Blanca Catalán de Ocón y Gayolá

**Blanca Catalán de Ocón y Gayolá** (Calatayud, Zaragoza, 1860ko abuztuaren 22a - Gasteiz, 1904ko martxoaren 17a) botanikari espainiarra izan zen, Espainian gaian aditua zen lehen emakumetzat hartua.

## Biografia 
Catalán de Ocón 1860an jaio zen Zaragozako Calatayud herrian, baina txikitatik Monreal del Campon (Teruel) bizi izan zen familiarekin. Amak, Loreto de Gayolak, Suitzan hezia, botanikarekiko eta entomologiarekiko interesak garatzera bultzatu zituen alabak, eta naturarekiko maitasuna irakatsi zien. Batez ere, Valdecabrielen, Albarracín mendilerroan, “La Campana” etxean gozatu zuten, denboraldi luzeak igarotzen baitzituzten. Bere ahizpa Clotilde Catalán de Oconek bezala, poesia ere landu zuen.

## Ibilbidea 
thumb|*Saxifraga karpetana, H. M. Willkomm botanikariak S. zuria izenez bataiatua*
thumb|*Linaria* albaren irudia
Blanca Catalán de Oconek herbario txiki bat egin zuen Albarracin inguruko landareekin, eta horietako batzuk espezie ezezagunak ziren. Bernardo Zapater Albarracineko kalonje eta botanikariak harremanetan jarri zuen Heinrich Moritz Willkomm botanikari alemanarekin, bere *Prodromus Florae Hispanicae* handia prestatzen ari baitzen.

Aragoiko botanikari Francisco Loscos Bernalek ere errekonozitu zuen, eta horrek Catalán de Ocon bere izena nomenklatura zientifiko unibertsalean inskribatu zuen lehen botanikari espainiarra bihurtu zuen. Loscos Bernalek urte horietan bertan naturalistaren lanen berri ere emango zuen *Tratado de plantas de Aragón* delakoan. Carlos Pau botaniko valentziarrarekin ere erlazionatu zen. Honek Blanca Catalán de Ocóni *Linaria blanca* *(Linaria repens*) espeziearen izena eskaini zion eta berak bidalitako espezie batzuk deskribatu zituen, hala nola *Serratula albarracinensis* (*Klasea nudicaulis* berrizendatua). Bere garaiko emakume batean ohikoak ez ziren jarduera horien arabera, Willkomm-ek, 1879an Zapateri bidalitako gutunean, “Espainiako lehen botanikaritzat” hartu zuen.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2019an, Claudia Casanova idazleak *Historia de una flor* eleberria argitaratu zuen, Blanca Catalán de Ocónen bizitzan oinarritua.
* 2022an, Madrilgo Udalak bere izena jarri zion Retiroko Udal Barrutiko berdegune bati, *Jardín Blanca Catalán de Ocón.*

## Bibliografia 
* Botánicos turolenses de la comarca del Jiloca. III. Blanca Catalán de Ocón, Jaime Lorén, José María de, *Flora Montiberica* 10: 10-12 (IX-1998).
* La mujer en la ciencia a lo largo de la historia: Blanca y Clotilde Catalán de Ocón, consideradas las primeras mujeres españolas que ejercieron activamente la Botánica y la Entomología: exposición del 8 al 12 de mayo de 2006, Biblioteca Alfara del Patriarca (Valencia), José María de Jaime Lorén; Milagros Benito Hernández; Rafael Martín Algarra; Universidad Cardenal Herrera-CEU.
* La mujer en la Ciencia a lo largo de la historia: Blanca y Clotilde Catalán de Ocón, consideradas las primeras mujeres españolas que ejercieron activamente la botánica y la entomología,José María de Jaime Lorén, CEU UCH, 2006.
* Catálogo de las plantas colectadas por la Srta. Blanca Catalán de Ocón en el Valle de Valdecabriel; Miscelánea Turolense, p. 20, Madrid, 1894.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bernardo Zapater Marconell naturalista aragoiarren biografia
* Espainiako lehen botanikaria edo aldaketaren emakumeen maistra: Teruelgo idazle 'ezkutuak'