open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Anderson Mesa Station

**Anderson Mesa Station** 1959an AEBen eraikitako behatoki astronomikoa da. Eraikuntzaren tokia aukeratzeko argi kutsadura gutxi zuen espazioa aukeratu zen; kasu honetan Mars Hill aukeratu zen, Arizonako Coconino konderria. Anderson Mesa Station, berez Lowell Behatokiaren sukurtsala da, Behatokiren egoitzatik, Flagstaff, 12 miletan.
Behatoki honetan teleskopio desberdinak daude Lurretik gertu dauden objektuak aztertzeko.

## Aurkikuntzak 
* 2675 Tolkien

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lowell Behatokia

## Kanpo estekak 
* :Sitio web del Observatorio Lowell.
* :Clear sky clock (Eguraldiaren pronostikoa Anderson Mesa Stationen).
Dirham

[thumb|[Al-Hakam II.ak egindako zilarrezko dirham.]]
**Dirham**, **dirhem** edo **dirhm** () herri arabiarretako zilarrezko txanpona izaten zen. Otomandar Inperioan eta Persian erabilia, urrezko dinarraren hamarretako bat izaten zen. Izena grezierazko drakma () zetorren. Egun oraindik, badaude izen hori duten dibisak:

* Arabiar Emirerri Batuetako dirham.
* Marokoar dirham.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aneto (jainkoa)

*Aneto jainkoa* Aneto mendiaren gailurrarekin lotuta dago. Aran haranean erraldoia edo jentil bat da. Benasque aldean Neto jainkoaren tradizioa dago, bestetik.

## Erraldoia 
Aranean, Olivier de Marliaveren arabera, Anteo azpian, betiko elurren azpian, erraldoi bat ezkutatzen da. Egun lotan dagoen erraldoi hori Benasqueko biztanleei abeltzaintza eta transhumantziaren teknikak irakatsi zien. Anetoren gailurra, Pirinioen beste askoren moduan, jainko moduan gurtua izan zen.

## Neto 
Marliavek jainko horren erreferentzien jatorria XIX. mendean kokatu zituen eta ez zuen horren aztarna arkeologikorik aurkitu. Dena dela, Neto, Netu edo Neton kondaira batzuen protagonista da: gizon txiro bat ekaitz gau batean mendian galdu zen. Artalde bat ikusi zuen eta artzaiengana laguntza eske joan zen. Artaldea Neto erraldoiarena zen eta ez zion lagundu nahi izan. Erantzunez txiroak, jainkoa mozorrotuta, zigortu zuen eta Neto eta bere ardiak harriaz bihurtu zituen.
 
## Bibliografia 
* Olivier de Marliave: *Pequeño diccionario de mitología vasca y pirenaica*. Jose J. de Olañeta editorea, Palma de Mallorca, 1995. ISBN: 84-7651-232-5.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Anetoren kondaira.
Cuadernos Hispanoamericanos

***Cuadernos Hispanoamericanos*** 1948an sortutako aldizkari kultural espainiarra da. Hilabetekaria da eta gaur egun Agencia Española de Cooperación Internacional para el Desarrollo instituzioak plazaratzen du. Aldizkariaren sorrera frankismoaren urte ilunetan eman zen, erregimena Amerikari begira beste irudi emateko asmoz eta, halaber, erbesteratuek Mexikon plazaratzen zuten *Cuadernos Americanos* (1942-1986) aldizkariari erantzun bat emateko. Orokorrean, frankismo garaian, ofizialtasunatik oso gertu egon zen.

## Historia 
Lehen zenbakia 1948ko urtarrilean atera zen eta gaur egun horretan darraio. Hasiera batean Instituto de Cultura Hispánica zelakoan plazaratzen zuen eta haren lehen zuzendaria Pedro Laín Entralgo irakaslea izan zen. Laster utzi zuen postua eta Luis Rosales poetak ordezkatu zuen; azken honek aldizkariaren orientazioa markatu zuen. Rosalesek 1963ko gertaerak izan ondoren, postua utzi behar izan zuen eta José Antonio Maravall historialariak hartu zuen. Gaur egun Kanpoko Aferetako Ministerioaren menpe dagoen AECIDek argitaratzen du. Interneten Biblioteca Virtual Miguel de Cervantesen irakur daiteke.

## Zentsura 
Oso ezaguna izan zen 1963an izandako gertaera. Urte horretan Ramón de Garciasolek Federico García Lorcaren hilketa saiakera batean aipatu zuen. Ondorioz, aldizkarai erretiratu zen eta aipatutako lanaren ordez, tamainu bereko bat jarri zen, Rafael Cansinos Assensena. Hori egiteko argitatutako guztiak jaso egin ziren eta banan banan Rosalesena kendu zen Cansinosena sartzeko. Rosalesek postua utzi behar izan zuen.

## Zuzendariak 
* Pedro Laín Entralgo
* Luis Rosales
* José Antonio Maravall
* Félix Grande
* Blas Matamoro
* Benjamín Prado
* Juan Malpartida

## Kolaboratzaileak 
Zerrenda oso luzea da. Hona hemen batzuk:
* Ramón Menéndez Pidal,
* Martin Heidegger,
* Francisco Soler Grima,
* Octavio Paz,
* Julio Cortázar,
* Ives Bonnefoy,
* Charles Tomlinson,
* George Steiner,
* Roberto Juarroz,
* Enrique Molina,
* Alejandro Rossi,
* Fernando Savater,
* Pere Gimferrer,
* José Ángel Valente, ea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :[*Cuadernos Hispanomericanos*, AECID(https://eu.wikipedia.org/wiki/AECID)eko Liburutegi Digitala.]
Hizkuntza nilotikoak

**Hizkuntza nilotikoak** Ekialdeko Afrikako hizkuntza-multzo handia dira, Nilo eta Aintzira Handien aldean mintzatzen direnak.

Familiak hiru talde nagusi ditu bere barnean:
* Paranilotikoak (hego-ekialdekoak edo Nilo-kamitak):
** Ekialdekoak:
*** Bari: Bari
*** Lotuxo-Maa: lotuho, maasaiera
*** Teso-Turkanera: teso, turkanera, karamojong, toposa
** Hegoaldekoak:
*** Kalenjinera: päkot, nandi, markweta
*** Tatoga: datoogera, omotik
* Mendebaldekoak:
** Lwoo iparraldekoak: anywa, päri, shilluk
** Lwoo hegoaldekoak: lango, acholi
** Dinka-Nuer: dinkera, nuer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Muzna

**Muzna umm Walad** (*Muzna* edo *Muzayna * euskaraz "euria"; *umm Walad*, euskaraz "Jaunaren semeen ama"), Muḥammaden ohaide edo ezkontidea eta ‘Abd al-Rahman III, ama izan zen. Dena den, Lévi Provençalek izen horren benetako jatorria *Marta* edo *María* izan zitekeela onartzen du; eta Manuela Marínen ikerketek *Muzayna*, *Asmāˀ* eta *Usayma* izenak ematen dizkiote. Horretaz gain, jatorri baskoi edota frankoa zuela ere jakin badakigu. ˤAbd al-Raḥmān-en aitaren parteko amama Oneka izan zitekeela dirudi; gizon honek azal zuri eta begi urdinak zituelarik. Umea zela Kordobara eraman zuten esklabo eta kalifaren haremean sartu zuten. 891ean seme bat izan zuen, Abd ar-Rahman III.a kalifa izango zena, eta horregatik umm Walad kategoria hartu zuen.. Semea jaio eta hogei egunetara, haren aita Muhammad hil egin zuen bere anaiordeak, Mutarrifek, bere aitona Abdulah I.a Kordobakoaren erregealdian. Hori dela eta, ama eta semea aitonaren haremean babestu ziren.

## Erreferentziak
Sagittarius A Ekialdea

**Sagittarius A Ekialdea** (**Sgr A E** bezala laburtua) Sagittarius konstelazioan dagoen supernoba hondar bat da (J2000 koordenatuak: igoera zuzena 17o 45m 47s, deklinazioa -29º 04' 36,43"). Gure galaxiako erdigunean dago, Sagittarius A irratiturrian.

X Izpiko Chandra Behatokiak Sagittarius A Ekialdearen estalkian gas bero kontzentratua aurkitu du. Gas hau elementu astunetan aberastua dago, gure eguzkiak baino lau aldiz kaltzio eta burdinarekin, objektu honen supernoba hondar izaera berretsiz.

Sagittarius A Ekialdeak duen energia eta tamainako egitura bat sortzeko supernoba arrunt bat baino 50 eta 100 aldiz bitartean energetikoagoa den gertakari bat beharko litzatekeenez, Sagittarius A*ra gehiegi hurbiltzeagatik gertatutako konpresio baten ondorioz eztanda egindako izar batek sortutakoa dela iradoki da.

Sagittarius A Ekialdea oso interesgarria da erdigune galaktikoan dagoen zulo beltz supermasibotik hain gertu egotearen ondorioz. Sagittarius A Ekialdea eta Sagittarius A*ren arteko elkartearen azterketak, gainontzeko unibertsoan zulo beltz eta supernoba hondarren arteko harremana ezagutzeko balioko duela espero da.

## Kanpo estekak
X Izpiko Chandra Behatokia

**X izpiko Chandra Behatokia** (CXC bere ingelesezko siglengatik), NASAk 1999ko uztailak 23an jaurtitako satelite artifizial bat da. Bere izena Subrahmanyan Chandrasekhar indiar fisikariaren omenez jasotzen du, astrofisikaren sortzaileetako bat, nano zuriak neutroi izar bihurtzen diren mugako masa zehaztu zuena. Gainera, Chandrak, sanskritoz ilargia esan nahi du.

Chandra Behatokia NASAren Behatoki Handietatik hirugarrena da. Lehena Hubble espazio teleskopioa izan zen, bigarrena Compton Gamma izpiko Behatokia, 1991n jaurtia eta jada desegina. Azkena Spitzer espazio teleskopioa da. Jaurtiketa baino lehen Chandra behatokia **AXAF** bezala ezagutzen zen Advanced X-ray Astronomical Facilityren ingelesezko siglengatik.

## Kanpo estekak
Sancho Rota

**Sancho Rota** XV. mendean bizi izan zen bidelapurra izan zen. Nafarroan gerra zibila zela aprobetxatuz 30 bat zaldizkorekin Bardea aldean lapurretan eta bahiketak egiten ibiltzen zen bat zen Sancho Rota hori. Izan zuen jokaera zuritu nahiz-edo, agaramontarra zela ere esaten dute batzuek. XV. mendeko bigarren erdialdean (1469 inguruan), 200 zaldizko bidali zituen Joan II.ak (1425-1479) haiek harrapatzera. Inguratu zituztenean sastakai batez bere burua hil omen zuen bidelapurren buruzagiak. Herritarrek diotenez Santxikorrota gazteluan eta handik gertu den leize-zulo handi batean gordetzen ziren. Sancho Rotaren gorpua Tuterara eraman zuten gero, eta urkabean zintzilikaturik egon omen zen egun batzuez.
Aitzano

**Aitzano** Gartzaingo auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 27 biztanle zituen.

[thumb|350px|erdian|Aitzano auzoaren ikuspegia [Iruritatik datorren bidezidorratik ikusita.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ariztegi

**Ariztegi** Gartzaingo auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 62 biztanle zituen.

## Irudi galeria 

Fitxategi:Ariztegi 00, Gartzain. Baztan, Euskal Herria.jpg|Ariztegi.
Fitxategi:Ariztegi 02, Gartzain. Baztan, Euskal Herria.jpg|Ariztegiko etxea.
Fitxategi:Ariztegi 01, Gartzain. Baztan, Euskal Herria.jpg|Ariztegiko etxea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Etxerri

**Etxerri** Gartzaingo auzoa da, Baztan udalerrikoa. 2022 hasieran, 50 biztanle zituen. Irurita eta Elizondo arteko NA-8307 errepideak zeharkatzen du. Bertan dago Baztan hotela.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
M teoria

[eskuinera|240px|thumb|[Calabi-Yau barietatearen irudikapena, M teoriarekin lotutako konpaktatutako dimentsioak irudikatzeko hautagaietako bat, espazio-denborarekin lotutako lau dimentsioen (ez konpaktatuak) ezberdina.]]
Fisikan, **M teoria** edo **U teoria** korden bost teoriak bateratzeko proposatutako teoria unibertsal bat da. Zenbait zientzialari teorikoren lanetan oinarritua (horien artean Chris Hull, Paul Townsend, Ashoke Sen, Michael Duff eta John H. Schwarz), Institute for Advanced Studyko Edward Wittenek superkorden existentzia iradoki zuen Kalifornia Hegoaldeko Unibertsitatean 1995ean, M teoria aldez aurretik behatutako zenbait dualtasun azaltzeko erabiliz, superkorden bigarren iraultza deituriko korden teoriaren ikerketa berri bati hasiera emanez.

Teoria honetan 11 dimentsio identifikatzen dira, non supergrabitateak 2 eta 5 dimentsio arteko mintzen artean elkar eragiten duen. Honek infinitu unibertso paraleloren existentzia frogatuko luke, horietakoren batzuk gurea bezalakoak izango liratekeelarik, diferentzia txiki edo handiagoekin. Honek grabitatearen ahultasuna azalduko luke, grabitoi izeneko partikula izango bailitzateke mintz guztietatik pasa ahal izango litzatekeen bakarra, bere indarra galduz.

## Kanpo estekak
Espadaña (aldizkaria)

***Espadaña*** () Leónen 1944tik 1951ra argitaratu zen poesia aldizkaria izan zen. Frankismo garaian erregimenarekin joera kritiko bat mantendu zuen, konpromezuzko poesia indartuz. Espainiako gerra ondorengo poesian garrantzi handia izan zuen.

## Historia 
Aldizkariaren sortzaileak Antonio González de Lama, Eugenio García de Nora eta Victoriano Crémer izan ziren. *Espadaña* aldizkariak, modu batez, frankistek lantzen zuten poesia estetikoa eta klasizistari erantzun nahi zuen; azken hauek *Garcilaso. Juventud creadora* aldizkaria zuten (1943-1946). Garcilasismoaren aurrean *Espadaña* aldizkariak poesia deserrotua eta kritikoa landu zuen, batzutan tremendismoaren kalifikazioa jasoz. Esan ohi da *Espadaña* eta *Garcilaso* bi muturreko ikuspuntuak ordezkatzen zituztela baina hori ez da egia zeren eta poeta espainiar progresistek zentsuraren eta errepresioaren mehatxupean bizi baitziren eta horrek haien adierazpenak erabat mugatu baitzituen. *Espadaña*ren kasuan, aldizkari honek inoiz ez zuen inongo laguntzarik jaso.

## Kolaboratzaileak 
*Espadaña*n garaiko poeta kritikoenek idatzi zuten:
* Antonio Pereira,
* José Hierro,
* Angela Figuera Aymerich,
* Gabriel Celaya
* Blas de Otero.
* Luis López Santos
Bestetik, frankistek debekatzen zituzten idazleen obrak berreskuratzen saiatu ziren, besteak beste, César Vallejo, Pablo Neruda, Miguel Hernández...

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Edizio digitala.
* :Eugenio G. de Noraren artikulua *Espadaña*ri buruz.
Catlodge

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian.

## Kanpo estekak
Bishop Kinkell

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Conon Bridge udalerritik 1,5 milia hegoaldera dago, Black Isle uhartean.

## Kanpo estekak
Carrbridge

'''''',  eta , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Skye of Curr herriaren mendebaldean dago, Bogroy herritik hurbil.

## Kanpo estekak
Cromarty

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Cromarty Firth fiordoaren bokalean dago, itsasoz bestalde Invergordon udalerriaren parean eta 8 kilometrora.

2001eko erroldaren arabera 719 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Charlestown (Black Isle)

**Charlestown**, Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Beauly Firth fiordoan dago, Kessock zubitik milia bat mendebaldera, Black Isle uhartean.

## Kanpo estekak
Croftnacreich

'''''', Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Black Isle uhartean dago. North Kessock udalerritik milia bat ipar-mendebaldera dago, A9 errepidean, eta Artafallie udalerritik hurbil.

## Kanpo estekak
Cromdale

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. A95 errepidean zeharkatzen du, eta Grantown-on-Spey eta Aberlour udalerrien artean dago.

## Kanpo estekak
Coylumbridge

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Dalnavert udalerritik 6 milia ipar-ekialdera dago, eta Aviemore udalerritik 3 milia hego-ekialdera.

## Kanpo estekak
Balio kaloriko

**Balio kalorikoa** edo **balio energetikoa** elikagai batek oxigenoaren presentzian erretzean ematen duen energia-kantitatea da. Kaloriatan neurtzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Durness

**Durness** () Eskozia ipar-mendebaldeko kostaldeko herria da, Highlandetako eremu administratiboan dagoena. Itsan ondoan dago, Sutherland konderrian, Invernesstik 190 kilometrora.

## Kanpo estekak
Maximiliano I.a (argipena)

Maximiliano I.a hainbat agintari historikoren izena da:

* Maximiliano I.a Germaniako Erromatar Inperio Santukoa edo Habsburgokoa (Wiener Neustadt, Austria, 1459ko martxoaren 22a - Wels, Austria, 1519ko urtarrilaren 12a)
* Maximiliano I.a Handia (Munich, 1573ko apirilaren 17a - Ingolstadt, 1651ko irailaren 27a)
* Maximiliano I.a Josef Bavariakoa (Mannheim, 1756ko maiatzaren 27a - Munich, 1825eko urriaren 13a)
* Maximiliano I.a Mexikokoa, edo Fernando Maximiliano José María Habsburgo-Lorenakoa (Viena, Austriar Inperioa, 1832ko uztailaren 6a - Queretaro, Mexiko, 1867ko ekainaren 19a)
Sutherland

**Sutherland**, gaeleraz **Cataibh**, Eskoziako Highland eskualdeko konderri historiko bat da. 5.252&nbsp;km²-ko azalera du, eta 2001eko erroldaren arabera 13.466 biztanle zituen. Ipar-ekialdean Caithness konderriarekin muga egiten du, ekialdean Caithness eta Ipar Itsasoaren kostaldea du (Morayko fiordoa), hegoaldean Ross eta Cromarty konderri historikoa, eta mendebalde eta iparraldean berriz Ozeano Atlantikoa.

Eremu honetako udalerririk handiena Dornoch da. Bestelako udalerri nabarmenak: Bonar Bridge, Lairg, Brora, Durness, Embo, Tongue, Golspie, Helmsdale, Lochinver eta Kinlochbervie.

Historikoki konderri hay honako eremuetan banatua egon da: Dùthaich 'Ic Aoidh (ipar-mendebaldea), Asainte (Assynt) eta Cataibh (ekialdea), baina maiz Cataibh izenaz konderri osoa izendatua da.

## Kanpo estekak
Cullicudden

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Black Isle uhartean dago, Cromarty fiordoaren hegoaldeko kostaldean, Dingwall udalerritik 2 milia ipar-ekialdera.

## Kanpo estekak
Culbokie

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Ross eta Cromarty barrutian. Black Isle uhartean dago, Dingwall udalerritik 3,5 milia ipar-ekialdera eta Inverness udalerritik 12 milia iparraldera.

2001eko erroldaren arabera 866 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Dalnavert (Highland)

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herrixka txiki bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Spey ibaiaren ibarrean dago, Insh udalerritik 4 milia ipar-ekialdera eta Kingussie udalerritik 8 milia ipar-ekialdera, Cairngorms Parke Nazionalaren mendebaldean.

## Kanpo estekak
Badenoch eta Strathspey

**Badenoch eta Strathspey**, Eskoziako gaeleraz **Bàideanach agus Srath Spè** eta ingelesez **Badenoch and Strathspey**, Eskoziako Highland eskualdeko eremu bat da.

Eremu honetako udalerri handienak Grantown-on-Spey eta Kingussie dira.

## Kanpo estekak
San Salbador eliza (Irurita)

**San Salbador eliza** Nafarroako Irurita herrian dagoen eliza bat da, Baztan udalerrian. Aurrez zegoen XV. mendeko eliza erautsi zen leku berberean eraiki zen. Gaur egungo elizaren erakintza lanak 1739an Peruko Erregeordea zen Agustin Gamio iruritarrak jaioterrira bidalitako dirutzei esker.

Fitxategi:San Salbador eliza 00, Irurita. Baztan, Euskal Herria.jpg|Kanpandorrea.
Fitxategi:San Salbador eliza 01, Irurita. Baztan, Euskal Herria.jpg|Sarbidea.

## Kanpo estekak
Nadia Erostarbe

**Nadia Erostarbe Geiser** (Zarautz, Gipuzkoa, 2000ko maiatzaren 27a) euskal surflaria da. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan bosgarren postua lortu zuen Parisen.

## Bizitza 
Surflari familia batean jaio zen eta bere ahizpa June Erostarbe bezala, suflaria da. Haiekin bidaiatzen du eta haiengandik ikasi zuen, hiru urte zituenetik; azken finean bere bizimodua izan den kirola. Familia osoa surfean ari da: aita, ama, ahizpa, osaba… hiru urterekin taula gainean jarri zen, eta ez da gelditu ordutik. Nutrizioa ikasi du.

## Olinpiar Jokoak 
Nadia Erostarbek laugarren postua lortu zuen Puerto Ricoko Munduko Txapelketan, eta 2024ko Parisko Jokoetarako sailkapen historikoko liderra izan zen, Janire Gonzalez Etxabarrirekin eta Andy Criererekin batera. Nazioko zeuden lau txarteletik hiru lortu zituzten euskaldunek. Olinpiar Jokoetarako sailkatu zen diziplinako lehen atleta espainiarra izan zen, eta  udan Tahitin, Polinesia Frantsesean (Ozeania) dagoen uhartean, Paris 2024rako surfaren egoitza exotikorako sailkatu zen.

2024an Parisko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte lehen aldiz. Final-laurdenetan, Tatiana Weston-Webb brasildarraren aurka kanporatua izan zen. Horrela, gipuzkoarrak merezitako diploma olinpikoa lortu zuen Joko batzuetan parte hartu zuen lehen aldian, txapelketa bosgarren amaitu zuen. Janire Gonzalez Etxabarri (Zumaia, 19 urte) eta Andy Criere (Hendaia, 28 urte) ere bertan izan ziren bigarren txandan kanporatuak izan ziren.

Espainiako Surf Federazioak 75.000 lizentzia zituen 2024an, baina ez zen Joko horietan baliabide gehien zituena. Tahitiko probarako bere taldearen erdia sailkatu zen arren, ezin izan zuen funtsik inbertitu ere egin hautatzailearen lana ordaintzeko.

## Aintzatespenak 
* 2024ko abuztuaren 20an Zarauzko Udalak harrera beroa egin zion Parisen olinpiar diploma jaso berri zuen Nadia Erostarberi.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Nire surfa erakusteko gogoz geratu naiz Berria, 2025.02.18
Hipozentro

[1. [Epizentroa 2. Gunea edo **hipozentroa** 3. Faila lerroa|thumb]]
**Hipozentroa** (antzinako grezieraz ὑπο, *hypo*, «azpi» eta κέντρον *kéntron*, «zentro»), **lurrikararen gunea** edota **gune sismikoa**, lurrikara edo mugimendu sismikoaren Lur barneko sorgunea da.

Epizentroa (antzinako grezieraz *epi*, «gain») hipozentroaren lurgaineko proiekzioa da, alegia, sorgunearen bertikala; lurzoruko gune hau lurrikara indar handienaz sentitzen den gunea da. Greziar aurrizkiek adierazten duten moduan, hipozentroa litosferaren barnealdeko puntu bat da, aldiz, epizentroa lurzoruaren gaineko puntua da.

## Kanpo estekak
Epizentro

[1. **Epizentroa** 2. [Hipozentroa 3. Faila lerroa|thumb]]
**Epizentroa** (Antzinako grezieraz ἐπί, epi, «gain» eta κέντρον, kéntron, «gune») hipozentroaren proiekzio bertikala dagoen Lurzoruko gunea da, alegia, lurrikara edo mugimendu sismiko bat indar gehienez sumatzen den Lurzoruko gunea.

Berez, epizentroa lurrikararen eraginez Lurzoruan kalte gehien jasatzen dituen gunea da. Halere, lurrikara handien kasuetan, failaren hausdura luzera oso handia izan liteke, hortaz, kalte larrienak epizentroan baino hausdurako beste edozein gunetan eman litezke. Adibidez, 2002ko Denaliko 7,9 graduko lurrikaran, epizentroa hausdura eremuaren mendebaldeko muturrean zegoen, baina kalte larrienak handik 330 kilometrora gertatu ziren, hausdura eremuaren ekialdeko muturrean.

## Kanpo estekak
Black Isle

[thumb|250px|Stubble soroa, Allerton udalerritik hurbil, Black Isle penintsulan, [Cromarty udalerritik 4 kilometrora, Highland.]]
**Black Isle**, Eskoziako gaeleraz **An t-Eilean Dubh**, Eskoziako Highland eskualdeko Ross eta Cromarty barrutiaren ekialdean dagoen penintsula bat da, Eskoziako Lur Garaietan.

Penintsula honetako udalerri handienak Cromarty eta Fortrose dira. Bestelako udalerri nabarmenak: Conon Bridge, Muir of Ord, Munlochy, Avoch, Rosemarkie, Tore, North Kessock eta Culbokie.

## Kanpo estekak
Donostiar haien garaia...

***Donostiar haien garaia...*** Gotzon Egiak idatzitako saiakera bat da, 2002an Alberdania argitaletxeak plazaratua. Bertan, Donostiako historia garaikidean garrantzia izan duten ehundik gora pertsona ospetsu bildu ditu; guztiak, donostiarrak edo Donostiarekin lotura zuzena izan dutenak. Gehienak XIX. mendeko bigarren erditik XX. mendeko lehen erdira bizi izan ziren, hau da, Donostia hiri bilakatzen ari zenean.

## Egitura 
Jatorriz testuak astero Donostiako *Irutxulo* astekarian agertu ziren, bi urtean.

Liburua entziklopedia baten moduan idatzita dago, baina ez dago antolatuta ez abizenen arabera, ez kronologiaren arabera. Alde horretatik, nahiko antolaketa pertsonala du. Pertsona bakoitzaren glosan, oinarrizko datu biografikoekin batera, argazkia eta komentario subjektibo eta pertsonala aurkituko dugu, lehentasuna gehienetan pasadizoei emanda. Liburuaren estiloa zuzena, atsegina eta erraza da.

Aukeratutako pertsonaiak askotarikoak dira. Haien artean emakumeak, idazleak, politikariak, musikariak aurkituko ditugu, baita ere garaiko pertsonaia xelebreak ("Etxekalte", "Pello Expaiñ", "Brokolo").

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburuaren sarrera eta pasarte batzuk.
Unamunoren erretratua

***Unamunoren erretratua*** Joaquín Sorolla Bastida margolari valentziarrak 1910ean egindako erretratua da; izan ere, lana bukatu gabe dago. Gaur egun Bilboko Arte Ederren Museoan gordeta dago. Mugimendu postinpresionistaren margolana da.

## Ezaugarriak 
1890. hamarkadan Sorolla erretratuak egiteari ekin zion. Haren erretratuen protagonistak batez ere une hartako pertsonai ezagunak ziren: Benito Pérez Galdós, Ramiro de Maeztu, Vicente Blasco Ibáñez, Alfontso XII.a Espainiakoa, Pio Baroja, Miguel Unamuno... Unamunorena New Yorken ireki behar zen espainiar ospetsuen galeria batean jartzeko zen; proiektua azkenik ez zen burutu eta lana bukatu gabe gelditu zen.

Margolan hau 1910ean egin zuen eta, Sorollaren lanetan ohikoa denez, marrazkia ez da desagertzen, argia oso berezia da eta margolanaren protagonistaren kontornoa markatzen du. Lanak, bestetik, idazlearen psikologia azpimarratzen du, haren harrokeria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Facundo Tomás eta Felipe Garinek idatziatako Sorollak egindako erretratuei buruzko lana.
Everglades Parke Nazionala

**Everglades Parke Nazionala** Estatu Batuetako hego-ekialdean dago, Florida estatuan. 6.104 kilometro koadroko azalera du eta hezegunearen jatorrizko %20a baino ez da. Ekosistema nagusi bat dago haren baitan, Everglades izenekoa, munduan bakarra dena.

Parkea 1947ko abenduaren 6an sortu zuten, baina sortzeko baimena 1934ko maiatzaren 30ekoa zen. 1976an Unescok biosferaren erreserba izendatu zuen, 1979an gizateriaren ondare, eta 1987an, nazioarteko garrantziko hezegune. 1993 eta 2007 bitarte, eta 2010etik gaur arte, Harriskuan dagoen gizateriaren ondarearen zerrendan dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazioarteko Egiaztatze Batzordea

**Nazioarteko Egiaztatze Batzordea**, Euskal Herriko bake prozesuaren barruan ETAren indarkeriaren behin betiko amaiera egiaztatzeko sortu zen 2011ko irailaren 28an. Harrezkero lanean aritu zen batzorde hau indarkeriaren amaiera ordenatua lortzeko, euskal erakundeekin eta gizarte zibilarekin batera.

2014ko urtarrilean izan zen ETAren armagabetzerako lehen pausoa. Batzordeak egiaztatu zuen ETAk arma, munizio eta lehergai kopuru zehatz bat erabileratik kanpo utzi zuela. Hiru urte geroago Nafarroako Parlamentuak eta Eusko Legebiltzarrak batzordearen jarduna bermatu zuten 2017ko martxoaren 27an eta apirilaren 6an. Egun batzuk geroago, ETAk bere indarkeria ekintzak amaitzeko konpromiso guztiak bete egin zituela egiaztatu zuen Baionan 2017ko apirilaren 8an.

Batzordearen kideak bost pertsona hauek izan ziren:
* Ronald Kasrils
* Chris Maccabe
* Ram Manikkalingam
* Satish Nambiar
* Aracelly Santana

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gatazkaren konponbidea sustatzeko nazioarteko konferentzia
* Brian Currin
* Harremanetarako Nazioarteko Taldea
* Oroimenari eta Bizikidetzari buruzko biltzarra
* Euskal Herriko Bakearen Aldeko Koordinakundea
* Lokarri (gizarte mugimendua)
* Bakearen artisauak

## Kanpo estekak
Ronnie Kasrils

**Ronnie Kasrils** (Johannesburgo, Hegoafrika, 1938ko azaroaren 15a) politikari, gidoigile eta zinema-zuzendaria da. Gaur egun ezaguna da gatazka-bitartekari moduan. Euskal Herriko bake-prozesuko Nazioarteko Egiaztatze Batzordeko kidea izan zen 2011tik 2017ra arte.

Bere aiton-amonak Letonia eta Lituaniakoak ziren. Afrikako Kongresu Nazionalean ( edo ANC) alderdian hainbat ardura-kargu izan zituen 16 urtez. 1961tik Hegoafrikako Alderdi Komunistako kidea izan zen (SACP, ) non Komite Zentraleko kidea izan zen 1986tik 2007ra bitarte. Apartheid-aren bukaera ekarri zuten 1994ko hauteskunde demokratikoak eta gero **Kasrils** *Defentsa* Ministroa izan zen. Geroago *Urak, Basoak eta Inteligentzia* Ministroa izan zen. Gainera liburuak idatzi ditu poesiaz eta politikaz, horietan azpimarragarria da bere autografia (*Armed and dangerous*).
Zoruko ariketa (gimnasia artistikoa)

**Zoruko ariketa** gimnastika artistikoaren aparatu edo frogetako bat da, eta emakume eta gizonezkoek parte hartzen dure frogan. Gimnasta bakoitzak errutina bat aurkeztu behar du, elementu akrobatiko eta artistiko ezberdinekin. Hala ere, bi generoen errutinen artean ezberdintasun nabarmenak daude.

## Emakumezkoen zoruko ariketa 
Emakumezkoen zoru ariketan, elementu akrobatikoak eta dantza elementuak aurkeztu behar dira, musika bati jarraituz. (Gimnasta bakoitzak aukeratzen du musika) Hau da ezberdintasun nagusia gizonezkoen zoru ariketarekin alderatuta. Errutina batek puntuazio altua jasotzeko, elementuak modu egokian "egin" behar dira (gorputz-postura, oinak, besoak... zainduz), eta "arau" batzuk jarraitu behar ditu.

### Errutina baten puntuaketa 
Elite kategorian (gimnasiako kategoria altuena) bi emaitza ezberdinen baturari esker lortzen da errutinaren emaitza. Lehenik, errutinaren zailtasun-baloraketa egiten da, eta, ondoren, ejekuzioa (gimnastak nola egin duen errutina) baloratu eta emaitzak batzen dira.

Zailtasun-balioa (D-value ingelesez) lortzeko, lehenik, gimnastaren zortzi elementu zailenen balioak batu behar dira: 5 elementu akrobatiko zailenak eta 3 dantza-elementu zailenak. Elementu bakoitzari CoP-ean (Code of Points, eliteko balio guztien zerrenda) letra bat dagokio. A elementuak errazenak dira, eta 0,1 puntuko balioa dute. B elementuek 0,2 puntuko balioa dute, C elementuek 0,3 puntuko balioa, eta horrela. Elementu zailenak H eta I elementuak dira, 0,8 eta 0,9 puntuko balioekin.

Ondoren, lotura-balioa (CV, connection value) dago, elementu ezberdinak lotzeagatik (adibidez, G elementu bat eta A elementu bat) bonus bat lortzen da. Bonus hori 0,1 edo 0,2 puntukoa izan daiteke.

Azkenik, errutinaren baldintzak (CR, composition requirements) daude, eta lau dira; baldintza bakoitzak 0,5 puntuko balioa du, eta errutinak 2 puntuak lortzeko, honako baldintza hauek bete behar ditu:
* Bi dantza-elementuen lotura bat. Elementu horietako batek 180 graduko hanken irekiera (split) izan behar su, eta lehen elementuak hanka baten gainean amaitu behar du.
* Atzera eta aurrera doazen elementu akrobatikoak erakutsi behar dira, eta "aerial" kategoriako elementuek ez dute balio baldintza hau betetzeko.
* Elementu akrobatiko batek "twist" bat eduki behar du.
* Elementu akrobatiko batek bi bira izan behar ditu jauzi bakarrean (double front/back)

Zailtasun-balioak ez du mugarik.

Ejekuzio-balioa, gehienez, 10 puntukoa izan daiteke. Handik hasi, eta gimnastak egiten duen akats bakoitzeko dedukzio bat dago. Dedukzio nabarmenenak tolesturiko besoak/hankak, gorputz-postura desegokiak, oinen postura desegokiak, altuera gutxiegi, gurutzatu egiten diren hankak, elementuak amaitzerakoan pausoak... dira.

Azkenik, penaltiak daude: jarrera desegokia, errutina luzeegia (90 segundu baino gehiago), elementu gutxiegi, eremutik kanpoko urratsak...

## Kanpo estekak
Dalwhinnie

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Bertan, izen berdineko destilategia dago. Aviemore udalerritik 25 miliatara dago, Newtonmore udalerritik 13 miliatara, eta Kingussie udalerritik 17 miliatara, Perth eta Inverness udalerrien arteko errepidean.

## Kanpo estekak
Drumuillie

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Boat of Garten udalerritik milia 1 iparraldera dago, eta Aviemore udalerritik 10 milia ipar-ekialdera.

## Kanpo estekak
Dulnain Bridge

'''''', , Eskoziako Highland eskualdeko herri bat da, Badenoch eta Strathspey barrutian. Dulnain eta Spey ibaien elkargunean dago, Grantown-on-Spey udalerritik hiru milia hego-mendebaldera.

2001eko erroldaren arabera 129 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Duel (1971ko filma)

***Duel*** (euskaraz *Duelua*, Hego Euskal Herrian *Deabrua Gurpil Gainean*) 1971ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako thriller film bat da. Richard Matheson idazle eta gidoigilearen izenburu berdineko filmean oinarritua dago. Dennis Weaver, Jacqueline Scott eta Carey Loftin aktoreek antzeztu zuten. Steven Spielbergen lehen filma izan zen, 25 urterekin grabatu zituena. Pelikula hau telebistarakoa tua zen, baina ABC katean izan zuen arrakastaren ondoren, 1971ko azaroan, zinema-aretoetara atera zen.

## Argumentua 
Kaliforniako basamortua. Komertzial batek (Dennis Weaver) autoz errepidean doala kamioi gidari baten (Carey Loftin) jazarpena jasango du. Beldurgarriena kamioilariaren aurpegirik inoiz ikusten ez dela da, soilik bere hankak kamioitik jaistean eta batzuetan besoa ere bai, eta kamioilariak komertziala kamioi astunarekin atsedenik gabe jarraitu eta zergatik hiltzen saiatzen denaren azalpenik garbirik ere ez.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Duel* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Happy Gilmore

***Happy Gilmore*** 1996ko Dennis Dugan estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Happy Gilmore erdipurdiko izotz gaineko hockey-jokalariaren amona etxea galtzear dago; urteak daramatza zergak ordaindu gabe eta Ogasunari 270.000 dolar zor dizkio. Egun batean, golferako berezko talentua duela deskubrituko du Gilmorek.

## Aktoreak 
* Adam Sandler: Happy Gilmore
* Christopher McDonald: Shooter McGavin
* Julie Bowen: Virginia Venit
* Frances Bay: Grandma Gilmore
* Carl Weathers: Chubbs Peterson
* Allen Covert: Otto
* Kevin Nealon: Gary Potter
* Richard Kiel: Mr. Larson
* Dennis Dugan: Doug Thompson
* Joe Flaherty: Donald
* Will Sasso: mover
* Lee Trevino: bera
* Bob Barker: bera
* Verne Lundquist: bera
* Mark Lye: bera
* Ben Stiller: Hal L.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dazed and Confused (filma)

***Dazed and Confused*** 1993ko Richard Linklater estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Institutuko azken eguna eta udako oporraldiko lehena da, protagonistek sekula ahaztuko ez duten eguna... gogoratzea lortzen badute, noski.

## Aktoreak 
* Jason London: Randall "Pink" Floyd
* Wiley Wiggins: Mitch Kramer
* Matthew McConaughey: David Wooderson
* Sasha Jenson: Don Dawson
* Michelle Burke: Jodi Kramer
* Christine Harnos: Kaye Faulkner
* Adam Goldberg: Mike Newhouse
* Anthony Rapp: Tony Olson
* Marissa Ribisi: Cynthia Dunn
* Catherine Avril Morris: Julie Simms
* Shawn Andrews: Kevin Pickford
* Rory Cochrane: Ron Slater
* Cole Hauser: Benny O'Donnell
* Aaron Lohr: Martin
* Milla Jovovich: Michelle Burroughs
* Joey Lauren Adams: Simone Kerr
* Christin Hinojosa: Sabrina Davis
* Ben Affleck: Fred O'Bannion
* Parker Posey: Darla Marks
* Deena Martin: Shavonne Wright
* Nicky Katt: Clint Bruno
* Esteban Powell: Carl Burnett
* Jason O. Smith: Melvin Spivey
* Mark Vandermeulen: Tommy Houston
* Jeremy Fox: Hirschfelder
* Renée Zellweger: Nesi White

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
What About Bob?

***What About Bob?*** (euskaraz *Zer gertatzen zaio Bobi?*) 1991ko Frank Oz ingeles-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako komedia beltzezko film bat da. Bill Murray eta Richard Dreyfuss aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Bob Waily (Bill Murray) New York hiriko tipo neurotiko bat da, fobia eta mania ugariren jabe dena. Behinola, bere arazoak konpondu asmoz Leo Marvin (Richard Dreyfuss) psikologo prestigiotsuaren kontsultara bertaratuko da. Boben ustez Leok berehalakoan lagunduko omen du, eta Leok oporrak hartzean, Bobek atzetik jarraitu eta haren oporlekuko etxera joatea erabakiko du. Leok Bob han dela jabetzean, hura begi bistatik kentzeko asmoz "bere arazoetatik oporraldia" hartu beharra duelako zeharkako aipamena egingo dio. Bobek Leoren aipamena gaizki ulertu eta Leo eta haren familiarekin bizitzen jarriko da. Leoren zoritxarrerako, Bob aldendu beharrean bere senideen begikoa eta konfidantzazko adiskidea bilakatuko da. Orduan, Leok Bob erditik kentzeko asmoz, bere onetik atera dezakeen egitasmo bati ekingo dio.

## Aktoreak 
* Bill Murray: Bob Wiley
* Richard Dreyfuss: Leo Marvin doktorea
* Julie Hagerty: Fay Marvin
* Charlie Korsmo: Sigmund "Siggy" Marvin
* Kathryn Erbe: Anna Marvin
* Tom Aldredge: Guttman jauna
* Susan Willis: Guttman andrea
* Roger Bowen: Phil
* Fran Brill: Lily Marvin
* Brian Reddy: Carswell Fensterwald, M.D.
* Doris Belack: Catherine Tomsky doktorea
* Melinda Mullins: Marie Grady, *Good Morning America* saioko elkarrizketatzailea
* Marcella Lowery: Betty, markagailuaren langilea
* Margot Welch: Gwen, markagailuaren langilea
* Barbara Andres: Claire, Marvin doktorearen idazkaria
* Aida Turturro: Emagaldua
* Lori Tan Chinn: Wing, autobus gidaria
* Reg E. Cathey: Howie, *Good Morning America* saioaren zuzendaria
* Tom Stechschulte: Lennie, *Good Morning America* saioaren ekoizlea
* Richard Fancy: Ministroa (apaiz protestantea)
* Joan Lunden: Bere burua antzeztuz

## Kanpo estekak 
* *What About Bob?* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Amblin'

***Amblin***' 1968ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako amodiozko drama laburmetrai film bat da. Spielbergen 35 mm-ko lehenbiziko filma izan zen. Laburmetraiak 26 minutu irauten ditu.

1960ko hamarkadaren bigarren erdialdeko hippie kultur edo gazte mugimenduan girotua dago. Film honek Spielbergek sortu zuen Amblin Entertainment ekoiztetxeari izen eman zion.

Filmak isiltasuna errekurtso modura erabiltzen du, honi gitarra akustikoaren doinuak hasieratik amaieraraino lagunduz.

## Argumentua 
Mutil eta neska gazte (Richard Levin eta Pamela McMyler) batzuk basamortuan ezagutu eta elkarrekin bidaiatzea erabakiko dute. Basamortutik abiatu eta Kaliforniako kostaldera autostop eginez bidaiatuko dute, baina berezitasun batekin, elkarri hitz egin gabe.

Neskak mutila hippie bat dela uste du eta harekiko erakarpena sortuko zaio, horregatik drogak probatzea eta lo-zakuan sexu harremanak izateaz irakokiko dio. Ondoren, bi gazteak hondartza paradisiko batera iritsi eta bertan mutilak surf taila batekin olatuetan barna ibiliko da, neskak une hori mutilaren gitarra kaxa arakatzeko aprobetxatuko du. Mutilak dituen objetuen artean hippiekin zerikusia duen ezer ez dagoela ikustean harengatik lilura galdu eta abandonatu egingo du.

## Aktoreak 
* Richard Levin: Mutil gaztea
* Pamela McMyler (Pam McMyler izenaz): Neska gaztea
* Henry Axelrod: Porsche autoaren gidaria

## Kanpo estekak 
* *Amblin*' filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com
* IMDBko fitxa irakurgai
Rushmore

***Rushmore*** 1998ko Wes Anderson estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Hamabost urteko Max Fischer Rushmore akademiako ikaslerik okerrenetako bat da, agian eskolaz kanpoko jardueretan denbora gehiegi ematen duelako.

## Aktoreak 
* Jason Schwartzman: Max Fischer
* Bill Murray: Herman Blume
* Olivia Williams: Rosemary Cross
* Seymour Cassel: Bert Fischer
* Brian Cox: Dr. Nelson Guggenheim
* Mason Gamble: Dirk Calloway
* Sara Tanaka: Margaret Yang
* Connie Nielsen: Mrs. Calloway
* Luke Wilson: Dr. Peter Flynn
* Stephen McCole: Magnus Buchan
* Kumar Pallana: Mr. Littlejeans
* Alexis Bledel: ikaslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dude, Where's My Car?

'''''Dude, Where's My Car?''''' 2000ko Danny Leiner estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Parranda-gau baten ostean esnatzean, Jesse eta Chester lagunek ez dute ezer gogoratzen. Etxetik ateratzean, Jesseren autoa desagertu dela ikusiko dute; barruan neska-lagunentzako urteurren-opariak zeuden.

## Aktoreak 
* Ashton Kutcher: Jesse Montgomery III
* Seann William Scott: Chester Greenburg
* Jennifer Garner: Wanda
* Marla Sokoloff: Wilma
* Kristy Swanson: Christie Boner
* David Herman: Nelson
* Hal Sparks: Zoltan
* Charlie O'Connell: Tommy
* John Toles-Bey: Mr. Pizzacoli
* James Vincent: Jeff
* Keone Young: Mr. Lee
* Brent Spiner: Pierre (akreditatu gabe)
* Andy Dick: Mark (akreditatu gabe)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Something Evil

***Something Evil*** (euskaraz *Deabruzko Zerbait*) 1972ko Steven Spielberg estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Sandy Dennis, Darren McGavin eta Ralph Bellamy aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Senar-emazte batzuk eta beren bi semeak Pennsylvaniako baserri giroko landetxe batean bizitzen jarri berri dira. Paul Worden aita (Darren McGavin), lanbidez telebistako ekoizlea da; Marjorie ama (Sandy Dennis), artista da. Biak

Ez dakitena, bertan deabruzko izaki ikusezin bat dagoela da, eta haren asmoa seme zaharrenaz jabetzea dela. Hartaz jabetzean, familia eta beren lagunak izutzen hasiko da. Amak semeari zeozer txarra gertatzen ari zaiola eta etxean deabruzko zerbaita dagoela sumatzean, senarrak eta adiskideek erotzen hasi dela usteko dute.

## Aktoreak 
* Sandy Dennis: Marjorie Worden
* Darren McGavin: Paul Worden
* Ralph Bellamy: Harry Lincoln
* Jeff Corey: Gehrmann
* Johnny Whitaker: Stevie Worden
* John Rubinstein: Ernest Lincoln
* David Knapp: John
* Laurie Hagen: Beth
* Herb Armstrong: Schiller
* Margaret Avery: Irene
* Norman Bartold: Hackett jauna
* Sheila Bartold: Hackett andrea
* Lois Battle: Faraday andrea
* Bella Bruck: Gehrmann andrea
* Lynn Cartwright: Idazkaria

## Kanpo estekak 
* *Something Evil* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Something Evil* film osoa ingelesez ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Road Trip

***Road Trip*** 2000ko Todd Phillips estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Unibertsitatera iritsi arte, Josh ez zen inoiz Tiffany neska-lagunarengandik banandu. Orain, hiri ezberdinetan ikasten dute, baina egunero hitz egiten dute telefonoz. Egun batean, Tiffanyk ez du Joshen deia erantzungo, eta neska-lagunari bere maitasuna adierazteko, bideo bat grabatzea eta postaz bidaltzea erabakiko du Joshek.

## Aktoreak 
* Breckin Meyer: Josh Parker
* Seann William Scott: E.L. Faldt
* Paulo Costanzo: Rubin Carver
* DJ Qualls: Kyle Edwards
* Amy Smart: Beth Wagner
* Tom Green: Barry Manilow
* Rachel Blanchard: Tiffany Henderson
* Anthony Rapp: Jacob Schultz
* Fred Ward: Earl Edwards
* Andy Dick: Motel Clerk
* Ethan Suplee: Ed Bradford
* Jaclyn DeSantis: Heather
* Rhoda Griffis: Tour Group Mom
* Edmund Lyndeck: Jack Manilow
* Ellen Albertini Dow: Mrs. Manilow
* Jessica Cauffiel: Tiffany Henderson faltsua
* Mia Amber Davis: Rhonda
* Mary Lynn Rajskub: Blind Brenda
* Horatio Sanz: French Toast Guy
* Jimmy Kimmel: Corkyren ahotsa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Punch-Drunk Love

***Punch-Drunk Love*** 2002ko Paul Thomas Anderson estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Barry Egan gizon bakarti eta suminkorra da, eta hodi-libragailuen enpresa bat du. Lanetik kanpo, kiloka budin erostea da haren afizioa, konturatu baita hegaldi-milak oparitzen dituen budin-promozioan akats bat dagoela, eta horretaz baliatuta Hawaiira hegal egin nahi du.

## Aktoreak 
* Adam Sandler: Barry Egan
* Emily Watson: Lena Leonard
* Philip Seymour Hoffman: Dean Trumbell
* Mary Lynn Rajskub: Elizabeth Egan
* Luis Guzmán: Lance
* Robert Smigel: Walter

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anchorman: The Legend of Ron Burgundy

***Anchorman: The Legend of Ron Burgundy*** 2004ko Adam McKay estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
1970eko hamarkada da eta telebistako albistegietan gizonak baino ez daude. Ron Burgundy aurkezle arrakastatsuak hain gustuko duen mundu maskulino eta matxista hori desagertzeko arriskuan dagoela ikusiko du, telebista-kateak Veronica kazetari erakargarria kontratatzen duenean.

## Aktoreak 
* Will Ferrell: Ron Burgundy
* Christina Applegate: Veronica Corningstone
* Paul Rudd: Brian Fantana
* Steve Carell: Brick Tamland
* David Koechner: Champion "Champ" Kind
* Chris Parnell: Garth Holliday
* Kathryn Hahn: Helen
* Fred Armisen: Tino
* Fred Willard: Edward "Ed" Harken
* Vince Vaughn: Wes Mantooth
* Jerry Minor: Tino's Bassist
* Laura Kightlinger: Donna
* Danny Trejo: tabernaria
* Jack Black: moto-gidaria
* Judd Apatow: langilea
* Paul F. Tompkins: aurkezlea
* Jay Johnston: Eyewitness News Teamgo kidea
* Adam McKay: a janitor
* Tim Robbins: erreportaria
* Luke Wilson: Frank Vitchard
* Ben Stiller: Arturo Mendez
* Missi Pyle: zoo-langilea
* Seth Rogen: Scotty
* Bill Kurtis: narratzailea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Els Encants Vells

[thumb|Enkante Zaharrak, [Plaça de les Glòries Catalanes|Kataluniar Lorien plazaren iparraldean.]]

**Els Encants Vells** (euskaraz *Enkante Zaharrak*), ofizialki **Mercat Fira de Bellcaire** (*Bellcaireko Merkatu Feria*), Kataluniako Bartzelona hiriburuko kale azoka eta aire libreko merkatu bat da. Hiriko hainbat lekutan ospatzen da.

Jada, 1200. urtean bere berri bada, Sant Jaume enparantzan ospatzen zelarik. 1358an Plaza Berrira lekualdatu zen, eta beste hainbat tokitara lekualdatu ondoren, 1800tik aurrera harresietatik kanpo ospatzen hasi zen. 2013tik aurrera Bellcaireko Feria deritzon eraikinean ospatzen da.

Enkante publikoa aire libreko merkatu honetako interesgune handienetakoa da. Astero, astelehen, azteazken eta ostiraletan, goizeko 7:00-9:00 artean ospatzen da. Honetan, itxi edo ustutako etxe, denda eta pisuetako objektuak salgai daude, bai eta stock apurrak ere.

## Kanpo estekak
A Night at the Roxbury

***A Night at the Roxbury*** 1998ko John Fortenberry estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Steve eta Doug Butabi anaiak diskotekako bi andrezale patetiko dira. Gauero Los Angelesko *night-club* batetik bestera ibiltzen dira neska bila, inongo arrakastarik gabe. Ametsa klub guztietan onenean sartzea dute, Roxbury kluba, baina atezainak ez die inoiz pasatzen uzten.

## Aktoreak 
* Will Ferrell: Steven "Steve" Butabi
* Chris Kattan: Douglas "Doug" Butabi
* Loni Anderson: Barbara Butabi
* Dan Hedaya: Kamehl Butabi
* Molly Shannon: Emily Sanderson
* Dwayne Hickman: Fred Sanderson
* Maree Cheatham: Mabel Sanderson
* Lochlyn Munro: Craig
* Richard Grieco: bera
* Kristen Dalton: Griecoren neska
* Jennifer Coolidge: polizia
* Meredith Scott Lynn: Credit Vixen
* Gigi Rice: Vivica
* Elisa Donovan: Cambi
* Michael Clarke Duncan: Roxbury bouncer
* Colin Quinn: Dooey
* Twink Caplan: lore eroslea
* Eva Mendes: emaztegaia
* Mark McKinney: Aita Williams
* Chazz Palminteri: Mr. Benny Zadir
* Christian Mixon: Corvetteren laguna
* Viveca Paulin: Porscheren emakumea
* Agata Gotova: Zerbitzaria
* Rachel Galvin: emakumea hondartzan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Idiocracy

***Idiocracy*** Mike Judge estatubatuar zinema zuzendariaren 2006ko filma da.

## Argumentua 
Joe, adimena eta zorroztasuna bertutetzat ez dituen militar bat, eta Rita, prostituta bat, AEBetako armadaren esperimentu batean parte hartzeko hautatu dituzte; horren ondorioz, hibernazioan dauzkate urtebetez. Akats bat tarteko, hibernazio denbora bost mendekoa izan da

## Aktoreak 
* Luke Wilson: Cpl. "Average Joe" Bauers/"Not Sure"
* Maya Rudolph: Rita
* Dax Shepard: Frito Pendejo
* Terry Crews: Dwayne Elizondo Mountain Dew Herbert Camacho presidentea
* David Herman: estatu-idazkaria
* Justin Long: Dr. Lexus
* Andrew Wilson: Beef Supreme
* Brad "Scarface" Jordan: Upgrayedd
* Thomas Haden Church: Brawndo CEO
* Stephen Root: Hector "The Hangman" BMW
* Tom Kenny: IPPA ordenagailuaren ahotsa
* Sara Rue: Fiskal nagusia
* Randal Reeder: zerbitzu sekretuko kidea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Last Picture Show

***The Last Picture Show*** () 1971ko Peter Bogdanovich estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako film dramatikoa da. 1966ko Larry McMurtry idazlearen izenburu berdineko eleberrian oinarritua dago. Timothy Bottoms, Jeff Bridges, Cybill Shepherd, Eileen Brennan, Ellen Burstyn, Ben Johnson, Cloris Leachman eta Randy Quaid aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako zortzi izendapen jaso zituen, bi irabaziz: Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Ben Johnson) eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Cloris Leachman).

## Argumentua 
## Aktoreak 
* Timothy Bottoms: Sonny Crawford
* Jeff Bridges: Duane Jackson
* Ben Johnson: Sam lehoia
* Cybill Shepherd: Jacy Farrow
* Cloris Leachman: Ruth Popper
* Ellen Burstyn: Lois Farrow
* Eileen Brennan: Genevieve
* Clu Gulager: Abilene
* Sam Bottoms: Billy
* Sharon Ullrick: Charlene Duggs
* Randy Quaid: Lester Marlow
* Joe Heathcock: Sheriffa
* Bill Thurman: Coach Popper
* Barc Doyle: Joe Bob Blanton
* Jessie Lee Fulton: Mosey andereinoa

## Sariak 
## Kanpo estekak 
* *The Last Picture Show* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com {en}}
* IMDBko fitxa irakurgai
Napoleon Dynamite

***Napoleon Dynamite*** 2004ko Jared Hess estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Napoleon Idahon bere familia bitxiarekin bizi den nerabe barnerakoi eta ameslaria da. Amonari basamortuan quada gidatzen ibiltzea gustatzen zaio, eta llama bat du maskota gisa; anaiak eguna ematen du neskekin txateatzen, eta osabak iraganera bidaiatu nahi du denbora-makina bati esker.

## Aktoreak 
* Jon Heder: Napoleon Dynamite
* Efren Ramirez: Pedro Sánchez
* Tina Majorino: Deb Bradshaw
* Aaron Ruell: Kip Dynamite
* Jon Gries: Rico Dynamite
* Haylie Duff: Summer Wheatley
* Emily Kennard: Trisha Jenner
* Shondrella Avery: LaFawnduh Lucas
* Sandy Martin: Grandma
* Diedrich Bader: Rex
* Trevor Snarr: Don
* Ellen Dubin: izeko Ilene

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Superbad

***Superbad*** 2007ko Greg Mottola estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Seth, Evan eta Fogell institutuko azken ikasturtean daude, eta ez dute birjintasuna galdu oraindik; ondorioz, sexua da elkarrizketa-gai bakarra.

## Aktoreak 
* Jonah Hill: Seth
** Casey Margolis: Seth gaztea
* Michael Cera: Evan
* Christopher Mintz-Plasse: Fogell/"McLovin"
* Bill Hader: Slater
* Seth Rogen: Michaels
* Emma Stone: Jules
* Martha MacIsaac: Becca
** Laura Marano: Becca gaztea
* Aviva Baumann: Nicola
* Joe Lo Truglio: Francis
* Kevin Corrigan: Mark
* Dave Franco: Greg
* Laura Seay: Shirley
* Marcella Lentz-Pope: Gaby
* Stacy Edwards: Jane
* David Krumholtz: Benji Austin
* Martin Starr: James Masslin
* Lauren Miller: Scarlett Brighton
* Ronald Mampusti: Pagaduan
* Carla Gallo: Jacinda
* Clark Duke: nerbalea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak