open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Claudio Echeverri

**Claudio Jeremías Echeverri** (2006ko urtarrilaren 2a) Argentinako futbolari profesionala da, eta Lehen Mailako River Plate taldean erasoko erdilari edo ezker hegaleko jokalari gisa jokatzen du, Premier Leagueko Manchester Cityk lagatuta. Munduko jokalari gazte onenetakotzat hartua  . Bere abiadura, ikuspegia, posizioa, sormena eta dribbling estilo "deabruagatik" ezaguna da, eta bere herrialdean "El Diablito" edo "El Diablo" ezizenak Deabru txikia edo Deabrua esan nahi du.           

## Klub ibilbidea 
### River Plate 
Resistencian jaioa, Chaco probintzian, Echeverrik Deportivo Luján-en hasi zuen bere ibilbidea, 2016 amaieran River Platerekin probatu baino lehen, eta hurrengo urtean ofizialki fitxatu zuen.  Futbol munduan nazioarteko arreta jaso zuen lehen aldiz, Veneziako (Italia) River-en haurrentzako txapelketan egindako emanaldiengatik. Bere taldea txapelketan hirugarren postua lortu arren, sei partidetan bederatzi gol sartu zituen, "Egia esanez, ez gaudela pozik [hirugarren amaituz], txapeldun izan nahi genuen". 

2022ko urrian, bere debutean gola sartu zuen Riverren erreserba taldearekin Patronatoren aurka.  Urte bereko abenduan sinatu zuen bere lehen kontratua profesionala Riverrekin.  2023ko urriaren 11n, *The Guardian* egunkari ingelesak 2006an jaiotako jokalari onenetako bat izendatu zuen mundu osoan. 

2023ko abenduaren 22an, partida osteko elkarrizketa batean, River Plate-rekin Campeones Trofeoa konkistatu ostean, Echeverrik iragarri zuen ez zuela berrituko klubarekin zuen kontratua, 2024ko abenduaren 31n amaitzen dena 

### Manchester City 
2024ko urtarrilaren 25ean, Echeverrik Manchester City Premier Leagueko klubarekin bat egitea adostu zuen lau urte eta erdiko kontratu batekin, eta 2025eko urtarrilera arte River Platen maileguan geratu zen 

## Nazioarteko ibilbidea 
Echeverrik Argentina ordezkatu du 17 eta 23 urtez azpiko mailetan.  2023ko azaroaren 24an, 17 urtez azpiko FIFAren Munduko Koparen final-laurdenetan, hat-trick bat lortu zuen Brasil arerioari 3-0 irabazita. 

## Jokatzeko estiloa 
Echeverriri **El Diablito** (gaztelaniaz: deabru txikia) goitizena jarri diote Marco Etcheverry Boliviako nazioarteko futbolari ohiari El Diablo ezizena eman ziotenek, biek "deabruzko" driblina, banan-bananako egoeretan erritmoa eta jaurtiketa indartsua partekatzen baitituzte, baita antzeko abizena ere. Lionel Messi eta Juan Fernando Quintero Riverreko jokalari ohia idolotzat dituen bi jokalari gisa zerrendatu ditu. 2006an Lionel Messik FIFA Munduko Kopan lehen urratsak eman baino hilabete batzuk lehenago jaio zen, Claudio Echeverri aurrelariari begira hazi zen. Ondorioz, Inter Miamiko izarra idoloratzen du eta bere jokoa Messirenaren arabera moldatzen saiatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ieltxu Garcia

**Ieltxu García Terreros** (Sodupe, Bizkaia, 2004ko martxoaren 16a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da. Athleticen harrobian hezi zen 2015etik. Baskonian denboraldi bat jokatu eta gero, Portugaleten eta Leioan jokatu zuen lagatu gisa. Azken hauekin denborladi bikaina burutu zuen Hirugarren Federazioan. Hala ere, denboraldi bukaeran talde zirugorriak ez zuen bere kontratua berritu. 2025eko ustailean Sestao Riverrek fitxatu zuen Bigarren Federazioan jokatzeko.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Edmond Van Moer

**Edmond Van Moer** (1875eko uztailaren 21a) arkularia zen. Belgika ordezkatu zuen 1920ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Paul Vermeiren

**Paul Vermeiren** (Herentals, 1963ko abuztuaren 27a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Russula paludosa

***Russula paludosa*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarria da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 8 eta 20 cm bitarteko diametrokoa. Haragitsua, nahiko irekia, batzuetan titi nabarmen samarrarekin, batez ere ale gazteetan, baita erdian hondoratuta ere. Gorri-odol kolore eder batekoa, erdian ilunagoa, batzuetan gorri-gerezi kolorekoa, krema koloreko edo krema-okre antzeko koloreko orban handiekin. Azala bereizgarria, likatsua, distiratsua, batzuetan zimurrekin. Ertz kamutsa, leuna, ale helduetan zertxobait ildaskatua.

**Orriak:** Hasieran nahikoa estu, eta gero zabalago, biribildu-itsatsiak, orritxo ugarirekin eta adarkatze batzuekin. Krema edo krema argi kolorekoak, ertz osokoak.

**Hanka:** 5,5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 3,7 cm bitarteko lodierakoa. Haragitsua, betea, solidoa, zilindrikoa, eta pixka bat mehetua goiko aldean, batzuetan borra formakoa, baina baita sabelduna ere. Azala zimurtsua eta, azkenik pruinaduna. Zuria edo zatietan arrosaz edo gorri-arrosaz koloreztatua.

**Haragia:** Zuria, grisez koloreztatzeko joerarekin, lodia eta solidoa. Usain arina du eta zapore gozoa.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok. *Paludosa* epitetoa ere latinetik dator, zingiratsu, esan nahi duen "paludosus" hitzetik. Leku hezeetan hazten delako.

## Jangarritasuna 
Jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula turci* eta *Russula violeipes* jangarriekin nahas daiteke; okerragoa da pozoitsua den *Russula emetica* delakoarekin nahastea.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Koniferoen basoetan, ia beti ahabiari lotua.

### Banaketa eremua 
Kanada, Alaska, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Islandia, Europa, Errusia, Kaukasia, Mongolia, Txina, Himalaiako eremua, Taiwan, Boli Kosta.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gianni Vernetti

**Gianni Vernetti** (Turin, 1960ko azaroaren 27a) italiar politikaria eta kazetaria da, Alderdi Demokratikoaren kidea. Laura de Donato kazetariarekin ezkonduta dago, eta harekin lau seme-alaba ditu.

1993 eta 1999 artean Turingo Udaleko alkateordea izan zen.

2001 eta 2008 Diputatuen Ganberarako hautatua izan zen Ulivoko eta Alderdi Demokratikoko zerrendetan.

2006 Italiako Errepublikako Senaturako hautatua izan zen eta bigarren gobernuko Romano Prodi Kanpo Arazoetarako Ministroorde bihurtu zen.

2020 maiatzetik La Repubblica-ko editorialista da non editorial ugari idazten dituen, mundu mailako krisi nagusiak kontatzen dituzten erreportajeak, demokrazien eta erregimen autoritarioen arteko konfrontazio gero eta handiagoa, Errusiako, Irango eta Txinako erregimenen Mendebaldeari erronkak.

## Liburuak 
* *Dissidenti. Da Aleksei Navalny a Nadia Murad, da Azar Nafisi al Dalai Lama: incontri con donne e uomini che lottano contro i regimi*. Rizzoli, Milano, 2022. 
* *Il nuovo Grande Gioco. Dal Giappone all’Ucraina: viaggio lungo la frontiera fra libertà e autoritarismo*. Solferino Libri, Milano, 2025. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Russula pelargonia

***Russula pelargonia*** *Russulaceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 9 cm bitarteko diametrokoa, mamitsua, baina hauskorra, hasieran ganbila, gero laua eta zertxobait deprimitua, nahiko irregularra. Ertz biribildua eta erregularra, ale zaharretan ia ildaskatu gabea. Kapelaren erradioaren erdiraino bereiz daitekeen azala, leuna eta distiratsua, zerbait likatsua eguraldi euritsuan, eguraldi lehorrarekin matea bihurtzen da eta pitzatu egiten da. Kolorea oso aldakorra da: more tonuekin, purpura-morea, gris-morexka, arre-morexka, malba morexka, arre-morexka edo arre-lila antzeko kolorekoa, koloregabeko eremu handiekin eta erdian oliba antzeko kolorearekin.

**Orriak:** Libreetatik itsatsira, nahiko estu, sabeldunak, elkarren arteko zain garbiekin eta pixka bat urkilatuak, zuriak edo zuri-grisaxkak, arrez zikindu daitezke.

**Hanka:** 3 et 8 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 3 cm bitarteko lodierakoa, klabiformea eta mozkotea, oinarrirantz kurbatua, betea, baina laster leizetsua, zuria, iluntzeko joerarekin, eta batzuetan orban horixkekin.

**Haragia:** Lodia eta gogorra hasieran, gero hauskorra, zuria. Fruta usain garbiarekin eta geranio ñabardurarekin, lehortzean areagotu egiten da eta zapore garratz samarrarekin. Erreaktiboak; guayako: positiboa eta ertaina (G++); sulfato ferroso: izokin kolore indartsua.

**Etimologia:** Latinetik dator *Russula* hitza, russus-etik, gorriaren txikigarritik: apur bat gorrixka, kolore gorria dutelako *Russula* generoko espezie askok.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Russula clariana* eta *Russula violacea* delakoekin nahas daiteke, habitat eta usain bera baitute.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Batez ere *Quercus* zuhaitzen azpian, baina baita makalen azpian ere.

### Banaketa eremua 
Europa, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tiberio (Zesar)

**Tiberio** (; Konstantinopla, ? – ?) Bizantziar Inperioko enperadorekide izan zen 659tik 681era.

Konstante II.a eta Faustaren semea izan zen. Aitak 659an izendatu zuen enperadorekide, bere anaia Herakliorekin batera, gutxi Italiara joateko. 663an, Konstantek bere semei Sizilian berarekin biltzeko eskatu zien, Sirakusako Inperioko hiriburua ezartzeko, baina Konstantinoplako matxinada batek, bere plana zapuztu zuen.

668an Konstante hil zen eta Konstantino IV.a seme zaharra enperadore nagusi bihurtu zen. Hamahiru urtez gobernatu zuen Heraklio eta Tiberio anaiekin batera. Bi anaia kargutik kentzeko saiakerak matxinada militarra eragin zuen. Matxinada geldiarazi ondoren, Konstantek anaien mutilazioa agindu zuen. Sudurretik heldu zieten, eta harrezkero ez zuten haien berririk izan.

## Genealogia
Maria Eugenia Rito

**María Eugenia Rita**, artistikoki ezagunagoa **María Eugenia Ritó** izenaz (San Juan, Argentina, 1975eko ekainaren 3a) argentinar aktorea, vedettea, dantzaria eta modeloa da.

## Lan ibilbidea 
María Eugeniak 1995ean ekin zion bere ibilbideari, *Petardos* eta *Polémica en el Bar-en*, Gerardo Sofovich-ekin; geroago, hegazkin-laguntzailea izan zen *Amor Latino* telenobelan. Eszenatokian, denboraldi arrakastatsuetan parte hartu du Antonio Gasalla, Nito Artaza, Zulma Faiad, El Negro Alvarez eta Tristanekin. Antzerkian parte hartu du Gerardo Sofovichen *Soltero y con Dos Viudas* (Iliana Calabro eta Ana Acostarekin batera eta *Petardos del Humor* antzezlana Buenos Airesko Villa Carlos Pazen eta Avenida Corrientesen. 

2006an, *Bailando por un sueño* dantza saioaren bigarren denboraldian finalerdietara iritsi zen, eta hurrengo edizioan, 2007an, Juana Repettoren ordez hartu zuen parte. 2008an, *El Show de las Divorciadas* komedia musikaleko protagonista izan zen, eta 2008-2009ko udan, *Vedettísima* lanean lehen vedetta izan zen Silvina Lunarekin batera, Carmen Barbieri buru zuela. 2009. urtearen hasieran, Playboy aldizkariaren azalean agertu zen eta *El Musical de tus Sueños* delakoan parte hartu zuen, eta 2011n berriz dantzan jardun zuen *Bailando 2011* izeneko saioan.

## Bizitza pertsonala 
2006ko irailaren 29an, Marcelo Salinasekin ezkondu zen.

## Filmografia 
### Telebista 
### Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guangxiko Tourra

**Guangxiko Tourra** (ofizialki  eta txinera sinplifikatuz 环广西),  etapakako txirrindularitza lasterketa da, urtero urrian Txinako Herri Errepublikako Guangxi eskualdean jokatzen dena. 2017an sortua, UCI WorldTourreko 2.UWT mailan dago (txirrindularitza profesionaleko mailarik gorena).

Proba hau sei etapaz osatzen ohi da eta metropoli- zein landa-eremuak zeharkatzen ditu, Guilin hirira iritsi arte. Guilin Txinako hegoaldeko gune turistiko garrantzitsua da.

## Palmaresa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* Guangxiko Tourra *Procyclingstats*
* Guangxiko Tourra *Esciclismo.com*
Deborah Charlesworth

**Deborah Charlesworth** FRS FRSE (ezkongabean, **Maltby**, 1943ko martxoaren 13a) biologo ebolutibo britainiarra da, genetikakoa eta eboluziokoa, batez ere birkonbinazio genetikoan aditua. 

## Biografia 
Charlesworth genetikan doktoratu zen Cambridgeko Unibertsitatean 1968an, eta doktoretza ondoko lan bat egin zuen Cambridgen, Chicagoko Unibertsitatean eta Liverpoolgo Unibertsitatean. Chicagoko Unibertsitatean irakasle izan zen 1988-1997an, Edinburgoko Unibertsitatean irakasle-ikerketarako beka bat jaso zuen arte. 

Charlesworth landareen autobateraezintasun genetikoaren bilakaeran espezializatu zen, landareei endogamia saihesten laguntzen dieten ezaugarrietan eragiten duen hautaketan. Bere ikerketan endogamiaren arriskua saihesteko zenbat hermafrodita espeziek baztertzen duten beren polena aztertu zuen, eta eremu horretan lider gisa aitortzen da. 1967tik dago ezkonduta Brian Charlesworth biologo ebolutibo britainiarrarekin.

## Hautatutako obrak 
* Charlesworth, D,Wright, SI. (2001) *Breeding systems and genome evolution*. Current Opinion in Genetics & Development 11, 685–690.
* Jesper S. Bechsgaard, Vincent Castric, Deborah Charlesworth, Xavier Vekemans, Mikkel H. Schierup. 2006. *The transition to self-compatibility in Arabidopsis thaliana and evolution within S-haplotypes over 10 million years*. Molecular Biology and Evolution 23: 1741–1750.
* Asher D. Cutter, Scott E. Baird and Deborah Charlesworth. 2006. *Patterns of nucleotide polymorphism and the decay of linkage disequilibrium in wild populations of Caenorhabditis remanei*. Genetics 174: 901–913.
* Bergero, R., A. Forrest, E. Kamau, and D. Charlesworth. 2007. *Evolutionary strata on the X chromosomes of the dioecious plant Silene latifolia: evidence from new sex-linked genes*. Genetics 175:1945-1954.
* D. Charlesworth 2006. *Balancing selection and its effects on sequences in nearby genome regions*. PLoS Genetics 2: e64 DOI: 10.1371/journal.pgen.0020064.
* S. Qiu, R. Bergero, A. Forrest, V. Kaiser, D. Charlesworth 2010. *Nucleotide diversity in Silene latifolia autosomal and sex-linked genes*. Proceedings of the Royal Soc. 277: 3283-3290 (doi:10.1098/rspb.2010.0606).
* Bergero, R., and D. Charlesworth, 2011. *Preservation of the Y transcriptome in a 10MY old plant sex chromosome system*. Current Biology 21: 1470–1474.
* Jordan, C., and D. Charlesworth, 2012. *The potential for sexually antagonistic polymorphism in different genome regions*. Evolution 66: 505–516. DOI: 10.1111/j.1558-5646.2011.01448.x

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2001: Edinburgoko Royal Societyko kidea.
* 2005: Royal Societyko kidea (FRS).
* 2011: *Molekular Ecology* Prize.
* 2019: *Genetics Society Medal* jaso zuen 2019an.
* 2020: Eboluzioaren Ikerkuntzarako Elkarteak *Bizitzako Lorpen Saria* eman zion.
* 2022an, Zientzia Akademia Nazionaleko kide izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Introduction to Plant Population Biology* (Jonathan W Silvertownekin).
* *Evolution: A Very Short Introduction* (Brian Charlesworthekin).

## Kanpo estekak
Federico Higuaín

**Federico Fernando Higuaín** (1984ko urriaren 25a) futbolari profesional ohia da, aurrelari eta erasoko erdilari gisa jokatu zuena. Gaur egun, Inter Miami II MLS Next Pro klubeko entrenatzailea da.

157 partida jokatu zituen, eta 35 gol lortu zituen Argentinako Lehen Dibisioan, River Plate, Nueva Chicago, Independiente, Godoy Cruz eta Colón taldeetan, 2003 eta 2012 bitartean. Egonaldi laburrak ere izan zituen Turkiako Beşiktaş JK-rekin eta Mexikoko Club Américarekin 2007-08an.

2012an, Columbus Crew-ekin sinatu zuen 650.000 USDko klubeko errekor baten truke, eta MLS Urteko Etorri Berriaren Saria irabazi zuen bere lehen denboraldian. Ia 200 agerraldi egin zituen eta 50 gol baino gehiago sartu zituen klubarentzat, 2015ean Ekialdeko Konferentziaren titulua lortzen lagunduz.

## Biografia 
Higuaín Buenos Airesen jaio zen, Argentinan, Jorge Higuaín futbolari argentinar ohiaren semean. Higuaínek hiru anaia ditu, tartean Gonzalo, futbolari ohia dena. Euskal jatorrikoa da, aitaren aldetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enrique Aldana

**Enrique Aldana Olabarri** (Begoñako Errepublika, Bilbo, 1829ko uztailaren 15a - Habana, Kuba, 1856ko uztailaren 17a) euskal biolin-jotzailea izan zen. Arrakasta lortu zuen Bilbon eta Habanan, baina **Aldana** oso gazte zendu zen musikako promesa izan zen.

1854an ezkondu zen Deustuko Fatima Olabarria Lozano piano-jotzailearekin. Hurrengo urtean Ameriketara joan ziren, eta Habanan finkatu ziren. Arrakasta lortu zuten baina hurrengo urtean hil egin zen sukar horiak jota.

## Biografia 
[thumb|[Biolin|Biolina]]
Jaio eta hilabetera hil zitzaion aita, Martin Aldana Urrutikoetxea. Ama Paskuala Olabarri Bengoetxea zen ama eta urtebete lehenago ezkonduak ziren, 1828an.

Familia aberats batekoa zen; aita hil zenean, aititak zaindu zuen, Bilboko burgesia aberatseko merkataria- Aititak Enrique merkataritzan aritzeko hezi zuen; baina Enriquek biolina jotzen gero eta gehiago jardun zuen. 1846an Bilbon jendaurrean joz, I. Lombardiren hirugarren ekitaldiko biolin-soloa interpretatuz lortu zuen arrakasta zela-eta, azkenean familiak Parisera musika ikastera bidaltzea erabaki zuen, 1847an Delfín Alardekin biolina ikastera. Bere belaunaldiko beste euskaldun bat bihurtu zen, hiri honetan bere prestakuntza bilatzen duena, Arriaga, Juan María Gelbentzu (1819-1886), Erreparaz eta beste batzuekin batera. Handik gutxira, Bilbora itzuli zen familia kontuengatik, eta ikasketak eten zituen. Garai hartan hainbat kontzertu eman zituen.
Fitxategi:Juan de Arriaga.jpg|Juan C. Arriaga
Fitxategi:Juan María Guelbenzu.jpg|Juan María Gelbentzu
Ikasketak bikain amaitu zituen eta Enrique Aldana Madrileko Errege-Kapera maisu-plaza eskuratzen saiatu zen. Gortearen azpi-jokoaren ondorioz ezin izan zuen lortu eta denboraldi batez lehen *Sociedad Filarmónica* Elkarteak antolatzen zituen kontzertuetan jotzea eta txalotua izatearekin konformatu behar izan zuen. Elkarte hori 1852an sortu zen "La Pastelería" () taldeko kideen ekimenez. Talde artistiko eta sortzaile horretan, izan ere, Bilboko goi-mailoko gizarteko gazteak batzen ziren Café Suizo gozotegian, horien artean Aldana bera ere. Kontzertu horietan Aldanak biolin bikain bat erabiltzen zuen, Andreas Amati de Cremonak 1698an egina eta Juan Crisóstomo Arriagarena izan zena.
[thumb|[Habana (Kuba)]]
Geroago, bere aitita (harekin bizi zen) etxeko zerbitzari gazte batekin ezkondu zenean eta laster Enrique bera Fátima Olabarria Lozano piano-jotzaile gaztearekin (Deustukoa) familiaren baimenik gabe ezkondu zenean, familia arteko harremanak hoztu egin ziren. 1854an ezkondu ondoren, gazte biak fortuna bila joan ziren Ameriketara eta 1855an Habanan finkatu ziren. Bertan, irlako goi-mailako gizarteak harrera ezin hobea eman zien eta bertako umeak musikaren munduan sartzeko eskatu zieten. Zoriontasunak, hala ere, ez zuen asko iraungo. 1856ko uztailaren 17an, 27 urte zituela, Enrigue Aldana hil egin baitzen, sukar horiak jota. Gainera, hilabete gutxi batzuk lehenago alabatxoa ere galdu zuen bikoteak.

Gizon lasaia eta atsegina izan zen, dotorea eta fin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Errege-erreginen bainuetxea (Donostia)

**Errege-erreginen bainuetxe** edo *Kaseta*, Donostiako Kontxako pasealekuko eta hondartzako eraikin bat da, lehenagoko bainu-etxola edo kaxeta mugikorra ordezkatu zuena. Ramon Kortazar arkitekto donostiarrak diseinatu zuen eta 1912an ireki zen, ondoko ekialderaxeago dagoen Perla bainuetxea handia bezalaxe.

21. mendean eraikina Gipuzkoako Piraguismo Federazioaren egoitza da.

## Iruditegia 

Fitxategi:San Sebastián - La Perla 17.jpg|Pasealekuko aldea.
Fitxategi:Kontxa-Kaseta-117.jpg|Hondartzako aldea.
Fitxategi:Eguzki-etxea-caseta-real-9.jpg|20. mendeko lehen erdiko irudia.
Fitxategi:Eguzki-etxea-senta-klara.jpg|Kontxako barandak diseinu desberdina du eraikin honen zatian.
Fitxategi:Caseta-real-25.jpg|Eraikinak ordezkatu zuen errailen gaineko bainu-etxola mugikorra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
M. Emmet Walsh

**Michael Emmet Walsh** (Ogdensburg, New York, 1935eko martxoaren 22a – St. Albans, Vermont, 2024ko martxoaren 19a) estatubatuar aktorea izan zen. 200 bat film eta telesailetan agertu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak
Miri Pérez-Cabrero

**Miriam Pérez-Cabrero** (Bartzelona, Katalunia, 1993ko abenduaren 15a) bartzelonar aktorea, modeloa eta sukaldaria da. Ezaguna egin zen *MasterChef*  (2017) sukaldaritza-lehiaketan parte hartzean eta Netflixen *Alguien tiene que morir* (2020) zein *Fuimos canciones* (2021) jatorrizko ekoizpenetan egindako interpretazioengatik.

## Biografia 
1993ko abenduaren 15ean jaio zen Bartzelonan (Espainia). Enpresen Administrazioan eta Zuzendaritzan gradu bat ikasten ari zen, 2017an *MasterChef* España sukaldaritza-showaren castingera aurkeztu zenean.

## Ibilbide profesionala 
*MasterChef* España 5 kehiaketako casting guztiak gainditu ondoren, hautatua izan zen, eta, amaieran, bosgarren postua lortu zuen lehiaketan. Urtebete geroago, Matriculats telebista-programan lankide gisa fitxatua izan zen. Gainera, Planeta argitaletxeak «Miriren errezetak» liburua argitaratu zuen, bere laurogeita hamar plater onenak bildu zituena.

2020an, *Uno Models* agentziarekin bat egin zuen argazkigintzako lehen modelo-lanak egiteko; hala, Carola Monje moda-enpresaren kanpainan agertu zen, eta Reserva Wild Forest delakoaren irudia izan zen. Gainera, Madrileko Zinemako Zentralean trebatu zen interpretazio-karrera hasteko.

Mirik bigarren mailako pertsonaia batekin egin zuen debuta aktore gisa Netflixen *Alguien tiene que morir* (2020) telesail orijinalean. Hor Cristina pertsonaia interpretatu zuen, Ester Expósito aktorearen pertsonaiaren lagunetako bat. Gainera, Netflix-en jatorrizko *Fuimos canciones* telesailerako fitxatua izan zen bigarren mailako pertsonaia bat egiteko, 2021eko irailean plataforman estreinatua.

2022an, Netflixen *Sagrada Familia* telesailean parte hartu zuen, eta 2024an La 1 kateko *La Moderna* telesailaren lau ataletan agertu zen.

2024an, Telecinco kateko *Supervivientes* telerrealitiaren 23. edizioan parte hartu zuen. Hondurasen, besteak beste, Arancha del Sol, Arkano, Rocio Madrid, Pedro García Aguado edo Blanca Manchon atleta olinpikoarekin lehiatu zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista serieak 
### Telebista 
## Argitaratutako lanak 
* Pérez-Cabrero, Miriam (2019ko apirilaren 19a). *Las recetas de Miri*. Planeta argitaletxea.  332 or. ISBN 9788408208778. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aintzira Mikatz Handia

**Aintzira Mikatz Handia** () Egiptoko ur gaziko lakua da, Suezko ubidearen iparraldeko eta hegoaldeko aldeen artean kokatua. **Aintzira Mikatz Txikiaren** jarraian dago (*al-Buhayrah al-Murra as-Sughra*). Bi lakuek batera 250 km-ko azalera hartzen dute. Iparraldetik ere komunikatzen da, Suezko ubidetik, Manzala lakuarekin eta Timah lakuarekin.

Aintziraren eta itsasoaren arteko komunikazioa zuzena da Suezko ubidearen bidez, tarteko esklusarik gabe; hala, lakuan lurruntzearen ondorioz galdutako uraren ordez itsasoko ura erabiltzen da etengabe. Lakuak mareek eragindako korronteen efektua arintzen laguntzen du, metagailu baten gisan.

Arrainek migratu dezakete, normalean iparralderantz, ubidetik eta lakuetatik, eta horri Lessepsen migrazioa deitzen zaio. Hala, Itsaso Gorriko espezie batzuek Mediterraneoaren ekialdea kolonizatu dute.

## Gertakari militarrak 
thumb|Roosevelt eta Abdul Aziz USS *Quincy* ontzian, Aintzira Mikatz Handian, 1945ean.
thumb|Aintzira Mikatz Handiaren airetiko ikuspegia. Ontzi batzuk daude, ainguratuta eta zirkulazioan, Suezko Ubidean zehar.
Bigarren Mundu Gerraren bigarren zatian, aliatuek aintzira erabili zuten errenditutako ontzi italiarrak gordetzeko, horien artean,  Vittorio Veneto eta Italia izenekoak.

1945eko otsailaren 14an, Estatu Batuetako presidenteak aintzira bisitatu zuen. Winston Churchill eta Iosif Stalinekin Kaltako Konferentzian egon  ondoren,  Frankin D. Roosevelt AEBetako presidenteak Saudi Arabiako Abdulaziz bin Saudekin egin zuen bilkura Aintzira Mikatz Handian USS *Quincy* izeneko gerra ontzian. Bileraren lekuko bakarra Estatu Batuetako presidentearen interpretea izan zen. 

Sei Eguneko Gerran, kanala itxita geratu zen eta lakuan 14 ontzi geratu ziren harrapatuta 1975 arte. Ontzi horiei Flota Horia deitu zitzaien, basamortuko harea metatzen zutelako estalkietan. Une hartan, tripulatzaileek zigilu batzuk zabaldu zituzten (posta-baliorik gabeko etiketa apaingarriak, batez ere), eta zigiluen bildumazaleek orain bilatzen dituzte.

## Ikus, gainera 
* Sei Eguneko gerra

## Erreferentziak
Virginia Giuffre

**Virginia Louise Giuffre**, ezkongabetan Roberts (Sacramento, Kalifornia, AEB, 1983ko abuztuaren 9a - Neergabby, Mendebaldeko Australia, 2025eko apirilaren 25a) Ameriketako Estatu Batuetan jaiotako ekintzaile estatubatuar-australiarra izan zen, sexu-salerosketaren biktimei laguntza eskaintzen diena. Jeffrey Epsteinen sexu-trafikoko eraztunaren ustezko biktima izan zen.

2025eko apirilean suzidiatu egin zen.

## Biografia 
Virginia Giuffre adin txikikoa zela erori zen Jeffrey Epsteinen sexu-abusuen sarean. Eta 17 urterekin, Epstein eta inguruak behartuta, Andres printzearekin sexua izatera behartu zuten.

Giuffrek kontatu zuen nola eraman zuten Londresera Estatu Batuetatik 17 urte zituenean. Epsteinekin jada harremanak ziruela, bere kontakizunaren arabera, Ingalaterrara itzulirik, Epsteinek eta bere bikotekideak, Ghislaine Maxwellek Londresko Tramp klubera eraman zuten Ingalaterrako Andresekin topo egiteko. "Autoan, Ghislainek esan zidan Andresekin Jeffreyrekin egin zuen gauza bera egin behar zuela, eta horrek gaixotu egin ninduen", esan zuen.

Giuffrek 2015. urtean *,* Estatu Batuetan egoitza duen irabazi asmorik gabeko erakundea bat sortu zuen *Biktimek isiltasuna arbuiatzen dute,* izenekoa. Epsteinek eta Ghislaine Maxwellek berarekin eta beste biktima batzuekin egindakoen berri zehatza eman zien erreportari estatubatuar eta britainiar askori.

Giuffrek ekintza penalak eta zibilak hasi zituen Epstein eta Maxwellen aurka.  Maxwellen aurkako demanda jarri zuen difamazioarengatik 2015. urtean, eta kasua Giuffreren alde ebatzi zen 2017an.  2019ko uztailaren 2an, Estatu Batuetako Bigarren Zirkuiturako Apelazioen Auzitegiak Giuffrek Maxwellen aurka lehenago egindako demanda zibileko dokumentuak ixteko agindu zuen. Giuffre eta Epstein-Maxwell bikote abusatzailearen arteko harremanari buruzko lehen dokumentu-sorta 2019ko abuztuaren 9an kaleratu zen publiko egin zen, Hurrengo egunean, 2019ko abuztuaren 10ean, Epstein hilda aurkitu zuten Manhattango espetxeko gelan.

BBCren Panoramarako 2019ko urrian egindako elkarrizketa batean eta abenduaren 2an emititu zenean, Giuffrek Epsteinek Andrew printze britainiarrarentzat ustez izan zuen sexu-trafikoaren biktima izatearen esperientzia deskribatu zuen. Printzearen aurkako iritzi publikoa aldatzen lagundu zuen. Ondoren, Printzearen aurkako demanda jarri zuen New Yorkeko auzitegi zibil batean. Demanda 2022ko otsailean ebatzi zen Andrew printzearekin, Giuffreri jakinarazi gabeko kopuru bat ordainduz eta bere karitateari funtsezko dohaintza eginez.

Akordio judizial horrek ez zion bakerik ekarri Giuffreri, eta trauma jota jarraitu zuen bere suizidiora arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ghislaine Maxwell

**Ghislaine Noelle Marion Maxwell** (Maisons-Laffitte, Frantzia, 1961eko abenduaren 25a) socialite ohia eta delinkuente sexual konbiktua da, hiru herritartasunekoa: britainiarra, frantsesa eta estatubatuarra. 

## Biografia 
Ghislaine Maxwell 1961eko Eguberri egunean jaio zen Maisons-Laffitte-n, Frantziako hiriburutik hurbil dagoen herrian frantziar familia aberats batean.  Elisabeth Maxwellen (Meynard jaiotzez) eta Robert Maxwell aberatsaren (txekiar jatorriko komunikabide britainiarretako handi-handia) bederatzigarren haurra zen. Aita, 1991n hil ondoren iruzurra egiteaz akusatu zutena, familia judu batetik zetorren, eta ama, berriz, tradizio protestantekoa zen.

Ghislaine Maxwell Ameriketako Estatu Batuetan bizi izan zen 1991n aita hil ondoren.

### Harreman politikoak 
Maxwellek zeregin garrantzitsua izan zuen nazioarteko harreman politiko eta sozialak ezartzeko, eta nortasun nabarmenak zituen sare bat sortu zuen, hala nola Erresuma Batuko Andrew printzea, Donald Trump, Bill Clinton eta Alan Dershowitz abokatu estatubatuarra.

TerraMar proiektua ere sortu zuen, 2012tik aurrera aktibatu zen ozeanoa babesteko taldea.

### Sexu-esplotazioa eta atxiloketa 
Bera bezala, adingabeen sexu-esplotazioko gaietan inplikatuta zegoen Jeffrey Epstein estatubatuar finantzarioarekin harremanak izan zituen. Topaketa horiek errazten baitzituen.

2020ko uztailaren 2an, goizaldean, FBIk Bradfordeko luxuzko etxe batean, Hampshire estatuko herri txiki batean, egindako esku-hartzearen ondorioz Maxwell atxilotu egin zuen Nuevo Hampshiren, adingabeen trafikoarekin lotutako delituengatik, eta Jeffrey Epstein ere bai. 2021eko abenduaren 29an errudun deklaratu zen leporatzen zitzaizkion 6 karguetatik 5etan, haurren prostituzioa eta giza-salerosketa edo trafikoa barne.

2020ko ekainaren 2ko atxilotu zuten, FBIk . [3]

## Bizitza pribatua 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Averroès & Rosa Parks

***Averroès & Rosa Parks*** 2024ko Nicolas Philibert frantziar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
«Zer uste duzu zuk horri buruz?». Esquirol ospitaleko paretan irakur daitekeen esaldia da. Parisen kanpoaldean dagoen ospitaleak psikiatriara zuzenduriko bi pabiloi ditu: Averroes eta Rosa Parks. Goitik begiratuta izan liteke ospitalea edo espetxea, eta batzuetan biak direla pentsa liteke, baina Nicolas Philibertek barrutik erretratatu du eraikina, bertan dauden pertsonek osatzen duten kosmosa behatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Edward Ochab

**Edward Mieczysław Ochab** (Krakovia, 1906ko abuztuaren 16a – Varsovia, 1989ko maiatzaren 1a) poloniar politikari komunista izan zen. Poloniako estatuburua izan zen 1964tik 1968ra.

1929an, Poloniako Alderdi Komunistarekin bat egin eta hainbat aldiz espetxeratu zuten. 1939an, Varsoviaren defentsan parte hartu zuen, baina, ondoren, Sobietar Batasunera lekualdatu zen. Han, Abertzale Poloniarren Batasuna antolatu zuen, Stalinek kontrolatuta. 1943an, Lehen Armada Poloniarreko komisario politiko izendatu zuten, eta, 1944an, Poloniako Langileen Alderdiko batzorde nagusiko kide izatera igo zen, eta 1954tik, politburoko kide izan zen. Hainbat ministerio eta armadaren adar politikoa zuzendu zituen, eta egin beharreko disidenteei bidaltzeaz arduratu zen Polonia hegoaldeko meategietara behartutako lanak.

Bolesław Bierut hil ondoren, alderdiaren lehen idazkari hautatu zuten 1956ko martxoan, eta langileen protesten errepresio bortitza baimendu zuen ekainean. Urrian Wladyslaw Gomulkaren esku utzi zuen boterea.

Politburon egon zen 1968ra arte, eta Nekazaritzako ministro izan zen 1957tik 1958ra. 1964tik 1968ra Estatu Kontseiluko presidentea izan zen. 1968an alderdia utzi zuen, Gomulkak zuzendutako kanpaina antisemita salatzeko.
Sobre todo de noche

***Sobre todo de noche*** 2023ko Víctor Iriarte nafar zinema zuzendariaren film dramatikoa da. Frankismoan lapurtutako haurren eskandalua du ardatz.

## Sinopsia 
Verak, gaztea zenean, ezin izan zuen semearen ardura hartu, eta adopzioan eman behar izan zuen. Corari, gaztea zenean, medikuak esan zion ezingo zuela seme-alabarik izan eta adoptatuz bakarrik osa zezakeela familia bat. Biek bizi dute Egoz izeneko haur baten ama izatearen esperientzia. Bi emakumeak Portugalen elkartuko dira beren bizitzaren historia errepasatzeko eta etorkizuna berridazteko.

## Aktoreak 
* Lola Dueñas: Vera
* Ana Torrent: Cora
* Manuel Egozkue: Egoz
* María Vázquez: liburuzaina

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lírio Negro

**Lírio Barbosa dos Santos**, ***Lírio Negro*** izen artistikoz ezagunagoa, (Maceió, 1979ko martxoaren 23a) brasildar aktibista eta artista da.

## Bizitza 
Maceión jaioa, gaztetan hasi zuen bere jarduera artistikoa. 2009an profesional gisa debuta egin zuen, Farol auzoan estudioa ireki zuenean.

LGBT pertsonen aurkako indarkeriaren, kapazitismoaren, psikofobiaren, arrazakeriaren eta prohibizionismoaren aurka borrokatzen da. ILGA Portugalgo GRIT-eko eta Red No Binarie Latinoamericanako kide ohia eta IBRAT institutuko koordinatzaile ohia da.

Pertsona ageneroa, pansexuala, demisexuala eta *queer* da eta psoriasia eta fibromialgia ditu. 

Alagoas estatuko gobernuarekin eztabaidatan aritu den lehen ekintzaile ez-bitarra da. *Coletivo Pró LGBT O “Quê” do Movimento Visibilidade TQIAPNB+* erakundea sortu zuen. «Artibismoaren» bidez elkarrizketarako eta inklusiorako guneak sortzen ditu. LGBTI+ pertsonei buruzko material sozioinformatiboak garatzen ditu. SEMUDH Emakumeen Eskubideen eta Giza Eskubideen Estatuko Idazkaritzako Arte Aretoaren edizio guztietan parte hartu du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Víctor Iriarte

**Víctor Javier Iriarte Ruiz** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 1965eko maiatzaren 2a) nafar kazetaria, kultur kudeatzailea, antzerki kritikaria eta antzerkigilea da. 2006an, Calderon de la Barca Antzerkiko Sari Nazionala eman zioten *La chica junto al flexo* lanagatik. 2007an argitaratu zuen Antzerki Dokumentazioko Zentroak, eta 2015ean berrargitaratu zuen Algar Editorialek. 2005ean, Iruñeko Gayarre Antzokian *Chssssss!* estreinatu zuen, urte berean eta *Whesssss!* izenburupean Glasgowko Oran Mor Antzokian itzuli eta antzeztu zutena. 2008an, Gayarre Antzokian *Cuota líquida* estreinatu zuen, ingelesera itzuli eta 2009an Glasgowko Oran Mor Antzokian *Limbo* izenburupean estreinatu zutena.

2019ko Lope de Vega saria jaso zuen *Budapest, un silencio atronador* lanarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chłopi

***Chłopi*** () 2023ko DK Welchman poloniar eta Hugh Welchman britainiar zinema zuzendarien marrazki biziduneko film dramatikoa da. Władysław Reymonten izen bereko eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Jagna izeneko nekazari baten istorioa da, Boryna izeneko baserritar aberats eta askoz zaharrago batekin ezkontzera behartua izan den neska batena. Denborarekin, Jagna baserritarren inbidiaren eta gorrotoaren objektu bihurtuko da, eta bere independentzia babesteko borrokatu beharko da. Poloniako landan girotuta dago istorioa, eta bira dramatikoak urtaro aldaketekin, landako lan gogorrarekin eta tokiko jai tradizionalekin lotuko dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Déclin de l'empire américain

'''''Le Déclin de l'empire américain'''* 1986ko Denys Arcand quebectar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. Honek egindako *Les invasions barbares* eta *L'Âge des ténèbres'' pelikulekin batera trilogia osatzen du.

## Sinopsia 
Lau gizon hainbat gairi buruz hitz egiten ari dira afaltzeko prestatzen ari diren bitartean. Aldi berean, gimnasio batean, lau emakumek hitz egiten dute gizonen eta emakumeen arteko harreman-arazoez.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
Maria Nikolaevna O’Rourke

**Maria Tarnowska** **kondesa**, jaiotzez **Maria Nikolaevna** '''O'Rourke''' (Poltava, Errusiako Inperioa, 1877ko ekainaren 9a - Santa Fe, Argentina, 1949ko urtarrilaren 23a) errusiar presoa izan zen, hilketa eragilea. Aita jatorri irlandarreko Nikolay Moritsevitch O'Rourke kondea, Errusiako itsasontzi-ofiziala zen eta bere bigarren emaztea, Ekaterina Seletska, jatorri kosakoa zuen noblea. Nazioartean ospea izan zuen, bere maitaleetako baten hilketa konspiratu eta pizteagatik epaitu baitzuten. 1910eko epaiketa Venezian eta haren ondorengo kondenak Ozeano Atlantikoaren bi aldeetako komunikabideen arreta erakarri zuten, eta, besteak beste Annie Vivanti eta Hans Habe egileen zenbait libururen gai bihurtu ziren.

## Biografia 
Hamazazpi urte zituela, Wassily Tarnowski aristokrata errusiarrarekin (1872-1932) ezkondu eta seme bat, Wassily (1895 - ?), eta alaba bat, Tatyana (1898 -1994), erditu ondoren, erromantikoki sartu zen beste gizon batzuekin. Morfina bezalako sorgorgarriak gehiegi erabiltzeagatik ere ezaguna izan zen.

1907an, Venezian, Tarnowska atsegin zuen Nicholas Naumov (Naumoff ere ahoskatua) taldeko beste maitaleetako bat, Pavel Kamarovsky kondea, hil zuten, ustez bere amarruengatik. Tarnowska kondesa, normalean horrelaxe deitzen zioten, urte horretan bertan atxilotu zuten Vienan eta Veneziako  Giudecca espetxera eraman zuten epaiketa egitera.

Epaiketa, «kasu errusiarra (*il caso russo*)» deitu ohi zaiona, 1910eko martxoaren 14an hasi eta urte bereko maiatzaren 20an amaitu zen, bi akusatuek kondena jasota. Maria Tarnowska errudun deklaratu zuten, eta zortzi urteko kartzela-zigorra betetzera kondenatu zuten, defentsa burutsu bati esker (akusatuaren nortasunaren eta arrazoien azterketa freudianoa sartu zuen lehenengoetako bat izan zen) eta, seguru asko, epaile presidentearen barkamenaren ondorioz.

Italiako hegoaldeko Trani espetxera eraman zuten, eta 1915ean askatu zuten.

Askapenaren ondoren, Tarnowskaren bizitzaren kontakizunak osatu gabe daude kasurik onenean. Jakina da —diplomazialari estatubatuar batekin batera— Ameriketako Estatu Batuetara emigratu zuela askapena egin eta gutxira, «Nicole Roush» izenarekin. 1916an Buenos Airesen bizi zen beste maitale batekin, Alfred de Villemer frantziarrarekin, eta «Madame de Villemer» deitzen zen. haren Kontakizunek esaten dute zeta saltzen zuen denda bat eta beste galeria batzuk zuzendu zituela.

Alfred de Villemer 1940an hil zen; Maria, ostera, 1949ko urtarrilaren 23an hil zen. Bere gorpua Ukrainara itzuli zen, orduan Sobietar Batasunaren barruan, eta bertan lurperatu zuten familiaren hilobian.

## Herri-kulturan 
Luchino Viscontik *Il processo di Maria Tarkowska* (Maria Tarkowskaren epaiketa) izeneko film baterako lan egin zuen, baina inoiz ez zen egin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
L'Âge des ténèbres

'''''L'Âge des ténèbres'''* 2007ko Denys Arcand quebectar zinema zuzendariaren komedia dramatikoa da. Honek egindako *Le Déclin de l'empire américain* (1986) eta *Les invasions barbares'' (2003) pelikulekin batera trilogia osatzen du.

## Sinopsia 
Jean-Marcek aktore ona izan nahiko luke eszenatokian eta, nola ez, limurtzaile bikaina. Baina errealitatetik urrun, ezkutuan erretzen duen aita porrokatua da... Egun batean, pausoa eman eta ametsak egia bihurtzea erabakitzen du...

## Aktoreak 
* Marc Labrèche : Jean-Marc Leblanc
* Diane Kruger : Veronica Star
* Sylvie Léonard : Sylvie Cormier-Leblanc
* Caroline Néron : Carole Bigras-Bourque
* Rufus Wainwright : printze-abeslaria
* Emma de Caunes : Karine Tendance
* Macha Grenon : Beatrix Savoiakoa
* Rosalie Julien : Laurence Métivier
* Didier Lucien : William Chérubin
* Camille Léonard Rioux : Mégane Cormier-Leblanc
* Kimberly St-Pierre-King : Coralie Cormier-Leblanc

## Kanpo estekak
Joe Marler

**Joseph William George Marler** (Eastbourne, 1990eko uztailaren 7a) ingeles errugbilaria da, harroin postuan aritzen dena. Klubeko ibilbide profesionala Premiership Rugbyko Harlequins taldean egin du. 2012ko ekainaren 9an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Durbanen, Hegoafrikaren aurka.

## Ibilbidea 
* Harlequins: 2009-

## Palmaresa 
### Harlequins 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2012, 2021
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2013
* European Challenge Cup
** irabazlea: 2011
** finalista: 2016

### Ingalaterrako selekzioa 
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2016, 2017, 2020,  
** Grand Slam: 2016
** Triple Crown: 2014, 2016, 2020
* Autumn Nations Cup
** irabazlea: 2020
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2019 
** hirugarrena: 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamie George

**Jamie Edward George** (Welwyn Garden City, Hertfordshire, 1990eko urriaren 20a) ingeles errugbilaria da, orpokatzaile postuan aritzen dena. Klubeko ibilbide profesionala Premiership Rugbyko Saracens taldean egin du. 2015eko abuztuaren 22an egin zuen debuta Ingalaterrako selekzioarekin, Stade de Francen, Frantziaren aurka.

## Ibilbidea 
* Saracens: 2009-

## Palmaresa 
### Saracens 
* Ingalaterrako errugbi txapelketa
** irabazlea: 2011, 2015, 2016, 2018, 2019, 2023
** finalista: 2014, 2022
* Anglo-Galestar Kopa
** irabazlea: 2015
* Europako Errugbi Txapeldunen Kopa
** irabazlea: 2016, 2017, 2019
** finalista: 2014

### Ingalaterrako selekzioa 
* Sei Nazioen Txapelketa
** irabazlea: 2016, 2017, 2020,  
** Grand Slam: 2016
** Triple Crown: 2016, 2020
* Autumn Nations Cup
** irabazlea: 2020
* Munduko Errugbi Kopa
** finalista: 2019 
** hirugarrena: 2023

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Le Successeur (filma)

***Le Successeur*** 2023ko Xavier Legrand frantziar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
30 urteko Ellias Barnes Parisko moda etxe ospetsu bateko zuzendari artistiko izendatu berri dute. Baina berataz asko espero da, eta bularrean mina sentitzen hasiko da. Bat-batean, Montrealen bere aitaren hileta antolatzeko eskatuko diote, eta ohartuko da oinordetzan haren bihotz ahula baino askoz okerragoa den zerbait jasoko duela.

## Aktoreak 
* Marc-André Grondin : Ellias Barnès
* Yves Jacques : Dominique Duchesne
* Anne-Élisabeth Bossé : Minna Di Salvo
* Blandine Bury : Judith Alvares
* Louis Champagne : Pierre-Luc
* Vincent Leclerc : hiletako langilea
* Marie-France Lambert : Christine Barnès
* Thierry Harcourt : komunikazio-zuzendaria
* Anne Loiret : sendagilea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santa Susana komentua (Durango)

**Santa Susana komentua** Durangon (Bizkaia) dagoen XVII. mendeko eraikina da, agustindarren ordenarena. XIX. eta XX. mendean Santa Rita ikastetxearen egoitza izan zen. 2009an komentua itxi egin zen eta egungo eraikinaren erabilpena eztabaidan dago.

## Historia 
### Beategia 
Agustindarren komunitatea 1587 edo 1588an jarri zen martxan, San Agustingo komentuak sustatuta. Lehenengo bi emakumeak abadiñarrak izan omen ziren.

Hasierako emakumeak beatak ziren eta gaixoak zaintzen edota jasotzen zuten limosnekin bizirauten ziren, baita senideek ordaintzen zituzten doteekin. Egun dagoen erretaula Vicente de Larrearen obra da, 1901ekoa. San Antonioko ikastetxearekin alderatuz, Santa Rita ez zen barnetegi bezala funtzionatu eta hamar urterarteko neska zein mutilen irakaskuntzan aritu zen. Hamaika eta hamazazpi moja bitartean hil zituzten. Ikastetxeetako irakasleak kooperatiba moduan eratu ziren 1999an. 2011an EHBilduk kulturetxe moduan erabiltzeko proposamena luzatu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pohela Boishakh

[thumb|250px|Pohela Boishakh jaialdia [Dhakan.]]
[thumb|250px|Pohela Boishakh jaialdia [Dhakan.]]
**Bengalako Urte Berria** (Bengalí: নববর্ষ Nôbobôrsho) edo **Pohela Boishakh** (পহেলা বৈশাখ *Pôhela Boishakh* edo পয়লা বৈশাখ *Pôela Boishakh*) bengali herriaren egutegiko lehenengo eguna da. Bangladeshen eta Mendebaldeko Bengalan ospatzen da; baita ere Assamgo eta Tripurako komunitate bengaliarretan. Asiako egutegi askoren urte berriaren egunarekin bat dator. Poila Boishakheko ospakizunek bengalar etnia guztiak lotzen dituzte, erlijio eta eskualde ezberdintasunak alde batera utzita.

Indian, Mendebaldeko Bengala eta Assam apirilaren erdialdean ospatzen den jai publikoa da, baina, batzuetan, apirilean izaten diren euri-arriskuengatik, maiatzean ospatzen da. Bangladeshen, aldatutako egutegi ofizialaren arabera, apirilaren 14 inguruan ospatzen den jai nazionala da.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bangladeshi girls celebrating Pohela Boishakh (17152686985).jpg|Haurrak Bangladeshen.
Fitxategi:Bangladeshi children with Pohela Boishakh placard at Pohela Boishakh celebration (02).jpg|Haurrak Bangladeshen. 
Fitxategi:Bangladeshi girls wearing traditional sari with flower crown at Pohela Boishakh celebration 2016 (01).jpg|Neskak Bangladeshen, jantzi tradizionalarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bengaliar Pizkundea

## Kanpo estekak
Ander Dufur

**Ander Dufur Espelosin** (Iruñea, Nafarroa Garaia, 2001eko apirilaren 17a) Euskal Herritar futbolaria da.

## Biografia 
Donibane taldeko harrobian hezia. Normalean eskuin atzelari postuan aritzen da. Bere anaia nagusia, Unai, Donibane taldeko jokalari ohia da. 2024ko udan Bigarren Federazioan zebilen Teruelera joan zen jokatzera.
2025eko udan Euskal Herrira bueltatu zen Tudelanon jokatzeko.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa
Estrasburgoko igarotze azkarreko autobusa

**Estrasburgoko igarotze azkarreko autobusa** (frantsesez: *Bus à haut niveau de service de Strasbourg*; alsazieraz: *Bus Rapid Transit Strossburi*; alemanez: *Bus Rapid Transit Straßburg*) Estrasburgo hiriko igarotze azkarreko autobus sarea da. Estrasburgo udalerriaz gain, Eurometropolialdeko 2 udalerrietara ere ematen dio zerbitzua (Bischheim eta Schiltigheim). 2023tik, Estrasburgoko ekialdera ere ematen dio zerbitzua, Rhône-Rhin kanalaren ezkerraldean. 

Sareak 2 lineak ditu, Estrasburgoko Garraiobide Konpainia (CTS) enpresa publikoak operatua, 34 geltokiz osatua. Lehengo linea 2013ko azaroaren 30an inauguratuko da, *Gare Centrale* eta ''Espace Européen de l'Entreprise* geltokien artean. Azken luzapena 2023ko azaroaren 20an izan zen, G linea *Gare Centrale* eta *Rotterdam* artean luzatu zenean.

Igarotze azkarreko autobus-sarea hiriko beste garraiobide batzuekin osatzen da, hala nola tranbia-sarearekin.

## Historia 
Estrasburgoko IAB baten ideia 2010aren hasieran piztu zen, eta ofizialki aurkeztu zitzaion jendeari, 2010eko ekainean, «garraio kolektiboko plan nagusia» -ren aurkezpenean. Hasiera batean, bi linea aurreikusten dira: bata, Europako Enpresa Eremua (EEE) eta Kronenbourg auzorako, eta bestea, Brumatheko errepidea, aglomerazioaren iparraldean, zerbitzatzen duen linea. Baina bigarren trazaduran, azkenean, burdina klasikoko tranbiaren proiektua lehenetsiko da. IABren proiektua Frantziako Ingurumen Ministerioaren proiektuen deialdiaren esparruan hautatu zen, eta 5,11 milioi euroko diru-laguntza jaso du, guztira 29,3 milioi euroko kostuarekin; horietatik milioi bat Rin Behereko Kontseilu Orokorrarenak dira eta 4,11 milioi Frantziar Estatuarenak.

IAB aukeratzea eztabaida askoren iturri izan da, presio-talde batzuek “tranbia baxua” gisa interpretatzen baitute.

2013aren hasieran erabaki zen erdiko geltokiaren eta EEEren arteko lineak G aurrezenbakia hartzea sareko tranbiaren linean integratzeko.

Azaroaren 12tik aurrera, bidaiaririk gabeko IABak linean probatuko dira. Bidaiariei irekitzeak 2013ko azaroaren 30ean hartuko du indarra.

Bigarren linea, H linea izenekoa, 2020ko otsailaren 24an irekiko da. Autobus elektrikoak erabiltzen ditu.

G linea erdiko geltokitik *Rotterdam* geltokirra doa 2023ko azaroaren 20an, astebete zuriz ibili ondoren.

## Sarea 
Sareak 2 lineak ditu:

### Lineak 
### Mapa 
## Irudiak 

Fitxategi:Solaris Urbino 18 GNC n°707, livrée ligne G, place de la Gare 2019 - 1.jpg|G linea *Gare Centrale* geltokian
Fitxategi:BHNS ligne G essais et formation Strasbourg 14 novembre 2013 01.jpg|G linea *Gare aux Marchandises* geltokian
Fitxategi:Station Copenhague BHNS G Strasbourg 191013.jpg|*Copenhague* geltokia
Fitxategi:CTS Iveco Urbanway 12 CNG n°438, inauguration ligne H 24.02.20 (2).jpg|H linea *Gare Centrale* geltokian
Fitxategi:Etoile Bourse - extension BHNS ligne G (Strasbourg CTS).jpg|*Étoile−Bourse'' geltokia lanetan

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Estrasburgo
* Alsazia
* Tranbia

## Kanpo estekak 
* Estrasburgoko igarotze azkarreko autobusako webgune ofiziala
Marnix Vervinck

**Marnix Vervinck** (Beernem, 1959ko abuztuaren 9a) arkularia da. Belgika ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karma Chhoden

**Karma Chhoden** (1966ko ekainaren 13a) arkularia da. Bhutan ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tshering Choden

**Tshering Choden** (1979ko urtarrilaren 1a) arkularia da. Bhutan ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak