Hackerra (segurtasun informatikoa)

**Hacker** bat ordenagailu edo sare informatiko baten ahultasunak deskubritzen dituen norbait da, nahiz eta terminoa konputagailuen eta sare informatikoen ezagutza aurreratua duen norbaiti ere aplika dakiokeen. Hackerrak arrazoi askorengatik izan daitezke, besteak beste, etekin ekonomikoak, protesta edo erronka. Hackerren inguruan garatu den azpikultura ordenagailuen *underground* kulturari dagokio askotan, baina orain komunitate irekia da. Hacker hitzaren beste erabilera batzuk segurtasun informatikoarekin lotuta ez dauden arren, oso gutxitan erabiltzen dira testuinguru orokorrean. Hauek, hackerren definizioaren eztabaidaren mende daude, terminoaren benetako esanahiari dagokionez. Eztabaida horretan, hacker terminoa programatzaileek eskatzen dute, konputagailuetan sartzen den norbaiti «cracker» deritzola argudiatuz,—. Kapela zuriko hacker batzuek beraiek ere hacker titulua merezi dutela diote, eta kapela beltzekoei bakarrik deitu behar zaiela cracker. 

## Klasifikazioak 
[thumb|[EUDES, hacker etikaren historialaria, «cracker» terminoaren alde]]
Komunitate informatiko klandestinoko hainbat azpitaldek, jarrera eta helburu desberdinekin, termino desberdinak erabiltzen dituzte bata besteari mugak jartzeko, edo ados ez dauden talde zehatz bat baztertzeko. Eric S. Raymondek, *Jargon File* berriaren arduradunak, komunitate informatiko klandestinoko kideei cracker deitzearen alde egiten du. Hacker/cracker dikotomiaren ordez, kategoria desberdinetako espektro bati enfasi handiagoa ematen diote, hala nola, kapela zuria, kapela grisa, kapela beltza eta *script kiddie*. Raymond-ekin ez bezala, cracker terminoa erreserbatu egiten dute normalean. Hala ere, crackerrak delitu bat egiteko ordenagailu batera baimenik gabe sartu beharko litzateke, hala nola, sistema horretan dagoen informazioa suntsitzea. Azpitalde horiek beren jardueren estatutu juridikoen bidez ere defini daitezke.

### Kapel zuria 
Kapel zuriko hacker batek (Eric S. Raymond) segurtasuna hausten du arrazoi ez maltzurrengatik, agian bere sistemaren segurtasuna probatzeko edo segurtasun-softwarea egiten duen software-konpainia batentzat lan egiten duen bitartean. Interneteko hizkeran, kapel zuria hitzak hacker etiko bati egiten dio erreferentzia. Sailkapen horretan sartzen dira, halaber, kontratu-akordio baten barruan sarpen-probak eta kalteberatasun-ebaluazioak egiten dituzten pertsonak. Merkataritza Elektronikoko Aholkularien Nazioarteko Kontseiluak, EC-Council izenez ere ezagutzen denak, online ziurtagiriak, ikastaroak, klaseak eta trebakuntzak garatu ditu hacker etikoaren esfera osoa betez. Kapela beltzeko hackerrak, gizarteak film eta telesailetan aurkeztutako gaizkile informatiko baten beldur den guztiaren pertsonifikazioa dira. Kapela beltzeko hackerrak sare seguruetara sartzen dira datuak suntsitzeko edo erabilezin bihurtzeko baimena dutenentzat. Sartuko diren sareak aukeratzeko modua hiru zatitan bana daitekeen prozesu bat da:

# Helburu bat aukeratzea: Hackerrak zehazten du zein sare sartu fase honetan. Helburua interes berezikoa izan daiteke hackerrarentzat, dela politikoki, dela pertsonalki, edo ausaz hauta daiteke. Gero, hackerrak sare bateko atakak berrikusiko ditu, erasoekiko kaltebera den ala ez zehazteko. Hau da, makina anfitrioi baten ataka guztiak probatzea erantzun baten bila. Ataka bat irekidura bat da, eta horren bidez ordenagailuak datuak jasotzen ditu sarearen bidez.

### Botak 
Software-tresna automatizatuak, horietako batzuk freeware dira eta edozein hacker mota erabiltzeko prest daude.
* *Hackers (antología)*.
* manga eta anime *.hack animeko serieen helba*.
* *Little Brother* de Cory Doctorow.
* Merlin,  Roger Zelazny  *Crónicas de Ámbar* bigarren saileko protagonista, mago-hacker gazte hilezkor bat da, itzaleko dimentsioak zeharkatzeko abilezia duena.
* *Rice Tea* de Julien McArdle.
* Lisbeth Salander en *Los hombres que no amaban a las mujeres* de Stieg Larsson.
* *Snow Crash*.
* Alice de *Kami-sama no Memo-chō*.
* Daisy/Kurosaki de *Dengeki Daisy*.
* *El juego de Ender*.
* *Evil Genius*.
* *M.K.* de *Orphan Black*.

Hona hemen hackerrei buruzko film batzuk:

* *Antitrust.*
* *Cypher.*
* *Eagle Eye.*
* *Enemy of the State.*
* *Firewall.*
* *Hackerrak.*
* *WarGames.*
* *The Net.*
* *The Net 2.0.*
* *Live Free or Die Hard.*
* *Matrix.*
* *Pirates of Silicon Valley* (Steve Jobs bezalako hackerrekin lotuta, ez crackerrekin).
* *Sneakers*.
* *Swordfish*.
* *Take Down*.
* *Tron*.
* *Tron: Legacy.*
* *Untraceable*.
* *Weird Science*.

Hona hemen hackerrei buruzko telesail batzuk:

* *Mr. Robot (telesaila)*.

### Hackerrei buruzko ez-fikziozko liburuak 
* *Hacking*: Jon Ericksonen The Art of Exploitation Second Edition.
* *The Hacker Crackdown*.
* *The Art of Intrusion* de Kevin D. Mitnick.
* *The Art of Deception* (Kevin D). Mitnick.
* Ghost in the Wires: My Adventures as the World's Most Wanted Hacker de Kevin D. Mitnick.
* ''The Hacker's Handbook*.
* Clifford Stollen *The Cuckoo's Egg*.
* Suelette Dreyfus-en *Underground*, Julian Assangek egin zuen ikerketa
* Stealing the Network: How to Own the Box, How to Own an Identity, and How to Own an Continent hainbat egileren lanak.

## Ohiturak 
[thumb|«Wikipedia» hitza *[Leet idazkera|leet speak* eran]]
thumb|Talde bat DEF CON 17an lehiatzen Las Vegasen, Estatu BatuetanEzkutuko informatika komunitateak, berezko jargoia sortu du, *leet speak* adibidez. Politika ekintzei dagokienez, hauek informazio-askatasuna, adierazpen-askatasuna eta anonimotasunaren eskubidea barne hartzen dute, gehienak egile-eskubideen aurka. Ideia eta pentsamendu hauek bultzatzeko ekintzak hacktibismo bezala ezagutzen dira. Batzuek justifikazio etiko bat ikusten dute hackeo ekintza ilegaletan helburu hauek lortzeko, honela Mendebalde Urrunarekin alderatuz sarritan. Ondorioz, hakerren artean goitizenen atzean ezkutatzea ohitura zabaldu bat da, beraien izenak ezkutatzeko

### Hackerren taldeak eta konbentzioak 
Ezkutuko informatika komunitateak erregularki hacker konbentzioetatik laguntza jasotzen du. Hauek 1980ko hamarkadan ezagunak bilakatu ziren, hauetan informazio eta baliabideak eskura jarriz, kideen arteko ikasketa bultzatuz. Honetaz gain, hackerrak sinesgarritasuna lortu zezaketen talde famatu baten kide izanda.
## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Apro, Bill; Hammond, Graeme (2005). *Hackers: The Hunt for Australia's Most Infamous Computer Cracker* [*Hackers: La Caza del Cracker de Computadoras Más Infame de Australia*] (en inglés). Five Mile Press. .
* Assange, Julian Paul; Dreyfus, Suelette (1997). *Underground: Tales of Hacking, Madness and Obsession on the Electronic Frontier* [*Underground: Historias de haqueo, Locuras y Obsesión en la Frontera Electrónica*] (en inglés). Mandarin. .
* Beaver, Kevin (2010). *Hacking For Dummies* [*Haqueo para Tontos*] (en inglés) (3.a edición). Indianápolis, Indiana, Estados Unidos: Wiley Publishing. . Consultado el 15 de noviembre de 2011.
* Conway, Richard; Cordingley, Julian (2004). *Code Hacking: A Developer's Guide to Network Security* [*Haqueo de Código: Una Guía del Desarrollador para la Seguridad de Redes*] (en inglés). .
* Freeman, David H.; Mann, Charles C. (1997). *@ Large: The Strange Case of the World's Biggest Internet Invasion* [*Sin Limitación: El Extraño Caso de la Invasión de Internet Más Grande del Mundo*] (en inglés). Simon & Schuster. .
* Granville, Johanna (2003). «Dot.*Con*: The Dangers of Cyber Crime and a Call for Proactive Solutions» [Dot.*Con*: Los Peligros del Cibercrimen y un Llamado a Soluciones Proactivas]. *Australian Journal of Politics and History* (en inglés) **49** (1): 102-109. Consultado el 16 de noviembre de 2011.
* Gregg, Michael (2006). *Certified Ethical Hacker* [*Hacker Ético Certificado*] (en inglés). Pearson. .
* Hafner, Katie; Markoff, John (1991). *Cyberpunk: Outlaws and Hackers on the Computer Frontier* [*Cyberpunk: Proscritos y Hackers en la Frontera Computacional*] (en inglés). Simon & Schuster. .
* Kurtz, George; McClure, Stuart; Scambray, Joel (1999). *Hacking Exposed* [*El haqueo, expuesto*] (en inglés). McGraw-Hill. .
* Stoll, Clifford (1990). *The Cuckoo's Egg* [*El Huevo del Cuco*] (en inglés). The Bodley Head. .
* Taylor, Paul A. (1999). *Hackers'' (en inglés). Routledge. .

## Ikus, gainera 
* Delitu informatiko
* Gerra informatiko
* Hackerra
* Segurtasun informatiko
* Internet

## Kanpo estekak 
* The History of Hacking