open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
To Catch a Thief

**To Catch a Thief** (euskaraz *Lapur bat atzemanez*) 1955eko Alfred Hitchcock ingeles zinema zuzendari eta ekoizlearen amodiozko thriller filma da, David Dodge idazlearen izenburu bereko eleberrian oinarritua. Cary Grant, Grace Kelly, Jessie Royce Landis, John Williams, Charles Vanel eta Brigitte Auber aktorek antzeztu zuten.

Hiru Oscar Sarietarako izendapenak jaso eta bat irabazi zuen: Argazkigintza onenaren Oscar Saria (Robert Burks).

Hitchcocken filmeetan ohikoa den bezala, hor ere bere kameoa egin zuen, hain zuzen ere, filma hasi eta hamar minutu ingurura autobus batean Cary Grant aktorea eta txori bat duen kailadun emakume baten alboan bidaiari moduan eserita doala.

## Argumentua 
John Robie (Cary Grant), ezizenez *Katua*, Frantziar Kosta Urdinean bizi den moko fineko lapur erretiratua da. Bat-batean, bera bizi den lekuan haren zigilua duten lapurretak jazo direnez, poliziaren susmopean dago. Lapurraren hurrengo jomugen artean Jessie Stevens (Jessie Royce Landis) emakume estatubatuar aberatsa eta haren alaba eder Frances (Grace Kelly) daude. Robiek bere burua errugabetzeko modurik onena benetako lapurra atzematea dela jabetu da. Francesek Robie lapurra dela uste du, nahiz eta ondoren iritziz aldatu eta Robieri bere helburua lortzen lagundu.

## Aktoreak 
* Cary Grant: John Robie ("Katua")
* Grace Kelly: Frances Stevens
* Jessie Royce Landis: Jessie Stevens
* John Williams: H. H. Hughson
* Charles Vanel: Bertani jauna
* Brigitte Auber: Danielle Foussard
* Jean Martinelli: Foussard, Daniellen aita
* Georgette Anys: Germaine, etxejabea
* René Blancard: Lepic komisaria

## Iruditegia 

Irudi:Cary Grant in To Catch a Thief trailer.jpg|John Robie, *Katua* (Cary Grant)
Irudi:To Catch a Thief1.jpg|Frances (Grace Kelly)

Irudi:To Catch a Thief3.jpg|Frances (Grace Kelly) eta John Robie, *Katua* (Cary Grant)

## Kanpo estekak 
* *To Catch a Thief* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Prozesu Autonomikoaren Harmonizazioko Lege Organikoa

**Prozesu Autonomikoaren Harmonizazioko Lege Organikoa** ( edo LOAPA) Espainiako Gorteek, PSOE eta UCDk izenpetutako itun baten ondorioz, 1982ko uztailaren 30ean onetsi zuen lege organiko bat izan zen.

## Historia 
[thumb|300px|Espainiako [autonomia erkidegoak]]
Otsailaren 23ko estatu-kolpearen ondorioz Eduardo García de Enterría legegileak sortutako ideia dela esan ohi bada ere, 1981eko otsailaren 18an Leopoldo Calvo-Sotelok kargua hartzekoan egin zuen hitzaldian zirriborroa ikus zitekeen.

Calvo-Sotelok bere *Memoria viva de la Transición* liburuan dioenez (1990):

Horren inguruan, Felipe Gonzalez lider sozialistari egozten dizkion hitzak jasotzen ditu:

Beste hainbat disposizioren artean, konpetentzien transferentzia aurreikusi zuen eta progresiboki egingo zen, autonomia erkidego bakoitzaren gaitasunaren arabera.

Eusko Jaurlaritzak, Kataluniako Generalitateak, CIUk eta EAJk konstituzioaren aurka zihoala-eta, errekurtsoa jarri zuten, ez baitzuten uste estatuaren legeek estatutuak mugatzeko ahalmena izan behar zutenik.

1983ko abuztuaren 13an, Espainiako Konstituzio Auzitegiak legearen izaera organiko eta harmonizatzailea ukatu zuen, legearen 38 artikulutik 14 inkonstituzionalak zirela deklaratuz. Geratu zenarekin, urriaren 14an, 12/1983 legea onartu zen, aurreko kutsu horiek ezabatuta zeudelarik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mae Questel

**Mae Questel** (1908ko irailaren 13a - 1998ko urtarrilaren 4a) aktore estatubatuarra izan zen. Lan ezagunenak *Betty Boop* eta *Olivia* pertsonaia animatuen ahotsak izan ziren. *Vaudeville*n hasitako artista izanda, hainbatetan paper txikiak izan zituen film edo telebistan eta, 1989an, *izeba Bethany* izango zen ''National Lampoon's Christmas Vacation* lanean.

## Biografia 
Mae New Yorken jaio zen, Bronx auzoan. Gurasoak Simon eta Freida Kwestel izan zituen, judu ortodoxoak, eta oztopo izan ziren bere aktore izateko nahiarentzako. Morris eskolan hasi zen eta Theatre Guilden ikasi zuen interpretazioa. Azken hau gurasoen eraginez utzi beharrean izan zen.

## Ibilbidea 
### Betty Boop 
thumb|200px|Betty Boop
17 urte zituen eta, familiaren iritzia kontuan hartu gabe, Bronxeko RKO Fordham Theater-en, Hele Kaneren imitatzaile lehiaketa bat irabazi zuen. Maek Helenen *Boop-oop-a-doop* arrakastatsuaren antzezpen hobeezina egiten zuen eta, horri esker, irakasle lana utzi eta vaudeville munduan sartzeko aukera izan zuen.

1931n, Max Fleischer ekoizlea *Betty Boop* pertsonaia animatuari nortasuna emango zion ahotsaren bila zebilen eta Maeren ahots fina egokia ikusi zuen horretarako. Beste artista batzuen parean hasi zen lanean Mae, baina, azkenean, erabat bereganatu zuen papera.

1931tik 1939ra arte, Questel *Betty Boop*en ahots bilakatu zen 150 baino laburmetrai gehiagotan. 1930eko hamarkadan, *On the Good Ship Lollipop* lanaren 2 milioi kopia baino gehiago saldu zituen. 1988an, paper hura errepikatuko zuen *Who Framed Roger Rabbit* filman egingo zuen kameoan
* *National Lampoon's Christmas Vacation* (1989)
* *Felix the Cat: The Movie (1991, cameo)'' (1991)

## Kanpo loturak 
* Mae Questelen ahotsa Youtuben
* Elkarrizketa Mae Questelekin Youtuben
* Mae Questel Betty Boopen paperean Youtuben
* Mae Questel izeba Bethanyren paperean Youtuben

## Erreferentziak
Atxetako estatutxoa

**Atxetako estatutxoa** Bizkaiko Foruko Atxetan Juan Mª Apellaniz irakasleak aur­kituriko estatu­txo baten izena da. Estatuatxoaren gainean, Paleolitoko ehiztari batek katu buru bat landu zuen hareharrizko har­koskor batean. Luzeran 15 cm ditu eta zabaleraz 7 cm.

Apellanizek k. a. 10.000 inguruan koka­tzen du, eta kontura­tzen da ertilariak, gauza natural bat irudi bihurtu duela, aurrealdeko eta goiko hausturaren eskuinaldeko erdiaren tarteko angeluan, kopeta, bekokia, garondoa, begi bat eta ahoa landuz.

Jorge Oteiza eskulturagilearen *Sadi Zañarturen argaz­kia* gogorarazten du. Oteizak honekin *aur­­ki­tzearen* bere teoria bat asmatu zuen. Teoria honetan arte bezala izenpe­tzen da, naturako indar gorabehera­tsuak sorturiko zenbait objektu *aur­kitu* eta bere edertasuna kontenplatzeko sentiberatasun estetikoa izatea. Dena dela, esan daiteke Atxetako Madeleine aldiko *katu buruak* arte garbi­tzaile eta labur­tzailea gogorarazten duela, zeinari esker, Brâncușik bere irudi ba­tzuei forma eman dien; adibidez, bere *itsas txakur* ezagunari.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko artea Historiaurrean

## Kanpo estekak
The Public Enemy

***The Public Enemy*** (euskaraz *Herriaren Etsaia*) 1931ko William A. Wellman estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako zinema beltzeko ekintza filma bat da. John Bright eta Kubec Glasmon gidoigileen *Beer and Blood* (*Garagardoa eta Odola*) istorioan oinarritua dago. James Cagney, Jean Harlow, Edward Woods eta Joan Blondell aktoreek antzeztu zuten.

Filma hau gangster generoko klasikoetako bat da, Lege lehor garaian girotua dago, filma bera filmatu zen garaia. Argumentu onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso zuen, nahiz eta azkenean saria *The Dawn Patrol* (*Egunsentiko Patruila*) filmak irabazi izan.

Filma honek James Cagney mundu mailako izar ospetsu bilakatu zuen, bai eta gangster eta gaizto paperean finkatu eta antzezpen oso sinisgarria ere egin zuen. Bestalde, filma honetan Cagneyren pertsonaiak bere neskalagunaren aurpegia pomelo batekin zakarki jotzen duen eszenak polemika sortu eta filmareen eszenarim ospetsuena bilakatu zen.

## Argumentua 
Lege lehorrari esker hasiera batean erdipurdiko kriminala den Tom Powersen (James Cagney) gangster bat bilakatu arteko gorakada azaltzen da, lanbide honetan bere haurtzaroko adiskidemin Matt Doylen (Edward Woods) laguntza izango du. Tom boterea eta diru usainak erakarrita negozio zikin eta ilunetan barneratuko da.

## Aktoreak 
* James Cagney: Tom Powers
* Jean Harlow: Gwen Allen
* Edward Woods: Matt Doyle
* Joan Blondell: Mamie
* Donald Cook: Mike Powers
* Leslie Fenton: Nails Nathan
* Beryl Mercer: Ma Powers
* Robert Emmett O'Connor: Paddy Ryan
* Murray Kinnell: Putty Nose

### Krediturik gabe 
* Mae Clarke: Kitty
* Frank Coghlan Jr.: Tom, mutikoa zela
* Frankie Darro: Matt, mutikoa zela
* Snitz Edwards: Miller
* Douglas Gerrard: jostunaren laguntzailea
* Robert Homans: Pat Burke ofiziala
* Eddie Kane: Joe - zerbitzariburua
* Mia Marvin: Jane
* Sam McDaniel: zerbitzariburua
* Helen Parrish: neskatotxoa
* Lee Phelps: Steve - tabernaria
* Russ Powell: tabernaria
* Purnell Pratt: Powers ofiziala
* Lucille Ward: Larry Daltonen ama negartia

## Kanpo estekak 
* *The Public Enemy* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Splendor in the Grass

**Splendor in the Grass** (euskaraz *Distira Belarrean*) 1961ko Elia Kazan estatubatuar zinema zuzendari eta ekoizlearen amodiozko drama filma bat da. Natalie Wood, Warren Beatty eta Pat Hingle aktoreek antzeztu zuten.

Izenburua William Wordsworth olerkariaren "Ode on Intimations of Immortality from Recollections of Early Childhood" olerkian oinarritua dago: *Ezerk ez gaitu belar gaineko egun distiratsuetara itzularaziko, baina elkar oroitu eta gelditzen zaigun horretan indarra topatuko dugu*.

1961ko Jatorrizko gidoi onenaren Oscar Saria (William Inge) irabazi zuen.

## Argumentua 
Kansas estatuko baserri giroko udalerri batean, maila ezberdinetako bi gazte, Bud (Warren Beatty) eta Deanie (Natalie Wood) elkar maitemindu eta inoiz ez banatzea erabaki dute, biek harreman sexualak izan arren ezkontzeko itxaropen handiegirik ez dute. Euren familien gaitzespena eta harremanetik kanpoko zenbait interesek bikotearen patuari modu tragikoan amaiera emango diote: Buden aitak (Pat Hingle) semeak Yale Unibertsitatean ikas dezan nahi du, Warrenek aldiz arrantxo baten jabea izan eta lurra landu nahi duen arren. Azkenean, mutilak neska utzi eta Deanie depresio izugarri baten ondorioz klinika psikiatriko batean sartua izango da.

## Aktoreak 
* Natalie Wood: Wilma Dean "Deanie" Loomis
* Warren Beatty: Bud Stamper
* Pat Hingle: Ace Stamper
* Joanna Roos: Stamper andrea
* Audrey Christie: Loomis andrea
* Fred Stewart: Del Loomis
* Barbara Loden: Ginny Stamper
* Zohra Lampert: Angelina
* John McGovern: Doc Smiley
* Jan Norris: Juanita Howard
* Martine Bartlett: Metcalf andereinoa
* Gary Lockwood: Allen "Toots" Tuttle
* Sandy Dennis: Kay
* Crystal Field: Hazel
* Marla Adams: June
* Phyllis Diller: Texas Guinan

## Kanpo estekak 
* *Splendor in the Grass* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Luc Boltanski

**Luc Boltanski** (Paris,1940ko urtarrilaren 4a) soziologo eta idazle frantsesa da. Laurent Thévenot-ekin batera abiatu zen korronte pragmatikoan, "handitasunaren ekonomia" edo "ekintzaren erregimenen soziologia" ere deitua. Ikasketa zuzendaria da EHESSn. Gainera, Christian Boltanski artista plastikoaren eta Jean-Élie Boltanski hizkuntzalariaren anaia da.

## Lanak 
* Pierre Bourdieu (zuz.), Robert Castel (zuz.), Luc Boltanski eta Jean-Claude Chamboredon (hitzaur. Philippe de Vendeuvre), *Un Art moyen : Essai sur les usages sociaux de la photographie*, Paris, Minuit, coll. « Le Sens commun »,‎ 1965, 368 or. ( eta 978-2-7073-0029-4)
* Luc Boltanski, ''Le Bonheur suisse : d'après une enquête réalisée par Isac Chiva, Ariane Deluz, Nathalie Stern*, Paris, Minuit, « Le Sens commun » bild.,‎ 1966, 212 or. (OCLC 301678270)
* *Prime éducation et morale de classe*, Paris, EHESS, 1969
* *Les cadres. La formation d'un groupe social*, Paris, éditions de Minuit, 1982
* avec Laurent Thévenot (dir.), *Justesse et justice dans le travail'', Cahiers du Centre d'etudes de l'emploi, Paris, PUF, 33. zbk, 1989
* ''L'Amour et la justice comme compétences. Trois essais de sociologie de l'action*, Paris, Métaillé, 1990
* *De la justification. Les économies de la grandeur* avec Laurent Thévenot, Paris, Gallimard, 1991
* *La souffrance à distance. Morale humanitaire, médias et politique*, Paris, Métailié, 1993.
* *Le Nouvel Esprit du capitalisme* avec Ève Chiapello, Paris, Gallimard, "NRF essais", 1999
* *La Condition fœtale. Une sociologie de l'avortement et de l'engendrement*, Gallimard, "NRF essais", 2004
* *Affaires, scandales et grandes causes. De Socrate à Pinochet* , Élisabeth Claverie, Nicolas Offenstadt eta Stéphane Van Damme (arg), Paris, Stock, 2007
* *La Production de l'idéologie dominante* avec Pierre Bourdieu, Paris, Demopolis, 2008.
* *Rendre la réalité inacceptable*, Paris, Demopolis, 2008
* *De la critique. Précis de sociologie de l'émancipation*, Paris, Gallimard, "NRF essais", 2009
* "Un individualisme sans liberté ? Vers une approche pragmatique de la domination",Philippe Corcuff-ekin batera, in P. Corcuff, C. Le Bart et F. de Singly (éds.), *L’individu aujourd’hui. Débats sociologiques et contrepoints philosophiques,* Rennes, Presses, Universitaires de Rennes, "Res Publica", 339-348. or.
* *Énigmes et complots : Une enquête à propos d'enquêtes*, Paris, Gallimard, "NRF essais", 2012
* *Vers l'extrême. Extension des domaines de la droite* avec Arnaud Esquerre, éditions Dehors, 2014, 76 orri.

## Poesia - Literatura 
* *Poème*, Paris, Éditions Arfuyen, 1993
* *À l’instant*, Paris, Éditions Melville/Léo Scheer, 2003
* *Les Limbes* (Cantate), Paris, Éditions MF, 2006
* *Déluge* (Opéra parlé), Seyssel, France, Champ Vallon, 2009
* *Lieder*, Paris, Éditions MF, 2009
* *61 adresses 9 destinataires*, Paris, Éditions MF, 2012

## Filmographie 
* 2010 : *Ulysse clandestin* Thomas Lacoste
* 2012 : *Penser Critique, kit de survie éthique et politique pour situations de crise(s)* Thomas Lacoste
* 2013 : *Notre monde'' Thomas Lacoste
Monsieur Lazhar

***Monsieur Lazhar*** 2011ko kanadar-quebectar pelikula da, Philippe Falardeauk idatzita eta zuzenduta. Gidoia "Bashir Lazhar" izenburuko monologotik egokituta eginda dago, Évelyne de la Chenelière-k idatzita.

Ingelesez besteko film onenerako Oscarrerako izendatuta egon zen.

## Sinopsia 
Montrealgo Lehen Hezkuntzako eskola batean irakasle batek bere buruaz beste egin zuen bertako ikasgela batean, inor ez zegoenean. Bashir Lazharrek, aljeriar etorkina, bere lekua beteko du. Zailtasunak edukiko ditu hezkuntza sistema horretara egokitzeko, baina bere lana oso baliagarria izango da irakasle haren suizidioaren aurrean umeen dolua lantzeko.

Izan ere, bere dolu propioa dakar bere herrialdetik irakasleak, atentatu islamista batean emaztea eta semea hil zituztelako. Ikasleei laguntzeko, aurreko irakasleari buruzko idazlanak egitea eskatuko die. Euren artean sortuko den giroa oso ona izango da, baina aurkituko da irakasle izateko formakuntza ofizialik ez zeukala errelitatean, eta eskolatik bota behar dute. Hala ere, ikasleei agur esateko utziko diete azkeneko aldiz ikasgelan egoten.

## Aktoreak 
* Mohamed Saïd Fellag, Bachir Lazhar
* Sophie Nélisse, Alice L'Écuyer
* Émilien Néron, Simon
* Danielle Proulx, Mrs. Vaillancourt
* Brigitte Poupart, Claire Lajoie
* Jules Philip, Gaston
* Daniel Gadouas, Mr. Gilbert Danis.

## Sariak 
2011ko Torontoko Nazioarteko Zinemaldian kanadar pelikularik onenaren saria irabazi zuen. Jutra Sarietan zazpi sari eskuratu zituen izendatutako 9 kategorietatik 2012an. Genie Sarietan 9 izendapen eduki zuen Kanadan, 6 sari lortuz. Locarnoko eta Rotterdamgo Nazioarteko Zinemaldietan sarituta izan zen.
 
## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Internet Movie Database-an
* Box Office Mojo-n
Kynthos mendia

**Kynthos mendia** () Delos uhartearen hegoaldean dago, Ziklada uharteetan, Egeo itsasoaren ekialdean, Grezian. 113 metro ditu.

## Mitologia 
Greziako mitologian Zeus eta Letoren arteko harremanek Heraren maiterrea eragin zuen; horregatik Letok izan behar zituen bikiei jaiotzea ekiditen saiatu zen. Izan ere, Letok, Zeusen laguntzaz, Kýntos mendian babesa aurkitu zuen eta han Apolo eta Artemisa jaio ziren.

## Turismoa 
Egeoko Zikladeen erdian kokatuta, Kýntos mendiak uharteen panoramika orokorra erakuste du, besteak beste, Mikonos, Naxos, Paros, Siros eta Rhenia. Horregatik oso leku turistikoa da gaur egun.

## Kanpo estekak
La Maladie de Sachs (filma)

***La Maladie de Sachs*** 1999ko frantziar pelikula da, Michel Devillek zuzenduta eta Martin Wincklerek idatzitako izen bereko eleberrian oinarriturik.

## Sinopsia 
Dr. Bruno Sachs doktoreak bakarrik lan egiten du Frantziako herri txiki batean. Lanean errukitsua eta dedikazio handikoa dela ematen du, baina pribatuan bere lanarekin ez dago pozik eta paziente gehienak ez ditu gustuko. Diru-sarrerak handitzeko, abortuak egiten ditu ondoko herri batean. Hor Pauline Kasser emakume gaztea ezagutuko du, eta harremana hasiko dute.

## Aktoreak 
* Albert Dupontel, Bruno Sachs Dr.
* Valérie Dréville, Pauline Kasser
* Dominique Reymond, Leblanc andrea, medikuaren idazkaria
* Cécile Arnaud, Bailly andrearen auzokidea
* Etienne Bierry, M. Renard
* Catherine Boisgontier, neba galdu duen emakumea
* Nathalie Boutefeu, Viviane, zerbitzaria
* Jean-Claude Bourbault, infartua duen gizona
* Delphine Brimbeuf, emakume gazte haurduna
* Christine Brücher, Annieren ama
* Michelle Brûlé, garbitasun handiko emakumea
* Béatrice Bruno, Angèle Pujade
* Gilles Charmot, Georges
* Denis Chérer,jatetzeko zerbitzaria
* Pierre Diot, gizona gel anestesikoarekin.

## Sariak 
Donostiako Zinemaldian zilarrezko maskorra lortu zuen 1999an, zuzendari onenari Michel Devillerentzat.

## Ikus, gainera 
* Zainketa aringarriak eta zinema

## Kanpo estekak 
* Internet Movie Database-an
On the Waterfront

**On the Waterfront** (literalki *Itsasaurrean*, Hego Euskal Herrian *Isiltasunaren Legea* eta Ipar Euskal Herrian *Kaietan*) 1954ko Elia Kazan estatubatuar zinema zuzendariaren drama filma bat da. Marlon Brando, Karl Malden, Lee J. Cobb, Rod Steiger eta Eva Marie Saint aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
Johnny Friendly (Lee J Cobb) New York hiriko portuko sindikatu buru bat da, kaietako langileak kontrolpean eduki eta beretzat lan egin dezaten mafiaren metodoak eta izua erabili ohi ditu. Terry Malloy (Marlon Brando) Johnnyrentzat lan egiten duen boxeolaria da, berak nahi gabe Johnnyren krimen batean sartua izango delarik. Malloyk Johnnyren Edie Doyle arreba ezagutzean (Eva Marie Saint), aldaketa moral sakona jasan eta bere iraganeko bizimoduaz damutzen hasiko da. Edieren bitartez Aita Barrie (Karl Malden) apaiza ezagutuko du, azken honek Malloy epaitegietara joan eta Johnnyren negozio zikinez dakiena aitortu dezan bultzarazten saiatuko da.

## Aktoreak 
* Marlon Brando: Terry Malloy
* Eva Marie Saint: Edie Doyle
* Lee J. Cobb: Michael J. Skelly, "Johnny Friendly"
* Karl Malden: Aita Barry
* Rod Steiger: Charley "The Gent" Malloy
* Pat Henning: Timothy J. "Kayo" Dugan
* Ben Wagner: Joey Doyle
* James Westerfield: Big Mac
* Katherine MacGregor: Longshoremanen ama *(krediturik gabe)*
* Fred Gwynne: Slim *(krediturik gabe)*
* Leif Erickson: Krimen Batzordeko ikertzaile burua *(krediturik gabe)*
* Martin Balsam: Gillette, Krimen Batzordeko bigarren ikertzailea *(krediturik gabe)*
* Pat Hingle: tabernaria *(krediturik gabe)*
* Nehemiah Persoff: taxilaria *(krediturik gabe)*

## Sariak 
### Oscar Sariak 
## Kanpo estekak 
* *On the Waterfront* filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Monobolumen

right|250px
**Monobolumena** aurrealdea, bidaiarientzako lekua eta atzealdea bolumen bakar batean, gune horien arteko bereizketa nabarmenik gabe, integratzen dituen automobila da, bereziki espazioa maximizatzeko helburuarekin. Familia ugarientzako auto gisa erabilitzen da, bidaiari kopuru handiak hartzeko gai delako.

## Kanpo estekak
Sean Rowe

**Sean Rowe** (Troy, New York, AEB, 1975eko otsailaren 16a -) estatubatuar kantaria da.

## Biografia 
Rowe 2004an egin zen ezagun bere kabuz argitaratutako 27 diskoarekin. Bost urte geroago *Magic* (2009) argitaratu zuen. 2011n *Magic* berrargitaratu zuenean kantariaren bigarren aroa hasi zen. Gero, *The Salesmen and The Shark* (2012) diskoa argitaratu zuen eta 2014an, berriz, *Madman*.

## Diskografia 
### Albumak 
#### Mudfunk 
* 2006: *Live at the Grind*

#### Bakarlari moduan 
* 2004: *27*
* 2009: *Magic*
* 2011: *Magic* re-release
* 2012: *The Salesman and the Shark*
* 2014: "Madman" September 9, 2014

### Single 
2006: Mudfunk – *Wrong Side of the Bed*
2012: "Downwind"
2013: "To Leave Something Behind"

## Erreferentziak
Chlamydomonas acidophila

***Chlamydomonas acidophila*** mikroalga mota bat da.

## Erabilera 
Nekazaritza elikagaietako hondakinen kudeaketan sortzen den nitrogeno amoniakal kutsagarria xurgatzeko gaitasuna du. Nekazaritzako elikagaien hondakinen deskonposizio prozesuan, oxigenorik gabeko baldintzetan, nitrogeno amoniakal askoko efluenteak eratzen dura. Hondakinok asko sortzen dira abeltzaintzako ustiategietan eta biogas fabriketan. Mikroalga honen bidez, amoniakoa ez lurruntzea eta akuiferoetara eta azaleko uretara ez joatea lortzen saiatzen ari dira.

Mikroalga hau likido horietan eta amonioa asimilatuko egoeretan hazteko gaitasun du. Horregatik, gas hori amoniako moduan lurruntzea eta atmosfera kutsatzea eragozten du.

Beste erabilera batzuk ere baditu. Biomasa ekoizteko lehengai moduan erabil daiteke; baita animalientzako elikagai, konpost edo ongarri gisa ere. Luteinaren iturria ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Google News

**Google News** albiste batzaile eta gehitzailea da.

## Google News Espainian 
2014ko abenduaren 11ean jakin zenez, Google News itxi egingo zen abenduaren 16an, 2015eko urtarrilean martxan jarriko zen Jabetza Intelektualaren Legearen ondorioz. Honek bi kolektiboei, hedabideei eta erabiltzei, ekarriko zizkioten ondorioak.

Ondorioz, Google Newsen eta Espainiaren arteko gatazkak AEBtan sekulako garrantzia hartu zuen. Espainian inon baino lehen utzi zuten bertan behera eta horrek sortu zuen ikusmina.

Azkenik, abenduaren 16an, Google News itxi zuten Espainiako Estatuan. Neurriak ez zien euskaraz idatzitako albisteei eragiten, bilaketen ez zirelako agertzen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bilboko gaueko estropada

**Bilboko gaueko estropada** Deustu Arraun Taldeak abenduan Bilbon antolatu izan duen estropada berezia da, izan ere denboraldiko azkena izateaz gain gauez jokatzen den bakarra baita.

## Gizonezkoak 
## Emakumezkoak 
## Kanpo estekak 
* Traineras.es webguneko informazioa
Trantsizio demografiko

thumb|300px
**Trantsizio demografikoa** munduko hainbat herrialdeetako bilakaera demografikorako eredu bat da, bereziki XVIII. mendetik izandako biztanleria-hazkunde handiak eta ondorengo geldialdia azaltzeko erabili dena. Abiapuntu demografikoa hilkortasun- eta jaiotze-tasa handiak dituen egoera bat da. Ondoren, **trantsizioaren lehen fasean**, aurrerapen ekonomiko eta sozialen eraginez hilkortasun-tasaren beherakada nabarmena gertatzen da eta horien ondorioz biztanleriaren hazkunde nabarmena gertatzen da; fase honen iraupenak urte bakan batzuetatik mendetik gora bitarteko iraupena izan dezake. **Trantsizioaren bigarren fasean**, jaiotze-tasaren beherakada gertatzen da, hazkundearen geldialdia eta jaiotza-tasa beharakada handien kasuan, populazioaren zahartzea eta beherakada ere ekar dezakeena.

## Kanpo estekak
Milo

**Milo** honakoa izan daiteke:
* Titus Annius Milo, antzinako Erromako pertsonaia.
* Milo (Catania), Cataniako udalerria, Sizilian, Italia.
Kim (filma)

**Kim** 1950eko Victor Saville ingeles zinema zuzendariak zuzendutako abentura filma bat da. Rudyard Kipling idazlearen izen berdineko *Kim* eleberrian oinarritua dago. Errol Flynn, Dean Stockwell eta Paul Lukas aktoreek antzeztu zuten. Metro-Goldwyn-Mayer ekoiztetxeak Technicolor sistemaz filmatu zuen.

## Argumentua 
1885. urtean, Britainiar Rajan, Kim (Dean Stockwell) izeneko ingeles mutil bat britainiarren menpe dagoen Indian hazi izan da. Oso gazterik britainiar gudaroste kolonialean izen eman du, han kolonelaren mezulari gisa lan eginez. Bere betebeharra burutzen ari dela bere benetazko jatorria eta jaiotze misteriotsuaren berri izango du. Hortik aurrera bakearen alde nekagaitz borrokatzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Errol Flynn: Mahbub Ali, Hartz Gorria
* Dean Stockwell: Kim
* Paul Lukas: Lama
* Robert Douglas: Creighton kolonela
* Thomas Gomez: ordezkaria
* Cecil Kellaway: Hurree Chunder
* Arnold Moss: Lurgan Sahib
* Reginald Owen: Aita Victor
* Laurette Luez: Laluli
* Richard Hale: Hassan Bey
* Roman Toporow: errusiarra
* Ivan Triesault: errusiarra

## Kanpo estekak 
* *Kim* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Loiola kultur etxea

**Loiola Kultur Etxea** Donostiako Loiola auzoan dagoen kultur etxea da. 1987an inauguratu zen eta garai bateko garbilekuetan dago, frontoiaren ondoan.

Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bestalde, bertan liburutegia ere badago.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
* Loiola Kultur Etxea
Aurpegi adierazpen

thumb|300px
**Aurpegi adierazpena** pertsona edo animalia batek aurpegiz, zehazkiako begiak, ezpainak, sudurra, bekokia eta masailak erabiliz egiten dituen **imintzio** eta keinu bidezko adierazpen eta hitzik gabeko komunikazioa da. Maiz, emozioak (tristura, poza, beldurra eta abar) azaltzeko ohiko bitartekoa da.

## Kanpo estekak
Mimika (argipena)

**Mimika** hitzak adiera zenbait ditu:
* **mimika**, aurpegi adierazpena eta hitzik gabeko komunikazioa;
* **mimika**, mimoek egiten duten antzerki generoa;
* Mimika Air, Indonesiako hegazkin-konpainia.
Ahozko hizkuntza

[thumb|[Jendaurreko aurkezpenak, elkarrizketak, hitzaldiak, solasaldiak... Modu askotan gauzatzen da ahozko hizkuntza.]]**Ahozko hizkuntza** mintzo bidezko hizkuntza da, hizkuntza idatzia eta hitzik gabeko komunikazioa ez bezalakoa, maiz hizkuntza mota horiek tartekatzen dituen arren. Kode bereziak ditu, bereziki mezua adierazgarria izan dadin.

## Ahozko jariotasuna 
Hizkuntzen didaktika arloko proposamen metodologiko batzuek komunikazio konpetentzia hobetze aldera hainbat proposamen egiten dituzte. Eta konpetentzia horretan ahozko hizkuntza funtsezkoa da.

Ikaskuntza, irakaskuntza eta ebaluaziorako Europako Erreferentzia Esparru Bateratuak honela ematen ditu ahozko jariotasunari lotutako abilezia batzuetan egon daitezkeen mailak:

* **A1**: Sarrera maila.

* **A2**: Maila ertaina.

* **B1**: Atari maila.

* **B2**: Maila aurreratua.

* **C1**: Maila autonomoa.

* **C2**: Maila garaiena.

Ahozko abileziak jendaurreko bakarkako diskurtsoan edo aurrez aurreko eztabaida edo elkarrizketetan:

### Bakarrizketa eta elkarrizketa 
A1, A2, B1, B2, C1 eta C2 horiek gaitasun maila horiek bakarrizketaren edo elkarrizketaren testuinguruan neurtu ohi dira. 
[thumb|left|200px|[Monologo|Bakarrizketa edo monologoan hizlariak hitz egiteko txanda luzea erabiltzen du bere arrazoiak aurkezteko.]]

[thumb|[Elkarrizketa (argipena)|Elkarrizketa. Bi hizlari edo gehiago txandaka aldatzen dituzte igorle eta hartzaile rolak.]]

## Eskolan 
[thumb|[Lankidetzazko ikaskuntza erabil daiteke eskoletan ahozkotasuna lantzeko.]]
Eskolan ahozko hizkuntza idatzizkoaren atzetik landu izan da zenbait toki eta garaitan. Ikasleek, baina, ahozko hizkuntza ere landu egin behar dutela gaur egungo edozein pedagogok defendatuko luke, baita lehentasuna eman ere.

Euskara bezalako hizkuntza gutxitua irakatsi nahi den eremuetan, ahozko hizkuntza formala eta lagunartekoa landu egin beharko lirateke.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Olatz Bengoetxea & Josune Zabala Alberdi. *Ahozko komunikazioa irakastea: Norabide bat ahozko hizkuntzaren argitan*. Eusko Jaurlaritza. Soziolinguistika klusterra. 2018. ISBN-13: 978-8445734520
* Joxerra Garzia. *Jendaurrean hizlari* (2008, Alberdania). ISBN: 9788498680096.

## Ikus, gainera 
## Kanpo estekak
Idazkera (argipena)

**Idazkera** hitzak adiera zenbait ditu:
* **idazkera**, hizkuntza adierazteko zeinu idatzizko sistema;
* **idazkera**, pertsona batek eskuz idazteko era;
* **idazkera** edo literatura estiloa.
Hizkuntza idatzi

[thumb|Idazteko lanabes bi: [giltzadia eta gainean arkatz bat.]]**Hizkuntza idatzia**, batzuetan **komunikazio idatzia** ere deitua, idazketaz sortutako mezua da, gehienetan ahozko hizkuntzaren osagarri moduan erabiltzen dena. Komunikazio idatziaren kodeak ahozkoak baino egonkorragoak eta zurrunagoak izaten dira, eta gehienetan forma- eta normalkuntza-eskakizunak bete behar dituzte, hala nola ortografiaren bitartez.

## Kanpo estekak
Soldata orri

thumbtime=16|thumb|**Soldata gordina** eta **garbia** ulertzeko bideoa.
**Soldata orria, nomina** edo **lansari-agiria** agiri mota bat da, non zehaztuta baitaude langilearen oinarrizko soldata gehi jasotako beste zortzapen guztiak, egiten zaizkion kenkariak edo deskontuak, eta jasotzeko duen likido osoa.

Informazio hori langileen diru-sarrera garbiak eta enpresak ordaindu beharreko zergak zehazteko erabiltzen da. Nomina zehatza egitea funtsezkoa da enpresa batek ongi funtziona dezan. Langileen ordainsariak kalkulatzeko eta zerga eta lege arloko betebehar guztiak betetzen direla bermatzeko erabiltzen da nomina. Nominak maileguak eta kredituak eskatzeko ere erabil daitezke diru-sarreren froga gisa.

Nominen kudeaketa zeregin konplexua izan daiteke, batez ere langile asko dituzten enpresa handientzat. Beraz, enpresa askok nominetan adituak kontratatzea edo nominak kudeatzeko softwarea erabiltzea erabaki dute nominak egiten laguntzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Makurdura (argipena)

**Makurdura** makurtzearen ekintza eta ondorioa da. Erabilera zenbait ditu:
* Makurdura: plano horizontalaren eta ardatz baten arteko angelua (adibidez: Pisako dorrearen makurdura).
* mekanikan, makurdura: indar batek gorputz baten luzeran eragindako kurbadura.
* Makurdura axiala (edo zeihartasuna): biraketa ardatzak ekliptikarekiko duen angelua.
* Makurdura orbitala: orbita-planoaren eta erreferntziazko planoaren arteko angelua.
* Makurdura-motorra: argiaren abiadura baino azkarrago bidaiatzeko gaitasuna izango lukeen motorra.
Makurdura orbital

thumb|350px|Ezaugarri orbitalak: **i** da makurdura orbitala.
**Makurdura orbitala**, batzuetan **makurdura** bakarrik, orbita-planoaren eta erreferentziazko planoaren arteko angelua da.

Ez da nahastu behar makurdura axiala edo zeihartasunarekin.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Makurdura axiala

## Kanpo estekak
Mons-en-Pévèleko gudua

**Mons-en-Pévèleko gudua** 1304ko abuztuaren 18an, Mons-en-Pévèle herritik hurbil, gertatutako bataila izan zen. Bertan Frantziako Erresumako eta Flandriako konderriko armadak borrokatu ziren. Filipe IV.a erregea bera izan zen Frantziako armadaburua.

## Historia 
XIII. mende amaieran Filipe IV.a Frantziakoaren eta haren basailu Guy de Dampierre, Flandriako kondearen arteko liskarra piztu zen. 1297an Filipek eskualdea hartzeko lehen ahaleginak egin ostean, flandestarrak matxinatu ziren. 1302an, Brujasko matutietako sarraskiak eta Kortrijkeko hondamendiak Frantzia umiliatu zuten. 1304ko abuztuaren 9an Filipe IV.a buru zuen frantziar armada Tournain sartu zen..

Abuztuaren 17an, Mons-en-Pévèlen, frantziarrek flandestar gudarostearekin topo egin zuten. Biharamunean flandestarrek ezustean eraso egin zuten. Baina frantziarrek, erregea han zegoela eta adoreturik, eutsi zieten eta garaipen erabakigarria erdietsi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Fabulous Baker Boys

**The Fabulous Baker Boys** (euskaraz *Baker Boys Zoragarriak*) 1989ko Steve Kloves estatubatuar zinema zuzendari eta gidoigilearen amodiozko drama-komedia filma bat da. Jeff Bridges, Michelle Pfeiffer eta Beau Bridges aktoreek antzeztu zuten.

Oscar Sarietarako lau izendapen jaso zituen, baina ez zuen bat bera ere irabazi.

## Argumentua 
AEB, Seattle. Jack Baker (Jeff Bridges) eta bere anai Frank (Beau Bridges) duela urte askotatik festa aretoetan pianojole gisa lan egiten dute. Musikari guztiek bezala beren gorabeherak bizi izan dituzte, baina gau batez heuren emanaldiak porrot itzela izan eta berehalakoan kaleratuak izango dira. Orduan heuren ikuskizuna berrindartzeko asmoz abeslari bat kontratazea erabakiko dute. Hainbat hautagaiei froga egin ondoren, azkenean Susie Diamond (Michelle Pfeiffer) izeneko emakume erakargarri nahiz bitxia kontratatuko dute.

## Aktoreak 
* Jeff Bridges: Jack Baker
* Beau Bridges: Frank Baker
* Michelle Pfeiffer: Susie Diamond
* Ellie Raab: Nina
* Xander Berkeley: Lloyd
* Jennifer Tilly: Blanche "Monica" Moran
* Dakin Matthews: Charlie
* Ken Lerner: Ray
* Albert Hall: Henry
* Terri Treas: oheko neska
* Gregory Itzin: Vince Nancy
* Bradford English: Earl
* David Coburn: albaitariaren kontsultako haurra

## Kanpo estekak 
* *The Fabulous Baker Boys* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
2014ko Sydneyko bahiketa

**2014ko Sydneyko bahiketa** 2014ko abenduaren 15ean Sydneyn gertatu zen bahiketa izan zen.

## Testuingurua 
Gertaera hau ez zen izan, Estatu Islamikoarekin lotura duen lehen gertaera. Irailean Poliziak 18 urteko gazte bat hil zuen tiroz Melbourneko polizia etxe bateko kanpoaldean poliziei labana batekin eraso zielako. Gainera, 2014an Poliziak sarekada handiak egin zituen ustez EIrekin harremana zuten herritarrak atxilotzeko.

## Gertaerak 
Goizean, bahitzailea Lindt Chocolate Cafe kafetegian sartu zen hiriko finantza gunean, eta hainbat lagun bahitu zituen. Bahiketa Martin Placeko txokolategi batean gertatu zen, hau da, hiriko merkataritzagune handienetako batean, eta bertan daude hiriko finantza-erakunde garrantzitsuenen egoitzak. Bahitutako pertsona kopurua ezezaguna zen, baina Poliziaren ustez, ez 30 baino gehiago.

Hasieran, IS Estatu Islamikoaren bandera bat bahitzaileak kafetegian jarri zuela zabaldu bazen ere, ondoren ISena ez zela baieztatu zuten. Mezuak hauxe zion: "Ala da Jainko bakarra, eta Mahoma da Jainkoaren mezularia".

Poliziak bahitzailearekin hitz egin zuen eta honek ISen bandera bat eta Australiako lehen ministroarekin telefonoz hitz egitea eskatu zuen. Lau lehergailu jarri zituela (bi kafetegian eta bi inguruetan) ere esan zuen. Bahitutako bost pertsona aske geratu ziren, hiruk ihes eginda eta beste biek ihes eginda edo bahitzaileak askatuta.

Bahitzaileak bideo bat eman zien hedabideei, bere eskaerak zeintzuk ziren zabaltzeko, baina Poliziak bideoa ez zuen baimenik eman horretarako.

Azkenik, agenteak lokalean sartu eta bahituak askatu egin zituzte. Hori egitean, hiru pertsona hil ziren erreskate operazioan eta beste lau zauritu ziren.

## Bahitzailea 
Poliziak bahitzailea Man Haron Monis bezala identifikatu zuen. Iranen jaioa zen baina 1996tik Australian bizi zen. Berezko izena Manteghi Bujerdi zuen, baina Australian izenez aldatu zuen.

## Arrazoiak 
Tony Abbott lehen ministroak bahiketa "arrazoi politikoengatik" egin zela adierazi zuen.

## Ikus, gainera 
* Man Haron Monis

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hippotragus

***Hippotragus*** Bovidae familiako generoa da. Antilopeen barruko Hippotraginae azpifamilian dauden hiru espezie besterik ez ditu:
* *Hippotragus equinus*
* *Hippotragus leucophaeus* †
* *Hippotragus niger*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2001eko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**2001eko Bertsolari Txapelketa Nagusia** urriaren 21 eta abenduaren 16 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren XIII. edizioa izan zen eta bertan, Euskal Herriko 36 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 12 saio izan zituen, horien artean 5 final-laurden, 6 finalaurreko eta finala. Finala abenduaren 18an jokatu zen Donostiako Belodromoan eta Andoni Egañak irabazi zuen, bere hirugarren txapela lortuz.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 36 bertsolarik, 7 epailek eta 9 gai-jartzailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Gai-jartzaileak 
* Asier Ibaibarriaga
* Bernardo Mandaluniz
* Igor Aldanondo
* Ixak Etxeberria
* Josu Goikoetxea
* Laxaro Azkune
* Manuel Olano
* Mikel Taberna
* Saroi Jauregi

### Epaileak 
* Eneko Bidegain
* Felix Irazustabarrena
* Jon Abril
* Joseba Santxo
* Mikel Aizpurua
* Mirari Azula
* Patxi Larretxea

## Saioak 
* Kanporaketak: Donibane Garazi, Legazpi, Amurrio, Lesaka eta Elorrion izan ziren.
* Finalaurrekoak: Etxarri-Aranatz, Markina-Xemein, Azpeitia, Hendaia, Bilbo eta Tolosan izan ziren.

## Finala 
Finala Donostiako Belodromoan jokatu zen. Sailkaturiko zazpi bertsolariei Andoni Egaña gehitu zitzaien. Goizeko saioa 11:00-tan hasi zen eta arratsaldekoa 16:30-tan. Buruz burukoa Andoni Egañak eta Maialen Lujanbiok jokatu zuten. Honako hau izan zen azken sailkapena:

## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
Kortrijkeko gudua

**Kortrijkeko gudua** (, ), **Urrezko ezproien gudua** (, ) ere deitua, Frantziako armadaren eta Flandriako herri-milizien arteko bataila izan zen, Kortrijk herritik hurbil gertatua (gaur egun Belgika), 1302ko uztailaren 11an.

## Aurrekariak 
XIII. mendearen amaieran, Flandriako hiriak, hala nola Brujas, Gante, Ypres, Lille eta Douai, Europako aberatsenetako batzuk ziren. Frantziako Koroaren basailuak baziren ere, autonomia handia zuten beren aferetarako. Hirietako patrizio aberatsen eta eskulangileen arteko liskarrak aitzaki hartuta, Filipe IV.a Frantziakoa konderria menderatzen saiatu zen. 1297ko urtarrilean Guido van Dampierre Flandesko kondeak Eduardo I.a Ingalaterrakoaren babesa lortu eta Filipe IV.arekin zuen basailutza lotura hautsi zuen. Erantzun gisa, Frantziak Flandria inbaditu zuen

## Indarrak 
Roberto II.a Artoiskoa buru zuen armada indartsua bidali zuen Filipe IV.ak Brujasko matxinada zapaltzera. 6.500 gizon inguru ziren: 2.500 zaldizko, 1.000 baleztari, 1.000 pikari, eta infanteria arineko beste 2.000 oinezko. Flandestarrak 9.000 inguru ziren, baina ez zuten zalditeriarik. 3.000 Brujaskoak ziren, gehienak eskulangileak, Willem van Gulik buru zutela. Beste 3.000 Brujas inguruko eskualdekoak eta Flandesko itsasaldekoak ziren (Joan I.a Namurkoa buru), 2.500 ekialdeko Flandeskoak (Jan Borluut buru) eta 500 Ypreskoak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gattaca

***Gattaca*** 1997ko Andrew Niccol zeelanda berriar zinema zuzendari eta ekoizlearen zientzia-fikziozko filma bat da. Ethan Hawke, Uma Thurman eta Jude Law aktoreek antzeztu zuten.

Izenburua ADNaren lau base nukleikoak diren guanina, adenina, timina eta zitosinaren ingelesezko lehen hizkien elkarketan oinarritua dago.

1997ko Zuzendaritza artistiko onenaren Oscar Saria eta Jatorrizko gidoi onenaren Urrezko Globoaren izendapenak jaso zituen.

## Argumentua 
Etorkizunean haur gehienak in vitro ernalketa eta hautaketa genetiko bidez jaio ohi dira. Vincent (Ethan Hawke) modu naturalean jaiotako azken haurretako bat denez, bihotz arazo batekin jaio eta medikuek hogeitamar urte inguruko bizi itxaropena emango diote. Helbarritutzat jotzen dutenez, lanik desatseginak egitera derrigortua dago. Aldiz, bere anai Antonek (Loren Dean) ondorengotza genetiko bikaina jaso duenez aukerez beteriko bizimodua darama. Ume-umetatik, Vincentek espaziora bidaiatzea amets egiten du, baina inoiz hautatua ez dela izango badaki. Urte dexentez mota guztietako lanak burutuko ditu, harik eta egun batez gizon batek elitearen kide izateko gakoa ematen dion arte: istripu baten ondorioz mugitu ezinik gelditu den Jerome (Jude Law) kirolaria ordekatzea. Modu honetan, Vincent gaztea Gattaca korporazioa izeneko industria airespazialean sartuko da, Titan misioa burutzeko hautatua izan dadin. Hasiera batean Jeromen laguntzaz dena ongi joango da, baina norbaitek proiektuaren zuzendaria erailtzean (Gore Vidal) eta ikerketa aurrera doan einean Vincenten egitasmoa kolokan jarriko da.

## Aktoreak 
* Ethan Hawke: Vincent Anton Freeman
** Mason Gamble: Vincent mutikoa
** Chad Christ: Vincent nerabea
* Uma Thurman: Irene Cassini
* Jude Law: Jerome Eugene Morrow
* Loren Dean: Anton Freeman
** Vincent Nielson: Anton mutikoa
** William Lee Scott: Anton nerabea
* Gore Vidal: Josef zuzendaria
* Xander Berkeley: Lamar doktorea
* Jayne Brook: Marie Freeman
* Elias Koteas: Antonio Freeman
* Maya Rudolph as Delivery nurse
* Blair Underwood: genetista
* Ernest Borgnine: Caesar
* Tony Shalhoub: German
* Alan Arkin: Hugo detektibea
* Dean Norris: polizia
* Ken Marino: sekuentzia teknikaria
* Cynthia Martells: Cavendish
* Gabrielle Reece as Gattaca Trainer

## Kanpo estekak 
* *Gattaca* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
Okendo kultur etxea

**Okendo Kultur Etxea** Donostiako Gros auzoan dagoen kultur etxea da. Okendo Etxea birgaitu ondoren, 1987an inauguratu zen. 2004an, zabaltze lanak egin ziren eta ordutik sarrera nagusia Nafarroa etorbidetik egiten da. Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak antolatzen dira. Haren berezitasuna erakusketak dira. Bestalde, liburutegia ere badauka.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
* Okendo Kultur Etxea
Larrotxene kultur etxea

**Larrotxene Kultur Etxea** Donostiako Intxaurrondo auzoan dauden bi kultur etxeetako bat da. Intxaurrondo zaharra auzunean kokaturik, 1987an inauguratu zen garai bateko baserria zaharberritu ondoren.

Musika, kultura eta artearekin zerikusia duten jarduera, ikuskizun, ikastaro, hitzaldi eta kontzertuak egon ohi dira. Bestalde, bertan liburutegia ere badago. Bere berezitasuna bideogintza da.

Hego Intxaurrondo auzunean bada beste kultur etxe bat goiko aldean kiroldegia dagoen eraikinean bertan. Larrotxeneren hedapena izan zen eta *Intxaurrondo kultur etxea* izena du.

Donostia Kultura Enpresa Erakunde Publikoak (EEP) kudeatzen du.

## Historia 
Garai batean gertatu ohi zen modura, baserriz osatutako ingurunean kokatzen zen Larrotxene baserria. Urteek aurrera egin ahala, baserri horiek zenbait funtzio bete dituzte, Donostiaren beharren eta industrializazio prozesuaren arabera. Gaur egun, Larrotxene kultur etxea kokatzen da bertan.

Larrotxene baserriak erabilera desberdinak izan ditu urteetan barrena: taberna eta upategia izan zen, zalgurdien alokairua, bai eta Artzak-Ortzeok elkartearen egoitza ere. Erabilera anitzak izan arren, baserriaren zati bat etxebizitza gisa erabili ohi zen beti. Letaman goma-fabrikak baliatu zuen azken aldiz, eta geroztik, hutsik geratu zen, Intxaurrondoko gazte talde bat kultur jardueretarako erabiltzen hasi arte.

1984. urtean Donostiako Udalak erosi zuen eraikina eta 1987an gaur egungo Larrotxene kultur etxea inauguratu zuen baserri zaharberrituan.

## Larrotxene Bideo 
Kultur Etxea erreferentea da ikus-entzunezkoen alorrean. Formazioa, produkzioa eta erakusketa antolatzen da gutxienez 2002tik.

Ospe handiko hainbat zinemagileren harrobia izan da Larrotxene: besteak beste, Borja Cobeaga, Luis A. Berdejo, Pablo Malo, Jon Garaño, Jose Maria Goenaga, Mitxel Gaztanbide edo David González kultur etxeko trebakuntza eta produkzio geletan ikasitakoak dira. Irakasle aritutakoak dira Isabel Alba, Andoni de Carlos, Unai Guerra eta Juan Miguel Gutierrez.
Fitxategi:Borja Kobeaga.jpg|Borja Kobeaga
Fitxategi:Jon Garaño.jpg|Jon Garaño
Fitxategi:JoseMari Goenaga.jpg|Jose Maria Goenaga
Fitxategi:Isabel Alba Rico.png|Isabel Alba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Larrotxene Kultur Etxea
Man Haron Monis

**Man Haron Monis** (Borujerd, Iran, 1964ko maiatzaren 19a - Sydney, Australia, 2014ko abenduaren 16a) jatorriz Irangoa eta Australian bizi zen apaiza zen.

## Biografia 
Manteghi Burjerdi zen bere jaiotzezko izena. 1996an Australian errefuxiatu zen. Webgune bat irekia zuen eta 2014ko urrian idatzi zuenez, xiismoa utzi eta islamaren beste adarrera, sunismora igaro zen. Gainera, leialtasuna adierazi zion Abu Bakr al-Bagdadi Estatu Islamikoaren buruzagiari.

Monis askotan agertu zen Australiako hedabideetan. Alde batetik, Australiak Afganistango gerran zuen parte hartzearen aurka egiteagatik. Bestalde, zigortu ere egin zuten hildako soldaduen familiei igorritako eskutitz iraingarriengatik.

2014ko urrian, baldintzapeko askatasunean zegoen, Noleen Hayson Pal emazte ohiaren hilketan konplize izateagatik. 2014ko abenduaren 15ean, Sydneyko bahiketa burutu zuen eta bertan hil zen.

## Erreferentziak
Urrezko Aroa

[thumb|*Urrezko Aroa*, [1530. urtearen inguruan Lucas Cranach Zaharrak margotutako lana.]]
Greziar mitologian, **Urrezko Aroa** Gizakiaren Aroetako lehenengoa da, Hesiodoren *Lanak eta egunak* olerki luzean agertzen den bezala. bake, oparotasun eta harmoniazko garaia izan zen. Tradizio baten arabera, Aro hau Arkadia leku mitikoan garatu zen.

## Kanpo estekak
1997ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1997ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** urriaren 11 eta abenduaren 14 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren XII. edizioa izan zen eta bertan, Euskal Herriko 41 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 11 saio izan zituen, horien artean 5 final-laurden, 6 finalaurreko eta finala. Finala abenduaren 14an jokatu zen Donostiako Belodromoan eta Andoni Egañak irabazi zuen, bere bigarren txapela lortuz.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 41 bertsolarik, 7 epailek eta 6 gai-jartzailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Gai-jartzaileak 
* Arkaitz Goikoetxea
* Inaxio Usarralde
* Ixak Etxeberria
* Joxepa Madariaga
* Mariasun Oteiza
* Meltxor Legorburu
* Xabino San Sebastian

### Epaileak 
* Antton Kazabon
* Arantzazu Loidi
* Antton Mari Aldekoa-Otalora
* Felix Irazustabarrena
* Joseba Santxo
* Luis Baraiazarra
* Patxi Larretxea

## Saioak 
* Kanporaketak: Tolosa, Aramaio, Hendaia, Ondarroa eta Iruñean izan ziren.
* Finalaurrekoak: Getxo, Zarautz, Bera, Igorre eta Beasainen izan ziren.

## Finala 
Finala Donostiako Belodromoan jokatu zen. Sailkaturiko zazpi bertsolariei Andoni Egaña gehitu zitzaien. Goizeko saioa 11:00-tan hasi zen eta arratsaldekoa 16:30-tan. Honako hau izan zen azken sailkapena:

## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
1993ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1993ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** urriaren 31 eta abenduaren 19 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren XI. edizioa izan zen, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteak antolaturiko hirugarrena, eta bertan, Euskal Herriko 38 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 11 saio izan zituen, horien artean 5 final-laurden, 4 finalaurreko (bi egunetan) eta finala. Finala abenduaren 19an jokatu zen Donostiako Belodromoan eta Andoni Egañak irabazi zuen, bere lehen txapela lortuz.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 38 bertsolarik, 7 epailek eta 20 gai-jartzailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Gai-jartzaileak 
### Epaileak 
* Antton Kazabon
* Antton Mari Aldekoa-Otalora
* Felix Irazustabarrena
* Joseba Santxo
* Luis Baraiazarra
* Markel Arizmendi
* Mixel Itzaina

## Saioak 
* Kanporaketak: Leitza, Gernika-Lumo, Laudio, Hendaia eta Zumarragan izan ziren.
* Finalaurrekoak: Eibarren eta Bilbon izan ziren, bakoitzean goizeko eta arratsaldeko saioa izan zen..

## Finala 
Finala Donostiako Belodromoan jokatu zen. Zortzi bertsolari sailkatu ziren, 1989ko txapelduna zen Jon Lopategik ez baitzuen parte hartu. Goizeko saioa 11:30-tan hasi zen eta arratsaldekoa 17:00-tan. Honako hau izan zen azken sailkapena:

## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea
*  Bertsolari Txapelketa Nagusia
Mendia (argipena)

**Mendia** hitzak adiera zenbait ditu:
* mendia, elementu geografikoa (ikus, gainera, mendiak, mendi zerrendei buruz jakiteko);
* Frantziako Iraultzan, Mendia edo menditarrak, jakobinoen muturreko taldea;
* Mendia, abizena,
** Idoia Mendia.
1989ko Bertsolari Txapelketa Nagusia

**1989ko Bertsolari Txapelketa Nagusia** azaroaren 1 eta abenduaren 17 bitartean ospatu zen. Bertsolari Txapelketa Nagusiaren X. edizioa izan zen, Euskal Herriko Bertsozale Elkarteak antolaturiko bigarrena, eta bertan, Euskal Herriko 36 bertsolarik hartu zuten parte. Txapelketak guztira 7 saio izan zituen, bakoitzean goiz eta arratsaldeko ekitaldiak izan ziren, horien artean 3 final-laurden, 3 finalaurreko eta finala. Finala abenduaren 17an jokatu zen Donostiako Belodromoan eta Jon Lopategik irabazi zuen.

## Parte-hartzaileak 
Guztira 36 bertsolarik eta 9 epailek hartu zuten parte.

### Bertsolariak 
### Epaileak 
* Abel Muniategi
* Antton Mari Aldekoa-Otalora
* Iñaki Sarriugarte
* Jesus Mari Etxezarreta "Izazpi"
* Joxerra Garzia
* Mixel Itzaina
* Rufino Iraola
* Trino Azkoitia

## Saioak 
* Kanporaketak: Hernani, Hendaia eta Laudion izan ziren, bakoitzean goizeko eta arratsaldeko saioa izan zen.
* Finalaurrekoak: Lesaka, Azpeitia eta Gernika-Lumon izan ziren, bakoitzean goizeko eta arratsaldeko saioa izan zen.

## Finala 
Finala Donostiako Belodromoan jokatu zen. Zazpi bertsolari sailkatu ziren eta hauei 1986ko txapelduna zen Sebastian Lizaso gehitu zitzaien. Goizeko saioa 11:30-tan hasi zen eta arratsaldekoa 17:00-tan. Honako hau izan zen azken sailkapena:

## Kanpo estekak 
*  Bertsolaritzaren Datu Basea