open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Banda zabalera

**Banda zabalera** hertzetan neurtutako frekuentzia tartearen zabalera da, zeinean seinalearen potentziaren gehiengoa biltzen den. Fourierren analisiaren bidez kalkulatua izan daiteke, behin-behineko seinale bat erabiliz. Tarte honetan sartutako frekuentziek frekuentzia eraginkor izena ere hartzen dute.

thumb|300px| **Irudia**: Banda zabalera f1 eta f2 balioek bornatzen duten tartean barneraturiko frekuentziek osatzen dute.

Filtro baten banda zabalera frekuentziek osatutako tartea da. Frekuentzia hauek beren atenuazioa 3dB edo gutxiagotan mantentzen dute filtrotik pasatzerakoan, betiere irudiko fc frekuentzia zentral muturrekoarekin konparatuz.

Frekuentzia magnitude fisiko bat da, zeinak neurtzen duen seinale periodiko baten zikloa denbora unitateko zenbatetan errepikatzen den. Frekuentzia bakarreko seinale periodiko batek banda zabalera minimoa dauka. Eskuarki, seinale periodikoak hainbat frekuentziatan osagaiak baldin baditu, bere banda zabalera handiagoa da eta bere denborarekiko aldaketa bere frekuentziaren osagaien menpe dago.

Orokorrean, sistema elektronikoek igortzen dituzten seinaleak, adibidez datu informatikoak, ahotsa, telebista seinaleak, eta abar... denboran zehar aldaketak jasaten dituzten seinaleak dira eta ez dira periodikoak, baina frekuentzia desberdinetako seinale periodikoen batura bezala har daitezke.

## Ohiko erabilpenak 
Ohikoa da denbora unitate batean transmititu daitezkeen datu kopuruari *banda zabalera digital* deitzea. Adibide bat jartzearren, 256 kb/s dituen ADSL linea batek, teorikoki 256000 bit segundoko bidal ditzake. Hau benetan sistemak duen transferentzia tasa maximoa da, eta aldakorra izan daiteke banda zabalera analogikoaren, seinalearen potentziaren, linearen zarataren eta kanalaren kodifikazioaren arabera.

Banda estu baten adibide garbia da konexio telefoniko batean burutzen dena eta banda zabal batena, DSL konexio batek burutzen duena. Konexio mota bakoitzak berezko banda zabalera analogikoa dauka, hala nola bere transferentzia tasa maximo bat. Banda zabalerak eta sareko saturazioak loturen kalitatean zuzenki eragiten dute.

Kanal bat pasatzen uzten duen frekuentzia tartea hertzetan adierazten da.
Bw = ∆f = gbf (goi borne frekuentzia) – bbf (behe borne frekuentzia).

Banda zabalera terminoa konputagailu baten bus batean datuak zenbateko abiaduran transferitzen diren jakiteko ere erabili ohi da, normalean byte segundoko (B/s), Megabyte segundoko (MB/s) edo Gigabyte segundoko (GB/s) unitateak erabiliz. Hau kalkulatzeko busaren frekuentzia (ziklo/segundo) biderkatuko dugu ziklo bakoitzeko transmitizen den byte kopuruarekin. Adibidez, 266 MHz-tan 64 biteko datuak transmititzen dituen bus batek 2,1 GB/s-ko banda zabalera izango du.

## Ikus, gainera 
* Bus (informatika)
* ADSL
* Frekuentzia
## Kanpo estekak 
*  TCP/IP-ri buruzko liburua
Euskalerriko Eskautak

***Euskalerriko Eskautak*** irabazi asmorik gabeko elkartea da, astialdian egiten duena lan hezitzailearen bidez, eskaut metodologiaren bidez. Hego Euskal Herriko herri eta auzoen hobetzea du helburu, eratzen duten 40 taldeen eguneroko lanarekin. Euskalerriko Eskautek, 1959. urtetik hona, 8 eta 19 urte bitarteko haur eta gazteekin modu eraginkor eta erakargarri batean garatzen du bere lan hezitzailea. 

Errealitatearen irakurketa fededun batetik abiatuz, kide guztien partaidetzaren bidez, gizarte bidezkoago eta elkaraguntzaileago bat lortzea da erronka. Hirian, herrian, auzoan, eta batez ere naturan, eskaut taldearen egunerokoa jolasa, etengabeko aurkikuntza, norbere kudeaketa, taldeko bizitza, ospakizuna eta jaia da. Taldeko bizitzan barneturik, gurasoek ere parte hartzeko aukera duten, haur eta gazteentzako abentura da. Taldeko bizitzan barneturik, gurasoek ere parte hartzeko aukera duten, haur eta gazteentzako abentura da.

Horretarako guztirako, Euskalerriko Eskautek pertsona arduratsuak ditu, eguneroko konpromisoa eta arduretatik abiatuz, taldean lan hezitzailea aurrera eramango duten begirale prestatuak, heziak eta tituludunak.

Euskalerriko Eskautak elkartea *Movimiento Scout Católico* Espainia osoko eskaut mugimenduaren barruan dago.

## Eskaut mugimendua Euskal Herrian 
Egun, eskaut mugimendua Euskal Herriko herrialde guztietan bizirik dago. Bizkaia da lurralderik indartsuena, eta Araba ahulena. Bizkaiko lurraldean, taldeak eskualdeka banatzen dira: Bilbo Erdia, Eskuinaldea, Ezkermeatzaldea eta Herri aldea. Esan daiteke Euskalerriko Eskautak krisi gorrian sartuta daudela, joera orokorren arabera taldeak desagertzen doazelako apurka-apurka. Beraz, horrek hausnarketa sakona eragin beharko luke elkartearen barnean eta etorkizunari begira neurri aurrerakoiagoak hartzea bideratu beharko luke era berean. Azken hamar urteetan ez da Bizkaian talde berririk sortu. Gipuzkoan ez dago talderik Euskalerriko Eskautak elkartearen barruan, bai ordea Euskal Eskaut Gia Elkartean eta bai askeak.

Gaur, hauek dira Euskalerriko Eskauten dauden taldeak: 

### Bizkaia 
#### Bilbo Erdia 
*San Adrián
*Indautxu
*Gaizkinak
*Errekaldeko eskautak
*Aterpeberri

#### Eskuinaldea 
*Adiskide
*Egunsentia
*Etorkizuna
*Goizalde, Bilboko Otxarkoaga auzoan kokatuta
*Jaiotza, Bilboko Txurdinaga auzoan kokatuta
*Jatorrak, Bilboko Alde Zaharran kokatuta
*Ziztu Bizian

#### Ezkermeatzaldea 
*Abatxolo
*Ama Lur
*Belatzak
*Andra Mari
*Elizalde
*Euskai
*Goizale
*Lurgorri
*Meatzalde Eskautak
*San Miguel
*Urbegi
*Orduñako Eskautak 

#### Herrialdea 
*Kilimusi
*Inurri
*Txispeleta
*Argizai
*Astigintza
*Eleizpe
*Eskubeltz
*Eleizpe

### Araba 
*Berri Bide
*San Viator
*La Esperanza
*Amurrio
*Los Angeles

### Nafarroa 
*1ª Estrella
*Vª Tropa
*Dendari Izar
*Baracea
*Gundemaro
*Jaroi
*Ibaialde
*Lykos
*Mikael
*San Andrés

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskalerriko Eskautak: webgune ofiziala
* Euskalerriko Eskautak Araba
* MSC
* Eskauten sustapenerako webgunea
* Euskal Eskaut Gia Elkartea
* Euskalerriko Eskautak Araba
* Euskalerriko Eskautak Bizkaia
Florida (argipena)

**Florida** leku ezberdinen izena izan daiteke:
# Florida: Ameriketako Estatu Batuetako estatua.
# Florida: Uruguaiko departamendua.
# Florida: Uruguaiko hiria.
# Florida: Hernaniko (Gipuzkoa) auzoa.
# Florida: Abanto-Zierbenako (Bizkaia) auzoa.
# La Florida: Portugaleteko (Bizkaia) auzoa.
# Florida kalea: Gasteizko kalea.
Etxeberri (argipena)

**Etxeberri** oikonimo bat da (etxe izen bat), «etxe berri» esan nahi duena. Gerora, euskal kulturan ohikoa denez, oikonimoa pertsonen deitura ere bihurtu da; bai eta bestelakoen izena ere. Hona hemen Euskal Wikipedian artikulua dutenen zerrenda:

## Lekuak 
* Etxeberri : Arakilgo (Nafarroa Garaia) kontzejua.
* Etxeberri: Hernaniko (Gipuzkoa) auzoa.
* Etxeberri : Funesko (Nafarroa Garaia) herri hustua.
* Etxeberriko karbia: Gamere-Zihigako (Zuberoa) haitzuloa.

## Pertsonak 
* Peio Etxeberri-Aintxart (1973-) historialari eta ABko eleduna.
* Mixel Etxeberri (1948-), Heletako pilotari eta kantaria.
* Michel Etxeberri (1919-1999), Donibane Lohizuneko antzezlea.
* Jean Etxeberri-Aintxart (1914-2003), Baigorriko politikaria.
* Jean-Baptiste Etxeberri (1903-1993), idazlea
* Jean Etxeberri (1901-1982), errugbilaria.
* Louis Etxeberri (1853-1907), politikari eta kazetaria.
* Peio Etxeberri, Lekuineko historialaria.
* Hubert-Denis Etxeberri (1867-1950), Baionako margolaria.
* Jean-Baptiste Etxeberri (1805-1874), Baigorriko politikaria.
* Jean-Amédée Etxeberri (1801-1855), Baigorriko politikaria.
* Thomas Etxeberri (1774-1832), Baigorriko politikari eta abokatua.
* Joanes Etxeberri (1668-1749), Sarako idazlea.
* Joanes Etxeberri Ziburukoa, XVII. mendeko Sarako idazlea.
* Piarres Etxeberri, XVII. mendeko Lapurdiko idazlea.

## Eraikinak 
* Etxeberri baserria (Anoeta, Gipuzkoa)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Etxabarri (argipena)
* Etxebarria (argipena)
* Etxeberria (argipena)
* Txabarri (argipena)
* Xabier (argipena)
* Exaberri

## Kanpo estekak
Magnus efektua

eskuinera|320px|thumb|Gorputzaren higidura bakarra errotazioa deneko ikuspuntutik fluidoaren ibilbidea gorputzaren inguruan eta honengan sortutako indarra
thumb|280px|
**Magnus efektua** fluidoetan gorputz baten bere buruarekiko biraketak (errotazioak) ibilbidea aldatzeko daukan gaitasuna deskribatzen duen fenomenoari, eta bere azalpenari, deitzen zaio.

Fluido baten gertatutako errotazioak zurrunbiloak sortzen ditu. Adibide ikusgarri modura itsasontzi baten helizea aztertu daiteke, helizearen ardatzaren inguruan eta norantza berdinarekin zurrunbiloa sortu dela ikusiz. Edo errazago, likidodun edalontzi baten koilara batekin sor daiteke zurrunbilo hori. Fluidoen eta gorputzen ezaugarrien arabera (biskositatea, etab.) fluido geruza oso estu bat, geruza limitea, gorputzarekin batera higituko da; itsatsita egongo balitz bezala.

Horretaz gain; gorputz hori fluidoan barrena higitzen bada, errotaziorik gabe gorputzarekin batera doan erreferentzi-sistemaren arabera fluidoa abiadura batekin korrontean zehar higitzen da. Aldi berean errotazioa gertatzen ari denez, gorputzaren aurpegi baten errotazioa fluidoaren higiduraren norantza berekoa izango da eta bestearena kontrako norantzakoa. Honek, azaldutako zurrunbiloan perturbazioak sortuko ditu eta ez da uniformea izango gorputzaren biraketa ardatzarekiko. Bernoulliren printzipioaren arabera fluidoaren barneko presioak abiaduraren karratuarekiko proportzionala den murrizpena jasaten du. Aurretik esan bezala, gorputzaren inguruan geruza limitea sortuko da, gorputzaren abiadura edukiko duena eta fluido korrontearekin nahastuko da; aurpegi baten korrontearen alde eta bestean kontra. Beraz, gorputzaren inguruan dagoen fluidoaren abiadura ez da berdina izango bi aurpegietan, ondorioz presio aldaketa egongo da gorputzaren bi aurpegitan; korrontearekiko eta errotazioarekiko perpendikularrak diren bi aurpegietan hain zuzen. Hau dela eta, indarra sortzen da horietariko aurpegi batetik bestera; gorputza azeleratuz eta traiektoria aldatuz.

Fenomeno hau Heinrich Gustav Magnus (Berlin, 1802ko maiatzaren 2 - Berlin, 1870eko apirilaren 4) fisikari eta kimikari alemaniarrak aztertu eta azaldu zuen 1853an lehenengo aldiz, eta honen heriotzaren ondoren bere abizenarekin izendatu zen fenomenoa. Hala ere, James Gleick kazetariak (Pulitzer saridunak) 2003an *Isaac Newton* biografian azaltzen zuen azken honek askoz lehenago (180 urte inguru) aztertu zuela tenis piloten higidura ikusi ondoren.

## Ikus, gainera 
*  Magnus efektua futbolean (Youtube)
*  Pin-Pon pilotaren higiduraren azalpen teorikoa (Magnus efektua barne)

## Erreferentziak 
* 2003 *Isaac Newton*, Pantheon. James Gleick ()

## Kanpo estekak
Arbulu

**Arbulu** (ofizialki* Arbulo / Arbulu*) Arabako herria da, Burguko udalerrikoa.

## Toponimoaren aldaerak 
1025. urteko Donemiliagako goldean aipatzen da lehen aldiz, ***Arbuslu*** aldaerarekin. Gero, berriro, *Arbuslu* ikus daiteke 1248. urteko dokumentu batean eta geroago, *Arbulu* 1294. eta 1337. urteetan, *Harbulu* 1410. urtean, *Arbulu* 1468, 1492, 1520, 1568, 1622, 1635, 1693, etab. XVI. mendetik aurrera jatorrizko Arbulu Arbulo bezala ematen da.

## Demografia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* San Martin eliza, XV-XVI. mendeetan zabaldutakoa. Barnean margo gorri berezi batzuk aurkitu dira, XII-XIII. mendekoak izan daitezkeenak.
* Mariturri iturria.

Fitxategi:San Martin eliza - Arbulu.jpg|San Martin eliza
Fitxategi:San Martin eliza - ataria - Arbulu.jpg|San Martin elizako ataria

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Mikel GORROTXATEGI NIETO, 2014, "Sobre el topónimo Arburlu". Euskaltzaindia. 320 "Irizpenak eta txostenak" *Euskera*. 2014, 59, 1. 319-323. Bilbo. ISSN 0210-1564
Susa

[thumb|[Uxue Alberdi idazlea Susa argitaletxeko erakustokian ale bat sinatzen Durangoko Azokan. 2017.]]
**Susa** Euskal Herriko argitaletxea da, Zarautz, Iruñea eta Larrabetzun egoitza bana dituena. 1983an sortu zen.

1988 eta 2017 urteen artean, Gorka Arrese izan zen argitaletxearen editorea. 2018tik, Leire Lopez Ziluagak du ardura hori.

## Egileak 
Bertan argitaratzen dituzten egileen artean Jon Alonso, Iñigo Aranbarri,  Amets Arzallus, Pako Aristi, Gotzon Barandiaran, Harkaitz Cano, Koldo Izagirre, Miren Agur Meabe, Xabier Montoia eta Juanjo Olasagarre daude, besteak beste.

## Liburu batzuk 
* *Azken afaria*
* *Beti oporretan*
* *Euli-giro*
* *Fakirraren ahotsa*
* *Gartzelako poemak*
* *Gerra txikia*
* *Iazko hezurrak*
* *Izurdeen aurreko bizitza*
* *Miñan*
* *Mussche*
* *Ospitalekoak*
* *Parisen bizi naiz*
* *Twist*
* *Urari ostutako poemak*

## CC-BY-SA lizentziaduna 
Susa argitaletxeko hainbat liburu CC-BY-SA lizentziarekin argitaratu dira. Lizentzia hori sormenezko lanak munduan zehar erraz partekatzeko lizentzia da. 

* Edonon erabil daitezke liburu horiek (CC) 
* baina edukien iturria zein den aipatu behar da beti (BY), hau da, egilea nor den esatea. 
* Liburu horretan aldaketak egin ahal izango dira eta berriro zabaldu, baina lan berri eraldatua ere CC-BY-SA lizentziarekin zabaldu beharko da (SA). Bi baldintza horiek beteta CC-BY-SA lizentziadun edukiak berrerabilita, posible izango da irabazi ekonomikorik lortzea ere.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko argitaletxeen zerrenda
* Durangoko Azoka
* Miñan

## Kanpo estekak 
* Susaren webgunea
Ixona

**Ixona** (ofizialki* Hijona / Ixona*) Arabako erdi-ekialdeko herri bat da, Burgu udalerrikoa. Gaur egungo hizkuntza nagusia gaztelania du, XIX. mendean galdu baitzen han euskara.

1025. urteko Donemiliagako goldean ***Iscona*** toponimoa aipatzen da.

## Demografia 
## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* Done Eztebe eliza, XVIII. mendekoa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Aliud

**Aliud** Gaztela eta Leongo udalerria da, Soriako probintzian kokatuta dagoena. 2006. urtean 25 biztanle zituen eta 17,69&nbsp;km²-ko azalera du. Bere dentsitatea 1,75 biztanle/km²-koa da.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Argomaiz

**Argomaiz** (azentua bigarren silaban) Arabako herria da, Burguko udalerrikoa. *Argomaniz* du izen ofiziala.

## Historia 
Herriaren izena lehen aldiz Donemiliagako goldean agertzen da (1025): ***Argumaniz***. Aldaera horretan agertzen da, berriro ere XIII. mendean baina gero, 1257. urtetik aurrera, *Argomaniz* aldaera nagusitzen da. (Euskaraz toponimo ohiko bilakaera fonetikoa bat ikusten da: bokalen arteko sudurkari leun bat, urteak joan, urteak etorri, desagertu egiten da: *v-**n**-v **>** v-**ø**-v*).

## Demografia 
Gasteiztik hurbil egonik, hazkunde demografiko handia izan zuen Argomaizek XXI. mendearen hasieran, gasteiztarren etorreraren eraginez.

## Ondasun nabarmenak 
* Argomaizko paradorea: Larreatarren pizkundetar jauregian dago.
* San Andres eliza
* San Pedro de Quilhano baseliza

## Irudiak 

Fitxategi:Argomaiz - San Andres eliza.jpg|San Andres eliza.
Fitxategi:Argomaiz - San Andres eliza - leihoa.jpg|San Andres elizako leiho bat.
Parador Argomaniz 1.jpg|Argomaizko paradorea.

## Garraioa 
Araba Bus sareko lineak zerbitzua ematen dio herri honi:

Gainera, Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

Bestalde, La Burundesa autobus konpainiaren Sakanako herriak elkartzen dituen Gasteiz-Iruñea lineak geltokia dauka herrian. Guztira hiru zerbitzu izaten dira norabide bakoitzean. Linearen ibilbidea honakoa da:

* Gasteiz - Ilarratza - Argomaiz - Agurain - Munain - San Roman - Ibarguren - Andoin - Olatzagutia - Ziordia - Altsasu - Urdiain - Iturmendi - Bakaiku - Etxarri Aranatz - Arbizu - Lakuntza - Arruazu - Uharte Arakil - Irañeta - Ihabar - Hiriberri - Etxarren - Irurtzun - Eritze - Saratsa - Añezkar - Berriobeiti eta Iruñea

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mozambikeren banaketa administratiboa

**Mozambikeren banaketa administratiboa** hamar probintziatan eta probintzia egoera duen hiriburu (*cidade*) batean egiten da. Probintziak 129 barrutitan banatzen dira eta hauek era berean *Postos Administrativos* eta herrietan (*Localidades*). 1998tik aurrera, gainera, 33 udalerri (*Municipios*) sortu dira bertan.

## Ikus, gainera 
* Mozanbike

## Kanpo estekak
Cabo Delgado probintzia

**Cabo Delgado** Mozambikeko 10 probintzietako bat da. Bere hirubura Pemba da. 2007ko zentsuan 1.688.203 biztanle zituen eta bere azalera 82.625 km2koa da.

## Kanpo estekak
Gaza probintzia

**Gaza** Mozanbikeko probintzia da. Bere hiriburua Xai-Xai da. 75.709 km²ko azalera du eta 1,3 milioi biztanle inguru 2002 datuen arabera.

## Lurraldearen banaketa 
### Barrutiak 
Gaza ondorengo barrutietan banaturik dago:

* Bilene Macia
* Chibuto
* Chicuacuala
* Chigubo
* Chókwè
* Guijá
* Mabalane
* Manjacaze
* Massagena
* Massingir
* Xai-Xai

### Udalerriak 
Gazako udalerriak honako hauek dira:

* Chibuto
* Chókwè
* Manjacaze
* Xai-Xai

## Kanpo estekak
Inhambane probintzia

**Inhambane** Mozambikeko 10 probintzietako bat da. Bere hiruburak ere Inhambane izena du. 2007ko zentsuan 1.616.503 biztanle zituen eta bere azalera 68.615 km2koa da.

## Kanpo estekak
Manica probintzia

**Manica** Mozambikeko 10 probintzietako bat da. Bere hirubura Chimoio da. 2002an gutxi gorabehera 1.2 milioi biztanle zituen eta bere azalera 68.661 km2koa da.

## Kanpo estekak
Gazeta (Burgu)

**Gazeta** (azentua lehen silaban) Arabako herria da, Burguko udalerrikoa.

## Izena 
Gaztelaniaz, euskararen eraginez, azentua lehen silaban jartzen zaio izenari.

## Demografia 
## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* San Martin eliza

Fitxategi:Gazetako San Martin elizako ataria.jpg|San Martin elizako ataria
Fitxategi:Gazetako San Martin elizako atariko zati bat.jpg|San Martin elizako atariaren zati bat

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak
Almaluez

**Almaluez** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik, probintziako hiriburutik, 80 kilometrora dago. Udalerriak 158,31&nbsp;km²ko azalera dauka, eta 2006ko erroldaren arabera 254 biztanle bizi ziren herrian.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriari buruzko bloga.
Añua

**Añua** Arabako herri bat da, Burgu udalerrikoa.

1025. urteko Donemiliagako goldean *Aniu* aldaera agertzen da. 

## Demografia 
Gasteiztik hurbil egonik, XXI. mendearen hasieran populazioaren hazkunde nabarmena izan zuen, aurretik zeukanarekin alderatuta, gasteiztarren etorreraren ondorioz.

## Garraioa 
Eskualdeko Garraioa sareak linea bat ditu herrian:

## Ondasun nabarmenak 
* Andre Mariaren Jaiotzaren eliza
* Santa Luzia eta San Adrian baseliza

Fitxategi:Añua herriko etxe bat.jpg|Añua herriko etxe bat
Fitxategi:Añua Andre Maria birjinaren jaiotzaren eliza.jpg|Andre Mariaren Jaiotzaren eliza
Fitxategi:Añua Andre Maria birjinaren jaiotzaren elizako ataria.jpg|Andre Mariaren Jaiotzaren elizako ataria
Fitxategi:Añua Andre Maria birjinaren jaiotzaren elizako absidea.jpg|Andre Mariaren Jaiotzaren elizako absidea
Fitxategi:Añua Andre Maria birjinaren jaiotzaren elizako absideko leiho bat.jpg|Andre Mariaren Jaiotzaren elizako absideko leiho bat

## Bibliografia 
* *Alava, pueblo a pueblo*. Jose Luis Sáenz de Ugarte (1983). Caja Provincial de Álava - Arabako Kutxa

## Kanpo estekak 
* Andre Mariaren Jaiotzaren elizako bisita birtuala
Conceyu Astur

**Conceyu Astur** Llugoneseko (Asturias) Manuel Ángel Suárez Alonso eta San Félix elkarteko beste hainbat kidek 1989an sortutako alderdia da. Honen helburua Sieroko kontseilua udalerritik banatzea da, udalerriko besteen aldean dauzkan ezaugarri ezberdinak direla-eta.

1991ko udal hauteskundeetan hiru zinegotzi lortu zituen, eta ordezkaritza mantendu zuen hurrengo hauteskundeetan Sieron. Udalerri mailako alderdia izan arren, hauteskunde autonomikoetan ere aurkeztu zen, emaitza urriak lortuz.

## Kanpo estekak
Spyware

**Spyware** ordenagailutik informazio pertsonala internetetik transmititzen duen softwarea da, erabiltzaileak jakin edo onespena eman gabe. Software mota hau ez dute antibirus programek detektatzen eta horregatik behar dira SpyBoot motako softwareak.

## *Cookie*-en eragina 
Interneteko orrialde askok, erabiltzaileak identifikatzeko, euren disko gogorretan testu fitxategi txiki bat gordetzen dute. Publizitate enpresek erabiltzailearen ordenagailuan cookie-ak gordetzen dituzte euren nabigatzailean *banner* bat kargatzen den aldioro. Cookie horrek GUID (*Globally Unique Identifier*) bat baldin badauka, enpresak erabiltzaileak bisitatzen dituen eta bere banner-ak dituzten orrialde guztiak ezagutu ditzake.

Gehienetan espioi softwarea beste programa bat instalatzerakoan sartzen da. Erabiltzailearen lizentzian pribatutasunari buruzko erreferentziaren bat egoten da, baino beti hizki txikietan, erabiltzaile gehienek irakurri gabe hori onartzeko.

## SpyBot 
SpyBot-ek adibidez espioi softwarea detektatzen du, eta aurkitu ondoren ezabatu. Hau antibirusek egiten ez duten eragiketa bat da.

## Ikus, gainera 
* Malware
* Pegasus (spyware)

## Kanpo Loturak 
* Spybot-S&D webgune ofiziala
* Spybot-S&D'ko Foro ofizialak

## Kanpo estekak
Espainiako futbol ligako bigarren B maila

**Espainiako futbol ligako bigarren B maila** 1977an abiatu zen futbol txapelketa da eta 2020-21 denboraldian amaitu zen. Espainiako futbol ligaren barruan hierarkiaren aldetik hirugarrena izan zen bigarren mailaren eta hirugarren mailaren arteko kategoria zuena.

## Historia 
### Antolaketa 
1987 arte bi multzotan jokatzen zuten taldeek, baina urte hartatik aurrera lau multzotan banaturik egon ziren, hogeina talderekin. 

### Igoerak eta jeitsierak 
Multzo bakoitzeko lau talde onenek Bigarren mailarako igoera play-offa jokatzen dute. Multzo bakoitzeko txapeldunek beren artean eta gainontzekoek hiru kanporaketa jokatzen dituzte. Txapeldunen arteko kanporaketan irabazle direnek igoera lortzen dute eta beren artean jokatzen dute Bigarren B mailaren titulua. Galtzaileak berriz besteen kanporaketatan sartzen dira. Kanporaketa horietatik beste bi talde igoko dira Bigarren mailara.

Multzo bakoitzeko lau txarrenek maila galdu eta Hirugarren mailara jeisten dira. Azkenetik bosgarren gelditzen direnek kanporaketa jokatu behar dute maila mantentzeko.

### Amaiera 
2019-2020 denboraldia 28. jardunaldia jokatu ondoren COVID-19 pandemiaren erruz etenda gelditu zen. Maiatzaren 6an erabaki zen liga ez berrekitea eta sailkapenak une horretan zeuden bezala uztea. Igoera promozioak jokatu ziren eta ez zen jeitsierarik izan. 

Futbol kategoriak birrantolatzea erabaki zen orduan. 2020-21 denboraldian 100 talde izan ziren 3. mailatik igotako taldeak gehitu zitzaikielako, eta horregatik bost talde eratu ziren. Bi fasetan jokatu zen eta 100 talde horietatik lauk bigarren mailara igotzea lortu zuten. Hurrengo 36 taldek eta Bigarren mailatik jeitsitako laurek maila berria osatu zuten 2021-22 denboraldirako, Lehen maila RFEF edo **Espainiako Futbol Federazioaren Lehen maila**, eta gainerakoek Bigarren maila RFEF, edo **Espainiako Futbol Federazioaren Bigarren maila**.

## Bigarren B mailako txapeldunak 
* ¹ 2020. ekitaldiko finalik ez zen jokatu COVID-19 pandemiaren eraginez.
* ² 2021. ekitaldiko txapeldunik ez zen izendatu COVID-19 pandemiaren eraginez maila desagertu baitzen.

## Urtez urteko palmaresa 
### Bi multzo (1978-1986) 
Hona hemen urtez urte multzo bakoitzeko txapeldunak:

### Multzo bakarra (1986-1987) 
22 taldetako multzo bakarra osatu zen.

### Lau multzo (1987- ) 
* Oharra: Hauek talde bakoitzeko txapeldunak dira, ez du esan nahi Bigarren mailara igotzea lortu zutenik.

## Laburpena 
2020-21 denboraldiko datuak barne.
### Garaipenak 
Multzoetako garaipenak 2008 artean, ondoren txapeldunak.

Beste talde euskaldun batzuen garaipenak:
*  **Eibar**: 1988, 2007
*  **Bilbao Athletic**: 1983, 1989
*  **Real Unión**: 2003, 2009
*  **Sestao Sport**: 1985
*  **Gasteizko Aurrera**: 1997

### Denboraldiak 
### Puntuak 
## Euskal Herriko taldeak 
### Denboraldiak eta puntuak 
Hauek dira euskal talde bakoitzak bigarren B mailan egin dituen denboraldiak eta puntuak. 2019-20 denboraldiko datuak barne.

## Kanpo estekak
Cristina Fernández

**Cristina Elisabet Fernández de Kirchner** (La Plata, Buenos Airesko probintzia, 1953ko otsailaren 19), maiz **Cristina Kirchner** deitua, argentinar abokatu eta politikaria da. 2007-2015 bitartean Argentinako presidentea izan zen.

## Bizitza 
2003ko maiatzaren 25ean, Argentinako lehen dama bihurtu zen, Néstor Kirchner senarra Argentinako presidente aukeratua izan baitzen. Hurrengo legealdirako hauteskundeetan, 2007ko urriaren 28an, bere burua presidentegai aurkeztu zuen *Frente para la Victoria* («Garaipenerako Frontea») alderdiarekin eta irabazi egin zituen. Ondorioz, 2007ko abenduaren 10an karguaz jabetu zenean, Argentinako lehen emakume presidente bihurtu zen.

2011ko hauteskunde orokorretan aise gailendu zen, botoen %53,8 eskuratuz; Hermes Binnerren bigarren indar politikoak (FAP) %17 besterik ez zuen lortu. Garaipen nabarmen horreekin aurreko agintaldian baino botere gehiago izan zuen, guztira 130 eserleku Kongresuan eta 24 Senatuan. Krisi ekonomiko latz baten ondoren, Argentina azken urteetan bizitzen ari zen hazkundea izan zen Fernandezen arrakastaren gakoa.

Alarguna da, 2010eko urriaren 27an senarra hil zitzaionetik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Cristina Fernández-en webgune ofiziala. Cristina.com.ar
Las Hurdes, tierra sin pan

***Las Hurdes, tierra sin pan*** () Luis Buñuelek Extremadurako (Espainia) Hurdes inguruan eginiko dokumentalaren izena da.

Maisu-lan honek 27 minutuko iraupena dauka, 1932. urteko udaberrian grabatuta: apirilaren 23tik maiatzaren 22ra.

Hasiera batean ahotsik gabekoa zen; baina 1935. urtean Parisen dagoen Espainiar Enbaxadaren diruarekin, off ahots batekin frantsesez sonorizatu zuten.

Gregorio Marañón medikuaren lanetan oinarritu zen, eskualde hartako pobrezia eta bizimodu latza dokumentatzeko; dokumental etnografiko bezala, argi adierazten du "hurdanoen" arazorik handiena pobrezia eta janariaren urritasuna direla.

## Kanpo estekak 
* Bideoa ikusgai.
* imdb.com
Beñat Sarasola

**Beñat Sarasola** (Donostia, Gipuzkoa, 1984ko maiatzaren 14a) idazlea, literaturako kritikaria eta irakaslea da.  Euskaraz bi poema-liburu argitaratu ditu eta Philip Rothen *Nemesis* liburua euskaratu du (Meettokek argitaratua). 2023an, Euskal Herriko Unibertsitateko (EHU) Antropologia, Hezkuntza eta Filosofia Fakultateko irakaslea da.

## Ikasketak 
Filosofia Ikasi zuen Euskal Herriko Unibertsitatean, 2006an bukatu zuen. Geroago, bigarren karrera bat egin zuen, Bartzelonako Unibertsitatean  Literatur Teoria eta Literatura Konparatuan lizentziatu zen 2008an. Geroago doktore-tesia ere aurkeztu zuen 2014an Bartzelonan Robert Caner-Liese irakaslearekin. 

Doktoregoko Sari Berezia eskuratu zuen tesian bigarren modernismoa aztertu zuen, Modernitatearen dialektika eta postmodernitate estetikoa Frankfurteko eskolatik 2014ra arte  (*"El segundo modernismo. La dialéctica de la modernidad y la posmodernidad estética desde la escuela de Frankfurt hasta la actualidad ",  Bigarren modernismoa. Modernitatearen dialektika eta postmodernitate estetikoa Frankfurteko eskolatik gaur egunera arte*). Modernitateari eta postmodernitate estetikoari buruzko eztabaida XX. mendeko 70eko eta 80ko hamarkadetan izan zen bereziki. Modernitatearen amaiera eta postmodernitatearen hasiera bezala ezagutu zen. Hala ere, XXI. mendearen lehen urteetan modernitate eta modernismo estetikoari buruzko interesa piztu zen berriro. Tesian Sarasolak sakon aztertzen zuen modernitatearen eta postmodernitate estetikoaren arteko dialektika, Frankfurteko Eskolaren teoria estetikotik azken teoria estetikoetara, eta defendatzen zuen 2014an modernismo berri batean bizi zela, bigarren modernismo batean.

Samuel Beckett Fundazioan eta New Yorkeko Columbiako Unibertsitatean (NYC) egin zituen ikerketak geroago. literaturari buruzko telebista-saioa. Urtebetez eutsi zion ardura horri, 2016ko irailetik Sautrelako azken emankizunera arte, 2017ko urrira arte. Guztira  lau urtez  lan egin zuen ETBko Sautrelan gidoilari eta zuzendari gisa.

Susa argitaletxearen Munduko Poesia Kaierak bildumako editorea ere bada.
* *Alea* (2009, Susa)

### Eleberria 
* *Deklaratzekorik ez* (2019, Susa)
* *Coca-Cola bat zurekin* (2024, Susa)

### Itzulpena 
* Philip Rothen *Nemesis* (2011, Meettok)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Beñat Sarasola, Literaturaren Zubitegian.
* Beñat Sarasola. Booktegi
* *Kaxa huts bat* liburua osorik, Susa argitaletxearen webgunean.
* *Hitz egiteko modu bat* Beñat Sarasolaren bloga.
* *Nemesis* itzulpenaren aurkezpen bideoa.
* *Deklaratzekorik ez* liburua osorik, Susa argitaletxearen webgunean.
* *Deklaratzekorik ez* eleberriaren aurkezpen bideoa.
* @bsarasola kontua Twitterren
Antonio Amundarain

**Antonio Amundarain Garmendia** (Elduain, Gipuzkoa, 1885eko apirilaren 26 &ndash; Madril, 1954ko apirilaren 19) antzerkigile eta idazlea izan zen.

"Sales" izeneko baserrian jaio zen.

## Lanak 
### Antzerkia 
* *Bertan goxo* (1913)
* *Uste diñat!* (1914)
* *Zirt edo zart* (1920)
* *Egin zak on...* (1921)
* *Lore bat loitan* (1932).

### Beste batzuk 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko antzerkia
* Gipuzkoako idazleen zerrenda

## Kanpo loturak 
*  Antonio Amundarain (euskaraz.net)
*  Antonio Amundarain literaturaren zubitegian
Ramón Mercader

**Jaume Ramon Mercader del Río** —**Ramón Mercader** izen-deiturez ezaguna— (Bartzelona, Katalunia, 1913ko otsailaren 7a - Habana, Kuba, 1978ko urriaren 19a) PSUC alderdi politikoko militantea izan zen. Leon Trotski hil zuelako famatu zen.

Espainiako Gerra Zibilean parte hartu zuen, bere amak Sobietar Batasuneko zerbitzu sekretuentzat lan egiteko kontratatu zuen arte. Troskistengana hurbildu zen Parisen, NKVD agentziak Trotski hiltzeko zeregina eman zion arte.

*Frank Jacson* ezizenarekin heldu zen Mexikora 1939. urtean; eta 1940ko abuztuaren 20an eraso zion Trotskiri, Trotskiren etxean bertan, piolet bat erabiliz. Leon Trotskiren zaintzaileek kolpeka hantxe hil nahi izan zuten Mercader, baina Trotskik (larri zauritua) geldiarazi zituen. Biharamunean hil zen Trotski, ospitalean egin zioten ebakuntzak ezin izan baitzion Mercaderrek buruan eragindako zauri larria oneratu.

Mexikoko agintariek atxilotuta, hogei urteko kartzela zigorra ezarri zioten, hilketagatik. 1953. urtean bere benetako izaera ezagutu zen; 1960ko maiatzaren 6an kartzelatik irten zen; Kubara joan zen lehendabizi, eta Sobietar Batasunean heroiaren domina eman zioten. Geroztik, aldizka Sobietar Batasunean eta aldizka Kuban bizi izan zen, harik eta 1978an Habanan hil zen arte, minbiziak jota. Moskuko Kuntsevo barrutiko hilerrian dago lurperatuta, «Ramón Ivanovitx López» (Рамон Иванович Лопес) izen-deiturekin.

## Erreferentziak
Michelle Bachelet

**Verónica Michelle Bachelet Jeria** (Txileko Santiago, Txile, 1951ko irailaren 29) txiletar mediku pediatra eta politikaria da. 

## Gaztaroa 
1975eko urtarrilaren 10ean, Augusto Pinocheten polizia politkoak haren ama Ángela Jeria -arkeologoa- eta biak atxilotu zituen, eta DINAren (Dirección de Inteligencia Nacional) tortura-zentro nagusia zen Villa Grimaldin atxilo atxiki zituzten hilabetez. Ondoren, aske utzi zituzten, eta Australiara eta Alemaniako Errepublika Demokratikora exiliatu ziren. 1979 arte ez zen itzuli. Bere aita Alberto Bachelet, militarra, 1974an hil zen bihotzekoak jota; izan ere, Salvador Allenderen Gobernuari fidel eustearren, torturatu egin zuten kartzelan.

Zirujau-ikasketak egin zituen Txileko Unibertsitatean (1982), eta, ondoren, pediatrian espezializatu zen.

## Ibilbide politikoa 
Txileko Alderdi Sozialistaren kide dela, bere burua presidentegai aurkeztu zuen eta 2006ko martxoaren 11ko Txileko hauteskundeak irabazi zituen. Ondorioz, 2006-2010 legealdirako presidentea da. Presidente postua lortu zuen lehen emakumea izan zen. Presidente izan baino lehen, Osasun ministroa izan zen 2000 eta 2002 artean, Ricardo Lagosen gobernuarekin, eta, ondoren, 2002 eta 2004 artean, Defentsa ministroa izan zen.

## Kanpo estekak
Jose Luis Mendilibar

**Jose Luis Mendilibar Etxebarria** (Zaldibar, Bizkaia, 1961eko martxoaren 14a) futbolari ohia eta futbol entrenatzailea da. Aurrelari lanetan aritzen zen.
 
## Kirol ibilbidea 
### Jokalari 
*2024ko Maiatzak 31n eguneratua. Datu ofizialak.*

### Entrenatzaile 
* Arratia (1994-1996)
* Bilbao Athletic (1996-1999)
* Athletic B (1999-2001)
* Aurrera Vitoria (2001-2002)
* Unión Deportiva Lanzarote (2002-2004)
* Eibar KE (2004-2005), 2. maila.
* Athletic (2005)
* Real Valladolid (2006-2010)
* Osasuna (2011-2013)
* Levante Unión Deportiva (2014-2015)
* Eibar KE (2015-2021), 1. maila.
* Alaves (2021-2022)
* Sevilla FC (2023)
* Olympiacos FC (2024-)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Marissa Mayer

**Marissa Ann Mayer** (Wausau, Wisconsin, Ameriketako Estatu Batuak, 1975eko maiatzaren 30a) Yahoo! enpresako lehendakaria eta zuzendari nagusia da. Lehenago, Google enpresako exekutiboa eta bozeramailea izan zen.

## Bizitza 
Sistema Sinbolikoetako zientziazko lizentzia lortu zuen 1997an, eta 1999an Informatikako zientziazko unibertsitate masterra, biak Stanfordeko Unibertsitatean.

1999an Googlen sartu zen: lehendabiziko emakumea izan zen, eta lehenengo 20 langileetako bat. Google enpresako Bilaketen eta Erabiltzaileen Esperientziako lehendakariorde bilakaturik, bera arduratzen zen Googleren produktuak merkaturatzeko prest dauden ikusteaz. Googleren aurpegi publikoetako bat bihurtu zen, eta elkarrizketak eta mintzaldiak emateaz arduratu zen.

2012ko uztailaren 16an, Marissa Mayer Yahoo! enpresako lehendakari eta zuzendari nagusi izendatu zuten.
Hurdes

**Hurdes** (; extremadureraz: *Las Hurdis*) Extremadurako (Espainia) eskualdea da. Caceresko probintziaren iparraldean dago kokatuta, Salamancako probintziaren mugan. Gatako mendilerroak eta Frantziako mendilerroak eskualdea zeharkatzen dute.

499.37 km²-ko azalera dauka, guztira 6.250 biztanlerekin (12.52 biz/km²). Herriburua Nuñomoralen dago (Vegas de Coria herrian), eta udalerririk populatuena Pinofranqueado da. 6 udalerrik osatzen dute eskualde hau, eta bertan 41 populazio gune, 150 biztanle 9k bakarrik gainditzen dutelarik.

## Geografia 
Gatako mendilerroa eta Frantziako mendilerroaren mugetan dago. Bestela, zazpi ibaik zeharkatzen dituzte hango ibarrak: Malo edo Ladrillar, Batuecas, Hurdano, Malvellido, Esperabán, Ovejuela eta Los Ángeles.

## Udalerriak 
* Pinofranqueado: 1.838 biztanle (2016). Aldehuela, Avellanar, Castillo, Erías, Horcajo, Mesegal, Muela, Ovejuela, Robledo eta Sauceda.
* Nuñomoral: 1.362 biz. Aceitunilla, Asegur, Batuequilla, Cerezal, La Fragosa, El Gasco, La Horcajada, Martilandrán, Rubiaco eta Vegas de Coria.
* Caminomorisco‎: 1.228 biz. Aceña, Arrocerezo, Arrofranco, Arrolobos, Cambrón, Cambroncino, Dehesilla, Huerta eta Riomalo de Abajo.
* Casar de Palomero: 1.192 biz. Azabal, Ribera Oveja eta Pedro Muñoz (Perote).
* Casares de las Hurdes: 413 biz. Carabusino, Casarrubia, Heras, Huetre eta Robledo.
* Ladrillar‎: 217 biz. Cabezo, Las Mestas eta Riomalo de Arriba.

## Atzerapen historikoa 
Oso lurralde pobrea izan ohi da XIX. eta XX. mendearen artean, bere baldintza geografiko eta fisikoak oso gogorrak direlako. Zonalde menditsu honetako biztanleek pobrezia gorria jasan zuten eta hango biztanleen isolamenduak eta osasun baldintza eta egoera sozioekonomiko eskasek hainbat pertsona ezagunen arreta erakarri zuten, besteak beste Miguel de Unamuno idazle eta filosofoarena, Gregorio Marañón medikuarena edo Alfonso XIII.a erregearena berarena. Izan ere orduko Espainiako erregeak eskualdea bisitatu zuen 1922an, bertatik bertara bozio eta kretinismoaren arazoak antzemateko. Luis Buñuel zinemagileak, 1932. urtean *"Tierra sin pan"* izenburuarekin mundu osora zabaldu zuen eskualde honen egoera dramatikoa.

## Kultura 
thumb|"Carnaval Jurdanu".

Cacereseko ipar-mendebaldean dauden beste eskualdeetan bezala, astur-leones hizkuntzaren aztarnak gelditzen dira hemengo goi-extremadurera aldaeran.

### Inauteria 
Nabarmentzekoa da "Carnaval Jurdanu" inauteria udaberri aldean,pertsonajeen artean hauek daudelarik: *el burru antrueju*, *el machu lanú*, *el obispu jurdanu*, *los mozus del guinaldu*...

### Petroglifoak 
Labar-artearen hainbat agerpen daude eskualdean, bereziki petroglifoak harrietan, marrazki geometrikoekin edo marrekin. Kasu bakan batzuk daude irudi antropomorfoekin.

### Landa-arkitektura 
"Alquería" edo herri askotan Hurdesetako etxe tradizionalak agertzen dira, arbelezko teilatuekin eta arbel harriarekin egindakoak. Arkitektura mota hau antzekoa da Galizia eta León aldeko "palloza" haiekin. Erromatarren garaiaren aurrekoak dira, zeltiarra itxura guztien arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mankomunitatearen webgunea.
Patrick Michael Kolla

**Patrick Michael Kolla** (1978) Safer Networking Limited enpresaren jabea da. Horretaz gain anti-spyware software programa den Spybot - Search & Destroyren egilea da.
Subsidentzia

300px|thumb|Subsidentziak apurtutako bide bat
**Subsidentzia** geologia eta ingeniaritzan lurrazalaren beherazko mugimenduari esaten zaio. Ozeanografian itsasoko ur masen mugimenduari eta metereologian aire masena.

### Lurraren susidentzia 
Lurraren subsidentzia arrisku naturala da, lurraldeko eremu zabalei eragiten diena, kalte ekonomiko handiak eta alarma sozial handia eraginez. Lurraren subsidentzia hainbat arrazoirengatik izan daiteke, hala nola material sakonen disoluzioagatik, lurpeko obren edo meatze-galerien eraikuntzagatik, lurraren higadura sakonagatik, lurzoruaren alboko fluxuagatik, lurra osatzen duten materialen trinkotzeagatik edo jarduera tektonikoagatik. Kausa horiek guztiak lurraren azaleran agertzen dira, deformazio bertikalen bidez. Deformazio horiek milimetro gutxitatik metro batzuetara alda daitezke, minututik urtera aldatzen diren aldietan.

Geologiako subsidentziak gainazal baten hondoratze progresiboa deskribatzen du, normalean litosferarena, dela plaka tektonikoen mugimendu erlatiboagatik (plaken konbergentzia eta dibergentzia barne hartzen dituzte), dela, eskala txikiagoan, arro sedimentarioetan lurra finkatzeagatik (askotan, gizakiaren eraginez azeleratua, hala nola petrolio-arroen edo lurpeko uren erauzketaren kasuan), dela sumendien inguruko eremu txikietan jarduera bolkanikoa eteteagatik, atoloien kasuan gertatzen den bezala.  

Ingeniaritzan, subsidentzia da meatzaritzako arazorik handienetariko bat, eta lurrazpian egiten diren galeriek eta putzuek eragin dezakete, baina beste arrazoi batzuk ere egon diatezke.  

### Atmosferako aire masena 
Meteorologian, subsidentzia goiko geruzetako aire hotzaren beheranzko mugimendua deskribatzen du; jaitsiera hori, hain zuzen ere, hotzean airearen dentsitatea handitzeak eragiten du.

### Itsasoko urena 
Ozeanografian, subsidentzia esaten zaio ur ozeanikoak kontinenteko kostaldean hondoratzeari (oro har kontinenteen ekialdeko kostaldeetan). Bertan, ekialdetik mendebalderako itsas korronteek (ekuatorialak eta beste batzuk) ur kantitate handia metatzen dute, eta itsaspeko hondoak kontrako norabidean (mendebaldetik ekialdera) egiten du, lurreko errotazio-mugimenduari jarraituz. Bestela esanda, atmosferan gertatzen den bezala, tropikarteko eremuan, korronte ekuatoriala lurreko errotazio-mugimendu horri inertziaz emandako erantzun gisa sortzen da. Egia esan, azalpen hori nahiko sinplea da; izan ere, Lurraren errotazio-mugimenduaren kontrako norabidean dauden uren konpentsazioa ez da soilik ozeanoaren hondoan egiten ekuatore-eremuan bertan, baizik eta gainazalean, bai eskala txikian (kontrako korronte ekuatorialak sorrarazten ditu), bai eskala askoz ere handiagoan, hala nola mendebaldetik ekialderako korronteetan (Golkoko itsaslasterra Atlantikoan eta Kuroshio itsaslasterra Ozeano Barean, Ipar hemisferioari eta Hego Hemisferioko Itsaslaster Zirkunpolar Antartikoari dagokienez).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
Subsidencia. gencat. Institut Cartogràfic i Geològic de Catalunya
Apache HTTP zerbitzaria

**Apache HTTP zerbitzaria**, edo soilik **Apache**, web zerbitzari mota bat da.
## Historia 
Hasiera batean, existitzen zen web zerbitzari bakarra CERN-eko httpd izan zen. Horren ostean, beste batzuk agertzen hasiko ziren, NCSA-eko httpd bezala, Illinois unibertsitatekoa. doakoa zen eta bertsio ezberdinak existitzen ziren plataforma ezberdinentzat. 1995. urtean, erabiliena zen, baina NCSAk utzita zeukan bere garapena. Produktu ona zenez, programatzaile ezberdinak partxeak eta funtzionaltasun berriak sortzen hasi ziren, produktu onari jarraipena emanez. Horrela, partxez egindako web zerbitzaria sortu zen, “a patchy server”. Apache jaio zen. Esan daiteke, software librearen funtzionamenduaren eta onuren adibiderik garbienetarikoa dela Apache.

## Ezaugarriak 
Aipatu behar da konfigurazio fitxategiak nagusiki hiru direla: httpd.conf, access.conf eta srm.conf. Hiru hauetatik lehenengoa baino ez da erabiltzen, garapenera dedikatzen direnek esaten dutenaren arabera, argiago delako.

Nola abiarazten den Linux banaketaren araberakoa da. SuSEn adibidez, /etc/init.d/ barruan script bat egongo da. Beste zerbitzu batzuk bezala /etc/init.d/rcapache {start | stop | restart | reload }. Dena den, banaketaz gain, Apache-ren bertsioa ere begiratu beharko da. Egun 2.0 gorakoak erabiltzen dira. whereis apache edo whereis apache2 bezalako aginduak erabilgarriak izango dira.

## Web orrialdeen kokapena 
Kokapena ezberdina izan daiteke, /var/www edo /srv/www edo baliteke beste banaketetan batean beste leku batean egotea. www barruan htdocs izeneko karpeta egoten da, eta hor kokatu behar dira webguneko fitxategiak.

Beraz, apache2 paketea instalatzen bada, /srv/www/htdocs karpetan index.html izeneko html formatuko fitxategi bat uzten bada eta httpd demonioa martxan jartzen bada, web zerbitzaria funtzionamenduan egongo da. Hurrengo urratsa funtzionamendu hori txukuntzea da.

Konfigurazio fitxategi nagusia apache2 zerbitzarian /etc/apache2/httpd.conf da, nahiz eta Ubuntu Linuxen /etc/apache2/apache2.conf izan. Bertsioak bertsio, beti egongo da desberdintasunen bat banaketa eta bertsioaren arabera, baina Linux-ekin trebatu ahala, diferentzia hauek gero ñimiñoagoak izango dira.
Beste konfigurazio fitxategi bat dago, /etc/apache2/ports.conf. Fitxategi honetan, berez, Listen 80 agertuko da. Horrek esan nahi du apache-ko daemon-a entzuten egongo dela 80. portutik. Aldatu daiteke. Zergatik? Eta /etc/apache2/default-server.conf fitxategiaren barruan, zehazten da zein den lehenetsitako gunea webgunea gordetzeko.

Jakina, Windows makinentzako ere Apache badago.

## Ikus, gainera 
* Apache webgunea

## Kanpo estekak
NAT

**NAT** edo (**Network Address Translation**, euskaraz: **Sare-Helbideen Itzulpena** edo **Sareko Helbideen Itzulpena**) ekipo ezberdinak internetera ateratzen direnean lerro beraren bitartez eta IP publiko bera erabilita, routerrek erabiltzen duten kontrol mekanismoa da.

NATek TCP eta UDP portuez baliatzen da, eta erlazionatzen ditu ekipoen IPak erabiltzen diren portuekin. Honetarako taula bat erabiltzen da.
Demagun kanpoko ekipo bik konexio ezberdin bi dituztela barneko ekipo birekin. Kanpoko ekipoen IPak 61.56.209.1 eta 82.24.5.102 dira eta uste dute komunikatzen ari direla beste ekipo batekin 87.123.46.61 helbidea duena. Datuak bidaltzeko orduan biek bidaltzen dituzte ustez ekipo berera. Datu paketa hauek router-era heltzen direnean, router-rak bere NAT taula begiratzen du pakete bakoitzak enkapsulatuta duen TCP/UDP portua ze IP pribatuarentzako den. Hurrengo irudiko adibidean, portua 6200 denean, datuak 192.168.10.1 ekipora bidaliko dira eta 80 portua denean 192.168.10.2 ekipora.

Arazoa agertu daiteke biek portu bera erabiltzen dutenean. Egia da 65536 portu daudela TCP-rentzat eta beste horrenbeste UDP-rentzat, baina halere gerta liteke. Hau ematen denerako, era lehenetsian NAT helbide bat finkatzen da router-ean. Dena den, NAT taulak dinamikoak dira eta etengabe ari dira eguneratzen.

## Kanpo estekak
Helen Fielding

**Helen Elizabeth Fielding** (Morley, Mendebaldeko Yorkshire, Britainia Handia, 1958ko otsailaren 19-) idazle ingelesa da, ''Bridget Jones's Diary* liburua idazteagatik ezaguna dena.

## Bibliografia 
* *Olivia Joules and The Overactive Imagination* (2004)
* *Bridget Jones:This time I really have changed* (2001)
* *Bridget Jones's Guide to Life* (2001)
* *Bridget Jones: The Edge of Reason* (1999)
* *Bridget Jones's Diary* (1996)
* *Cause Celeb* (1994)
* *Who's Had Who, in Association with Berk’s Rogerage, an Historical Rogister Containing Official Lay Lines of History from the Beginning of Time to the Present Day'' (1987) (Simon Bell eta Richard Curtisekin)
Armando Guebuza

**Armando Emílio Guebuza** (Nampula probintzia, Mozambike, 1943ko urtarrilaren 20-) Mozambikeko politikari bat da, herrialde horretako hirugarren presidentea izan zen.

2004ko abenduko hauteskunde presidentzialetan Frelimo alderdi politikoaren hautagaia izan zen eta aise irabazi zituen %63,7ko bozkekin. Ondorioz, 2005eko otsailaren 2tik 2015eko otsailaren 2ra Mozambikeko presidentea izan zen.

## Kanpo estekak
Luísa Diogo

**Luísa Dias Diogo** (Tete probintzia, Mozambike, 1958ko apirilaren 11 - Lisboa, 2026ko urtarrilaren 16a) Mozambikeko politikaria izan zen. 2004tik 2010era herrialde horretako lehen ministroa izan zen, Pascoal Mocumbi aurrekoa izan zela. Horrez gain, Mozambikeko lehen ministro izandako lehendabiziko emakumea izan zen. Luísa Diogo Frelimo alderdikoa izan zen.

Luísak, Maputoko Eduardo Mondlane Unibertsitatean Ekonomia ikasi zuen eta 1983an graduatu zen. 1992an finantza-ekonomian masterra egin zuen Londresko Unibertsitatean.

## Kanpo estekak
Spybot - Search & Destroy

**Spybot - Search & Destroy** malware , spyware eta adwareak detektatzen dituen programa da. Antibirus programek ez dituzte software espioi hauek detektatzen eta Spybot-ek ordenagailuko RAM memoria eta disko gogorra aztertzen ditu sw espioiak bilatu eta garbitzeko.

Gehienetan spyware softwarea internetetik jaitsi dugun beste programa bat instalatzerakoan sartzen zaigu gure ordenagailura. Erabiltzaileak konturatu gabe onartzen du instalazioko atalen batean sw espioiaren instalazioa.

Programa freeware motakoa da, eta Patrick Michael Kolla Software ingeniari alemaniarrak idatzia izan zen .

## Spyware-aren beharra 
Spyware software baten beharra aurreikustea ez da gauza erraza baina gure ordenagailuan guk instalatu ez dugun software bat agertzen den momentuan software espioiez kutsatuta dugula susmatuko dugu.Ezer susmatu gabe ere, agian software espioi bat izan genezake gure ordenagailuan.

Geroz eta software espioi gehiago dugu eta beraien helburua gure datuak hartu eta ondoren gure erabiltzaile profila osatzea da. Hau osatua dutenean informazioa hau iragarki etxeei salduko diete.

## Ezaugarriak 
* Erabiltzaile bakoitzaren erregistroak ezabatzen ditu, hau oso interesgarri da ordenagailua gu ez garen beste norbaitek erabiltzen duenean. Honela guk bisitaturiko web orriak eta abar ez ditu eskuragarri izango.

* "Immunizazio" ezaugarria ere badu spyware motako software-aren instalazioa eta exekuzioa galarazteko.

* Fitxategiak diskotik erabat ezabatzea, berreskuratze programek ere ez dezaten bistarazi guk ezabatu duguna.

* "Troyano" motako birus-ak detektatzen ditu.

* Aktualizazioak dohainekoak dira.

* Lan munduan erabiltzen diren ordenagailuei begira erregistroan agertu daitezkeen akatsak konpondu eta txostenak ere sor ditzake.

## Ikus, gainera 
* Ad-Aware
* SpywareBlaster

## Kanpo estekak 
*  Spybot-S&D'ko Web gune ofiziala
*  Spybot-S&D'ko Foro ofizialak
*  Uned-eko web gunea
*  Glosarium.com hiztegi informatikoan
*  Aireatu blog-ean SpyBot eskuliburua
Elebila

**Elebila** Elhuyar Fundazioak garatutako eta Eleka Ingeniaritza Linguistikoa enpresak komertzializatutako euskarazko bilatzailea da. Bilatzaile honek erabiltzaile zehaztutako bilaketa kateari dagozkion euskarazko webguneak ematen ditu emaitza moduan.

Bing bilaketa motorraren gainean eraikita dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bilatzailea; Bilaketa motor.

## Kanpo estekak 
*  Elebila (bilaketa aurreratua).
*  Elebila (bilaketa arrunta).