Razan al-Najjar

**Razan Ashraf Abdul Qadir al-Najjar** (Khan Yunis, Gazako zerrenda, Palestina, 1997ko irailaren 13a - 2018ko ekainaren 1a) erizain boluntarioa izan zen. Palestinako Gazako zerrendako Osasun Ministerioarentzat lan egiten zuen. Ashraf al-Najjarren (1974-) sei seme-alabetatik zaharrena zen, eta Khuza'a herrian bizi zen, Israelekiko mugatik hurbil.

Israelgo Armadako frankotiratzaile  batek tiro egin zion bularrean, zaurituak ebakuatzen laguntzen ari zela, Israelek Gazako zerrendarekin duen mugatik hurbil. *The New York Times* egunkariak egindako ikerketa baten arabera, Israelgo frankotiratzaileak jendetzaren aurka tiro egin zuen, bala batek al-Najjarren ondoan lurra jo zuen, eta balaren zatiek bularra zeharkatu zioten. Gainera, beste bi erizain ere zauritu zituen israeldar frankotiratzailearen tiroak. *The New York Times*-en arabera, «badirudi tiroa, gutxienez, ausarkeriaz egina dela; eta, seguruenik, gerra krimena da». Israelgo Armadak beste irudi batzuk ere argitaratu zituen, hilketa baino lehentxoago armada horren arabera euren aurka  ustezko ke-granada bat jaurti zuela erakusten dutenak. *The New York Times*-en ikerketa argitaratu ondoren, Israelgo armadak al-Najjarren heriotza ikertuko zuela iragarri zuen.

## NBEren aitortza 
2018ko ekainaren 2an, Nazio Batuen Erakundeak New York hirian duen agentzia talde batek prentsa ohar bat igorri zuen, al Najjarren heriotzagatik larrituta zegoela adierazteko. Adierazi zutenez, al-Najjar «argi eta garbi identifikatutako pertsonal medikoaren kide bat» zen, eta erizainaren hilketa «bereziki gaitzesgarria» da. Ekialde Hurbilerako NBEren bidali bereziak hilketa hori aukeratu zuen, atentzioa emateko; «Mediku langileak notarioak dira» txiokatu zuen.

Israelgo bozeramaile militarrek erantzun egin zuten, baina ez zuten tiroketari buruzko txosten ofizialik eman, nahiz eta esan zuten gertakariak ikertuko zituztela. Israelek behin eta berriz ohartarazia zuen hesira hurbiltzen zen edonor heriotzara arriskatzen zela. Gazako biztanleek protesta baketsua deitzen zioten horri, eta israeldarrek, berriz, istilu gisa aipatzen zituzten protestak. 2018ko martxoaren 30ean hasi ziren protestak. Ekainaren 1ean, NBEko Segurtasun Kontseiluaren ebazpen batek Israelgo estatua kondenatzea proposatu zuen, mugako hesian manifestari palestinarren aurka «gehiegizko indarra, neurrigabea eta bereizi gabea» erabiltzeagatik. NBEko Segurtasun Kontseiluko kide iraunkor eta Israelen funtsezko aliatu batek, Estatu Batuek, betoa jarri zion.

## Hilketa 
2018an, al-Najjar lehenetarikoa izan zen, Gazako mugan protestatzat egindako Itzuleraren Martxa Handian zaurituak artatzen. 2018ko ekainaren 1ean, bere uniforme mediko zuriarekin argi eta garbi identifikatuta, eskuak airean jasota zituela —armarik gabe zihoan seinale—, Razan palestinar manifestari zauritu batengana joan zen lasterka, hura artatzeko asmoz. Mugatik 100 metrora, ordea, Israelgo Armadako frankotiratzaile batek hil zuen, hesiaren beste aldetik tiro eginda.

21 urte zituen, hil zutenean. Iyad Abuheweila kazetariak elkarrizketa egina zion, protestetan. Razanek Khan Yunisko kanpalekuan parte hartu zuen, eta hesian jokatzen zuen rolaz hitz egin zuen, emakume batek arriskuei aurre egin ziezaiekeelako ideia goraipatuz.

«Gure gizartean, askotan emakumeak epaitzen dira», adierazi zuen. «Baina gizarteak onartu egin behar gaitu. Ez bagaituzte aukeraz onartu nahi, behartuta egongo dira gu onartzera, edozein gizonek baino indar handiagoa dugulako.»

«Protesten lehen egunean erakutsi nuen indarra, beste edozeinengan aurki dezazun desafiatzen dizut». Milaka gazatar joan ziren haren hiletara, osasun langileen ehunka kiderekin batera, al-Najjarren gorpua Palestinako bandera batean bilduta zutela. Hilkutxaren ondoan, aitak Razanen bata medikoa zeraman, odolez zikinduta, eta hildakoaren beste senitarteko batzuek mendekua eskatzen zuten.

Razanek eta haren senargai Izzat Shatatek ezkontzekoak zirela iragarri asmo zuten Ramadanaren amaieran. Lehenago hil zuten, ordea, Razan.

2018ko ekainaren 1ean, Israelgo Armadak Ramzi al-Najjar lehengusua ere hil zuten tiroz, Israelek Gazarekin duen mugako harresia zeharkatu ostean.

## Erreferentziak