open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Almanzora

**Almanzora** izan daiteke:
* Almanzora, Almeríako herria, Cantoria udalerrikoa.
* Cuevas del Almanzora, Almeríako udalerria
* Almanzora, Andaluziako ibaia.
* Valle del Almanzora, Almeríako eskualdea.
Guadalquivirreko sakonunea

**Guadalquivirreko sakonunea** edo **Sakonune betikoa** Iberiar penintsularen hego-mendebaldeko sakonune geografiko bat da, Guadalquivir ibaiaren arroarekin bat datorrena. 35.000 km²-ko azalera eta 600 kilometroko luzera du, eta ekialdetik mendebaldera hedatzen da Andaluziako autonomia erkidegoaren zati handi batean, Ozeano Atlantikoan amaituz.

Bere ipar eta ipar-mendebaldeko mugan Sierra Morena dago, eta, ekialdean eta hego-ekialdean, Mendikate Subbetikoarekin muga egiten du. Beheraguneak, batez beste, 100 metroko garaiera du itsas mailarekiko, penintsulako baxuena delarik. Ibaiaren bokalean Guadalquivirreko padurak zabaltzen dira Doñanako Parke Nazionalak babestuak. Material buztintsuak nagusi izan dira, eta, horren ondorioz, landak izurtuak izaten dira. Kareharrizko mantuak sortzen direnean, mesak, mendixkak eta muinoak eratzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
My Favorite Martian

***My Favorite Martian*** (euskaraz *Nire Martziano Gogokoena*), 1999ko Donald Petrie estatubatuarrak zuzendutako zientzia fikziozko film bat da. *1960ko hamarkadako izenburu berdineko telesailean* oinarritua dago. Christopher Lloyd, Jeff Daniels, Daryl Hannah, Elizabeth Hurley, Wallace Shawn eta Ray Walston aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Marteko estralurtar (Christopher Lloyd) xalo baten espaziontziak Lurraren aurka talka egitean, Tim O'Hara (Jeff Daniels) telebista kazetari handiguraren bizitzan sartuko da, baina bere nortasuna sekretupean gordetzeko bere botere magikoak erabili beharko ditu. Timek Osaba Martin ezizenez deitzen duen martzianoa eta haren Zoot (Wayne Knight) espazio-jantzi eroaren nortasuna argitara atera nahiko du, honela ospetsu bilakatuko duen albiste bikaina emateko asmoz. Baina estralurtarrak Timen saiakera guztiak antzemango ditu, eta azkenean biak lagunminak egiten amaituko dute. Lortuko ote du Timek Osaba Martin bere etxera salbu helaraztea mundu osoak haren sekretuaz jabetu aurretik?

## Aktoreak 
* Christopher Lloyd: Osaba Martin / Martzianoa
* Jeff Daniels: Tim O'Hara
* Elizabeth Hurley: Brace Channing
* Daryl Hannah: Lizzie
* Wallace Shawn: Elliott Coleye doktorea
* Wayne Knight: Zoot (krediturik gabe)
* Christine Ebersole: Brown andrea
* Michael Lerner: Channing jauna
* Ray Walston: Armitan / Neenert
* Shelley Malil: Felix
* Jeremy Hotz: Billy
* T.K. Carter: Lenny
* Aurora Maxey: Neska saltzailea
* Steven Anthony Lawrence: Kid Nurplex
* Michael Chieffo: Earl Metz
* Troy Evans: Dalton kapitaina
* Michael Bailey Smith: Zaindari handia

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Andarax

**Andarax** Almeríako probintziako ibaia da. Sierra Nevadako ekialdean du iturburua, Almirez haitzean. Ibilbide osoa Almeriako probintzian egiten du. Andaraxeko harana zeharkatzen du, Sierra Nevadaren hegoaldean, ekialderantz, eta Nacimiento ibaiarekin elkartzen da Terque herriaren parean, handik Almeria ibaia bezala ezagutzen delarik, toponimia tradizionalari kasu eginez. Ondoren hegoalderantz biratu eta Tabernasko basamortutik igarotzen da, non Tabernas euri-bideko aldizkako urak jasotzen dituen, ibaiari ekarpen esanguratsuak egiten dizkion azken ur-ibilgua.

Rioja, Pechina, Viator, Huércal de Almería eta Benahadux udalerrietatik igarotzean, zitrikoak ekoizten dituzten lursail ugari elikatzen ditu. Azkenik, bere bokalea Almeríako kanpoaldera iristen da, delta zabal bat eratuz; honen gainean ibar emankor bat dago, gaur egun desagertze prozesuan dagoena Almería hiriaren hiri hazkuntzaren ondorioz. Bokalean hezegune iraunkor bat eratzen da, eta haren tamaina urteko plubiositatearen eta ibaiaren ekarpenen araberakoa da.

## Kanpo estekak
Guadalfeo

**Guadalfeo** Granadako probintziako ibaia da. Sierra Nevadan du iturburua, Bérchules udalerrian, eta Mediterraneo itsasoan itsasoratzen da, Salobreñan. Ibaiak euri, elur eta uholde-urak hartzen ditu, eta 71 km luze da.

## Kanpo estekak
Guadalmedina

**Guadalmedina** (, 'hiriko ibaia') Málagako probintziako ibaia da. Cruz Haitzean du iturburua, Camaroloseko mendilerroan, 1.433 metroko altueran. 47 kilometroko luzera du bere bokaleraino. Bere ibilbidean Malagako Mendietako Parke Naturala zeharkatzen du.

XVI. mendean, Málaga Gaztelako koroan sartu ondoren, Guadalmedina ibaiaren arroaren deforestazioa hasi zen, bertako lurrak luberritu eta lantzeko. Jatorrizko basoa galtzeak babesik gabe utzi zituen mendi-hegalak, eta Mediterraneoko klimaren berezko uholde-prezipitazioek eragindako higadura-prozesua hasi zen. Fenomeno horrekin batera, ibai-uholdeak (bertan *riás* deituak) ugaritu egin ziren prezipitazio horien ondorioz.

## Kanpo estekak
Peña Prieta

**Peña Prieta** () Espainiako mendi bat da, Fuentes Carrionas mendizerrako altuena dena. Kantabria eta Palentzia artean banatua dago, nahiz eta bere tontorra (2539,9 msnm) Kantabriako probintziaren barnean dagoen, Europako mendietatik oso gertu eta tontor horiek kontuan hartu gabe Kantauriar mendikatearen tontorrik altuena da.

Bere tontorra Vega de Liébana Kantabriako udalerrian dago, Liébana eskualdean dagoena. Biderik errazena Cardaño de Arriba herrian hasten da, Velilla del Río Carrión udalerrian. Llánaves de la Reinatik ere sar daitekeen arren, San Glorio mendatetik.

## Kanpo estekak 
 de
Adra (ibaia)

**Adra** hego-ekialdeko Espainiako ibaia da. Sierra Nevadan jaioa, Mediterraneo itsasoan itsasoratzen da, izen bereko udalerritik gertu. 49 kilometroko ibilbidea du eta, neurri batean, Almería eta Granadako probintzien arteko muga naturala da.

Adra ibaiak, mendebaldetik, Gador mendilerroa inguratzen du. Ibaiadar ugari ditu, ezkerrekoak Gador mendilerrotik datoz, eta eskuinekoak, Sierra Nevadatik. Darrícal herritik igarotzean, Verde deitzen da, eta, Tajos del Cejor igarotzean, Rio Chico ibaiadarra elkartzen zaionean, Río Grande de Adra deitzen da. Kareharrizko lurretan ibiltzen da, eta arroila sakonetan sartzen da.

Bere ertzetan zurzuria, tamarizak eta sahatsak daude eta bere uretan fartet (*aphanius iberus* edo *lebias ibera*) arraina, galzorian dagoen arrain endemikoa. Garrantzi ekologikoa zuenez, Kontserbazio Bereziko Eremu izendatu zuten. Beninarreko urtegiak bere urak biltzen ditu.

## Kanpo estekak
Almanzora (ibaia)

**Almanzora** Almeríako probintziako ibaia da. 90 kilometroko luzera du eta bere arroak 2611 km² hartzen ditu. Alpargatero haitzaren eta La Bañica muinoaren artean jaioa, Alcóntar udalerrian, Villaricos (Cuevas del Almanzora) auzoaren ondoan itsasoratzen da Mediterraneo itsasoan. Hainbat kulturek erabili dute Andaluziako barnealderanzko pasabide tradizional moduan.

Erromatarren garaian, Surbo zioten, *flumen superbum* edo ibai ikaragarriaren deribazioa, bere goraldi izugarriengatik ezaguna zelako. Bere ibilbidearen zatirik handienean lehor egoten da, euri jasetan edo negu oso euritsuetan izan ezik. Bere historia osoan ospetsuak dira ibai honen uholde suntsitzaileak, azken uholde handia 1973ko urrian izan zelarik.

## Kanpo estekak
Zigoitiko Ur Partzuergoa

**Zigoitiko Ur Partzuergoa** ur-hornikuntza eta saneamenduaz arduratzen den Arabako enpresa publikoa da. 2003ko apirilaren 8an sortu zen. Arabako Foru Aldundiaren eta Zigoitiako udalaren ekimenez. Bere eskumen nagusien artean dago ur-hornidura, ur zikinen zein edateko uren arazketa eta abonatuen kudeaketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jose Maria Nabatz

**Jose Maria Nabatz Sanz** (Iruñea, 1897ko abenduaren 4a - Donostia, 1975eko martxoaren 25a) nafar ozeanografo, irakasle eta futbolaria izan zen.

## Bizitza 
Jose Maria Nabatz Iruñean jaio zen 1897ko abenduaren 4an. Haren ama, Maria Ana Sanz, pedagogoa eta Nafarroako Maistren Eskolako zuzendaria izan zen. Gaztetan hainbat kiroletan aritu zen, hala nola igeriketan, futbolean, pilotan edota boxeoan. 

1915–1919 bitartean, Natur Zientziak ikasi zituen Madrilgo Unibertsitate Zentralean, graduko azterketa 1932 arte egin ez bazuen ere. 1917ko eta 1919ko udetan maisu ikasketak egin zituen Iruñean. 1920an Osasunaren sortzailetakoa izan zen, eta talde horretako jokalaria eta entrenatzailea ondorengo urteetan. 1920-1924 bitartean, goi ikasketak egin zituen Madrilgo Magisterio Eskolan. Urte haietan *Residencia de Estudiantes*-en bizi izan zen eta, besteak beste, Federico García Lorca, Luis Buñuel, Salvador Dalí eta Severo Ochoarekin izan zuen harremana.

1927 eta 1928an, ikasle laguntza bati esker, Frantzian eta Belgikan ibili zen ikasketak sakontzen; zehazki, haur itsuen eta gormutuen irakaskuntza landu zuen. Arras bestelakoa izan zen, ordea, 1929an Madrilgo Unibertsitate Zentralean aurkeztu zuen doktore tesiaren gaia: anelido poliketoen histologia. 1929-1935 bitartean, Biologia Orokorreko irakasle izan zen Madrilgo Unibertsitate Zentralean. Garai hartan, Federico García Lorca lagunaren eskutik, La Barraca antzerki taldean parte hartu zuen.

1935ean, laborategi laguntzaile postua erdietsi zuen Espainiako Ozeanografia Institutuak  Vigon zuen egoitzan; izan ere, doktore tesia egiten ari zen urteetatik ibilia zen elkarlanean erakunde horrekin. 1946an,  Gipuzkoako Ozeanografia Elkartearen laborategiko eta Donostiako Aquariumeko zuzendari izendatu zuten, eta kargu hori eduki zuen 1967an erretiroa hartu zuen arte. Horrez gain, Espainiako Ozeanografia Institutuko Itsas Biologia saileko buru izendatu zuten 1963an.

Donostian hil zen 1975eko martxoaren 25ean.

## Idazlanak 
Zientzia aldizkarietan argitaratutako idazlan eta artikulu ugariren egilea izan zen, besteak beste:

* *Estudio elemental de la pesca y sus problemas* (1944)
* *Datos sobre la sustitución alternativa de peces emigrantes* (1946)
* *Estudio de la ría de Pasajes...*, Donostia, 1946
* *La pesca de arrastre en pareja*, Donostia, 1948
* *Historia de una angula que se convirtió en anguila*, Donostia, 1964
* *Medios de defensa y ataque de los animales marinos* (1967)

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Guibert Navaz, Amelia José María Navaz (1897-1975): Un recuerdo obligado en el centenario de la sociedad oceanográfica de Gipuzkoa, euskonews.eus
Busturialdeko Ur Partzuergoa

**Busturialdeko Ur Partzuergoa** ur-hornikuntza eta saneamenduaz arduratzen den Bizkaiako erakunde publikoa zen. 1992an sortu zen Busturialdeko udalen erabakiz. Bere eskumen nagusien artean ur-hornidura, ur zikinen arazketa, edateko uren tratamendua eta abonatuen kudeaketa zen eta 2021ean Bilbao Bizkaia Ur Patzuergoan bazkidetu zen eta gaur egun Busturialdeko urak BBUP-ak kudeatzen ditu.

16 udalerri osatzen zuten partzuergo hau: Arteaga, Ea, Elantxobe, Gernika-Lumo, Forua, Ibarrangelua, Mendata, Murueta, Ajangiz, Muxika, Busturia, Sukarrieta, Mundaka, Kortezubi, Arratzu eta Bermeo.

Uraren kudeaketaz arduratzeaz gain, sentsibilizazio kanpainak ere egiten zituen, bereziki haur eta nerabeen artean, besteak beste ikastetxeetan banatzeko material didaktikoa sortuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Adiós (2019ko filma)

***Adiós*** 2019ko Paco Cabezas espainiar zinema zuzendariaren thriller filma da.

## Sinopsia 
Juan preso dago, baina baimena jasoko du alabaren jaunartzera joateko. Bertan izanen diren hainbat gertakarik agerian utziko dute narkotrafikoarekin eta ustelkeriarekin lotutako sare bat. Eli inspektorearen esku geratuko da kasua.

## Aktoreak 
* Mario Casas: Juan
* Natalia de Molina: Trini
* Mona Martínez
* Carlos Bardem
* Ruth Díaz
* Vicente Romero Sánchez

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Intemperie

***Intemperie*** 2019ko Benito Zambrano espainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Jesús Carrascoren izen bereko eleberrian oinarrituta.

## Sinopsia 
Haur bat ihesean dabil, eta atzetik bila ari zaizkion gizonen ahotsak entzuten ahal ditu. Bere bidean, artzain batekin eginen du topo, eta haren babespean geldituko da; handik aurrera, ezer ez da lehengo bera izango bientzat.

## Aktoreak 
* Luis Tosar
* Luis Callejo
* Vicente Romero Sánchez
* Jaime López
* Kandido Uranga
* Manolo Caro
* María Alfonsa Rosso

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harrison Dillard

**William Harrison "Bones" Dillard** (Cleveland, 1923ko uztailaren 8a - *ibidem*, 2019ko azaroaren 15a) estatubatuar atleta izan zen. Lau urrezko domina irabazi zituen olinpiar jokoetan.

1948ko Udako Olinpiar Jokoetan bi urrezko domina irabazi zituen (100 metroko lasterketa eta 4x100 metroko lasterketa) eta 1952ko Udako Olinpiar Jokoetan bi urrezko domina irabazi zituen (110 metro hesidunak eta 4x100 metroko lasterketa). Txapeldun olinpiarra gizon bakarra da 100 metroko lasterketan eta 100 metro hesidunetan.

## Kanpo estekak
Willie John McBride

**William James McBride** CBE, **Willie John McBride** bezala ezagututa (Toomebridge, Antrim konderria, 1940ko ekainaren 6a) iparirlandar errugbilari ohia da. Irlandako errugbi selekzioan 63 aldiz jolastu zuen, haietako hamaika kapitain bezala. British and Irish Lions taldean ere jolastu zuen. Bost itzulitara joan zen haiekin eta 17 partida jolastu zuen. Hegoafrikarako itzulia garaipenako bere kapitaina izan zen 1974an.
Laugarren Koalizioko Gerra

**Laugarren Koalizioko Gerra** 1806an Frantzia Iraultzailea geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarra da, Napoleon boteretik kentzea eta frantziar eragina gutxitzea asmoa zuena. Koalizio horretan Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batuak, Prusiak, Errusiak, Saxoniak eta Suediak parte hartu zuten.

Koalizio horretako kide gehienak lehendik ere Frantziaren aurka borrokan ari ziren Hirugarren Koalizioaren zati gisa, eta, beraz, ez zen tarteko bake aldirik izan. 1806an, Erresuma Batuak eskatuta eta Londresko kabineteak Prusiako gorteari emandako laguntza ugariei esker, azken hau koalizioari batu zitzaion, austriar porrotaren ondoren Frantziaren botere azaleratuaren beldur. Prusia eta Errusia kanpaina berri baterako mobilizatu ziren, eta Prusiako tropak Saxonian bildu ziren.

Napoleonek kontraerasoa egin zuen, 1806ko urrian Jenako eta Auerstädteko guduetan prusiarrak modu erabakigarrian garaituz. Napoleonen indar frantsesek, orduan, Prusia okupatu zuten, Berlin 1806ko urriak 25ean hartuz, eta ekialdeko Prusiara eta errusiar mugara joanez, non 1807ko otsailean errusiar tropekin topaketa bat izan zuten Eylauko guduan. Bertan Napoleonen aurrerapena zertxobait eten zen.

Azkenik, 1807ko ekainaren 14an Napoleonen armadak errusiarrak suntsitu zituen Friedlandeko guduan, eta hiru egun beranduago Errusiak su-eten bat eskatu zuen. 1807ko uztailean, Tilsiteko Itunaren bidez, Frantziak Errusiarekin bakea egin zuen eta Prusia Frantziari, Jerôme Bonaparteren Westfaliako Erresumari eta Varsoviako Dukerri Handia berriari bere lurraldeen erdia uztera behartu zuen. Europako mendebaldearen eta erdialdearen gaineko erabateko kontrola birtualki Napoleonen eskuetan zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bavariar

**Bavariarrak** (; ) Erdialdeko Europan, batez ere Bavaria eskualdean, bizi den germaniar herriaren kideak dira. Bavariarrek bavarieraz egiten dute eta XVII. mendetik aurrera orduko Bavariako hauteslerriaren mugen barnean bizi dira. Gertuko suabiar eta austriarren antzera, gehienak (%70a) katolikoak dira eta bertoko alderdi nagusia Bavariako Batasun Kristau eta Soziala da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suabiar

**Suabiarrak** () Erdialdeko Europan, batez ere Baden-Württemberg eta Bavaria eskualdeetan, bizi den germaniar herriaren kideak dira. Suabiarrek alemanez egiten dute eta gehienak Erdi Aroko Suabiako Dukerriaren mugen barnean bizi dira. XIX. mendean amerikar diaspora bat (Kanada, Brasil eta Estatu Batuetan) sortu zuten. Berlinen suabiar komunitatea handia ere bada. Gertuko bavariar eta austriarren antzera, gehienak katolikoak dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dorothy Brookshaw

**Dorothy Brookshaw** (Kanada, 1912ko abenduaren 20a - 1962ko irailaren 3a) Kanadako atleta izan zen, 4x100 **metroko probetako** espezialista. 1936an brontzezko olinpiar domina lortu zuen.

## Kirol ibilbidea 
Berlin 1936ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen 4x100 metroko erreleboetan, 47.8 segundoko denborarekin, Estatu Batuen (urrea 46.9 segundorekin) eta Erresuma Batuaren (zilarra) atzetik helmugaratu zelarik, bere taldekideak Mildred Dolson, Hilda Cameron eta Aileen Meagher zirelarik.
Iñigo Arcauz

**Iñigo Arcauz Ascargorta** (Arrasate, 1978ko urriaren 19a) Espainiako politikaria da, Alderdi Popularraren hautagaia izan dena.

## Ibilbidea 
Elgoibarko udalean zinegotzia izan zen 2003 eta 2007 artean. 2005ean Alderdi Popularraren gazte taldeko burua izendatu zuten. Gipuzkoako Batzar Nagusiko batzarkide bilakatu zen 2007an eta bertan 4 urtez egon zen, 2011n Donostiako udaleko zinegotzi bilakatu arte. 2015ean Donostiako udala utzi zuen. 2019ko apirileko Espainiako hauteskunde orokorretan Gipuzkoako popularren zerrenda burua izan zen. Arcauzek porrot egin zuen eta kongresutik kanpo geratu zen. 2019ko azaroko Espainiako hauteskunde orokorretan berriz ere zerrenda burua izan zen. Urte berean bigarren aldiz porrot egin zuen eta ez zuen eserlekua lortu.

## Kanpo estekak 
* Arcauz-en profil ofiziala Twitterren
Louis Lavelle

**Louis Lavelle** (Saint-Martin-de-Villeréal, Frantzia, 1883ko uztailaren 15a - Parranquet, Frantzia, 1951ko irailaren 1a) frantses filosofoa izan zen.

## Lan hautatuak 
* *La dialectique du monde sensible*, Les Belles Lettres, 1922 ; PUF, 1954.
* *La perception visuelle de la profondeur*, Les Belles Lettres, 1922.
* ''De l'être* (*La dialectique de l'éternel présent*, 1), Alcan, 1928 ; 1932 ; Aubier, 1947.
* *La Conscience de soi*, Grasset, 1933 ; 1951; Christian de Bartillat, 1993.
* *La Présence totale*, Aubier, 1934.
* *Le Moi et son destin*, Aubier, 1936.
* *De l'acte* (*La dialectique de l'éternel présent*, 2), Aubier, 1937 ; 1946 ; 1992.
* *L'Erreur de Narcisse*, Grasset, 1939 ; La Table Ronde, 2003.
* *Le Mal et la souffrance*, Plon, 1940 ; Dominique Martin Morin, 2000.
* *La Parole et l’écriture'', L'Artisan du livre, 1942 ; Le Félin, 2007.
* *La philosophie française entre les deux guerres*, Aubier, 1942. Éditions L'Harmattan, 2009, , 
* ''Du temps et de l'éternité* (*La dialectique de l'éternel présent*, 3), Aubier, 1945.
* *Introduction à l'ontologie*, PUF, 1947; Le Félin 2008.
* *Les Puissances du moi*, Flammarion, Bibliothèque de philosophie scientifique, 1948.
* *De l'âme humaine* (*La dialectique de l'éternel présent*, 4), Aubier, 1951.
* *Quatre saints*, Albin Michel, 1951 ; sous le titre De la sainteté, Christian de Bartillat, 1993.
* *Traité des valeurs* : tome I, Théorie générale de la valeur, PUF, 1951 ; 1991.
* *Traité des valeurs* : tome II, Le système des différentes valeurs, PUF, 1955 ; 1991.
* *De l'intimité spirituelle*, Aubier, 1955.
* *Conduite à l'égard d'autrui*, Albin Michel, 1958.
* *Morale et religion*, Aubier, 1960.
* *Manuel de méthodologie dialectique*, PUF, 1962.
* *Panorama des doctrines philosophiques*, Albin Michel, 1967.
* *Psychologie et spiritualité*, Albin Michel, 1967.
* *Sciences, esthétique, métaphysique*, Albin Michel, 1967.
* *De l’existence* (manuscrit de Limoges de 1912), Studio Editoriale di Cultura (Gênes), 1984.
* *Carnets de guerre, 1915-1918*, Québec, Éditions du Beffroi, et Paris, Les Belles Lettres, 1985.
* *L'Existence et la valeur* (Leçon inaugurale et résumés des cours au Collège de France, 1941-1951), Documents et inédits du Collège de France, 1991.
* *Règles de la vie quotidienne'', Arfuyen, 2004

## Erreferentziak
Bosgarren Koalizioko Gerra

**Bosgarren Koalizioko Gerra** 1809an Frantzia Iraultzailea geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarra da, Napoleon boteretik kentzea eta frantziar eragina gutxitzea asmoa zuena. Koalizio hori Austriar Inperioak eta Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batuak zuzendu zuten.

Erresuma Batua jada Frantziaren aurka borrokan ari zen, Iberiar Penintsulako Gerran espainiar matxinoekin aliatuta. Aldi berean, Austriar Inperioak armada berri bat errekrutatu zuen, Pressburgeko Itunarekin amaitu zen aurreko gerraren porrotaren ondoren (Hirugarren Koalizioa) ezarritako baldintza kaskarrak bueltatzeko. Austriak, defentsa motako operazio txikiagoetan garaipen batzuk lortu zituen arren, Errusia eta Prusia koalizioan ez egoteak, austriarren zenbakizko gutxiagotasuna suposatu zuen frantziar armada erraldoien aurrean. Honek, ondoren, Wagramgo guduaren porrota suposatu zuen. Frantziarrek Austria Schönbrunneko Ituna sinatzera behartu zuten, zeinaren ondorioz Napoleonen aurrean are lurralde gehiago galdu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Meritxell Batet

**Meritxell Batet Lamaña** (Bartzelona, 1973ko martxoaren 19a) Kataluniako Sozialisten Alderdiko (PSC) kidea da, Pompeu Fabra Unibertsitateko Zuzenbide Konstituzionaleko irakaslea eta Diputatuen Kongresuko egungo presidentea. 2018ko ekaina eta 2019ko maiatza bitartean Espainiako Gobernuaren Lurralde Politika eta Funtzio Publikoko ministroa izan zen.

PSCko Bartzelonako diputatu sozialista izan da VIII., IX. eta X. legegintzaldietan, eta PSOEkoa, berriz, XI. legegintzaldian. Pedro Sanchez PSOEko idazkari nagusiaren konfiantza-esparruko kide da, 2015eko hauteskunde orokorretan Madrilgo zerrendako bigarren postuan kokatu zuten eta, ondoren, negoziazio-batzordeko kide izendatu zuen Sanchezek PP agintetik botako zuen gobernu bat eratzeko.

2018ko ekainaren 6an, Pedro Sanchezek Lurralde Politikako eta Funtzio Publikoko ministro izendatu zuen. 2019ko maiatzaren 21az geroztik, Diputatuen Kongresuko presidentea da.

## Biografia 
### Ibilbide akademikoa 
Bartzelonako Gravi Eskoletan ikasi zuen eta unibertsitatera sartu zen beken laguntzarekin. 1995ean Zuzenbidean lizentziatu zen Pompeu Fabra Unibertsitatean, eta bertan doktoretza ikastaroak egin zituen, eta baita tesina aurkeztu ere: *Parte-hartzea, eztabaida eta gardentasuna Europar Batasuneko erakunde eta organoetan*. 1998an IDECen higiezinen eta hirigintza-zuzenbidean graduondokoa burutu zuen. .2013an doktorego-tesiaren proiektua aurkeztu zuen Espainian, honako izena zuena: *Subsidiariotasun-printzipioa Espainian.*

1995etik 1998ra Pompeu Fabra Unibertsitatean Zuzenbide Administratiboko irakasle izan zen eta gaur egun Zuzenbide Konstituzionaleko irakaslea da.

2007an German Marshall beka bat lortu zuen Estatu Batuetan egonaldi bat izateko.

## Oharrak 
## Erreferentziak
Harry Jerome

**Henry Winston "Harry" Jerome** (Kanada, 1940ko irailaren 30a - 1982ko abenduaren 7a) Kanadako atleta izan zen, 1964an brontzezko olinpiar domina lortu zuena 100 m-ko proban.

## Kirol ibilbidea 
Tokio 1964ko Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen 100 metro lauetan, 10,2 segundoko denborarekin, Bob Hayes estatubatuarraren (urrea munduko errekorra izan zen 10,0 segundorekin) eta Enrique Figuerola kubatarraren (zilarra 10.2 segundorekin) atzetik helmugaratu zelarik.
Carcharodontosauridae

**Karkarodontosaurioak** (**Carcharodontosauridae**, grezierazko καρχαροδοντόσαυρος, *karkarodontósauros*: "marrazo-hortzetako muskerrak"), dinosauro teropodo haragijaleen talde bat zen. 1931n, Ernst Stromerrek Carcharodontosauridae izendatu zuen familia, eta horrek, paleontologia modernoan, Carnosauria barneko klabe bat adierazten du. Inoiz ezagutu diren lur harrapari handienetako batzuk karkarodontosaurioak izan ziren: *Giganotosaurus*, *Mapusaurus*, *Carcharodontosaurus* eta *Tyrannotitan* adibidez.

## Kladograma 
## Kanpo estekak
Zahara (abeslaria)

**Zahara**, benetako izenez **María Zahara Gordillo Campos**, (Úbeda,  - ) espainiar abeslaria da.

## Biografia 
Kordobako Sebastián ikastetxe Publikoan eta Oinarrizko Musika Maila Ubedategian ikasi zuen. 1 DBHko laugarren kurtsoa egin zuen Francisco de los Cobos Institutuan (Úbeda). Iada Unibertsitatean, Musika Irakasletzan graduatu zen Almeria eta Granada artean.

Aguilar Verso&Cuento argitaletxearekin bere bigarren liburua, "Trabajo, Piso, Pareja", argitaratu zuen 2017ko maiatzaren 18an.

2019ko azaroaren 18an, Radio Televisión Españolak aditzera eman zuen Operación Triunfo programan sartu zela musika-kulturako irakasle gisa, 2020eko 4. urteko edizioan.

## Diskografia 
## Kanpo estekak
Anni B Sweet

**Anni B Sweet**, benetako izenez **Ana Fabiola López**, (Málaga,  - ) espainiar abeslaria da. Bere hitzak gehienetan ingelesez idazten ditu (ingeles ikastetxe batean ikasi zuen) eta bere estiloa, leuna eta malenkoniatsua, musika akustikoaren, folkaren eta indie poparen iturrietatik edaten du.

## Diskografia 
* *Start, Restart, Undo* (Subterfuge, 2009)
* *Oh, Monsters!* (Subterfuge, 2012)
* *Chasing Illusions* (Subterfuge, 2015)
* *Universo por estrenar* (2019)
Beatriz Luengo

**Beatriz Luengo González** (Hortaleza,  - ) espainiar abeslari, dantzari eta aktorea da, batez ere Espainian, Portugalen, Frantzian, Italian eta Latinoamerikan bere lan diskografikoengatik eta *Un paso adelante* telesailean parte hartzeagatik ezaguna dena.

Madrilgo bere dantza eskolako zuzendaria da, 2012an eta 2018an Latin Grammy sarietarako izendatu zuten.

## Telebistako lanak 
## Diskografia 
**Bakarka**
* 2005: *Mi generació*
* 2006: *BL* (Frantzian argitaratua)
* 2008: *Carrousel*
* 2011: *Bela y sus Moskitas Muertas*
* 2018: *Cuerpo y Alma*

**Taldean**
* 2002: *UPA Dance*
* 2003: *UPA Dance Edición Especial*
* 2003: *Upa Dance Live*

## Kanpo estekak
Sofía Reyes

**Úrsula Sofía Reyes Piñeyro** (Monterrey,  - ) mexikar abeslari eta aktorea da, batez ere «1, 2, 3» eta «R.I.P.» bere abestiengatik ezaguna dena.

Madrilgo bere dantza eskolako zuzendaria da, 2012an eta 2018an Latin Grammy sarietarako izendatu zuten.

## Telebistako lanak 
## Diskografia 
* 2017: *Louder!*

## Kanpo estekak
Mixomizeto

**Mixomizetoak** (*Myxogastria*) onddo lirdingatsu klase bat dira, Amoebozoa filumaren barnekoa. Bizi-zikloan hiru aldi igarotzen dituzte: mixameba zelulabakarrak, plasmodioa, eta esporak ekoizten dituen fruitu-gorputza. 900 espezie inguru ezagutzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Tapia Arriada, Mikel A. Mixomizeto Artxibo Orokorra, argazkik.com
Kes (filma)

***Kes*** 1969ko Ken Loach britainiar zinema zuzendariaren film dramatikoa da, Barry Hinesen aurreko urteko *A Kestrel for a Knave* eleberrian oinarrituta.

## Argumentua 
Billy Casper 15 urteko gaztea da, ikatz meatzari bat baino gehiago izateko itxaropena galdu duena, eta etxean, fisikoki eta mentalki, Jud anaia erdiak beldurtzen du, baita eskolan ere. Mutil bihurria da, esne-autoetatik esnea lapurtzen du, beste ikasle batzuk arazoetan sartzen ditu, borroka egiten du eta gaizki portatzen da. Emozionalki abandonatuta dago eta berezko errespetu pixka bat duen haur bat da. Bere amak "esperantzarik gabeko kasu" dela dio. Dirua lortzeko eskale, zigarroak erretzen ditu, esna amesten du eta ez du interes positiborik eskolan. Bere beldur handiena ikatz meatzari gisa lan egiten bukatzea da, baina ez du bere patua dirudienetik ihes egiteko inolako biderik.

Billyk bere tristurari irtenbide bat aurkitzen du etxalde batean habia batetik hartzen duen belatz bat entrenatzen hasten denean. Falkoneriari buruz ikasteko duen interesak bigarren eskuko liburu denda baten gaiari buruzko liburu bat lapurtzera eramaten du, ezin baitu liburutegi publikorako mailegu-hartzaile baten txartela lortu. Billyren eta "Kes"en arteko harremanak, bere belatza, zerumuga berriak ikustera eta bere ikuspuntua aldatzera eramaten du. Filmean lehen aldiz, Billyk bere ingeles irakaslearen laudorioak jasoko ditu, txoriarekin duen harremanari buruzko hitzaldi inprobisatu bat eman ondoren. Egun batean, Judek toki batera bidaltzen du Billy zaldi baten alde apustu egiteko, baina honek emandako dirua patata frijituetan gastatzen du, zaldiak irabazteko aukerarik ez duela pentsatzen baitu. Baina zaldia irabazle gertatzen da eta Jud sutan jartzen da, beraz mendekua hartzen du Billyren txoria hilez.

## Aktoreak 
## Kanpo estekak
AGUR SA

**AGUR S.A.** uraren, eraikuntzaren eta ingurugiroaren alorrean diharduen Lapurdiko familia-enpresa pribatu bat da, Etchart Taldeko kide. 1992an sortu zen Irisarrin , eta Iparraldeko hainbat herrietako ur-hornikuntzaz zein uraren saneamenduaz eta eskuratzeaz arduratzen da. 1300 langile ditu eta Ur-Hornitzaile Independenteen Federazioko partaide da.

Entrepresaren kapitala Etchart familiaren eskuetan da ehuneko ehun, ez baitute finantza-merkatuan inbestimendurik egiten. Euskal Herrian sortu bazen ere, Akitania Berrian zehar lan egiten du eta hainbat bulego ditu Euskal Herritik kanpo. Euskal Herrian hiru bulego ditu: Hendaian, Baionan eta Irisarrin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carabus pyrenaeus

***Carabus pyrenaeus*** Carabidae familiako kakalardoa da, zientziarako Jean Guillaume Audinet-Servillek 1821ean deskribatu zuena.

## Deskribapena 
Kakalardo handia da (18-22 mm), oso iluna, distira berde, urdin, urrekara edo purpurekin. Buru handia, antena labur samarrak, pronoto zabala eta elitroetako erliebea ez oso nabarmena. Hiru subespezie deskribatu dira: *Carabus (Iniopachus) pyrenaeus costulus* Géhin 1885, *Carabus (Iniopachus) pyrenaeus jeanneli* Deuve 1994, eta *Carabus (Iniopachus) pyrenaeus pyrenaeus*.

## Bizilekua 
Goi-mendietako harritza eta haitzetan bizi da, baso-estalkirik gabeko eremuetan, 1.500 eta 2.700 metro arteko garaieran.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Enrique Figuerola

**Enrique Figuerola** (Santiago, 1938ko uztailaren 15a) kubatar atleta da, 1968an olinpiar txapeldunorde izatera iritsi zen 4x100 metroko proban espezializatua.

## Kirol ibilbidea 
Mexiko 1968ko Olinpiar Jokoetan zilarrezko domina irabazi zuen 4x100 metroko erreleboetan, 38.40 segundoko denborarekin, Estatu Batuen atzetik iritsiz, 38.24 segundorekin munduko errekorra hautsi zuena, eta Frantziaren aurretik, bere taldekideak, Juan Morales, Pablo Montes eta Hermes Ramirez zirelarik.
LAGUN

**LAGUN** uraren eta ingurugiroaren alorrean diharduen Zuberoako enpresa pribatu independente bat da, 90 urte baino gehiago dituen Hastoy Taldeko kide. Atharratzen dute bulego nagusia, eta Iparraldeko hainbat herrietako ur-hornikuntzaz eta uraren saneamenduaz arduratzen da. Ur-Hornitzaile Independenteen Federazioko partaide da.

Euskal Herrian lan egiteaz gain, Biarnon, Landetan eta Pirinio Garaietan ere badihardu.

## Jarduera 
LAGUN entrepresak ondoko zerbitzuak eskaintzen dizkie herriko etxeei:

### Uraren kudeaketa 
* Ur-ihesen atzemateko azterketak.
* Ur edangarri urtegien garbiketa eta desinfekzioa.
* Ur edangarrien kontagailuen ezartze eta berritzea.
* Ur sareen konponketa eta ekipamendu hidraulikoen mantenua.
* Ponpatze-guneen mantenu elektromekanikoa.
* Ur edangarrien arazketa sistemen instalazio eta mantenua.
* Kontagailuetako gastuen segipena.
* Sareen telekudeaketa eta ikuskapenen arloko gomendioak eta instalazioa.
* Abonatuen fakturazioa eta segipena.
* Suteen aurkako dispositiboen ezartzea (zutoin, ur erreserba...).
* Emarien eta presioen derrigorrezko kontrola eta/edo suteen aurkako zutoinen mantenua.

### Saneamendua 
* Saneamendu sarearen garbiketa.
* Saneamendu sareko konponketa puntualak.
* Gibeleratze postuen eta araztegien mantenu elektromekanikoa.
* Saneamenduko abonatuen fakturazioa eta segipena.
* SPANC (Saneamendu Ez Kolektiboko Zerbitzu Publiko)-en eremuari dagokion mantenu eta/edo kontrola.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saxoniako Erresuma

**Saxoniako Erresuma** (), 1806 eta 1918 artean izandako estatua izan zen. Rhingo Konfederazioko, Germaniar Konfederazioko, Iparraldeko Alemaniar Konfederazioko kide independente bat izan zen, eta, azkenik, Alemaniar Inperioko 25 estatuetako bat. 14.993&nbsp;km²-ko azalera zuen eta 2.556.244 biztanle zituen 1871n eta 4.202.216 1900ean. Bere hiriburua Dresden zen, "Elbako Florentzia" deitua (546.800 biztanle 1910ean, 515.000 biztanle 1905ean).

Bere gobernu modua oinordetzazko monarkia konstituzionala izaten zen, bi urtez behin biltzen ziren bi ganberekin. Bigarren ganberak 82 diputatu zituen. Saxoniako Erresumak lau bozeramaile zituen Kontseilu Federalean. 1831ko irailaren 4an bere konstituzioa aldarrikatu zuen, eta 1892ko apirilaren 20an aldatu. Saxoniako Erresuma 1866ko urriaren 21ean atxiki zitzaion Iparraldeko Alemaniar Konfederazioari eta Bigarren Reicharen zati izan zen. 1918an, Versaillesko Itunaren ondorioz estatu bezala desagertu zen, bere lurraldea Weimarko Errepublikaren zati izatera pasatuz.

## Erregeen zerrenda 
* Frederiko Augusto I.a (1806-1827)
* Antonio (1827-1836)
* Frederiko Augusto II.a (1836-1845)
* Joan (1836-1873)
* Alberto (1873-1902)
* Jurgi (1902-1904)
* Frederiko Augusto III.a (1904-1918)

## Kanpo estekak
Amarna Miller

**Amarna Miller**, benetako izenez **Marina**, (Madril,  - ) espainiar aktore porno ohia da. Gaur egun, bere burua eduki digital eta sormen estrategikoko sortzaile bezala definitzen du, ekintzaile feminista bezala arituz, hitzaldiak emanez eta sexu langileen eskubideen aldeko artikulu eta gidak idatziz. Bere izen artistikoa Amarna izeneko Nilo ibaiaren ekialdeko eskualde baten eta Henry Miller idazlearen arteko konbinazio bat da.
Elena Olabe

**Elena Olabe Duñabeitia** (Durango, Bizkaia, 1997ko maiatzaren 9a) bizkaitar poeta da. Artearen Historian graduatua Gasteizko EHUn.

## Biografia 
Elena gaztetan hasi zen idazten. Durangoko Udalak antolatzen duen Julene Azpeitia saria irabazi zuen 2015ean *Ane Inventarium* ipuinarekin,
Herriko gazteek argitaratzen duten "Berbak" aldizkarian ere hainbat ekarpen egina da.

18 urte zituela berriz, *Zeldak* izenburua duen lehen liburua argitaratu zuen. Unibertsitatean landutako Louise Bourgeoisen lanak eragina izan zuen Elenaren sorkuntzan. Bourgeois artistak bezala, zeldetan egituratutako lana da *Zeldak* poema liburua. Bi urtez jardun zuen liburuan bildutako poemak idazten eta Balea Zuria argitaletxeak kaleratu zion.

Joseba Sarrionandia iurretar idazleak egin zuen liburuaren hitzaurrea.

## Lanak 
* *Ane Inventarium ipuina* (Durango Udala, 2015)
* *Zeldak -gorputz honetatik* (Balea Zuria, 2019)
* *Keinura itzuli.*
thumb|200px|Elena Olabe, 2022
## Sariak 
* 2015. urtean Ane Inventarium ipuinarekin Julene Azpeitia saria irabazi zuen.
* 2020an Bizkaiko Foru Aldundiaren *Lauxeta poesia saria* irabazi zuen, 35 urtetik beherakoen kategorian, *Zeldak-Gorputz honetatik*  poema-bildumagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Elkarrizketa: Beste modu batera idazteko aukera eman dit *Keinura itzuli* liburuak Berria, 2023.02.21

* Zubitegia- Armiarma
Württembergeko Dukerria

**Württembergeko Dukerria** () Alemaniako hego-mendebaldean zegoen estatu bat izan zen. 1495 eta 1806 bitartean Germaniako Erromatar Inperio Santuko kide izan zen. Dukerriak lau mendez irautea bere tamainagatik izan zen, hau da, bere ondokoak baino hedadura handiagokoa zuelako. Erreforma protestantean, Württembergek Germaniako Erromatar Inperio Santuaren presio handi bati aurre egin zion kide bezala geratzeko. XVII. eta XVIII. mendeetan, Württembergek behin eta berriz eutsi zion frantziar inbasioei, Borboi Etxearen eta Habsburgo Etxearen arteko lehia luzean frantziar eta austriar armaden arteko bidean zegoen arren. 1803an Napoleonek dukerria desegin zuen Germaniako Erromatar Inperio Santuko hauteslerria izateko, eta berak 1806an Inperioa abolitu zuenean, hauteslerria Erresuma bilakatu zuen.

## Kanpo estekak
Nassauko Dukerria

**Nassauko Dukerria** (), 1806 eta 1866 artean izandako estatua izan zen, Germaniar Konfederazioko kidea zena. Dukerriko lurraldea, gaur egungo Hessen eta Renania-Palatinatua estatu federatuen zati da. Nassauko hiriburua Weilburg izan zen (1816ra arte) eta ondoren Wiesbaden.

Dukerriak 4.700 kilometro karratuko azalera zuen, 105 kilometro iparraldetik hegoaldera eta 75 kilometro ekialdetik mendebaldera. Bere topografia, funtsean, behe lurrez osatuta zegoen, mendilerro batek zeharkatzen zuen arren, Lahn, Sieg eta Rhin ibaiek ureztatua. Ekialdean eta hegoaldean Hesseko Dukerri Handiarekin egiten zuen muga, ekialdean Hesse-Homburgekin eta Frankfurteko Hiri Askearekin, eta mendebaldean, Rhin probintzian (Prusiako probintzia). Wetzlar azken honen barruan zegoen enklabe bat izan zen.

## Nassauko dukeen zerrenda 
* Federiko Augusto (1806-8-30 - 1816-3-24)
* Gilen (1816-3-24 - 1839-8-20)
* Adolfo (1839-8-20 - 1866-9-20), 1890ean Luxemburgoko Duke Handi bilakatuko zena.

## Kanpo estekak
Stictoleptura erythroptera

***Stictoleptura erythroptera*** Cerambycidae familiako kakalardoa da, zientziarako Jacob Johann Hagenbachek 1822an deskribatu zuena. Babes Bereziko Basa Espezieen Nafarroako Zerrendan jasorik dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Anier García

**Anier García** (Santiago de Cuba, 1976ko martxoaren 9a ) 110 metroko hesi-lasterketan espezializatutako kubatar atleta da.

## Biografia 
Oso gaztetatik nabarmendu zen 1995eko Gazte Joko Panamerikarrak irabaziz. Hurrengo urtean Atlantako Olinpiar Jokoetan parte hartzen du, eta final-laurdenetan kanporatua da.

1997an, Anier nazioarteko eszenan sartu zen Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketako 60 metroko hesi-lasterketa irabazita Parisen. Zoritxarrez, Atenasko Aire Libreko Munduko Txapelketan lesio batekin hanka batean lehiatu zuen, baina finalerdietaraino iritsi zen.

1999an Winnipegeko Panamerikar Jokoak irabazi zituen. Bere garaipenik nabarmenena 2000ko Sydneyko txapeldun olinpikoa izan zen, Terrence Trammell erraz garaituz 0,16 segundoko aldearekin.

Garciak zilarrezko domina irabazi zuen 2001eko Aire Libreko Munduko Txapelketan eta Brontzezkoa urte bereko Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan eta 2003ko Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketan. Ezin izan zuen 2003ko Aire Libreko Munduko Txapelketan lehiatu, lesio baten ondorioz, baina 2004ko Atenasko Olinpiadetan brontzezko domina lortu zuen.

Bere entrenatzailea Santiago Antúnez izan zen beti.

## Markarik onena 
110 m-ko hesi-lasterketa - 13.00 s ( Sydney, Australia, 2000ko irailaren 25a )

## Garaipen-zerrenda 
### Olinpiar Jokoak 
* Urrea (Sydney 2000) 110 m-ko hesi-lasterketa
* Brontzea (Atenas 2004) 110 m-ko hesi-lasterketa

### Munduko Txapelketak 
* Zilarra (Sevilla 1999) 110 m-ko hesi-lasterketa
* Zilarra (Edmonton 2001) 110 m-ko hesi-lasterketa

### Pista Estaliko Munduko Atletismo Txapelketa 
* Urrea (Paris 1997) 60 m-ko hesi-lasterketa
* Zilarra (Lisboa 2001) 60 m-ko hesi-lasterketa
* Zilarra (Birmingham 2003) 60 m-ko hesi-lasterketa

## Kanpo estekak
Mathias Fritsche

**Mathias Fritsche** alemaniar musikari eta konposatzaile bat da, bereziki ezaguna sarean argitaratu dituen abesti ezagunen birmoldatze instrumentalengatik. 2015ean argitaratu zuen bere lehen abestia, zehazki, urte horretako abuztuaren 14an. Haren musika instrumentala, lasaia eta moldakorra da. Hala ere, pop eta rock estiloan ere esperimentatu du eta haren abesti eta konposaketa guztietan instrumentuen aberastasun handia dago.

## Erreferentziak
Koalizioaren Gerrak

**Koalizioaren Gerrak** Frantzia Iraultzailea eta Lehen Inperioa geldiarazteko Europako zenbait boterek zuzendutako ahalegin militarrak izan ziren.

Guztira zazpi koalizio osatu zituzten:
* Lehen Koalizioa (1792-1797), Frantziako Iraultzan zehar gertatu zena;
* Bigarren Koalizioa (1798-1802) ;
* Hirugarren Koalizioa (1805), non Austerlitzeko gudua gertatu zen;
* Laugarren Koalizioa (1806-1807), non Jenako eta Friedlandeko guduak gertatu ziren;
* Bostgarren Koalizioa (1809), non Wagramgo gudua gertatu zen;
* Seigarren Koalizioa (1813-1814) non Leipzigeko, Bautzengo, Montmirailgo guduak gertatu ziren;
* Zazpigarren Koalizioa (1815) non Waterlooko gudua gertatu zen.

## Parte-hartzaileak 
## Kanpo estekak
Hispania Carthaginensis

eskuinera|thumb|Hispania Carthaginensisen kokapena

**Hispania Carthaginensis** Hispaniako probintzietako bat zen erromatarren garaian.

298. urtean Diokleziano enperadoreak *diocesis*-etan antolatu zuen Inperioa, eta Hispania Carthaginensis Hispania Tarraconensisetik banatu zen. Bere hiriburua Carthago Nova izan zen, egungo Cartagena. Bere hegoekialdean Hispania Baetica zuen.

## Kanpo estekak
Antequerako trikuharrien parajea

**Antequerako trikuharrien parajea** () Málagako probintziako Antequera udalerrian dauden hiru monumentu kulturalek (Mengako trikuharria, Vierako trikuharria eta El Romeralgo trikuharria) eta bi monumentu naturalek (Peña de los Enamorados eta El Torcal mendiak) osatutako ondasun kulturala da. Haren kudeaketaz arduratzen den erakunde kulturala Antequerako Trikuharrien Multzo Arkeologikoa da.

2016an UNESCOk Gizateriaren Ondare izendatu zuen, banakako lau ondasun hauek zehaztuz:

* 1501-001: Mengako trikuharria eta Vierako trikuharria (3,6 ha);
* 1501-002: El Romeralgo trikuharria (3.9 ha);
* 1501-003: Peña de los Enamorados (258.8 ha);
* 1501-004: Torcal de Antequera (2.18 ha).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Espainiako 1876ko Konstituzioa

**Espainiako 1876ko konstituzioa** Práxedes Mateo Sagastak aldarrikatu zuen 1876ko ekainaren 30ean, eta Borboien berrezarkuntzaren oinarria izan zen. Konstituzio hau, 600 handiki, aurreko legegintzaldietako senatari eta diputatu ohiek eta Cánovas del Castillok izendatutako talde batek garatutako zirriborro konstituzional batetik abiatu zen. Haietatik 39k osatu zuten batzorde bat, Manuel Alonso Martínez buru zuela, behin betiko testua idazteaz arduratuko zena. Azken testua aldaketa handirik gabe onartu zuten gizonezkoen sufragio zuzenaren bidez aukeratutako Gorte konstituziogile batzuek, 1869ko Konstituzioan aurreikusitakoa zen moduan.

1923ra arte iraun zuen indarrean, Primo de Riveraren estatu-kolpera arte, eta, ondorioz, Espainiako historiako konstituziorik luzeena izan zen, 47 urte iraun zuena.

## Kanpo estekak 
*  Espainiako 1876ko Konstituzioaren testua es.wikisource.org gunean
Terrence Trammell

**Terrence Trammell** (Atlanta, Georgia, Estatu Batuak, 1978ko azaroaren 23a) estatubatuar atleta da, 110 m-ko hesi-lasterketan espezialista, eta horretan bi aldiz olinpiar txapeldunordea eta hiru aldiz munduko txapeldunordea izan zen 2000ko hamarkadan.

## Kirol ibilbidea 
Bere arrakasta handienak 2000. urtean zilarrezko bi domina olinpiko lortu zituen - Anier García kubatarraren ondoren eta Mark Create estatubatuarraren aurretik - eta Atenas 2004an, Liu Xiang txinatarraren ostean eta Anier García kubatarraren aurretik.

Zilarrezko hiru domina ere irabazi zituen Paris 2003ko, Osaka 2007ko eta Berlin 2009ko munduko txapelketetan.
Vierako trikuharria

**Vierako trikuharria** () monumentu megalitiko erraldoia da, Andaluziako Antequera udalerrian. Mengako trikuharritik gertu dago eta Gizateriaren Ondare izendaturiko Antequerako trikuharrien parajearen parte da.

Korridoreko hilobiaren prototipoa da (tradizio atlantikoari lotua), ortostato eta kubijekin eraikia eta ekinozioetan eguzkiaren egunsentira orientatua. 21 metroko korridorearen amaieran (185 zentimetroko altuera eta 120 zentimetroko zabalera) ganbera karratu bat du (210 zentimetroko altuera eta 180 zentimetroko zabalera). Vierako korridorearen iparraldeko kanpoko zatiko ortostato batzuk arte eskematikoko ohiko zuloez apainduta daude; barnealdean, pintura gorrixkaren aztarnak daude. Trikuharriaren egitura 50 metroko diametroko tumulu batek estaltzen du, Mengako trikuharrian gertatzen den bezala.

K. a. 3510-3020 gutxi gorabehera eraiki zuten (Neolitoan). 1903ko otsailean José eta Antonio Viera Fuentes anaiek aurkitu zuten.

## Irudiak 

File:Dolmen de Viera 01.jpg
File:Dolmen de Viera 10.jpg
File:Dolmen de Viera. Pasillo.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Brescia Calcio

280px|eskuinera|thumb|Brescia Calcio, 1940-41 denboraldiko taldea.
**Brescia Calcio** Italiako futbol talde zaharrenetako bat da, Brescia hirikoa.

## Historia 
B Seriean denboraldi gehen egin dtuen taldea da (61) eta lau aldiz izan da txapelduna. Roberto Baggio gidari zuela 2000-01 denboraldian zortzigarren egin zuen maila gorenean eta Intertoto Kopako finala jokatu zuen, baina Paris Saint-Germainek garaitu zuen Parisen 0-0 eta etxean 1-1 egin eta kanpoko golen legearengatik.

## Palmaresa 
### Italian: 0 
* Italiako futbol liga (0): zortzigarrena 2001ean.

### Nazioartean: 1 
* UEFA Intertoto Kopa (0): finalista 2001ean.
* Anglo-Italiar Kopa (1): 1994.

## Kanpo estekak 
*  Taldearen webgune ofiziala
Württembergeko Erresuma

**Württembergeko Erresuma** (,  ahoskatua) Alemaniako hego-mendebaldean zegoen estatu bat izan zen. Estatu berria antzinako Württemberg dukerritik abiatuta sortu zen- *Altwürttemberg* (Antzinako Württemberg) bezala ere ezagutzen dena- honi ekialdean eta hegoaldean lurraldeak gehitu zitzaizkion berriki gertatu ziren mediatizazio eta sekularizazioen (*Reichsdeputationshauptschluss*) eta Pressburgeko Bakearen ondorioz.

1806ko urtarrilaren 1ean Napoleon Bonaparteren esku hartzeagatik erresuma independente bilakatu zen. Rhin Konfederazioko (1806-1813) eta Germaniar Konfederazioko (1815-1866) kidea izan zen. Frantzia-Prusia Gerraren ondoren (1870/71) Alemaniar Inperioan bildu zen estatu kide bezala.

## Württembergeko erregeen zerrenda 
## Kanpo estekak
Artea eta Hizkuntza

**Artea eta Hizkuntza** ( artista kontzeptualen taldea da. Artea eta Hizkuntza 1967an sortu zuten Michael Baldwin, Terry Atkinson, Harold Hurrel eta David Bainbridge Coventry-n.https://www.moma.org/artists/39635 Talde jatorria Erresuma Batuan dago, baina AEBetan asko hazi da. Artea eta Hizkuntza eskultura, bideogintza, lan grafikoa, performanceak, Musika, filosofia, matematika, antropologia, fisika eta artea landu ditu.

## Art & Language mugimenduarekin lotuta egon diren artistak 
* Terry Atkinson
* David Bainbridge
* Michael Baldwin
* Kathryn Bigelow
* Victor Burgin
* Ian Burn
* Sarah Charlesworth
* Michael Corris
* Charles Harrison
* Preston Heller
* Graham Howard
* Harold Hurrell
* Joseph Kosuth
* Christine Kozlov
* Nigel Lendon
* Andrew Menard
* Philip Pilkington
* Neil Powell
* Mel Ramsden
* David Rushton
* Terry Smith
* Mayo Thompson

## Aukeratutako erakusketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pantailako atzeko plano

[thumb|eskuinera|Pantailako atzeko plano animatu bat [Windows 10 sistema eragilean txertatuta. (Hirugarren baten softwarea erabiliz sortutako horma-papera).]]
Informatika munduan, **pantailako atzeko plano**a, pantailako **horma-papera** edo pantailako **horma irudia** esaten zaio, ordenagailu pertsonaletan, tabletetan eta komunikazio gailuetan, pantailan ezartzen den argazki edo irudi apaingarriari. Sistema eragileek horma irudi bat edo batzuk izaten dituzte lehenetsita eta normalean erabiltzaileari horma irudi berri bat ezartzeko, pertsonalizatzeko, aukera eskaintzen dute.

Gehien erabiltzen diren pantailetako horma-paperak argazkiak izaten dira, edo argazkien segida automatikoak. Irudi infografikoak, infografiak eta animazioak ere erabiltzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elizabeth Roemer

**Elizabeth Roemer** (1929-2016) kometa eta asteroideen ikerketan espezializatutako estatubatuar astronomoa izan zen. 1946an *Science Talent Search* saria irabazi zuen. Fisikan doktorea zen Kaliforniako Unibertsitatean -Bekerley (1955) eta Arizonako Unibertsitateko irakaslea.

## Aurkikuntzak 
(1930) Lucifer eta (1983) Bok asteroideak aurkitu zituen, 1964 eta 1975.urteetan hurrenez hurren. Horrez gain, kometen argazki-plaka multzo zabala atera zituen 25 urtetan zehar, kometen nukleoaren magnitudea neurtzeko datu sendoak lortzeko asmoz. 1975.urtean, Charles T. Kowalekin batera, Temisto izeneko Jupiterren ilargia aurkitu zuen.

## Sariak 
(1657) Roemera asteroidea, horrela izendatua izan zen bere omenez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lunar and Planetary Laboratory: Elizabeth Roemer