open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
FK Inter Bratislava

**FK Inter Bratislava** (izen osoa *Futbalový Klub Inter Bratislava a.s.*) Eslovakiako futbol taldea da, Bratislava hiriburukoa.

## Historia 
Apollo birfindegiaren babesean sortu zen taldea 1949an. 1959an Txekoslovakiako Liga irabazi zuen eta nazioarte mailan ere ongi aritu zen, Mitropa Koapern bi final jokatu eta 1969an titulua eskuratuz. 1962tik aurrera maila gorenean aritu zen etenik gabe harik eta 1993an Eslovakia bereizi zen arte.

Eslovakiako txapelketetako ibilbidea ere bikain hasi zuen eta 2000 eta 2001eko Liga eta Kopa eskuratu zituen. Diru arazoek ordea maila jeitsiarazi zioten eta gaur egun hirugarren mailan ari da.

## Palmaresa 
### Eslovakian: 8 
* Liga (2): 2000, 2001.
* Kopa (3): 1995, 2000, 2001.
* Superkopa (3): 1995, 2000*, 2001*.
** 2000 eta 2001ean ez zen partidarik jokatu Liga eta Kopa Inter Bratislavak irabazi zituelako.

### Txekoslovakian: 1 
* Liga (1): 1959.
* *Eslovakiako Kopa (1961-1993)* (3): 1984, 1988, 1990.

### Nazio artean: 3 
* Mitropa Kopa:
** Txapelduna (1): 1969.
** Finalista (1): 1970.
* UEFA Intertoto Kopa (2): 1963, 1964

## Kanpo estekak 
*  webgunea
AE Larisa

**Athlitiki Enosi Larissa F.C.** (grezieraz Αθλητική Ένωση Λάρισας) Greziako futbol talde bat da, Larisa hirikoa. Greziako liga bat eta bi kopa irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Grezian: 3 
* Greziako Superliga:
** Txapelduna (1): 1988
** Bigarrena (1): 1983
* Greziako Kopa:
** Txapelduna (2): 1985, 2007
** Finalista (2): 1982, 1984
* Greziako Superkopa (0): finalista 1988 eta 2007an.

### Nazioartean: 0 
* Europako Futbol Errekopa (0): final laurdenak 1985ean.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Győri ETO FC

**Győri ETO FC** (izen osoa *Győri Egyetértés Torna Osztály Football Club*) Hungariako futbol taldea da, Győr hirikoa. 4 aldiz irabazi du Hungariako futbol liga eta beste 4 aldiz Kopa.

## Palmaresa 
### Hungarian: 9 
* Liga (4): 1963, 1982, 1983, 2013.
* Kopa (4): 1965, 1966, 1967, 1979.
* Hungariako Superkopa (1): 2013.

### Europan: 0 
* Europako Kopa (0): final erdiak 1965ean.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Breiðablik UBK

**FH Hafnarfjörður** edo **FH** (islandieraz *Fimleikafélag Hafnarfjarðar*) Islandiako futbol taldea da, Kópavogur hirikoa (Reykjaviketik gertu dagoena). Islandia guztiko kirol talde handiena da eta bereziki arrakastatsua da emakumezkoen futbol taldea.

## Izena 
*Breiðablik* izena norvegiar mitologiatik dator, Baldr jainkoaren etxea da.

## Palmaresa 
### Gizonezkoak 
* Islandiako Liga:
** Txapelduna (3): 2010, 2022, 2024.
** Bigarren (4): 2012, 2015, 2018, 2019.
* Islandiako Kopa:
** Txapelduna (1): 2009.
** Finalista (1): 1971.
* Islandiako Ligako Kopa (2): 2013, 2015.
* Islandiako Superkopa (0): finalista 2010, 2011 eta 2022an.

### Emakumezkoak 
* Islandiako Liga (16): 1977, 1979, 1980, 1981, 1982, 1983, 1990, 1991, 1992, 1994, 1995, 1996, 2000, 2001, 2005, 2015.
* Islandiako Kopa (11): 1981, 1982, 1983, 1994, 1996, 1997, 1998, 2000, 2005, 2006, 2016.
* Islandiako Ligako Kopa (4): 1996, 1997, 1998, 2001.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Esklerodermia

**Esklerodermia** larruazaleko eritasun kronikoa da, sakoneko geruzen indurazio eta loditzeaz ezaugarritzen dena. Askotan ehun konektiboan eta zenbait erraitan antzeko alterazioak ikusten dira aldi berean. Berez ez du inongo tratamendurik, baina arazo organikoak tratatzen dituzte.

Gaixotasun autoimmunea da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
FC Shakhter Karagandy

270px|eskuinera|thumb|2011ko Liga garaipena ospatzen.
**FC Shakhter Karagandy** (kazakhera‎z «Шахтер» футбол клубы) Kazakhstango futbol talde onenetakoa da, Karagandy hirikoa. Azken urteotan bi liga eta kopa bat eskuratu ditu.

## Palmaresa 
### Kazakhstanen: 4 
* Kazakhstango Liga (2): 2011, 2012.
* Kazakhstango Kopa (1): 2013.
* Kazakhstango Superkopa (1): 2013.

## Kanpo estekak 
* (kazakhera‎z) Webgune ofiziala
Bainua

***Bainua*** (gaztelaniaz, ***El baño***) 1915aren inguruan Francisco Iturrino euskal margolariak eginiko erretratua da. Gaur egun Malagako Carmen Thyssen Málaga Museoan ikus daiteke.

## Azterketa 
Margolan hau sail baten beste bata da. 1908an Iturrino Sevillara joan zen eta han artean antzekotasun handia duten margolan batzuk egin zituen, askotan emakume taldeak jasotzen. Lan horietan argiak garrantzi handia zuen eta horrela gertatzen da *Bainua* honetan. Egile batzuen arabera Iturrinoren bidaiak hegoaldera, Andaluziara, modu batez, Gauguinek Polinesiara eraman zuenaren parekoa da: eguneroko errealitatetik ihes egiteko beharra.

Bos dira ikusten ditugun emakumeak. Horietatik bi biluzik daude. Beste bat, eserita, soinekoa irekita dauka eta bularrak erakusten ditu. Dena da alaitasuna, emozioa, bitalitatea, sentsualitatea. Argiaren indarra soineko zuriekin indartu egiten da. Beste batek mantelina buruan erakusten du. Ikuslearengandik gertuago dagoena jantzita dago baina, oihalaren transparentziei esker, haren gorputzaren formak oso ondo sumatzen dira. Atzealdeko paisaia, eskematikoa, koloreetako mantxak dira.

Margolan hau Parisen erakutsia izan zen, 1911an, Salon d’Automnen zelakoan eta Ambroise Vollarden bildumakoa zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : [Carmen Thyssen Málaga Museoaren katalogoko komentarioa.](http://carmenthyssenmalaga.org/obra/el-bano-(sevilla))
Kalmar FF

**Kalmar FF** (izen osoa *Kalmar Fotbollsförening*), Kalmar hiriko futbol talde historikoa da. Liga bat eta 3 Kopa eskuratu ditu.

## Historia 
Taldea 1910an sortu zen *IF Göta* izenarekin eta lehenengo hamarkadetan bigarren eta hirugarren mailatan aritu zen. 1948an egin zuen debuta goren mailan baina urrezko aroa 1980 hamarkadan izan zuen bi kopa eskuratuz.

Azken urteetan ere maila bikaina erakutsi du eta 2007an Kopa, 2008an Liga eta 2009an Superkopa eskuratu zituen.

## Palmaresa 
### Suedian: 4 
* Suediako Liga (1): 2008.
* Suediako Kopa (3): 1981, 1987, 2007.
* Suediako Superkopa (1): 2009.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Isidoro León

**Isidoro León Arregia** (1857 &ndash; 1937) bizkaitar politikari eta albaitaria izan zen.

Politikoki Juan Tomás Gandarias monarkikoaren gertua izan zen: 1912 eta 1919 artean Gernikako alkatea eta 1894 eta 1911 artean eta 1919 eta 1926 artean diputatua izan zen. Logroño, Cuenca, Burgos eta Badajozko gobernadore zibila, Bilboko zinegotzia ere izan zen.
Maite Lakar

**Maite Lakar Iraizoz** (Elizondo, 1978ko urtarrilaren 30a) nafar irakasle eta hizkuntzalaria da.

## Biografia 
Euskal Herriko Unibertsitatean Euskal Filologian lizentziaduna da eta Baztango, Malerrekako eta Bortzirietako ahozko tradizioaren eta beste hainbat azterlan egin ditu. Besteak beste, Euskokultur Fundazioaren eskutik *Xaldun Kortin. Jolastu gurekin!* (2014) izeneko argitalpenaren egilea izan zen, beste hainbatekin, non herrietako kantu, kontu, jolas, ipuin eta beste biltzen diren. Lana liburua, CDa eta DVDaz osatua da, eta haurrei zein gurasoei zuzendua da.

2016an euskaltzain urgazle izendatu zuten.

## Argitalpenak 
* *Baztango mintzoa: gramatika eta hiztegia.* Pello Salaburu Etxeberria, Maite Lakar Iraizoz (2009).
* *Malerreka solasean - Ahozko tradizioaren bilduma.* Amaia Apalauza Ollo eta Maite Lakar Iraizoz. Nafarroako Gobernua.
* *Bortziriak solasean. Maite Lakar Iraizoz.*
* *Baztan solasean*. Lakar Iraizoz, Maite / Telletxea Koxkolin, Ana. NAfarroako Gobernua.
* *Literatur sorkuntza eta oinarrizko hizkuntza trebetasunak*: DBHrako material osagarria. Maite Lakar Iraizoz. Nafarroako Gobernua.
* *Xaldun Kortin. Jolastu gurekin!* Arburua Etxeberría, Patri / Lakar Iraizoz, Maite

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Maite Lakar. Hurbiletik YouTube
FC Torpedo-BelAZ Zhodino

**FC Torpedo-BelAZ Zhodino** (bielorrusieraz ФК Тарпеда-БелАЗ Жодзіна) Bielorrusiako futbol taldea da, Zhodzina hirikoa. 2016an lortu du aurreneko titulua, Bielorrusiako Kopa hain zuzen ere. Hiriko BelAZ lantegiaren izena darama.

## Palmaresa 
### Bielorrusian: 2 
* Liga (0):
** Laugarren 2004, 2005, 2007 eta 2014an.
* Kopa:
** Txapelduna (2): 2016, 2023.
** Finalista (1): 2011
* Superkopa (0): Finalista 2011 eta 2017an.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
FK Sūduva

thumb|250px|ARVI Arena
**FK Sūduva** Lituaniako futbol taldea da, Marijampolė hirikoa. Lituaniako Liga bat eta 2 Kopa irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Lituanian: 8 
* Liga:
** Txapelduna (3): 2017, 2018, 2019.
** Bigarrena (4): 2007, 2010, 2020, 2021.
* Kopa:
** Txapelduna (3): 2006, 2009, 2019.
** Finalista (4): 1976, 2002, 2016, 2020.
* Lituaniako Superkopa:
** Txapelduna (4): 2009, 2018, 2019, 2022
** Finalista (2): 2007, 2020.

### Nazioartean: 0 
* Liga Baltikoa (0): finalista 2010ean.

## Uniformea 
**Etxekoa**

## Denboraldi 
## Jokalari ezagunak 
; Lituaniako
*  Džiugas Bartkus
*  Ričardas Beniušis
*  Valdemar Borovskij
*  Karolis Chvedukas
*  Artūras Fomenka
*  Dominykas Galkevičius
*  Darius Gvildys
*  Algis Jankauskas
*  Tadas Kijanskas
*  Povilas Lukšys
*  Darius Maciulevičius
*  Tomas Mikuckis
*  Povilas Leimonas
*  Vytautas Andriuškevičius
*  Tomas Radzinevičius
*  Nerijus Radžius
*  Tomas Ražanauskas
*  Mantas Samusiovas
*  Vaidas Slavickas
*  Nerijus Valskis
*  Ovidijus Verbickas
*  Irmantas Zelmikas
*  Karolis Laukžemis

;Europe
*  Andro Švrljuga
*  Daniel Offenbacher
*  Ivans Lukjanovs
*  Semir Kerla
*  Vital Hayduchyk
*  Predrag Pavlović

;South America

*  Gerson Acevedo
*  Rafael Gaúcho

;CONCACAF

*  Tosaint Ricketts
*  Sandro Grande
*  Jeremy de Nooijer
*  Radanfah Abu Bakr

;Africa

*  Henri Junior Ndong
*  Eugene Sseppuya
*  Sérgio Semedo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
SK Brann

**SK Brann** (izen osoa *Sportsklubben Brann*) Norvegiako futbol taldea da, Bergen hirikoa. Norvegiako 3 liga eta 6 Kopa irabazi ditu.

## Palmaresa 
### Norvegian: 8 
* Norvegiako Liga **(3):** 1962, 1963, 2007.
* Norvegiako Kopa **(7):** 1923, 1925, 1972, 1976, 1982, 2004, 2022.

### Nazioartean: 0 
* Europako Futbol Errekopa (0): final laurdenak 1997an.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Patxi Petrirena

**Patxi Petrirena Altzuguren** (Sunbilla, 1963ko urriaren 18a) nafar itzultzaile eta zuzentzailea da. Euskaltzain urgazlea da 2016tik.

Euskal Herriko Unibertsitatean Psikologia ikasitakoa da; euskara itzultzaile eta zuzentzaile hainbat lan argitaratua da, Euskaldunon Egunkariaren eta EIMAren estilo liburuen egile (elkarlanean), eta, 2008tik, Elhuyar Fundazioan ari da.

## Euskaltzain urgazlea 
Euskaltzaindiak *euskaltzain urgazle* izendatu zuen 2006ko maiatzaren 26an.

## Argitalpenak 
* *Morfosintaxiaren inguruko zalantzak eta argibideak *, Ikasmaterialen Aholku Batzordea, Estilo-liburuaren zazpigarren atala.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
AEK Larnaka FC

**AEK Larnaka FC** (grekeraz Αθλητική Ενωση Κίτιον, "Athletiki Enosi Kition Larnakas") Zipreko futbol taldea da, Larnaka hirikoa.

## Historia 
*AEK Larnaka FC* talde berria da, 1994an sortu baitzen EPA Larnaka eta Pezoporikos Larnaka elkartzean. Aurrez bakokitzak bazituen hainbat liga eta kopa eskuratuak. Bi kopa eta superkopa bat irabazi ditu.

AEK Larnakak ez du liga berririk eskuratu baina azken bietan bigarrena izan da Imanol Idiakez donostiarra entrenatzaile zuela. Kopa bat da momentuz lortu duen titulu bakarra. 2018 urtean Andoni Iraolak ordezkatu du Idiakez baina 2019an Idiakez itzuli zen.

## Estadioa 
Artikulu nagusiak: AEK Arena – Georgios Karapatakis, GSZ estadioa eta GSZ estadioa (1928)

2016ko urriaz geroztik, AEK Larnacaren zelaia AEK Arena da eta bere ateak ireki zituen AEK Larnakaren lehen partida Aris Limassolen aurka.

Futbol taldearen aurreko estadioa Neo GSZ estadioa zen, EPA eta Pezoporikos-ek erabili ohi zutena. Estadioa eraiki aurretik, bi taldeek GSZ estadio zaharra erabili zuten.

## Palmaresa 
### EPA Larnaka (1930-1994) 
* Zipreko Liga (3): 1945, 1946, 1970.
* Zipreko Kopa (5): 1945, 1946, 1950, 1953, 1955.
### Pezoporikos Larnaka (1927-1994) 
* Zipreko Liga (2): 1954, 1988.
* Zipreko Kopa (1): 1970.
### AEK Larnaka (1994- ) 
* Liga (0): bigarren 2014, 2016, 2017, 2019 eta 2022an.
* Kopa (2): 2004, 2018.
* Zipreko Superkopa (1): 2018.

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Rosa Ramos

eskuinera|thumb|260px|Rosa Ramos Alfaro, Euskaltzaindiako urgazle izendatu zuten 2016an.
**Rosa Ramos Alfaro** (Iruñea, Nafarroa, 1966ko apirilaren 22a - ) nafar soziolinguista da.

Euskal Herriko Unibertsitatean Euskal Filologian lizentziaduna da, eta soziolinguistika arloan aditua; Euskara teknikaria ere bada Berriozarren 1999. urtetik hona. 2016ko apirilaren 29an euskaltzain urgazle izendatu zuten. 

2018tik 2021era Sustapen Batzordean parte hartu du.

* Bilatu bibliografia Azkue Bibliotekaren katalogoan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mamie Eisenhower

**Mamie Geneva Doud de Eisenhower** ( - ) Dwight David Eisenhower Estatu Batuetako presidentearen emaztea izan zen eta herrialde honetako Lehen Dama 1953 eta 1961 artean.

1916an ezkondu zenean, 19 urte besterik ez zituen. Armadako base askotan bizi zen, Panamatik Filipinetaraino.
Andrea bi zaldunekin

***Andrea bi zaldunekin*** (), baita *Neska gaztea ardo-kopaz*, XVII. mendean, 1659 - 1660. urtearen inguruan, Jan Vermeerrek egindako olio-pintura da. Margolan honek asmo moralista erakusten du.

## Deskribapena 
Margolan honetan bi gizon emakume batekin gela batean ikus daiteke. Bi horietako bat emakumeari gorte egiten dio, bestea, atzealdean, antza xexteroarena egiten du beste aldera begira baitago. Baina lanaren protagonismo nagusia emakumearengan zentratzen da. Gorriz jantzita (pasioaren kolorea), eserita gelaren erdian, zutik dagoen zaldunak eskaintzen dion ardoa hartzen duen bitartean, ikusleari begira dago, ziur aski gure konplizitatea bilatu nahian. Neskaren aurpegia xaloa den bitartean, gizona maltzurkeriaz begiratzen dio. Atzealdeko orman margolan handi batean gizon ilun baten erretratua dago, eszena begira egongo balitz bezala. Gizon hori gaztearen senarra izan daiteke. Ardoaren eskaintza emakumeari adulterioaren eskaintzaren sinbolo moduan uler daiteke.

Gelaren leihoa irekita dago eta horri esker zehaztasun handiz ornitutako beiratea ikus dezakegu. Leihoko irudiak ez dira kasualak: laulobulua Neurritasunaren sinboloa da, hau da, sentimenduak eta gogoak reprimitzeko gaitasuna, modu batez, gertatzen ari den aurrean zentzu morala ezarri nahiko lukeen bezala.

Margolan honen bitxikeria hare kolore ilunak dira; hauek itsas-urdina naturalaz eginak daude, margo gareztia eta lortzeko zaila. Argia, bestetik, protagonismo handia du eszena honetan, modu batez, Veneziako eskolaren eragina erakutsiz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Margolanaren interpretazioa.
Laura Bush

**Laura Welch Bush** (Midland, Texas, ) George W. Bush Estatu Batuetako presidentearen emaztea izan zen eta herrialde honetako Lehen Dama 2001 eta 2009 artean.

1963ko azaroan, 17 urte zituela, Laura Welchek Trafiko-istripu bat izan zuen Midlanden (Texas). Bere gidatutako ibilgailuak stop seinale batean gelditu gabe beste auto batekin talka egin zuen, eta gidaria, Michael Dutton Douglas (17 urtekoa, lagun eta ikaskidea), hil egin zen. Poliziak gertatutakoa trafiko-istripu gisa sailkatu zuen, eta ez zioten epaiketarik egin.https://www.cbsnews.com/news/laura-bush-memoir-tackles-teen-car-crash/https://www.mrt.com/news/article/On-eve-of-tell-all-s-release-friends-say-Laura-7485477.phphttps://www.newspapers.com/article/austin-american-statesman-obituary-for-m/108260230/?locale=en-UShttps://es.findagrave.com/memorial/8002696/michael_dutton-douglashttps://nypost.com/2000/03/03/laura-fatal-crash-was-crushing/

Lanbidez liburuzaina, 1977an ezkondu zen. 1981ean bikiak izan zituen.
Shilohko gudua

**Shilohko gudua** edota **Pittsburg Landingo gudua** () Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibilan Ekialdeko Frontean jazotako gudurik handiena izan zen. 1862ko apirilaren 6tik 7ra Tennessee estatuko hegoa-ekialdean gertatu zen.

Indar Konfederatuak Albert Sidney Johnston eta P. G. T. Beauregard jeneralen gidaritzapean Ulysses S. Grant jeneralaren gidaritzapeko Batasunaren Armadaren aurkako ezusteko erasoari ekin zioten, azken hauek garaitzetik gertu ibili zirelarik.

## Kanpo estekak
Saint-Germain-des-Prés

**Saint-Germain-des-Prés** izan daiteke:

* Saint-Germain-des-Prés, Dordoinako udalerria.
* Saint-Germain-des-Prés, Loireteko udalerria.
* Saint-Germain-des-Prés, Maine-et-Loireko udalerria.
* Saint-Germain-des-Prés, Tarngo udalerria.
* Saint-Germain-des-Prés, Parisko auzoa.
* Saint-Germain-des-Prés, Parisko metroaren geltokia.
* Saint-Germain-des-Présko abadia, Parisko abadetxea.
Igorpen-espektro

[thumb|450px|[Burdinaren igorpen-espektroa]]
**Igorpen-espektroa** substantzia baten atomoak edo molekulak kitzikatzean (esaterako, berotzean) igortzen duten erradiazio elektromagnetikoa maiztasunaren edo uhin-luzeraren arabera agertzen duen espektroa da. Maiztasun edo uhin-luzera jakin batzuetan ageri diren eta substantziaren ezaugarri diren igorpen-lerroez edo -bandez osatuta dago.

## Kanpo estekak
LAIN taldea

**LAIN**, Villabona-Amasan sortutako musika taldea da. 2008an eratu zen eta hiru diska kaleratu ondoren 2016an desegin zen.

## Biografia 
2007an Leire Berasaluze eta Kristina Aranzabek Youtuben abesti baten bertsioa egin eta bisitari ugari izan zituztela ikusita 2008an Lain taldea sortzea erabaki zuten. 2008an bertan Gaztea maketa lehiaketa irabazi zuten. Neska bien ahotsaz gain Jon Altuna (bateria), Imanol Urkola (gitarra) eta Javi Riverok (baxua) osatu zuten taldea 2011 arte eta denbora tarte horretan bi disko kaleratu zituzten, biak Elkar argitaletxearekin: LAIN (2009) eta LEIHOAK (2011). 2008 taldeak Euskadi Gazteako XVIII.maketa leihaketa irabazi zuen "Aukera berri bat" abestiarekin. 2011 urtean Mikel Benito (gitarra) batu zen taldera LEIHOAK diskoaren kaleraketarekin batera.

2012ko maiatzean Lainen lokalera sartu ziren eta musika-tresnak eta soinu ekipoa lapurtu zizkieten. Lain taldearen zaleek, musika talde ugarik eta Euskadi Gazteak besteak beste erakutsitako elkartasunari esker aurrera jarraitu zuten. Gogoangarria da ekainean Hesian, Ze Esatek!, Lauroba eta Gugaz taldeekin batera emandako kontzertua.

2013an Imanol Urkolak taldea utzi eta Joseba De Arriba (gitarra) sartu zen eta honekin batera taldearen hirugarren lanari buru belarri ekin zioten. LAINen ibilbidean 'pop' kutsuak nabarmentzetik 'rock'-aren nagusitzea eman da. Euren abestiek pop-aren freskotasuna izateaz gain, rock-aren indarra eta erritmo biziak ere badituzte, baina taldearen ezaugarri azpimarragarriena taldeko bi nesken ahotsak lirateke.

2014-15 denboraldian Euskal Telebistako *Tumatxak* saioko atal bakoitzean Leirek eta Kristinak zegokien talde edo abeslariaren kantu ezagunenaren bertsio akustikoa egin zuten, *Marinelaren zain* (Sorotan Bele), *Balearen Bertsoak* (Benito Lertxundi), *Euskal Herrian Euskaraz* (Oskorri), *Ene maitea nauzu* (Iñaki Ezimendi)...

2015ko maiatzean, hirugarren diskoa kaleratu zuten Tximeletak izenpean.

2016ko ekainean taldea desegingo zela adierazi eta azaroaren 19an eman zuten azken kontzertua Tolosako Bonberenean.

## Diskografia 
* *Lain* (2009, Elkar)
* *Leihoak* (2011, Elkar)
* *Tximeletak* (2015, Baga-Biga)

## Sariak 
* Gaztea maketa lehiaketa: 2008

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kometa (musika taldea)

**Kometa** Vianan sorturiko musika taldea da, 2014an Gaztea maketa lehiaketako entzulearen saria irabazi zuena.

## Ibilbidea 
Kometa taldea, Smoking Hill taldearen errautsetatik sortu zen 2012. urtean. Hiru kidez osatuta, Andoni Bonafau (gitarra eta ahotsa), Juan Valdelana (baxua) eta Mikel Gurrutxaga (bateria), proiektu berri bati ekin zioten eta 2012eko Urria eta Azaroa artean, Kometaren lehenengo diska izango zena grabatu eta nahastu zuten Higain estudioan, Haritz Harreguy-ren gidaritzapean.

2013ko Maiatzean plazaratu zuten hau eta hortik aurrera hainbat eta hainbat kontzertu eskeini dituzte Euskal Herri osoan haien diska berria aurkeztuz. 2014an Gaztea maketa lehiaketako ikuslearen saria irabazi zuten *Momentuaren zain* abestiarekin. 2015 urtean plazaratu zuten bigarren diska, *Grabitatea*. Diska autoekoiztua izan zen.

2018an laukote bihurtu dira Mattin Saldias gitarrajolea gehitu baitzaie eta *El principio del final* diska plazaratuko dute martxoaren 16an, taldearen hirugarren lana.

## Diskografia 
* *Kometa* (2013, Hontza)
* *Grabitatea* (2015, autoekoiztua)
* *El principio del final* (2018, autoekoiztua)

## Sariak 
* Gaztea maketa lehiaketa: 2014 (entzuleen saria)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tigrearen brigadak

[thumb|*Tigraren brigaden* sortzailea zen [Célestin Hennionen omenezko kale plaka Parisen.]]

**Polizia Higikorraren Eskualdeko Bigradak** edota **Tigrearen brigadak** (frantsesez *Brigades régionales de police mobile* edota *Brigades du Tigre*) 1907an Frantzian sortutako polizia unitate bat izan zen, gaur egungo frantziar polizia judizialaren aintzindaria. Segurtasun Orokorreko Célestin Hennion zuzendariaren ideia oinarritzat hartuz eta garaiko Kontseiluko Presidentea eta Barne Ministroa zen Georges Clemenceau politikariaren bultzadaz sortu zen, azken honek "tigrea" ezizena zuenez, unitateak ere haren izendapena jaso zuen.

XX. mendean Frantziako poliziak burutzen ziren delitu ugariei aurre egin ezinik zegoenez, tigrearen brigadek frantziar poliziaren erabateko modernizazioa suposatu zuten. Brigadak gizartearen bilakaera eta teknologiaren aurrerapenak inoiz baino azkarrago burutzen ari ziren garai batekin topo egin zuten, baina zoritxarrez, atzeman behar zituzten gaizkileak ere aurrerapen hauetaz baliatzen zirenez, berehala egunerotzea beste irtenbiderik ez zuten izan.

Hastapenean, brigadak 12 ziren eta Frantziako hiri nagusietan kokatuak zeuden. Brigada bakoitzaren buru komisario bat zegoen, eta bakoitzak bere agindupean bost taldetan banaturiko 15-20 inspektore zituen. Brigadek 24 orduko lan egunak zituzten, honela brigaden jarduera etengabea zen.

Brigaden lorpen handienetako bat, 1912an Jules Bonnoten taldea atxilotzea izan zen.

## Telebista 
1973an brigada hauei buruzko *Les Brigades du Tigre* telesaila estreinatu zen, eta 2006an berriz, *izen bereko filma*.

## Kanpo estekak
10 to Midnight

**10 to Midnight** (euskaraz *Gauerdiko 10 gutxiak*) 1983ko J. Lee Thompson ingeles zinema zuzendariak zuzendutako akziozko thriller film bat da. Charles Bronson, Lisa Eilbacher, Andrew Stevens, Gene Davis, Geoffrey Lewis eta Wilford Brimley aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Leo Kessler (Charles Bronson) Los Angeles hiriko polizia ziniko bat da. Behinola, Warren Stacey (Gene Davis) izeneko serieko hiltzaile baten arrastoei jarraitzeko eginkizuna jasoko du, neskatan egiten saiatu eta emakumeek ezezkoa ematen dioten aldiro haietaz mendekatzeko erailtzen dituen maniakoa. Stacey atzeman baina berriz ere aske uzten dutenean, Kessler hura behin betiko espetxeratuarazteko adina froga sortarazteaz ardutatuko da.

## Aktoreak 
* Charles Bronson: Leo Kessler
* Lisa Eilbacher: Laurie Kessler
* Andrew Stevens: Paul McAnn
* Gene Davis: Warren Stacey
* Geoffrey Lewis: Dave Dante
* Wilford Brimley: Malone kapitaina
* Robert F. Lyons: Nathan Zager
* Bert Williams: Johnston jauna
* Ola Ray: Ola
* Kelly Preston: Doreen
* Cosie Costa: Dudley
* Jeana Tomasina: Karen
* June Gilbert: Betty
* Sam Chew Jr.: Ministroa
* Larry Caruso: Fingerprint detektibea (krediturik gabe)

## Kanpo estekak 
* *10 to Midnight* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *10 to Midnight* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pink Cadillac

**Pink Cadillac** (euskaraz *Cadillac Arrosa*) 1989ko Buddy Van Horn estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako akziozko komedia film bat da. Clint Eastwood, Bernadette Peters, Timothy Carhart, Gerry Bamman, John Dennis Johnson, Michael Des Barres, Jimmie F. Skaggs, Bill Moseley, Michael Champion, William Hickey eta Geoffrey Lewis aktoreek antzeztu zuten. Bestalde, gaur egun aski ezagunak diren Jim Carrey eta Bryan Adams musikariak ere agerpen laburrak burutu zituzten.

## Argumentua 
Tommy Nowak (Clint Eastwood) iheslariak atzematen dituen sari-ehiztaria da, horretarako bere biktimak guztiz ez ohikoak diren metodoak erabiltzen ditu. Behinola bere bizimodu arduragabeak erabateko aldaketa jasango du, berak nahi gabe bere burua kontu ilunetan sartuta ikusi eta zortzi hilabeteko alabarekin Cadillac larrosa batean bere senarrarengandik (Timothy Carhart) ihes egitea erabaki duen neska gazte bat (Bernadette Peters) atzemateko betekizuna eman baidiote.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Tommy Nowak.
* Bernadette Peters: Lou Ann McGuinn.
* Timothy Carhart: Roy McGuinn.
* Gerry Bamman: Buddy.
* John Dennis Johnson: Waycross.
* Michael Des Barres: Alex.
* Jimmie F. Skaggs: Billy Dunston.
* Bill Moseley: Darrell.
* Michael Champion: Ken Lee.
* William Hickey: Barton jauna.
* Geoffrey Lewis: Ricky Z.
* Jim Carrey: Elvis Presleyren komediante imitatzailea.
* James Cromwell: Ostatuko idazkaria.
* Sven-Ole Thorsen: Birthright Thug.
* Bill McKinney: Zerbitzaria.
* Paul Benjamin: Epailea.
* Frances Fisher: Dinah.
* Bryan Adams: Gasolindegiko langilea.
* Mara Corday: Stick andrea.

## Kanpo estekak 
* *Pink Cadillac* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Pink Cadillac* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Adinkeria

**Adinkeria** taldeen edo norbanakoen aurka haien adinean oinarrituta gauzatzen den diskriminazioa da. Robert Neil Butler gerontologoak sortu zuen kontzeptua 1969. urtean, zaharren aurka gertatzen ohi ziren diskriminazio ekintzak deskribatzeko. Hiru elementuren konbinazio gisa aurkeztu zuen Butlerrek adinkeria: zaharren eta zahartzaroaren aurkako jarrerak; adineko jendearen aurkarko praktikak; eta jende zaharraren inguruko estereotipoak sortu eta elikatzen dituzten erakunde praktika eta politikak.

Terminoa gazteen eta haurren aurkako diskriminazioa izendatzeko ere erabiltzen da, batez ere haien ideiak baztertzen direnean gazteegiak direla pentsatzen delako, edo gazteak direnez modu jakin batean jokatu behar dutela uste denean, baina gehien bat adineko jendeari lotuta erabili izan da oro har.

## Kanpo estekak
Beirazko hagaxka

thumb|308x308px|Beirazko hagaxka
**Beirazko hagaxka** laborategi kimikoetan erabilitako tresna da, beirazko zilindro mehe batez osatutakoa eta disoluzioak irabiatzeko balio duena, produktu kimikoak eta likidoak nahasteko helburuarekin.

## Deskribapena 
Itxura zilindrikoa du eta luzea izan ohi da. Edarietarako lastotxoen antza du. 5 eta 7 mm arteko diametroa izaten du eta 20 eta 50 cm arteko luzera. 

Gehienetan beirazkoa den arren laborategietan burdinezkoak ere aurki daitezke. Azken aldian irabiagailu elektrikoak nagusitzen ari dira ordea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hilozoismo

**Hilozoismoa** (greziarretik "hyle" ekaia edo materia eta "zoe" bizitza) Tales Miletokoak asmatutako ideiari dagokio. Filoso hau ohartu zen zenbait harri magnetikok burdina erakartzen zuela. Hauxe munduak indarra zuelako froga iruditu zitzaion, hots, ekaiak bizitza zuela.

## Kanpo estekak 
* Hilozoismoa, Gizapedian.
Gabriel Lippmann

**Jonas Ferdinand Gabriel Lippmann** (Bonnevoie, Luxenburgo, 1845eko abuztuaren 16a - Ozeano Atlantikoa, 1921eko uztailaren 13a) franko-luxenburgotar fisikaria izan zen. Elektrokapilareei buruzko idazlan bat egin zuen 1873. urtean. Kapilarrezko elektrometro bat asmatu zuen. 1891. urtean koloretako argazkientzat interferentziazko metodo bat aurkitu zuen. 1908an Fisikako Nobel saria eman zioten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tré Cool

**Frank Edwin Wright III** (1972ko abenduaren 9a - ), profesionalki **Tré Cool** izenez ezaguna, bateria-jotzaile bat da. Alemanian jaioa, Ameriketako Estatu Batuarra da. Bere lanik ezagunena Green Dayren bateria-jotzailea izatea da, 1990n John Kiffmeyer ordezkatu zuenean. Gainera The Lookouts, Samiam eta Foxboro Hot Tubseko kide ere izan da.
Lurpeko burdinbidea

thumb|450px|*Lurpeko burdinbidearen* hainbat ibilbideen mapa.

**Lurpeko burdinbidea** () XIX. mendean Hegoaldeko Estatu Batuetako plantazioetatik Iparraldeko estatuetara edo Kanadara afroamerikar esklabo iheslariei laguntzeko antolatu zen ezkutuko ibilbide sarea izan zen.

Sare honen izendapenaren arrazoia, ezkutuko jarduera zenez, esklabo jabe eta ehiztariak ez ohartzeko asmoz, antolatzaileek burdinbideari buruzko metaforak erabiltzean datza. Adibidez, *gidariak* edota *makinariak* Hegoaldeko estatuetan esklabo iheslariei ihes egiten laguntzen zieten pertsonak jasotzen zuten izendapena zen. Gidariek esklabo iheslariei mozorroak, mapak, non babestu eta lo egin, eta batzuetan ihes egiten ere laguntzen zieten. Gidari hauek borondate irmo eta kastako gizaseme ausartak izan ohi ziren, garai hartan Hegoaldeko estatuetan esklabo iheslariak ezkutatu edo haiei ihes egiten laguntzea oso delitu larria baitzen, maiz heriotzarekin zigortua.

Bestelako izendapenak honakoak ziren: *bidaiariak* = esklaboak, *errailak* = ihesbideak , *geltokiak* = gordeleku edo babeslekuak, *Geltoki Nagusia* antolakuntzaren egoitza nagusia, eta *helmuga* Iparraldeko estatuak edo Kanada.

Ezkutuko jarduera zenez, maiz lurpeko burdinbideko kideak elkarren artean ezizenez bakarrik ezagutzen ziren, betiere haietako baten bat atzeman eta gainontzekoen nortasuna aitortuko balu, guztien segurtasuna kinka larrian jarriko bailuke. Era berean, gidariek esklabo iheslariei been nortasuna nahiz sarearen izatearen berri sekretupean izateko zin eginarazten zieten.

Berharbada, lurpeko burdinbideko kiderik ezagunena Harriet Tubman, ezizenez *Esklaboen Moises*, abolizionista izan zen. Maryland estatuko plantazio batean esklabo gisa jaio eta 1848an Iparraldera ihes egitea lortu zuen. Orduan, lurpeko burdinbidera gidari lanak egiteko elkartu eta hurrengo urteetan zehar Hegoaldeko estatuetara 19 aldiz ezkutukako joan-etorriko gidari lanak burutu zituen, guztira ehundaka esklaboei Iparraldera ihes egiten lagunduz. Esklabistek Tubman bizirik ala hilik atzemateagatik diru-saria ipintzera ere iritsi ziren, baina Tubmanek bere gidari lanetan buru-belarri jarraitu zuen.

Behin AEBetako Gerra Zibila (1861-1865) amaitu eta esklabotza herrialde guztiak ofizialki ezeztatzean, lurpeko burdinbidea ere desegin egin zen. Gerra garaian ere, lurpeko burdinbideko kideek ordurako zuten beren eskarmentu eta lurraldeei buruzko ezagutzari esker, Iparraldeko Armadari lagundu zioten.

Lurpeko burdinbidearen urte luzeetako ezkutuko lanak milaka esklabo askatu eta iritzi publikoan kausa abolizionista hedatzea eragin zuen.

## Kanpo estekak 
* *A study of the Underground Railroad.*
Felicity Huffman

**Felicity Kendall Huffman** (Bedford, New York estatua, Ameriketako Estatu Batuak, 1962ko abenduaren 9a - ) estatubatuar aktorea da, batez ere *Desperate Housewives* telesaileko Lynette Scavo paperagatik ezaguna.

Bere lehen paperak antzokietan izan ziren, eta hortik egin zuen saltoa telebistara eta zinemara. 2005ean emakume transexual baten papera izan zuen Transamerica film independentean, eta horrek Oscar sarietarako izendapena ekarri zion. Emmy saria, Urrezko Globoa eta Aktoreen Sindikatuko Saria jaso ditu.

1997tik William H. Macyrekin ezkonduta dago.

## Filmografia
Karl Ferdinand Braun

**Karl Ferdinand Braun** (Fulda, Hessengo hauteslerria, 1850eko ekainaren 6a - Brooklyn, New York, 1918ko apirilaren 20a) alemaniar fisikaria izan zen. Izpi katodikoen hodia hobetu zuen; era horretan, telebistaren lehen oinarrietako bat jarri zuen (1897). 1909. urtean Fisika Nobel saria jaso zuen Marconirekin batera, irratiaren teknologian egin zituen ekarriengandik. 1897an lehen izpi katodikozko hodi eta izpi katodikozko hodirako osziloskopio bat egin zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
American Hustle

**American Hustle** (euskaraz *Amerikar Iruzurra*) 2013ko David O. Russell estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako umore beltzeko drama filma da. Christian Bale, Bradley Cooper, Amy Adams, Jeremy Renner eta Jennifer Lawrence aktoreek antzeztu zuten.

86. Oscar Sarien ekitaldirako hamar izendapen jaso zituen: Film onenaren Oscar Saria, Zuzendari onenaren Oscar Saria (David O. Russell), Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (Eric Warren Singer eta David O. Russell), Gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Christian Bale), Emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Amy Adams), Taldeko gizonezko aktore onenaren Oscar Saria (Bradley Cooper) eta Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria (Jennifer Lawrence), baina ez zuen sari bat bera ere irabazi.

## Argumentua 
1970eko hamarkada, New York estatua. Irving Rosenfeld (Christian Bale) iruzurgile buruargia eta Sydney Prosser (Amy Adams) lankide erakargarria FBIko Richie DiMaso (Bradley Cooper) agente asaldatuarentzat lan egitera derrigortuak izango dira; azken honek, nahi gabe, New Jerseyko politika eta mafiaren mundu arriskutsuan barneratuko ditu.

## Aktoreak 
* Christian Bale: Irving Rosenfeld
* Bradley Cooper: Richard "Richie" DiMaso
* Amy Adams: Sydney Prosser / Lady Edith Greensly
* Jeremy Renner: Carmine Polito alkatea
* Jennifer Lawrence: Rosalyn Rosenfeld
* Louis C.K.: Stoddard Thorsen
* Jack Huston:o Pete Musane
* Saïd Taghmaoui: Irvingen arabiar xekea
* Michael Peña: Paco Hernandez / Sheikh Abdullah
* Shea Whigham: Carl Elway
* Erica McDermott: Carl Elwayen laguntzailea / Addie Abrams
* Alessandro Nivola: Anthony Amado
* Elisabeth Röhm: Dolly Polito
* Colleen Camp: Brenda
* Paul Herman:Alfonse Simone
* Anthony Zerbe: New Jerseyko senataria
* Robert De Niro (krediturik gabe): Victor Tellegio

## Kanpo estekak 
* *American Hustle* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *American Hustle* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Crazy Party!

**Crazy Party!** Los Cretinos musika taldearen bigarren diska da, 2008. urtean taldeak berak argitaratutakoa. Grabaketa Zubillagako eta Oñatiko estudio eta lokaletan egin zen "Kirrin Wilboard Records"-en zuzendaritzapean.

## Partaideak 
* Jim TNT (ahotsa eta gitarra).
* Alexis (baxua).
* Elektrik Amai (pianoa).
* Barba (bateria).

## Kantuen zerrenda 
# Hazme delirar
# Mi moda soy yo
# Hare Krishna
# Vamos a rockear!
# Allright!
# True Love
# Crazy Party
# Zarigüella twist
# Mi cabeza va a estallar!

* Covers-iones:
** I wanna be your man
** Loudmouth
** Te digo quiéreme

## Kanpo estekak 
* Taldearen MySpace gunea
Wilhelm Wien

**Wilhelm Carl Werner Otto Fritz Franz Wien** ( ahoskatua; Gaffken, Prusia, 1864ko urtarrilaren 13a - Munich, 1928ko abuztuaren 30a) alemaniar fisikaria izan zen. Giessen, Würzburg eta Municheko unibertsitateetako irakasle izan zen. Optikari buruzko ikerketak egin zituen baina elektrizitatearen eta irradaren alorrean egindako lanengatik da batez ere ezaguna; besteak beste, eremu elektromagnetikoek izpi katodikoetan eta izpi positiboetan duten eragina aztertu zuen. Gorputz beltzaren erradiazioari buruz egindako lanengatik Fisikako Nobel saria lortu zuen 1911n.

## Erreferentziak
Gustaf Dalén

**Nils Gustaf Dalén** (Stenstorp, 1869ko azaroaren 30a - Lidingö, Stockholm, 1937ko abenduaren 9a) suediar ingeniari eta fisikaria izan zen. Aldizkako argi automatikoaren sortzailea da. Azetilenozko faroak automatikoki pizteko sistema bat asmatu zuen; sistema horri esker itsasertzean argi seinaleak jarri ahal izan ziren. 1912an egindako lanagatik Fisikako Nobel saria jaso zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gießen

**Gießen** ( ahoskatua) Alemaniako udalerria da. Hessen estatuan kokatuta dago, [[]] barrutian. 2014an  biztanle zituen  kilometro koadrotan banatuta.

## Klima 
## Herri eta hiri senidetuak 
## Galeria 

File:Marktplatz in Giessen (gezeichnet von P. Weber).jpg|Azoka, 1844
File:Akademischer Forstgarten Giessen Plan.jpeg|Akademischer Forstgarten Gießen, 1877
File:Botanical garden Giessen Germany 01.jpg|Gießengo Lorategi Botanikoa
File:2005-08 Gießen - Theater.jpg|Gießengo Antzokia
File:Giessen-arch1.jpg|Gießengo eraikinak
File:Denkmal Röntgen (Gießen) 01.JPG|Röntgen omenezko lana
File:PSM V74 D619 Liebig laboratory at giessen.png|Liebig laborategia, 1909
File:Gießen ElephantLoo766.jpg|Zubia

## Erreferentziak 
## Demografia 
## Kanpo estekak
Derbi Epsomen

***Derbi Epsomen*** () Théodore Géricaultek 1821ean egindako margolana da. Lan hau erromantizismoko barruan kokatu behar da eta Parisen, Louvre museoan, erakusten da. Lan honek inpresionisten artean eragin handia izan zuen. Lana zaldien tratularia zen Adam Elmorentzat egin zuen.

## Azterketa 
Théodore Géricault ekitazioaren zale amorratua zen eta horren aztarna margolan honetan ikus dezakegu. Hemen gaur egun oraindik mundu osoan ezaguna den [[Epsom and Ewell|Epsom]go derbia jaso zuen. Zaldi-lasterketa hori urtero ekainaren lehenengo asteburuan egiten da, Ingalaterrako Epsom Downs hipodromoan, Surreyn. Derbi honi buruzko lehenengo dokumentazio ezaguna 1661koa da eta horrek duen tradizioa garbi asko erakusten du. Géricaultek lan hau Ingalaterran egon zen garaian egin zuen, *Le Radeau de la Méduse* (*Medusaren almadia*) egin eta bi urtetara. Dirudienez, zaldi-lasterketa batean, ekaitz gogor bat egin zuen eta hori izan zen, hain zuzen, Géricaultek islatu nahi izan zuen giro elektrikoa.

Egilearen atentzio guztia zaldiengan dago jarrita; haien gainean eta azpian, zerua zein lurra mantxa batzuk besterik ez dira. Horrek lastertasunaren sentzazioa ematen du.Koloreak indartsuak dira, bestetik, intentsoak. Belarraren berdea fantasmagorikoa da eta, aldiz, zeruaren koloreek ekaitzaren indarra azaltzen dute.

Objetiboki ikusita margolana ez da batere errealista: zaldiek ez dute lurra ikutzen, airean egongo balira bezala; guztiak lauhazkaz daude eta une berean. Gaur egun, argazkilaritzari esker, jakin badakigu zaldiek inoiz ez dituztela lau hankak tentsioan eta datu hori lanaren errealismo faltaren ezaugarritzat erabili izan da. Dena dela, marrazkia zehaztasun guztiez egina dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Margolanari buruzko komentarioa.
Aghori

thumb|200px|Aghori bat burezur batez.
**Aghori** (sanskritotik **अघोर**, euskaraz "beldurrik gabekoak") sekta hindu bat dira, XVI. mendean Kapalikasengandik bereiziak. Aghoriak Bhairava itxuraz duen Shiva jainkoaren jarraitzaileak dira. Sekta honen partaideak hildakoen haragia jaten dute. Haren presentzia nabarmena izaten Varanasi Uttar Pradeshen (Benares), Girnar Gujaraten, Bengalako Tara Peethen, Assamgo Kamakhyan, eta Nepaleko Pashupatinathen (Katmandou).

## Ohiturak 
Gizon hauek meditazioari emanda bizi dira, erabateko pobretasunean. Giza haragia jan dezakete, bai Ganges ibaitik baita ere errausketa zeremonietan jasotzen dituzten gorpuzkinak. Dena dela, gehien batean, barazkijaleak dira. Esaten da ere bai alkohola eta drogak har ditzatekela eta meditazioa egin inguru lizunetan.

## Janzkera 
Aghoriak biluzik ibiltzen dira. Batzutan hil oihalez jazten dira. Edateko giza-burezur bat eramaten dute. Batzutan ere hildakoen errautsez lerdatzen dira.
thumb|Aghori bat Cannabis erretzen, 2011an.
## Sinesmenak 
Aghorirentzat gorpuak arimarik gabeko haragia besterik ez dira. Hildakoen gorpuak jaten jainkoen eta errealitate profanoen arteko mugak ez daudela erakusten dute; materiak estatu batetik bestera igaro egiten du funtsezko aldaketarik gabe. Halaber, giza-haragia jaten, haren ustez, ez zahartzeko izaera eta naturaz gaindiko ahalmenak lortzen dituzte. Praktika hauen ondorioz hinduismotik kanpo gelditu baina nekazal inguruetako biztaleek gurtu egiten dituzte; haien ustez praktika horien ondorioz gaitz anitz sendatzeko ahalmena dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Paraoko (Benares) Aghor kinarami joerako webgune ofiziala
* : [Italiako ashram(https://eu.wikipedia.org/wiki/ashram) kinarami webgune ofiziala]
* : AEBetako Aghor webgune ofiziala
Walther Bothe

**Walther Wilhelm Georg Bothe** (Oranienburg, Alemaniar Inperioa, 1891ko urtarrilaren 8a - Heidelberg, Mendebaldeko Alemania, 1957ko otsailaren 8a) alemaniar fisikaria izan zen. H. Beckerrekin batera, neutroi izpiak aurkitu zituen 1930ean. Max Bornekin batera, Fisikako Nobel saria jaso zuen 1954an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Screamers and Sinners

**Screamers and Sinners**, Aretxabaletan sortutako "raw psychobilly" punk taldea da. Aretxabaleta eta Arrasateko kideek osatzen dute. 2013an eratu zen.

## Biografia 
Neallta Fola, Golpe de Estado eta Los Galerna taldeetako musikariak elkartu ziren talde berria sortzeko. Iagok gitarra jotzen du, Txominek bateria eta Karlotek kontrabaxua. 2014an atera zuten lehenengo diskoa, *Demon Tales*, eta 2016an bigarrena atera zuten, *The revenge of "El Sacamantecas"*.  2018an EP bat atera zuten Moonshine Stalkers taldearekin erdibana. Bakoitzak bi kanta zituen EP hartan. 2019an Diablo Records ekoiztetxearen eskutik *Hypnosia* izeneko hirugarren diska kaleratu zuten.

2021eko ekainean *Dancing, Fighting, Loving* singlea kaleratu zuten eta urtearen amaieran laugarren diskoa atera zuten Tafallako Odolkiak Ordainetan taldearekin erdibana. 2020an ziren diskoa grabatzekoak baina COVID-19 pandemiaren ondorioz ezarritako murrizketek atzeratu egin zuten prozesu guztia.

## Diskografia 
* *Demon Tales* (2014, Nekrosounds)
* *The revenge of "El Sacamantecas"* (2016, Drunkabilly Records)
**Buzzed Out !!* (2018, Diablo Records) - EPa, Moonshine Stalkers taldearekin erdibana
* *Hypnosia* (2019, Diablo Records)
* *Odolkiak Ordainetan vs Screamers & Sinners* (2021, Kaset ekoizpenak)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nafarroa kalea (Bilbo)

**Nafarroa kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuko erdigunean dagoen kalea da. Izena Nafarroaren omenez darama.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago. Areatzako parkearen parean, Areatzako zubian hasi eta Plaza Biribilan amaitzen da.

## Izena 
Hasiera batean, "Calle de la Estación" (euskaraz "Geltokiaren kalea") zuen izena. Francoren tropak Bilbora heldu eta bi egun beranduago, 1937ko ekainaren 21an, "Calle Navarra" (Euskaraz Nafarroa kalea) jarri zioten. Izen honekin nafar erreketeen aldeko izena jarri nahi zuten. Izan ere, gerra zibilean Bilboko konkista Artxandatik heldu zen ,Bilboko Burdin Hesia zulatu zuten gunetik, hain zuzen ere.

Frankismoaren garaipena eta gero, diktadura honek izen sinbolikoak jarri nahi izan zituen. Ondorioz, Artxandatik jeitsi eta frankistek "Garaipenaren zubia" (Areatzako zubia) deitu zioten zubia gurutzatu eta gero nafar erreketeak bere omenez Nafarroa kalea deitu zioten kaletik, egun bat lehenago izen berria jarri zioten Espainiako Plazara (Plaza Biribilera) heldu zirela aldarrikatu nahi izan zuten. 1937ko ekainaren 21an, Nafarroa kalea izen ofiziala bihurtu zenean, musika eta jai giroan, picnic moduko bat antolatu zuten bertan zeuden errekete eta falangistekin garaipena ospatzeko.

## Eraikin eta plaza interesgarriak 
### Eraikinak 
Nafarroa kalearen inguruan honako eraikin nabarmen hauek daude:

* Arriaga antzokia
* Areatzako zubia
* Bilbao-Concordia geltokia
* Bailengo etxe orratza
* Sociedad Bilbaínaren egoitza
* Bilboko Metroaren egoitza
* Bilboko Burtsa

Fitxategi:Bilbao - Teatro Arriaga 42.jpg|Arriaga antzokia
Fitxategi:Bilbao - Puente del Arenal.jpg|Areatzako zubia
Fitxategi:Bilbao - Estacion de FEVE Concordia 13.jpg|Bilbao-Concordia geltokia
Fitxategi:Bilbao - Rascacielos de Bailén 1.jpg|Bailengo etxe orratza
Fitxategi:Bilbao - Edificio de la Sociedad Bilbaína 2.jpg|Sociedad Bilbaínaren egoitza
Fitxategi:Bilbao - Sede de Metro Bilbao.jpg|Bilboko Metroaren egoitza Nafarroa kalearen 2. zenbakian.
Fitxategi:Bilbao - Bolsa.jpg|Bilboko Burtsa

### Plazak eta parkeak 
* Areatzako parkea
* Arriaga plaza
* Plaza Biribila

Fitxategi:Bilbao - El Arenal 3.jpg|Areatzako parkea
Fitxategi:Bilbao - panoramio (2).jpg|Arriaga plaza
Fitxategi:Bilbao - Plaza Circular.jpg|Plaza Biribila

## Kanpo estekak
Euskal askaria Ondarroan

***Euskal askaria Ondarroan*** () Juan Etxebarria margolari bilbotarraren euskal genero-eszena ezaguna da. Gaur egun Madrilgo Sofia Erregina Museoan erakusten da.

## Ezaugarriak 
Lan hau nahiko berezia da Etxebarriaren lanean normalean izadi hilak eta erretratuak margotzen zituela edo Espainia sakonaren paisaiak. Baina baditu ere bai Euskal Herriko zenbait paisai eta hau da ezagunetariko bat. Lehen planoan giza-talde bat ikusten dugu, senideak ziur aski. Hamar pertsonak dira, zaharrak zein gazteak. Margolanaren erdian zuriz jantzita eta lotan dagoen haur bat amonaren besoetan ikusten dugu; amonaren sinbolismoak euskal kulturan indar handia izan zuen XX. mendearen hasieran. Haurraren ezkerrean aitona ikusten dugu eta haren atzealdean neska gazte bat, haren eskua aitonaren lepoan jarrita. Lau pertsonai horiek dira indar handiena erakusten dutena; gainontzekoak, askoz estatikoagoak, modu batez, eszena hori enmarkatzen dute. Zutik gizon batek arraun bat heltzen du eta neska batek azpil bat. Mahaian askariaren gauzak ikusten dira: ardoa, ogia, edalontziak, mahai-tresnak eta beste.

Bigarren planoaren Ondarroaren paisaia ikusten da. Koloreak ez dira oso biziak, nahiko hotzak egia esateko, horiak eta berdeak nagusiki. Paisaia ez dago zehaztasun handiz margotuta baina ondo asko ezagutzen da Bizkaiko herria.

Bi planoen artean nolabaitezko kontrastea aztertu daiteke, nekazal mundu tradizionalean eta hiri mundu modernoan artean. Kontraste hori egilearen gai nagusietariko bat izan zen. Etxeberriak tradizioaren eta modernidadearen arteko oreka erreibindikatu nahi baitzuen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [http://licoresreyes.es/merienda-vasca-en-ondarroa-1918-1919-de-juan-de-echevarria/ ]
Neallta Fola

**Neallta Fola**, Aretxabaletan sortutako punk taldea da. 2006an eratu zen eta bi diska kaleratu zituen. “Neallta” lainoa da gaeleraz eta “Fola” odola. Baina bien artean izen konposatu bat osatzen dute, “Sarraski deia” esan nahi duena...

## Ibilbidea 
Aretxabaletako hiru lagunek, Karlote, Kanu eta Gorkak sortu zuten taldea eta lehenengo kontzertua Gernikako Astra gaztetxean eman zuten Doubling Boys eta Porrón y Kuentanueba taldeekin batera. 2008an Ondarroako Santos estudioan grabatu zuten beren lehenengo diska eta 2009an argitaratu zuten. Bardulia Sound bilduman bi kanta sartu zituzten.

2013an bigarren diska atera zuten ''*berriz bueltan*we're coming back** baina 2014an taldea desegin zen eta taldekideek proiektu berriak abiatu zituzten, esate baterako Screamers and Sinners.

2022ko eguberrietan Eskoriatzan kontzertua jo zuten eta 2023ko irailean itzuli ziren disko berriarekin, *Hemen eta orain*. "Jauntxo Txuria" da disko honetako lehen singlea. Abendurarteko kontzertuen berri eman dute eta Parisen eta Madrilen ere izango dira.

## Diskografia 
* *Iraultza* (2009, Puzkerra Records)
* **berriz bueltan*we're coming back** (2013)
* *Hemen eta orain* (2023)

## Kolaborazioak 
* *Bardulia Sound'' (2008, Bardulia Records)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ben Roy Mottelson

**Ben Roy Mottelson** (Chicago, Illinois, 1926ko uztailaren 9a - Kopenhage  2022ko maiatzaren 13a) Estatu Batuetan jaiotako daniar fisikaria izan zen. 1975ean Fisikako Nobel saria hartu zuen, Rainwaterrekin eta Aage Bohrrekin batera. Bohr-ekin batera atomoaren nukleoaren eredu bateratua deskribatu zuen eta nukleo batzuen forma ez-simetrikoei buruzko teoria bat eman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Samuel C. C. Ting

**Samuel Chao Chung Ting** (; Ann Arbor, Michigan, 1936ko urtarrilaren 27a) estatubatuar fisikaria da. Jatorriz txinatarra zen baina hogei urte zituela Estatu Batuetara emigratu zuen; Columbiako eta Cambridgeko unibertsitateetako irakasle izan zen. Tingek eta Richterrek, bakoitza bere aldetik lanean ari zela, partikula mota bat aurkitu zuten, J-partikula deitua, eta 1976ko Fisikako Nobel saria lortu zuten lan horregatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Philip Warren Anderson

**Philip Warren Anderson** (Indianapolis, Indiana, 1923ko abenduaren 13a - Princeton, 2020ko martxoaren 29a) estatubatuar fisikaria izan zen. Cambridgeko Unibertsitateko fisika irakaslea. Sistema magnetiko eta eitegabeen tasun elektronikoei buruzko lanei esker 1977ko Nobel saria irabazi zuen J. Van Vleck eta N. Mottekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ilia Frank

**Ilia Mikhailovitx Frank** (; San Petersburgo, 1908ko urriaren 23a - Mosku, 1990eko ekainaren 22a) errusiar fisikaria izan zen. Sobietar Batasuneko Zientzia Akademiako Fisika Institutuan aritu zen lanean. Txerenkov erradiazioaren ondorioak interpretatzen eta adierazten lagundu zuen. Lan hori zela-eta, 1958an, Fisikako Nobel saria irabazi zuen, Igor E. Tammekin eta Pavel A. Txerenkovekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abdus Salam

**Mohammad Abdus Salam** (;  ahoskatua; Jhang, Punjab, Britainiar India, 1926ko urtarrilaren 29a - Oxford, Erresuma Batua, 1996ko azaroaren 21a) pakistandar fisikaria izan zen. Lahoreko unibertsitateko matematika irakaslea izan zen 1952-1954 urteetan, eta Londresko Inperioko eskolako zientzia eta teknologiako irakaslea 1957. urtetik aurrera. Fisika Teorikoko Nazioarteko zentroaren zuzendari izan zen Triesten 1964. urteaz geroztik. Weinberg amerikar fisikariarekin batera, elektromagnetismoari buruzko lan garrantzitsuak egin zituen. Bi fisikari horiek, Sheldon Lee Glashow amerikar fisikariarekin batera, Fisikako Nobel saria irabazi zuten 1979an.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak