Multiverse Computing

Multiverse Computing adimen artifizialaren soluzio seguru eta eraginkorren arloan liderra da, erakundeei hodei-inguruneetan, datu-zentroetan eta gailuetan errendimendu handiko, pribatuko eta eskalagarria den adimen artifiziala ezartzeko aukera emanez. Enpresaren egoitza nagusia Donostian (Espainia) dago, eta bulegoak ditu Madrilen, Bartzelonan, Zaragozan, Parisen, Munichen, Londresen, Milanen, Toronton eta San Frantziskon. Era berean, softwaren kuantikoa garatzen du. 

AA modeloak konprimitzeko plataforma, CompactifAI, tensor-sare teknikak aplikatuz AA modelo konprimituak eskaintzen ditu. Bere AA modeloak konprimitzeko teknologia erabiliz, enpresak OpenAI, Meta, Microsoft, Qwen, DeepSeek eta Mistral bezalako hornitzaile nagusien AA modeloen bertsio konprimitu eta optimizatuak eskaintzen ditu.

Era berean, bere jatorrizko kode irekiko AA modelo propioak ere eskaintzen ditu, hala nola HyperNova 60B, HuggingFace-n eskuragarri.

## Historia 
Multiverse 2019an Enrique Lizaso, Román Orús, Alfonso Rubio eta Sam Mugelek sortu zuten.  Lizaso, Europako Quantum Industria Kontsortzioaren diruzaina eta batzordekidea, eta Orús, Donostia Nazioarteko Fisika Zentroko Ikerbasque ikertzaile irakaslea eta Max Planck Institutuko Quantum Optika Institutuko Marie Curie bekadun ohia, WhatsApp bidez hitz egiten ari ziren finantzetarako quantum konputazio enpresa bat sortzeko ideia sortu zenean. 

2021ean, enpresak 12,5 milioi euroko finantzaketa iragarri zuen Europako Berrikuntza Kontseiluaren (EIC) Accelerator programaren bidez. Ondoren, 2024an, 25 milioi euroko inbertsio-txanda bat itxi zuen, 100 milioi euroko balorazio bat lortuz. Urte bereko ondoren, start-upa hautatu zuten EICren Scaling Club-ek – 10.000 milioi dolarreko aurrekontua duena – finantzaketa, mentoretza eta bazkidetza estrategikoak ezartzeko laguntza jasoko zuten 48 enpresetako bat izateko.

2022ko apirilean, enpresak Kanadako Bankuarekin lankidetzan aritu zen, konputazio kuantikoak kriptomoneten adopzioa nola simulatu dezakeen aztertzeko. Ikerketa horri esker, Kanada izan zen sare konplexuen eta kriptomoneten eredua konputazio kuantikoaren bidez aztertu zuen G7ko lehen herrialdea.  Urte horretan bertan, BASFek Multiverse-ren Singularity erabili zuen AEBetako moneta-trukeen merkataritza optimizatzeko ereduak garatzeko. 

Multiverse-ren kuantiko softwarea aztertzen duten beste erakunde batzuk BBVA, Crédit Agricole CIB eta Repsol dira. 2022an, Gartner-ek Multiverse Computing "Gartner Cool Vendor" gisa aitortu zuen, "kuantiko soluzioen integrazioa finantza-zerbitzuen sektorean ahalbidetzen duten kuantiko software-teknologia eta zerbitzuak" eskaintzeagatik.   

Enpresak 2023an jarri zuen martxan CompactifAI, bere adimen artifizialeko modeloei konpresioa egiteko teknologia, LLM bezalako adimen artifizialeko modeloei konpresioa egiteko. CompactifAI-k tensor-sareak erabiltzen ditu eredu baten parametro kopurua murrizteko, eta horrela bere tamaina orokorra txikitu eta memoria eta biltegiratze-beharriak gutxitzen ditu. Horrek ereduen aztarna orokorra murrizten du, eramangarriago bihurtuz eta ertzetan exekutatzeko errazago eginez, hala nola ibilgailu autonomoetan eta urruneko ekoizpen-instalazioetan.

2024ko irailan, enpresa hautatu zuten Amazon Web Servicesek (AWS) bere mundu osoko AWS Generative AI Accelerator 2024 programan. Programa 10 asteko ikastaro bat izan zen, Seattleko Amazonen egoitzan hasi zena, prestakuntza eta mentoretza saioekin, eta Las Vegasen (Nevada) AWS re:Invent ekitaldian aurkezpen batekin amaitu zena.

Multiverse Computing-ek 2025eko ekainean itxi zuen 215 milioi dolarreko B serieko finantzaketa-txanda.  B serieko txanda Bullhound Capital-ek, HP Tech Ventures-ek, SETT-ek, Forgepoint Capital International-ek, CDP Venture Capital-ek, Santander Climate VC-ek, Toshiba-k eta Capital Riesgo de Euskadi-Grupo SPRI-k gidatu zuten, eta azken honek ere parte hartu zuen txandan. Inbertsio berriak CompactifAIren konprimitutako adimen artifizialeko modeloak eskalatzera bideratu zen; eredu horiek iturburu irekiko hizkuntza-eredu handien (LLM) bertsio oso konprimituak dira, jatorrizko zehaztasuna mantentzen dutenak, 4 eta 12 aldiz azkarragoak direnak eta inferentzia-kostuak %50etik %80ra murriztea ahalbidetzen dutenak. Modelo konprimitu hauek, merkeak eta energia-eraginkorrak, hodeian edo datu-zentro pribatuetan exekutatu daitezke, eta, oso konprimitutako LLMen kasuan, zuzenean gailuetan, hala nola ordenagailuetan, telefonoetan, autoetan, dronetan eta baita Raspberry Pi-n ere. 

## Teknologia 
Multiverse Computing-en algoritmoak energia, fabrikazioa, logistika, finantzak, kimika, espazioa eta zibersegurtasun bezalako sektore bertikalean ezarri dira. Quantum makina-ikaskuntza eta optimizazio algoritmoez gain, enpresak tensor sare kuantiko inspiratuak erabiltzen ditu industria-erronkak konpontzean eraginkortasuna hobetzeko. Tensor-sareak sistema kuantikoak, zehazki partikula anitzeko sistema kuantikoak, modelatzeko erabiltzen dira, eta azkenaldian adimen artifizialeko sistemak modelatzeko ere aplikatu dira.

2023an, enpresak CompactifAI abiarazi zuen, sare horiek erabiliz hizkuntza eredu handien edota adimen artifialaren modeloen prestakuntza eta funtzionamendurako kalkulu-kostuak eta energia-beharriak murrizten dituen softwarea. Modeloen tamaina, memoriaren eta biltegiratze-beharriak minimizatuz, tensor-sareek eredu horien eraginkortasuna eta eramangarritasuna hobetu dezakete.

2024an, enpresak 1,4 milioi dolarreko kontratua lortu zuen Alemaniako Aire-espazio Zentroarekin, foton bakarreko detektagailuak garatzeko, aplikazioak kuantiko konputaziotik hasi eta espazio sakoneko komunikazio eta bioirudigintzaraino hedatzen direnak. 

Enpresak AWS Marketplace-n eskuragarri dagoen CompactifAI API-a ere sortu du, hizkuntza-eredu handiei (LLM) sarbide sendo eta zerbitzari gabeko geruza bat eskaintzen duena, AWS Sagemaker Hyperpod baliatuz ultra-eraginkor konprimitutako ereduen inferentzia ehunka GPU aurreratuz osatutako kluster batean eskalatzeko. 2024ko AWS Generative AI Accelerator Programako kide gisa, Multiverse-k AWS-ekin elkarlanean aritu zen, eta erabiltzaileei optimizatutako hizkuntza-eredu handien sorta zabal batera sarbidea eskaini zien, hala nola Meta Llama, DeepSeek eta Mistral ereduen konpresatutako bertsioak, errendimendu eta kostu eskakizun desberdinetara egokituta. 

2025eko abuztuan, Multiverse Computing-ek bere lehen nano-modeloak jarri zituen abian: SuperFly eta ChickenBrain. SuperFly SmolLM2 135 iturburu irekiko ereduaren bertsio konprimitua da. 94 milioi parametro ditu eta hain txikia da ezen bi intsektu arrunten nerbio-arkitektura txikienean egon baitaiteke (oilar baten garunaren baino 15.000 aldiz txikiagoa). Bere tamaina txikia izanik ere, modeloak AA sistema handiagoen antzeko elkarrizketa-fluidezia mantentzen du. SuperFlyren tamaina txikiari esker, edozein gailutan tokian bertan exekutatu daiteke, Interneteko konexiorik gabe. Adibidez, SuperFly iPhone bezalako gailu batean tokian bertan instalatu daiteke eta galderak erantzun ditzake Interneteko konexiorik gabe. 

ChickenBrain Meta-ren Llama 3.1 modeloko bertsio konprimitua da. Arrazoiketa gaitasunekin hornitutako nanomodelu honek, teorian, oilo baten garunaren tamainako hardwarean exekutatu daiteke (ohiko behar dena baino 3.700 aldiz txikiagoa). MacBook Pro batean eta Raspberry Pi batean probatuta, ChickenBrain-ek Llama 3.1 8B gainditu zuen errendimendu-markagailu guztietan: MMLU Pro, MATH500, GSM8K eta GPQA Diamond. 

Enpresak AA modeloen zentsura eta mugak kentzeko gaitasuna ere badu, DeepSeek R1en konprimitutako eta zentsurarik gabeko bertsio batekin frogatu bezala.  Multiverse Computing-eko ikertzaileek modelotik aurreiritziak ezabatu eta erantzun politikoak murrizketarik gabe partekatzeko gaitasuna eman zioten. 

2026an, Multiverse Computing-ek bere lehen iturburu irekiko adimen artifizialeko modeloa, HyperNova 60B, abiarazi zuen. 32 GB-koa izanik, HyperNova 60B deribatuta dagoen modeloaren, OpenAIren gpt-oss-120b-ren, tamainaren erdia da, eta aldi berean memoria erabilera txikiagoa eta latentzia txikiagoa eskaintzen ditu. Eguneratutako bertsioa, HyperNova 60B 2602 izenekoa, orain tresnen deialdiarekin eta agentzia-kodetzearekin ere bateragarriagoa da, non inferentzia-kostuak altuak izan daitezkeen.

2026ko martxoan, enpresak CompactifAI App izeneko adimen artifizialeko txat-tresna bat abiarazi zuen. Desberdintasuna da bertan Multiverse-ren Gilda integratua duela, hain txikia den modelo bat ezen tokian bertan eta lineaz kanpo exekutatu daitekeen.

## Sariak 
2024an, Multiverse Computing-ek DIGITALEUROPEren 'Future Unicorn' saria jaso zuen, zibersegurtasunaren, osasunaren eta adimen artifizialaren arloetan eraldaketa digitalerako zuen potentzialagatik. Gainera, 2025ean, enpresa hautatu zuten CB Insights-ek munduko kuantiko adimen artifizialeko softwarearen arloan 100 enpresen artean.

2025eko irailan, Fortune aldizkariaren 'Change the World' zerrendan sartu zuten . Urte berean, Disruptores sarieen 'Best Start-up' izendatu zuten .

2025ean, enpresa zazpigarren postuan sailkatu zen Sifted AI 100 zerrendan . 2026an, Multiverse Computing-ek TechTour 50 Growth Europe saria irabazi zuen kategoria digitalean .

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Ordenagailu kuantikoa

## Kanpo estekak 
* Multiverse Computing webgune ofiziala