Charles Frederick Henningsen

**Charles Frederick Henningsen** (Brusela, 1815eko otsailaren 21a – Washington, 1877ko ekainaren 14a) britainiar-estatubatuar idazle eta mertzenarioa izan zen, Lehen Gerra Karlistan, 1848ko Hungariako Iraultzan, Nikaraguan eta Estatu Batuetako Gerra Zibilean ibilitakoa.

Lehen Karlistaldian, karlistek potentzia absolutisten dirulaguntzak jaso zituzten baina ez indar militarrik. Dena den zenbait atzerritar karlistekin lerratu zen boluntario modura. Hauen artean ezagunenetakoa dugu Karl F. Henningsen, bereziki Tomas Zumalakarregiren lehenbiziko biografoa izan zelako.

## Bizitza 
Charles Frederick Henningsen Bruselan jaio zen 1815eko otsailaren 21ean. 19 urte zituela, bere burua aurkeztu zuen karlisten artean, boluntario. Zumalakarregiren zalditeriako partaide izan zen, eta borroka ugaritan jardun zuen. 1835ean, Lord Elliot harritu omen zen karlisten artean britainiar hura aurkitzean. Zumalakarregiren heriotzaren ostean Ingalaterrara itzuli zen, bertan karlisten aldeko lana egitearren,

Lan hauen artean koka genezake Zumalakarregiri buruz Londresen 1836an argitaratu zuen liburua: *"The most striking events of a twelvemonth´s campaign with Zumalacarregui in Navarre and the Basque Provinces"*. Liburuak arrakasta handia izan zuen, eta urte gutxi barru alemanera, frantsesera, italierara eta gaztelaniara itzuli zen. Britainiarren artean eztabaida ugari sortu zuen, Zumalakarregiren figura goraipatu eta karlisten aldeko jarrera nabarmendu baitzuen.

Karlistaldiaren ondoren, beste borroka galdu batzuetan parte hartu zuen, hala nola Kaukaso aldean errusiarren aurka edo Hungariako Lajos Kossuthekin austriarren kontra 1849an. Gero Estatu Batuetara jo zuen, William Walker piratarekin batera, Erdialdeko Amerikan estatu esklabista bat sortzeko asmoz. Azkenik Estatu Batuetako Gerra Zibilean ere murgildu zen, konfederatuen armadako ofizial gisa. 1877an hil zen, parte hartu zuen gerra guztietan galdu ondoren.

Henningsen bezala, 250 bat atzerritar ibili ziren karlisten lerroetan boluntario. Gehienak erregetiar frantsesak, baina baita portugaldarrak, britainiarrak, belgikarrak edo Piemontekoak. Bereziki ezagunak, idatzi zituzten liburuengatik, alemaniarrak -zentzu zabalean-, besteak beste, Schwarzenberg, von Radhen, von Goeben, Lichnowsky eta Dembowsky.

## Idazlanak 
* *Analogies and Contrasts; or Comparative Sketches of France and England* (Londres, 1848).
* *Eastern Europe and The Emperor Nicholas* (Londres: T.C. Newby, 1846)
* “The Emperor Nicholas, His Nobles, Serfs, and Servants,” *The New Monthly Magazine*. 70. alea (1844): 477-93.
* “The Emperor Nicholas, His Nobles, Serfs, and Servants” *The New Monthly Magazine*. 71. alea (1844): 216-31.
* *Kossuth and “The Times.”* (Londres, 1851).
* *The Last of the Sophias: a poem* (Londres, 1831).
* *The Most Striking Events of a Twelvemonth’s Campaign with Zumalacarregui in Navarre and the Basque Provinces* (Londres: John Murray, 1836)
* *The National Defenses* (Londres: T.C. Newby, 1848).
* *The Past and Future of Hungary* (Cincinnati: E. Morgan, 1852).
* *Revelations of Russia: or the Emperor Nicholas and His Empire in 1844* (Londres: Henry Colburn, 1844)
* *Revelations of Russia in 1846* (Londres: Henry Colburn, 1846)
* “St. Petersburg and Its Inhabitants,” *The New Monthly Magazine and Humorist*. 69. alea (1843): 241-59.
* *Scenes from the Belgian Revolution* (Londres, 1832).
* *The Siege of Missalonghi* (Londres, 1832).
* *Sixty Years Hence: A Novel* (Londres: Henry Colburn, 1847).
* *The White Slave; or, The Russian Peasant Girl* (Londres: Henry Colburn, 1845).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [Charles Frederick Henningsen](http://zm.gipuzkoakultura.net/19mendekohistoriamilitarra/biografia-henningsen.php?titulo=CHARLES%20FREDERICK%20HENNINGSEN.%20(1815-1877)&negrita=kfm), XIX. mendeko historia militarra Euskal Herrian, CC-BY-SA, zm.gipuzkoakultura.net