open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lennert Van Eetvelt

**Lennert Van Eetvelt** (Tienen, 2001eko uztailaren 17a) txirrindulari belgikarra da, profesionala Lotto–Dstny taldean.

## Kirol ibilbidea 
2022an dagoeneko nabarmendu zen 23 urtez azpiko mailan, Giro Next Geneko etapa bat irabaziz eta Lieja-Bastogne-Lieja (23 urtez azpiko)an bigarren amaitu zelarik,

2024ko denboraldia ezin hobeki hasi zen, Trofeo Serra de Tramuntana poltsikoratuz. Apur bat gerago, UAE Tourreko garaipena lortu zuen, Ben O'Connorri bi segundoko aldea aterata.

## Palmaresa 
**2022**
* 2. Giro Next Genean eta etapa 1
* 2. Alsaziako Tourrean
* 2. Ardenetako Gezian
**2023**
* 20px Alpes Isère Tour eta 2 etapa
* 2. Sibiu Cycling Tourrean eta etapa 1
**2024**
* Trofeo Serra de Tramuntana
* 20px UAE Tourra eta etapa 1
* 20px Guangxiko Tourra eta etapa 1
* 3. Donostia Klasikoan
* 7. Lombardiako Giroan
**2025**
* 8. Kataluniako Voltan
* 9. Strade Bianchen
**2026**
* 6. UAE Tourrean

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Beste Itzuliak 
### Klasikoak eta Txapelketak 
―: Ez zuen parte hartuUT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Los Delinqüentes

**Los Delinqüentes** andaluziar musika-taldea izan zen, jatorriz Jerez de la Fronterakoa. 1998an Miguel Ángel Benítez Gómez "Er Migue" (1983-2004) eta Marcos del Ojo "Er Canijo de Jeré" musikariek osatua, geroago Diego Pozo "Er Ratón" gehitu zitzaien.

Bere musika flamenko alaitsuenetik dator, rock, blues, reggae eta funkarekin uztartuta. Abestietan, esamolde herrikoiez beteta eta andaluzieraz abestuta, gitarra flamenkoak, kaxoiak eta kazooak pisu berezia dute.

Taldeak bere izena hartu zuen Venenoren 1977ko izen bereko albumeko *Los delincuentes* abestiaren izenburua estilizatuz. Taldearentzat Kiko Veneno bere erreferente musikal garrantzitsuenetako bat izan da beti.

Espainian eta Hispanoamerikan ezagunak, taldea Mexikon biran izan zen behin baino gehiagotan. Taldeak 2012an iragarri zuen banandu egingo zela, proiektu musikal independenteak hasteko.

## Albumak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emile Daems

**Emile Daems** (Genval, 1938ko apirilaren 4a – Wavre, 2024ko urriaren 17a) belgikar txirrindularia izan zen,  profesionala 1959tik 1966ra eta esprintetan espezialista. 

Frantziako Tourreko lau etapa eta Italiako Giroko bi etapa irabazi zituen. Horretaz gain, Lombardiako Giroa, Milan-San Remo eta Paris-Roubaix klasiko handiak ere irabazi zituen.

## Palmaresa 
## Emaitzak lasterketa nagusietan
### Itzuli Handiak 
### Klasikoak eta Txapelketak 
—: ez zuen parte hartu 
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
Rita Ferro

**Rita Maria Roquette de Quadros Ferro**, **Rita Ferro** izenez ezaguna (Lisboa, 1955eko otsailaren 26a) portugaldar idazlea da.

## Ibilbidea 
António Quadros idazle eta filosofoaren eta Paulina Roquette Ferro bere emaztearen alaba da; Fernanda de Castro idazlearen eta António Hierro Estatu Berriko kazetari, idazle eta politikariaren aitaldeko biloba. Diseinua ikasi zuen Arte, Diseinu eta Enpresa Institutuan (IADE), baina ez zuen ikasturtea amaitu. Hamar urte inguru eman zituen erredaktore lanetan Reader's Digest-en aldizkarian.

20 eleberri baino gehiago idatzi zituen, eta 1990ean ekin zion bere ibilbide literarioari, *El Nudo en la Garganta* eleberria argitaratuz. Ondoren, *El Vestido de Lantejoulas* (1991), *El Viento y la Lua* (1992) *Uma Mulher Não Llora* eta *Los filhos de la mãe* liburuak etorri ziren.

2011n argitaratu zuen bere lehen eleberri autobiografikoa: *La menina es filha de quem?*, 2012ko  Clube Português de Novelistica saria lortu zuena 

*Conversa de Raparigas* saioan gonbidatu aritzen da Antena 3 Portugaleko telebista katean.

## Lanak 
### Eleberriak 
** *O nó na garganta* (Dom Quixote, 1990)
** *O vestido de lantejoulas* (Dom Quixote, 1991)
** *O vento e a lua* (Dom Quixote, 1992)
** *Por instinto* (Editorial Notícias, 2000)
** *Os filhos da mãe* (Dom Quixote, 2000)
** *A menina dança?* (Dom Quixote, 2002)
** *Uma mulher não chora* (Dom Quixote, 2002)
** *És Meu!* (Dom Quixote, 2003)
** *Não me contes o fim* (Dom Quixote, 2005)
** *As caras da Mãe* (Dom Quixote, 2006)
** *Responde se és Homem* (Dom Quixote, 2007)
** *13 gotas ao deitar* (Oficina do Livro, 2009)
** *4 & 1 Quarto* (Dom Quixote, 2009)
** *Chocolate* (2010)
** *A menina é filha de quem?* (Dom Quixote, 2011)
** *Veneza pode esperar – Diário 1* (Dom Quixote, 2013) ()
** *A secretária de Sidónio Paes* (Glaciar), 2014) ()
** *Só se morre uma vez – Diário 2* (Dom Quixote, 2015)
** *Um amante no Porto* (Dom Quixote, 2018)
** *Os pássaros cantam em grego – Diário 3* (Dom Quixote, 2020)

### Kronikak 
** *Por tudo e por nada* (Dom Quixote, 2002)
** *Os cromos de Rita Ferro* (Dom Quixote, 2003)
** *Sexo na desportiva* (Dom Quixote, 2007)

### Beste argitalpen batzuk 
* *Retrato de uma família*, com Mafalda Ferro (1999)
* *Desculpe lá, mãe!*, com Marta Gautier (1998)
* *Fotobiografia de Sebastião Alves*, com Ana Vidal (2004)
* *Querida menopausa*, com Helena Sacadura Cabral (2005)
* *As caras da Mãe* (2005)
* *13 gotas ao deitar*, em parceria com Alice Vieira, Catarina Fonseca, Leonor Xavier, Luísa Beltrão e Rosa Lobato de FariaFaria (2009)
* O falcão e a formiga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Rita Ferro Facebooken https://www.facebook.com/rita.ferro.142
* Biografia e livros de Rita Ferro na Wook.pt: https://www.wook.pt/autor/rita-ferro/22471
* Rita Ferro Vercial Proiektuan: https://web.archive.org/web/20230414205541/http://alfarrabio.di.uminho.pt/vercial/rferro.htm
* Fundação António Quadros: http://www.fundacaoantonioquadros.pt/index.php?option=com_faqlivraria&autor=5&Itemid=83
Romanonesko kondearen hirugarren gobernua

**Romanonesko kondearen, Álvaro de Figueroa y Torres, bigarren gobernua** 1915eko abenduaren 9tik 1917ko apirilaren 19ra garatu zen. Aldi horretan, Romanonesek hainbat erronkari aurre egin behar izan zien, krisi ekonomikoa eta presio soziala barne. Haren gobernuaren ezaugarria izan zen alderdi politikoen arteko oreka mantentzen saiatzea eta politika anglofonoa egitea, garai hartan Espainiako iritzi publikoa menderatzen zuten sektore germanofiloekin kontrastean.

## Kabinetea 
## Kanpo estekak
Romanonesko kondearen bigarren gobernua

**Romanonesko kondearen, Álvaro de Figueroa y Torres, bigarren gobernua**, 1912ko abendutik 1913ko urrira, trantsizio eta erronka garaia izan zen. Denbora horretan, Romanones erreforma liberalak ezartzen eta herrialdea modernizatzen saiatu zen. Hala ere, bere gobernua ezegonkortasun politikoak eta garaiko tentsio sozialek kaltetu zuten. Ahaleginak ahalegin, ez zuen aldaketa esanguratsurik lortu, agintaldiaren iraupen laburra zela eta.

## Kabinetea 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Teresa Rosell i Capdevila

**Teresa Rosell i Capdevila** (Vilanova i la Geltrú, 1872ko otsailaren 6a – 1954ko ekainaren 20a) kataluniar irakaslea izan zen, katalana eta esperantoa irakatsi zituena.

Eulàlia Rosell i Capdevila ahizparekin elkarlanean, hezkuntza, kultura eta gizarte jarduera ugari egin zituen Vilanova i la Geltrún.

Vilanova i la Geltrúko esperantista taldeko idazkaria izan zen eta 30 urte baino gehiagoz irakasle aritu zen. Espainiako Gerra Zibilean armada faxistak irabazi zuenean, lan gabe geratu zen.

Irakaskuntzarako zuen dedikazioaz gain, ahizparekin batera Vilanova i la Geltrúko herri-ohiturak eta folklorea zaharberritu zituen, hala nola, abesti herrikoiak eta Vilanovako dantzak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis Brandeis

**Louis Dembitz Brandeis** (1856ko azaroaren 13, Louisville, Kentucky - 1941eko urriaren 5a, Washington Hiria), estatubatuar epaile eta abokatu bat izan zen. Erlijioz judua zen, Harvardeko Unibertsitatean Zuzenbidean lizentziatu zen.

1916-1939 artean Ameriketako Estatu Batuetako Gorte Gorenaren burua izan zen. 

Mugimendu Sionistaren eta Lur Santuan Israelgo Estatua sortzearen aldeko ekintzaile oso aktiboa izan zen, AEBetan sionismoaren alde jardun zuen.
Felix Frankfurter

**Felix Frankfurter** (1882ko azaroaren 15a, Viena, Austriar-Hungariar Inperioa - 1965eko otsailaren 22a, Washington Hiria), austriar jatorriko estatubatuar legelari bat izan zen. 

1939-1962 artean Ameriketako Estatu Batuetako Gorte Gorenaren epailea izan zen.

Mugimendu sionistaren ekintzaile oso aktiboa izan zen, AEBetan sionismoaren alde Louis Brandeis epaile sionistarekin estuki elkarlanean jardun zuen.
Oise ibaiaren ertzak

***Oise ibaiaren ertzak*** () 1877-1878 artean Alfred Sisley margolari frantsesak margotutako lana da. Washingtongo Arte Galeria Nazionalean erakusten da gaur egun.

## Gaia 
Inpresionismoaren lana da eta bertan Oise ibaiaren ertzak erakusten dizkigu egileak. Oise Belgika eta Frantzia iparraldeko ibaia da, Senaren ibaiadarra. Sisleyk gertu bizi izan zen 1880 arte. Margolari desberdinek jaso zuten ibai hau haien margolanetan; horrela egin zuten Charles-François Daubignyk (*Itsasontziak Oisen*) eta Vincent van Goghek (*Oise ibaiaren ertzean, Auversen*).

## Iruditegia 

Image:
Bank_of_the_Oise_at_Auvers.jpg|Vincent van Goghen *Oise ibaiaren ertzean, Auversen* margolana.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  :Margolana Arte Galeria Nazionalean.
Ameriketako Estatu Batuetako lobby sionista

**Ameriketako Estatu Batuetako lobby sionista**, AEBetako kanpo politikan eragin eta Israel, sionismoa eta beren politiken alde egitea helburu duen erakunde eta pertsonez osatutako lobby bat da.

## Kanpo estekak 
*  Estatubatuar Israeldar Kanpo Politika Batzordea
Ameriketako Estatu Batuetako Erakunde Sionista

**Ameriketako Estatu Batuetako Erakunde Sionista**,  edo *ZOA*, Ameriketako Estatu Batuetako lobby sionista osatzen duten erakundeetako bat da, AEBetako antzinakoena.

1897an New York hirian sortua izan zen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Branislav Nušić

**Branislav Nušić** (,  ahoskatua; Belgrad, 1864ko urriaren  20aGreg./urriaren 8Jul. – *ibidem*, 1938ko urtarrilaren 19a) serbiar antzerkigile, satiragile, saikeragile eta eleberrigilea izan zen.

Belgraden jaio zen valakiar familia batean, eta Alkibijad Nuša izena jarri zioten. 18 urterekin Branislav Nušić izena jarri zioten. Unibertsitate ikasketak egin zituen Belgradeko Unibertsitateko zuzenbide fakultatean. Egile emankorra izan zen, eta batzuetan Ben Akiba ezizena erabili zuen. Serbiako erretorika modernoaren sortzailea izan zen, eta kazetari eta funtzionario ere izan zen. Serbiako Errege Akademiako kide izan zen. Bere lanetan umorea erabiltzeagatik nabarmendu zen.

## Lanak 
### Antzezlanak 
* Госпођа Министарка - Gospođa Ministarka (Kontzejuko ministroaren emaztea).
* Народни Посланик - Narodni Poslanik (Diputatua).
* Ожалошћена Породица - Ožalošćena Porodica (Familia doluan).
* Покојник - Pokojnik (Hildakoa).
* Сумњиво лице - Sumnjivo lice (Susmagarria).
* Пут око света - Put oko sveta (Munduan zeharreko bidaia).
* Мистер Долар - (Mister Dolar).
### Eleberriak 
* Аутобиографија - Autobiografija (Autobiografia).
* Општинско дете - Opštinsko Dete (Kondertiko haurra).
* Хајдуци - Hajduci (Errebeldeak).
### Beste lan batzuk 
* Реторика - Retorika (Erretorika).
* Рамазанске вечери - Ramazanske večeri (Ramadan gauak)

## Kanpo estekak
Perushim

[thumb|250px|right|[Jerusalem hiriko perushimdarren armarria.]]
**Perushim**, , Vilna Gaon lituaniar-judu buruzagiaren diszipuluek jasotako izendapena da. XIX. mendearen hasieran Lituania bizilekkua utzi eta orduan Otomandar Inperioaren lurraldea zen Israelgo Lurraldean bizitzen jarri ziren.

Misnagdim judu mugimenduaren atal bat osatzen zuten, hasidismoaren aurkariak zirenak.
The Miracle Club

***The Miracle Club*** (euskaraz *Mirarien Elkartea*), 2014ko Thaddeus O'Sullivan irlandarrak zuzendutako komedia eta drama film bat da. Laura Linney, Kathy Bates, Maggie Smith eta Stephen Rea aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1967, Irlanda, Dublin hiriburuaren kanpoaldeko Ballyfermot auzuneko biztanleen bizimodua usadio zaharrean errotua dago, leialtasuna, fede katolikoa eta elkartasuna balore nagusiak direlarik. Emakumeek askatasuna zer den jakin eta beren etxezuloetatik ihes egin ahal izateko amets tentagarri bakarra dute: Frantziako Lourdes udalerri sakratura bidaiatzea. 

Lily (Maggie Smith), Eileen (Kathy Bates), Dolly (Agnes O'Casey) eta Sheila lagunminak bertako errifan beren bizitzetako bidai txartelak irabazi eta Lourdesera joateko aukera izango dute.

## Aktoreak 
*Maggie Smith: Lily Fox
*Laura Linney: Chrissie Ahearn
*Kathy Bates: Eileen Dunne
*Agnes O'Casey: Dolly Hennessy
*Stephen Rea: Frank Dunne
*Mark O'Halloran: Aita Dermot Byrne
*Mark McKenna: George Hennessy
*Niall Buggy: Tommy Fox
*Hazel Doupe: Cathy Dunne
*Brenda Fricker: Maureenen ahotsa
*Lesley Conroy: Moja

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Qasr al-Nil zubia

**Qasr al-Nil zubia** () Egiptoko Kairo hiriburuan dagoen zubi bat da, Nilo ibaia zeharkatzen duena. Brontzezko lehoi ezagunek zaintzen dute.

Hiriaren erdiguneko Tahrir plaza Gezira uhartearekin eta Zamalek barrutiarekin lotzen du, oinezkoentzako eta autoentzako zubia da.. Fuad I.aren aita zen Khedive Ismail Paxaren izena eman zioten

## Egitura 
1.932 metrotako luzera du eta zazpi arku ditu

## Iruditegia 

Irudi:Kasr Al Nile Bridge.JPG|Aire ikuspegia.
Irudi:Police on Kasr El Nile Bridge - Jan28 2011.jpg|Manifestazioa, 2011n.
Irudi:Cairo, Cairo Governorate, Egypt - panoramio (15).jpg|Zubia zaintzen duten lehoiak.
Irudi:CAIRO. - The Kasr-el-Nil Bridge opens (n.d.) - front - TIMEA.jpg|Gezira zubi birakaria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eukalipto gorri

**Eukalipto gorria** (*Eucalyptus camaldulensis*) mirtazeoen familiako eta eukaliptoen generoko zuhaitza da. Munduko leku askotan landatutako espeziea da. Jatorrizko Australiakoa da, eta oso hedatuta dago, batez ere ur-ibilguetatik gertu. Australiako zuhaitz ezagun eta ikono bat da. Itzal ona sortzen du Australia erdialdeko muturreko tenperaturetarako, eta ibai-bankuak egonkortzen ditu, lurzorua atxikiz.

## Deskribapena 
20 metroraino hazten da, eta batzuetan 45 metroko altuerara ere iristen da; bere azal lodia (3 cm) harrotua da, gorrixkak, grisak, berdexkak eta zurixkak nahastuz.

Eukalipto gorriak "alargun egile" ezizen erdeinagarria du, aurretik abisatu gabe adarrak galtzeko duen gaitasunagatik (sarritan, enborraren diametroaren erdia). Adarrak mozteak ura aurrezten laguntzen du eta/edo bere egur hauskorraren emaitza da.

## Laborea 
*E. camaldulensis* azkar ernetzen da hazi freskoetatik zein hotz lehorreko baldintzetan biltegiratutakoetatik. Eta laster hartzen du lehortearen aurkako erresistentzia. Bonsai bikaina da, eta ondo ernetzen da oinarritik eta apize epikormikotik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko The Rugby Championship

**2024ko The Rugby Championship** The Rugby Championship Hego Hemisferioko txapelketaren 12. edizioa izan zen, 29.a Hiru Nazioen Txapelketak eta Tri Nations Series kontuan hartuta. 2024ko abuztuaren 10etik irailaren 2ra jokatu zen, eta Hegoafrika atera zen txapeldun.

## Taldeak 
## Sailkapena 
|-
!bgcolor="#efefef" width="20"|
!bgcolor="#efefef" width="195"|Taldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Alde
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurka
!bgcolor="#efefef" width="20"|Diferentzia
!bgcolor="#efefef" width="20"|Eraso bonusa
!bgcolor="#efefef" width="20"|Defentsa bonusa
|- bgcolor=#D0E7FF align=center
| 1 ||align=left|  **Hegoafrika** ||**24**|| 6 || 5 || 0 || 1 || 188 || 94 || +94 || 3 || 1
|-
| 2 ||align=left|  Zeelanda Berria ||**16**|| 6 || 3 || 0 || 3 || 175 || 138 || +37 || 2 || 2
|-
| 3 ||align=left|  Argentina ||**14**|| 6 || 3 || 0 || 3 || 170 || 195 || –25 || 1 || 1
|-
| 4 ||align=left|  Australia ||**5**|| 6 || 1 || 0 || 5 || 107 || 213 || –106 || 0 || 1
|}

## Partidak 
### Lehenbiziko jardunaldia 
----

### Bigarren jardunaldia 
----

### Hirugarren jardunaldia 
----

### Laugarren jardunaldia 
----

### Bosgarren jardunaldia 
----

### Seigarren jardunaldia 
----

## Estatistikak 
### Puntugileak 
### Entsegugileak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sionismo errebisionista

[thumb|right|[Zeev Jabotinski (eskuin behealdean) Betarreko buruzagi eta kide errebisionisten bilera batean, Varsovian, non Menahem Begin (ezker behealdean) ere agertzen den.]]
**Sionismo errebisionista** Zeev Jabotinskik sortutako sionismoaren eskuin alde tradizionalak jasotzen duen izena da, historikoki nazionalismo juduaren maila handienera bideratu zena. Jabotinskiz gain, Menahem Begin Israelgo lehen ministro ohia bere buruzagi historikoetako bat da.

Sionismo mota bat da, lurralde-maximalismoak ezaugarritzen duena; izan ere, espantsionismoa eta Jordan ibaiaren bi aldeetan gehiengo judu bat ezartzea sustatzen zuen. Sionismo errebisionistak eragin nabarmena izan du eskuineko alderdi israeldar modernoetan, batez ere Heruten eta haren ondorengo Likuden artean.

### Shtei Guedot 
*Shtei Guedot La-Yarden* () ideologia errebisionistaren ideia garrantzitsu bat izan zen. Ideia horrek Israelek Palestinako Britainiar Mandatuko lurraldeak- gaur egun Israel, Jordania eta lurralde palestinarrak hartzen dituztenak- hartu behar dituela esan nahi du. Balfourren deklarazioarenren arabera, Israelek britainiar agintaldiko antzinako lurralde guztietarako eskubidea du. Gaur egun, mugimendu errebisionistaren zati handi batek ez du ideia hori postulatzen; hala ere, errebisionismoaren sinbolo gisa erabiltzen dute.

### Burdinazko harresia 
Arabiar–israeldar gatazkaren aurrean errebisionismoaren jarrera Jabotinskik 1923an idatzitako eta 1937an berrikusitako "Burdinazko Harresia" artikuluan laburbiltzen da. 1933an, Jabotinskik "Burdinazko Harresiaren Etika" idatzi zuen, aurreko artikulua moralaren kontrakotzat jotzen zuten kritikei erantzunez. Artikulu hauek Jabotinskiren arabera gatazkari buruzko Israelen politika zein izan beharko litzatekeen azaltzen dute. Azpimarratzekoa da biak estatu judua ezarri aurretik idatziak izan zirela. "Burdinazko Harresia"n, Jabotinskik dio ez duela ezer arabiarren aurka, arabiarrekiko harremanak "axolagabekeria jentila" izan behar duela, hau da, ez dela desberdina izan behar arabiarrekiko tratua beste edozein herrirekikoa baino, baina arabiarrek juduei erasotzen badiete, Israelek gogor erantzun behar die eraso dieten arabiarrei.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amarasko monasterioa

**Amarasko monasterioa** () armeniar monasterio bat da Karabakh Garaia eskualdean, Azerbaijan, Sos herritik gertu. Erdi Aroko Armenian erlijio- eta hezkuntza-zentro garrantzitsua izan zen. Amaras izan zen San Gregorioren hilobia, argiztatzailearen biloba, San Gregorio I. Argitzailea (338an hila).

## Historia 
Arkeologo batzuen ustez, lehen monasterioa tenplu zoroastrista zen, Armenian kristautasunaren hedapen-puntu bihurtu arte. Erdi Aroko kronisten arabera (Fausto Byuzand eta Movses Kaghankatvatsi ) San Gregorio I. Argitzailea IV. mendearen hasieran monasterioan izan zen. V. mendean zehar, Mesrop Maxtotsek (armeniar alfabetoaren asmatzailea) bere alfabeto berriaren lehen irakaskuntza zentroa ezarri zuen Amarasko monasterioan.

821eko inbasio arabiarrean, monasterioa arpilatu egin zuten. Gainera, 1223ko mongoliar inbasioetan, mongoliarrek monasterioa berriro arpilatu zuten. Azken hauek Gregorio I. Argitzailearen makulu pastorala eta 36 harribitxidun gurutze bat eraman zituzten.

XVII. mendean, Petros IV .ak berreraikitzea eta handitzea agindu zuen. 1832an errusiarrek monasterioa gotorleku bihurtu zuten, baina handik gutxira Gandzasarreko Egoitza Santuak monasterioa Armeniako Eliza Apostolikoari itzuli zion.

XX. mendean, Nargorno Karabaj Azerbaijan Sobietarrari eman zion SESBek, eta ez zuten onartu inolako kristau erritorik egitea bertan. 2023ko irailean Azerbaijanek Artsakh Errepublikari egindako erasoetan, indar azeriek okupatu zuten monasterioa irailaren 20an. 
Monasterioa azerbaijandar indar militarren kontrolpean dago, eta armeniarrak ezin dira han sartu.

## Kondaira 
Kondaira baten arabera, Tamerlanek monasterioa erabat suntsitu zuen 1387an. Tamerlanek agindu zuen bere tropek harriz harri bota zezatela monasterioa ibaira. Lana amaitu ondoren, tropek alde egin zuten. Horren ondoren, harriak bakarrik altxatu eta zegozkien tokietan berriro jarri ziren: monasterioa jainkozko indarrez berreraiki zen.

## Iruditegia 

Image:
Amaras Russian peacekeepers 2021.jpg|Monasterioaren ikuspegia, 2021.
Amaras 31.JPG|Ondoko eraikinak, 2013.
Amaras (12).JPG|Barrutik, 2013.
Վանական համալիր «Ամարաս» 7 (27).jpg|Patio bat, 2015.
Amaras 19.JPG|Elizaren barrualdea, 2014.
Grigoris mausoleum Artsakh Sos 03.jpg|San Gregorioren sarkofagoa, 2017.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jesus Miguel Garcia Iturrioz

**Jesus Miguel Garcia Iturrioz**.

Urte luzez *Nia Ponto* aldizkariaren erredaktorea izan da, Bilboko Esperanto Taldean organo ofiziala dena. Hainbat saiakera eta artikulu ere idatzi ditu. 2017an Roman Dobrzynskiren *La Zamenhof-strato* liburuaren gaztelaniazko itzulpena koordinatu zuen, eta 2020an *Historia de la lengua internacional "Esperanto" en Bizkaia* liburua argitaratu zuen gaztelaniaz. Hainbat urtez esperantoa ere irakatsi zuen.

Gaur egun, Espainiako Esperanto Federazioko diruzaina da.

## Lanak 
### Artikuluak 
**Una tipología y clasificación de los ejercicios de matemáticas de selectividad* (Josu Gotzon Ruiz de Gauna Gorostiza eta Joxemari Sarasua Fernándezekin batera, 2011)
**Lehen Hezkuntzako Graduko ikasleekin, Matematikako curriculumari buruz egindako esperientzia* (Josu Gotzon Ruiz de Gauna Gorostizarekin batera, 2012)
**Perspectiva de los alumnos de Grado de Educación Primaria sobre las Matemáticas y su enseñanza* (Josu Gotzon Ruiz de Gauna Gorostiza eta Joxemari Sarasua Fernándezekin batera, 2013)

### Itzulpenak 
* Roman Dobrzynski. *La calle Zamenhof: ¿Una calle cualquiera o un camino por el que deberia transitar la humanidad?* (José María Rodríguez Hernández eta Ángel Arquillos Lópezekin batera, 2017)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hrazdaneko Zubi Handia

**Hrazdaneko Zubi Handia** () edo **Kieviar zubia** () Erevan hiriburuan dagoen arku-zubi bat da, Armenian.

Hiriaren erdigunetik 4'5 km-ko distantziara dago eta Erevango bi barruti lotzen ditu, Arabkir barrutia eta Ajapnyak barrutia.

## Egitura 
Arku bakarra duen zubia da. Guztira 335 metrotako luzera du eta arkuak berak 115 metrotakoa. Hrazdan ibaiaren arroila zeharkatzen du eta 60,5 metrotako altuera dauka. Hortik datorkio zubiari izena.

26 metrotako zabalera du eta autobidea igarotzen da gainetik.

## Inguruan 
Zubiaren inguruan Karen Demirchyan konplexua dago. Estalitako estadio bat da eta kirol lehiaketez gain kontzertuak eta bestelako ospakizunak egiten dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roberto Maraury

**Roberto Maraury Barredo** (Gasteiz, 1888ko uztailaren 3a – Málaga, 1958ko abenduaren 1a) arabar ekonomialari, filologo, afrikanista, abokatu, mediku eta esperantista izan zen.

## Bizitza 
Santiago de Compostelako, Zaragozako eta Valladolideko unibertsitateetan eta Coruñako Merkataritza Goi Eskolan ikasi zuen. 1909an Nazioarteko Esperanto Elkartean sartu zen. Bizi izan zen hainbat hiritan esperanto taldeak sortu zituen, Huescan eta Málagan.

Rotary International erakundeko kidea eta hargin beltza ere izan zen, Marokoko Tetuango 64. zenbakiko logiakoa, non Luis Zamenhof izena erabili zuen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lehen Biltzar Sionista

**Lehen Biltzar Sionista** () 1897ko abuztuaren 29tik 31ra, Suitzako Basilea hirian egindako biltzarrak jasotako izendapena da. Munduko Erakunde Sionistak egindako lehen biltzar sionista izan zen.

Theodor Herzlek, sionismo modernoaren sortzailea, antolatu eta zuzendua izan zen. Biltzar honen lorpen nagusiak plataforma sionistaren formulazioak izan ziren, tartean Basileako Programa, Munduko Erakunde Sionistaren sorrera eta Hatikva konposizioa erakundea eta mugimendu sionistaren himnotzat hartzea, gerora Israel estatuaren himnoa izango zena.

## Kanpo estekak
Bernhard Schulkowski

**Bernhard Schulkowski** (Hanstedt, 1951ko urriaren 9a) arkularia da. Mendebaldeko Alemania ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Urban

**Maria Urban** arkularia da. Mendebaldeko Alemania ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Harry Wittig

**Harry Wittig** (Böblingen, 1961eko ekainaren 19a) arkularia da. Mendebaldeko Alemania ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Emma Lazarus

**Emma Lazarus** (New York, 1849ko uztailaren 22a - New York, 1887ko azaroaren 19a) estatubatuar poeta, idazle eta itzultzaile bat izan zen. Judaismoa, georgismoa eta feminismoaren aldeko aktibista ere izan zen.

1883an Askatasunaren Estatuan oinarritutako *Koloso Berria* poema idatzi zuen, 1903tik estatuaren oinarrian jarrita dagoen obra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miguel Fleta

**Miguel Burró Fleta** (1897ko abenduaren 1a, Albalate de Cinca, Huescako probintzia - 1938ko maiatzaren 29a, A Coruña), espainiar opera abeslari bat izan zen.

## Bizitza 
Bere jaioterrian eta Zaragozan Aragoiko jota abeslari gisa hasi bazen ere, Bartzelonan opera abeslari gisa hasi eta Triesteko Verdi antzokian debutatu zuen.

1936ko uztailean Espainiako Falangean afiliatu zen.
Marta G. Franco

**Marta G. Franko** espainiar kazetari eta ekintzailea  da.

## Bizitza 
Interneteko biztanle gisa definitzen du bere burua 1999tik.Indymediatik igaro zen, hainbat hackmeeting eta hacklabs okupatutako gizarte-zentroetan, eta Lorea/N-1 izeneko sare sozial libreko saiakera bat egin zuen. Aktiboki parte hartu zuen 15Mn.*Diagonal* egunkariko teknologia saila koordinatu zuen. Eta bitartekari izan zen Medialab-Prado kultura digitaleko zentroan.

Manuela Carmenaren udal gobernuan, Madrilgo Udalaren sare sozialez, eta komunikazio politikoaz arduratu zen.

Bere aktibista eta profesional lanarekin, Internetek bizitzeko leku izaten jarrai dezan saiatzen da, eta erakunde sozialekin lan egiten du, ia beti Laintersección ikerketa eta estrategia digitaleko kolektiboarekin.Berarentzat garrantzitsua da Interneti buruzko memoria historiko kolektiboa: finantzaketa publikoaren emaitza izan zena, komunitate zientifikoarena, oinarrizko aktibismoarena eta milaka pertsonen elkarlanarena toki askotan. Eta gobernuei azpiegitura digital publikoetan eta *software* librean inbertitzeko exijitzea ere beharrezkoa da.

2024an *Sareak gureak dira* (*Las redes son nuestras)* argitaratu zuen, eta bertan deskribatzen du Interneten instalatutako mikrounibertso asaldatua paisaia kapitalistaren katebegi huts bihurtu zuen prozesua. 

## Lanak 
* *Las redes son nuestras. Una historia popular de internet y un mapa para volver a habitarla (Sareak gureak dira. Interneteko historia herrikoi bat eta berriro bizitzeko mapa bat)*   (Consonni, 2024)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 15M.cc - elkarrizketa Marta G-rekin.Franko, proiektua15Mcc, 2012
RMS Lusitaniaren hondoratzea

**RMS Lusitaniaren hondoratzea**, 1915eko maiatzaren 17an, Irlandako Old Head of Kinsale murmuturretik 20 kilometro itsas barrenera, U-boat alemaniar itsaspeko batek RMS Lusitania ontziarren aurka burututako erasoa eta hondoratzea izan zen. Lehen Mundu Gerran zehar jazotako itsas hondamendi handienetakoa izan zen.

Hondoratzean 1.198 lagun hil ziren eta 761ek bizirautea lortu zuten. Hildakoen artean 128 estatubatuar zeuden. Azken honek berebiziko garrantzia izan zuen, munduko herrialde asko Alemaniar Inperioa eta Erdialdeko Inperioen aurka lerrokatzeaz gain AEBak Aliatuen alde gerran sartzea ekarri baitzuen.

## Ikus, gainera 
* RMS Lusitania

## Kanpo estekak
Thaxterogaster pluvius

***Thaxterogaster pluvius*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da.

Sinonimoak : *Agaricus pluvius* (Basionimoa), *Cortinarius pluvius*, *Myxacium pluvium*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, kanpai itxurakotik titi zabaldura. Gainazala pixka bat higrofanoa eta itsaskor samarra. Hori-krema ilun kolorekoa (ez hori bizia). Kapelaren azala oso garratza. Ertza zurixka.

**Orriak:** Estu samar eta orritxoekin. Beix-arrosa zurbil kolorekoak, ertza fin markatua.

**Hanka:** 5 eta 8 cm bitarteko garaierakoa, liraina, ez oso mamitsua, klabiformea edo oinarrirantz mehetua, gainazala ez hain likatsua. Zurixka (ez zuri garbia) horiz lausotua edo zati ilunagoez zikindua.

**Haragia:** Zetadun erreflexuekin (batez ere lupaz begiratzen bada). Zuria hankaren erdian, gainerakoan horixka samarra. Ebaki eta berehala errefauaren usaina izaten du, zaporea garratz samarra.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. *Pluvius* epitetoa latinetik dator, euritsu, esan nahi duen, “pluvius” hitzetik. Kapelaren gainazal hezeagatik.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

### Nahasketa arriskua 
Elkarren artean nahikoa antzekoak diren *Myxacium* talde baten parte da. Horien artean *Cortinarius eburneus* dago.

## Sasoia eta lekua 
Koniferoen basoetan eta urkien inguruan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Pirinioak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Thaxterogaster talus

***Thaxterogaster talus*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Kontsumitu daiteke, baina kalitate gastronomiko eskasa du.

Sinonimoak : *Cortinarius talus* (Basionimoa), *Cortinarius melliolens*, *Cortinarius pudorinus*, *Cortinarius subpudorinus*, *Phlegmacium ochropallidum*. *Cortinarius multiformis var. ochropallidus*, *Cortinarius ochropallidus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, ganbil-laua, mamitsua, gaztetan ertz inkurbatua. Kapelaren azala bereizgarria, leuna, likatsua, krema-arrosa zurbil kolorekoa, fibrila erradial ilunez estalia.

**Orriak:** Adnatuak, nahikoa estu, ertz irregularra, krema-zurixka kolorekoak buztin kolorerako joerarekin.

**Hanka:** 6 eta 10 cm bitarteko garaietakoa, zuzena, krema kolorekoa (ukitzean horia bihurtzen da), zahartzean okre antzekoa gortinaren azpian, erraboil marjinatua. Gortina ugari eta zuria.

**Haragia:** Zuria (erraboilean okrea). Oina urratzean ezti usain apur bat izaten du eta irinaren zaporea. Espora-jalkina okre antzekoa.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. *Ochropallidus* epitetoa latinetik dator, okre kolorea, esan nahi duen “ochraceus” hitzetik eta zurbila, esan nahi duen “pallidus” hitzetik. Kapela koloregabea izaten duelako.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua 
*Cortinarius multiformis* delakoak ezti usain biziagoa du, kolore argiagoa, eta erraboila marjinatuagoa. *Gracilior* ataleko beste *Cortinarius* batzuk: *Gracilior*, *polymorphus*. Antzeko beste onddo batzuk: *Hebeloma sinapizans*, *Rhodocybe gemina*, *Leucopaxillus amarus*.

## Sasoia eta lekua 
Iraila-azaroa. Hostozabaletan: pagoa, haritza, urkia. Kareharria, lur azidoa.

### Banaketa eremua 
Alaska, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Mexiko, Groenlandia, Islandia, Europa, Errusia, Txina, Zeelanda Berria.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nemanja Vidić

**Nemanja Vidić** (; Užice, 1981eko urriaren 21a) serbiar futbolaria izan zen, atzelari postuan aritzen zena.

Bere ibilbidea Belgradeko Izar Gorrian hasi zuen, Errusiako FC Spartak Mosku taldean jokatu zuen eta 2006an Manchester Unitedek fitxatu zuen non defentsaren erdian jokatu zuen Rio Ferdinandekin. Ingalaterran zortzi urte eman ondoren, Italian amaitu zuen bere ibilbidea, Inter Milanen.

2002tik 2011ra 56 partida jokatu zituen Serbiako futbol selekzio nazionalarekin.

## Palmaresa 
**Belgradeko Izar Gorria**
* Serbiako futbol liga: 2003–04
* Serbiako futbol kopa: 2001–02, 2003–04

**Manchester United**
* Premier League: 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11, 2012–13
* Ingalaterrako Futbol Ligako Kopa: 2005–06, 2008–09, 2009–10
* FA Community Shield: 2007, 2008, 2010, 2011, 2013
* UEFAko Txapeldunen Liga: 2007–08
* FIFAren Kluben arteko Munduko Kopa: 2008

## Kanpo estekak
Lantzeko idazkuna

**Lantzeko idazkuna** Nafarroa Garaiko Lantz herriko meatze guneko Aierdi VIII leize zuloan aurkitu zuten inskripzio paleohispaniko bat da, duela 2.000 urte ingurukoa; hortaz, Irulegiko Eskuaren garai bertsukoa da. Idazkunean identifikatu dituzten hiru ikurrak () *IKAE* edo *IGAE* gisa transliteratu dituzte ikerleek.

Nafarroako Gobernuak 2024ko urriaren 21ean eman zuen aurkikuntzaren berri , eta adierazi zuen bere Kulturako Zuzendaritza Nagusiko ikerketa taldeek «duela gutxi» aurkitu zutela inskripzioa. Hala ere, iturri fidagarrien arabera, aurkikuntza 2022an egina zen, eta 2024ko maiatzean idazkunaren hormaren 3D modelo bat igo zuen Sketchfab webgunera ikertzaileetako batek.
## Inskripzioaren ezaugarriak 
thumb|290x290px|Inskripzioaren marrazkia, arkeologoen argazkiaren gaineko kalkoa. Puntuzko marra, desagertu den eta balizko lerroak dira.
Leize zuloaren sarreratik 61 metrora eta 18 metroko sakoneran aurkitu zuten idazkuna. Sabaiaren azpian eginda dago, iparraldera ematen duen paretan, lurretik 84 zentimetrora, buztinez eta legarrez osaturiko geruza batean. Identifikatu diren hiru ikurrek 23 zentimetro luze eta 13 zentimetro zabal hartzen dituzte, eta buztinean eginda daude, tresna ziztakari batez. Ildoak 4-6 milimetro zabal hartzen ditu, 2 eta 9 milimetro arteko sakonera erakusten dute. 

Hitz horren izaera baskonikoa posibletzat jo zuen Nafarroako Gobernuak 2024ko urriko oharrean lotura eginez *ikhai / ikai* euskarazko hitzarekin (aldapa, aldats), meategiko aldats batean baitago idatzia.

## Datazioa 
Idazkunaren datazio zehatzik ezin izan da egin, baina inguruko arrastoetan egin dira Karbono 14aren bidezko testak, eta 2.000 urteko antzinatasuna egozten zaio inskripzioari.

## Adituen azalpenak eta iruzkinak 
Mattin Aiestaran arkeologoak azaldu zuenez, «Lantzeko idazkuna berezia da toki produktibo batean aurkitu delako». Irulegiko Eskuaren aurkikuntzaren ardura izan zuen arkeologoaren iritziz, Lantzeko idazkuna loturik dago harekin. Zertxobait geroagokoa eta oso laburra izan arren, hipotesi bat indartu zuen idazkunak Aiestaranen ustez, hau da, «baskoiek bazutela beren hizkuntzan idazteko idazkera propioa».

Jesus Sesma Aierdiko meategiaren indusketaren ardura duen arkeologoak azaldu zuen «Nafarroan azken urteetan egindako aurkikuntzarik zirraragarrienetako bat» zela, garai hartako meategietan, Iberiar penintsulan behintzat, ez baitzen ordura arte antzeko idazkunik aurkitu.

Beste aditu batzuek ere azpimarratu zuten idazkunaren garrantzia, hiru ezaugarritan oinarrituta: lehenik, baieztatzen du erromatar garaiko Nafarroan signario paleohispanikoan idazteko ohitura; bigarrenik, Ultzamaldean aurkitu zen, Iruñetik iparraldera; eta azkenik, meategi baten barruan aurkitu zenez, izan zezakeen harremanik bertako langintzarekin. 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Idazkera paleohispaniko

## Kanpo estekak 
*  Teresa Lacosta. Aierdi VIII meatze gunean aurkitutako paleohispaniar idazkunaren 3D irudia.
Josefina Cardona i Bosch

**Josefina Cardona i Bosch**  (Valentzia, 1957 - *ibidem,* 2022ko otsailaren 2a*)* valentziar poeta izan zen . XX. mende amaierako emakumezkoen lirika katalaneko ahots nabarmenetako bat.

## Bizitza 
Historia eta Geografia ikasketak egin zituen Valentziako Unibertsitatean, eta Artean aipamen berezia lortu zuen. Handik gutxira, irakasle hasi zen, katalan-irakasle, institutu publiko batean.

Cardona 1970eko hamarkadaren amaieran sartu zen literaturaren panoraman, *Plouen pecas* (1978) poema-liburuarekin, Ediciones 3 eta 4 argitaletxeek argitaratua eta Vicent Andrés i Estellés-ek hitzaurrearekin, *Premis Octube* Sarietarako finalista izan zen lana.Bigarren bertso-bildumak, *Pessigolles de palmera* (1981) izenekoak, Maria de Mar Bonetek hitzaurrea jarria, idazle gaztea Valentziako literatura-belaunaldi hartako literatura-figura etorkizun handienetakotzat kokatu zuen.

Carles Barranco kantautoreak, Cardonarekin ezkonduta egon zenak, *Ispiluak* poema musikatu zuen.

TVE, TVV eta Radio 9-ko saioetan gidoilari lanak egin, zuzendu eta aurkeztu zituen bere ibilbidean zehar. Iritzi artikuluak argitaratu zituen *El País* eta  *Qué y Dónde* ikuskizunen karteldegian, eta bertan sinatzen zuen *Entrevistas desde el Congo* atala. Hil zen unean astero zutabe bat idazten zuen *Valencia Plaza* egunkari digitalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2024ko Biodibertsitateari buruzko Nazio Batuen Konferentzia

**Biodibertsitateari buruzko Nazio Batuen Konferentzia** (**COP16** ) Kolonbiako Cali hirian egin zen mundu mailako konferentzia izan zen. Ekimena 2024ko urriaren 21etik azaroaren 1 arte egin zen. 

COP16-k, «Estatu Sinatzaileen Konferentzia» esan nahi du. Aniztasun Biologikorako Nazio Batuen Hitzarmenari buruz eztabaidatzeko eta negoziatzeko foro orokor nagusia da. Topaketa honetan, mundu osoko ordezkariek biodibertsitatearen kontserbazioan eta erabilera iraunkorrean aurrera egiteko lan egin nahi zuten. Aniztasun Biologikoaren Kunming-Montreal Mundu Esparruaren jarraipena gai nagusietariko bat izan zen aurreko konferentzian, COP15ean, ezarritako helburu nazionalak betetzean herrialdeek izan duten aurrerapena ebaluatzeko helburuarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Konferentziaren webgune ofiziala.
Antonina Kymytval

**Antonina Aleksandrovna Kymytval** (, ), jaiotzez **Rul-tyne**, (; Mukhomornoie, 1938ko apirilaren 22a – Abinsk, 2015eko urriaren 29a) errusiar-sobietar idazle txuktxia izan zen, txuktxierazko lehen poeta profesionala izateagatik ezaguna.

## Bizitza 
Mukhomornoie herrian jaio zen, Anadyrgo eskualdean, elur-oreinen artzainaren familian. Aitak Atxalio zuen izena, amak, berriz, Ivneut. Jaiotzez Rul-tyne jarri zioten izena. Bere neba bikia zortzi hilabeterekin hil zenean, amak, familiaren ohiturei jarraituz, «gaixotasunaren espiritu gaiztoak» ez haserretzeko, alaba elikatzeari uko egin zion. Amonak elur-orein esnez elikatu zuen, eta espiritu gaiztoak nahasteko, Kymytval («zizaretxo») izena jarri zioten.

Bere benetako jaioteguna ezezaguna zenez, apirilaren 22a aukeratu zioten barnetegian, Vladimir Leninen omenez, eta lasaitasuna liburuetan aurkitu zuen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Melillako Korridorea

**Melillako korridorea** Melilla eta Penintsula arteko aire-trafikoa igarotzen den aireko espazioa da. 

Melillako aireportuaren eta penintsularen arteko operazioak Melillako korridorean zehar egiten dira. AIP ENR 2.1ek kontrolatu gabeko aireko espazio gisa sailkatzen du korridore hori (G klasea), eta zehazten du FL60rako edo beheragorako hegaldiak Sevilla ACCren jurisdikziopean egongo direla, eta FL70erako edo goragorako hegaldiak, berriz, Casablanca ACCren jurisdikziopean. SERAren arabera, G klaseko aire espazioan: IFR eta VFR hegaldiak baimenduta daude eta hegaldiaren informazio zerbitzua jasotzen dute, eskatuz gero. IFR hegaldi guztiak aireko komunikazioak ahots bidez ezartzeko moduan egongo dira. 250 IAS korapiloko abiadura-muga aplikatzen zaie 3050 m (10.000 ft) AMSL baino gutxiagoko hegaldi guztiei, arrazoi teknikoengatik edo segurtasunagatik abiadura horri eutsi ezin dioten aireontzi-motetarako agintari eskudunak onartzen duenean izan ezik. Ez da beharrezkoa ATC baimena.

Melillako korridorearen goiko aldea eta beheko aldea "G aireko espazio" gisa sailkatuta daude; horrek esan nahi du kontrolatu gabeko aire-espazioa dela. Melillaren berezitasuna da hurbiltze-maniobra kontrolik gabeko aire-espazioan egiten duela gehienbat, eta azken zatian baino ez dagoela kontrolatuta. Berezitasun oso ezohikoa eta bakarra Espainian. Kontrolik gabeko aireportuetan (Burgos, Huesca, La Seu eta La Gomera, besteak beste), Aire Eremu Kontrolatuan hasten da hurbiltzeko maniobra, eta azken zatia bakarrik ez da kontrolatzen. Kasu honetan alderantziz da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Página oficial del aeropuerto
* Destinos desde el aeropuerto de Melilla
* Plan Director del Aeropuerto de Melilla | Septiembre 2017
May Balisidya

**May Lenna Balisidya Matteru** (Dodoma, 1947ko maiatzaren 10a – 1987ko abenduaren 27a) tanzaniar idazlea izan zen, swahiliz idatzi zuena.

## Bizitza 
May Balisidya Tanzaniako Dodoma hiriburuan jaio zen eta han lehen eta bigarren mailako ikasketak egin zituen. 1970ean Dar es Salaamgo Unibertsitatean lizentziatu zen eta 1978an ahozko literaturako masterra egin zuen unibertsitate berean. 1987ko azaroan afrikar literaturako doktoretza lortu zuen Wisconsin-Madisongo Unibertsitatean.

1977tik 1987ra, Dar es Salaamgo Unibertsitateko swahili saileko irakaslea izan zen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ramaz Xengelia

**Ramaz Xengelia** (; Kutaisi, Georgiako SES,  – Tbilisi,  georgiar jatorrizko sobietar futbolari profesionala izan zen, historiako jokalari eta aurrelari sobietar onenetako bat jotzen dena.

## Futbol ibilbidea 
1975eko martxoaren 16an debutatu zuen 18 urterekin Torpedo Kutaisin, partidu horretan 45 minutu jolastu zuen eta bere taldea galdu zuen 1-0 Neftchi Bakuren kontra. Ondoren, Torpedo Kutaisin jokatzen jarraitu zuen, 75 partidatan 29 gol sartuz, golak egiteko kalitateagatik, Dinamo Tbilisik 1977ko urtarrilaren 1ean fitxatu zuen.

Dinamo Tbilisin, Ramaz bikain hasi zen, Krylya Sovetov Samararen aurka jokatu zuen lehen partidan gol bat sartuz, partida hori 4-2 amaitu zen Tbilisiko taldearen garaipenarekin. Ramazek 12 urtez egon zen Dinamo Tbilisin, eta 283 partida jokatu zituen eta 221 gol sartu zituen, Sobietar Liga (1978an), Sobietar Kopa (1979) eta Europako Kopa (1981) irabazi zituelarik. Dinamo Tbilisin bere urterik onena 1981ean izan zen, non 52 partidatan 41 gol sartzea lortu zuen, Sobietar Ligan eta Europako Kopako jokalari eta goleatzaile onena izan zen eta egin zuen guztiari esker zazpigarren postuan gelditu zen 1981eko Urrezko Baloian.

Dinamo Tbilisin denbora luzez jokatu ondoren, Ramazek Suediako ligan azken denboraldi bat jokatzea erabaki zuen 1989ko urtarrilaren 1ean, IFK Holmsundek Ramaz fitxatu zuen, non 13 partida jokatu eta 2 gol sartu zituen. Erretiroa 1990eko ekainaren 1ean izan zen.

Sobietar Batasuneko selekzioarekin 1979ko martxoaren 28an egin zuen debuta Bulgariaren aurka non gol bat sartu zuen eta bere taldeak 3-1 irabazi zuen. Ramazek 26 partida jokatu zituen guztira eta 11 gol sartu zituen, bere azken partida 1983ko ekainaren 26an Alemaniako selekzioaren kontra izanda. 2012ko ekainaren 21ean hil zen garuneko hemorragia baten ondorioz

## Estatistikak 
## Sariak 
; Taldekako sariak

* 1978ko Sobietar Batasuneko Liga
* 1979ko Sobietar Batasuneko kopa
* 1981eko Europako Kopa Irabazleen Kopa
* 1980ko U21eko Eurokopa

: Banakako sariak

* 1979ko futbolari sobietar onena
* 1980ko Eurokopa U21eko goleatzaile onena
* 1981ko futbolari sobietar onena
* 1981ko Sobietar Ligako goleatzaile onena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Melilla Hiria Nazioarteko Poesia Saria

**Melilla Hiria Nazioarteko Poesia Saria** gaztelaniaz hitz egiten duen egile batek argitaratu gabeko poesia bilduma bati ematen dion urteko literatura saria da. Saria 1979an sortu zen Miguel Fernandez Melillako olerkari ospetsuenaren omenez, eta Melillako Hiri Autonomoko Kultura Kontseilaritzak antolatzen du.

Saria urrian ematen du izen handiko kritikari eta poeta talde batek, UNED-Urrutiko Hezkuntzarako Unibertsitate Nazionalak eta Udalak antolatutako jaialdi kulturalen artean. 2003an finalista bat ezarri zuten. Irabazleak 18 000 € lortzen ditu, finalistak 9000 € irabazten dituen bitartean, eta bi liburuak Visor poesia editore baten Sariaren bilduman argitaratzen dira.

2014an 425 poema-liburu aurkeztu ziren, 438 2017an eta 805 parte-hartzaile 2018an, parte-hartze errekorra lortuz. Hautagaiak gehienbat Espainiakoak, Argentinakoak, Kolonbiakoak eta Uruguaikoak dira, baina baita AEBetakoak eta munduko beste hainbat tokitakoak ere. Hala ere, Espainiatik kanpoko hiru poetak bakarrik irabazi dute saria, Gioconda Belli nikaraguarrak 2006an, Marco Antonio Campos mexikarrak 2009an eta Diana Bellessi argentinarrak 2010ean.

## Irabazleak 
* 1979 Alfonso Canales, (Espainia)
* 1980 Mariano Roldan, (Espainia)
* 1981 Luis Rosales, (Espainia)
* 1982 Miguel Fernádez, (Espainia)
* 1983 Pedro Molina Temboury, (Espainia)
* 1984 Fernando Quiñones, (Espainia)
* 1985 Miguel Angel Velasco, (Espainia)
* 1986 Antonio Abad (Espainia)
* 1987 Elsa López, (Espainia, Ekuatore Ginean jaioa)
* 1988 Almudena Guzmán, (Espainia)
* 1989 Pablo García Baena, (Espainia)
* 1990 Arcadio López-Casanova, (Espainia)
* 1991 Ángel García López, (Espainia)
* 1992 Rafael Morales, (Espainia)
* 1993 Javier Yagüe Bosch, (Espainia)
* 1994 Felipe Benitez Reyes, (Espainia)
* 1995 Vicente Gallego, Espainia
* 1996 Juan Carlos Suñén, (Espainia)
* 1997 Luis Antonio de Villena (Espainia)
* 1998 Clara Janés, (Espainia)
* 1999 Itzíar López Guil, (Espainia)
* 2000 Angeles Mora, (Espainia)
* 2001 benjamín Prado (Espainia)
* 2002 Antonio Jiménez Millán, (Espainia)
* 2003 Antonio Cabrera, Espainia
* 2004 Francisco Diaz de Castro, (Espainia)
* 2005 Luis Alberto de Cuenca, (Espainia)
* 2006 Gioconda Belli, (Nikaragua)
* 2007 Miguel García-Posada, (Espainia)
* 2008 Antonio Lucas, (Espainia)
* 2009 Marco Antonio Campos,(Mexiko)
* 2010 Diana Bellessi, (Argentina)
* 2011 Manuel Vilas Vidal, (Espainia)
* 2012 Juan Van Halen, (Espainia)
* 2013 Eduardo García, (Espainia)
* 2014 Juan Antonio Gonzalez-Iglesias, (Espainia)
* 2015 José Luis Rey, (Espainia)
* 2016 José Antonio Mesa Toré, (Espainia)
* 2017 Loreto Sesma, (Espainia)
* 2018 Karmelo C. Iribarren, (Espainia)
* 2019 Isabel Pérez Montalbán, (Espainia)
* 2020 Javier Velaza Frías, (Espainia)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* José Romera Castilloren (epaimahaikidea izan da urte askoan) *Melilla Hiria Nazioarteko Poesia Sariari* buruzko saioa, UNED, La aventura del saber albistegietan, TVE-2n (1997ko urtarrilaren 22an) eta TVEko Nazioarteko Kanalean.
"Manuel Carmona Mir" Laburmetraien Saria

"Manuel Carmona Mir" Film Laburren Sariak Melillako Zinema Asteak urtero ematen dituen sari zinematografikoak dira. 

## Sorrera 
Zinema Asteko "Manuel Carmona Mir" Film Laburren Saria 2007an sortu zuen Melillako Kultura Sailak.

## Indarrean dauden sariak 
· Lehenengo Saria: 1.500,00 €

· Bigarren Saria: 1.000,00 €

· Hirugarren Saria: 500,00 €

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Melilla
* Melillako Zinema Astea

## Kanpo estekak
Melilla Hiria saria

**Melillako Hiria Sariak** Melillako Zinema Asteak urtero ematen dituen sari zinematografikoak dira.

## Sorrera 
Zinema Asteko Melillako Hiria Saria 2009an sortu zuen Melillako Kultura Kontseilaritzak. 

## Indarrean dauden sariak 
### Espainiako zinemaren sariak 
**Irabazleak**

* 2017: RAUL Arevalo
* 2018: Irene Escolar eta Anna Castillo
* 2019: Rafa Cobos, Alberto Rodríguez eta Álvaro Cervantes
* 2022: Carolina Yuste eta Daniel Guzman
* 2023: Marta Hazas eta Nathalie Poza
* 2024: Ricardo Gómez, Elena Anaya eta Arturo Valls

## Ikus, halaber 
* Melilla
* Melillako Zinema Astea

## Erreferentziak
Zénaïde Fleuriot

**Zénaïde-Marie-Anne Fleuriot** (Saint-Brieuc, 1829ko urriaren 28a – Paris, 1890eko abenduaren 19a) frantziar idazlea izan zen, ***Anna Edianez***, ***Anna Edianez de Saint-B.***, ***Anna Edianez de L****** eta ***Zigzag*** izengoitiak erabili zituena. Idazkera femeninoaren eredu izan zen bere garaian. Emakume gazteei zuzendutako 83 eleberri idatzi zituen guztira.

## Bizitza 
Zénaïde Fleuriot Saint-Brieucen jaio zen, Bretainian, familia katoliko eta erregezale batean. Bere gurasoek hamasei seme-alaba izan zituzten eta horietatik bost bakarrik bizirik atera ziren.

Komentu batean egin zituen ikasketak, eta bertan Walter Scotten obra ezagutu zuen. 1849tik 1860ra, Guillotou de Kerever familiaren seme-alaben irakasle pribatu gisa lan egin zuen. Neguan Saint-Brieucen eta udan Ploufraganen bizi izan zen. Garai horretan eleberri ugari idatzi zituen, eta horrek finantza-independentzia eman zion. 

Kristau sakona, Parisera iritsi eta gutxira, Purgatorioko Arimen Laguntzaileekin hartu zuen bizilekua. 1867an, klausurako moja izan behar zela pentsatu zuen. Geroago Carolyne zu Sayn-Wittgenstein ezagutu zuen Erroman, bere aholkulari bihurtu zena

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak