open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Xinestosuko gazta

**Xinestosuko gazta** Asturiasko Printzerrian egiten da. *Queisu-i Xinstosu* da bere izen tradizionala asturieraz.

## Elaborazioa 
Gazta hau, tradizionalki ahuntz eta ardi esnearekin egiten zena, orain behi esnearekin ekoizten da. Esne freskoa gatzatu eta gatzagia gehitzen zaio. Mamitu ondoren, moztu eta moldeetan jartzen da. Hiru egun igaro ondoren, gatza doitzen da, eta lortutako pasta oratu egiten da. Oratu ondoren, albotik prentsatzen da beste hiru egunez. Prentsatu ondoren, ingurune lehor batean heltzen uzten da hiru edo lau astez.

## Ezaugarriak 
Gazta honen ekoizpena ia desagertu egin da gaur egun, nahiz eta eskualdeko nekazaritza sailak sektorea suspertzeko plan bat aurkeztu duen. Bere ekoizpena eremu horretan Gaztela eta Extremadura aldera gertatzen zen transhumantzia garaikoa da. Artzainek egiten zuten ardi eta ahuntzen esnearekin, nahiz eta gaur egun behi esnearekin egiten den. Gazta koipetsua da, erdi-biguna, ogi moztu baten formakoa eta albo ahurdunak dituena, kilogramo bat baino gutxiago pisatzen duena. Barrualdea zuri-horixka da, eta azala hori argia.

## Aurkezpena 
Merkatura eramaten diren piezak erdian estuak dira, espartzuz estutu eta gazura xukatzeko erabiltzen den bilgarriagatik. Gainera, erabilitako moldeak sortutako eredu bereizgarriak dituzte.

## Prozesatzeko Eremua 
Gazta honen ekoizpen eremua ia erabat Xinestosu herrira mugatzen da, Cangas del Narcea kontzejuan.

## Erreferentziak 
## kanpo estekak
Fuente gazta

**Fuente gazta** Asturiasko Printzerrian (Espainia) egiten den gazta da.

## Elaborazioa 
Gazta hau behi-esne gordinarekin egiten da. Gatzamia gehitzen zaio esneari, eta mamitu ondoren, lortutako masa oihal-poltsetan sartzen da gazura xukatzeko. Astebete igaro ondoren, gazurarik gabeko masa zortzi egunez gatzatzen da, aldian-aldian nahastuz, kanpoaldean azala sortzeko eta finkatzeko. Denbora hori igaro ondoren, hartzigarria gehitzen zaio, eta hiru hilabetez ontzen uzten da. Azkenik, ezti-patsa gehitzen zaio, eta jateko prest dago.

## Ezaugarriak 
Gazta horia da, barrualde krematsua duena. Bere izena gaztainazko ontzi edo azpil handietatik datorkio, zeinetan egiten den. Zaporea eta usaina oso sendoak eta pikanteak ditu, eta kantitate txikietan ekoizten da.

## Prozesatzeko eremua 
Asturiasko Proaza udalerriko hainbat herritan ekoizten da, besteak beste, Tevergan, Lenan eta Mieresen. Proazako bizilagun zaharrenen arabera, izena Ramona Fernández Garcíarengandik datorkio, Proazan El Retiro taberna zuena.

## Erreferentziak
Ehun-zuntz

Ehungintzan, **zuntza** edo **ehun-zuntzak** harizpi multzo bati egiten dio erreferentzia, hariak (eta hauetatik, ehunak) osatzeko erabil daitezkeenak, bai irutaren bidez, bai beste prozesu fisiko edo kimiko batzuen bidez. Beraz, zuntza ehun-materialen oinarrizko egitura-osagaia da. Diametroa baino luzera nabarmen handiagoa duen eta irun daitekeen edozein material ehun-zuntztzat hartzen da.

Ehun-haria fabrikatzeko —bai ehundutakoa bai ehundugabekoa—, bi zuntz mota erabil daitezke:

# Zuntz motza: 6 cm-ko luzera duten hariak. Zenbat eta luzeagoa eta finagoa izan zuntza, orduan eta kalitate handiagoa.
# Harizpia: hari jarraituak. Kalitate handiko harizpia leunagoa eta iraunkorragoa da.

## Sailkapena 
Tradizionalki, ehun-zuntzak hiru taldetan sailkatu izan dira:

# Jatorri naturalekoak (landare, animalia eta mineral).
# Artifizialak (rayon bezala)
# Sintetikoak (poliamidak, poliesterra, akrilikoak...)

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
*  Silva Rodríguez, Francisco; Sanz Aragonés, José Emilio (1996). «Tema 13. Las fibras textiles.». Tecnología Industrial I (1ª edición). Aravaca (Madrid, España): McGraw-Hill/Interamericana de España, S.A.U. pp. 194-205. ISBN 84-481-0444-7.

## Kanpo estekak 
* Hainbat zuntzen ezaugarriak dituen laburpen-koadroa
*  Ehun-zuntzen markak eta izen generikoak
Nexhat Daci

**Nexhat Daci** (Veliki Trnovac, 1944ko uztailaren 26a – Pristina, 2026ko urtarrilaren 1a) kosovoar kimikari eta politikaria izan zen.

Kimika ikasi zuen Belgradeko Unibertsitatean eta Pristinako Unibertsitateko irakaslea izan zen. Kosovoko Liga Denokratikoko kide izan zen, Ibrahim Rugovaren alderdikoa. 2001etik 2006ra Kosovoko parlamentuko presidente izan zen, eta 2006ko urtarriletik otsailera bitartean Kosovoko presidente. 2006ko martxoan parlamentuko presidentziatik kanporatua izan zen alderdiko barne borroken ondorioz. Dardaniako Liga Demokratikoa ere zuzendu zuen.
Yamamoto Gonnohyōeren bigarren gobernua

**Yamamoto Gonnohyōeren bigarren gobernua** (1923ko iraila - 1924ko urtarrila) trantsizio eta larrialdi gobernua izan zen, ia erabat Kantōko lurrikara handiaren ondorioek markatua.

## Boterearen jasotzearen testuingurua 
* 1923ko irailaren 1ean, lurrikara suntsitzaile batek Tokio, Yokohama eta Kantō eskualdearen zati handi bat suntsitu zituen.
* Katō Tomosaburō lehen ministroa hil zen gutxi lehenago (1923ko abuztua).
* Nazioaren kaosaren aurrean, Enperadoreak Yamamoto Gonnohyōe izendatu zuen, politikari beteranoa eta lehen ministro ohia, bere esperientzia eta ospeagatik.

## Gobernuaren Ezaugarri Nagusiak 
1. Larrialdi Gobernua

* Bere misio nagusia ordena berrezartzea eta estatuaren biziraupena bermatzea zen.
* Honako hauek lehenetsi ziren:

Komunikazioak berrezartzea

Elikagaiak hornitzea

Orden publikoa mantentzea

2. Lurrikararen ondorengo berreraikuntza

* Tokio eta Yokohama berreraikitzeko hasierako oinarriak ezarri ziren, nahiz eta hiri garapen plan garrantzitsuak geroago ezarriko ziren.
* Gobernuak estatu eta tokiko laguntza koordinatu zuen giza eta material galera izugarrien testuinguruan.

3. Errepresioa eta giro autoritarioa

* Lurrikararen ondoren, izua eta desinformazio giroa sortu zen.
* Agintariek gogor erreprimitu zituzten:

Ezkerreko ekintzaileak

Anarkistak

Sozialistak

Gutxiengoak, batez ere korearrak

Atxiloketa eta hilketa arbitrarioak gertatu ziren, hala nola Amakasuko gertakari tristea, gobernuaren irudia kaltetu zuena.

4. Ahultasun politikoa

* Yamamotori ez zitzaion oinarri parlamentario sendorik geratzen.
* Bere kabinetea behin-behinekoa zela ikusi zen, epe luzerako programa politikorik gabe.

## Gobernuaren amaiera 
* 1924ko urtarrilean, gobernua erori zen honako hauengatik:

Eskandalu politikoak

Ordena publikoa kudeatzeko kritikak

Presio parlamentarioa

* Kiyoura Keigoren gobernuak hartu zuen bere lekua.

## Ebaluazio historikoa 
* Bere gobernua ez da erreformengatik gogoratzen, baizik eta krisi kabinete gisa.
* Funtzio gako bat bete zuen: Japoniako estatuaren kolapsoa saihestea aurrekaririk gabeko hondamendi baten ondoren.
* Hala ere, orban nabarmena ere utzi zuen larrialdi egoeran zehar egindako errepresio eta gehiegikerien ondorioz.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Ahurtasun

Geometrian, kurba edo gainazal baten **ahurtasuna** zirkulu edo esfera baten barnealdearen antza duen zatia da, hau da, behatzailerantz hondoratuta dagoen zatia.  Konbexutasunaren kontzeptu osagarria da.

## Angelu ahurrak 
## Irudi geometriko ahurrak 
Poligono bat ahurra da bertatik igarotzen den lerro zuzen batek hiru puntu edo gehiagotan ebaki badezake. Barne-angelu ahur bat gutxienez badu.
Fitxategi:Simple_polygon.svg|link=Archivo:Simple_polygon.svg|alt=Polígono simple, cóncavo, irregular.| Poligono sinplea, ahurra eta irregularra.
Fitxategi:Decagon.svg|link=Archivo:Decagon.svg|alt=Polígono convexo, regular (equilátero y equiángulo).| Poligono ganbila eta erregularra (aldeberdina eta angelu berdinekoak).

## Funtzio aljebraiko ahurrak 
eskuinera|300x300px
Funtzio bat ahurra da bi puntu emanda, horiek lotzen dituen segmentua kurbaren azpian dagoenean. Bere ahurra beherantz erakusten du. 

Ahurtasuna, funtzio baten grafikoaren ezaugarri gisa, kurba baten azpian dagoen eskualdearen baldintza geometrikoari egiten dio erreferentzia.

f(x) funtzio bat ahurra dela esaten da kurbaren azpiko eskualdea ganbila denean. Funtzioa bi aldiz deribagarria bada, ahurra da baldin eta bakarrik baldin f(x) < 0 bada.

Funtzio ahurrari beherantz doan ahurra ere deitzen zaio, eta funtzio ganbilari, berriz, gorantz doan ahurra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ahurtasuna eta ganbiltasuna descartes.cnice.mec.es-en.
Khaen

**Khaen**, baita ere **khene** edo **khên** (, ) Asia hego-ekialdeko musika tresna bat da, aerofonoen multzokoa. Aho-organoa da mihi bakunekoa eta banbuzko hainbat tutuz osaturik dago eta metalezko mihi bat du.

## Hedapen geografikoa 
Laosko musika tresna nazionala da, izan ere herrialde hartan familia eta giza kohesiorako erabiltzen baita khaenaren musika. Herrietako jaialdietan jotzen da khaen musika eta ikusleek abestu eta dantza egiten dute inguruan. UNESCOk interes kultural inmaterialeko ondare izendatu zuen 2017an.

Laostarren emigrazioari jarraiki Tai leinuek hartu zuten, Laosez gain Thailandian,  Vietnamen eta Kanbodian barreiaturik daudenak.

## Deskribapena 
Mihi sinple eta libreak dituzten kanaberazko edo banbuzko tutuez osatua dago. 16 tutu ditu, paraleloki bi lerrotan jarriak. Letoiz edo zilarrez eginiko mihi bibratzaile librea du. Tutu bakoitzak zulo bat dauka, hatzak estali edo ireki dezakeena.

Tamaina eta hodi kopuruaren arabera bost khaen mota daude:

* **Khaen hok:** Khaen txiki bat da, 12 tutu dituena (6x2). Haurrek edo ikasten ari direnek erabilten dute. Turistek ere hau erosten dute oroigarri gisa.
* **Khaen jet:** Tamaina ertainekoa da, 14 tutu dituena (7x2).
* **Khaen pet:** Tamaina ertainekoa da, 16 tutu dituena (8x2). Hau da gehien erabiltzen den khaena.
* **Khaen gao:** Khaen luzea da, 18 tutu dituena (9x2).
* **Khaen sip:** Khaen pet garatua. Oso gutxi erabiltzen da.

## Teknika 
Khaen jotzaileak aire ganbara jatean putz egiten du eta tutuen luzeraren araberako soinua sortzen du.

Eskualdearen arabera afinazio desberdinak izaten dira, gehienek eskala pentatonikoak eta heptatonikoak erabiltzen dituzte. UNESCOren aintzatespenaren ondoren irakaste metodoak eta musika idazteko teknikak estandarizatu egin dira, baita musika tresnaren eraikuntza ere.

Mendebaldeko mihi libreko hainbat musika tresnari loturik dago; harmoniuma, kontzertina, akordeoia, aho-soinua edota bandoneona. Guztiak ere XVIII. mendearen hasieran Txinako sheng musika tresnatik eratorriak dira, hasiera batean San Petersburgo hirira iritsi zena.

Laosen herri askotan daude khaen eskolak gazteek ikas dezaten. Komunitate askotan hezkuntza formalean eta ez-formalean sartzeko ekintzak egin dira. 2005ean Khaen Arts Elkartea sortu zen eta hainbat jaialdi antolatzen ditu.
* David Loeb
* Vera Ivanova

## Iruditegia 

Irudi:Khrueang Mahori Piphat (1930, p. 35).jpg|Thailandiako aho-organoak, tartean khaen bat (1930ko argazkia).
Irudi:A Mangkong man plays khene in Laos.jpg|Khaen jotzailea.
Irudi:Khenesarong.jpg|Khaen jotzailea.
Irudi:Annea Lockwood at Constitution Marsh Sam Green Free History Project.jpg|Annea Lockwood musikaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Soinueneako fitxa
Karen Dior

**Karen Dior** (Ozark, Missouri, Ameriketako Estatu Batuak, 1967ko otsailaren 14a - Los Angeles, Kalifornia, 2004ko abuztuaren 25a), **Geoffrey Karen Dior** izenez ere ezaguna, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transgeneroa, zinema zuzendaria, abeslaria eta drag queena izan zen.

## Bizitza 
**Geoffrey Gann** jaiotza-izenez, Missouriko Ozark hirian jaio zen 1967ko otsailaren 14an. Aita, Donald Gann Missouriko estatu-senatari errepublikanoa zuen. 21 urte zituenean Los Angelesera joan zen bizitzera. Han apaindegi batean lan egiten hasi zen eta West Hollywoodeko tabernetan drag ikuskizunak antzezten ere.

1989an bisexual eta transexual kategorietako film pornografikoetan agertzen hasi zen. Guztira 120 film pornografiko baino gehiagotan antzeztu zuen. Gehienetan Dior izen artistikoa erabili zuen, baina bestetan Geoff Dior, Rick Van, Geoffrey Karen Dior, Geoffrey Gann edo Geoff Gann izenak erabili zituen.

1990eko hamarkadan film eta telesail konbentzionaletan agertzen hasi zen. 1992an *The Price She Paid* telebistako filmean antzeztu zuen.

1995eko urtarrilean AVNren Ospearen Aretoan sartu zuten industria pornografikoan egindako ibilbidea sarituz. Urte berean ere, giza immunoeskasiaren birusaz kutsatu zen eta handik aurrera hiesdunen aldeko ekintzaile-lanetan hasi zen.

1997an *Xena: Warrior Princess* telesaileko *Here She Comes... Miss Amphipolis* izenburuko atalean agertu zen Miss Artiphys pertsonaiarena eginez. Atal horretan, Xena (Lucy Lawless aktorea) eta Miss Artiphys pertsonaiek elkarri musu ematen zioten. Musu horrek 1990eko hamarkadan hiesdunek jasaten zuten estigmari aurre egiten lagundu zuen.

Helduentzako filmak egiteari utzi ondoren, 2001ean *Sleeping Under the Stars: Explicit Memoirs of a Decade in Porn* oroitzapen-liburu autobiografikoa argitaratu zuen. Urte horretan ere, *S E X* izenburuko estudioko diskoa kaleratu zuen. 

Bere bizitzako azken urteetan, Geoffrey Karen Dior Gann Erlijio-Filosofian doktoratu zen eta ministro ordenatu zen.

2004ko abuztuaren 25ean hil zen Los Angelesen 37 urte zituela hiesak eragindako hepatitisak jota.

## Filmografia hautatua 
### Aktore gisa 
* *Single White Shemale* (1992)
* *Mystery Date* (1992)
* *A River Made to Drown In* (1997)
* *Xena: Warrior Princess* (1997, atal batean: "Here She Comes... Miss Amphipolis")
* *Head Over Heels* (Atal batean, 1997)
* ''Veronica's Closet* (Atal batean, 1998)
* *Double Down* (2001)

### Zuzendari gisa 
* *I Dream Of Queenie* (1997)
* *Genderella* (1998)
* *Playing the Odds* (1998)
* *Getting Personal* (1999)
* *Bi Athletes* (2000)
* *Bi-Dazzled* (2001)
* *Leather Temptation* (2002)
* *Bi-Sluts* (2001)

## Liburuak 
### Autobiografia 
* *Sleeping Under the Stars: Explicit Memoirs of a Decade in Porn* (2001, Bedside Press, ISBN 9780970695604)

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
* *S E X'' (2001, Tidal Releasing)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cícero Moraes

**Cicero Moraes** (Chapecó, 1982ko azaroaren 13a) brasildar 3D diseinatzaile eta ikertzailea da, nazioarteko ospea lortu duena aurpegi forentseko rekonstrukzioan (forensic facial reconstruction), pertsonaia historikoen eta erlijiosoetako aurpegi digitalen berrezarpenetan eta gizakientzat zein animalientzat 3D inprimatutako proteesen diseinuan.

Cicero Moraes-ek forensikoki aurpegiak birsortzeko proiektu askotan parte hartu du, tartean antzinako eta erlijioso pertsonaien aurpegi digitalak . Gainera, animalientzako eta gizakientzako proteesak diseinatu ditu 3D inprimagailu bidez, zauritutako animalien bizitza hobetzeko (adibidez, hegaztiak, dortokak eta beste batzuk).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cicero Moraes-en webgune ofiziala
Olga Kennard

**Olga Weisz, Olga Kennard** bezala ezaguna (Budapest, 1924ko martxoaren 23a - 2023ko martxoaren 2a) britainiar-hungariar ikertzaile, Cambridgeko Unibertsitateko Kimika irakasle eta Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroaren sortzaile eta zuzendaria izan zen 1997ra arte. Londresko Royal Society-ko kidea izan zen eta Britainiar Inperioko Ordenako ofiziala.

## Bizitza 
Olga Kennard Olga Weisz bezala jaio zen Budapesten 1924ko martxoaren 23an. Bere aita banketxe baten jabe zen eta bere ama antigoaleko merkatarien familia batetik zetorren. Familia Erresuma Batura lekualdatu zen, Hungarian juduenganako gero eta antisemitismo handiagoa zegoelako eta lege diskriminatzaileak ezarri zirelako. Olga zientziaz interesatzen hasi zen, batez ere kimikaz behin Ingalaterran. Natur zientziak ikasi zituen Cambridgeko Newnham Collegen; ez zuen Bachelor in Science gradu-titulua lortu garai hartan emakumeei ematen ez zitzaielako, baina master bat osatu zuen 1948an, Max Perutzen taldean Cavendish laborategietan egin zuen egonaldian. Ondoren, Zientzietan doktore titulua lortu zuen 1971n. 1965 eta 1997 bitartean, Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroa zuzendu zuen, eta, zeregin horrekin batera, MRCaren kristalografia-unitate bat ezarri zuen Cambridgen 1974 eta 1989 artean.

1987an, Londresko Errege Elkarteko kide bihurtu zen, eta berrogei bat emakumeren taldean parte hartu zuen, gutxi gorabehera mila kideren artean. Hurrengo urtean, Britainiar Inperioko Ordenako ofizial izendatu zuten.

Kennard 2023ko martxoaren 2an hil zen, 98 urte zituela.

## Ibilbide zientifikoa 
[thumb|[Adenosina trifosfato|ATP, garrantzi biologikoa duen molekula. 1970ean, Olga Kennardek eta haren laguntzaileek azaldu zuten haren egitura.]]
Bere karreran zehar, Olga Kennardek egitura organiko eta interes biologikoko egitura ugari zehaztu zituen X izpien kristalografia teknikaren bidez, adenosina trifosfatoarena eta bankomizinarena kasu, eta ekarpen ugari egin zituen DNAren egiturazko azterketetara.

1965ean, Cambridgeko Datu Kristalografikoen Zentroa (CCDC) sortu zuen, X izpien eta neutroien difrakzioz zehaztutako konposatu organikoen hiru dimentsioko egituren datuak biltzeko irabazi-asmorik gabeko erakunde bat.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Chemical Society-ko *Kimika Estrukturaleko Saria* (1979).
* Londresko *Royal Society-ko kidea* (1987).
* 1988ko Urtebetetze Ohorezko ekitaldian, *Britainiar Inperioko Ordenako (OBE) Ofizial* izendatu zuten "molekula biologikoen egiturari buruzko ikerketa zientifikoari egindako zerbitzuengatik".
* Bere lanaren aitorpen gisa, *Olga Kennard Ikerketa Beka* bat sortu zen kristalografian, Royal Society-k kudeatua.
* 1993an *Academia Europaeako kide* hautatu zuten.
* 2003an Cambridgeko Unibertsitateak Zuzenbideko *doktore honoris causa* izendatu zuen.
* 2021ean, IUCr-ek *12. Ewald saria* eman zion Kennard doktoreari, "kristalografia-datu-baseen garapenean egindako ekarpen aitzindari baliotsuagatik".
* 2022ko irailean, Suediako Zientzien Errege Akademiak iragarri zuen Kennard doktoreari *2023ko Gregori Aminoff* saria emango ziola.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Hirschlerren familia-zuhaitza"
Tomé Makhweliha

**Tomé Makhweliha** (Gurue, 1945eko urtarrilaren 2a) mozambiketar elizgizon katolikoa da, Jesusen Bihotzeko apaizen kongregazioko kidea. 1997tik 2000ra Pembako apezpikua izan zen eta 2000tik 2016ra Nampulako artzapezpikua.

## Bizitza 
Guruen jaio zen, lomwe hizkuntza hitz egiten den eskualdean, eta 1973ko abenduaren 8an apaiztu zen. Hurrengo urteko urtarrilaren 18an apezpiku-ordenazioa jaso zuen Manuel da Silva Vieira Pinto artzapezpikuaren eskutik, kontsakratzailekideak Januário Machaze Nhangumbe eta Manuel Chuanguira Machado izanik. 2006 eta 2009 artean, Mozambikeko apezpiku-konferentziako presidentea izan zen. 2016ko uztailaren 25ean, Frantzisko aita santuak bere dimisioa onartu zuen.

## Ondorengotza apostolikoa 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Croods

***The Croods***, , 2013ko Chris Sanders eta Kirk DeMicco estatubatuarrek zuzendutako animazio film bat da. Nicolas Cage, Emma Stone, Ryan Reynolds, Catherine Keener, Clark Duke eta Cloris Leachman aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Historiaurrea, lurrikara batek bere bizilekua suntsitu ondoren, Grug Crood (Nicolas Cage) eta bere familia lekualdatzera behartuak egongo dira. Mundu ezezagun eta beldurgarri batean barna doazen heinean, senide guztiak, eta bereziki Grugen alaba Eep (Emma Stone), txundituko dituen Guy (Ryan Reynolds)  mutil gazte nomadarekin topo egingo dute.

## Ahotsak 
* Nicolas Cage: Grug Crood
* Emma Stone: Eep Crood
* Ryan Reynolds: Guy
* Catherine Keener: Ugga Crood
* Clark Duke: Thunk Crood
* Cloris Leachman: Gran
* Chris Sanders: Belt
* Randy Thom: Sandy Crood

## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Louis Valtat

**Louis Valtat** (Dieppe, 1869ko abuztuaren 8a – Paris, 1952ko urtarrilaren 2a) frantziar margolari eta grabatzailea izan zen.

Valtat Normandian jaio zen, ontzigile aberatsen familia batean, eta haurtzaroa Versaillesen eman zuen, non arteaz interesatu baitzen. 1887an Parisera joan zen École des Beaux-Arts-en ikastera. Académie Julianen ere ikasi zuen eta Maurice Denis, Pierre Bonnard eta Édouard Vuillarden lagun egin zen. 1890. urtean estudio bat ireki zuen Parisen eta 1893. urtean erakutsi zuen lehen aldiz Artista Independenteen Aretoan. Garai honetako margolanetan inpresionismoaren argia eta puntillismoaren kolore puntuak ikus daitezke.

Valtatek 1894an Henri Toulouse-Lautrecekin lan egin zuen antzerki-dekoratuak egiteko. Tuberkulosiak jota, neguak Mediterraneoko kostaldean igaro zituen eta Henri Matisse eta Paul Signacen laguna izan zen. Valtatek kolorearen erabilera areagotu zuen eta fauvismora hurbildu zen, baina taldeko kide izatera iritsi gabe. Bere lanen motiboetan loreak, paisaiak, bizitza garaikideko eszenak eta grabatuak zeuden.

## Iruditegia 

Louis Valtat, 1913, Nu au fauteuil, oil on canvas, 81.4 x 65.4 cm.jpg|*Nu au fauteuil* (*Nu sur fond rose*)
Bemberg Fondation Toulouse - Sur le Boulevard - Louis Valtat - 1893.jpg|*Sur le Boulevard* (1893)
(Albi) Au Café - Louis Valtat ~1903 Pastel.jpg|* Au Café *, 1904
Valtat, Louis – Jóvenes jugando con un cachorro de león, hacia 1905-1906 (Museo del Hermitage, San Petersburgo).jpg|Lehoi-txakurkume batekin jolasean dabiltzan gazteak
Louis Valtat - Bay of Anthéor.jpg|*Antheor badia*

## Kanpo estekak
Santi Bartolomeo e Gaetano

**Santi Bartolomeo e Gaetano** estilo errenazentista duen basilika da, Bolonia erdialdeko eliza; Bi Dorreetatik gertu dago, Strada Maggiore kalearen ondoan.

## Historia 
V. mendetik egon zen toki honetan San Bartolomeri eskainitako eliza bat zegoela uste da, eta baita monje beneditarrak XVI. mendera arte okupatu zuten egoitza bat.

1599an, eliza teatinoen ordenaren agintepean geratu zen, eta 1627an, multzoaren berregituraketa osoa agindu zuten, Giovanni Battista Natalik eta Agostino Barellik burutua. 1671n Gaetan Thienekoa, teatinoen ordenaren sortzailea, kanonizatu zutenean, elizak adbokazio erantsia irabazi zuen, eta bi santuen izenarekin ezaguna da harrezkero. Kanpandorrea eta azken kaperak 1694rako amaitu ziren.

## Ondasun nabarmenak 
Erdiko nabearen sabaiak Angelo Michele Colonna eta Giacomo Alboresiren *San Gaetanoren bisioa* (1667) izeneko margolana du. Absideak bi fresko ditu: *San Bartolomeoren* *martirioa* eta *Santuaren bi mirari*, Marcantonio Franceschini eta Luigi Quainirenak, 1685ekoa. Kupula (1691) Giuseppe eta Antonio Rollik apaindu zuten. 

Eskuineko bigarren kaperak Ludovico Carracciren margolan bat du, *San Carlo Borromeo Varalloko hilerrian* (1614). Eskuineko 4. kaperak Francesco Albaniren *Deikundea* (Aingeru Ederrarena deitua, 1632koa) ikus daiteke, eta alboetako hormetako freskoak ere margotu zituen margolari berak (1633), Jaiotza eta *Josefen ametsa* irudikatuz. Transeptuaren sabaian Giovanni Antonio Burrini eta Marcantonio Chiariniren *San Stefanoren aintza* (1695) irudikatzen da. 

Ezkerreko transeptuko kaperan nabarmentzen da *Madonna* txiki bat (Jesus lokartuarekin ageri delarik Maria) Guido Reniren 1632ko lana.

## Iruditegia 

Fitxategi:Bologna - Chiesa dei Santi Bartolomeo e Gaetano - 2023-09-25 18-37-50 004.jpg|Basilika goitik ikusia, Asinelli dorretik.
Fitxategi:Bologna (26077928253).jpg|Elizaren sarbidea arkupe batzuetan dago.
Fitxategi:Bolonia San Bartolomeo 04.jpg|Aldare nagusia eta absidea.
Fitxategi:Altare 2 - Santi Bartolomeo e Gaetano, Bologna.jpg|Kapera bat bere erretaularekin.
Fitxategi:Reni G. sec. XVII, Madonna con Gesù Bambino, Emilia Romagna.jpg|Guido Reniren Madonna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ora maritima

***Ora maritima***, , K.o. IV. mendean Avieno erromatarrak bertsoz idatzitako poesia bat da. *Periple Massaliota* greziar nabigazio gidaren testuen maileguak dituela aipatu ohi da.

## Idazlana 
Idazlan honek berebiziko garrantzia du Iberiar penintsularen deskribapen antzinakoena baidakar, ordurarte iturririk ez baitzen. Ziur aski informazioa Marseillako itsasgizon batek mila urte lehenago (K.a. 530) burututako itsas bidai batetik.

Iberiaz mintzatzean horrenbeste datu ematen diren lehenbiziko aldia da, bai bertan bizi ziren herriena, nahiz geografia, hiriak, jainko-jainkosak eta bestelako kultur ezaugarriak. Halere, ez da Antzinako Erroma aurreko Hispaniaz bakarrik mintzatzen, Europako kostaldearen deskribapena ere egiten du, Britainiatik hasi eta Ponto Euxinoraino. Idazlan honen stal batzuk bakarrik kontserbatu dira.

Aditu ugarik beren ikerketak burutzeko iturri gisa erabilia izan da, tartean Adolf Schulten, idazlan hau Tartessos zibilizazioaren kolalekuari buruz teorizatzeko erabili baitzuen.

## Ikus gainera 
* Periplo massaliota
Hortense Haudebourt-Lescot

**Hortense Haudebourt-Lestot**, **Antoinette Cécile Hortense Viel** jaiotza-izenez (Paris, 1784ko abenduaren 14a – *ibidem*, 1845eko urtarrilaren 2a) frantziar margolaria izan zen.

Zazpi urterekin, Hortense Haudebourt-Lescot bere familiaren lagun Guillaume Guillon-Lethière margolariarekin hasi zen ikasten. 1807an Guillon Erromako Akademiako zuzendari izendatu zuten eta Haudebourt han egon zen 1816ra arte. Xehetasun handiz margotu zituen nekazarien ohiturak, eta lanak Lescot izenarekin sinatzen hasi zen. 1811tik Lescotek Parisko Aretora bidali zituen bere lanak, eta 1816an Berryko dukesaren gorte-margolari izendatu zuten. 1830ean Lescot Louis-Pierre Haudebourt arkitektoarekin ezkondu zen eta haien etxea elite artistiko eta literarioaren bilgune bihurtu zen.

Batez ere genero eszenen eta eszena historikoen margolaria izan zen.

## Iruditegia 

Hortense Haudebourt-Lescot - A Mother and Child Playing on a Terrace with a Tambourine.jpg|Ama eta haurra terrazan jolasten pandereta eta panpinarekin, 1810/1819
A Nude Model in an Artist's Studio.jpg|Modelo biluzia artistaren estudioan
Portrait of the Countess of Espinay in a landscape by Hortense Haudebourt-Lescot.jpg|Espinay kondesaren erretratua paisaian.
Gioachino Rossini, 1828, by Hortense Haudebourt-Lescot.jpg|Gioachino Rossiniren erretratua, 1828
Self-Portrait of the Artist and Her Husband on Their Wedding Trip by Hortense Haudebourt Lescot.jpg|*Eztei bidaia*, 1825
Haudebourt-Lescot - Le Meunier, son fils et l’ane (musee Fabre, huile sur toile).jpg|Errotaria, semea eta astoa

## Kanpo estekak
Brittany St. Jordan

**Brittany St. Jordan** (Palm Springs, Kalifornia, 1978ko urtarrilaren 16a), **Britney St. Jordan** izenez ere ezaguna, estatubatuar emakumezko aktore pornografiko transgeneroa da.

Ameriketako Estatu Batuetako Marineen Gorputzan zerbitzatu eta gero, 2010ean egin zuen debuta aktore porno gisa. 2011ko urrian bere webgunea argitaratu zuen Grooby Networks produkzio-etxearekin.

2012an eta 2013an AVN sarietan Urteko Artista Transgenerorik Onenaren sarirako hautagai izendatu zuten.

## Filmografia hautatua 
* *Rogue Adventures 37* (2011)
* *Transsexual Babysitters 21* (2012)
* *I kill it TS* (2012)
* *She-Male Strokers 52* (2012)

## Sariak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1900eko Matematikarien Nazioarteko Biltzarra

**1900eko Matematikarien Nazioarteko Biltzarra** Matematikarien Nazioarteko Biltzarra bigarren Kongresua izan zen, 1900eko abuztuaren 6tik abuztuaren 12ra Parisen (Frantzia).

Henri Poincaré izan zen Biltzarreko burua. Guztira 250 kide bildu zituen.

Biltzarraren zati handiena frantsesez izan bazen ere, hizkuntza ezberdinetan argitaratutako matematika-arazoei buruzko eztabaidak egon ziren.

## Ikuspegi orokorra 
Lehenengo topaketa Café Voltairen izan zen, abuztuaren 5ean, iluntzeko 20:30ean, Biltzarraren irekiera ofiziala baino lehen. Horri esker, kide askok harremanak estutu eta adiskidetasunak berritu ahal izan zituzten.

Ordezkariek abuztuaren 7an bazkari bat egin zuten École Normale Supérieure ikastetxean. Georges Perrot zuzendariak Salle des Actes aretoa utzi zien antolatzaileei. Jules Tanneryk egin zituen ohoreak, eta Perrot, Moritz Cantor, Georg Cantor eta Gaston Darbouxek hitz egin zuten jarraian.

Biltzarreko kideak 1900eko abuztuaren 10ean Frantziako Errepublikako Presidenteak, Émile Loubetek, errezibitu zituen. Abuztuaren 11n, Roland Bonaparte printzeak hartu zituen, zientziarekiko zuen dedikazioagatik ezaguna zena.

Amaitzeko, Biltzarra itxi ondoren, hainbat kide bankete batean elkartu ziren. Darbouxek, Geiserrek, Tanneryk, Stephanosek eta Nikolai Vasilievek topak egin zituzten. Darbouxek hitzaldi hunkigarria eman zuen, matematikarien arteko lotura estua azpimarratuz.

## Logika 
XIX. mendeko logikak une gailena izan zuen Parisen aldi berean ospatu ziren Filosofiako Nazioarteko Lehen Kongresuan eta Matematikarien Nazioarteko Bigarren Biltzarrean.

Bi biltzarren arteko gainjartzea oso emankorra izan zen logikaren eta filosofiaren etorkizunerako. Giuseppe Peano, Alessandro Padoa, Georg Cantor eta Henri Poincaré bezalako pentsalariek parte hartu zuten, eta Bertrand Russell izan zen bertaratu zen garrantzitsuenetako bat.

## Hilberten problemak 
 Hitzaldi labur batean, David Hilbertek ebatzi gabeko 23 matematika-arazoren zerrenda aurkeztu zuen.

Batzuetan osoko bilkurako hitzaldi gisa deskribatzen da, eta beste batzuetan ez. Izan ere, Hilbert gonbidatu zutenean, ez zuen berehala erabaki zertaz hitz egin. Hermann Minkowski eta Adolf Hurwitzekin hitz egin ondoren, arazo nabarmenak jorratzea erabaki zuen. Biltzarraren programa Hilbert prest egon baino lehen argitaratu zenez, bere hitzaldia ez zen osoko bilkura gisa iragarri, Hezkuntza eta Historia sekzioen saio bateratu gisa baizik.

Azkenik, akta ofizialetan, antolatzaileek Hilberten artikulua osoko bilkuren atalean jartzea erabaki zuten, zuen garrantzi handiagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Buelles gazta

**La Chivita** edo **Buelles gazta** Asturiasko Printzerrian egiten da. Ahuntz esnea erabiltzen den arren, behi eta ahuntz esnearekin egindako beste gazta mota bat ere badago.

## Elaborazioa 
Ahuntz esnea hartu, gatzagia gehitu eta 30 gradura berotzen da.&nbsp;°C-tan ordu erdiz. Ondoren, mamia hartu eta zati txikitan mozten da, eta une horretan lehen baino tenperatura altuago batera berotzen da. Xukatzen uzten da, gero moldeetan sartzen da eta prentsatzen da gazuraren drainatze prozesua osatzeko. Gazta kanpotik igurtziz gatzatzen da, eta bi hilabetez heltzen uzten da, zatiak aldian-aldian buelta emanez heltze uniformea izan dadin.

## Ezaugarriak 
* Gazta biguna da, zilindri formakoa.
* Pisu ezberdinetan egiten da eta barnealdea edo pasta biguna eta zuria da.
* Azala horixka, zakarra eta apur bat lizundua da, Penicillium roqueforte urdin-grisaxkaren ondorioz.
* Ehundura malgua da, apur bat hezea.
* Usainak esnetikoak dira, ahuntz ukitu argiekin, ahoan kohesio ona.
* Oso gazta orekatua eta bizia da, zapore amaiera luzekoa.
* Pixka bat pikantea

## Prozesatzeko eremua 
Gazta hau Buellesen egiten da, Panes ondoko herri batean, Peñamellera Baja udalerrian, Asturiasen. *La Chivita* izenarekin saltzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Asturiasko Gazten Lagunen Anaitasuna  -n
Guzmán García

**Guzmán García** (1998) nafar sozialista gaztea da, 2026ko urtarriletik Nafarroako Gazte Sozialisten idazkari nagusia, Kevin Luceroren ondorengoa.

## Biografia 
Lan Harremanetan eta Giza Baliabideetan lizentziatua da Nafarroako Unibertsitate Publikoan, eta Lan Zuzenbidean eta Gizarte Segurantzan masterra egin du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Larissa Swirski

**Larissa Swirski** edo **Swirsky** (ezizenez: ***Hegoaldeko Mata Hari*** eta ***Bihotzetako Erregina*** Odesa, Errusiar Inperioa, 1910 – Sevilla, 1977ko maiatzaren 13a) ukrainar argazkilari eta espioia izan zen, Hitler boteretik kentzen lagundu zuena. Ian Flemingek inspirazioa hartu zuen James Bonden pertsonaietako bat sortzeko.

## Bizitza 
Romanovtarren ondorengoa zen. Errusiar Inperioko gainerako nobleek bezala, bere familiak ihes egin behar izan zuen Urriko Iraultza boltxebikearen ostean.

### Ibilbidea 
1917. urtean Swirski aitona-amona eta ahizpekin ebakuatu zuten Erresuma Batuko Jorge V. erregeak bidalitako gerraontzi batean. Berlinen erbesteratu ziren. Gero, Parisera joan zen ahizpa eta amonarekin, eta bertan argazki-estudio bat zabaldu zuen, Rodolfo Valentino, Marlene Dietrich edo Josephine Baker erretratatzera iritsiz, eta Salvador Dalí edo Coco Chanel bezalako pertsonaiekin erlazionatu zen, zeinentzat interprete errusiar lana egiten zuen. Cannesen Manuel Romero Hume ezagutu zuen, espainiar itsasgizon eta hegazkinlari militarra, eta harexekin ezkondu zen.

#### Alemaniarren espioia 
Espainiako gerra zibilaren ostean, senarra Ceutan zuen lanpostua. Han espioi alemaniar batek errekrutatu zuen 1940. urtean, 29 urte zituenean. Alemanen zerbitzura jartzea onartu zuen, baina baldintza batekin: bere jaioterrian zituen jabetzak berreskuratzen eta bere gurasoak lurperatuak izan ziren lekua aurkitzen lagun ziezaioten. Sasoi horretan, Tetuanen, Ceutan eta Tangerren jardun zuen lanean. Senarra Puente Mayorgara eraman zutenean, Swirski Gibraltarko itsasarte inguruan hasi zen Minox batekin argazkiak egiten.

#### Agente bikoitza 
1943. urtean, ahizpa Ala Frantziako Erresistentziako kidearen bitartez, nazien krimen eta sarraski esparruetako ekintzen berri izan zuen, eta horregatik Swirskik bandoa aldatzea erabaki zuen, Gobernu britainiarrari agente bikoitz gisa zerbitzatzera pasatu zen. Britainiar Inteligentzia Zerbitzuko burua David Scherr zen eta Swirski *Queen of Hearts* (euskaraz: Bihotzetako Erregina) izenez ezagutzen zen.

Bigarren Mundu Gerraren ostean Hitler erori ostean erretiratu zen Swirski, bere jarduerak senarrari ekar ziezazkiokeen errepresalien aurrean, Sevillara bidali baitzuten. Sei hizkuntza hitz egiten zituen.

## Aintzatespenak 
Ian Flemingek Swirski hartu zuen inspirazio-iturri lehen «Bond neska»ren pertsonaia sortzeko: Vesper Lynd, 007 agentearen emakumezko arerioa, Casino Royale bere lehen eleberrian agertuz. Almudena Arteaga idazleak ere Swirski izan zuen inspirazio iturri bere nobelako protagonista sortzeko, *Zilarrezko eta odolezko errautsak*. Wayne Jameson kazetariak *Esbastikak hegoaldean* liburuko kapitulu bat eskaini zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vesper Lynd

**Vesper Lynd** fikziozko pertsonaia da, James Bonden pelikula eta eleberrien sagakoa. Ursula Andressek eta Eva Greenek antzeztu dute filmetan.

## Fikziozko biografia 
Vesper Lynd emakume gazteak Britainiar Tesoro delakoa irudikatzen du eta 10 milioi dolar inguru eskaintzen ditu karta jokoan (baccara eleberrian, Texas Hold'em Poker 2006ko filmean). James Bond agente sekretuaren lagun egin zen, eta, gero, adiskidetasun hori maitasun bihurtu zen. Chiffre —Bonden lehen etsaia— hil ostean, Bond eta bera Veneziara joan ziren oporretan, baina erloju-saltzaile itsu bat ikusteak atsekabetu egin zuen. Adolph Gettler, SMERSH agentea (Quantum 2006. urteko filmean) zela sinetsirik, biak hiltzera etorri zen, aitortza eta suizidio gutuna idatzi zuen berak. Veneziako eraikin zaharra eraitsi zen, eta Vesperrek, hondoratu zen jasogailu batean sartuta, uko egin zion Bondi, erreskatatu egin zuen eta hil egin zen. Vesperrek jatorri aljeriarreko senargai frantsesa zuen, Bondekin *Quantum of Solace-n* topo egin zuena.

## Eleberrietan agertzea 
* *Casino Royale*

## Agerpena filmetan 
* *Casino Royale* (2006), Eva Greenek interpretatua.
* *Casino Royale* (1967), Ursula Andressek interpretatua.

## Kanpo estekak 
* Vτ Lynd-en fitxa IMdb.es
La esfinge (antzezlana)

**La esfinge**  Miguel Unamunoren lehenengo antzezlana da. 1898an idatzita, 1909ko otsailaren 24 taularatu zen, Las Palmas Kanaria Handiko Pérez Galdós Antzokian. Idazlearen biografoa den Emilio Salcedoren arabera, ordea, 1897an idatzi zen, filosofo bilbotarraren krisi existentzial handiaren erdian.
## Argumentua 
Angel bere inguruneak bultzatzen du politikaren munduan murgiltzeko. Baina bere buruaz beste egitera bultzatzen duen krisi espiritual eta balore-krisi bat pairatuko du. 
*La Esfinge*-ren gaia Angel protagonistaren barne-gatazka espirituala da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Testu osoa.
Heavenly Creatures

***Heavenly Creatures***, , 1994ko Peter Jackson zeelandaberritarrak zuzendutako biografia film bat da. Melanie Lynskey, Kate Winslet, Sarah Peirse, Diana Kent, Clive Merrison eta Simon O'Connor sktoreek antzeztu zuten.

Parker–Hulme hilketa kasuan oinarritua dago.

1994ko irailean Veneziako Zinemaldian estreinatu zen eta 1995eko Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen.

## Argumentua 
1952, Zeelanda Berria, Christchurch hiria. Juliet Hulme (Kate Winslet) 13 urteko ingeles neska eta Pauline Parker (Melanie Lynskey) 14 urteko neska eta eskolako ikasgelakideen arteko adiskidetasuna horren gartsua eta estua izanik haietako guraso baten kezka eragingo du. Bi neskek fantasia eta irudimenezko mundu bat sortuko dute, honetan babestu eta gainontzeko jendearengandik isolatuko dira.

## Aktoreak 
* Kate Winslet: Juliet Hulme
* Melanie Lynskey: Pauline Parker
* Sarah Peirse: Honora Parker
* Diana Kent: Hilda Hulme
* Clive Merrison: Dr. Henry Hulme
* Simon O'Connor: Herbert Rieper
* Jed Brophy: John
* Peter Elliott: Bill Perry
* Gilbert Goldie: Bennett doktorea
* Elizabeth Moody: Waller andereinoa

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Abaraska taldea

**Abaraska taldea** euskal fedibertsoa sustatzen duen taldea da. 2020an sortua, bolondres talde moduan funtzionatzen du, eta ez du forma juridikorik. Fedibertsoa, software librea, euskara eta euskal kultura sustatzeko helburuarekin sortu zen.

## Historia 
2020an sortu zen, Librezale taldearen foro batean sare sozial libre eta federatuak sustatzeko beharra ikusi zenean. 2020 eta 2024 urteen artean honako webguneak jarri zituen martxan:

### Abaraska taldeak sustatzen dituen zenbait proiektu 
* Lemmy.eus (euskarazko foroentzako webgunea, munduko beste webgune berdinekin federatuta)
* Pixelfed.eus (irudien sare soziala euskaldunentzat, munduko beste webgune berdinekin federatuta)
* Peertube.eus (euskarazko bideoentzako webgunea, munduko beste webgune berdinekin federatuta)
* Paperjale.eus (liburuei buruzko sare soziala euskaldunentzat, munduko beste webgune berdinekin federatuta)
* Fedibertsoa.eus (euskal fedibertsoa ezagutzen hasteko webgunea)

Webgune horiez gain, Abaraska taldea Mastodonen ibiltzen da aktibo.

## Antolaketa moldea 
Abaraska taldea ez zen pertsona juridiko gisa eratu. Pertsona boluntarioek osatzen dute eta Fedibertsoko komunitatearekin harreman zuzena du oinarri, galdera eta proposamenak eginez, erabakiak kolektiboan hartuz.

Gaur egun arte ez du dirulaguntzarik eskatu. Babesle kanpainak eginez finantzatzen da batez ere eta publikoki argitaratzen ditu bere urteko memoriak.

## Topaketak 
2023ko maiatzaren 20an *Euskal Fedibertsoko Topaketak* antolatu zituen Errenterian Badalab eta TEKS Elkartearekin elkarlanean.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Fedibertso
* Lemmy
* PeerTube
* Pixelfed
* Paperjale

## Kanpo estekak 
* Fedibertsoa.eus (euskal fedibertsoa ezagutzen hasteko webgunea).
* @abaraska taldearen *Mastodon.eus* sare sozial federatuko profila.
* @abaraska taldearen *Lemmy.eus* foroko profila.
* @abaraska taldearen *Pixelfed.eus* sare sozialeko profila (irudiak eta argazkiak partekatzeko).
Roblox-Schlep auzia

2025eko abuztuaren 9an, Schlep, Robloxen zentratutako YouTuber bat, sexu-harraparien aurkako operazioak egiteagatik ezaguna, behin betiko debekatu zuten Robloxetik, zerbitzu-baldintzak urratzeagatik. Roblox Corporation-ek eten eta desistitu gutun bat bidali zion, bere jarduerak berriro hasten bazituen legezko neurriak hartuko zituela mehatxatuz. Debekuak hedabideen artean indarra hartu zuen eta polemika sortu zuen Roblox komunitatean, Roblox-en haurren segurtasunerako politikekiko kritikak areagotuz. Ro Khanna AEBetako kongresukideak Schlepekin harremanetan jarri zen eta milioi bat sinadura lortzeko eskaera bat sortu zuen, Roblox haurrak babesteko "gehiago egiteko" eskatuz.

Abuztuaren 15ean, Schlepek Robloxi aurre egiteko asmoa iragarri zuen eta abokatuak kontratatu zituela salaketen aurka egiteko. Robloxek adierazpen bat egin zuen debekua justifikatzeko. Aldarrikatu zuen zaintza-taldeek erabiltzaileak gunetik kanpo eramaten zituztela sexu-elkarrizketetan parte hartzera eta portaera hori normalizatu zutela plataforman. Polemika horren ondorioz, Liz Murrill Louisianako fiskal nagusiak Robloxen aurkako salaketa jarri du haurren segurtasunagatik.

## Atzeko planoa 
Schlep, benetako izena Michael (2002an edo 2003an jaioa), Schlepek adierazi zuen hamabi urterekin hasi zela Roblox jolasten, eta garatzaile batek plataforman sexu-abusuak jasan zituela, eta gaineratu zuen bere amak aurkeztutako txostenak ez zuela administrazio-ekintzarik eragin. Esperientzia hori, ondorengo suizidio saiakera batekin batera, bere ondorengo ahaleginen motibazio gisa jo du.

Harrapariak harrapatzeko zaletasunaren aurretik, Schlepen bideo zaharrek Roblox kritikatzen zuten eta plataformako joko desegokiak nabarmentzen zituzten. *Maliboomer* izeneko YouTube kontu bat ere bazuen, non Theme Park Tycoon 2 sandbox parke tematiko simulagailuari buruzko bideoak egiten zituen. Robloxeko sexu-harrapariei buruzko bere zaleen kexak aldizka jaso ondoren, Schlepek plataforma ikertzen hasi zen, eta horrek JiDion YouTuberrarekin lan egitera eraman zuen. Schlepek bere burua "harrapari ehiztari" gisa aurkeztu zuen. Bere taldearekin batera, adingabeak zirela zioten amu kontuak sortu zituen Robloxen, sexu-harrapariak erakartzeko, eta hauek mezu esplizituak trukatzen zituzten amuekin pertsonalki elkartzeko adostu aurretik. Taldeak harrapariei mezu inkriminatzaileak bidaltzen utzi zien amuei, poliziari froga gisa erakutsi aurretik. Sei atxiloketetatik batek ez zuen kargurik ekarri.

Operazio ezkutu batean, 21 urteko gizon bat atxilotu zuten Robloxen ezagutu eta bi hilabetez komunikatu zen amu batekin aurrez aurreko bilera bat antolatu ondoren. Twitterren ere kritikatu zuen plataforma erabiltzaile arriskutsuak plataformatik debekatzeko porrotagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rebecca Middletonen hilketa

**Rebecca Jane Middleton** (1979ko ekainaren 27a - 1996ko uztailaren 3a) Kanadako nerabe bat izan zen, Bermudan oporretan zegoela bortxatu eta erail zutena. 30 aldiz baino gehiago labankadaz zauritu zuten, baina aurkitu zutenean bizirik egon arren, odolustu egin zen paramedikuak iritsi aurretik.

Egileen aurkako epaiketan egindako akats ugari eta zigor bikoitzaren ondorioz, inor ez zen hilketaz akusatu. Krimenaren izaera gorrotagarria, epaiketarik eza eta Middleton familiaren justizia bilatzeko irmotasuna direla eta, kasu sonatua bihurtu zen eta Cherie Booth-en (Erresuma Batuko lehen ministro ohiaren emaztea) arreta erakarri zuen.

## Atzeko planoa 
**Rebecca "Becky" Jane Middleton** 1979ko ekainaren 27an jaio zen Belleville-n (Ontario), Cindy eta Dave Middletonen alaba. Familiak Rebecca "mutil koskorra" bezala deskribatzen zuen. Tokiko ligan softbolean jokatzen zuen eta belaontzian, eskiatzen eta pianoan jotzea gustatzen zitzaion.

1996ko uztailaren 3an, goizeko 1:08etan, Jasminek taxi bat deitu zuen bera eta Rebecca etxera eramateko, baina ez zen taxirik iritsi haiek jasotzera. Jasminek berriro taxi bat deitu zuen goizeko 1:45etan eta 2:16etan, baina ez zen taxirik iritsi, operadoreak baieztatu arren. Etxeko gainerako bizilagun guztiak ohera joan ziren taxi zerbitzura hirugarren deia egin zenerako. Neskak sarrerako bidearen amaieran gelditu ziren eta hainbat aldiz saiatu ziren pasatzen ari ziren taxiak gelditzen, baina ez zuten arrakastarik izan. Gizonek neskei etxera eramateko eskaintza egin zieten, eta beste aukerarik ez zegoenez, onartu egin zuten. Jasmine lehenengo motorrean igo zen Lottimorerekin, eta Rebecca bigarren motorrean Smith eta Mundyrekin.

1998ko azaroan, Justis Smith epaitu zuten hilketan parte hartzeagatik. Smithek Mundy izan zela delituaren egile nagusia salatu zuen eta Mundyren testigantza ukatu zuen. Vincent Meerabux epaileak epaimahaiari agindu zion Smith absolbitzeko, delituagatik kondenatzeko froga nahikorik ez zegoela adieraziz. Kritikoek ere salatu zuten fiskalek errudun deklarazioa lortu nahi zutela Bermuda uharteen irudi nazionala turismo-helmuga seguru gisa mantentzeko eta kasua ahalik eta azkarren konpondu nahi zutela.

Gainera, poliziaren ikerketa gaizki gauzatu batek, frogak modu desegokian maneiatu izanak eta esperientziarik gabeko fiskaltzak Justis Smith absolbitu zuten azkene an. Komunikabideen arabera, kasuko fiskal nagusiak fiskaltza taldea utzi zuen kasua hasi baino astebete lehenago, 2006an, Bermuda National Trust-ek Rebecca Middleton natura erreserba sortu eta haren izenean oroigarri plaka bat jarri zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guillermo Garcia Pezzi pabiloia

**Guillermo García Pezzi Pabiloia** Melillako hiri autonomoan (Espainia) dagoen kirol instalazio balioanitza da. Azucena kaleko 17. zenbakian dago, eta hainbat kirol-diziplina praktikatzeko zentro gisa erabiltzen da. Horrez gain, tokiko txapelketen eta oinarrizko kiroleko txapelketen ohiko egoitza da.

## Historia 
Pabiloia 2012ko azaroaren 10ean inauguratu zen, eta Guillermo García Pezziren izena du, *Melillako Saskibaloi Federazioko* presidente ohiaren omenez, Melillan saskibaloia eta kirol-jarduera bultzatzen egindako lanagatik.

Hasiera batean, hiriko kirol-instalazioen eskaera gero eta handiagoari erantzuteko eraiki zen, eta, harrezkero, erreferentziazko gunea izan da tokiko klubek eta federazioek sustatutako txapelketa, liga eta ekitaldietarako.

## Instalazioak eta erabilera 
Pabiloiak 1 300 ikusle har ditzake, eta kirol askotarako pista egokia du, hala nola saskibaloirako, areto-futbolerako, eskubaloirako eta boleibolerako. Horrez gain, taldeentzako eta jendearentzako harmailak eta zerbitzuguneak ditu.

Kirol-esparrua tokiko taldeek erabiltzen dute, besteak beste, Melilla Sport Capital Enrique Solerrek. Espainiako kategorietan lehiatzen da, eta bere partidak lokal gisa jokatzen ditu pabiloi horretan.

## Gertaera nabarmenak 
Pabilioian egiten den jarduera garrantzitsuenetako bat Guillermo García Pezzi Memoriala da. Oinarrizko saskibaloi-txapelketa bat da, Melillako Saskibaloi Federazioak antolatua. Tokiko kategoria guztietako taldeak biltzen ditu, eta urtero egiten da, kirol-denboraldiaren irekiera gisa.

Gainera, pabilioian udal eta probintzia mailako ligen lehiaketak, eskola kluben topaketak eta gazteen eta komunitatearen parte-hartzea sustatzen duten beste kirol ekimen batzuk daude.

## Kokapena 
Pabiloia industrialdean dago, hiriko hainbat lekutatik erraz irits daitekeena eta hiri-garraioaren bidez konektatua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* muetebasket.es Pabiloiaren fitxa muevetebasket.es
* melillaciudaddeldeporte.es García Pezzi pabiloiari buruzko informazioa
Ghungroo

**Ghungroo** (, ) Hegoaldeko Asian dantzariek erabiltzen duten orkatilako bat da, kaskabilo ugari josita dituen banda zabal bat hain zuzen ere. Kaskabilo bakoitzak ere *ghungroo* izena du. Idiofonoen taldeko musika tresna da.

## Izenak 
Indiaren iparraldean eta Pakistanen **ghunghroo**, **ghunghru**, **ghungur** edota **ghungura** izenak erabiltzen dira, Indiaren hegoaldean **chilanka**, **salangai**, **sadangai** edota **gejje**. Sri Lankan **calaṅkai** (சலங்கை) esaten zaio eta Bhutanen **gaggara**. 

Nepalen orkatilakoa **chap** (चाँप) esaten dute eta ghungroo kaskabiloak dira. 

## Deskribapena 
240px|thumb|Namrta Rai dantzaria, *Kathak* dantzatzen.
Txitxarriz beterik dauden larruzko uhal zabalak dira. Txintarriak brontzez edo letoiz eginak egoten dira eta barruak burdinezko esfera izaten dute. Banda bakoitak 50 eta 200 kaskabiloartean izaten ditu, kotoizko lokarri sendo batez lotuta. Haur hasiberriek 50 txintxarritako ghungrooak izaten dituzte eta esperientzia eta teknika hartu ahala gehiago josten dituzte. Ohikoena da emakumezkoek 101 kaskabilo eramatean ghungroo bakoitzean eta gizonezkoek 151.

Nepalgo orkatilakoek 9-27 brontzezko txintxarri izaten dituzte 23 cm-ko luzera eta 7,5 cm-ko zabalera duten bandatan josita. Abestiaren eta dantaren arabera orkatilako handiagoak edo txikiagoak erabiltzen dituzte. Pauso batzuk kanpai-jotze bakarrarekin egiteko diseinatuta daude, horregatik koskabiloak tonuaren arabera hautatzen dira, beste pausu batzuek kaskabilo lerro osoa mugiarazten dute.

## Historia 
[240px|thumb|Ellora leizeetako tenpluan [Shiva jainkoa Apasmara deabrua zapaltzen. Orkatilakoa darama.]]
Antzinatik ezagutzen dira bitxik jositako orkatilakoak. Estetikaz gain erlijio zentzua ere bazuten. Zeremonietan erabiltzen ziren animaliei ere janzten zitzaizkien; zezeei, behiei, elefanteei edota zaldiei. Hilobetan aurkitzen diren orkatilakoek klase soziala ere markatzen zuten.

XIX. mendeko sanskritozko *Shabda Kalpadruma* liburuan aipatzen da emakumezkoek *noopura* izeneko orkatilakoak janzten zituztela haien presentziaz ohartarazteko. Haien aipamen goiztiarrenak Garai vedikoan aurkitzen dira. *Paada Ghargharika* orkatilakoak urrezko txintxarriak zituen eta soinu atsegina ateratzen zuten. Gaur egungo ghungrooen aurrekaria zela pentsatzen da.

## Iruditegia 

Irudi:Ghungroo.jpg|Ghungroo parea.
Irudi:Dancing bells anklet (ghunghru), India, 1800s, gold and gilt metal - Wallace Collection - London, UK - DSC06165.jpg|Indiako ghungrooak.
Irudi:Ghungru.jpg|Ghungroo kaskabiloak.
Irudi:Kathak Solo Performance (31).jpg|Dantzariaren oinak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Soinueneako fitxa
* Kathak dantza, Taal Dhamaar dantzaria