Asima Chatterjee

**Asima Chatterjee** (; Kalkuta, 1917ko irailaren 23a – *ib.*, 2006ko azaroaren 22a) indiar botanikari eta farmazialari nabarmena izan zen, kimika organikoaren eta fitomedikuntzaren arloetan egindako lanengatik. Bere lan aipagarrienak vinca alkaloideei buruzko ikerketa, epilepsiaren aurkako sendagaien garapena eta malariaren aurkako sendagaien garapena dira.

## Biografia 
### Lehen urteak 
Asima Chatterjee (Mookerjee jaiotzez) 1917an jaio zen Bengalan. Ikasle bikaina izan zen, Kalkutan hazi zen, bertako eskola sistemara joanez, eta ondoren Kalkutako Unibertsitateko Scottish Church College-n matrikulatu zen, 1936an kimikan ohoreekin graduatuz.

### Lan akademikoa 
1938an, kimika organikoko maisutza lortu zuen Kalkutako Unibertsitatean, eta bertan doktoretza osatu zuen 1944an. Tesia defendatzeko egin zuen hitzaldia fitoproduktuen kimikan eta kimika organiko sintetikoan oinarritu zen. Bere irakasle nabarmenen artean Prafulla Chandra Roy eta Satyendra Nath Bose zeuden. Gainera, Wisconsin-Madisongo unibertsitatera eta Kaliforniako Teknologia Institutura (Caltech) ere joan zen bisitari gisa. 

Kalkutako Lady Brabourne Collegen ere ematen zituen eskolak, gero Kalkutako Unibertsitateko irakasle lanarekin uztartu zuen hezkuntza-lana.

### Karrera 
1947an, Asimak eszedentzia eskatu zuen eta senarrarekin batera atzerrian ikertzera joan zen. Lehenengo, Estatu Batuetan eta gero Zuricheko Unibertsitatera, Suitzan. Leku horietan hasi zen ikertzailea landareen aktibo biologikoek giza osasunerako dituzten aukeretan zentratzen, eta horretara bideratuko zuen bere bizitza zientifiko osoa.

1950ean, Indiara itzuli zenean, sendabelarrekin lanean jarraitu zuen. Asimak alkaloideetan jarri zuen fokua (batez ere ardanarena, "dontzeila landarea" ere deitua), eta kumarinetan, landareen substantzietako edo konposatu kimikoetako bi. Lau urte geroago, bere lana nabarmentzen hasi zen eta Kimika Garbian katedraduna izateko akreditazioa lortu zuen.

Zorionez, bere jarduerak ia 60 urtetan zehar hedatu ziren, eta denbora horretan kimioterapian erabiltzen diren alkaloideen propietateak aurkitu zituen minbizia zuten pazienteen zelulen ugalketa prebenitzeko. Epilepsiaren aurkako botika bat eta malariaren aurkako beste bat ere arrakastaz garatu zituen. Sendagai horiek guztiak Indian eta atzerrian patentatu eta merkaturatu ziren. *Marsilea minuta* landaretik abiatuta garatu zuen "Ayush-56" antipiletikoa oraindik saltzen da.

400 artikulu zientifiko baino gehiagok, hogei bat aldizkaririk onenetan, lorpen horiek guztiak bermatzen dituzte. Gainera, bizirik dirauen zientzia-arlo bat sortu zuen, bertako ikasle eta doktoregai askok beren lanarekin jarraitu baitzuten eta produktu naturalen kimika-eskolak sortu baitituzte. Eskola horiek funtsezkoak dira zientzia garatzeko, hau da, naturan oinarritutako medikuntza garatzeko, gaur egun mundu osoan dagoena. 2006ko azaroaren 22an hil zen Kalkutako zaharren egoitza batean, 89 urte zituela.

### Lorpenak 
Chatterjee-k zientziari egindako ekarpenak honako hauek dira:

* *Rauwolfia canescens*-en alkaloideen ikerketa kimikoa hasi zen.
* Ia indol alkaloide mota nagusi guztien kimika ikertu zuen.
* Ajmalicine eta sarpaginaren egitura eta estereokimika argitzeko ekarpenak.
* Lehenengo sarpaginen estereo-konfigurazioa proposatu zuen.
* Geisoskizina isolatua eta ezaugarritua, *Rhazya stricta*-ko indol alkaloideen biogenesian funtsezko aitzindaria.
* Azterketa sintetikoak egin zituen indol, kinoline eta isokinoline alkaloide konplexu batzuen inguruan.
* Beta-feniletanolaminak prestatzeko prozedurak garatu dira alkaloideen sintesiarekin lotuta.
* *Luvanga scandens*-etik isolatutako luvangetinaren egitura argitu zuen.
* Lewis-eko hainbat azidok kumarina prenilatuetan duten eragina aztertu eta kumarina-sistema konplexu batzuetarako bide sintetiko sinpleak asmatu zituen.
* Azidoz katalizatutako beta feniletanol aminen hidramina fisioaren mekanismoa ikertu da.

## Argitalpen batzuk 
* *The Shaping of Indian Science*, Indian Science Congress Association, Presidential Addresses By Indian Science Congress Association. Orient Blackswanek, 2003 argitaratu zuen ISBN 978-81-7371-433-7

* «Some Alumni of Scottish Church College», *175th Year Commemoration Volume Scottish Church College-n*, 2008.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Kalkutako Unibertsitateko *Premchand Roychand bekaduna*.
* *C.V Raman saria*, *P.C Ray saria* eta *S.S Bhatnagar saria* irabazi zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Asima Chatterjee. Indian Academy of Science