Datu-transmisio

**Datu-transmisioa**, **transmisio digitala** edo **komunikazio digitala** datuen transferentzia fisikoa (biten fluxu digitala) da, puntutik punturako edo puntutik puntu anitzetarako komunikazio kanal baten bitartez gauzatzen dena. Kanal mota horien adibideak dira pare txirikordatua, zuntz optikoa, haririk gabeko komunikazioak eta datuen biltegiratze baliabideak. Datuen adierazpena seinale-elektromagnetikoen, tentsio elektrikoko seinaleen, uhin-radioelektrikoen, mikrouhinen edo seinale-infragorrien bidez egiten da.

## Datu-transmisiorako osagaiak 
[thumb|475x475px|[Komunikazio-sistema baten eredu murriztua.]]
Datu-transmisioa gauzatzeko, komunikazio-sistema baten beharra dago. Komunikazio-sistema baten gutxieneko osagaiak informazio-iturria, transmisorea, transmisio-sistema, hargailua eta hartzailea dira.'***

Osagaien funtzioak:

* **Informazio-iturriak** transmititu nahi diren datuak sortzen ditu.
* **Transmisoreak** informazioa kodifikatu eta eraldatzen du, jarraian seinale bihurtu eta transmisio-bidetik igortzeko.
* **Transmisio-sistema** seinaleak igortzeko kanala da. Bertan, transmisoreak sortutako seinaleak aldaketak izan ditzake zarata eta distortsioaren ondorioz. Horregatik, hargailura heldutako seinaleak erroreak izan ditzake.
* **Hargailuak** kanalaren bidez igorritako seinalea jaso eta eraldatzen du, informazioa hartzailearentzat ulerkorra izan dadin.
* **Hartzaileak*' informazio-iturriak transmititutako informazioa jasotzen du.

## Transmisio mota desberdinen sailkapena 
Datu-transmisioan bi modu agertzen dira: transmisio analogikoa eta transmisio digitala.

* Hasiera-bitak eta amaiera-bitak informazioaren hasiera eta amaiera mugak zehazteko balio dute.
* Parekotasun-bitek akatsak antzemateko balio dute.

## Konexio-mota 
Bi konexio-mota nagusi daude: puntutik punturako transmisioa eta puntutik puntu anitzetarako transmisioa. jarraitu ohi da:

* Zazpigarren Maila - Aplikazio Maila
* Seigarren Maila - Aurkezpen Maila
** Iturri-kodifikazioa (digitalizazioa eta datu-konpresioa), eta informazioaren teoria.
** Kriptografia (edozein mailan agertu daiteke)
* Bosgarren Maila - Sesio Maila
* Laugarren Maila - Garraio Maila
* Hirugarren Maila - Sare Maila
* Bigarren Maila - Lotura Maila
** Kanal-sarbide eskemak, Media Access Control (MAC)
** Pakete-modu komunikazioa eta trama-sinkronizazioa
** Errore-detekzioa, zuzenketa metodoak eta Automatic Repeat Request (ARQ)
** Fluxu-kontrola
* Lehen Maila - Maila Fisikoa
** Kanal-kodifikazioa:
*** Modulazio digitaleko eskemak
*** Lerro-kodifikazio eskemak
*** Forward Error Correction (FEC)
** Bit-sinkronizazioa
** Multiplexazioa
** Ekualizazioa
** Kanal ereduak

## Maila fisikoarentzako interfaze estandarrak 
Prozesatzeko unitate zentrala (CPU) eta kanpoko elementuen arteko informazio trukaketa periferikoen bidez egiten da. Periferikoak sarrerakoak (sagua, teklatua), irteerakoak (monitorea, inprimagailua) edo sarrera-irteerakoak (diskoak) izan daitezke.

Periferikoen eta CPUaren arteko informazio trukaketa egiteko bi portu nagusi daude, serie-portua eta paralelo-portua.
thumb|251x251px|RS-232 konektorea.

### Serie komunikaziorako interfazeak 
CPUak paralelo formatuan lan egiten duenez, beharrezkoa da serieko transmisioa ahalbidetzeko interfazea.

Interfaze ezagunenak:

* RS-232C
* RS-422
* RS-485

### Komunikazio paralelorako interfazeak 
Interfaze ezagunenak:

* Centronics: inprimagailuentzako.
* General Purpose Interface Bus (GPIB): instrumentazioan erabilia, datuen eskuraketarako.
* VME: txartel instrumentazioan erabilia.
* VME Bus Extensions for Instrumentation (VXI): VME erabiltzen du txartelentzako euskarri gisa, eta GPIB tresnen komunikabide gisa.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Media
* Telekomunikazioak
* Datu-mehatzaritza
* Datu-konpresio

## Kanpo estekak 
* https://ocw.ehu.eus/file.php/150/telekomunikazio_sare_eta_zerbitzuak/ikasteko_materialak.htmlOCW - Telekomunikazio sare eta zerbitzuak
* https://web.archive.org/web/20201231103936/https://www.quantil.com/content-delivery-insights/content-acceleration/data-transmission/Data Transmission – Parallel vs Serial
* https://ocw.mit.edu/courses/electrical-engineering-and-computer-science/6-263j-data-communication-networks-fall-2002/index.htmOCW - Data Communication Networks