Saudi Arabia

**Saudi Arabia**, ofizialki **Saudi Arabiako Erresuma** (, ''Al-Mamlakah al-Arabiyah as-Sa'ūdiyah*), Ekialde Hurbileko estatu burujabea da, Arabiar penintsulako handiena, Itsaso Gorriaren eta Persiar golkoaren artean dagoena. 2.149.690 kilometro koadroko eremua dauka, Euskal Herria halako ehun, eta 33 milioi biztanle zituen 2016an. Hiriburua Riad da. Herrialdearen mendebaldean daude Islamaren lekurik santuenak: Meka eta Medina.

## Geografia 
### Mugak 
Saudi Arabiak Arabiar penintsularen %80 hartzen du. Mugakide ditu Jordania ipar-mendebaldean, Irak ipar eta ipar-ekialdean, Kuwait, Qatar, Bahrain eta Arabiar Emirerri Batuak ekialdean, Oman hego-ekialdean eta Yemen hegoaldean. Egungo mugak 1932an finkatu ziren, Abdulaziz ibn Saud erregearen agintaldian. Hegoaldeko mugak direla eta, Saudi Arabia eta Yemen, Oman eta Arabiar Emirerrien arteko liskarrak ugari izan dira.

### Erliebea 
Mendebaldetik ekialdera, bost eskualde natural nagusi daude Saudi Arabian:
thumb|ezkerrera|250px|Saudi Arabia topography
* Tihama, Itsaso Gorriaren ertzeko lautada luze eta estua, batez beste 65 kilometroko zabalera besterik ez duena.
* Mendebaldeko itsasertzeko mendilerroak, ipar-hegoalde luzatuak Itsaso Gorriko kostaldearen paraleloan. Bi dira: Hijaz iparraldean eta Asir hegoaldean; bien arteko lautadan dago Meka hiria. Hejaz mendilerroaren mendebaldeko mazelak oso malkartsuak dira, baina ekialdekoak ez dira horren pikoak, eta uadi ugarik zeharkaturik daude; oasi bakan batzuk ere daude (Medinakoa da garrantzitsuena). Gailurrik gorena Jabal Werqaan da (2.393 metro). Asir mendilerroaren mendebaldeko hegalak ere oso pìkoak dira, eta leunagoak ekialdeko isurialdekoak. Mendilerro honen hegoaldean, Yemengo mugatik hurbil, dago Jabal Sawda (3.000 metro inguru), herrialdeko gailurrik garaiena. Legeak ezarritako zigorrak oso gogorrak dira eta torturatzat salatu izan ditu nazioarteko hainbat erakundek; heriotza zigorra ere indarrean dago eta bete-betean aplikatzen da.

### Banaketa administratiboa 
Saudi Arabia 13 probintziatan (*mintaqah idariyya*) banaturik dago. Era berean, probintziak 118 gobernazioetan (*manatiq idāriyya*, منطقةإدارية, ) banaturik daude eta, hauek, azpigobernazioetan (*markaz*). hamahiru probintzietako hiriburuek estatus berezia dute: udalerriak (*amanah*) dira, alkate (*amin'') bat dutenak.

## Demografia 
### Biztanleria 
[thumb|eskuinera|220px|Saudi Arabiako [biztanleriaren dentsitatea (biztanleak kilometro koadroko)]]
Saudi Arabiak 33 milioi biztanle zituen 2016an.

### Banaketa etnikoa 
Biztanle gehienak (%90) arabiar jatorrikoak dira, eta afroasiarrak dira gainerakoak. Horien artean nabarmenena futbola da, 150 klub ofizial baino gehiago baititu, Ekialde Hurbileko talde boteretsuenetako bat eta munduko 108. garrantzitsuena, 2013ko ekainean   . Ospe handia hartzen ari den beste kiroletako bat gamelu lasterketak dira, bertako kultur jaialdietan bereziki praktikatzen dena eta "nazio batasuna bultzatzeko aukera" dela adierazi dute.  Poliki-poliki hobetzen ari den arren, emakume eta neskei legeak debekatu egiten die kirola egitea, nahiz eta dagoeneko hasi diren emakumeak nazioarteko lehiaketetara bidaltzen.  

Saudi Arabiak etengabe hartu du parte Olinpiar Jokoetan 1972 urtetik, Alemaniako Munich hirian ospatutako Olinpiar Jokoetatik, Errusiako hiriburuan 1980ko Jokoetan izan ezik. Dena den, zilarrezko domina eta brontzezko bi baino ez ditu irabaztea lortu, 2000ko Sydneyko jokoetan eta 2012an lortutakoak Londresko jokoetan  

Motor kirolei dagokienez, bere ordezkari nabarmenetako bat Yazeed Al-Rajhi rally-gidaria da.  Reema Juffali da lehen emakumezko gidaria, emakumeei autoa gidatzea debekatzen zuen legea indargabetu ostean lehiatzen hasi zena.  2020az geroztik, Dakar Rallya 

Txirrindularitzari dagokionez, Saudi Arabiako Tourra 1999. urtean eratu zen. 2001 eta 2002. urteetan egin ostean, bertan behera utzi zen, baina, 2020. urtean, berriz egin zen ASO-ren antolakuntzarekin.

Riad 2030eko Asiako Jokoetarako aurkeztu zen Qatarren Doha hiriburuaren aurka. 2020ko abenduaren 16an, Dohak jokoak antolatzeko aukeratu izan zen eta Riad 2034ko Asiako Jokoak antolatzeko hautatu zuten bitartean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Saudi Arabia kanala, argia