Melchor Portocarrero Lasso de la Vega

**Melchor Antonio Portocarrero-Lasso de la Vega y Rojas**, Monclovako III. Kondea, noble, militar eta politikari espainiarra izan zen, Espainia Berriko XXIX Erregeordea, Peruko XXIII Erregeordea.

## Biografia 
### Lehen urteak 
1636an jaio zen, Madrilen, eta Portocarreroren Etxeko kide izan zen. Aita Antonio de Portque de la Vega y Enríquez de Guzmán izan zen, Monclovako I. konndea, eta ama Maria de Rojas Manrique, Francisco de Rojas Enriquez Pozako III .aren eta Juana Manriqueren alaba, Valencia de Don Juanen VII. Kondea, Manrique de Lara eta Gironen alarguna.

Gazte-gaztetatik infanteriako kapitain, landa-maisu eta zalditeriako teniente jeneral izan zen. Juan Jose Austriakoari Sizilia, Katalunia eta Portugalera lagundu zion (1662); Arras, Condé eta Saint Guillameko lekuetan egon zen; eskuineko besoa galdu zuen Dunquerqueko Dunetako batailan (1658), eta horregatik deitu zioten soldaduek: *Zilarrezko Besoa*, metal horren protesi bat erabiltzen baitzuen.

### Espainia Berriko erregeorde bezala 
Indietako Errege Kontseiluko eta Errege Gerra Batzordeko ministro eta Espainia Berriko Erregeordetzako kapitain jeneral izan zen 1686ko azaroaren 30etik 1688ko azaroaren 19ra. Mexiko Hirian Chapultepec-eko Alberca Chicatik abiatzen zen akueduktua eraikitzeko agindu zuen, muinoaren oinean, Tacubaya eta Arcos de Belén-eko galtzada zaharrak zeharkatu eta Salto de Agua iturrian amaitzen zena. Antonio María Bucareli y Urtsua erregeordeak amaitu zuen obra faraonikoa, 3.908 metro luze eta 904 harlangaitz-arkutan banatua.

Frantsesak 1686tik Matagordako badian edo San Bernardo eta Espiritu Santuaren badian zehar zebiltzala, Porterok Coahuilako Extremadura Berriko probintziaren bakegintza bizkortu zuen eta bertako gobernadore izendatu zuen Alonso de León kapitaina, 1689ko abuztuaren 12an Santiago de Monclova fundatu zuena eta bere izenak Erregeordearen Izena iraunarazi zuena. Honek Mexikoko Golkoa ere zaintzeko agindu zuen, Tampico baino harantzago, René Robert Cavelier de La Salle kapitain frantsesaren indarrak Matagordako San Luis gotorlekutik baitzihoazen.

### Peruko eregeorde bezala 
Koroak Peruko erregeorde izendatu zuen 1688ko azaroaren 20an, baina ezin izan zuen El Callaorantz itsasoratu 1689ra arte, ontzirik ez zegoelako. 1689ko maiatzaren 11n Acapulcotik bere patu berrirantz, Paitarantz, itsasoratu zen eta ekainaren 22an iritsi zen. Palio azpian sartu zen Liman 1689ko abuztuaren 15ean.

Gobernu ekonomikoan, meatze-ekoizpenaren gainbeheraren arazoari aurre egin behar izan zion. 1687ko lurrikarak kaltetutako Huancavelicako zilarbizi meategiei dagokienez, karga mitaioen gainean jaistea agindu zuen, eta haien soldata lanaldi bakoitzeko zazpi errealera igotzeko agindu zuen. Ondoren, Potosiko zilar meatzeetara eraman zituen erreforma berberak, ordurarte indiar bakoitzari lau erreal ordaintzen zizkioten meatzarien protestekin. Neurri hori gorabehera, Potosiako hiribilduak jendez husten jarraitu zuen, eta zilarraren ekoizpenak gainbehera jarraitu zuen. Erregeordetzaren merkataritza oparotasun fase batean sartu zen, Guayaquil, Panama, Arica eta Valparaisoko ibilbidea egiten zuten itsasontzien trafikoak bultzatu zuena, eta horrek bultzatu zuen Koroa Indietako flotak eta galeoiak finantzatzera, sektore horri zerga berriak ezarriz. Limako Kontsulatuko Auzitegiak, merkatari handien ordezkari gisa, bere protesta Sevillako Kontratazio Etxera igo zuen neurri horren aurrean, baina geldiaraztea lortu zuen soilik 1690 eta 1695ean 30 milioi pesoko bi dohaintza igorri ondoren. 1701eko abuztuaren 21ean, Portugal Espainiarekin etsaitu zen, Frantziako *Compañía Real de Guinea* korporazioarekin egindako kontratuaren ondorioz; izan ere, azken horrek esklabo-trafikoaren esklusibotasuna ematen zion bere lurraldeei. Aliantza honek Peruko kostaldeengatik frantziar kontrabandoa handitzen lagundu zuen, non Rigodier kapitainaren "*Aurora*" itsasontzia espezializatu zen.

Defentsaren eremuan, 1696an erregeordeak jakin zuen, kortsario frantziar batek Cartagena de Indias arpilatu bazuen ere, Juan Díaz Pimienta jeneralaren agindupeko tropa espainiarrek Karibeko portu hori berriz konkistatzea lortu zutela. 1700. urtean, erregeordea Darién aldera itsas espedizio bat antolatzeko prest agertu zen, Kaledonia okupatu zuen korsari eskoziarrari aurre egiteko asmoz, baina espedizio hori bertan behera utzi zuten Diaz Pimientak etsai horien kanporatzea jakinarazi zionean.

Monclovako kondearen lehen ekintzetako bat 1687ko lurrikarak hondatutako Lima berreraikitzen hastea izan zen. Bere kudeaketapean, Erregeordearen jauregia, Katedrala, Errege Auzitegia eta Kabildoa berreraiki ziren, eta, era berean, 1693an, Arma Plazaren birmoldaketa amaitu zen laurogeita hiru atarirekin. 1696an El Callao portuko kai berria eraikitzen amaitu zen, San Lorenzo uhartetik ateratako harriz egina.

Errege Patronatuari dagokionez, Monclovaren gobernupean, Huamangako Karmengo monasterioa sortu zen 1690ean, Cuzkoko Nazarenetako beaterioak 1695ean eta Limako Copacabanako Andre Mariaren indiar nobleak 1698an eta Limako Jesus Maria eta Joseren monasterioa 1699an. Inkisizioak bi fede auto egin zituen: lehena 1693ko martxoaren 16an, hamalau pertsona espetxeratu zituzten, eta bigarrena 1694ko abenduaren 20an, sei zigorturekin. Horien artean, Angela Carranza jatorri tukumaniarreko agustindar dohatsua nabarmendu zen, argiztatu gisa jarduteagatik.

Irakaskuntzaren arloan, San Markosko Unibertsitatean Metodo Galenoa, Prima eta Dogmen Bezperak eta Eskotoren Prima katedrak sortu ziren. Cuzcon San Buenaventura ikastetxea sortu zen 1691n eta San Antonio Abad ikastetxea Unibertsitate bihurtu zuen Errge Zedulak 1692ko ekainaren 1ean.

Hondamendi natural garrantzitsuenen artean, 1698ko Quitoko lurrikara, Latacunga, Ambato eta Riobamba probintziei ere eragin ziena, hiru mila hildakorekin, eta 1694an Quito eta Potosi indiarrei eragin zien baztanga izurritea izan ziren. Monclovako kondearen agindupean, Austriako Etxea iraungi zen Espainiako gobernuan, eta borboiak etorri ziren.

Gobernuan hamasei urte betetzean, erregeordea Liman hil zen gaixotasun ezezagun batek jota 1705eko irailaren 22an. Haren gorpuzkiak Limako katedralean lurperatu zituzten; bitarteko agintea Juan de Peñalosa dekanoak hartu zuen bere gain, erregeorde berria iritsi arte.

## Literatura-erreferentziak 
Ricardo Palmaren *Un litigio original* (1893) elezaharrean aipatzen da: "Salomoni ere, mutil baten bi xerra egiten imajinatu zuenari, ez zitzaion bururatuko Melchor Portocarrero Lazo de la Vega jaun bikaintasun gorenari, Monclovako kondeari, zer bururatuko zitzaion. -Ez dut uste aski ikasia dudanik armarriaren zientzian, zuek dakizuen bezala, zientzia heroikoa, zientzien zientzia dena, eta ez dut uste Peruko erresuma hauetan boto fakultatiborik dagoenik. Puntu korapilatsua da, eta hargintzako harri bat urre bihurtzeko trebezia handiagoz susmatzen dut auzi honetan epai egokia emateko baino. Hemen ez dago besterik, bere maiestateari gertatu baino. Bitartean, itzul bitez zaldiak zalditegira, eta gera bitez kotxeak dauden lekuan eta posizioz aldatu gabe, harik eta Espainiatik arazoa konpondu arte.

Monclovako kondea talentu handiko gizona zen, eta banitatea gordetzen den giza arimaren zirrikitu hori ezagutzen zuen ".

## Kanpo estekak