Aurora Luque

**Aurora Luque Ortiz** (Almeria, 1962ko abuztuaren 16a) poeta, itzultzaile, irakasle eta idazle espainiarra da, Andaluzian lan egiten duena. 2022an, Poesia Sari Nazionala jaso zuen.

## Biografia 
Aurora Luque Almerian jaio zen 1962an. Haurtzaroa Cádiar herri txikian igaro zuen (Alpujarra, Contraviesako mendilerroa). Filologia Klasikoan lizentziaduna da Granadako Unibertsitatean, eta grekera zaharreko irakaslea 1988az geroztik, Malagan. Hiri horretan egin du bere ibilbidearen zati handi bat. Andaluziarrak artikulugile gisa lagundu zuen Malagako *Sur* egunkarian 1999tik 2008ra (bere artikuluak hemen jasota daude: *Los talleres de Cronos*, Ateneo de Málaga, 2006). Meridiana saria eman zioten, emakumezko idazle ahaztuak erreskatatzeagatik. 2008ko urrian, Malagako Aldundiaren 27ko Belaunaldia Kultur Etxeko zuzendari izendatu zuten, eta kargu hori 2011ko ekainera arte bete zuen.

2012an, egonaldi bat egin zuen Villa Marguerite Yourcenarren, Flandrian (Belgika), Europako idazleentzako programaren barruan. Nazioarteko hainbat ekitaldi eta topaketatan parte hartu du.

Estatu Batuetako hainbat unibertsitatetan eman ditu hitzaldiak, besteak beste, Massachusettseko Unibertsitatean, Saint Louiseko Unibertsitatean, Le Moyne College, Skidmore College, Dickinson College, College of the Holy Cross, CUNY, Montclair College eta abarretan.

*Cuadernos de Trinacria* poesia-bilduma sortu eta zuzendu du. Bilduma horren izenburuetako bat, Zanasis Jatsopulos-en *Verbos para la rosa*, Vicente Fernándezek itzulia, 2005eko Itzulpen Onenaren Espainiako Sari Nazionala jaso zuen. 2000. urtetik Jesús Aguadorekin batera zuzendu zuen Malagako Diputazioaren Edizio Zentroko (CEDMA) beste kultura batzuetako «maRemoto» poesia-bilduma. 2005ean Narila argitaletxea sortu zuen. «Puerta del Mar» bildumako (hori ere CEDMArena) Kontseilu Aholku-emailean parte hartu du, bai eta Malagako Udaleko Liburu Institutuko Kontseilu Errektorean eta Malagako Unibertsitateko Kontseilu Sozialean ere. Malagako Unibertsitateko *Traducción, literatura y sociedad* ikerketa-taldeko kide da.

Herminia Luque idazlearen ahizpa da.

## Ibilbide literarioa 
### Poesia 
* 1989an, *Problemas de doblaje* liburuarekin, Adonais Poesia Sarirako akzesita lortu zuen.
* 1999an, Andaluziako Kritika Saria jaso zuen *Transitoria* liburuagatik, Poesiako Rafael Alberti Sarian finalista izan zen liburua. 
* 2005eko maiatzean, Malagako Liburu Azoka inauguratu zuen. 
* 2007an, Aurora Luquek Poesiaren 27ko Belaunaldia Sariaren X. edizioa irabazi zuen, Visor argitaletxeak argitaratutako *La siesta de Epicuro* lanagatik. 
* 2015ean, *Personal & político* (José Manuel Lara Fundazioa) liburua argitaratu zuen, 45 olerkirekin, eta Espainiako krisi sozialaren errealitatean murgiltzen zen. 
* 2022ko irailean, Luquek Poesiako Espainiako Sari Nazionalaren saria jaso zuen *Un número finito de veranos* lanarengatik.

Esan izan da Juan Antonio González Iglesias poeta eta klasizistaren belaunaldi berekoa dela. Belaunaldi horrek tradizio klasikoa eta modernitate hasiberria uztartzen ditu. Bere *Transitoria* liburua dela eta, Andaluziako Kritika Sariaren epaimahaiak «hizkuntza klasikoaren, itxura lasaiko bertsoetan sartzen dakienaren, eta hizketa kolokial eta egungoaren arteko sinbiosi perfektua» azpimarratu zuen.

Josefa Álvarez Valadés irakasleak *Tradición clásica en la poesía de Aurora Luque* ikerlana eskaini dio (Sevilla, Editorial Renacimiento, 2013).

### Itzulpena eta kritika 
Luquek batez ere antzinako poesia greziarraren itzulpenak egin ditu, baina baita poesia frantsesarena, latinarena eta greko modernoarena ere, besteak beste, María Lainá, Louise Labé, Reneé Vivien eta Safo autoreena, eta Catulo, Meleagro eta gizakien edo itsasoaren gaiak jorratu Greziako poeta guztiena. 2000. urtean, Hiperión argitaletxean *Los dados de* *Eros. Antología de poesía erótica griega* argitaratu zuen, eta, 2004ko azaroan, Saforen *Poemas y testimonios* lanaren itzulpena, Acantilado argitaletxean.

Ikerlari gisa, ahaztutako autoreak erreskatatzen eta berrargitaratzen lagundu du, hala nola, Malagako María Rosa de Gálvez" dramagileak edo Malagako Isabel Oyarzábal idazle eta enbaxadore errepublikarrak, bien lan argitaragabeak argitaratuz eta prologatuz.

## Lanak 
### Poesia 
* 1981, *Hiperiónida*, Granada: Universidad de Granada, colección «Zumaya».
* 1989, *Problemas de doblaje*, Madrid: Rialp.
* 1991, *Fecha de caducidad*, Málaga: Tediria (Cuaderno).
* 1992, *Carpe noctem*, Madrid: Visor.
* 1996, *Carpe mare* Málaga: Miguel Gómez Ed. (Antología).
* 1998, *Transitoria*, Sevilla: Renacimiento.
* 2000, *Las dudas de Eros*, Lucena: Ayuntamiento de Lucena, col. «Cuatro Estaciones». (Antología)
* 2002, *Portvaria. Antología 1982-2002*, Cuenca: El Toro de Barro. (Antología)
* 2003, *Camaradas de Ícaro*, Madrid: Visor.
* 2004, *Carpe verbum*, Málaga: Ayuntamiento de Málaga, col. «Monosabio». Edición de Francisco Fortuny. (Antología)
* 2005, *Haikus de Narila*, Málaga: Publicaciones Antigua Imprenta Sur. (Cuaderno)
* 2007, *Carpe amorem*, Sevilla: Renacimiento. Edición de Ricardo Virtanen. (Antología). Reedición ampliada en 2021.
* 2008, *La siesta de Epicuro*, Madrid: Visor.
* 2014, *Fabricación de las islas. Poesía y metapoesía*,​[*fuente cuestionable*] Prefacio: J. M. Caballero Bonald; selección y estudio: Josefa Álvarez Valadés, Valencia: Pre-Textos.
* 2014, *Médula. Antología esencial.* Madrid: Fondo de Cultura Económica. Edición de Francisco Ruiz Noguera. (Antología)
* 2015, *Personal & político*, Sevilla: Fundación José Manuel Lara.
* 2016, *Los limones absortos. Poemas mediterráneos*.​ Málaga: Fundación Málaga. Ed. bilingüe.Traduciión al italiano de Paola Láskaris. Prólogo de Chantal Maillard.
* 2020, *Gavieras*, Madrid: Visor. XXXII Premio Loewe, 2019.
* 2021, *Un número finito de veranos*, Lérida: Milenio. Premio Nacional de Poesía 2022.
* 2022, *Homérica* (antología), Málaga: Jákara.

### Itzulpengintza 
* 1995, Meleagro de Gádara, *25 epigramas*, Málaga: biduma «Llama de Amor Viva» (*plaquette*).
* 1996, María Lainá, *Nueve poemas*, Málaga: biduma «Capitel» (lankidetzan).
* 2000, *Los dados de Eros*. *Antología de poesía erótica griega*, Madrid: Hiperión.
* 2004, Safo, *Poemas y testimonios*, Barcelona: Acantilado.
* 2004, María Lainá, *Los estuches de las células*, traducción del griego moderno de M. L. Villalba, Obdulia Castillo y Aurora Luque, Málaga: Diputación de Málaga, biduma  «MaRemoto».
* 2005, Renée Vivien, *Nocturnos*, Santander: Revista *Ultramar*, biduma «Travesías» (cuaderno).
* 2008, Renée Vivien, *Poemas*, Tarragona: Igitur.
* 2010, Catulo, *Taeter morbus.* *Poemas a Lesbia,* Monterrey, México: Universidad de Nuevo León
* 2011, Louise Labé, *Elegías y sonetos*, Barcelona: Acantilado.
* 2015, *Aquel vivir del mar. El mar en la poesía griega.* *Antología*, Barcelona: Acantilado
* 2019, *Si no, el invierno. Fragmentos sáficos*, traducción de *If not, Winter,* de Anne Carson, Madrid/ México: Vaso Roto.
* 2020, *Grecorromanas.* *Lírica superviviente de la Antigüedad clásica*, edizioa, sarrera eta itzulpena A. Luque, Barcelona: Austral.
* 2020, Safo, *Poemas y testimonios,* papiro berriak dituen edizio berria, Barcelona: Acantilado. [ 2022an birzuzendutako edizioa]

### Literatura ikasketak 
* 2003, Mercedes Matamoros, *El último amor de Safo,* ed. A. Luque, Málaga: Puerta del Mar, CEDMA.
* 2005, María Rosa de Gálvez, *El valor de una ilustrada*, Málaga: Consulado del Mar, Ayuntamiento de Málaga, José Luis Cabrerarekin lankidetzan.
* 2007, María Rosa de Gálvez, *Poesías*, Málaga: Puerta del Mar, CEDMA.
* 2009, María Rosa de Gálvez, *Amnón*, Málaga: Universidad de Málaga.
* 2010, J. M. Caballero Bonald, *Ruido de muchas aguas,* antología y estudio preliminar de A. Luque, Madrid: Visor.
* 2013, María Rosa de Gálvez, *Holocaustos a Minerva.* *Obras reunidas,* Sevilla: col. Clásicos Andaluces Fundación J. M. Lara.

Juan Ramón Jiménezen *Arias tristes* (Visor); Enrique Gómez Carrilloren *La Grecia eterna* (Renacimiento); Isabel Oyarzábalen *Las memorias de la embajadora republicana* (*Hambre de libertad*, Almed, Granada, 2011) eta Laura P. Vernettiren *La cólera de Baudelaire* (Luces de Gálibo, Málaga, 2020) eleberri grafikoa.

Poesiari buruzko bere zenbait ikerketa *Una extraña* *industria* (Valladolideko Unibertsitatea, 2008) lanean bildu ziren.

## Sariak 
* 1981, Premio Federico García Lorca de la Universidad de Granada
* 1989, Adonais Poesia Sarirako akzesita
* 1992, Premio Internacional de Poesía Rey Juan Carlos I.
* 1998, Finalista del Premio Rafael Alberti y Premio Andalucía de la Crítica
* 2003, Premio Fray Luis de León.
* 2007, Premio *Meridiana* de la Junta de Andalucía por su labor de edición y rescate de escritoras desconocidas u olvidadas.
* 2008, Premio de Poesía Generación del 27.
* 2016, Premio El público a las Letras, que concede el programa cultural la radio pública de Andalucía, Canal Sur Radio.https://web.archive.org/web/20160512153137/http://blogs.canalsur.es/saladeprensa/2016/04/06/kiko-venero-maria-canas-aurora-luque-alfonso-zurro-julio-munoz-gijon-rancio-sevillano-natalia-de-molina-y-el-equipo-de-la-pelicula-techo-y-comida-premios/
* 2019, Premio de Poesía Loewe, XXXII. edizioan, *Gavieras,* liburuarengatik, "berritzailea, ausarta izateagatik, aldakortasun formalak eta aldi horretako pentsamendu-unitateak bultzatua".
* 2022, Premio Nacional de Poesía por *Un número finito de veranos*.​

## Erreferentziak 
## Bigarren mailako bibliografia 
* Fernández, Fruela. *Juan Antonio González Iglesias.*Clarín: Revista de nueva literatura, 7. urtea,  39 zk., 2002, 26-31 or.
* Jerez, Enrique. *Juan Antonio González Iglesias, Un ángulo me basta, Madrid: Visor, 2002. IV Premio Internacional de Poesía «Generación del 27».* En Voz y letra, XIV/1 (2003), 154-157 or.
* Luque, Aurora. *La hermosura del héroe* de Juan Antonio González Iglesias en *El Laberinto de Zinc*, 1 zk., Málaga, 1996.

## Kanpo estekak