Lortu Arte

350px|thumb|Ezker Abertzaleko eta Eusko Alkartasuneko ordezkariak sinadura emateko momentuan

**Lortu Arte: Indar politiko independentisten arteko akordioaren oinarri estrategikoak** Akordioaren helburua Euskal Herria estatu bilakatzea da, "esparru demokratiko" bat lortu eta aukera guztien berdintasuna bermatuz. Bidea egiteko, indar-bilketa soberanista proposatzen du, eta Mitchell printzipioak kontuan hartu behar direla dio. Ezkerreko balioak ere bereganatzen ditu, eta hainbat arlotan —hala nola hezkuntzan, kulturan, ekologian, euskaran eta feminismoan— lankidetzan jardutea sustatzen du.

## Aurrekariak 
300px|thumb|Altsasuko Adierazpenaren aurkezpena.
[thumb|300px|Independentistak sarearen aurkezpena, [Donostiako Miramar jauregian. Han, Eusko Alkartasunaren eta Ezker Abertzalearen kide diren hainbat herritarrek parte hartu zuten, independentismoaren beste hainbat sektoreetako pertsonekin batera.]]
[300px|thumb|Ezker Abertzalearen adierazpena, Zutik Euskal Herriaren ostean. Bertan [Bruselako Adierazpenari oniritzia eman eta bide politikoetatik jarraitzeko asmoa berretsi zuten.]]
[300px|thumb|Nafarroa Bil Gaitezenen eztabaida. Lehen planoan [Xanti Kiroga eta Maiorga Ramirez.]]
300px|thumb|Nafarroako Ezker Abertzalearen eta Eusko Alkartasunaren arteko bilera.
Eusko Alkartasunak eta Ezker Abertzaleak egiten zuten lehenengo adierazpen publikoa izan ez bazen ere, hainbatek historikotzat jo zuten ekitaldia. Azken hilabete eta urteetako mugimenduen emaitza izan zen. Lizarra-Garaziko eta Loiolako negoziazioak ekarri zituzten mugimenduen pareko akordio honetan azken urteetan *polo soberanista* izenarekin ezagutzen zenaren lehenengo pausoak izateko jaio zen.

Polo soberanista bat garatzeko lehenengo bilkurak 2008ko udazkenean ematen hasi ziren. Rafa Diez eta Arnaldo Otegik modu diskretoan bilerak egiten hasi ziren Rafa Larreina eta Unai Ziarretarekin.

2009ko azaroaren 14an ezker abertzaleko hainbat ordezkarik bere barnean zegoen barne eztabaidan jorratu beharko liratekeen ildoak adierazi zituzten, Altsasuko Adierazpena izena eman zitzaion dokumentuan. Altsasuko Adierazpenak *Fase politikoaren eta estrategiaren argipena* izeneko eztabaidan eragin nahi zuen eta aurretik Arnaldo Otegik besteak beste defendatutako ideiatan oinarritzen zen. Adierazpen horretan lehenengo aldiz aipatzen ziren Mitchell printzipioak eta bide politikoen aldeko hautua egiten zen. Proposamen horrek nazioarteko hainbat eragileren oniritzia jaso zuen, besteak beste Die Linkeko Ulla Jelkpe, Autodeterminazioaren Aldeko Gernika Sarea, Euskal Herriaren bake prozesuaren aldeko Friendshipa edo Gerry Adamsena. Beste batzuek aldaketarik ikusi ez bazituzten ere PSEren barruan ere egon ziren adierazpen horri garrantzia eman ziotenak, Jesus Eguiguren bezala.

Astebete geroago, Eusko Alkartasunak *Eusko Alkartasunaren oinarrizko proposamena Euskal Herriaren independentziaren aldeko akordio subiranista sustatzeko* plazaratu zuen. Testuan honakoa dio:

Hainbat analista politikok bi adierazpen haiek ildo berean jarri zituzten. Ezker Abertzaleak proposamen hau begi onez ikusten zuela ere esan zuen, eta ekarpen hori eta Altsasuko Adierazpena ikusita beharrezkoa zela beste fase batera igarotzea.

Ezker Abertzalearen eztabaidaren ondorioak *Zutik Euskal Herria* izeneko adierazpenean argitaratu ziren. Adierazpen honetan Altsasuko Adierazpenaren ildoak barneratzen ziren eta indar bilketa independentistaren aldeko deia egiten zen.

Aldi berean beste hainbat esparrutan bat egiten zuten Ezker Abertzaleko eta Eusko Alkartasuneko kideek. Hainbat ekimen, manifestaldi eta prentsaurrekotan elkarrekin agertu ziren, batzuetan Aralarrekin eta Alternatibarekin batera. Horren adibide izan daiteke Independentistak ekimena. Ekimen horrek egin zuen 2010eko Aberri Eguna Irunen eta Hendaian ospatzeko deialdia. Ekitaldia FICOBAn bukatu zen, eta azken urteetako jendetsuena izan zen. Eusko Alkartasunak bertan behera utzi zuen aurreko urteetan egiten zuen Aberri Eguneko ekitaldia eta polo soberanistaren abiapuntutzat kokatu zuen.

Bestelako aldarrikepanetan ere bat egin zuten bi alderdiek, batzuetan modu indibidualean eta besteetan alderdi gisa. Honela gehiengo sindikalak deituriko manifestaldiarekin bat egiteko deia egin zuten, Jon Anzarekin gertatutakoa salatzeko egin zen manifestaldian edo hezkuntzako egoera salatzeko Euskal Herriak Bere Eskolak deiturikoan. Gerturatze hau dela eta Espainiako Barne Ministroa zen Alfredo Pérez Rubalcabak EAri "kontuz ibiltzeko" esan zion.

Bitartean Nafarroan soberanisten arteko elkarlana bilatzeko beste saiakera batzuk bidean zeuden. 2010eko maiatzaren 1ean Aralarrek eta Eusko Alkartasunak akordioa sinatu zuten Nafarroan, oraindik publikoa ez dena, Nafarroa Bairen barruan boterea banatzeko. Mugimendu honen aurrean Nafarroako Ezker Abertzaleak kezka adierazi zuen, baina aldi berean Aralar eta EAk irekitako eztabaidari ekiteko gogoa adierazi zuten komunikatu batean. Abertzaleen arteko akordioa sustatzeko **Nafarroan Hamaika Bil Gaitezen** eta **Ezker soberanista eraikitzen** plataformak sortu ziren hilabete horietan. Hainbat eztabaida, ekimen eta mobilizazio deitu zituen bakoitzak. Ikusmin berezia sortu zuen Nafarroan Hamaika Bil Gaitezen ekimenetik egindako eztabaida publikoa. Bertan Maiorga Ramirezek euren erronka nagusia bloke soberanista eratzea dela adierazi zuen. Xanti Kirogak, bitartean "Ez da aldaketarako sujetoez hitz egiteko garaia, aldaketarako edukietaz eztabaidatzeko garaia baizik" adierazi zuen. Bide beretik "Ezker Soberanista Eraikitzen" ekimenak deialdia egin zuen EAJtik ezkerrera bide politikoak jorratuko zituen mugimendu soberanista bat eratzeko. ETAren ekimena oztopo gisa jarri eta ekinbide berriak egin behar zirela adierazi zuten:

2010eko ekainaren 9an Nafarroako bi mugimendu horiek batu eta **Cambiando Nafarroa Aldatzen** manifestua argitaratu zuten, jardunaldi batzuen ondorioak bilduz. Manifestu honetan ezkerreko indar abertzaleak biltzeko deia ere egiten zen:

Egun batzuk geroago, Nafarroako Ezker Abertzaleak eta Eusko Alkartasunak bilera publikoa egin zuten. Bilera horretan **Cambiando Nafarroa Aldatzen** ekimenarekin bat egin zuten, eta bertan agertzen ziren edukien inguruan indarrak biltzeko apustua plazaratu zuten. Bi alderdiek eginiko irakurketan ere haratago joan eta indar bilketa hori zehazteko deia egiten zuten:

Mugimendu guzti hauek Nafarroa Bairen etorkizuna zalantzan jartzea ekarri zuen. EAJko Napar Buru Batzarrak eta Batzarrek euren dudak agertu zituzten. Aralarrek EAJk Nafarroa Bai alde batera utzi nahi zuela ere esan zuen nahiz eta bi egun geroago EAJk Nafarroa Bairen aldeko apostua berretsi.

Elkarlaneko bide horretan ere gazte mugimenduek ere biltzeko apustua egin zuten. Gazte Abertzaleak eta Segi baino zabalagoa zen GaztEHerria mugimendua sortu zen 2010eko martxoaren 11an. Bertan Durangon egin zen jaialdi erraldoi baten berri emateaz gain bestelako ekimenak ere iragarri zituzten. Horietako bat Bruselan eginiko manifestaldia izan zen. Manifestaldi hau antolatzeko nazioarteko hainbat eragileren laguntza izan zuten.

## Aurkezpena 
ezkerrera|300px|thumb|Pello Urizar eta Rufi Etxeberria, akordioaren lehen sinatzaileak, eskua ematen.
Ekitaldiaren gainean eta akordioaren edukien gainean diskrezioa mantendu zuten antolatzaileek egunerarte. Horrek espekulazio nahiko sortu zituen, baita mugimenduak bertan esan zitekeenari aurre egin ahal izateko. 2010eko ekainaren 11an Ser irratiak ekitaldia ekainaren 20an izango zela argitaratu zuen. Berri horren aurrean hainbat komunikabidek jakinmina adierazi zuten. Pello Urizarrek hurrengo egunean "sukalde lana" ondo zihoala esan zuen, baina oraindik data zehatzik ez zegoela. Hala ere hurrengo egunean Gara eta Berriak ekainaren 20an ekitaldia egingo zela esan zuten, Berriaren kasuan hainbat detaile eskainiz.

Eusko Alkartasunak esango zuenagatik baino Ezker Abertzaleak hartuko zuen diskurtsoagatik kezka agertu zuten hainbat politikarik. ETAri gaitzespen bat egingo ote zen ere hedatu zen. Honen aurrean Jesus Eguiguren PSE-EEko politikariak Batasunaren legalizazioa eta presoekiko jarrera lasaitzeko pausoak eman behar zirela adierazi zuen, beti ere Ezker Abertzaleak ETA gaitzetsi edo ETAk bere ekinbide armatua uzten bazuen. Patxi Lopez eta Antonio Basagoitik bide horren gidaritza hartu behar zutela ere adierazi zuen. Patxi Lopez eta Rodolfo Ares ere haserre agertu ziren bere taldekidearekin eta politika antiterrorista eurek gidatzen zutela gogorarazi zioten. Beste alderdi batzuek ere kezka agertu zuten Eguigurenen hitzak zirela eta: PPk Eguigirenek proposaturiko bidea hartuz gero bere sostengua kenduko ziotela esan zion eta EAJk guztia antzezpen bat zela esan zuen.

Jakinmin horren aurrean EAko Pello Urizarrek ekitaldia zertan zetzan argitu zuen, Radio Euskadin eginiko elkarrizketa batean.

Ekitaldian bertan antolatzaileek uste baino jende gehiago egon zen. Izan ere 600 bat aulki zituen aretoa txiki geratu eta ondoko gelak zein halla ere erabili behar izan zuten. Internet bitartez ere zuzenean emititu zuten eta 1.500 ikusle inguruk jarraitu zuten. Aurkezpen eta hizketaldietan bi alderdietako kideek hartu zuten parte, eta akordioa bera Miren Legorburu eta Elisa Sainz de Murietak aurkeztu zuten.

Aurkezpenean hitz egin zutenen artean, Nestor Basterretxea, Tontxu Campos eta Iñaki Antiguedad izan ziren.

## Akordioa 
Lortu Arte akordioak 16 orrialde ditu eta atal ezberdinetan banatuta dago. Sarreran bertan aipatzen da bi sinatzaileak tradizio ezberdinetatik datozela:

### Erreferentzia politikoak 
Akordioaren lehen zatia erreferentzia politikoei buruz hitz egiteko erabiltzen dute. Lehenengo eta behin Eusko Alkartasunaren jarrerari buruz hitz egiten du. Gernikako Estatutua "nahikoa ez dela" dio, baina era berean bere garaian egin beharreko pauso bat zela aipatzen du:

Ondoren marko politikoaren agorpenaz hitz egiten dute:

Ezker Abertzalearentzat Gernikako Estatutua martxan jartzea asimilazio prozesu baten parte zen eta amarru politikoa:

Horregatik marko horren aurka jotzea "azken hogeita hamar urteotako bere ekimenen eta ahaleginen ezaugarria" izan dela aipatzen dute.

Bi aldeek euren ezberdintasunak zeintzuk diren idatzi ondoren bide komunari ekiteko konpromisoa hartzen dute:

### Akordioaren funtsa, izaera eta ezaugarriak 
Akordioaren atal honetan honako puntuak nabarmentzen dira:. Indar independentistekin batera jarduteko deia egiten dute akordioan baina, gizarte-justizia eta emakume-gizon parekidetasuna ere garrantzitsua deritzotenez indar aurrerakoiei ere egiten diete deia. Horren bidean "Euskal Herriako gehiengo sindikalarekin" lan egiteko gogoa adierazten dute. Indar metaketa horiek irudikatzeko "hauteskunde-arloko formulak bultzatzea beharrezkotzat jotzen" dute Alderdi Popularreko Leopoldo Barredak akordioan ETA ez zela aipatzen eta ez zela inongo gaitzezpenik egiten aipatu zuen. Ezker Batuako Mikel Aranaren ustez pausoa garrantzitsua da, baina ez da eman beharrekoa.

EAren zatiketa den Hamaikabatek EA eta Ezker Abertzalearen hauteskunde konbergentzia baten lehen pausoa zela adierazi zuen. Iñaki Galdosek esan zuenez aurkeztutakoa ez zen ezer berria eta eurak EAtik alde egiteko zituzten arrazoiak indartzen zituen.

Ekainaren 21ean balorazio gehiago entzuteko aukera egon zen. Honela Jesus Egigurenek "EA-Batasuna akordioan aldaketaren itxaropena ikusten zuela" adierazi zuen. Era berean, aurreko egunetan eginiko adierazpenak berriro azaldu zituen. Bere alderdikide Rodolfo Aresek EAren aurkako neurriak har daitezkeela esan zuen "Batasunari estaldura ematen" bazion. Bere ustetan "Hanka-sartze izugarria da ibilbide demokratiko luzea duen alderdi batek indarkeriatik aldendu ez direnekin akordioak sinatzea. Gainera, argi eta garbi ikusi ahal izan genuen atzo berriz ezker abertzalekoek ez dutela ETAtik behin betiko bereizteko borondaterik". PSNko Samuel Carorentzat akordioak ez du ETAren biolentzia gaitzesten eta horregatik ez da nahikoa ez baliagarria bere alderdiarentzat. Antonio Basagoitirentzat akordioa "paranoia" baten ondorioa da eta "biktimak eta hiltzaileak" maila berean jartzen ditu. Bere ustetan EA eta Ezker Abertzaleak "independentzia hilketaren" bitartez nahi dute. Horregatik Espainiako Alderdien Legea indartu behar zela uste zuen. Espainiako Alderdi Popularraren iritziz Batasunak "kutsatzen zuen edozein zerrenda" ilegalizatzea beharrezkoa da, nahiz eta Batasunak berak parte ez hartu zerrenda horretan. Batasunak edozein "zerrenda garbi" laguntzen baldin bazuen berau ilegalizatzeko arrazoiak zeudela esan zuen bere kide Esteban González Ponsek.

Nafarroa Baik akordioa baloratzeko zain baziren ere Aralarreko kide den Patxi Zabaletak akordioak ETA ez aipatzea ez du bere zentzua aldatzen eta "normalizazioaren bidean beste urrats bat" dela adierazi zuen. Aralarrentzat testua ez zen nahikoa:

Alternatiba alderdiak ondo baloratu zuen akordioa eta ezkerreko bateratze soberanista baten aldeko urratzat hartu zuen. Bide horretan "akordio ezberdinak" beharko direla ere ean zuen eta "konfidantzak berreskuratzea" beharrezkoa zela.

Egun berean Pello Urizarrek elkarrizketa egin zuen ETBn. Bertan kritika hauei erantzun zien "batzuentzat inoiz ez dela urrats nahikorik izango" esanez. ETAren atentatu bat izango balitz "EAk eta ezker abertzaleak euskal gizartearentzat nahikoa izango litzatekeen erantzun irmoa emango" luketela esan zuen. EAren ilegalizazioa eskatzen zutenei "EA legez kanpo uzteko eskaera egon daitezke plataforma jakin batzuen aldetik. Ez dakit bide emango dieten ala ez, baina gutxiengo demokrazia bat baldin badago, ez lukete aurrera egin behar" esan zien.

Ezker Abertzaleko kidea eta sinatzaileetako bat izan zen Txelui Morenok kritika hauei aurre egin eta 2011ko udal eta foru hauteskundeetan parte hartuko zutela esan zuen. Horretarako Espainiak "demokraziaren testa" pasa behar zuela esan zuen eta hurrengo hilabeteetaran Espainiako Gobernuak biolentzia erabiliko zuela esan zuen, akordioa bertan behera uzteko asmoarekin.

Hurrengo egunetan jarraitu zuten akordioaren balorazioek. Eusko Alkartasunaren ilegalizazio mehatxuei erantzun zien Pello Urizarrek, "lehenengo aldia ez zela" eta "apustu horrek bertigoa sortuko zuela" esanez, batez ere "PSOEren barruan" non "badakiten honek Patxi Lopezen apustua" bukatutzan ematen duen. EAJko Iñigo Urkulluren ustez hau EAren "azken proiektua" litzateke. "Bere buruari ezker abertzalea esaten dion horren baitan zenbait mugimendu" nabaritu zituela esan zuen EBBko buruak. Era berean, EA Ezker Abertzaleak diseinatutako bide batean sartua zegoela ondoraioztatu zuen. Aldi berean aurreko egunean EA ilegaliza zitekeela esan zuen Francisco Caamañok bere hitzak moldatu zituen eta "akordioak natura politikoa duela" esan zuen eta, beraz, "irakurketa politikoak soilik egin daitezkeela". Ezker Abertzaleari pausoak eskatu zizkion "eta ez hitzak" eta Rubalcabak Espainiako Alderdien Legea aldatu behar zela esan zuen, Ezker Abertzaleari instituzioetan egotea guztiz eragozteko. Espainiako Alderdi Popularraren diskurtsoa ere ildo beretik joan zen eta ETA edo Batasunarekin harremana duen edozein pertsona sartzen zen edozein zerrenda legez-kanpo egon beharko litzatekeela esan zuen Soraya Sáenz de Santamaríak. Hala ere ekainaren 24an Rubalcabak esan zuen ez zuela uste inork EA legez kanpo utziko zuenik, "EAk ibilbide demokratiko garbia" zuela esanez. Ekainaren 30ean aurreko hilabetetan egindako Espainiako Alderdien Legearen aurkezpena egin zuten. Horren ondorioak oraindik ezagunak ez baziren ere hainbtek EAren aurkako neurritzat hartu zuten.

Euskadi ta Askatasuna ez aipatu izanak eztabaida sortu zuen, Akordioaren balioaren inguruan. Rufi Etxeberriak Berrian eginiko elkarrizketa batean galdera honi erantzun zion:

Egun berean eta hedabide berean, Pello Urizarrek antzeko gogoeta egin zuen:

Posizio hori ahalik eta azkarren argitu behar zela ere esan zuen, Onda Vascan ekainaren 25ean eginiko elkarrizketa batean.

Ekainaren 23an, Ezker Abertzaleko eta Eusko Alkartasuneko ordezkaritza batek gutun bat helarazi zion Aralarri. Han adierazi zenez, Aralarrekin egin beharreko elkarrizketa ofizialei ekiteko erabat prest ziren Eusko Alkartasuna eta Ezker Abertzalea. Ekainaren 30ean, Aralarrek bi sinatzaileekin hitz egiten hastea onartu zuela esan zuen, betiere akordioaz baino gai gehiagotaz. Patxi Zabaleta koordinatzaileak ekainaren 5ean akordioa kritikatu zuen, pluraltasunik ez zuela eta ezkerreko ikuspegia falta zitzaiola argudiatuz.

### ETAren su-etena 
### Bake Bidean: Gernikako Adierazpena 
250px|thumb|Bake Bidean dokumentuaren aurkezpena Gernikan
2010eko irailaren 25ean Gernikan 28 eragile sozial, politiko eta sindikalek *Bake bidean. Aterabide demokratikoen akordioa* sinatu zuten, euren artean Ezker Abertzaleak eta Eusko Alkartasunak. Lortu Arte akordioaren garapena da akordio hau. Lortu Arte akordioa sinatu zutenez gain Aralar, Alternatiba eta Abertzaleen Batasuna alderdi politikoek sinatu zuten. LAB, STEE-EILAS, ESK, ELB, EHNE eta HIRU izan ziren sindikatuen aldetik sinatzaileak. Eragile sozialen artean Etxerat, Ikasle Abertzaleak, Bilgune Feminista edo Torturaren Aurkako Taldea zeuden. Gazte mailan GaztEHerriaren parte diren taldeak eta Iratzarrik sinatu zuten.

Akordioa bera hainbat filtrazioren ondoren sinatu zen. Hilabete lehenago EAk eta Ezker Abertzaleak akordioa zutela agertu zen prentsan, hainbat alderdi politikori aurkeztu ondoren. Bi hauek filtrazioa Aralarren ardura zela esan zuten. Aralarrek berak hainbat datu filtratu zituen iraila hasieran Akordio hori hainbat eragileri aurkeztu zitzaien ondoren eta ekarpenak jasota dokumentua jada publiko egin zen, lehenago Diario de Noticias egunkarian berriro filtratu bazen ere.

Akordioaren puntu nagusian hauek dira:

Akordioaren sinatzaileek bai ETAri bai Espainiako Gobernuari pausoak ematea eskatzen diote. Aldi berean sinatzaile guztiek elkarrizketa politikoa Mitchell Printzipioak errespestatuz eman behar direla diote. Bide demokratiko eta politikoak galdegiten dituzten Euskal Herriko egoera politikoa konpontzeko.

2011ko urtarrilean Gernikako Adierazpenaren sinatzaileekin harremanetan jartzea eskatu zuen Euskal Preso Politikoen Kolektiboak . 2011ko otsailean, Gernikako Akordioko sinatzaileek EPPKko mintzakideekin bilduko zirela adierazi zuten. Bide horretan, EPPKk agiri bat bidali zuen 2011ko otsailaren 27an Gernikako Akordioaren sinatzaileek Donostian egindako ekitaldi nazionalera . 2011ko irailean bat egin zuen Gernikako Akordioarekin hilaren 24an kaleratutako agiri batez 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ezker abertzalea
* Herri Batasuna
* Eusko Alkartasuna

## Kanpo estekak 
* Lortu Arte akordioa, ezkerabertzalea.info webgunean.
* Lortu Arte akordioa, Eusko Alkartasunaren webgunean.
* Bideoa: Ekitaldi osoa