila
* FIBA 3x3 profila