Uztailaren 8

**Uztailaren 8**a gregoriotar egutegiaren urteko ehun eta laurogeita bederatzigarren eguna da, 190.a bisurteetan. 176 egun falta dira urtea amaitzeko.

## Gertaerak 
### Euskal Herria 
* 1808 &ndash; Baionako Konstituzioa onartu zuten.
* 1978 &ndash;
** Espainiako Polizia Armatuak German Rodriguez gaztea hil zuen Iruñeko zezen-plazaren ondoan, tentsio handiko San Fermin jaien erdian.
** ETAk Javier Jauregi Bernaola Lemoako bake epailea hil zuen.
* 2008 &ndash; Jose Mari Sagardui ETAko preso zornotzarrak 28 urte bete zituen espetxean.
* 2014 &ndash; Bilbon 1947. urtetik aurrera martxan zegoen Begoñako igogailuak gaueko 23:00etan zerbitzuak eskaintzetik laga zuen.

### Mundua 
* 1524 - Verrazzanoren espedizioa Dieppera itzuli zen, Frantzian.
* 1775 &ndash; Espainiarren Aljerreko inbasioa porrot egin zuen.
* 2006 &ndash; Benedikto XVI.a aita santuak, Valentzia hiria bisitatu zuen.
* 2010 &ndash; Alerta gorria Europa hegoaldean beroarengatik; bi hildako egon ziren bi egunetan beroa zela-eta.

## Arte eta kultura 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Zientzia eta teknologia 
### Euskal Herria 
### Mundua 
## Kirolak 
### Euskal Herria 
### Mundua 
* 2012 &ndash; Wimbledongo txapelketa: Serena Williams eta Roger Federer izan ziren txapeldunak.

## Jaiotzak 
### Euskal Herria 
* 1775 &ndash; Ramón Gil de la Quadra, euskal herritar zientzialari eta politikaria (h. 1860).
* 1796 &ndash; Fermin Arteta, nafar politikaria (h. 1880).
* 1799 &ndash; Pedro Cirilo Uritz, nafar apaiza, Iruñeko apezpikua (h. 1870).
* 1854 &ndash; Isabel Urkiola, arabar esploratzailea (h. 1911).
* 1856 &ndash; Benigno Txabarri, bizkaitar enpresaburu eta politikaria (h. 1933).
* 1862 &ndash; Pedro Zubiria, bizkaitar enpresaburua, Yanduriko markes izendatua (h. 1921).
* 1885 &ndash; Alejandro Aranburu, *Droget*, bizkaitar esku-huskako pilotari, errepublikazale eta iraultzailea (h. 1956).
* 1914 &ndash; Marcial Arbiza, gipuzkoar futbolari eta ingeniari industriala (h. 1992).
* 1917 &ndash; Vicente Unamuno, gipuzkoar futbolaria (h. 1988).
* 1939 &ndash; Nando Josu, euskal herritar futbolari eta entrenatzailea (h. 2016).
* 1950 &ndash; Santos Iñurrieta, arabar margolaria (h. 2023).
* 1960 &ndash; Olga Martín-Belloso, nafar kimikaria, elikagaien teknologian aditua eta unibertsitateko irakaslea.
* 1970 &ndash; Pablo Zuluaga, bizkaitar futbolari ohia.
* 1972 &ndash;
** José Luis Becerra, bizkaitar beisbol eta softbol jokalari ohia.
** José Antonio Cotrina, arabar eleberrigilea.
* 1974 &ndash;
** Joseba Fernandez Daguer, traineru estropadetako gipuzkoar arraunlaria eta entrenatzailea.
** Tamara Muruetagoiena Hormaza, giza eskubideen aldeko gipuzkoar ekintzailea.
* 1975 &ndash; *Kutxi* Romero, euskal abeslari, musikagile eta poeta.
* 1976 &ndash; Maider Etxebarria, PSE-EEko arabar politikaria.
* 1982 &ndash; Asier Lopez Etxeberria, gipuzkoar arraun-patroia.
* 1983 &ndash; Tim Boal, lapurtar surflaria, Saint Martinen.
* 1985 &ndash; Eneritz Azpitarte, kimikaria eta politikaria.
* 1989 &ndash; Itsasne Nuñez, bizkaitar abokatu sindikalista.
* 1997 &ndash; Alain Ribeiro, bizkaitar futbolaria.

### Mundua 
* 1478 &ndash; Gian Giorgio Trissino, italiar idazlea (h. 1550).
* 1528 &ndash; Emanuel Filiberto, Saboiako dukea (h. 1580).
* 1545 &ndash; Habsburgeko Karlos printzea (h. 1568).
* 1593 &ndash; Artemisia Gentileschi, italiar margolari barrokoa (h. ).
* 1621 &ndash; Jean de La Fontaine, frantziar alegilari, poeta, eleberrigile eta antzerkigilea (h. 1695).
* 1766 &ndash; Dominique-Jean Larrey, frantziar zirujaua (h. 1842).
* 1810 &ndash; José María Achá, Boliviako presidentea (h. 1868).
* 1813 &ndash; Elizabeth Ann Ashurst Bardonneau, britainiar itzultzailea eta aktibista (h. 1850).
* 1822 &ndash; Maria Adelaide Fernandes Prata, portugaldar idazle eta poeta (h. 1881).
* 1838 &ndash; Ferdinand von Zeppelin, alemaniar asmatzailea (h. 1917).
* 1839 &ndash; John Davidson Rockefeller, estatubatuar industria-enpresaburua, Standard Oil-en fundatzailea (h. 1937).
* 1840 &ndash; Manuel de Arriaga, Portugalgo lehendabiziko presidentea (h. 1917).
* 1851 &ndash; Arthur Evans, britainiar arkeologoa (h. 1941).
* 1857 &ndash; 
** Josephine White Bates, kanadar-estatubatuar idazlea (h. 1934).
** Alfred Binet, frantziar psikologo eta pedagogoa (h. 1911).
* 1861 &ndash; Magdalena Zawisza-Kiezgajllo, bielorrusiar noblea, aktibista nazionala eta filantropo katolikoa (h. 1945).
* 1867 &ndash; Käthe Kollwitz, alemaniar margolaria (h. 1945).
* 1871 &ndash; Walter Breisky, Austriako kantzilerra (h. 1944).
* 1873 &ndash; Carl Vaugoin, Austriako kantzilerra (h. 1949).
* 1876 &ndash; Alexandros Papanastasiou, Greziako lehen ministroa (h. 1936).
* 1877 &ndash; Ivy Kellerman Reed, estatubatuar hizkuntzalari, idazle eta itzultzaile esperantista (h. 1968).
* 1880 &ndash; 
**Branca de Gonta Colaço, portugaldar idazle eta errezitatzailea (h. 1945).
** Antisa Khvichava, 132 urtean bizi omen izan zen emakumea (h. 2012).
* 1881 &ndash; Rosa Mercedes Ayarza, musikagilea, kantu irakaslea, jakintsua eta Peruko musikaren sustatzailea (h. 1969).
* 1882 &ndash; Percy Grainger, estatubatuar musikagilea (h. 1961).
* 1885 &ndash;
** Ernst Bloch, alemaniar filosofoa (h. 1977).
** Veikko Antero Koskenniemi, finlandiar idazlea (h. 1962).
* 1891 &ndash; Josef Hora, txekiar olerkaria (h. 1945).
* 1892 &ndash; Richard Aldington, ingeles idazlea (h. 1962).
* 1893 &ndash;
** Isabel Esteban Nieto, espainiar maistra errepublikanoa (h. 1936).
** Fritz Perls, alemaniar medikua eta psikiatra, *Gestalt Terapia*ren sortzailea (h. 1970).
* 1894 &ndash; Piotr Kapitsa, errusiar fisikaria, 1978ko Fisikako Nobel Saria (h. 1984).
* 1895 &ndash; Igor Tamm, errusiar fisikaria, 1958ko Fisikako Nobel Saria (h. 1971)
* 1896 &ndash; Sidney Janis, estatubatuar arte-bildumagilea (h. 1989).
* 1900 &ndash; George Antheil, estatubatuar musikagile abangoardista, piano-jotzaile, idazle eta asmatzailea (h. 1959).
* 1901 &ndash; Carmen Martínez Sancho, matematikako lehen doktorea eta katedraduna Espainiako bigarren hezkuntzan (h. 1995).
* 1904 &ndash; Henri Cartan, frantziar matematikaria (h. 2008).
* 1906 &ndash; Philip Johnson, estatubatuar arkitektoa (h. 2005).
* 1908 &ndash; Nelson Rockefeller, AEBetako 41. presidenteordea (h. 1979).
* 1913 &ndash; Alejandra Soler, valemtziar militante komunista (h. 2017).
* 1914 &ndash; 
** Billy Eckstine, estatubatuar kantaria (h. 1993).
** Francisco Expedito Lopes, brasildar apezpiku katolikoa (h. 1957).
* 1918 &ndash; Jakobína Sigurðardóttir, islandiar idazlea (h. 1994).
* 1919 &ndash; Walter Scheel, Alemaniako Errepublika Federaleko presidentea (h. 2016).
* 1921 &ndash; Edgar Morin, frantziar soziologoa eta filosofoa.
* 1922 &ndash; Max Verboeket, herbereetar artista grafiko, diseinatzaile industrial eta irakaslea (h. 2015).
* 1923 &ndash;
** Manuel Alvar, espainiar hizkuntzalari, olerkari eta saiakera-idazlea (h. 2001).
** Harrison Dillard, estatubatuar atleta (h. 2019).
* 1925 &ndash;
** Nicholas Brathwaite, Grenadako lehen ministroa (h. 2016).
** Jean Cau, frantziar kazetari eta idazlea (h. 1993).
** Joaquim Veríssimo Serrão, portugaldar historialaria (h. 2020).
* 1926 &ndash; Elisabeth Kübler-Ross, suitzar-estatubatuar psikiatra eta idazlea (h. 2004).
* 1928 &ndash; Balakh Sher Mazari, Pakistango behin-behineko lehen ministroa (h. 2022).
* 1929 &ndash; Shirley Ann Grau, estatubatuar idazlea (h. 2020).
* 1930 &ndash; Antoine Bourseiller, frantziar aktorea eta antzerki-zuzendaria (h. 2013).
* 1931 &ndash;
** Arawa Kimura, japoniar futbolaria (h. 2007).
** Jürgen Trumpf, Europar Batasuneko Kontseiluko idazkari nagusia (h. 2023).
* 1934 &ndash; Marty Feldman, ingeles aktore, komedia idazle eta umorista (h. 1982).
* 1941 &ndash; Angela Marinescu, errumaniar idazlea, poeta (h. 2023)
* 1943 &ndash; Ri Chun-hee, iparkorear telebista aurkezlea.
* 1944 &ndash; Mourid Barghouti, palestinar poeta eta idazlea (h. 2021).
* 1945 &ndash; Micheline Calmy-Rey, Suitzako Konfederazioko presidentea.
* 1951 &ndash; Anjelica Huston, estatubatuar aktorea.
* 1953 &ndash; Madeleine Boll, suitzar futbolari aitzindaria.
* 1957 &ndash;
** Carlos Herrera, espainiar kazetari eta irrati-esataria.
** Nineth Montenegro, Guatemalako giza eskubideen aldeko ekintzailea, estatu-terrorismoaren biktima.
* 1958 &ndash;
** Kevin Bacon, zinema eta antzerkiko estatubatuar aktorea.
** Tzipi Livni, israeldar politikaria.
* 1961 &ndash; Andrew Fletcher, ingeles musikaria, *Depeche Mode* taldearen sortzaileetako bat (h. 2022).
* 1962 &ndash;
** Lloyd Cowan, britainiar atleta, 110 eta 400 metro hesietan espezializatua, eta entrenatzailea (h. 2021).
** Joan Valent, espainiar musikaria.
* 1963 &ndash; Mehreen Faruqi, australiar ingurumen eta ingeniari zibila, irakaslea, feminista eta politikaria.
* 1966 &ndash; Mike Phiromphon, thailandiar abeslari eta aktorea.
* 1967 &ndash; Klaus Tschütscher, Liechtensteingo lehen ministroa.
* 1970 &ndash;
** Beck, estatubatuar musikaria eta konposatzailea.
** Miguel Ángel Peña, espainiar txirrindulari ohia.
* 1971 &ndash; Neil Jenkins, galestar errugbi jokalari ohia.
* 1974 &ndash; Zhanna Friske, errusiar aktore eta abeslaria.
* 1976 &ndash;
** Ellen MacArthur, britainiar distantzia luzeko nabigatzailea, estropadalari ohia.
** Odile Vuillemin, telesailetako frantziar aktorea.
** Grettell Valdez, mexikar aktorea.
* 1977 &ndash; Milo Ventimiglia, estatubatuar aktorea.
* 1980 &ndash;
** Robbie Keane, irlandar futbolari ohi eta entrenatzailea.
** Melanie Walsh, ingeles modelo eta aktorea.
* 1981 &ndash;
** Anastasia Myskina, errusiar tenislaria.
** Keita Suzuki, japoniar futbolari ohia.
** Shalane Flanagan, estatubatuar atleta.
* 1982 &ndash; Sophia Bush, estatubatuar aktorea, zinema zuzendaria eta ekintzailea.
** Alva Martínez Teixeiro, galiziar filologo, galizierazko idazle, itzultzaile eta saiakeragilea.
* 1983 &ndash; Takuya Miyamoto, japoniar futbolaria (h. 2022).
* 1985 &ndash; Camila Moreno, txiletar folk eta rock kantautorea.
* 1986 &ndash; Manu Barreiro, espainiar futbolaria.
* 1989 - Valentina Babor, alemaniar piano-jotzaile klasikoa.
* 1991 &ndash; Virgil van Dijk, surinamdar-herbehereetar futbolaria.
* 1995 &ndash; Marc Cardona, kataluniar futbolaria.
* 1998 &ndash;
** Paula Hernández, kataluniar haur-bikoizketa aktorea.
** Jaden Smith, estatubatuar aktore eta raperoa.

## Heriotzak 
### Euskal Herria 
* 1253 &ndash; Tibalt I.a Nafarroakoa, Nafarroako errege eta Xanpainako kondea (j. 1201).
* 1710 &ndash; Juan Gartzia de Salazar, arabar musikagile eta ganberako maisua, Zamoran (j. 1639).
* 1923 &ndash; Jose Arrandiaga, euskal mediku eta idazle abertzalea (j. 1856).
* 1937 &ndash; Buenaventura Zapirain, euskal konposatzailea eta organista (j. 1873).
* 1950 &ndash; Beltran Pagola, euskal musikagile, piano-jole eta musikako irakaslea (j. 1878).
* 1972 &ndash; Prudencio Danboriena, nafar jesuita (j. 1913).
* 1978 &ndash; German Rodriguez, iruindar ezkertiar ekintzaile gaztea, 1978ko Sanferminetan poliziak tiroz hila (j. 1955).
* 2002 &ndash; Julio Catania, euskal opera abeslaria, Marbellan (j. 1921).
* 2006 &ndash; Fernando Muniozguren, gipuzkoar pentsalaria eta euskalgintzako eragilea (j. 1950).
* 2008 - Oihane Errazkin, gipuzkoar ETAkidea, Fleury-Mérogisko espetxean (j. 1973).
* 2020 &ndash; Joseba Arzak, "Pela", gipuzkoar futbolaria (j. 1943).

### Mundua 
* 810 &ndash; Pepin Italiakoa, Italiako erregea.
* 975 &ndash; Edgar Baketsua, Mercia eta Northumbriako erregea eta anglosaxoi guztien erregea (j. c. 943)
* 981 &ndash; Remiri Garzeitz Viguerakoa, Iruñeko infante eta Viguerako erregea.
* 1153 &ndash; Eugenio III.a, aita santua.
* 1538 &ndash; Diego de Almagro, espainiar konkistatzailea (j. 1475).
* 1623 &ndash; Gregorio XV.a, aita santua (j. 1554).
* 1695 &ndash; Christiaan Huygens, herbeheretar astronomo, fisikari eta matematikaria (j. 1629).
* 1784 &ndash; Torbern Bergman, suediar kimikaria (j. 1735).
* 1822 &ndash; Percy Bysshe Shelley, ingeles poeta (j. 1792).
* 1823 &ndash; Henry Raeburn, eskoziar erretrauen margolaria (j. 1756).
* 1827 &ndash; Robert Surcouf, frantziar kortsarioa (j. 1773).
* 1848 &ndash; Avdotia Istomina, errusiar ballet dantzaria (j. 1799).
* 1855 &ndash; William Edward Parry, anglo-galestar esploratzailea (j. 1790).
* 1859 &ndash; Oskar I.a Suediakoa, Suedia eta Norvegiako erregea (j. 1799).
* 1873 &ndash; Franz Xaver Winterhalter, alemaniar margolaria (j. 1805).
* 1874 &ndash; Agnes Strickland, ingeles historiagilea eta poeta (j. 1796).
* 1926 &ndash; Léonie de Waha, belgikar hezitzaile eta aktibista (j. 1836).
* 1928 &ndash; Erich Adickes, alemaniar filosofoa (j. 1866).
* 1930 &ndash; Joseph Ward, Zeelanda Berriko lehen ministroa (j. 1856).
* 1933 &ndash; Anthony Hope, ingeles idazlea (j. 1863).
* 1935 &ndash; Lazër Mjeda, albaniar artzapezpiku katolikoa (j. 1869).
* 1943 &ndash; Jean Moulin, Frantziako erresistentziako buruzagia (j. 1899).
* 1946 &ndash; Alexander Vasilievitx Alexandrov, sobietar musikagilea, Alexandrov Taldearen sortzailea (j. 1883).
* 1953 &ndash; Rosemonde Gérard, frantziar poeta eta dramagilea (j. 1866)
* 1956 &ndash; Giovanni Papini, italiar idazlea (j. 1881).
** Amalia Molina, andaluziar flamenko-dantzari eta tonadilla-abeslaria (j. 1881)
* 1962 &ndash; Gabriella Besanzoni, italiar opera abeslaria, kontraltoa (j. 1890)
* 1964 &ndash; Sofia Quintino, portugaldar medikua, emakumeen eskubideen defendatzailea eta ekintzaile errepublikano eta bakezalea (j. 1879).
* 1965 &ndash; Thomas Sigismund Stribling, estatubatuar idazle eta abokatua (j. 1881).
* 1967 &ndash; Vivien Leigh, ingeles aktorea (j. 1913).
* 1969 &ndash; Charmian Clift, australiar idazlea (j. 1923).
* 1972 &ndash; Ghassan Kanafani, palestinarren aldeko ekintzailea eta idazle palestinarra (j. 1936).
* 1975 &ndash; Leonor Acevedo Suárez, argentinar itzultzailea (j. 1876).
* 1979 &ndash;
** Tommaso Landolfi, italiar idazlea (j. 1908).
** Sin-Itiro Tomonaga, japoniar fisikaria, 1965eko Fisikako Nobel Saria (j. 1906).
** Robert Burns Woodward, estatubatuar kimikaria, 1965eko Kimikako Nobel Saria (j. 1917).
* 1981 &ndash; Joe McDonnell, Behin-Behineko IRAko kidea, 1981eko Irlandako gose greban (j. 1951).
* 1984 &ndash; Claudio Sánchez-Albornoz, espainiar historialari eta politikaria (j. 1893).
* 1985 &ndash; Simon Kuznets, estatubatuar ekonomialari eta estatistikaria, 1971ko Ekonomiako Nobel Saria (j. 1901).
* 1987 &ndash; Gerardo Diego, espainiar poeta (j. 1896).
* 1990 &ndash; Amélia Rey Colaço, portugaldar antzerki-aktore eta zuzendaria (j. 1898).
* 1993 &ndash; Martin Barré, frantziar margolaria (j. 1924).
* 1994 &ndash; Kim Il-sung, Ipar Koreako buruzagi komunista (j. 1912).
* 1998 &ndash; Lilí Álvarez, oro-kirolaria, idazle eta kazetaria, Olinpiadetan parte hartu zuen lehen emakume espainiarra (j. 1905).
* 1999 &ndash;
** Charles Conrad, estatubatuar astronauta eta militarra (j. 1930).
** Shafik Wazzan, Libanoko lehen ministroa (j. 1925).
* 2006 &ndash;
** June Allyson, estatubatuar antzezlea, dantzaria eta abeslaria (j. 1917).
** Ana María Campoy, argentinar aktorea (j. 1925).
** Sabine Dünser, liechtensteindar musikaria (j. 1977).
** Catherine Leroy, frantziar gerra-fotokazetaria (j. 1944).
* 2007 &ndash; Chandra Shekhar, Indiako lehen ministroa (j. 1927).
* 2010 &ndash; Maria Olívia da Silva, brasildar ehun urtedun etxekoandrea (j. 1880)
* 2011 &ndash;
** Betty Ford, Ameriketako Estatu Batuetako Lehen Dama (j. 1918).
** Adolfo Sánchez Vázquez, bizi gehiena Mexikon eman zuen espainiar filosofoa (j. 1915).
* 2012 &ndash; Ernest Borgnine, estatubatuar aktorea (j. 1917).
* 2017 &ndash; Elsa Martinelli, italiar aktore eta modeloa (j. 1935).
* 2020 &ndash;
** Amadou Gon Coulibaly, Boli Kostako lehen ministroa (j. 1959).
** Finn Christian Jagge, norvegiar eskiatzailea (j. 1966).
** Alex Pullin, australiar snowboardlaria (j. 1987).
** Naya Rivera, estatubatuar aktorea, modeloa eta abeslaria (j. 1987).
** Flossie Wong-Staal, txinatar-estatubatuar birologo eta biologo molekularra (j. 1947).
* 2022 &ndash;
** Shinzō Abe, Japoniako Lehen Ministroa (j. 1954).
** José Eduardo dos Santos, Angolako presidentea (j. 1942).
** Luis Echeverría Álvarez, Mexikoko presidentea (j. 1922).
* 2024 &ndash; 
** Marta Ferrusola i Lladós, kataluniar enpresaburua (j. 1935).
** Pierre Nguyễn Soạn, vietnamdar apezpiku katolikoa (j. 1936).
* 2025 &ndash; Władysław Bobowski, poloniar apezpiku katolikoa (j. 1932).

## Jaiak eta urteurrenak 
* Sehaska egutegiko izendegia: Alain.

## Kanpo estekak 
Uztailaren 7 | Urteko egutegi | Uztailaren 9