Kodex

[thumb|220px|eskuinera|*[Rodako kodexa, 990. urteko eskuizkribua.]]
[thumb|eskuinera|*[Haralds saga ins hárfagra* liburuaren orri bat *Codex Frisianus*en arabera.]]
**Kodex** (latinez *caudex*, "zuhaitzaren enborra") eskuz idatzitako dokumentu zahar bat da, elkarri jositako eta koadernatutako kaierez osatua.

Erromatarrek asmatu zuten bere taulak lotzeko eta pixkanaka-pixkanaka biribilkia ordezkatu zuen. Kristautasunarekin batera zabaldu zen, Eliza kristauak formatu hau hautatu baitzuen Bibliarako. Liburu hauek ikertzen dituen zientziak kodikologia du izena; antzinako agiriak ikertzen dituena, berriz, paleografia.

Fitxategi:Libro de los juegos.jpg|Kopistak *scriptorim* batean lan egiten. "Libro de ls jeugos" Alfondo X. Gaztela eta Leongoa ,1283.
Fitxategi:Tavernier Jean Mielot.jpg|Jean Mielot eskribaua codex bat biribilki batean kopiatzen. Jean Le Tavernieren ilustrazioa, XV. m.

## Zenbait kodex 
Normalean kodexek dauden tokien izena hartu dute, hiri batena, liburutegi batena. Hauek dira ezeagunetariko batzuk:
[thumb|160px| Leongo Biblia mozarabiarra ([X. mendea). Lukasen irudikapena, agian Pablo Picassok buruan zuena Gernika margolana sortzerakoan.]]

### Europako kodexak 
* Donemiliaga Kukulako *Becerro Galicano*. (c. 1196).
* *Codex Abrogans* edo *Abrogans* Kodexa. VIII. mendean idatzia. (765-775).
* *Codex Aleppo*.
* *Codex Alexandrinus*.
* *Codex Alimentarius*.
* *Codex Alimentarius Austriacus*.
* *Codex Amiatinus.
* Codex Argenteus.
* Codex Astensis.
* San Emmeram Codex Aureus.
* Rodako Kodexa. X. mendekoa.
* Lorschgo Codex Aureus.
* Codex Batres.
* Codex Berolinensis.
* Codex Bezae.
* Codex biblicus legionensis.
* Codex Calixtinus. XII. mendekoa.
* Codex Claromontanus.
* Codex Cumanicus.
* Codex Ephraemi Rescriptus. V. mendekoa.
* Codex Euricianus.
* Codex Exoniensis.
* Codex Flatoiensis.
* Codex Frisianus.  XIV. mendekoa. Islandia.
* Codex Gigas. XIII. mendekoa.
* Codex Hammer.
* Codex Hierosolymitanus.
* Codex Iustinianus.
* Codex Leicester.
* Codex Manesse.
* Codex Maximilianeus bavaricus civilis.
* Codex Pisanus.
* Codex Regius. XIII. mendekoa. Islandia.
* Codex Runicus.
* Codex Sinaiticus.
* Codex Theodosianus. (429-438) Erromatar zuzenbidea.
* Codex Usserianus Primus
* Codex Wallerstein.
* Codex Zamoscianus.
* Codex ms. 3227a.
* Leningrad Kodexa.
* Rohonczi Kodexa.
* Albaceteko Kodexa.
* Cantigas de Santa María. Alfontso X.a Jakintsuak  bildutako kantuak, galaikoportugesez idatzia.
* Codex Vaticanus*.

### Ameriketako kodexak 
Hona hemen ezagunenak:

#### Kolon aurreko kodexak 
Espainiarren konkista baino lehen sortutakoak dira hauek:
* Kodex mexikak:
** Mendoza Kodexa
** Borboitar Kodexa
** Boturini Kodexa

* Maia kodexak:
** Dresdengo Kodexa
** Madrilgo Kodexa
** Codex Peresianus edo Parisko Kodexa
** Grolier Kodexa: espezialista guztiek ez dute kodex hau benetakoa bezala onartzen.
[thumb| [Maia zibilizazioak eginiko Dresden Kodexa.]]

* Borgia multzoko kodexak:
** Borgia Kodexa
** Codex Laud
** Vaticanoko B Kodexa
** Cospi Kodexa
** Fejérváry Mayer Kodexa

* Azteka kodexak
** Codex Borbonicus
** Tonalamatl Aubin

* Mixteka kodexak
** Becker Kodexa
** Bodley Kodexa
** Kodex Colombinarra
** Codex Vindobonensis
** Codex Nuttall
** Selden Kodexa

#### Mexikoko Kolonialismo garaietako Kodexak 
XVI. mendean eginiko kodexak dira. Asko dira; hemen bakan batzuk jasoko ditugu:
* Kingsborough Kodexa
* Xolotl Kodexa
* Florentziako Kodexa
* Rmyal Kodexa
* Ramírez Kodexa
* Telleriano-Remensis Kodexa
* Ríos Kodexa
* Cuauhximalpan Kodexa

## Bibliografia 
* *Arqueología Mexicana* aldizkaria: "Códices prehispánicos" monografikoa. IV.liburukia, 23.zk. 2.berrinprimatzea, Mexiko Hiria, 2002.
* Miguel León-Portilla: *Literaturas indígenas de México''. Mexiko Hiria, FCE, 1992. ISBN: 9789681638771.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak