Katerina Harvati

eskuinera|thumb|260px|Apidima 1, berreraikitako aurpegia. Grezia, Afrikatik kanpo aurkitutako Homo sapiens zaharrena, 210.000 urte
**Katerina Harvati** (grezieraz, Κοω ρίνá Χρβάτ ω; Atenas, Grezia, 1970) paleoantropologoa da, eta gizakiaren bilakaera modernoan espezializatuta dago, batez ere, hiru dimentsioko (3D) antropologia geometriko morfometriko eta birtualeko metodoak paleoantropologian aplikatzean. 2009tik, Alemaniako Tubingako Unibertsitateko Paleoantropologiako irakasle titularra eta zuzendaria da.

## Bizitza 
Harvati Columbiako Unibertsitatean (New York) graduatu zen, eta 1994an Antropologiako lizentziatura lortu zuen. Lau urte geroago, New York Hiriko Unibertsitateko Hunter Collegen Antropologiako graduondokoa lortu zuen. CUNYn doktoratu ondoren, 2001ean, irakasle laguntzaile aritu zen New Yorkeko Unibertsitatean. 2004tik 2009ra, ikertzaile nagusia izan zen AlemaniakoLeipzigeko Max Planck Antropologia Ebolutiboko Institutuan.

2005ean, alboko irakasle elkartua bihurtu zen New Yorkeko Unibertsitateko Graduatuen Eskolan, eta 2009an Alemaniako Túbingenko Unibertsitateko irakasle titular eta Paleoantropologiako zuzendari izendatu zuten. 2010ean, Zientziaren Aurrerapenerako Elkarte Estatubatuarreko kide hautatu zuten Paleoantropologiari egindako ekarpenengatik. Harvati Elias Papatheodorou bioteknologiako enpresaburu greziarrarekin ezkonduta dago. Bi seme-alaba dituzte.

## Lan ibilbidea 
Harvatiren ikerketak primateen eta gizakien eboluzioaren eta eboluzioaren teoria aztertzen du, Pleistozenoko gizakien paleobiologian eta giza jatorri modernoak batez ere. Landa-lanak egin ditu Europako eta Afrikako hainbat lekutan, eta aldagarritasun morfologikoak populazioaren historiarekin eta ingurumenarekin duen harremana ulertzen lagundu du.

Giza jatorri modernoen eta neandertalen portaeraren ulermenean egin diren azken aurrerapenen buru izan da Harvati. Greziaren hegoaldean dagoen Apidima haitzuloko giza hondakin fosilei buruzko azken lanak, 150.000 urte baino gehiago atzeratu zuen Homo sapiensaren Europako iritsiera, eta giza sakabanatze goiztiarragoa eta uste baino askoz zabalagoa izan zela erakutsi zuen (Harvati et al. Nature, 2019). Lan hori  *The Guardian*, *Discover Magazine eta Live Science-k* urteko aurkikuntza garrantzitsuenetakotzat jo zuen, baita Gizmodo-k hamarkadako aurkikuntza arkeologiko garrantzitsuenetarikotzat ere. Haren lanek gizaki modernoekin (Beier et al.2018) lotutako indarkeria eta lesio traumatikoen areagotzeari buruzko uste sendoak deuseztatu zituen, eta zera frogatu zuen, aurreko sinesmenen kontra, neanderthalek manipulazio-jarduera zehatzak egin zituztela aldizka (Karakostis et al.2018).

Beste ekarpen batzuen artean, (Harvati et al. 2004 PNAS) Neanderthal espeziearen gizaki moderno goiztiar baten identifikazioa Hegoaldeko Afrikan (Grine et al. 2007 Science; TIME aldizkariak urteko hamar aurkikuntza nagusietakoen artean sailkatu zuen argitalpena); eta gizaki modernoek uste baino askoz lehenago eboluzionatu zutela erakusten du, duela 300.000 urte inguru Marokon (Hublin et al.2017, Nature). Azkenik, Harvatiren lana izan da ikerketa paleolitiko eta paleoantropologikoaren buru Europako hego-ekialdean (Harvati eta Rosdic kandic 2016, Tourloukis eta Harvati 2018). Europako Ikerketa Kontseiluaren bi diru-laguntza gutxienez jaso ditu, ERCren hasierako diru-laguntza bat 2011n eta ERC sendotzeko diru-laguntza bat 2016. urtean. Gainera, 2015etik giza iraganeko hizkuntza-, kultura- eta biologia-ibilbideei buruzko Ikasketa Aurreratuen Zentroa zuzentzen du.

## Argitalpenak 
* Harvati K., Röding C., Bosman A., Karakostis F.A., Grün R., Stringer C., Karkanas P., Thompson N.C., Koutoulidis V., Moulopoulos L.A., Gorgoulis V.G., Kouloukoussa M. 2019. Apidima Cave fossils provide earliest evidence of Homo sapiens in Eurasia. Nature 571, 500-504
* Lacruz R.S., Stringer C.B., Kimbel W.H., Wood B., Harvati K., O’Higgins P., Bromage T.G., Arsuaga J.-L. 2019. The evolutionary history of the human face. Nature Ecology & Evolution 3, 726-736  
* Beier J., Anthes N., Wahl J., Harvati K. 2018. Similar cranial trauma prevalence among Neanderthals and Upper Paleolithic humans. Nature 563, 686-69.
* Karakostis F.A., Hotz G., Tourloukis V., Harvati K. 2018. Evidence for precision grasping in Neandertal daily activities. Science Advances 4, eaat2369.
* Tourloukis V., Harvati K. 2018. The Palaeolithic record of Greece: a synthesis of the evidence and a research agenda for the future. Quaternary International, SI Filling the Geographic Gaps in the Human Evolutionary Story, 466, 48-65.
* Benazzi S., Douka K., Fornai C., Bauer C. C., Kullmer O., Svoboda J., Pap I., Mallegni F., Bayle P., Coquerelle M., Condemi S., Ronchitelli A., Harvati K., Weber G. W. 2011. Early dispersal of modern humans in Europe and implications for Neanderthal behavior. Nature 479, 525-528.
* Hublin J.J., Ben-Ncer A., Bailey S., Freideline S., Neubauer S., Skinner M.M., Bergmann I., Le Cabec A., Benazzi S., Harvati K., Gunz P. 2017. New fossils from Jebel Irhoud (Morocco) and the Pan-African origin of Homo sapiens. Nature 546, 289-292.
* Reyes-Centeno H., Harvati K., Jäger G. 2016. Tracking modern human population history from linguistic and cranial phenotype. Scientific Reports. DOI: 10.1038/srep36645.
* Harvati K, Roksandic, M. (Eds.) 2016. Paleoanthropology of the Balkans and Anatolia: Human Evolution and its Context. Vertebrate Paleobiology and Paleoanthropology Series, Springer: Dordrecht.
* Harvati K.  2015. Neanderthals and their contemporaries. In: W. Henke and I. Tattersall (eds.) Handbook of Paleoanthropology, 2. edizioa. Springer, pp.&nbsp;2243-2279.
* Reyes-Centeno H., Ghirotto S., Détroit F., Grimaud-Hervé D., Barbujani G, Harvati K. 2014. Genomic and Cranial Phenotype Data Support Multiple Modern Human Dispersals from Africa and a Southern Route into Asia. PNAS 111, 7248-7253.
* Harvati, K and Harrison, T. 2006. Neanderthals Revisited: New Approaches and Perspectives. Springer: Dordrecht. .
* Harvati K., Frost S.R. and McNulty K.P. 2004.  Neanderthal taxonomy reconsidered: Implications of 3D primate models of intra- and inter-specific differences. PNAS 101, 1147-1152.

## Sariak 
* 2016: ERC Consolidator Grant
* 2014: Baden-Württembergen ikerketa-saria oinarrizko ikerketarako
* 2011: ERC Starting Grant
* 2009: Hellenes saria atzerrian - 2009ko emakumea, Europa.
* 2000: New York Hiriko Unibertsitateko Urteko Hitzaldi beka.
* 1998: Historia Naturaleko Museo Amerikarraren beka (Antropologia eta Paleontologia).
* 1997: Alexander S. Onassis Public Benefit Foundation Doktoretza Fellowship

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*