Teresa Ibañez Axpe

**Teresa** **Ibañez Axpe** (Murgia, Araba, 1944ko urtarrilaren 13a) aktorea da, antzerkian, zineman eta telebistan jardundakoa.

## Bizitza 
### Lehen urteak 
Hamabi urte bete arte ikasi zuen, eta adin horretan, sasoi hartako neskato askok legez, ikasteari utzi eta ile-apaindegi batean hasi zen. Adinekoa zela, Gasteizko Helduen Hezkuntza Iraunkorreko Topaketan hasi zen ikasten, eta hantxe aurkeztu zioten bere lehen antzezlanean parte hartzeko aukera, Literatura ikasgaian.

## Aktore ibilbidea 
Antzerkian hasi zen lanean, baina zineman ere parte hartu du film laburretan zein luzemetraietan, bai telebistako telesailetan eta modu nabarmenean antzerkian egin duen ibilbidean.

Antzokiko lehen arrakasta 1995 urtean izan zuen, Matrona *Uni Viro* lanarekin, Julia antzeztuz, sasoi viktoriarrean tradizioz emakumeei esleitutako paperarekin apurtzeko borrokatzen dena.

Dantza Antzerkiaren Euskal Konpainiako kidea da 2007 urtean sortu zenetik, eta Gasteizko Sustraiak emakumeen antzerki taldearen sortzailea ere bada 90eko hamarkadatik. Gainera, Gasteizko Ortzai konpainiaren sortzaileetako bat da, Iker Ortiz de Zarate bere semearekin batera.

Era berean, emakumearen rola eta emantzipazioaren alde egindako lanarengatik nabarmendu da. Horren adibide da, alde batetik, *Las estrellas también brillan en otoño* lana, 1996 urtean Gasteizen estreinatu zena, soilik emakumeen banaketa zuena. Bestetik, Ortzai *Figaro* Garateren *Las bodas de Fígaro* (euskaraz: Figaroren ezteiak) muntaian, gizarte horretan emakumearen egoera salatzen zuen bakarrizketa nagusia egiten zuen pertsonaia irudikatu zuen.

Arabako ordezkaritzaren munduan duen garrantziarekin lotutako jarduera gisa, 2023 urtean hitzaldi bat eman zuen Kutxa Fundazioaren aretoan, *Una vida ante las cámaras y sobre el escenario* (euskaraz: Bizitza bat kameren aurrean eta eszenatoki gainean) izenburupean, bere esperientzia filmografikoen eta antzerkikoaren berri emateko; izan ere, erreferentea da Patricia López Arnáiz edo Susana Abaitua bezalako interpreteen belaunaldi oso batentzat.

## Lanak 
### Film laburrak 
* *Amores que matan* (2000), Itziar Bollainena
* *Hadas* (2024)
* Ecosistema (2004)

### Film luzeak 
* *La flor de mi secreto* (1995), dirigida por Pedro Almodóvar
* *Mensaka* (1998)
* *La voz de su amo (2001)*
* *20.000 especies de abejas* (2023)*,* Estibaliz Urresolak zuzendua, Kontxi pertsonaia izan zen

### Telebistako serieak 
* *Famosos y familia* (1999), Fernando Colomorena
* *Hospital Central* (2000)
* *La que se avecina*
* *¿Hay alguien ahí?*
* *Cuéntame cómo pasó*
* *Petra Delicado (1999)*
* *El Pueblo*

### Antzerkia 
Teresak, batez ere, eszenatokian antzeztu du, eta hainbat paper antzeztu ditu obra klasikoetan zein obra garaikideetan:

* *Matrona Uni Viro*
* *Las Bodas de Fígaro*, Beaumarchaisena
* *El Pájaro Verde*, Carlo Gozzirena
* Antonio y Cleopatra, Shakespearerena
* *La loca de Chaillot*, Jean Giraudouxena, protagonista izan zen.
* *¿Y ahora? Eta orain zer?* (2011), Iker Ortiz de Zaraterena
* *Las azarosas andanzas de dos pícaras pellejas* (2020), Iker Ortiz de Zaraterena

## Sariak eta ainztatespenak 
* 2011n, Gasteizko Inauterietako pregoilaria
* 2012an, Ohorezko Adindu Saria
* 2018an, Zuiako Udalaren omenaldia, gizon eta emakumeen arteko berdintasunaren alde egindako lanarengatik
* 2023an Ramon Rubial Kultur Saria, 16. edizioa, Ortzai antzerki konpainiari, honen sortzaileetako bat baita
* 2024an, Pregoilaria Arabako San Prudentzio jaietan
* 2024an, Arabako intsignia, Arabako Diputatu Nagusiak emana, antzerkian eta filmografian egindako ibilbide luzearengatik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Teresa Ibañez Axpe aktorea, San Prudentzio jaietako pregoilaria
* Teresa Ibañezek pregoilari gisa hunkitu du San Prudentzio eta Estibalizko jaietan
* Teresa Ibañez eta Helena Dueñas "El Pueblo" saioan
* Teresa Ibañez
* Nerea Melgosa San Prudentzio eta Estibalizko Andre Mariaren jaietako pregoian izango da hilaren 24an
* Antzerkia ORTZAI antzerkia theatre
* Teresa Ibañezen paperik onena