open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brytta

**Brytta**, Tolkienen legendariumeko pertsonaia bat da, eta, bere istorioa, Eraztunen Jauna eleberriaren eranskinetan kontatzen da. Rohango hamaikagarren erregea izan zen, Frealafen semea, eta honen oinordeko bihurtu zen hau hiltzean, Eguzkiaren Hirugarren Aroko 2798an.

## Historia 
Bere erregealdian, Rohan, oraindik, Dunledinarren aurkako gerretatik suspertzen ari zen, eta etsaitasunak, mendebaldeko mugan mantendu ziren.

Dunledinarrekin zituzten gatazkez gain, beste arazo bat ikusi zen: Nano eta Orkoen arteko gerrak, orko ugari, Mendi Lainotsuetatik eta Ered Nimraisetik Rohan hegoaldera ihesean etortzea eragin zuen. Bryttak, orkoak kanporatzeagatik borrokatu zuen, eta, hil zenean, orko bakar bat bera ere ez zela geratzen uste izan zen.

Bryttak, bere aitaren behartsuei laguntzeko politika jarraitu zuen, honela, Leofa izena lortu zuelarik, rohaneraz "ongi maitatua" esan nahi duena.

44 urteko erregealdia izan zuen, eta, bere oinordekoa, Walda izan zen 2842an.

## Kanpo estekak
Suellacabras

**Suellacabras** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 34 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 33 biztanle zituen 39,19 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Rohanera

**Rohanera**, Tolkienek bere legendarium ospetsuan, batez ere Eraztunen Jauna eleberrian, asmatutako hizkuntza bat da. Rohan erresuman hitzegiten den hizkuntza da, eta Erdialdeko Lurraldeko gizakien hizkuntza guztiak bezala, adunaikoarekin lotua dago, Numenortarrek hitzegiten zuten hizkuntza.

Bere lanetan, Tolkienek, Oestron edo amankomuneko hizkuntza irudikatzeko ingelesa erabili zuenez, anglosaxoiera edo antzinako ingelesea erabili zuen rohanera irudikatzeko, Oestronaren arbasoa ez bazen ere, lotutako hizkuntza bat baitzen, ezaugarri kontserbadoreagoak zituena.

Rohirrimek, euren lurrei, Eo-marc, Zaldunen marka edo, soilik, Marka deitzen diete. Gainera, euren buruak, Eorlinga deitzen dituzte, Eorlen semeak, Jatorrizko rohaneraz, euren lurra, Lôgrad deitzen da, lô/loh elementuekin, anglosaxoierako "eo"ri dagozkionak, zaldia esan nahi duena.

Hobbiten oso antzinako izen askok, antzekotasunak dituzte rohanerarekin, Eskualdeko biztanleen arbasoak, Anduin ibaiaren goiko zatian bizi baitziren, rohirrimen arbasoengandik oso gertu, eta, dirudienez, mestizaia handia egon da eskualde horretan, hizkuntzari dagokionez. Hobbit hitza bera ere, rohanerazko Holbytlan hitzetik datorrela uste da (zulo eraikitzaileak).

## Kanpo estekak
Trévago

**Trévago** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 38 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 73 biztanle zituen 20,51 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Bobastro

**Bobastro** () Malagako probintziaren iparraldean dagoen herrixka izan zen, Omar ibn Hafsunek, Kordobako Kalifa-herriko emirraren aurka matxinatu zenean, 880an bere mendeko lurren hiriburua ezarri zuen tokia. Badago beste teoria bat, Bobastro, Rondan kokatzen duena. Harkaitzean zulaturiko eraikuntzak nabarmentzen dira, harrian eginiko hiru nabeko eliza mozarabe bat barne, ferra arkuak dituena.

Bertara, Aloratik Ardaleserako errepidetik iristen da, El Chorrotik bi kilometro inguru iparraldera eta Los Gaitaneseko haizpitartearen hegoaldeko zatitik. Hemendik, asfaltaturiko pista bat, Las Mesas de Villaverde muinora igotzen da, baina, erdi bide inguruan, oinezkoen sarbidea dago, Bobastroko hondakinez gain. Muinoaren tontorrean, nondik inguruaren ikuspegi bikainak ikus daitezkeen, gotorleku baten hondakinak daude. Harrigarria da tontorrean uharka bat aurkitzea, nora gauez ura ponpatzen den, egunez elektraindarra lortzeko.

## Erreferentzia 
## Kanpo estekak
Pazko Plaka

thumb|500px|Pazko Plakaren mapa
**Pazko Plaka**, mikroplaka tektoniko bat da. Bere hedadura, 0,00411 estereorradianekoa da, eta, orohar, Nazca Plakarekin lotua dago.

Ozeano Barearen ekialdean dago, non zati txiki bat hartzen duen. Plakari izena ematen dion Pazko uhartea, ekialderago dago, Nazca Plakan.

Pazko Plakak, Pazifiko Plaka eta Nazca Plaka ditu mugakide.

Aipaturiko plakekin dituen mugak, Ozeano Bareko ekialdeko dortsalak eratzen ditu, bere mendebaldeko ertzean.

Pazko Plaka, milioi bat urteko 11,40ºko errotazio abiaduran mugitzen da, 28º 30' ipar latitudean eta 66º 40' eki longitudean kokatutako polo baten arabera.

## Kanpo estekak
Interstate PRI-1

**Interstate 39** Puerto Ricoko hego-mendebaldetik iparraldera doan estatuarteko autobidea da. 114,39 km-ko luzera du, San Juan de Puerto Ricotik Poncera du ibilbide. Igarotzen dituen hiri nagusiak hauek dira:

* San Juan de Puerto Rico
* Caguas
* Ponce

## Kanpo estekak
Valdegeña

**Valdegeña** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 29 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 47 biztanle zituen 13,30 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Valdelagua del Cerro

**Valdelagua del Cerro** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 46 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 16 biztanle zituen 4,85 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Interstate PRI-2

**Interstate 39** Puerto Ricoko ia uharte osoa zeharkatzen duen estatuarteko autobidea da. 222,3 km-ko luzera du, San Juan de Puerto Ricotik Hatillora du ibilbide. Igarotzen dituen hiri nagusiak hauek dira:

* Arecibo
* Bayamon
* Guaynabo
* San Juan de Puerto Rico

## Kanpo estekak
Interstate PRI-3

**Interstate 39** Puerto Ricoko uhartean dagoen estatuarteko autobidea da. 65,27&nbsp;km-ko luzera du, Ceibatik San Juan de Puerto Ricora du ibilbide. Igarotzen dituen hiri nagusiak hauek dira:

* Ceiba
* San Juan de Puerto Rico

## Kanpo estekak
Valdeprado

**Valdeprado** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 77 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 15 biztanle zituen 31,92 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Villar del Ala

**Villar del Ala** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 28 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 59 biztanle zituen 11,70 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Valtajeros

**Valtajeros** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 54 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 22 biztanle zituen 22,93 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Vizmanos

**Vizmanos** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 40 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 26 biztanle zituen 24,31 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Villar del Río

**Villar del Río** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 43 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 188 biztanle zituen 127,03 km²-ko azaleran.

## Herriak 
Aldealcardo, Bretún, Camporredondo, Diustes, Huérteles, La Cuesta, La Laguna, Montaves, Santa Cecilia, Valduerteles, Villar de Maya, Villaseca eta Bajera.thumb|ezkerrera|Villar del Río herrigunea (behean) eta dinosauro irudia, ondoko menditik.

## Kanpo estekak
Yanguas

**Yanguas** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 45 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 120 biztanle zituen 54,29 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Bayubas de Abajo

**Bayubas de Abajo** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 47 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 217 biztanle zituen 44,09 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Mariano José de Larra

**Mariano José de Larra** (Madril, Espainia, 1809ko martxoaren 24a – 1837ko otsailaren 13a) poeta narratzailea izan zen, erromantizismokoa. Bere lan gehienetan bizitzari eta bizitzaren zentzuari buruz hitz egiten du.

## Bizitza 
Frantzian bizi izan zen 1818 arte. Zuzenbide ikasketak egin zituen Valladoliden eta Valentzian. 1833an *El duende satírico* agerkaria sortu zuen. Olerkiak, antzerki-lanak eta frantsesetiko itzulpenak egin zituen, baina 1932an, **Larrak** gustukoen zuen literatura-jardunean hasi zen, kazetaritzan. Ohiturazko eta kritikazko artikuluak idatzi zituen hainbat aldizkaritan: *Revista Española*, *Revista mensajero*, *El observador*, *El correo de las damas*, *El Español,* etab.

Oso ezagunak dira, esaterako, *El castellano viejo*, *Vuelva usted mañana*, *El día de difuntos en Madrid* eta *La nochebuena de 1836* izeneko artikuluak. 1836an *Literatura* izeneko artikulua idatzi zuen. Hura izan zen bere erromantizismoaren aldarrikapen testua, ordu arteko isuri neoklasikoa erabat baztertuta. Politikan ere jardun zuen, Mendizabal ministroaren kontra eta aurrerazaletasunaren alde. Karlismoaren kontra ere idatzi zuen. Politikako eta maitasunezko atsekabeen ondorioz, bere burua hil zuen 28 urte besterik ez zituela. Garrantzitsuak dira, batez ere, Larraren artikulu bildumak (lehen hiru liburukiak). Larrarena da, halaber, *El doncel de don Enrique el doliente* eleberria.

## Lanak 
* *Obras Completas de D. Mariano José de Larra*, Montaner y Simón, Bartzelona.
* *Macías*: Drama historikoa.
* *El doncel de don Enrique el Doliente*: Eleberri historikoa.

## Kanpo loturak 
* Mariano José de Larrari buruzko artikulua ARGIA astekarian
Járnsaxa

**Járnsaxa**, eskandinaviar mitologian, Jotun bat da. Snorri Sturlusonek idattzitako Edda prosaikoaren atalik luzeena den Skaldskaparmalen arabera, Thor jainkoaren maitalea zen. Jainko honekin batera, Magniren ama izan zen., Izen honi erreferentzia egiten dion beste iturri bat, Edda poetikoko Hyndluljóð da, non, Jarnsaxa, Heimdalen ametako bat bezala aipatzen den. Bere izenak "burdinezko ezpataz armatua" esan nahi du.

## Kanpo estekak
Gastropnir

**Gastropnir**, eskandinaviar mitologian, Jotunen bizilekuetako bat da, Æsirren aurkako etengabeko borrokan zeudenak, Jotunheim lurralde edo munduan. Edda poetikoaren ataletako bat den Svipdagsmaleko zati den Fjölvinnsmal olerkian, Menglöð Jotuna han bizi dela kontatzen da.

Gastropnir da, antzina eraiki nuen 
Leirbrimirren kideena 
Gogor sendotu nuen, eutsiko diola 
munduak iraungo duena baino gehiago.

Fjölsvinnsmal, 28. ahapaldia, Edda poetikoa

## Kanpo estekak
Óðr

**Óðr** edo **Od**, Freyjaren senarra da eskandinaviar mitologian. Esanahi mitologiko zehatza ezagutzen ez den arren, hitzak, berez, "irudimena, arima" esan nahi du, eta konposatuetan erabiltzen da "botere basatia, energia" esateko (protogermanierazko *wōþuz hitzetik. Alderatu, baita ere, Odinen etimologiarekin).

Snorri Sturlusonek, honela deskribatzen du bere Edda prosaikoan:

.

Askok, Freyja eta Frigg, jainkosa bakarraren ia bi bertsio zirela azpimarratu dute. Gainera, Odr, Odinen izenetako bat zen, eta hau Friggen senarra zen. Odinek ere bidaia luzeak egiten zituen izen ezberdinak hartuz. Badu zentzurik zati honek, Frigg eta Odinen arteko harremana deskribatzen duela pentsatzeak.

## Kanpo estekak
Memnon

**Memnon**, greziar mitologian, Etiopiako errege bat izan zen, Titono eta Eos, auroraren jainkosaren semea. Troiako Gerran, Troiaren defentsarako armada bat prestatu zuen, eta Akiles gerlari greziarrak hil zuen, Antilokoren heriotzagatik mendeku bezala. Bere heriotzaren ondoren, bere amak bere anaiak bidali zituen, lau haizeak (iparraldekoa, ekialdekoa, hegoaldekoa eta mendebaldekoa), Memnonen gorpua jasotzera. Eosek, bere semearen heriotzagatik negar egiteari ez zion utzi gau osoan, eta bere malkoak oraindik ikus daitezke goiz hotzetan, ihintz bezala. Eosen minagatik hunkiturik, Zeusek, Memnoni, hilezkortasuna eman zion.

Memnonen heriotza, zabal kontatzen da Etiopida olerki epikoan, Iliadaren ondoren idatzia, K.a. VII. mende inguruan. Kinto Esmirnakoak ere hitz egiten du Memnonen heriotzari buruz bere Posthomeroarrak izeneko olerkian.

## Kanpo estekak
Titono

**Titono**, greziar mitologian, gizaki hilkor bat zen, eta Eos auroraren jainkosa berataz maitemindu zen. Honek, Zeusi, bere maite Titonori hilezkortasuna eman ziezaiola eskatu zion, eta hala egin zuen jainkoak. Baina, jainkosari, betiereko gaztetasuna eskatzea ahaztu zitzaion, eta, beraz, Titono, zahartzen eta txikiagotzen joan zen, geroz eta zimurtuago zegoelarik, txitxar bihurtu zen arte.

Titonok eta Eosek, Memnon izeneko seme bat izan zuten, Etiopiako errege izan zena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erremendiko mendatea

thumb|250px|eskuinera|Mendatearen gainean dagoen kartela.
**Erremendiko mendatea** Nafarroa Garaiko Jaurrieta eta Abaurregaina udalerrian artean dagoen mendatea da, udalerri bi horiek elkarrekin duten Erremendia eremuan kokatua, Erremendia izeneko menditik hurbil. Mendatearen gainean, aisialdirako gunea dago, eta inguruko mendietan zehar ibiltzeko bideak.

## Meteorologia 
Erremendiko mendatetik gertu, estazio meteorologikoa dago, Nafarroako Gobernuarena. Bertan, erliebearen berezitasuna dela eta, Nafarroa Garaiko tenperaturarik hotzenetakoak erregistratzen dira.

### Tenperaturarik baxuena 
Neurtutako tenperaturarik baxuena 2005eko martxoaren 1ean neurtu zen, zeroz azpitik -24,8 gradu.

## Ikus, gainera 
* Euskal Herriko mendateen zerrenda
* Abaurregaina
* Jaurrieta

## Kanpo estekak
Fir Bolg

Zeltiar mitologiaan **Fir Bolg**-tarrak eskotoak iritsi aurretik Irlandan bizi zen herri ez gizakiarra zen.

Leabhar Ghabhála Érenn-en arabera, hiru talde ezberdinetan ailegatu ziren: bata Belgikatik etorria, bestea Leinster-eko erresumatik eta azkenak Gales hegoaldean bizi ziren Dumnones-tarren tributik.

## Ikus, gainera 
* Irlandar mitologia
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak
Carrascosa de la Sierra

**Carrascosa de la Sierra** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 21 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 13 biztanle zituen 12,76 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Ototoxikotasun

**Ototoxikotasuna** sendagai ototoxikoek eragindako barne belarriko egituren kalte itzulgarri edo itzulezina da. Medikamentu hauek bide desberdinetatik administratu ondoren bide sistemikora heltzen dira.

Barne belarriko entzumen funtzio zein bestibularrari eragiten dioten arren, batez ere korti organoarentzat dira toxikoak medikamentu hauek. Farmako ototoxiko gehienak giltzurrun bidetik iraizten dira eta giltzurrunen funtzionalitatearen murrizpenak entzumen gaitasunaren galera dakar.

## Zenbait aholku 
* Antibiotiko ototoxikoak haurdunaldian ekidin beharrekoak dira
* Adineko eta entzumen arazoak dituzten pertsonak ez dira medikamentu ototoxikoekin tratatu behar eraginkortasuna duten beste medikamentu batzuk badaude.
* Aminoglukosido baten toxikotasuna giltzurrun iraizpenaren araberakoa da.

## Zenbait sendagai ototoxiko espezifiko 
* Azido etakrinikoa: gortasun sakon eta iraunkorra sortzen du giltzurrun gutxiegitasun larria duten gaixoetan. Gainera, gortasun iragankorra agertu da furosemidarekin batera eman denean.
* Klorokina: toxikotasun bestibularra eta gortasun itzulgarria eragiten ditu.
* Estreptomizina: astebete baino gehiagoz eguneko gramo bat administratzen zaien gaixoen %4-15-ek gortasuna garatzen dute, normalean 7-10 eguneko latentziaren ondoren agertzen dena eta tratamendua eten ezean okerrera egiten du. Gortasun iraunkorra sor dezake.
* Gentamizina: Ezaugarri toxiko bestibularrak gizakian.
* Kanamizina: Neomizinaren potentzial ototoxiko antzekoa du.
* Neomizina: Entzumen funtzioarentzat arriskutsuena da. Aplikazio topikoan edo koloneko kirurgiaren prestakuntzarako bakarrik erabiltzen da. Gortasuna agertu da zaurien irrigazio eta administrazio intrapleuralean erabili ondoren.
* Kinidina: toxikotasun bestibularra.
* Kinina: VIII. pare kranealari eragiten dio.
* Salizilatoak: itzulgarriak izan ohi diren gortasuna eta tinnitusa eragiten dituzte.
* Bankomizina: Gortasuna sortzen du, batez ere, giltzurrrun gutxiegitasuna dagoenean.
* Biomizina: toxikotasun koklear eta bestibularra.

## Tratamendua 
Ez dago ototoxikotasuna tratatzeko tratamendu zehatzik, baina arazoa sortzen duen sendagaia hartzeari uztea izaten da gomendagarriena.

## Kanpo estekak
FMLN

**Nazio Askapenerako Farabundo Martí Frontea** edo **FMLN** (jatorrizko izena, gaztelaniaz: *Frente Farabundo Martí para la Liberación Nacional*) El Salvadorko alderdi politiko ezkertiarra da, 1980ko hamarkadan sortua. Urte haietan erakunde militartzat aritu zen El Salvadorko Gerra Zibila iraun bitartean, eta guda amaituta 1992tik aurrera jarduera politikoan sartu da, herrialdeko bi alderdi nagusietako bat bilakatuz.

Are gehiago, 2009an hauteskundeak irabazita gobernuaren buruzagitza lortu zuten, ARENA alderdi eskuindarraren 20 urteko agintearen ostean.

Izena Farabundo Martí (1893-1932) politikari komunistari hartu zion haren omenez. Alderdiak San Salvador hiriburuan egoitza nagusia dauka.

## Kanpo estekak 
* FMLNren webgunea
Denbora serie

thumb|Petrolioaren prezioaren bilakaera hainbat urtetan zehar azaltzen duen denbora serie baten diagrama.

Estatistikan, **denbora-segida**, **datu-serie kronologikoa** edo **serie kronologikoa** aldagai bati buruz jasotako datu multzoa da, denboran zehar kokaturiko une ezberdinetan, gehienetan era erregularrean (egunero, urtero, ...). Adibidez, toki bateko eguneroko tenperatura maximoa, hilabeteroko auto salmenta eta haur baten urteroko garaiera denbora serie ezberdinak dira.

Denbora serie bat gehienetan beste edozein datu multzo bezala ikertzerik badago ere, denbora serie bat aztertzeko helburu bereziak daude: denbora seriearen bilakaera azaltzen duen egitura aztertzea eta denbora serieko aldagaiari buruz aurresanak egitea. Bi helburu hauek betetzeko, denbora seriea aztertzen duten ereduak eratu behar izaten dira. Denbora serieetarako ereduak aldagaiak une jakin batean hartzen duen balioa iragan gertuko uneetako balioekin loturik dagoela ezarri ohi dute aurretik.

## Denbora-serieen aurresana 
Denborazko serieen analisiaren helburu nagusia iragarpena edo iragarpena da. Hala ere, enpresa-eremuan badira zenbait aldagai, behin iragarrita, aurreikusi beharrik gabe planifikatu edo programatu behar direnak. Adibidez, salmentei buruzko datu historiko ugari dauden arren, ez litzateke egokia salmenten iragarpen estatistiko soil batera mugatzea, salmenten kopurua enpresak helburutzat hartu behar duen aldagaia baita, eta lehentasuna zifra horretara iristeko bitartekoak jartzea izan behar da.

## Denbora-serieen osagaiak 
## Kanpo estekak
Kheti II.a

**Kheti II.a** Egiptoko IX. dinastiako faraoi bat izan zen, K.a. 2140 inguruan gobernatu zuena.

Soilik, bere izena Turineko Errege Kanonean, 4.21 erregistroan idatzita dagoelako ezagutzen da.

Ez da Abidoseko Errege Zerrendan, agertzen, ezta Saqqarakoan ere. Sexto Julio Afrikanok eta Eusebio Zesareakoak ere ez dute aipatzen.
Venera 4

**Venera 4**, Sobietar Batasunak 1967ko ekainak 12an jaurti zuen espazio zunda bat da. Venera 4 zundaren betebehar nagusia, Artizar planetaren atmosfera aztertzea zen. Sobietar Batasunaren Venera Programako zati zen. 1967ko urriak 18an, ontzia Artizarraren atmosferan sartu zen. Bi termometro, barometro bat, irratialtimetro bat, gas aztertzaile bat eta bi irrati igorgailu zituen.

## Kanpo estekak
David Barrufet

**David Barrufet Bofill** (Bartzelona, 1970eko ekainaren 4a - ) eskubaloiko atezaina da. FC Barcelonako kapitaina da eta espainiar selekzioan ere jokatzen zuen, Pekingo Joko Olinpikoetan jolastu eta gero erretiratu baitzen. Hala ere, selekzionatzaile berriak, Valerio Riverak, eskatu eta gero, bueltatzea erabaki zuen bere erretiroa baino lau hilabete geroago.

Eskubaloian zortzi urterekin hasi zen Bartzelonako Sagrada Familia Horta eskolan. Sei urte geroago, FC Barcelonak fitxatu zuen, kategoria askotan jokatzen 1988an lehenengo taldearekin debutatu zuen arte.

Talde honekin 7 Europar Kopa, 2 Recopa, 5 Europako Superkopa, 10 Espainiako kopa, 7 Pirinioetako Liga, 5 ASOBAL Kopa, 13 Liga Katalan, 11 Liga, Erregearen 8 Kopa eta EHF Kopa bat irabazi ditu.

Espainiar Selekzioan 216 partida jokatu ditu Tunisiako Mundiala jokatu eta gero. Mundial hartan, Espainia munduko txapeldun izatea lagundu zuen. Gainera, brontzezko domina bat lortu zuen Sydney eta Pekingo Joko Olinpikoetan. Nazioarteko Superkopa bat ere badu. Kroaziako Mundiala eta gero, Espainiar Selekziotik erretiratzea erabaki du. Nazioarteko Eskubaloi Federazioak 2000-2001 eta 2001-2002 denboraldietako munduko atezainik hoberena izendatu zuen.

## Taldeak 
* FC Barcelona: 1988-2010

## Tituluak 
Nazioarteko tituluak selekzioarekin:

* Munduko txapelduna 2005eko mundialean
* 2003ko Eskubaloiko Nazioarteko Superkopa Alemanian
* Zilarrezko domina 2006ko Europearretan
* Brontzezko domina Sydneyko Joko Olinpikoetan
* Brontzezko domina Pekingo Joko Olinpikoetan

Nazioarteko tituluak Bartzelonarekin

* 12 ASOBAL Liga: 1987-1988, 1988-1989, 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992, 1995-1996, 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2002-2003, 2005-2006.
* Erregearen 9 Kopa: 1987-1988, 1989-1990, 1992-1993, 1993-1994, 1996-1997, 1997-1998, 1999-2000, 2003-2004, 2006-2007.
* 5 Asobal Kopa: 1994-1995, 1995-1996, 1999-2000, 2000-2001, 2001-2002.
* 11 Espainiako Superkopa: 1988-1989, 1989-1990, 1990-1991, 1991-1992, 1993-1994, 1996-1997, 1997-1988, 1999-2000, 2000-2001, 2003-2004, 2006-2007.
* 7 Pirinioetako Liga: 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2003, 2005.
* 13 Liga Katalan: 1987-1988, 1990-1991, 1991-1992, 1992-1993, 1993-1994, 1994-1995, 1996-1997, 1997-1998, 1998-1999, 1999-2000, 2000-2001, 2001-2002, 2003-2004.

Bakarkako tituluak:

* 2000-2001 eta 2001-2002 denboraldietan “Munduko atezainik hoberena” aukeratu zuen Eskubaloiko Nazioarteko Federazioak
Far darrig

**Far darrig** edo **fear dearg** bat irlandar mitologiako maiatagarri bat da.

*Fairy and Folk Tales of the Irish Peasantry* lanaren arabera, far darrig maitagarri bakarti bat bezala dago sailkatuta, leprechaun eta clurichaun-arekin batera.

## Esanahia 
*Far darrig*, irlanderazko **fear dearg** izenaren ingelerazko itzulpena da, "Gizon Gorria" esan nahi du, gainjantzi eta beroki gorriak baditu.

## Ikus, gainera 
* Leprechaun
* Clurichaun
* Irlandar mitologia
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak
Antiloko

**Antiloko** (grezieraz Ἀντίλοχος Antílokhos), Homeroren Iliadako pertsonaia bat zen greziar mitologian. Nestorren semea, bere aitarekin joan zen Troiako Gerrara. Akilesi, Patrokloren heriotzaren berri emateaz arduratu zena izan zen. Memnonen esku hil zen, Nestorren atzeraegitea babesten ari zenean.

Bere errautsak, Akiles eta Patroklorenekin batera jarriak izan ziren. Hiru lagunek, berriz elkar ikusi zuten Uharte Zurian.

## Kanpo estekak
Castilfrío de la Sierra

**Castilfrío de la Sierra** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 24 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 38 biztanle zituen 12,16 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Nizetas Koniates

**Nizetas Koniates** (; 1155-1215 edo 1216), Nizetas Kominatus ere deitua, historialari bizantziar bat izan zen.

Miguel Akominatus historialariaren anaia zen, hau, Atenasko artzapezpiku izatera iritsi zelarik. Bere anaiaren babespean, hasiera batean politikan aritu zen, eta zenbait kargu lortu zituen Angelos dinastiaren garaian (horien artean "logoteta handia" edo kantzilerra) eta Filipopoliseko themako gobernari izan zen garai kritiko batean.

Konstantinopla, Laugarren Gurutzadan, 1204an erori ondoren, Nizeara ihes egin zuen, non Nizeako enperadorea zen Teodoro I.a Laskarisen gortean ezarri zen, literaturan buru-belarri arituz. 1215 edo 1216an hil zen. Bere lanik garrantzitsuena, *Historia* da, 1118tik 1207 arteko garaia hartzen duena, Ana Komnenaren *Alexiada* liburua amaitzen den toki berean hasten delarik.

Bere estiloa erretorikoa eta loratua den arren, lanak, balio dokumental handia du, lekuko izan zen edo lekuko izan zirenen ahotik entzundako gertaerak kontatzen baititu. Lanaren zatirik interesgarriena, Konstantinoplaren konkista kontatzen duena da. Latindarrek hautsitako estatuei buruzko bere tratatu laburra (egungo forman, beharbada, beranduagoko egileren batek aldatua) bereziki interesgarria da arkeologoentzat. Bere lan teologikoa (*Thesaurus Orthodoxae Fidei*), oso-osorik eskuz idatzia mantentzen den arren, soilik zati bat argitaratu da. XII. mendeko heresiak eta idazle heretikoak ezagutzeko autoritaterik nagusienetako bat da.

## Fikzioan 
Nizetas, Umberto Ecok hartzen du bere Baudolino eleberri historiko-fantastikoan agertzen diren pertsonaia nagusietako bat bezala, testuinguru historiko bezala, Laugarren gurutzadan Konstantinoplaren konkista duena.
El Burgo de Osma-Ciudad de Osma

**El Burgo de Osma-Ciudad de Osma** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 59 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 5.158 biztanle zituen 289,35 km²-ko azaleran. Historikoki bertan aurkitzen diren bi herrietatik datorkio izena: Osma hiria eta El Burgo de Osma hiribildua. El Burgo de Osmako barruti judizialeko eta Tierras del Burgo eskualdeko burua da.

Uxama Argaela zeltiberiar kastroa gertu izan arren, Osma Goi Erdi Aroko gune historikoa da, eta El Burgo de Osma, berriz, Jasokundeko Andre Mariaren eraikuntzarekin eta, VI. mendean, Osmako elizbarrutia, Espainiako zaharrenetakoa, sortzearekin sortu zen inguruko hiribildua da. Osmak botere feudalari obeditzen zion; Burgok, berriz, erlijiosoari. 1962an interes turistikoko hiribildu izendatu zuten, eta 1993an multzo historiko-artistiko.

Udalerriak honako udalerri hauek ere hartzen ditu: Alcubilla del Marqués, Barcebal, Barcebalejo, Berzosa, Lodares de Osma, La Olmeda, La Rasa, Santiuste, Torralba del Burgo, Valdegrulla, Valdelubiel, Valdenarros eta Vildé, baita Navapalos eta Velasco herri hustuak ere.

## Demografia 
### Bilakaera 
### Biztanleak herriz herri 
## Alkateak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  El Burgo de Osmako Udalaren webgunea
Espeja de San Marcelino

**Espeja de San Marcelino** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 75 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 213 biztanle zituen 71,78 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Espejón

**Espejón** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 75 kilometrora dago. 2007ko erroldaren arabera 201 biztanle zituen 21,97 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Ziklo historikoa

**Ziklo Historikoa** edo **Erregeen Zikloak** Irlandako literaturako Antzinaroko eta Erdi Aroko testu multzo bat da. Erdi Aroan, Irlandako bardo edo gorteko olerkarien eginkizuna izan ohi zen babesle zituzten erregeen familia eta genealogiaren historia erregistratzea, olerkien bidez. Mitologia eta —neurri handiagoan edo txikiagoan— historia nahasten zituzten. Ateratzen ziren kontakizunek Ziklo Historikoa delakoa osatzen dute, edo zuzenago esanda Zikloak, beren artean independente diren kontakizun sailak baitira.

Beste hiru ziklo handietatik bereizten da III. mendetik VII. mendera arte probintzietako errege agintari txikiagoetan, legendarioetan zein historikoetan, duen ikuspegiagatik.      

Ziklo Historikoan ageri diren erregeak mitologikoak eta historikoak dira. Adibidez, Labraid Loingsech errege ia mitologikoa ageri da, K. a 431. urtean Irlandako errege nagusia *(Ard Rí)* izan omen zena; bestalde, erabat historikoa den Brian Boru erregea ere ageri da. Hala ere, Ziklo Historikoan loria eta ospe gehien duen kontakizuna *Buile Shuibhne* («Sweeneyren beroaldia») delakoa da, hitz lauz eta neurtitzez osatutako XII. mendeko ipuina.

Suibhne (edo Sweeney) Dál nAraidi erresumako erregea zen. San Ronanek madarikatu egin zuen, eta erdi gizon erdi hegazti itxurako izaki bihurtu zen. Bere bizi guztia basoetan bizitzera kondenatua izan zen, bere gizaki lagunetatik ihesi. Kontakizun horrek orainaldiko irlandar olerkari askoren irudimena piztu du.

## Ikus, gainera 
* Irlandar mitologia
* Ulsterko zikloa
* Cúchulainn
* Zelta mitologia
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak 
Dan M. Wiley (2004-2005) *The Cycles of the Kings Web Project The Cycles of the Kings [Wayback Machine]*
Fuentearmegil

**Fuentearmegil** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 77 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 258 biztanle zituen 60,54 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Fuentecambrón

**Fuentecambrón** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 110 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 49 biztanle zituen 48,64 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Langa de Duero

**Langa de Duero** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 90 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 859 biztanle zituen 189,91 km²-ko azaleran.

Hiria, antzinako Segontia Lanka, zeltiberiarra, arebakoa, erromatarra, musulmana eta kristaua izan da hurrenez hurren. Antzinatean garrantzi handia izan zuen Estrabon, Apiano, Plinio eta Diodoro Sikulo bezalako autoreek aipatua izanda. Arkeologia Museo Nazionaleko Protohistoria aretoan bertoko K.a. II. mendeko burdinazko eta zeramikazko hainbat pieza daude ikusgai.

## Demografia 
### Biztanleak herriz herri 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liceras

**Liceras** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 100 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 56 biztanle zituen 24,39 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Miño de San Esteban

**Miño de San Esteban** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 83 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 72 biztanle zituen 48,89 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Fresno de Caracena

**Fresno de Caracena** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 74 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 29 biztanle zituen 16,78 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Alexiada

**Alexiada** (grezieraz Αλεξιάς) 1148 inguruan, Ana Komnena historialari bizantziarrak, Alexo I.a Komnenoren alabak idatzi zuen lan bat da.

Lanean, Bizantziar Inperioaren historia politiko eta militarra kontatzen du bere aitaren erregealdian, 1081etik 1118 arte, garaiko Bizantziori buruzko iturri nagusietako bat bihurtzen duena.

Hitzaurre batez eta 15 liburuz osatua dago.

## Eskuizkribu osoak eta aurkibideak 
Codex Coislinianus 311, (Coislin Funtsa, Frantziako Liburutegi Nazionala, Paris)
Codex Florentinus 70,2
Codex Vaticanus Graecus 1438
Codex Barberinianus 235 & 236
Codex Ottobonianus Graecus 131 & 137
Codex Apographum Gronovii
Codex Vaticanus Graecus 981 (hitzaurrea eta aurkibidea)
Codex Monacensis Graecus 355 (hitzaurrea eta aurkibidea)
Codex Parisinus Graecus 400 (hitzaurrea eta aurkibidea)

## Kanpo estekak
Nafría de Ucero

**Nafría de Ucero** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 80 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 63 biztanle zituen 36,56 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Recuerda

**Recuerda** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 64 kilometrora dago. 2006ko erroldaren arabera 102 biztanle zituen 67,31 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Montejo de Tiermes

**Montejo de Tiermes** Soriako probintziako udalerria da. 2008ko erroldaren arabera 219 biztanle zituen 167,27 km²-ko azaleran.

## Historia 
1789. urtean, Segoviako probintziaren parte zen. 1833. urtean, Soriako probintziaren barruan sartu zen. Montejo izena zuen urte haietan. Gero, mende erdian, izena aldatu egin zuen; Montejo de Liceras.

## Demografia 
Udalerria 900 biztanle inguru izan zitruen XX. mendeko lehen erdian. Gero, jendea galtzen joan da eta 2020. urtean, 151 biztanle besterik geratzen ziren.

## Ekonomia 
Nekazaritza eta abeltzantza izan dira beti ekonomiaren basea. Nekazaritzan, hiru zereal lantzen dira; garia, garagarra eta oloa. Abeltzantzan, ardiak dira nagusi.   

Gaur egun, gainera, turismoa agertu da. Tiermes-en egindako museoak lanpostuak eratu ditu. AstroTiermes jardunaldiak 300 pertsona inguru erakartzen ditu urtero.

## Ondasun nabarmenak 
* Tiermes.

## Kanpo estekak
Ucero

**Ucero** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 78 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 93 biztanle zituen 17,13 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Irene Dukas

**Irene Dukas** edo **Irene Dukaina** (, *Eirēnē Doukaina*; 1066 &ndash; 1133ko otsailaren 19), bizantziar enperatriza izan zen, Alexo I.a Komneno enperadorearen emaztea eta Joan II.a Komneno enperadorea eta Ana Komneno historialariaren ama.

Androniko Dukas eta Maria Bulgariakoaren alaba zen. Alexo Komnenorekin ezkondu zen 1078an, hamabost urte baino ez zituenean; honela, bere senarrak, Dukas familia boteretsuarekin aliantza ziurtatzen zuen. Alexo, tronura, 1081ean iritsi zen, baina Irene, koroatze zeremoniatik kanpo utzi zuen, eta Dukas familiak parte hartu behar izan zuen, Hagia Sofian Konstantinopoliseko Aitalehenak koroa zezan. Bere ezkontzako lehen urteak, bere senarrak Maria Bagrationirekin izan zuen harreman publikoak itzali zituen. Bederatzi seme-alaba izan zituen. Alexo I.aren erregealdiko azken urteetan, oinordeko bezala, bere alaba Ana Komnenaren senarra zen Nizeforo Briennioren alde egin zuen, baina ez zuen halakorik lortu.
Ana Komneno

**Ana Komneno** (, *Anna Komnēnē*, Konstantinopla, 1083ko abenduaren 1a - *ib.*, 1153) bizantziar printzesa eta historialari bat izan zen, Alexiada lanaren egilea.

Alexo I.a Komneno enperadorearen alaba nagusia, literatura bizantziarrean, historian, geografian, mitologian, eta are filosofian ere aditu bihurtu zuen heziketa arduratsu bat jaso zuen. 1097an Nizeforo Brienniorekin ezkondu zen, tronurako antzinako erregegai baten semea zena. Bere ama Irene Dukasekin batera, azpijokoan aritu zen, Alejo I.ak, oinordeko bezala, Anaren senarra izenda zezan, Anaren anaia zen Joan II.a Komnenoren ordez. Bere anaia Joan II.a Komneno tronura iritsi zenean, ama eta alaba monasterio batetara erretiratu ziren. 

## Idazlanak 
Monasterioan, Anak, "Alexiada" idatzi zuen, bere aita Alejo I.aren erregealdiaren historia bat, grezieraz, hamabost liburutan banatua. Lanak, 1148an amaitua izan zena, bere aitaren karrera politikoa kontatzen du 1069tik 1118an hil zen arte. Bere senar Nizeforo Briennio idazten hasi zen, eta, 1137an hil zenean amaitu gabe utzi zuen historiaren jarraipena da.

Ana Komneno, berri zehatzik dagoen lehen emakumezko historialaria da. Bere ereduak, Tuzidides, Polibio eta Xenofonte greziarrak dira, eta, bere estiloa, garai hartako bizantziar literaturako atikotasunagatik bereizten da. Bizantziar Inperioaren babeslea orokorrean eta bere familiarena bereziki, bere anaia Joan izan ezik, bere lanean, gorroto eta mespretxu bereziarekin ikusten ditu latindar gurutzatuak.

## Familia eta lehen urteak 
Ana Konstantinoplako jauregian jaio zen. 7 anai-arreben artean zaharrena zen; hauek izan zituen, jaiotza ordenan: Maria Komneno, Juan II Komneno, Androniko Komneno, Isaac Komneno, Eudoxia Komneno eta Teodora Komnena Angelina.

Historia, matematika, zientzia eta filosofia grekoan formatu zen arren, bere gurasoek poesia ematea debekatu zioten. Izan ere, emakume ez birginak glorifikatzen zituela zioten eta hau ez omen zen egokia bere klaseko emakume batentzat. Bere gurasoen debekuari kasurik egin gabe, poesia eikasi zuen Anak erreinuko eunuko batekin. Ikasketa hauekin, bere garaiko edukazio onena zuen emakumeetako bat bihurtu zuen.

## Ezkontza 
Garaian ohikoa zen bezala, Ana emaztegaitzat jarri zuten Konstantino Dukasekin, Miguel VII eta Maria Alaniakoaren semearekin. Hau ordea, denbora gutxira hil zen eta Ana beste gizon batekin ezkondu zen.

1097an, 14 urte zituela, Nizeforo Brieniorekin ezkondu zen. Anak zionez, beraien ezkontza politika kontua izan zen, maitasuna baino gehiago. Hala eta guztiz ere lau ume izan zituzten: Alejo Komneno, Juan Dukas, Irene Dukaina eta Maria Briennio Komneno.

## Erreferentziak
Joan II.a Komneno

**Joan II.a Komneno** (, *Iōannēs II Komnēnos*; Konstantinopla, 1087 irailaren 13a - Zilizia, 1143ko apirilaren 8a) Bizantziar Inperioko enperadorea izan zen 1118-1143 bitartean. Gizon bizia baina, aldi berean, malgutasun handikoa eta sentimendu humanitarioz betea, haren garaikideek *Komnenotarren handiena* goitizena ezarri zioten.

## Bizitza 
Alexio I.a Komnenoren seme eta ondorengoa izan zen. Petxenego turkiarrak guztiz menderatu zituen eta Bizantzioko Inperioaren manupean ezarri zituen Balkanetako herriak. Asia Txikiko alde bat kendu zien turkiarrei eta uztarpeko bihurtu zituen Siriako frankoak (Antiokiako Printzerria, eta Edesa zein Tripoliko konderriak). Genova eta Pisako merkatariekiko loturak estutu zituen, Veneziako merkatariek Mediteraneoko ekialdean zuten nagusigoari kontra egitearren. Palestinarantz aurrera egiteko asmoa zuela, ehiza istripu batean hil zen. Haren garaian eraiki zen Konstantinoplako Pantokratoros monasterio ospetsua.

## Erreferentziak
Bran mac Febal

**Bran mac Febal**, irlandar *immram* baten protagonista da. Bran-en balentriak irlandar fraideen bidez modu idatzian jarri ziren 900.. urte inguruan (Kuno Meyer-ek 1895. urtean ingelerara aurreneko aldiz itzuliak) Kristau esanahieko elementu asko txertatzen dira bertan, halere kontakizuna jatorrizko elementu zeltiarrez bete-betea dago.

Kondairaren arabera, Bran mac Febal irlandar printze bat zen, egun batez loak hartuarazi zion musika bat entzun zuen eta esnatzerakoan sagarrak zintzilik zeuzkan adar zilarreztatu bat aurkitu zuen. Jauregira eraman, nobleei erakusti eta une hartan Emhain Abhlach-en (Sagasti bedeinkatua) bertuteak abesten hasi zen printzesa bat hurbildu zen. Honela ba, hurrengo egunean, hiru itsasuntziz lagundurik Bran-ek eta hogeita bederatzi gizon itsasoratu egin ziren Sartalderuntz leku horren bila.

Bidean zihoazela itsasoko jainkoa zen Manannan mac Lir aurkitu zuten, gurdi batean zihoalarik uharte zoriontsuen gozamenak abestu zizkien. Aurrenekoz **Alaitasunaren Uhartera** iritsi ziren, honetan jendeak etengabe barre egiten zuen eta mozkorturik egon balirateke bezala jarduten zuten... gizonetako bat uhartera jetsi zen eta zapaldu ostean modu berberean jarduten hasi zen, Bran-ek ez zuen han bertan lagatzea baino beste irtenbiderik izan.

Azkenik *Tír na mBan* edo **Emakumeen Lurraldera** heldu ziren, han gelditu ziren urte bukaera arte. Amaitzeko, gizonetako batek herrimina edukizu zuen eta Bran-i Irlanda bizitatzeko konbentzitu zuen. Bran eta bere gizonak Irlanda aldera atera ziren berriz ere, baina itsasoratu baino lehen *Tír na mBan*-eko erreginak beste lurrik ez zapaltzeko oharra egin zien. Baina Irlandara ailegatzean Bran konbentzitzu zuen gizonak lurrerako jauzia egin eta hauts bilakatu zen, hilkorren munduan mende bat igaro baitzen. Bran-en espedizioa berriz ere itsasoruntz atera eta inoiz ez zen beraien berri gehiagorik eduki.

## Ikus, gainera 
* Irlandar mitologia
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak 
* Branen bidaia, gaztelerazko itzulpenal
Antiokiako Printzerria

**Antiokiako Printzerria** Lur Santuan zeuden Gurutzatuen estatuetako bat izan zen.

## Jatorria 
Musulmanen mendebalderanzko aurrera egiteak, kristauen artean ardura handia sortu zuen. Toki Santuak (Palestina eta Israel) erori ondoren, aita santuak, gurutzadak bezala ezagutzen diren espedizio militarrak bultzatu zituen.

Lehen Gurutzadan, Bohemundo Tarentokoa printzeak, Bizantziar Inperioak musulmanen aurka galdu zituen lurraldeak berreskuratzeko kanpaina arrakastatsu bat egin zuen. Baina, Antiokia hartuz bere kanpaina amaitu ondoren, lurraldea mantendu zuen, printzerri hau sortuz.

Antiokia, antzinako bizantziar hiri bat zen, musulmanek, 10 urte lehenago konkistatu zutena, 1084an. Eta, Konstantinopla gurutzatzean, Alexo I.a Komneno bizantziar enperadoreak, bizantziarrek jada galdutako lurralderantz itzultzen ari ziren gurutzatuen agintari nagusienei konpromiso bat exijitu zien, eta soilik Raimundo IV.a Tolosakoak ez zuen zinik egin.

## Setioa 
Antiokia setiatzeko zailtasunen aurrean, Bohemundok, feudo batean sartzeko aukera ikusten du. Lehenik mehatxatu egin zuen, egoitzaren hedapena aldarrikatuz, Italiara laguntza bila itzuliz, baina bere estratega ahalmena eta berarekin zuen armadaren tamaina, gurutzatuentzat ezinbestekoak ziren, hauek, berak nahi zuena agindu ziotelarik, bertan gera zedin. Ondoren, Tatikiosen irteerak, bizantziar enperadorearen ordezkaria zena, traizio bat aldarrikatzeko aukera eman zion, gurutzatuei, bere zina hartzea ahalbidetuko ziena, askatuz. Azkenik, ziurtatua izan ondoren (hiri barneko adimen baten bidez) azkenik sartzeko gai izateko, gurutzadako agintariek, hirian sartzen lehena, hiriaren jabe izango zela agindu zioten. Honela, 1098ko ekainaren 3ko gauerdian, hiria hartua izan zenean, soilik Bohemundoren bandera zegoen hirian.

## Antiokiako printzeak 
* Bohemundo I.a Tarentokoa (1098-1111)
* *Tankredo Galileakoa* erregeordea (1100-1103 eta 1105-1112)
* Bohemundo II.a Antiokiakoa (1111-1130)
* *Roger Salernokoa* erregeordea (1112-1119)
* *Balduino II.a Jerusalemgoa* erregeordea (1119-1126 eta 1130-1131)
* Konstantza Antiokiakoa (1130-1163)
* *Fulko Jerusalemgoa* erregeordea (1131-1136)
* Raimundo Poitiersekoa (1136-1149) (ezkontza bidez)
* Renaud de Châtillon (1153-1160) (ezkontza bidez)
* Bohemundo III.a Antiokiakoa (1163-1201)
* Raimundo IV.a Tripolikoa (1193-1194) erregeordea
* Bohemundo IV.a Antiokiakoa (1201-1216)
* Raimundo Ruben Antiokiakoa (1216-1219)
* Bohemundo IV.a Antiokiakoa (berrezarria 1219-1233)
* Bohemundo V.a Antiokiakoa (1233-1252)
* Bohemundo VI.a Antiokiakoa (1252-1268)

## Kanpo estekak
Dullahan

**Dullahan**,  edo *Dúlachán*, irlandar mitologiako izaki bat da. Izaki hau irlandar maitagarrien mudukoa zen eta Sligoko konderrian eta Downeko konderrian oso aktiboa zen.

## Kondaira 
Dullahan-ek ez du bururik sorbal gainean, baina bere eskubiko eskuan darama. Burua koloreduna dun eta pasta zahar edo gazta mohotsuaren antzekoa, erabat laua. Imentzio ikaragarri batek bere aurpegia belarri batetik bestera banatzen du, eta begiak txikiak eta beltzak ditu. Buru osoak intentsoki dizdira egiten dio erirtzen zaion materia fosforenzentearekin eta izakiak hau irlandar landa ilunetan ibiltzeko esku-argi moduan erabili dezake. Dullahan-ak naturaz gaindiko ikuspena du. Bere burua goikaldean banaturik eramanda, gau ilunetan landetan zehar distantzia zabaletan ikus dezake. Dullahan-a gehienetan zaldi beltz baten gainean joan ohi da, gauez trumoi hotsa atereaz. Giza bizkarrezur bat erabiltzen du zigor moduan. Zaldiak txinpartak ateratzen ditu eta bere sudur zuloetatik sugarrak ateratzen dira. Esan ohi denez, gauerdi inguruan, jai edo irlandar otorantza egunetan, beltzez jantzitako zaldun basatia irlandar landetan zehar ilunpean zaldiz doala ikus daiteke.

Izaki hau Golden Sun: Aro Galdua, bideo-jokoaren pertsonai garrantzitsuenetakoa da.

## Ikus, gainera 
* Ulstergo zikloa
* Zeltiar mitologia
* Gaelera
* Nazio zeltak
* Hizkuntza zeltak
* Zelta
* Irlandako historia

## Kanpo estekak
Meleagro I.a Mazedoniakoa

**Meleagro I.a Mazedoniakoa** () Mazedoniako errege bat izan zen, Ptolomeo Zeraunoren anaia eta Ptolomeo I.a Soter Egiptoko ptolomeotar dinastiako lehen faraoiaren semea zen. K.a. 279an errege izan zen, bi hilabetez, tronutik kendua izan zen arte.
Villanueva de Gormaz

**Villanueva de Gormaz** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 69 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 14 biztanle zituen 21,43 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Filetero

**Filetero** (; -K.a. 263), Pergamoko atalidar dinastiaren sortzailea izan zen, Anatolian.

Tieumen jaio zen, Itsaso Beltzeko anatoliar kostaldeko herrixka bat, mendebaldean Bitinia eta, ekialdean Paflagonia zituena. Bere aita, Atalo izan zen, beharbada Mazedoniatik etorria, eta bere ama, Boa, Paflagoniako emakume bat.

Alexandro Handia K.a. 323an hil ondoren, Filetero, boterea lortzeko borroketan murgildua geratu zen, Diadokoen gerrak bezala ezagutzen direnak, Alexandroren tokiko jeneralen artean: Antigono Monoftalmos Frigian, Lisimako Traziakoa Trazian eta Seleuko I.a Nikator Babilonian, beste batzuen artean. Filetero, hasiera batean, Antigonoren agindupean egon zen, baina, ondoren, Lisimakoren alderdira pasa zen, nork, Antigono Ipsoko guduan hil ondoren, Filetero, Pergamoko gobernari izendatu zuen, non, Lisimakok, 9.000 talentuko altxor bat gordetzen zuen.

Fileterok, Lisimakoren subirautza, K.a. 282ra arte onartu zuen, beharbada Arsinoe II.a Egiptokoa, Lisimakoren hirugarren emaztea zenaren gorteko azpijokoen emaitza bezala gertatu ziren gatazken ondorioz, Fileterok Lisimako utzi zuenean, eta, Pergamoko gotorleku garrantzitsuarekin eta bertako altxorrarekin batera, bere burua Seleukori eskainiz. Azken honek, Lisimako garaitu eta hil zuen Corupediumeko guduan, K.a. 281ean, baina, Seleuko bera, Ptolomeo Zeraunok hil zuen, Arsinoeren nebaordea zena, Lisimaquian, Trazian, hilabete batzuk beranduago.

Filetero, teorikoki, seleukotar inperioaren mende zegoen arren, batez zere Seleuko hil ondoren, autonomia handia izan zuen, eta, bere aberastasun ugariei esker, bere eragina, Pergamotik haratago hedatu ahal izan zuen. Fileterori buruzko berri ugari daude ondoko hiri eta tenpluren ongile bezala, Delfos eta Delosekoak bezala. Tropa, diru eta elikagaiekin ere lagundu zuen Ziziko hiria, galaziar inbaditzaileen aurkako defentsan. Guzti honi esker, Fileterok, berarentzako eta bere familiarentzako ospe handia lortu zuen.

Bere ia berrogei urteko erregealdian zehar, Pergamoko akropolian, Demeter eta Atena (Pergamoko jainkosa babeslea) jainkosen tenpluak eraiki zituen, baita hiriko lehen jauregia ere, eta neurri handi batean hobetu zituen gotorlekuak.

Filetero, eunukoa zen, eta, beraz, ez zen sekula ezkondu eta ez zuen seme-alabarik izan. Bere iloba Eumenes I.a (bere anaiaren semea, hau ere Eumenes deitua) adoptatu zuen, bere oinordekoa izan zena K.a. 263an Filetero hil zenean.
Valdemaluque

**Valdemaluque** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 68 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 238 biztanle zituen 62,98 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
San Esteban de Gormaz

**San Esteban de Gormaz** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 70 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 3.268 biztanle zituen 406,71 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Santa María de las Hoyas

**Santa María de las Hoyas** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 61 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 168 biztanle zituen 45,41 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak
Luzio Anneo Floro

**Luzio Anneo Floro** (; I. mendea-II. mendea), edo soilik, **Floro**,  jatorri afrikarreko historialari latindarra izan zen. Hadriano erromatar enperadorearen lagun pertsonala, denbora luzez Erroman eta Tarracon (Hispania) bizi izan zen.

*Epitome rerum Romanarum*, euskaraz *Erromatar historiaren bilketa*, izeneko lanaren egilea da, Erromaren loriaren panegirikoa. Guda kantabriarrei buruzko bi informazio iturri nagusienetako bat da.
Retortillo de Soria

**Retortillo de Soria** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 76 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 222 biztanle zituen 172,77 km²-ko azaleran.

## Ikus, gainera 
* Soriako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak
Eutropio (Ekialdeko Erromatar Inperioko ofiziala)

**Eutropio** (; 399an hila), Ekialdeko Erromatar Inperioko funtzionario bat izan zen.

## Biografia 
Bere karrera, Teodosio I.a Handia erromatar enperadorearen jauregian eunuko bezala hasi zuen. Teodosio 395ean hil ondoren, arrakastaz konpondu zuen enperadore berria zen Arkadioren ezkontza Eudoxiarekin, Arkadioren ministro nagusia zen Rufinoren saiakera bat oztopatuz, non ministroak, enperadore gazte eta ahula, bere alabarekin ezkondu nahi zuen. Urte horretan Rufino hila izan ondoren, Eutropiok, garrantzi gehiago hartu zuen gorte inperialean, eta laster bihurtu zen Arkadioren hurbileneko aholkularia. Bere igoera, hunoen 398ko inbasio baten porrotak mesedetu zuen. Hurrengo urtean, kontsul izendatua izan zen lehen eunukoa izan zen. Gaïnasen etsaitasuna lortu zuen, inperioko armadako mertzenario godoen buruzagia, baita Eudoxia enperatrizarena ere. Botere handiko bi pertsona hauek, Eutropioren erorketa lortu zuten hau kontsul izendatua izan zen urte berean.

Eutropio erori ondoren, San Joan Krisostomoren erreguek, bizirik mantendu zuten denbora batez, baina urtea amaitu aurretik exekutatua izan zen. Kontsul kargurako bere igoeran, Eutropiok, jendilajearen etsaitasuna lortu zuen, zuen krudeltasun eta gutizia ospeagatik. Beharbada, zerikusirik izango zuen karguan bere aurrekoa izan zen Rufinoren hilketan.
Fuentepinilla

**Fuentepinilla** Soriako probintziako udalerria da. Soriatik 35 kilometrora dago. 2008ko erroldaren arabera 116 biztanle zituen 52,52 km²-ko azaleran.

## Kanpo estekak