open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Arkalyk

**Arkalyk** (, ) Kostanay probintziako hiri bat da Kazakhstango iparraldean dagoena. Lehenago **Torgay probintziako** hiriburua zen baian 1997an desagertu zen probintzia hori. Gaur egun Torgay eskualdeko hiriburua da, Kostanay probintziaren barruan.
1956ean sortu zen eta 1965ean bereganatu zuen hiri izaera. Arkalytik Kostanayra bitarteko distantzia 480 kilometrokoa da eta 670 kilometrokoa Astanaraino.

 

## Kanpo estekak
Raúl García Carnero

**Raúl García Carnero** (Coruña, Galizia, 1989ko apirilaren 30a) futbolaria da. Girona FC-en jokatzen du, atzelari. 2013an egin zuen debuta, eta ezker hegalean naiz eskuinekoan joka dezake. Aurreko taldea Club Deportivo Leganés izan zuen.

## Kanpo estekak
Pau Torres

**Pau Torres** (Lleida, Katalunia, 1987ko ekainaren 4a - ) futbolaria da. Alavesen jokatzen du, atezain. Aurreko taldea Lleida izan zuen, eta 2015eko ekainean urtebeterako kontratua sinatu zuen Gasteizko taldearekin.

## Kanpo estekak
Andronovo kultura

**Andronovo kultura** Brontze Aroan Siberiako mendebaldean eta Asiako estepan garatutako kultura multzo antzekoen talde bat da. Ziurenik izenik egokiena horizonte arkeologikoarena izango litzateke.

Sintaxta kultura zaharragoa (2100-1800) lehenago Andronovo kulturaren barruan sartzen zen, baina gaur egun guztiz bereiztutako kulturatzat hartzen da, baina bere aurrekari gisa, eta Andronovo horizontearen esparru zabalaren barrua kontsideratzen da.

Ikerlari askoren arabera Andronovo horizontea Indoiraniar hizkuntzekin lotzen da, nahiz eta Uraliar hizkuntzen hizketa eremuan sartzen zen iparraldean.

## Kanpo estekak 
* Windhausen, John D. (2022) «Andronovo Culture Rises in Central Asia» EBSCO
* Artemy (2023-01-21). «Trabajadores del Bronce en la fría Siberia». Tras las huellas de Herodoto
Igor Arnaez

**Igor Arnaez Martin** (Bilbo, Bizkaia, 1991ko apirilaren 30a) euskal herritar futbolaria da. Ezker atzelari lanetan aritzen da.

## Estatistikak 
*2020ko maiatzaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Gorka Magunazelaia

**Gorka Magunazelaia Garrido** (Sopela, Bizkaia, 1992ko martxoaren 2a) euskal herritar futbolaria da. Lezamako harrobian hezia, atezain lanetan aritzen da.

## Kirol ibilbidea 
*2024ko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Ridder

**Ridder** (), lehen *Leninogorsk* deitua (, 1941–2002) Ekialdeko Kazakhstan probintziako hiri bat da, Kazakhstango ipar-ekialdean dagoena.
2009an 50.500 biztanle zituen. Hiria Altai mendien hego-ekialdean eta Oskemen probintziako hiriburuaren ipar-ekialdean kokatzen da. Bertatik Ulba ibaia igarotzen da eta 1.000 metrotik gorako garaieran dago kokatua hiria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Víctor Laguardia

**Víctor Laguardia** (Zaragoza, 1989ko azaroaren 5a) Deportivo Alavésekin kontratua duen atzelari espainiarra da.

## Ibilbidea 
Bere ibilbide Zaragozan eta Aragoiko beste bi talderen harrobian hasi zuen. 2008an bigarren taldera iritsi zen, eta 2011 arte 36 partidu jokatu zituen. Lehen taldera iritsi zenean, 5 denboraldi eman zituen, 2009tik 2014ra, baina 2011-12 eta 2012-13 denboraldian Las Palmas (25 partidu, gol bat) eta Alcorconera (26 partidu, 3 gol) utzi zuten. Kontratua bukaturik, Alavesekin sinatu zuen, eta orainarte 120 partidu jokatu ditu, 6 gol sartuz.

## Kanpo estekak
Julián Cerdá Vicente

'*Julián *Juli* Cerdá Vicente*' (Alcoy, 1981eko abuztuaren 9a) espainiar futbolaria da. Córdoba CFen jokatzen du, aurrelari. Aurreko taldea Deportivo Alavés izan zuen.

## Kanpo estekak
Kontziliazio (argipena)

**Kontziliazio** hitzak haisera batean aurkakoak edo bateraezinak diren jarrerak eta egoerak bateragarri bilakatzeko prozesua adierazten du. Adiera zenbait ditu:
* lan kontziliazioa, lan jurisdikziora heldu aurretik lan harremanetan aurkakoak diren aldeak (enpresariak eta langileak, gehienetan) adostasun eta adiskidetze prozesu batera heltzea;
* kontziliazio pertsonal, familiar eta soziala, lan munduan emakume eta gizonen parte hartze orekatua bizitza familiarrean eta lan merkatuan, horretarako lan, gizarte eta hezkuntza sistemen berrantolatuz.
Astobitza

**Astobitza** Araban kokatutako Lezama herriko auzo bat zen, Amurrioko udalerrikoa. Garaiera handi batean kokatuta, 0° 45' 35" longitudean ekialdean eta 43° 01' 30" latitudean iparraldean. Lezamatik 5 kilometrotara eta Baranbiotik kilometro batetara zegoen. Bere auzotik Astobitza erreka eta beste errekatxo batzuk pasatzen ziren. Iparraldean Baranbio, mendebaldean Lezama, hegoaldean Inoso eta Ekialdean Altube mendia, Zuia, zituen mugakide.

XIX. mendearen hasieran ehun pertsona baino gehiago bizi ziren baina herritarren arteko liskarrek populazioaren gainbehera ekarri zuen. Umeak Baranbioko eskolara joaten ziren.

1921ean hamaika etxe eta berrogei biztanle zituen. Bere parrokia xumea zen eta Santa Marinari eskainita zegoen, eta Aiararen Artzapezpikuaren lurraldearen barruan zegoen kokatuta.
Astobitzako herritarrek lur komunal batzuk zituzten. Izan ere, haritzez osatutako San Anton mendiaren 25 hektarea zituzten baliabide moduan.

Gaur egun, ezagunagoa da "Astobiza" izena duen txakoli marka bat dagoelako eta izatez, bere mahastiak Astobitzatik hurbil daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pakatiano

thumb|250px|Pakatianoren txanpon bat
**Pakatiano** (? - ,  Filipo Arabiarraren garaian Erromako Inperioaren usurpatzaile bat izan zen Danubioaren eremuan.

Zosimo eta Zonarasen aipamenengatik eta hainbat txanponengatik ezagutzne dugu, Danubioko legio baten ofiziala zela esaten zutenak. Zosimoren arabera Mesian Pakatianok egindako altxamendua (ziurenik Viminacium kontrolpean izan zuen) eta Jotapianok Sirian egindakoak Filipo Arabiarra haserratu eta senatuari eskatu zien hiltzeko baimena. Dezio senataria bidali zuten, baina honek ondo asmatu zuen Pakatiano bere gizonek hilko zutela bere hil aurretik.
Palmirako Inperioa

**Palmirako Inperioa** (270-273) Palmiran oinarritutako estatu bat izan zen, III. Mendeko Krisian Erromako Inperiotik banandu zena. Syria Palaestina, Arabia Petraea, Egipto eta Asia Txikiko probintziak hartzen zituen.

Inperioaren agintaria Zenobia izan zen, Vaballathusen erregente gisa (azken hau 267an bilakatu zen errege). 270an Zenobiak, bere jeneralen laguntzarekin Erromako ekialdea garaitu zuen oso denbora laburrean, eta aldi berean Erromarekin erlazioak mantentzen saiatu zen. 271an enperadore titulua eskatu zuen Zenobiak, bera eta bere semearentzat, eta Aureliano enperadorearen aurkako gerra labur bat hasi zuen. Honek Palmira erasotu eta Zenobia atxilotu zuen. Urtebete geroago palmiratarrak matxinatu ziren eta Aurelianok Palmira suntsitu zuen. Gaur egun Siriako nazionalismoan gertakari garrantzitsua da.

## Kanpo estekak
Jaun-goikua eta Lagi-zaŕa

thumb|250px|*Jaun-Goikua Eta Lagi-zaŕa* goiburua duen armarria

**Jaun-Goikua Eta Lagi-zaŕa** (baita **Jaun Goikua Eta Lege zarra** idatzita ere; idazkera batuan *Jaungoikoa eta Lege Zaharra*) Sabin eta Luis Aranak 1895. urtearen amaieran sortutako goiburua izan zen, eusko abertzaletasunaren lema izateko. Foruzaleen *Jaungoikoa eta foruak* goiburuan oinarrituta dago.

Goiburuaren siglak- "**JEL**"- *jelkide* eta *jeltzale* adjektiboak sortzeko erabili zituzten. Goiburu horrek, neokatolikoek, karlistek eta integristek batik bat aldeztutakoa, 1864. urtetik aurrera hartu zuen garrantzia. Batetik, Gernikako Arbolaren gerizpean Miguel Loredok, Portugaleteko ahaldunak, eginiko hitzaldiaren ondorioz,, eta, bestetik, Aristides Artiñanok 1869. urtean argitaraturiko «Jaungoicoa eta foruac: la causa vascongada ante la revolución española» eskuorria argitaratzearen kariaz ere bai. Bigarren Karlistadian zehar, errepublikar federalistak delakoa erabiltzen hasi ziren, karlismotik foruzaleak aldentzeko asmoz. Era berean, Nafarroako Euskal Elkargoak hori baliatu zuen.

Jatorrizko goiburuan, *Jaungoikoa*k erlijio katolikoari egiten dio erreferentzia, garai hartako Euskal Herrian garrantzi handikoa baitzen. Orobat, Seiurteko demokratikoaren politika antiklerikalaren aurkakotasuna adierazten zuen. Izan ere, kultu-askatasunaren aurkakotzat hartzen diren politika horiek, bai eta foruen aurkakoak ere, bi kontzeptuen arteko erlazioa oso estua dela aditzera ematen dute.

## Ezadostasunak 
Goiburua hain konfesionala izateak desadostasunak ekarri ditu euskal nazionalismoaren hastapenetik hona.

1902an Madinabeitia doktoreak kritikatu zuen, eta 1910ean, jada EAJren baitan, Errepublika aldarrikatzen zuten kide batzuek. Urte hartako otsailaren 24an, *El Liberal* egunkarian artikulu bat argitaratu ondoren, Pedro Sarasketak, Segundo Ispizuak eta Francisco Ulaziak Euzkotar Erkal Abertzale Alderdia sortu zuten.

1916. urtean EAJn nagusitu zen joera moderatuak Euzko JEL-Batza (EJB) izena ipini zion alderdiari, eta independentistak bereizi eta EAJ-Aberri sortu zuten, alderdi biek JEL goiburua eroan zuten euren izenetan; 1930ean alderdiok elkartu eta EAJ birbatu zuten. EJBko abertzale laikoak, ostera, elkarketatik irten eta Eusko Abertzale Ekintza sortu zuten.

1977an, EAJk berriro eztabaidatu zuen goiburua, Trantsizio osteko I. Biltzarrean. Iruñean egindako biltzar horretan, mantentzea erabaki zen:Euzko Alderdi Jeltzailea. Partido Nacionalista Vasco, fundado por Sabino Arana recibe su nombre del lema "Juangoikoa eta Lege Zarra", expresión que conjuga una concepción transcendente de la existencia con la afirmación de la Nación Vasca, cuyo ser político ha de expresarse a partir de la recuperación de la soberanía contenida en el Regimen Foral.

## Musika 
1986an, Kortatu taldeak, *El estado de las cosas* albumean, Goiburua izenburua zuen abestia argitaratu zuen, horretarako Josu Landaren hitzak moldatuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo-estekak
Ekain Gerra

**Ekain Gerra Solaguren** (1980, Iruñea, Nafarroa Garaia, 2007ko ekainaren 9a) Barañaingo herritarra izan zen. ETAren azpiegiturarekin zerikusia zuelakoan bi urte preso egon zen kartzela prebentiboan eta gero askatu zuten.

Dena da ETAren arloan adibide esanguratsu bat da, epaitu gabe zegoenean, eta gehienetan urte horietan gertatzen zen (eta gaur egun gertatzen den) bezala, Espainiako komunikabide gehienentzat ETAkidea zelako. Espainiako gobernuaren eta Espainiako komunikabideen arteko harreman zuzen, lagunkoi eta eztabaidaezina agerian geratzen da.

Ekain hil eta gero ere, Espainiako komunikabide askok oraindik ETAkide bat hil zela baieztatu zuten , gaur egun gertatzen den bezala.

2003an preso sartu zuten, ETAren azpiegiturarekin zerikusia zuelakoan. Baina epaiketa egin eta gero, absolbitu egin zuten. Dena den, Madrilgo Alcalako espetxean preso egon behar izan zuen epaiketa egin arte, eta bitartean, 2004ko abenduan, Soria aldean, ama - Karmele Solaguren- hil zitzaion auto istripu batean, kartzelara bisita egitera zihoanean. Dena da ETAren preso guztiei aplikatzen zaien dispertsio politikaren ondorioz, Ekain Madrileko Alcala de Henaresko gartzelan zegoen urte horretan.

2007ko udal hauteskundeetarako, Barañainen Eusko Abertzale Ekintzako bigarren hautagaia izan zen. Nahiz eta aske egon eta akusaziopean ez egon, besteak beste, Ekain ETAkide moduan atxilotuta egon zelako arrazoia erabili zuen Auzitegi Gorenak Barañaingo Eusko Abertzale Ekintza-ANVko hautagaitza, eta EAE bera ilegalizatzeko.

Ekain seme bakarra zen, 2007ko ekainaren 9an, Iruñean, goizeko 5:30ak inguru jai batzuetatik bueltan hiru lagunekin bizikletaz etxerako bueltan istripu bat izan zuen. Laguna bizikleta gidatzen zihoan bitartean, bera manillarrean eserita zihoan. Bizikletaren kontrola galdu, bertatik jausi eta kontrako norabidean zetorren kotxe baten aurka jo zuen. Zaurien ondorioz, ospitalean zendu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ezbeharraren albistea, Berria egunkarian
*  Ekaini buruzko biografia, Gara
Vabalato

**Vabalato** () Palmirako Inperioaren errege izan zen 266tik 273ra arte. Vabalato edo *Vabalathus* bere arabierazko izenetik dator, ''''* edo *Jainkosaren Oparia*. Arabiarren Allat jainkosa Atenarekin lotzen zenez, grezieraz **Atenodorus** izena erabiltzen zuen.

Odaenathus eta Zenobiaren semea izan zen. Bere aita hil zenean amak erregentzia hartu zuen, baina bera zen Palmirako Errege (*rex consul imperator dux Romanorum*, "Erregeen Errege ilustrea" eta *totius orientis*eko *corrector''ra). Bere amak Egipto, Siria, Palestina, Anatolia eta Libano konkistatu eta Inperio sortu zuen, hiru urtez izan bazen ere, Palmirako hirian zentratuta.

Aurelianok amarekin batera atxilotu eta Erromara eraman zituzten. Baliteke bidaian hil izana.
Club Deportivo Tudelano 2015-2016

Entrenatzailea:  Manix Mandiola (2013-Egun)
* 15px|Kapitain = Kapitainak.
* 15px|Lesio = Epe luzeko lesioa.

#### Bajak 
### Neguko Merkatua 2016 
### Fitxaketa merkatua 2015/16 
## Kanpo estekak
Al-lāt

**Allāt** edo **al-Lāt** () Arabia aurreislamiarreko jainkosa bat izan zen, Mekako hiru jainkosa nagusietako bat, Manāt eta al-‘Uzzárekin batera.

Taifen al-Lati eskainitako tenplua eta otoizerako lekua Mahomaren aginduz eraitsia izan zen Abu Sufyan ibn Harben espedizioaren garaian, Tabukeko guduaren urte berean (630eko urria). Idoloa suntsitzea Mahomak berak egindako eskari bat zen Taifeko leinuekin berradiskidetzea lortze bidean. al-Lat hitzak "Jainkosa" esan nahi ote duen oso eztabaidatua da, arabieraz 'jainkosa' hitza  esaten delako () eta artikula gehituta, beraz '''' izango litzateke.

Herodotok Afroditaren pareko jainkosatzat hartzen zuen:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Denis Txeryxev

**Denis Dmitrievitx Txeryxev** (; Nizhni Novgorod, Errusia, 1990eko abenduaren 26a) erruso-espainiar futbolaria da. Real Madrileko harrobikoa, erdilari. 2017rainoko kontratua zuen klub horrekin. Aurrez, Vila-real CF klubean ibili zen urtebete, eta haiekin 7 gol sartu zituen guztira.

## Kanpo estekak
Stxutxinsk

**Stxutxinsk** () Kazakhstango ipar-erdialdean dagoen hiri bat da, Kokxetautik 75 kilometrora. Akmola probintziaren barruan dago. 2012ko zentsuaren arabera, 45.004 biztanle ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saran (Kazakhstan)

**Saran** (, ) Kazakhstango Karagandy probintziako hiri bat da, Nura ibaiaren ondoan dagoena. 2009an 42.058 biztanle zituen. Hiria 1954ko abenduaren 20an sortu zuten.

## Kanpo estekak
Yoel Rodríguez

**Yoel Rodriguez Oterino** (Vigo, Pontevedra, 1988ko abuztuaren 28a) galiziar futbolaria da, atezain postuan jokatzen duena. 2016tik Eibar KE taldean jokatzen du.

Bere kirol ibilbidea Celtan hasi zuen. Gero, Lugora joan zen utzita. Berriro Celtara itzultzean, maila ona erakutsi eta Valentziak erosi zuen. 4.Atezaina izanik, Rayo Vallecanora joan zen utzita eta gero Eibarrera, erosteko aukerarekin. 2016-17 denboraldiaren bukaeran Eibarrek erosteko aukera gauzatu zuen.
Agustindar

**Agustindarra** San Agustinen erregela jarraitzen duten zenbait erlijio erakunderi ematen zaien izena da:
* San Agustinen Ordena (O.S.A.), 1244an fundatua;
* Agustindar Errekoletoen Ordena (O.A.R.), 1588an bereizia;
* Agustindar Oinutsen Ordena (O.A.D.), 1610ean bereizia;
* San Agustinen erregelapeko kalonjeak (C.R.S.A.)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Agustinen Ordena

**San Agustinen Ordena** (latinez: *Ordo sancti Augustini*, O.S.A.), eskuarki **Agustindarrak** deitua, Eskeko ordena da, Eliza Katolikoak 1244an fundatua, Inozentzio IV.a aita santua zela. Fundazio horren bidez, San Agustinen erregela jarraitzen zuten eremutar komunitateak batu ziren. Gaur egun, ordenak 2.800 kide inguru ditu, munduko 50 herrialdetan banatuak.

## Agustindar ospetsuak 
* Gartzea Eugi (h. 1409)
* Rita Casciakoa (1381-1457)
* Eugenio IV.a (1383-1447)
* Martin Luther (1483-1546)
* Tomas Villanuevakoa (1487-1555)
* Alonso de Orozco (1500-1591)
* Andres Urdaneta (1508-1568)
* Luis de León (1527-1591)
* Pedro Malon Etxaide (1530-1589)
* Martin Arrada Kruzat (1533-1578)
* Martin Coscojales (1542-1607)
* Magdalena Nagasakikoa (1611-1634)
* Anna Katharina Emmerick (1774-1824)
* Gaetano Pace Forno (1807 edo 1809 -1874)
* Gregor Mendel (1822-1884)
* José López Mendoza (1848-1923)
* Leon Intxausti (1859-1937)
* Zacarías Martínez (1864-1933)
* Gabino Olaso (1869-1936)
* Luis Maria Unamuno (1873-1933)
* Pedro Fabo (1873-1933)
* Simeon Diaz de Ilarraza (1893-1980)
* José Agustín Ganuza (j. 1931)
* Josu Iriondo (j. 1938)
* Francisco Javier Hernández Arnedo (j. 1941)
* Eusebio Hernández (j. 1944)
* Jesús María Cizaurre (j. 1952)
* Jose Luis Garaioa (1952-2020)
* Leon XIV.a (j. 1955)
* Jesús María López Mauleon (j. 1955)
* Miguel Olaortua (1962-2019)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harri Beltza

thumb|250px|Erromesek aukera bilatzen dute Harri Beltzari muxu emateko; ez badute lortzen musu ematea, buelta ematen dutenean eskuekin bere norabidea zein den adierazten dute.
**Harri Beltza** (edo *Hajarul Aswad*,  ***al-Ḥajar al-Aswad***) Kaabaren ekialdeko erpinean dagoen harria da. Masjid al-Haram edo Mezkita Handiaren erdian dago, Mekan, Saudi Arabian. Islamaren arabera errelikia garrantzitsuena da, Adam eta Evaren garaikoa musulmanen kulturaren arabera.

Harriak jada erromesak jasotzen zituen Islamaren aurreko kultura paganoetan. Islamaren tradizioaren arabera Mahomak berak harria apurtu gabe jarri zuen Kaabaren paretan, 605. urtean, Mahomaren lehen errebelazioa baino bost urte lehenago. Garai horretatik aurrera askotan apurtu da harria, eta gaur egun zementoarekin lotuta dago zilarrezko marko baten barruan, Kaabaren alde batean. Fisikoki harri beltz bat da, apurtua, eta leundua jendearen eskuen ukituengatik. Islamaren arabera zerutik erori zen Adan eta Evak altare bat eraiki zezaten, eta horregatik askotan meteorito bat dela esan izan da, baina hori ez da ziurra.

Erromes musulmanek *tawaf*aren erritoaren baitan (Kaabari zirkuluan bueltak ematea) *hajj*a egiten daudelarik (Mekara erromesaldia) saiatzen dira gelditu eta muxua ematen, Mahomak eman omen ziona errepikatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Trocadéro plaza

**Trocadéro eta Azaroaren 11ko plaza** () Frantziako Paris hiriburuan dagoen plaza bat da. Parisko 16. barrutian kokatua dago, Wilson presidentea, Kléber, Raymond-Poincaré, Eylau, Georges-Mandel eta Paul-Doumer etorbideen arteko bidegurutzean.

Antzina **Trocadéro plaza** deitzen zen, eta hasieran **Erromako Erregearen plaza**, gaur egungo izena 1978koa da.

thumb|erdian|400px|Trocadéro plaza eta Passy hilerriaren aireko ikuspegia.

## Ikus, gainera 
* Trocadéro (Parisko metroa)
* Trocaderoko gudua

## Kanpo estekak
Stepnogorsk

**Stepnogorsk** (Kazakheraz: **Степногор**/**Stepnogor**, errusieraz: **Степногорск**) Kazakhstango Akmola probintziako hiri bat da. 1959an sortu zen eta 1964an eman zioten hiri estatusa. Astanatik 200 bat kilometro ipar-ekialderantz dago. Hasieran hiri sekretua izan zen eta hainbat izen hartu zituen:Tselinograd-25 (), Makinsk-2 (). Hiria gune nuklear eta biokimiko garrantzitsua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Luciano Vietto

**Luciano Vietto** (Rosario, Argentina, 1993ko abenduaren 5a - ) Atlético de Madriden jokatzen duen futbol aurrelari argentinarra da. Bere ibilbidea Racing de Ferrolen hasi zuen, han hiru denboraldi eman zituelarik. 2014ean Vila-Realek fitxatu zuen eta 14 gol sartu zituen. 2015eko ekainean Atlético de Madridek kontratatu zuen lau denboraldirako.
Titan-handi

**Titan-handia** (*Titanus giganteus*) zeranbizidoen familiako intsektua da, 15 cm inguru luzea, Amazonas ibaiaren inguruetan bizi dena. Ezagutzen den koleopterorik handiena da. Gorputzez labezomorroaren itxurakoa izaten da. Bularraldea kakalardoaren antzekoa du. Brontze kolorekoa, beltzarana, izaten da.

## Galeria 

File:Titanus giganteus MHNT dos.jpg|*Titanus giganteus* arra
File:Cerambycidae - Titanus giganteus-001.JPG|*Titanus giganteus*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jan Oblak

**Jan Oblak** (Škofja Loka, Eslovenia, 1993ko urtarrilaren 7a - ) esloveniar futboleko atezaina da.

Gaur egun Atletico de Madrideko atezaina da. Bere ibilbidea NK Olimpija Ljubljanan hasi zen. 2014an Atlético de Madridek fitxatu zuen 18 milioi euroren truke.
Cerambycidae

**Zeranbizido** (**Cerambycidae**) koleopteroen ordenako izen bereko familiako intsektuez esaten da. Gorputza kantaridaren antzekoa dute, harena baino zabalagoa eta handiagoa, mota batzuek. Oso antena luzeak dituzte. Kolorez beltzaranak, gorri marroixkak edo berde horixkak izan daitezke. Batzuek organo kirrinkariak izaten dituzte toraxean. 20.000 zeranbizido mota ezagutzen dira; gehienak basoan bizi dira, eta zura jaten dute.

## Azpifamiliak 
Cerambycidae familiak hamar subfamilia ditu:
* Anoplodermatinae Guérin-Méneville, 1840
* Apatophyseinae Lacordaire, 1869
* Cerambycinae Latreille, 1802
* Dorcasominae Lacordaire, 1869
* Lamiinae Latreille, 1825
* Lepturinae Latreille, 1802
* Necydalinae Latreille, 1825
* Parandrinae Blanchard, 1845
* Prioninae Latreille, 1802
* Spondylidinae Audinet-Serville, 1832

## Genero eta espezie ezagunak 
* *Moneilema*
* *Anoplophora chinensis*
* *Phymatodes nitidus*
* *Anoplophora glabripennis*
* *Tetraopes tetrophthalmus*
* *Tetropium fuscum*
* *Desmocerus californicus dimorphus*
* *Petrognatha gigas*
* Alpetar kakalardo adarluze (*Rosalia alpina*)
* *Aridaeus thoracicus*
* Titan-handi (*Titanus giganteus*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Villanueva de los Infantes (Ciudad Real)

**Villanueva de los Infantes** Ciudad Realeko udalerria da, Campo de Montiel eskualdean dagoena. 135,06&nbsp;km²ko eremua du eta 2014an 5.498 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala Infantes.org
Markel Etxeberria

**Markel Etxeberria Mendiola** (Erandio, Bizkaia, 1995eko otsailaren 15a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Eskuin aztelari lanetan aritu ohi da. Athleticeko harrobian hezia 2005etik, Baskonia eta Bilbao Athleticekin jokatu zuen. Bigarren talde zurigorriarekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen 2014an. Naiz eta lehen taldearekin entrenamenduetan aritu, ez zuen debuta egiteko aukerarik izan. Bigarren mailako Valladoliden eta Numancian lagatuta jokatu ondoren, talde zurigorriak ez zuen bere kontratua berritu. 2021eko urtarrilean, Cartagenan epe iluna pasatu ondorenEuskal Herrira bueltatu zen Barakaldon jokatzeko. Hala ere, talde horibeltzak maila galdu zuen, eta denboraldi bat Eldensen aritu ondoren, Sestao Riverrera heldu zen Bigarren Federazioan jokatzeko. Ezkerraldeko taldearekin Lehen federaziora igotzea lortu zuen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Iñigo Lekue

**Iñigo Lekue Martínez** (Deustu, Bilbo, Bizkaia, 1993ko maiatzaren 4a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Athleticen jokatzen du eskuin hegalean edo alboko atzelari posizioan. Danok Bat talde bilbotarraren harrobian hezi zen. Bere gazte ibilbidea bukatuta, Athleticekin sinatu zuen. 2015eko abuztuaren 14an egin zuen debuta Athleticekin partidu ofizial batean, hots, Superkopako joaneko partidan FC Bartzelonaren aurka eta 4-0 irabaziz. Talde zurigorriaren kapitainetako bat izatera heldu zen, hamarkada betez. 2025eko maiatzean beste denboraldi baterako berritu zuen bere kontratua. 2025eko azaroaren 15ean Euskal Herriko selekzioarekin egin zuen debuta Palestinaren aurka San Mamesen jokatutako partidan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2015 Superkopa
* 2021 Superkopa
* 23-24 Kopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Óscar Gil

**Óscar Gil Osés** (Azkoien, Nafarroa Garaia, 1995eko ekainaren 14a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da normalean. Bere jaioterrian hasi zen futbolean Azkoien Kirol Elkartean Athleticen harrobira batu baino lehen 2008an. Bilbao Athleticekin Bigarren mailarako igoera lortu eta gero, Oviedora joan zen lagatu gisa. Lehen talde zurigorrirekin egin zuen debuta 2017/18 denboraldian Formenteran jokatutako Kopa neurketan. Bere aro zurigorria bukaturik, 2018an Santanderrera joan zen jokatzera.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Sabin Merino

**Sabin Merino Zuloaga** (Urduliz, Bizkaia, 1992ko urtarrilaren 4a) futbolari profesional bizkaitarra da. 

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da. Athleticen eman ditu egun onenak. Barçaren aurkako Superkopa iarabazteko bigarren gola, Aritz Adurizen lehena, Sabinek emandako erdiraketa batetik etorri zen. Leganésen aritu eta gero, Zaragozak fitxatu zuen. 2025eko udan Euskal Herrira bueltatu zen Lehen Federazioan zebilen Barakaldon jokatzera.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Tituluak 
* 2015 Superkopa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Kapxagay

**Kapxagay** (, ) Kazakhstango Almatyko probintziako hiri bat da. Ili ibaiaren ertzean kokatzen da eta Kapxagay urtegiaren eraikuntzan zehar eraiki zen 60. hamarkadan. Gaur egun urtegi hori *Kapxagay aintzira* bezala ere ezaguna da eta Almatyko
hondartzazaleen artean asteburuko jomuga nagusia da.

## Kanpo estekak
Urtzi Iriondo

**Urtzi Iriondo Petralanda** (Zeberio, Bizkaia, 1995eko urtarrilaren 30a) Euskal Herriko futbolaria da. 

## Biografia 
Bere anai bikia Eneko Iriondo futbolaria da ere. Biak ezker atzelari lanetan aritzen dira. Athleticen harrobian hezia 2005etik, talde zurigorriarekin 2015ean Bilbao Athleticekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen. Belgikan jokatu eta gero, Euskal Herrira bueltatu zen Barakaldon jokatzeko.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Gorka Iturraspe

**Gorka Iturraspe Derteano** (Abadiño, Bizkaia, 1994ko maiatzaren 3a) Euskal Herriko futbolaria da. Ander Iturraspe Athletic taldeko futbolari ohiaren anai gaztea da. Erdilari lanetan aritzen da.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Aitor Seguin

**Aitor Seguin Cid** (Eibar, Gipuzkoa, 1995eko otsailaren 27a) Euskal Herriko futbolaria da, erdilari lanetan aritzen dena. 

## Biografia 
Iker Seguin futbolariaren anai gaztea, normalean ezker hegalean aritzen da. Baloi geldituan aditua da. Athleticen harrobian hazi zen 2005etik aurrera. Jokalari garrantzitsua izanik, 2015ean Bigarren mailarako igoera lortu zuen Bilbao Athleticekin. Zilarrezko mailan jokatzen zegoelarik 2016an benetako infernua hasi zuen belauneko lesioekin. Ia 4 urte egon zen sendatu gabe, eta futbola uztea oso hurbil izan zuen. Baina lan gogorrari esker jokatzera bueltatzea lortu zuen, 2020an Barakaldorekin. 2025eko urtarrilean Getxoko Arenasera heldu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Tramoia

Antzerkian, **tramoia** eszenatokiaren dekorazio aldaketak eta efektu bereziak egiten dituzten gailuen multzoa da. Eszenatokiko aldaketak soka eta txirrika sistema batez egiten dira maiz.

## Kanpo estekak
Vendôme plaza

**Vendôme plaza** (frantsesez *Place Vendôme*) Frantziako Paris hiriburuan dagoen plaza bat da. Parisko 1. barrutian kokatua dago. Frantziar hirigintza klasiko estilokoa da, erdigunean Vendôme zutabea du.

## Informazio praktikoa 
* Geltokiak:
** 15px15px15px15px Concorde
** 15px15px Tuileries
** 15px15px15px15px Opera

## Ikus gainera 
* Vendôme zutabea

## Kanpo estekak 
* Vendôme Batzordearen webgunea 
* Place-vendome.net, flashean.
Charles-de-Gaulle plaza

**Charles-de-Gaulle plaza**, iraganean **Étoile plaza** deitua (frantsesez *Place Charles-de-Gaulle*, iraganean *Place de l’Étoile*) Frantziako Paris hiriburuan dagoen plaza bat da. 8., 16 eta 17. barrutietan kokatua dago, erdigunean Parisko Garaipen Arku ospetsua dago.

1670ean Étoile plaza izenez eraikia izan zen. 1970ean urte hartan bertan hildako Charles de Gaulle jeneral eta presidentea zenaren omenez berrizendatua izan zen.

600px|thumb|center|Place Charles de Gaulle, Paris 
## Ikus gainera 
* Parisko Garaipen Arkua
* Charles de Gaulle - Étoile (Parisko metroa)

## Kanpo estekak 
* Place Charles de Gaulle Charles-de-Gaulle plaza. Parisko kale izendegia
Tabukeko gudua

[thumb|Tabuken kokapena [Saudi Arabiako gaur egungo mugetan]]

**Tabukeko gudua** musulmanen biografien arabera Mahomak 630ean hasi zuen espedizio militar bat izan zen. Mahomak 30.000 pertsonako indarra bildu zuen Tabukeko iparraldean, gaur egungo Saudi Arabiako iparmendebaldean, Bizantziar armada erasotu nahian. Ez zen egon batailarik zentzu tradizionalean, baina gertakaria historikoa balitz Arabiar-Bizantziar gerren hasiera litzateke. Ez dago garai berdineko kontakizun bizantziarrik gerra horren inguruan, eta detaile gehienak musulmanek idatzitako ondorengo kontakizunetatik datoz. Hori kontuan izanez, eta armadek ez zutela inoiz elkartu jakinda, mendebaldeko hainbat historialarik gertakaria ezbaian jarri dute, nahiz eta arabiar munduan oso hedatua dagoen eta historikotzat hartzen den.

## Kanpo estekak
A'ad

[thumb|200px|Antzinako [oasis baten aztarnak, Uburren]]
'''A'ad**, **Ad'** edo **ʿĀd''' herria () Arabiar penintsulan bizi zen antzinako leinu bat izan zen. 'Ad ibn Kin'ad zen leinuaren gidaria.

1992an Ranulph Fiennes, Juris Zarins, Nicholas Clapp eta George Hedgesek aztarnak aurkitu zituzten. Arkeologian egindako aurkikuntzek eta Koranak dioenaren arabera meteoritoek sortutako harea-ekaitzen ondorioz desagertu ziren.

## Hedadura 
A'ad herria Yemeneko ekialdean eta Omanen mendebaldean bizi ziren herria ziren, Arabiar itsasotik Dhofar mendietara eta Rub' al Khaliren mugaraino. Aurkikuntza batzuen arabera baliteke hau izatea gameluaren domestikazioaren lehen puntua. Hirubura Ubar zen, eta merkantzien aldaketarako leku garrantzitsua zen, batez ere frankinzentsuaren merkataritzarako.

## Kanpo estekak
Sahaba

**Sahaba** edo **aṣ-ṣaḥābah** (, "laguntzaileak",  aditzatik, "lagundu", "norbaitekin egon", "norbaitekin elkartu") Mahoma profetak izan zituen lagun, diszipulo, idazkari eta familiari buruz hitz egiteko erabiltzen da. Forma plural mugatua da; forma singular mugagabea maskulinoa *sahabi* (ṣaḥābī) da, eta femeninoa *sahabia* (ṣaḥābīyah).

Garrantzi berezia dute euren idazki eta hitzek musulmanentzat, Mahomaren hitzen lekuko izan zirelako, Koranaren errebelazioaren iturri direlako eta Islamaren historia eta praktiketan hainbat pasarte garrantzitsu eskaintzen dituztelako. Testigantza horiek konfidantzazko narratzaileen eskutik (*isnads*) igaro dira eta Islamaren tradizioaren garapena ekarri zuten. Mahomaren bizitzaren tradizioa (hadith) eta bere jarraitzaileek egindako kontakizunetik Musulanen bizi-eredua garatu zen (sunnah) hala nola lege eta bizimodu kodetzea (sharia), baita musulmanen komunikateak erregulatzeko jurisprudentzia (fiqh). Sunismo eta xiismoaren arteko alderik handiena *sahaba* hauen kontakizunaren balioaren pisuan datza, *hadith* ezberdinak biltzen baitituzte eta, beraz, Sahabahren inguruko eraikuntza ezberdinak dituzte.

## Kanpo estekak
Fiqh

**Fiqh** () Islamaren barruko jurisprudentzia da. Sharia musulmanen arabera lege dibinoa baldin bada, eta hala agertzen bada Koran eta Sunnah-n (Mahoma profetaren irakasgai eta praktika multzoa), *fiqh* Shariaren giza ulermena da, hau da, Sharia garatu bat Korana eta Sunnahren inteprentazioaren arabera (*ijtihad*). Intepretazio hau *Ulemek* egiten dute, Islamaren juristak, eta arauak ezartzen dituzte (*Fatwa*) egiten zaizkien galderei erantzunez.

Fiqha, beraz, Islamaren legislazio soziala, morala eta ohiturekin osatzen da. Gaur egun lau eskola nagusi daude (''madh'hab*) sunismoaren barruan eta bi edo hiru xiismoaren barruan. Fiqhan ikasitako eta trebatutako pertsona bati **Faqih** deritzo (pluralean, *Fuqaha'').

## Kanpo estekak
Banu Damrah

**Banu Damrah** () Mahoma profetaren garaiko arabiar leinua izan zen. Waddanen inbasioaren garaian beraren aurka borrokatu zuten, Saudi Arabiako al-Abwa eskualdean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Al-Abwa

**Al-Abwā**' Rabighen dagoen herri bat da, Saudi Arabiako mendebaldeko kostaldean. Mahoma bertara sartu zen Badreko guduan, Safarreko 2an AH.

Abu Sufyan ibn al-Harithek bertan onartu zuen Islama.

Xiiten Hamabi Imametako Zazpigarrena, Mahomaren ondorengo zuzena, Musa al-Kadhim, herri honetan jaio zen.

Islamaren historiografiaren arabera Mahomaren ama zen Hazrat Amina bint Wahb hemen hil zen.

## Kanpo estekak
Hejiraren urtea

**Hejiraren urtea** (**AH** *anno hegirae*) egutegi islamikoan erabiltzen den urteak izendatzeko sistema da. Hejiraren () lehen egunarekin hasten da, edo Mahomaren eta bere jarraitzaileen Medinarako emigrazioaren egunarekin, 622. urtean. Arabieraz AH هـ letrarekin izendatzen da. Egutegi gregoriotarreko  urteari egutegi Islamiarrean  –  AH dagokio.

## Kanpo estekak
Hejirako eguzki egutegia

**Hejirako eguzki egutegia** (, ), batzuetan **Hejirako Shamsi egutegia** ere deitua eta **SH** gisa laburtua, Irango eta Afganistango egutegi ofiziala da. Irango Ordu Estandarrarekin kalkulatzen da (52,5ºE eta GMT+3,5), ekinokzioa aintzat hartuta. Urte hasiera erabat zehatz adierazten du astronomiaren aldetik, egutegi gregorianoak ez bezala.

Hamabi hilabete ditu, bakoitza zodiakoko zeinu bati lotua. Lehenengo sei hilabeteek 31 egun dituzte; hurrengo bostek, 30 egun; eta azkenak urte normaletan 29 egun, eta bisurteetan 30. Urte Berria beti martxoko ekinokzioan da.

## Kanpo estekak
Aleph (argipena)

**Aleph** hitzak adiera zenbait ditu:
* aleph, hainbat semitar alfabetoetako lehen letra;
* *El Aleph*, Jorge Luis Borgesen ipuin-bilduma;
** *El Aleph*, bilduma horretako ipuina;
* Aleph zenbakia, multzo infinituetako kardinalitatea adierazteko zenbakia.
Drosophilidae

**Drosophilidae** familiako eulia diptero ordena da. *Drosophila* genero genetika eta fisiologia ikerketetan oso erabilia da.

## Kanpo estekak
Waddanen inbasioa

**Waddanen inbasioa** edo **al-Abwaren inbasioa**, batzuetan **Abwako gudua** ere deitua, Mahomako gidatutako musulmanen indarrek garatutako lehen gudua izan zen. 623 eta 624 urteen artean hainbat karabanen oldarraldi eman zen, Badreko gudua hastera eraman zuena. Gudu hau Ghazawat bat da, hau da, Mahomak parte hartu zuen gudu bat. Waddan Abwan gertatu ziren gudu gehienak eraso txikiak izan ziren: askotan geziak baino ez ziren jaurtitzen eta baliteke zauriti batzuez gain hildakorik ere ez egotea. Hala ere gerra handiago baten hasiera izan ziren.

## Gertakariak 
Mahoma eta berre jarraitzaileak Medinara joan ziren 622an, eta Qurayshek euren ondasunak konfiskatu zituzten. Medinatik musulmanek hainbatetan eraso zituzten Siriatik Mekara zihoazten karabanak. 624an Abu Sufyan karabana horietako baten liderra zen, eta musulmanak euren aurka hasi zirenean Qurayshei laguntza eskatu zien. Honen ondorioz Badreko gudua hasi zen, musulmanen garaitzarekin. Hala ere Abu Sufyanek bere karabana Mekara iristaraztea lortu zuen. Quraysh asko gudu horretan hil zirenez Mekako lider berria izendatu zuten.

Muḥammad ibn Khāvandshāh pertsiar musulman idazlearen arabera helburu nagusia karabanaren lapurreta izan zitekeen, eta Mahomaren jarraitzaile batzuek ez zuten parte hartu, uste zutelako ez zela beharrezkoa izango borroka, lapurretarako ez zirelako beharrezko.

Abu Sufyan beranduago Islamera batu zen, eta Mahomaren Sahaba batean bilakatu zen, honek ez zuelako bere aurkako neurririk hartu Meka hartu zuenean. Abu Sufyanen hadith famatu batean esan zuen:

Gudu honen ondorioz Banu Dahrma leinuaren karabana ere erasotu zuten, eta honekin bake akordioa sinatu zuten, Banu Dharma leinua aliatutzat hartuz. William Montgomery Watt historialariaren arabera akordio hau Mekako biztanleak haserrarazteko saiakera deliberatu bat izan zen.

## Kanpo estekak
Selene

**Selene** (,  ahoskatua, 'ilargi') Greziako mitologiako pertsonaia da, Ilargia irudikatzen zuena, Hiperionen alaba eta Heliosen arreba. Pan eta Endimionen maitalea zen. Zilarrezko gurdi bat zeruan gidatzen irudikatu ohi zen.

Garai klasikoetan, Artemisarekin nahasten zuten, Helios bere neba Apolorekin egiten zuten moduan.

Hesiodok bere Teogonia idazlanen dionez, (K.a. 700 inguruan idatzia), Selene Hiperion eta Tea titanen alaba da, eta Helios (Eguzkia) eta Eosen (egunsentia) arreba da. Urano (zeruak) eta Gaia (lurra) unibertsoaren jatorriko jainkoen ondorengo bat ere bada.

Bi haur ditu Zeusekin; Pandia (atenastarrek ilargia betean gurtzen zutena) y Ersa (Herse), la ihintza jainko gizatiar itxurarekin.
erdian|thumb|Brygos-eko margolariren kylix-a. Selene bnere gurdia gidatzen. Atika K.a. 490.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Laura Antonelli

**Laura Antonaz**, **Laura Antonelli** izen artistikoz ezaguna, (Pula,  - Ladispoli, ) italiar zinema aktorea izan zen.

## Filmografia 
* *Le sedicenni* (1965)
* *Spie vengono dal semifreddo* (1966)
* *Scusi, lei è favorevole o contrario?* (1967)
* *La rivoluzione sessuale* (1968)
* *Satyricon* (1968)
* *Un detective* (1969)
* *Le malizie di Venere* (1969)
* ''L'Arcangelo* (1969)
* *A Man Called Sledge* (1970)
* *Gradiva* (1970)
* *Incontro d'amore a Bali* (1970)
* *Il merlo maschio* (1971)
* *Les Mariés de l'an II* (1971)
* *Docteur Popaul* (1972)
* *Sans mobile apparent* (1972)
* *All'onorevole piacciono le donne* (1972)
* *Peccato veniale* (1973)
* *Sessomatto* (1973)
* *Malizia* (1973)
* *Mio Dio come sono caduta in basso!* (1974)
* *Simona* (1975)
* *Divina criatura* (1976)
* *L'Innocente* (1976)
* *Mogliamante* (1977)
* *Gran bollito* (1977)
* *Letti selvaggi* (1979)
* *Inside Laura Antonelli* (1979)
* *Il malato immaginario* (1979)
* *Mi faccio la barca* (1980)
* *Il turno* (1981)
* *Passione d'amore* (1981)
* *Secret Fantasy* (1981)
* *Casta e pura* (1981)
* *Sesso e volentieri* (1982)
* *Porca vacca* (1982)
* *Viuuulentemente mia* (1982)
* *Tranches de vie* (1985)
* *La venexiana* (1986)
* *Grandi magazzini* (1986)
* *La gabbia* (1986)
* *Roba da ricchi* (1987)
* *Rimini Rimini* (1987)
* *L'avaro* (1989)
* *Malizia 2000* (1992)
* *Disperatamente Giulia'' (1995) (TV)
Ahhazu

Akadtar mitologian, **Ahhazu** (**Achchazu**, **Akhkhazu**) deabru emea da. Sumertar mitologian aurrekari bat izan zuen: **Dimme-Kur**. "Harrapatzen duena" da jasotzen duen definizioa.
Lamashtu eta Labartu deabruekin batera izurriteen eta sukarren sortzailea da. Deabru honen generoaren inguruko eztabaidak izan dira, akadieraz Ahhazu izena gizonena izan daitekeelako; hala ere, eme izaerako izakia bezala onartua izan da.

## Ikus, baita ere 
* Deabru

## Kanpo estekak
Gorka Santamaría

**Gorka Santamaría Nos** (Bilbo, Bizkaia, 1995eko uztailaren 3a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Josu Santamaria aurrelariaren anai gaztea da. Bere anai bikia Ander futbolaria da ere. Aurrelari gisa aritzen da. Athleticen harrobian hezia 2005etik, Baskonian eta Bilbao Athleticen nabarmendu zen. Bigarren talde zurigorriarekin 2015ean Bilbao Athleticekin Bigarren mailarako igoera lortu zuen. 2024ko udan Unionistasek fitxatu zuen Lehen Federazioan jokatzeko. Hurrengo denboraldian Intercityk fitxatu zuen Bigarren Federazioan jokatzeko.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Calliphoridae

**Calliphoridae** Diptera ordenako intsektu familia bat da, 1.200 espezie ezagunekin. Euren larbak askotan eraibltzen dira arrantza egiteko amuetan. Familia bera polifiletikoa dela badakigu, baina oraindik nola zatitu eta sailkatu eztabaidan dago. Euren barruan dauden talde batzuei familia estatusa eman izan zaie, adibidez Bengaliidae eta Helicoboscidaeri.

## Generoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Martin Bengoa

**Martin Bengoa Diez** (Otxandio, Bizkaia, 1994ko azaroaren 21a) Euskal Herriko futbolaria da. Lezaman hezia, erdilari antolatzaile gisa jokatzen du.

## Kirol Ibilbidea 
*2023ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Jurgi Oteo

**Jurgi Oteo Gomez** (Barakaldo, Bizkaia, 1996ko abuztuaren 29a) Euskal Herriko futbolaria da. Eskuin hegalean aritu ohi da.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa: Athletic Club
Iñigo Eguaras

**Iñigo Eguaras Álvarez** (Antsoain, Nafarroa Garaia, 1992ko martxoaren 7a) Euskal Herriko futbolaria da.

## Biografia 
Erdilari antolatzaile lanetan aritzen da. Bere anai gaztea Aritz futbolaria da ere. Txantreatik Athleticen harrobira batu zen 2004an. Baskonia eta Bilbao Athleticen jokatu ondoren bere aro zurigorria bukatu zuen. Denboraldi ugari Bigarren mailan jokatu ondoren lehen mailarako igoera lortu zuen Almeríarekin 2022an. Talde andaluziarra utzi eta gero Esloveniara joan zen jokatzera.

## Kirol ibilbidea 
*2025eko Ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Mikel Fernández

**Mikel Fernández Sanz** (Bilbo, Bizkaia, 1993ko urtarrilaren 20a) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari lanetan aritzen da. Danok Bat eta Athleticen harrobian hezia, Bilbao Athleticen jokatzera heldu zen.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko Maiatzaren 8an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Mikel Abaroa

**Mikel Abaroa Sesma** (Lekeitio, Bizkaia, 1988ko urriaren 2a) euskal herritar futbolaria da.

## Estatistikak 
*2020ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Kanpo estekak
Kapsida

thumb|Birus baten egitura tipikoa
**Kapsida** birus baten material genetikoa inguratzen duen egitura proteinaz osatutako geruza da. Protomero deitzen diren proteinen azpiunitate egitura oligomerikoak dira. 3 dimentsioko azpiunitate morfologikoak ikusten direnean kapsomero izena dute. Hauek proteina indibidualak izan daitezke edo ez. Kapsidak birusaren material genetikoa biltzen du barruan.

## Kanpo estekak
Alien (argipena)

**Alien** hitzak adiera zenbait ditu:
* **alien** edo estralurtarra;
* Alien, 1979ko Ridley Scotten filma;
* Alien, Linuxeko aplkazio bat.
Tranpa

:*Agian segada ari zinen bilatzen.*
thumb|200px
**Tranpa** edo **zepoa** animalia bat harrapatu edo akabatzeko gailu edo urruneko amarrua da. Horren helburuak arrantza, ehiza edo zenbait zomorro izurriak kontrolatu edo ingurumenaren kudeaketa izan daitezke.

## Kanpo estekak
Bajau

**Bajau** (Badjaw edo Badjau), Filipinetako hegoaldeko talde etniko indigena musulmana da. Batez ere Sulu uhartedian, Zamboangako penintsulan eta Manila Handian bizi dira.

Itsasoko herri nomada izateagatik ezagunak dira, eta gaur egun ere, haietako batzuk bizi modu hori mantentzen jarraitzen dute. Denboran zehar, talde etniko honetako batzuk malaisiar uhartediko beste toki batzuetara mugitzen joan da, bereziki Malaysiaren iparraldeko herrialdeetara, Indonesia eta Brunei, lurrak lortzearen inguruan egondako borroken ondorioz. Uhartediaren espainiar konkistaren garaian eta geroago ere, talde etniko nahiko isolatua gertatu zen eta harreman eskasak izan zituen kanpotarrekin.

## Kanpo estekak
Foku (argipena)

**Foku** hitzak adiera zenbait ditu:

* fisikan eta optikan, fokua, argi izpiak edo beste uhinak biltzen diren puntua, edota izpi eta uhin horien iturburua;
** optikan, foku-distantzia;
* fokua, argi izpiak norabide jakin baterantz igortzen dituen lanpara;
* medikuntzan eta albaitaritzan, infekzio-fokua;
* geometrian, foku, konika baten puntu adierazgarria.
* FOKU,  fotokazetaritzako euskal argazki-agentzia
Jon Gartzia Herrero

**Jon Gartzia Herrero** (Bilbo, Bizkaia, 1991ko ekainaren 4a) euskal herritar futbolaria da. 

## Biografia 
Erdiko atzelari moduan aritzen da. Miribillako auzoan bizi izan da urte luzeetan.
2015eko ekainean, García zangoaren tendoian kolpe handi bat jaso eta ebakuntza egin behar izan zioten. Nahiz eta hurrengo hilabetean egin zioten ebakuntzan arazorik ez izan ia urte osoan futbolean jokatu ezinik ibili zen. Horrezgero, Ferrolgo Racing-en aurkitu zuen egonkortasuna.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 29an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Kilab ibn Murrah

**Kilab ibn Murrah** (, 373an jaioa) Mahomaren bir-bir-bir-birraitona izan zen aitaren aldetik eta bir-bir-birraitona amaren aldetik.

## Biografia 
Kilab Murrah ibn Ka'b ibn Lu'ay ibn Ghalib ibn Fihr ibn Maliken semea zen honen lehen emaztea zen Hind bint Surayr ibn Thalabah ibn Harith ibn Fihr ibn Malikekin. Bere bi gurasoak Ibrahimen askazikoak ziren (Abraham) euren seme Ismailen (Ismael) aldetik, eta euren leinua Fihrrengaino heltzen da, Banu Qurayshen sortzailea.

Bi anai-orde zituen, Taym ibn Murrah eta Yaqazah ibn Murrah, bere aitaren bigarren emaztearen Asma bint Adiy (Hind bint Harithah al-Bariqiyyah) Asadekoarekin.

Fatimah bint Sa'd ibn Saylekin ezkondu zen, eta berarekin bi seme izan zituen. Bere semerik zaharrena, Zuhrah ibn Kilab, Banu Zuhrah klanaren sortzailea izan zen eta bere semerik txikiena, Qusai ibn Kilab Kaaba zaintzen zuen lehen Quraysha izan zen. Bere heriotzaren ostean emazteak Bani Azra leinuko Rabi'ah ibn Haram ezkondu zuen.
Buwaten inbasioa

**Buwaten inbasioa** 2 AHko Rabi ul Awalen (623ko urria) gertatu zen inbasioa izan zen. Mahomak berak karabanen oldarraldien barruan agindutako inbasioa izan zen, eta Mahoma izan zen gidaria. Karabanak beste bide bat hartu zuen, ez-ezaguna guztiz, eta ez zen erasorik gertatu.

## Gertakariak 
Waddanen inbasioa eta hilabete batera Mahomak ehun bat Muhajir eta Ansar eraman zituen Bawatera, Qurayshen karabana igarotzen zen puntuetako bat. Bostehun gamelu baino gehiagok eta ehun gidarik osatzen zuten karabana, Quraysen Umayyah ibn Khalafen gidaritzapean.

Ibn Hisham eta Ibn Ishaqen arabera eraso honen helburua Mekatik Medinara ihes egin behar izan zutenean galdutako ondasunak berreskuratzea zen, euren erlijioa praktikatzeagatik bota baitzituzten handik. Quraysek musulmanek utzitako ondasun guztiak hartu eta saldu zituzten. Mahomaren biografian aipatzen dute (eta hau da gordetzen den biografiarik zaharrena, VII. mendekoa) karabana hauetako ondasunak lapurtzeko baimena eman zuela Mahomak, Allahk berak saritzak emango ziela argudiatuz.

Hala ere ez zen gudurik egon eta, beraz, ez zen lapurretarik gertatu. Karabanak izkutuko bide ezezagun bat hartu zuen. Mahoma orduan Dhat al-Saqerako bidea hartu zuen, al-Khabareko basamortuan. Bertan otoi egin zuen eta mezkita bat eraiki zuten. Hau izan zen lehen inbasioa Ansar batzuek parte hartu zutena.

## Kanpo estekak
Fernando Ansola

**Fernando Ansola San Martin** (Elgoibar, Gipuzkoa, 1940ko urtarrilaren 27a - 1986ko ekainaren 30a) euskal herritar futbolaria izan zen. 1960 eta 1970eko hamarkadetan, Espainiako futbol ligan goleatzaile handia. Hainbat taldetan jokatu zuen, aurrelari moduan: Real Oviedo, Real Betis, Valencia CF eta Real Sociedad.

## Ibilbidea 
## Kanpo estekak
Hanif

**Ḥanīf** (; plurala:  *ḥunafā*) Ibrahim patriarkaren ikuspegi monoteista mantentzen zuten pertsonak izendatzeko arabieraz erabiltzen den izena da. Espezifikoki, Islamaren pentsamoldean, garai Aurre-islamiarretan, edo "Ezezagutzaren Aroa"n idolatria albo batera utzi eta Abrahamen (إبراهيم, Ibrāhīm) ikasgai guztiak edo batzuk mantentzen zituzten pertsonak ziren. Ikasgai nagusia "Jaungoikoari sumisioa" zen, bere formarik puroenean.

## Kanpo estekak
Namtar

**Namtar** (**Namtarum** edo **Namtaru**; ) Mesopotamiako mitologian jainko beldurgarria zen. Azpimunduko Erexkigal eta Nergal jainkoen mezularia, gaixotasunak, parasitoak eta kiratsak zabaltzen zituen. Esaten zen arabera munduan gizakiari eraso egiteko eta deabruen itxura hartuta, hirurogei gaixotasun desberdin zabaldu zituen. Egiten zitzaizkien eskaintzak hauei aurre egiteko ziren. Denboraz, Babilonian eta Akkad inperioan patuaren espiritua bihurtu zen.

## Kondaira 
Kondairak zera dio: Erexkigal, Anuren alaba, Kur herensugeak bahitua eta azpimundura eramana izan zen; han erregina bihurtu zen. Egun batean, jainkoek oturuntza eskaini nahi izan zioten baina horrek arazo handi bat zekarren ezen, oreka kosmikoa ez puskatzeko, jainkoek ezin zuten azpimundura jaitsi eta, alderantziz, azpimundukoek ezin zuten igo. Azkenik, Erexkigalek haren eta azpimunduaren ordezkaria izateko Namtar aukeratu zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lycosidae

**likosidoen** (**Lycosidae**) familiako zenbait armiarmaren araknido izena da.

## Generoa 
* *Acantholycosa*
* *Adelocosa*
* *Allocosa*
* *Alopecosa*
* *Anoteropsis*
* *Arctosa*
* *Geolycosa*
* *Hogna*
* *Lycosa*
* *Mongolicosa*
* *Pardosa*
* *Pirata*
* *Sibirocosa*
* *Sosippus*
* *Tigrosa*
* *Trochosa*

## Kanpo estekak