open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pink Floyd Live at Pompeii

***Pink Floyd Live at Pompeii*** () Adrian Maben zuzendaritzapean 1971an egindako pelikula da, Pink Floyd musika talde britainiarra protagonistatzat duena.

Lan honetan Pink Floydek abesti batzuk jotzen ditu Vesubiok estalitako erromatar hiri zaharraren anfiteatroan ("Echoes", "One of These Days" eta "A Saucerful of Secrets"). Pelikulan agertzen diren gainontzeko gai musikalak Parisko estudio batean filmatuak izan ziren, Ponpeiako anfiteatroaren irudiekin batera. Ponpeian bertan zein Parisko estudioetan filmatutako kontzertuetan publikorik gabe jarduten du Pink Floydek; musika laguntzaileak eta grabazioaren taldea besterik ez dira irudietan agertzen, laukote britainiarraz gain. Antza, pelikulak protagonismo osoa musika taldeari -soilik- eman nahi izan zion.

Filmean entzuten diren gaiak taldearen lehenengo urtekoak dira (1967-1971); A Saucerful of Secrets, Ummagumma eta Meddle L.P.-etan dauden batzuk aukeratuak izan ziren.

Frantziako eta Alemaniako telebistak pelikula honen ekoizleak izan ziren, eta aurrekontu apal batekin 65 minutuko iraupena zuen produktua burutu zuten. 1972an estreinatu zen zinema aretoetan, eta hilabete batzuk geroago Frantzia eta Alemaniako telebistetan igorri zuten. Hasierako bertsioa laburregia zelakoan, 1973an Adrian Maben zuzendariak Pink Floyden taldekideei estudioko elkarrizketa batzuen bitartez pelikula luzatzeko eskatu zien, The Dark Side of the Moon albuma grabatzen ari ziren bitartean. Hola, 1974an pelikularen bertsio luzeagoa estreinatu zen, 85 minutukoa .

Pelikula honen bitxikerien artean bi aipa daitezke: hainbat eszenatan Roger Waters-ek, Richard Wright-ek eta David Gilmour-ek elastikorik gabe jotzen dute, egun hartako bero saparen ondorioz (35º C-etara iritsi zen); eta hornidura elektrikoa bermatu ahal izateko kable luze bat (kilometro batekoa) prestatu behar izan zen, anfiteatrotik udaletxeraino 

Pink Floyd Live at Pompeii Pink Floyden pelikula da, "Let It Be" The Beatles-ena edo "Gimme Shelter" Rolling Stones-ena diren bezalakoak. Film honen xarma inguru klasiko baten irudiak (antzinako hiri erromatarrarena) musika abangoardista batekin uztartzean datza, zinemaren baliabide bereziak ere (kea, haizea, irudien gainjartzeak....) erabiliz.

## Gai musikalen zerrenda 
### 1972ko hasierako bertsioa 
# "Intro Song"
# "Echoes, Part I"
# "Careful with That Axe, Eugene]"
# "A Saucerful of Secrets"
# "One of These Days"
# "Set the Controls for the Heart of the Sun"
# "Mademoiselle Nobs"
# "Echoes, Part II"

### 1974ko bertsioa 
# "Intro Song"
# "Echoes, Part I"
# "On the Run" (estudioan)
# "Careful with That Axe, Eugene"
# "A Saucerful of Secrets"
# "Us and Them" (estudioan)
# "One of These Days"
# "Set the Controls for the Heart of the Sun"
# "Brain Damage" (estudioan)
# "Mademoiselle Nobs"
# "Echoes, Part II"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pterophyllum

***Pterophyllum*** arraina generoko txiki bat familia Cichlidae gehienak bezala ezagutzen da. *Pterophyllum* espezie guztiak Amazonako arroa, Orinoco arroko eta Guiana ezkutua hainbat ibaiak tropikalak Hego Amerikan jatorria.

## Espezieak 
* *Pterophyllum altum*
* *Pterophyllum leopoldi*
* *Pterophyllum scalare*

## Kanpo estekak
Verizon Center

**Verizon Center** AEBtako Washington Hiria hiriburuan dagoen kirol pabilioi bat da. Washington Wizards gizonezko saskibaloi taldea, Washington Capitals izotz-hockey taldea, Georgetown Hoyas gizonezko saskibaloi taldea eta Washington Mystics emakumezko saskibaloi taldearen jokalekua da.

1997an eraikitzez amaitu zuten.

## Iruditegia 

Irudi:MCI Center16689v.jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Verizon Center vs Raptors.JPG|Washington Wizards taldearen NBAko partiduaren sarrerakoa.
Irudi:Verizon Center (NHL Playoffs - April 25, 2009) (3472748988).jpg|Washington Capitals taldearen NHLko partidua.
Irudi:Verizon centre.JPG|Washington Wizards taldearen NBAko partidua.

## Kanpo estekak 
* Verizon Center kirol pabiloiko webgunea
Avon ibaia (Bristol)

**Avon ibaia**, batzuetan **Bristol Avon** ere deitua, Hego-mendebaldeko Ingalaterrako ibai bat da. Gloucestershire konderriko Acton Turville udalerrian jaio eta Wiltshire eta Somerset konderriak igaro eta Bath eta Bristol hiriak zeharkatu ondoren bere urak Severn estuarioan isurtzen ditu.

"Avon" izena brioieran jatorria du eta galesezko "Afon" izenak bezala, "ibai" esan nahi du.

## Kanpo estekak
Norrtälje

eskuinera|thumb|300x300px|Norrtälje 1700. urte inguruan, *Suecia antiqua et hodierna *bildumako grabatu baten.
**Norrtälje** (suedieraz [nɔr'tɛljə] ahoskatua) Suediako udalerri bat da azaleraz Stockholmgo konderriko handiena. 2015eko erroldaren arabera 58.669 biztanle ditu, hauetatik 17.275 hirian bertan.

## Geografia 
Norrtälje udalerrian 22 herrigune daude, hauetatik 19 ez dira 1.000 biztanletara iristen. Norrtaljëk 17.250 biztanle ditu eta Rimbo eta Hallstavik-ek launa mila inguru. Stockholmgo uhartediaren iparraldean kokaturik dago eta uhartediko hiri handiena da, Stockholm beraren ondoren, ez ordea konderrikoa.

## Historia 
Norrtälje, 1219an Tälje izenarekin izan zen aipatua lehen aldiz. Geroago, probintzia berberan dagoen beste Tälje batetik ezberdintzeko Norrtälje izena eman zioten, hau da, *Iparraldeko Tälje*. Beste hiriak Södertälje izana jaso zuen, *Hegoaldeko Tälje*.

1719an Iparraldeko Gerra Handiaren barneko borroka izan zen bertan eta errusiarrek kostalde guztiari su eman zioten.

## Iruditegia 

Irudi:03 Rådhuset i Nortälje.jpg|Udaletxea.
Irudi:Norrtälje kyrka 05.JPG|Norrtäljeko eliza.
Irudi:Ship_ss_norrtelje_20050826_001.jpg|SS Norrtelje ontzia Norrtäljeko kaian.
Irudi:Pythagoras industrimuseum.JPG|Pythagoras industria museoa.
Irudi:Norrtälje124.JPG

## Kanpo estekak 
*  Norrtäljeko udalerriaren webgunea
Guridi eraikina

**Guridi eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin modernista bat da.

## Kokalekua 
Poza Lizentziatuaren kalearen 2. zenbakian dago, Abando auzoan, eta Miguel de Unamuno BHI institutuaren parean eta Mutua Universal eraikinetik hurbil.

## Historia 
1902an Jose Bilbao Lopategi arkitektoaren diseinuaren arabera eraiki zen.

## Eraikina 
Eraikina oraintxuki zaharberritua izan da.

Irudi:Bilbao - Edificio Guridi 02.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Bilbao - Edificio Guridi 03.JPG|Xehetasuna.
Irudi:Bilbao - Edificio Guridi 12.JPG|Atea.
Irudi:Bilbao - Edificio Guridi 07.JPG|Xehetasuna.

## Ikus gainera 
* Modernismoa Euskal Herrian

## Kanpo estekak
Piztia

**Piztia** edo **basapiztia** animalia basatiari ematen zaion izena da, bereziki gizakiari eta haren aziendari kalte egiten diona. Mendebaldeko kulturan, piztia munstroaren figura eratzeko izan da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
PPG Paints Arena

**PPG Paints Arena** Pennsylvaniako Pittsburgh hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Pittsburgh Penguins izotz-hockey taldearen jokalekua da.

2010ean eraikitzez amaitu zuten.

## Iruditegia 

Irudi:Consol Trib Total Media Gate Entrance (4936502500).jpg|Kanpoaldea.
Irudi:Consol_Energy_Center_Panoramic2.jpg|Pittsburgh Penguins taldearen NHLko partidu aurrekoa.
Irudi:Consol Energy Center--indoors.jpg|Barnealdea.
Irudi:Two Girls watching the empty rink (4935921175).jpg|Barnealdea.

## Kanpo estekak 
* PPG Paints Arena kirol pabiloiko webgunea
Basati (argipena)

**Basati** hitzak esanahi zenbait ditu:
* **basati**, basabizitza egiten duen animalia;
* **basati**, gutxiesgarria, zibilizazio maila batera heldu ez den gizakia eta herria izendatzeko erabilitakoa (ikus herri primitiboa);
* Basati diskak, 1987-1994 bitartean jardun zuen diskoetxea.
Ramon Rubial kalea (Bilbo)

**Ramon Rubial kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen kale bat da.

## Izena 
Izena Ramón Rubial erandiotar politikari sozialistaren omenez darama.

## Kokalekua 
Abandoibarra auzoan dago, Euskadi plaza eta Abandoibarra etorbidearen artean, eta Pedro Arrupe zubiaren parean amaitzen da.

## Ondarea 
* Aginaga etxebizitzak (Eugenio Aginaga)
* Ferrater etxebizitzak (Carlos Ferrater)
* Iberdrola dorrea (César Pelli)
* Deustuko Unibertsitateko liburutegia (Rafael Moneo)
* Euskal Herriko Unibertsitateko paraninfoa (Álvaro Siza)

Fitxategi:Viviendas Aguinaga 2.jpg|Aginaga etxebizitzak
Fitxategi:Bilbao - Viviendas Ferrater 1.jpg|Ferrater etxebizitzak
Fitxategi:Bilbao - Torre Iberdrola 32.jpg|Iberdrola dorrea
Fitxategi:Bilbao, Biblioteca de la universidad Deusto, 11 mai 2011 (5710876980).jpg|Deustuko Unibertsitateko liburutegia
Fitxategi:Bilbao - Paraninfo de la UPV-EHU 19.jpg|Euskal Herriko Unibertsitateko paraninfoa

*Begirari IV* (1997, Eduardo Txillida, 2003an ezarria) eskultura nabarmentzen da. Korten altzairukoz egina eta 7,10 metro garaierakoa, hasiera batean Pedro Arrupe zubian zegoena.

Fitxategi:Bilbao-Chillida-11 333.jpg|*Begirari IV*, Eduardo Chillida

## Garraiobideak 
* Guggenheim geltokia, Bilboko tranbia
* Moyuako geltokia, Bilboko metroa

## Errreferentziak 
## Kanpo estekak
Gregorio de la Revilla zumarkalea

**Gregorio de la Revilla zumarkalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea.

## Izena 
Izena Gregorio de la Revilla Ingunzaren Bilboko alkatea (1891-1893) zenaren omenez darama.

## Kokalekua 
Indautxu auzoan dago.

On Diego Lopez Haroko kale nagusian hasten da, eta ipar-hegoaldeko norantzan Campuzano eta Indautxu plazak zeharkatu ostean, Autonomia kalean amaitzen da.

## Ondarea 
* Campuzano plaza
* Indautxu plaza

Irudi:Bilbao - Plaza de Emilio Campuzano 7.JPG|Campuzano plaza
Irudi:Bilbao - Plaza de Indautxu 3.jpg|Indautxu plaza

## Kanpo estekak
Aznar eraikina

**Aznar eraikina** Bilbon dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Venezuela plazaren 2. zenbakian dago, Abando auzoan, Abiazio eta merkataritza eraikina, Ibaizabal eta Udaletxeko zubiaren alboan, eta ibaiaren bestaldean Bilboko udaletxea aurrez-aurre duela.

Irudi:Bilbao - Naviera Aznar 1.JPG|Ikuspegi orokorra.
Irudi:Bilbao - Naviera Aznar 2.JPG|Miniaturazko itsasontziaren irudia.

## Historia 
1948an eraikin hau egin zuten Aznar ontzigile familiak beren enpresaren negozioen egoitza izan zedin. Manuel Ignacio Galindez arkitektoak diseinatu eta proiektua gauzatzeaz arduratu zen.

## Eraikina 
Itsasontzi itxura du, baina batzuek “Bilboko xafla” esaten diote, New York hirian ezizen bera duen Flatiron eraikinari erreferentzia eginez.

Gaur egun, bertan udal egoitzak daude.

## Ikus gainera 
* Flatiron eraikina, New York

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Umeen txertaketa-egutegi

**Umeen txertaketa-egutegia** herrialde bateko osasun-agintariek ume eta gazteentzat aholkatzen duten txertoen egutegia da. Txerto horien bidez gaixotasun infekzioso batzuk ekidin ahal dira bizitza osorako.

Txerto gehienak behin baino gehiagotan jarri behar dira eraginkorrak izateko eta betiko immunitatea eman ahal izateko.

Herrialdeen arabera aldaketa batzuk egon daitezke txertaketa-egutegian, adina edo txertoei dagokienez.

Txertoak era erraz eta eraginkor batean hainbat gaitz harrapatzea saihesten du, eta berauek kontrolatzen eta progresiboki ezabatzen laguntzen du

## Txertaketa-egutegia Hego Euskal Herrian 
Hego Euskal Herrian Osakidetza (EAEan) eta Osasunbidea (Nafarroan) dira umeen txertaketa-egutegia egiten dutenak.

2016an honako hauek dira umeen txertaketa-egutegiak EAEan eta Nafarroan:

### EAEan 
Oharra: DTK txertoa difteria, tetanos eta kukutxeztularen aurkako txerto hirukoitza da

### Nafarroan 
Oharra: DTK txertoa difteria, tetanos eta kukutxeztularen aurkako txerto hirukoitza da

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Artxandako tunelak

**Artxandako tunelak** Bilbo aldean dagoen Artxanda mendia zeharkatzen duten hiru errepide-tunelak dira, guztira 3.096 metroko luzera dutenak.

Bilbo eta Txorierri komunikatzen dituzte eta, azken honetako korridorea bitartez, aireportua, Eskuinaldea edo AP-8.

## Historia 
Jada Bigarren Errepublikaren garaian, Indalecio Prietok Bilbo eta Sondika tunel baten bitartez lotzeko ideia proposatu zuen. 1950 eta 1960ko hamarkadetan ideia berpiztu arren, 1995era arte ez zuten gauzatu: Bizkaiko Foru Aldundiak, hiri-antolamenduko plan orokorraren barnean, Artxanda mediaren barrena tunel bat zulatzea ikertu zuen. 1999ko martxoan behin betiko proiektua onartu eta urte horretako maiatzean lanak hasi ziren. Bi urte geroago, 2002ko maiatzaren 24an tunelak inauguratu zituzten.

Bizkaian inoiz egindako errepiderik garestiena bilakatu zen, 106 milioi euroko aurrekontua izan zutelako. Gero Supersurrek soberan gainditu zuen aurrekontu hori. Kudeaketa, edonola ere, enpresa baten eskuetan izaten da.

## Tunelak 
### Ugasko - Txorierri tunela 
* Luzera: 1.140 metro
* Mota: bidesaria
* Erreiak: 2 (bana bi noranzkoetan)
 
### Salbeko zubia - Ugasko tunela 
* Luzera: 737 metro
* Mota: Doakoa
* Erreiak: 2 (bana bi noranzkoetan)

### Salbeko zubia - Txorierri tunela 
* Luzera: 1.219 metro
* Mota: bidesaria
* Erreiak: 3 (Bi Txorierrirantz eta bat Bilborantz)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Borghild proiektua

**Borghild proiektua** (*Sexy Nazi doll prodject* izenez ere ezagutua) Adolf Hitlerrek Bigarren Mundu Gerran alemaniar soldaduei sexu bidez transmititutako gaixotasunak eragozteko panpinak sortzeko proiektua izan zen.

## Testuingurua 
1940an, Berlinen (Alemania), Adolf Hitlerrek gutun bat idatzi omen zion Olen Hannussen daniar doktoreari, plastiko galbanizatuzko panpina baten prototipoa sortzeko eskatuz, gero Dresdeneko fabrika batean seriean ekoiztuko zutena.

Alemania Bigarren Mundu Gerran sartuta zegoen. Soldadu bakoitzak panpina puzgarri bana jaso eta motxilan eramango zuen, bizirauteko ezinbestekoak zituen gainerako objektuekin batera. Hala, soldaduek beren behar sexuala aseko zuten, gaixotasun benereoak hartzeko arriskurik gabe, eta beren odol garbia arraza kaskarrekin nahastu gabe.

## Panpinen garapena 
Fürherrak mediku daniarrari bidalitako ustezko gutunean zioenez, “*panpinak 1,76 metro neurtu behar du, bular handiak izan behar ditu, hankak, besoak eta burua artikulatuak, eta ongi diseinatutako zilborra*”. *Borghild* izenez bataiatu zuten panpina, naziek gustuko zuten mitologia nordikoan oinarrituta. Ile horia, azal zuria eta begi urdinak izan behar zituen.

Borghild proiektuan eskultore batek, material sintetikoetako aditu batek, ile-apaintzaile batek eta mekanikari batek parte hartu zuten. Giza azalaren egituratik ahalik eta hurbilen zegoen materiala lortzea zen erronka eta horretarako polimero bereziak garatu zituzten. Gorputzaren eredu gisa Wilhelmina von Bremen eta Annette Walter atletak erabili zituzten. Aurpegirako, aldiz, Käthe von Nagy aktorea aukeratu zuten, baina, diotenez, hark ez zuen baimenik eman.

Azkenean, 1941ean altuera ezberdineko hiru panpina aurkeztu zituzten. Baina proiektua bertan behera geratu zen aliatuen hegazkin bonbaketariek Dresdengo fabrika suntsitu zutenean.

## Proiektuaren inguruko zalantzak 
Informazioa 2005eko ekainean eman zen aditzera Alemaniako egunkari eta telebista kate nagusietan. Denek egiazkotzat jo zituzten Borghilden gorabeherak. Baina egundaino nazien ustezko panpina puzgarriak ez du inolako oinarri dokumentalik. Gainera, kontuan izan behar da berria argitaratzen lehena Alemaniako *Bild* egunkari sentsazionalista izan zela; beraz, zalantzazkoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bidesari

[thumb|[Hong Kongeko ordainlekuak.]]
[thumb|[Lizarrate. Erdi Aroan, eta gerora ere XVIII. mendean Arlabango bidea egin zuten arte, Araba eta Gipuzkoa lotzen zituen bide nagusia tunel horretatik igarotzen zen, eta pasabide hori erabiltzen zutenek bidesari garestia ordaindu behar zuten.]]

**Bidesaria** bide bat erabiltzeagatik ordaindu behar den diru kopurua da. Bidesarien bitartez lortutako dirua errepide-azpiegituren eraikitze, kudeaketa eta mantentze erabili ohi dute, baina askotan ez du izandako kostu estaltzen. Autobide bat ordainpekoa denean, autopista diogu.

Gutxienez duela 2.700 urte bazeuden bidesariak: Asurbanipalen agintaldian, Susa eta Babilonia arteko bidean bidesaria ordaintzen zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balduin III.a Flandriakoa

**Balduin III.a Flandriakoa** ( - Bergues-St-Winoc, 962) Flandriako kondea izan zen 958-962 bitartean. Brujas, Torhout, Courtrai eta Cassel hirietako lehenbiziko feriak sortu, Bergues gotortu eta manufaktura fabrikak ezarri zituen. Baztangak jota hil zen.

## Erreferentziak
Malmasingo tunelak

**Malmasingo tunelak** Bilbo aldean dagoen Malmasin mendia zeharkatzen duten bi errepide-tunel dira, guztira 1.340 metroko luzera dutenak. A-8 autobidean kokaturik, istripu eta auto-ilaren ohiko tokiak dira. 1973an eraikiak, bi noranzkoetan errei bina dituzte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiri Antolamenduko Plan Orokor

**Hiri Antolamenduko Plan Orokorra** (HAPO), hirigintza-arautegian, lurraldearen antolakuntza orokorra ezartzen duen araua da.

Hirigintza-antolamenduaren oinarrizko tresna. Nahitaez jaso behar ditu udalerri osoaren egiturazko antolamendua eta plan orokorrak hiri-lurzoru finkatuaren kategorian sartu duen hiri-lurzoruaren antolamendu xehatua, eta aukerakoa du lurzoru urbanizagarri sektorizatuaren eta plan orokorrean hiri-lurzoru finkatuaren kategorian sartu gabeko hiri-lurzoruaren antolamendu xehatua jasotzea.

Auzitegi Konstituzionalak emandako 61/1997 epaiaren arabera, Espainian Autonomia Erkidegoen eskuduntza baztertzailea dugu honakoa baina Estatu Batuetan estatuek normalean tokiko gobernuen eskuetan uzten dute.

## Ikus, gainera 
* Lurraldearen Zatiko Plan
* Plangintzako arau subsidiarioak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Diaz Harokoa kalea

**Maria Diaz Harokoa kalea** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea.

## Izena 
Izena Maria Diaz Harokoaren omenez darama, Bizkaiko harmagarren anderea izan zena.

## Kokalekua 
On Diego Lopez Haroko kale nagusian hasten da, eta ipar-hegoaldeko norantzan Sabino Arana etorbideari paralekiko joanez, Autonomia kalean amaitzen da.

## Ondarea 
* Euskadiko Artxibo Nazionala

## Kanpo estekak
La Unión y el Fénix eraikina (Bilbo)

**La Unión y el Fénix eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Zazpikaleen sarreran dago, Areatza kalearen 3. zenbakian, Arriaga antzokia, Areatzako zubia eta Areatzako parkearen parean .

Irudi:Arenal P1270253.jpg|Zinborioa eta estatua.
Irudi:Bilbao - Edificio La Unión y el Fénix (1931) 1.jpg|Zinborioa, estatua eta Arriaga antzokiaren aurrealdeko Ikurrina.

## Historia 
1928-1931 artean Tomas Bilbao arkitektoaren diseinuari jarraikiz eraiki zen.

## Eraikina 
Eraikinaren ezaugarri nagusi eta ikusgarriena goialdeko ganga edo zinborioa eta bere estatua dira.

Behealdean, Gran Café El Mercante kafetegia dago (antzinako Boulevard kafetegia zena, 1871an irekia, hiriko kafetegi zaharrena zena eta Pérez Yarza familiaren jabetzakoa), bertan idazle eta kultur munduko bilbotar ugari bildu ohi ziren, tartean Miguel Unamuno bera. 1936ko Gerra Zibila garaian Frank Capra estatubatuar argazkilariak argazki batean betiko zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Abiazio eta merkataritza eraikina (Bilbo)

**Abiazio eta Merkataritza eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago, Venezuela plazaren 1. zenbakian, eta Aznar eraikina eta Udaletxeko zubiarekin parez-pare.

Irudi:Bilbao - Edificio Aviación y Comercio 4.jpg
Irudi:Bilbao - Esquina calles Erripa y Buenos Aires 1.jpg
Irudi:Bilbao - Edificio Aviación y Comercio 3.jpg
Irudi:Bilbao - Edificio Aviación y Comercio 5b.jpg

## Historia 
1944an Pedro Ispizua eta Fernando Arzadun arkitektoek proiektatu zuten.

## Eraikina 
Eraikin arrazionalista bat da.

## Kanpo estekak 
* Abiazio eta Merkataritza eraikina. Bilboko Turismo Bulegoaren webgunea
Tron Kirk eliza

**Tron Kirk eliza** Edinburgheko eliza ezaguna da Royal Mileko High Street kalean kokaturik dagoena. XVII mendean eraiki zen eta 1952an utzi zion eliza izateari. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Historia 
Edinburgheko eliza nagusia San Giles katedrala izan zen baina 1560ko Eskoziako Erlijio Erreformaren ondoren parrokia berria egin zen Royal Mile kalean bertan, katedrala baino beherago. 1636 eta 1647 artean eraiki zen John Mylne masoiaren diseinuari jarraiki. Hiriko nobleak Tron Kirk eliza berrira joaten ziren beren izenean aulkiak baitzituzten bertan.

1785ean alboetako habearteak kendu behar izan zituzten South Bridge zubia eta Blair Street kalea eraikitzeko. 1824an kanpandorrea erre egin zen eta 1828an gaur egungoa eraiki zuten.

1952an eliza itxi egin zuten eta Edinburgheko udaletxeak hartu zuen. Barrutik hustu eta indusketak egin zituzten 1974an eta XVI mendeko eraikinen oinarriak aurkitu ziren.

## Danborjolearen kondaira 
Kondairak dioenez 1800 hamarkadan norbaitek Edinburgheko gaztelura eramaten zuen pasabidea aurkitu zuen. Gizon bat pasatzeko estuegia zenez mutiko bat sartru arazi zuten danbor batekin. Tron Kirk elizaren parera iritsi zenean danborra jotzeari utzi zion eta mutikoa ez zen berriz azaldu. Diotenez gau ixiletan mutikoaren mamua entzun daiteke danborjoka.

## Iruditegia 

Irudi:Tron Kirk, High Street Edinburgh.JPG
Irudi:Edinburgh img 3993 (3657344180).jpg
Irudi:New Tron Kirk.jpg
Irudi:Stained glass windows in Tron Kirk.JPG

## Kanpo estekak
Lanaken

**Lanaken** Belgikako ipar-ekialdean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena. 2013an 25.599 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean : Lanaken bera, Rekem, Neerharen, Gellik, Veldwezelt, Smeermaas eta Kesselt.

Lanaken Belgika eta Herbehereen arteko mugaren ondoan dago, Maastricht justu mugaren beste aldean duela.2006ko erroldaren arabera, hiritarren %20a herbeheretarra zen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Tulipomania

[thumb|*Viceroy* tulipa. Aldaera horren [erraboilak 3.000 eta 4.200 florin artean saltzen ziren, pisuaren arabera. Garai hartan, eskulangile kualifikatu batek 300 florin inguru irabazten zuen urtean.]]
[thumb|Tulipomaniari buruzko afixa [1637an inprimatua.]]
**Tulipomania** () tulipa-erraboilei lotutako espekulazio jarduera izan zen, Herbehereetan XVII. mendean gertatu zena. Historiako lehen burbuila espekulatibotzat jotzen da, 1636-1637 bitartean lehertu zena.

XVII. mendean Herbehereak aitzindariak ziren finantza kontuetan. 1602an, Amsterdamgo burtsa sortu zen, Ekialdeko Indietako Konpainia Holandarraren eskutik. Amsterdamgo burtsa izan zen finantza-aktiboekin negoziatzen lehena, eta historiako lehenbiziko porrot finantzarioa jasan zuena ere. Porrotaren jatorrian tulipaak egon ziren. Tulipa-erraboilen prezioa izugarri handitu zen, herrialdeko nobleziak eta burgesiak eskaera puztu zutelako. Gero, bat-bateko jaitsiera etorri zen, eta horrek herrialde osoko ekonomia kolapsatu zuen.

Tuliparen sukar antzeko bat hedatu zen, eta prezioak neurririk barik egin zuen gora 1635 eta 1636an. Erraboil bakarragatik 6.000 florin ordaindu zituzten Haarlemen. Sekulako dirutza, garaiko batez besteko soldata 200 eta 400 florin artekoa zela kontuan hartuz gero. Tuliparen sukarraren tamaina ikusirik, etorkizuneko lehen merkatua sortu zuten: hau da, produktua errentagarria izango zela sinetsita, etorkizunean egingo zituzten kontratuak eta inbertsioak sinatzen zituzten prezioak aurrez ezarrita. Negozio eredu horri *windhandel* izena jarri zioten, airearen negozioa.]]
Anne Goldgar historialariak egindako azterketaren arabera, krisia benetan askoz apalagoa izan zen. Tulipek, inbertitzaile batzuek etekin bila zabaldutako bide berria azken batean, uste baino garrantzi txikiagoa zuten Herbehereetako ekonomian; jaitsierak ez zuen porrot orokorra ekarri. 

Hala ere, tulipen aferak konfiantza krisi garrantzitsua sortu zuen bertako kapitalismoan. Tulipekin egindako operazio asko egun etorkizunerako kontratu moduan ezagutzen ditugunak ziren, hau da, inbertitzaileek produktu jakina erosteko konpromisoa hartzen zuten, produktu hori eskuragarri izatean. Tulipen prezio jaitsiera ikaragarriaren ondorioz, ordea, gehienek konpromisoa haustea erabaki zuten. Harreman ekonomikoak goitik behera aldatu ziren orduan. Parteen arteko konfiantza hutsean oinarritutako konpromisoak ez zuen jada baliorik, eta konpromiso objektiboagoak bilatzen hasi ziren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Espekulazio (ekonomia)
* 1929ko kraxa

## Kanpo estekak
Isabel Preysler

**María Isabel Preysler Arrastia** (Manila, ) filipinar eta espainiar modeloa eta pertsonai publiko ezaguna da. 5 seme-alaba ditu: Enrique Iglesias, Julio Iglesias, Jr. eta Chábeli Iglesias, Julio Iglesiasekin izandako ezkontzaren ondorioz (1971-1978); Tamara Isabel Falcó, Griñóngo markesarekin batera; eta Ana Isabel Boyer, Miguel Boyer Espainiako Ogasun ministro ohiarekin batera. 2014ean Boyerrengandik alargun geratu zen eta 2015etik harreman berri bat dauka Mario Vargas Llosa nobeldun idazlearekin.

Arrastia deitura, euskal jatorrikoa, Filipinetara Errioxa aldetik joandako familiarengandik datorkio, ama Beatriz Arrastia Reinares (1923 &ndash; 2021) baitzuen.

## Erreferentziak
Our Dynamic Earth

**Our Dynamic Earth** Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen zientzia museoa eta biltzar aretoa da.

## Kokapena 
Holyrrod eremuan kokatzen da, Eskoziako Legebiltzarraren ondoan.

## Museoa 
1999an ireki zituen ateak eta milurteko berrirako hiriaren berrizte planaren barneko lehenengo elementua izan zen.

Museoaren helburua Lurraren dinamika azaltzea da, hortik bere izena *Our Dynamic Earth* (Gure Lur dinamikoa). Erakusketak honako atalak ditu:
* Big Bang
* Biziaren jatorria
* Plaken tektonika
* Glaziazioak

Michael Hopkins and Partners konpainiak diseinatu zuen eraikina.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
John Knox House

**John Knox House** Edinburgheko etxe historikoa da, Royal Mile kalean dagoena, High Streeten beheko muturrean. John Knox erreformalari protestanteak ematen dio izena, kondairaren arabera bertan bizi izan baitzen XVI mendean.

## Historia 
Etxea 1490 urtetik aurrera eraiki zen egurrezko galeria finarekin eta erdi-margoturiko sabaia zuela. Walter Reidpath izan zen lehenengo jabea eta 1556an James Mossman-engana iritsi zen, Jakobo V.a Eskoziakoaren koroa diseinatu zuen gizonarengana. Maria I.a Inglaterrara herbesteratzean Mossman berarekiko leiala izan zen eta Edinburgheko gazteluan bere aldeko txanponak egiten aritu zen. Gaztelua errenditzean Mossman urkatu egin zuten eta etxea James Carmichaelek eskuratu zuen.

1850an Alexander Handyside Ritchiek eraikina berriztu zuen eta 1984an berriztapen berri bat izan zuen. Mendeetan zeahr margo eta apaingarri ugari egin zizkioten. Gaur eguin Eskoziako Elizaren eraikin bat da eta Eskoziako Ipuinkontalaritza egoitza dago bertan.

## John Knoxekiko lotura 
Ez da ziurra John Knox bertan bizi izan zen edo ondoko eraikin batean, baina XIX mendearen erdialdean Robert Chambers eta Sir Daniel Wilsonek 1800tik zetorren kondaira zabaldu zuten John Knox House izena ezarriz.

## Iruditegia 

Irudi:John Knox's House, High Street, Edinburgh.JPG
Irudi:Edinburgh 1120498 nevit.jpg
Irudi:John Knox's House (14589372179).jpg
Irudi:John Knox's House (14589382098).jpg
Irudi:Sundial (4540505307).jpg

## Kanpo estekak 
*  Eskoziako Ipuinkontalaritza Zentroa
Gurgurio

**Gurgurio** **Curculionoidea** superfamiliako kideen izen arrunta da. Ale edo garauetan bizi diren Anthribidae, Attelabidae, Belidae, Brentidae, Caridae, Nemonychidae eta Curculionidae familietako zenbait intsektu koleopteroak dira.

## Filogenia 
Curculionoidea goi familiaren filogenia egiteko 18S DNA erribosomiko eta data morfologikoak erabili zituzten. Hona hemen:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gladstone's Land

'''Gladstone's Land''' Edinburgheko etxe historikoa da, Royal Mile kalean dagoena, Lawnmarketen.

## Historia 
Etxea 1550an eraiki zen baina 1617an Thomas Gledstanes merkatari aberatsak erosi eta berriztu zuen. Lawnmarketen kokaturik egoteak erakusten du Gledstandarren garrantzia zenbatekoa zen. Hurrengo mendeetan familiak jabetza mantendu bazuen ere beste hainbat maizter izan zituen etxeak, beste merkatari batzuk, ministro bat eta zaldun bat besteak bete.

1934an ordea egoera txarrean zegoela eta eraistea pentsatu zen baina National Trust for Scotland erakundeak eskuratu eta bi solairu berriztu zituen. Beheko solairuan frantziar estiloko bi arku ditu, XVII mendeko erreplikak direnak eta burdinezko barandak dituen eskailera batek lehen solairura eramaten du.

Gledstand familiaren izena esozierazko "gled" hitzetik dator, belatza, eta horregatik kanpoaldean urrezko belatz bat dago.

## Galeria 
Bigarren solairuan Gladstone's Gallery arte galeria dago.

## Iruditegia 

Irudi:Entrance sign, Gladstone's Land, Lawnmarket, Edinburgh.JPG
Irudi:Edinburgh - "Gladstone's Land".jpg
Irudi:Entrance to Gladstone's Land, Lawnmarket - geograph.org.uk - 973155.jpg

## Kanpo estekak 
*  Rampant Scotland
Eskoziako Idazleen Museoa

**Eskoziako Idazleen Museoa** () Eskoziako Edinburgh hiriburuan dagoen museoa da. **A mailako eraikina** izendaturik dago.

## Kokapena 
Edinburgheko Hiri Zaharrean kokaturik dago, Lawnmarketeko *Lady Stair’s House* eraikinean.

## Historia 
Lady Stair's House 1622an eraiki zen Sir William Gray of Pittendrumentzako baina izena bere biloba Elizabeth Dundass Stair-eko kondesak ematen dio, neska ederra baitzen. 1719an eskuratu zuen etxea.

1893an Archibald Primrose Roseberyko 5. Earlak erosi zuen eta 1896-97 artean George Shaw Aitkenek berriztu egin zuen.

## Museoa 
1907an Roseberyko Earlak Edinburgheko udalasi eman zion museo bihurtu zezan. Bertan Eskoziako hiru idazle nagusien bizitza erakusten da: Robert Burns, Walter Scott eta Robert Louis Stevenson.

## Iruditegia 

Irudi:The Writers' Museum sign, Lady Stair's House.JPG|Kanpoko seinalea
Irudi:Three great men of Scottish literature.JPG|Hiru idazleen soingainak.
Irudi:Makars' Court, Sir Walter Scott.jpg|Walter Scotten eskuizkribua.
Irudi:Type furniture and leading.jpg|Kutxa.
Irudi:Trays of poster type.jpg|Psterrak.

## Kanpo estekak 
*  Edinburgheko museoak
Urdai-zeden

**Urdai-zeden** (*Dermestes maculatus*) kakalardoaren ordenako intsektua da, beldar egoeran urdaia-eta hondatzen dituena. Intsektu beltza eta iletsu hau kontinente guztietan, Antartika izan ezik, bizi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Elkano kalearen 11-13. zenbakiko etxea

**Elkano kalearen 11-13. zenbakiko etxea** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Elkano kalearenren 11 eta 13. zenbakietan dago, Abando auzoan, bere alde batek Rodríguez Arias kalearen 4. zenbakira ere ematen du.

## Historia 
1915ean Leonardo Rucabado eta Angel Líbano arkitektoaren diseinuaren arabera eraiki zen.

## Eraikina 
Fatxada horia eta izkinarri eta leiho marku zuriak dituen eraikina da.

Arkitektura eklektikoaren adibide bikaina da, Vienatar Sezession arkitektura estiloaren apaingarri modernistak ere badauzka.

## Kanpo estekak 
* Elkano kalearen 11-13. zenbakiko etxea. Bilbaoarquitectura.com
Eduardo Victoria de Lecea pasealekua

**Eduardo Victoria de Lecea pasealekua** Bizkaiko Bilbo hiriburuaren erdigunean dagoen kalea.

## Izena 
Izena Eduardo Victoria de Lecea Bilboko alkatea zenaren omenez darama.

Ez da antzinako Rafael Sánchez Mazas falangistaren omenezko pasealekuarekin nahastu behar, hura auzitegiaren epai-erabakiz kale izendegitik kendu baitzen.

## Kokalekua 
Abandoibarra auzoan dago.

Euskadi plazan eta Bilboko Arte Ederren Museoaren artean hasten da, eta ekialde-mendebaldeko norantzan Casilda Iturrizar parkea eta Leizaola lehendakariaren kalearekiko paraleloki joanez, Abandoibarra etorbidean amaitzen da. Euskalduna jauregiaren parean.

## Ondarea 
Eduardo Victoria de Lecea pasealekuaren inguruan hainbat eraikin nabarmen daude. Bilboko Arte Ederretako Museotik hasi eta Bilboko itsasadarra arteko (Abandoibarra etorbidea) norantza jarraituz honakoak dira:

* Artklass eraikina, Robert Krier.
* Etxargi eraikina, César Portela.
* Parkeder eraikina, Iskander Atutxa eta Jon Urrutikoetxea, eraikitzen.
* Leizaola lehendakariaren kalearen 21. eta 27. zenbakiko etxebizitzak, Peña Gantxegi, Rocio Peña eta Mario Sangalli.
* Hotel Meliá Bilbao, de Ricardo Legorreta Vilchis.

Fitxategi:Bilbao - Edificio Artklass 16.jpg|Artklass eraikina
Fitxategi:Bilbao - Edificio Etxargi 3.jpg|Etxargi eraikina
Fitxategi:Residencial Parkeder 2.jpg|Parkeder eraikina
Fitxategi:Bilbao - Paseo de Rafael Sánchez Mazas.jpg|Leizaola lehendakariaren kalearen 21. eta 27. zenbakiko etxebizitzak
Fitxategi:Bilbao - Hotel Meliá 13.jpg|Hotel Meliá Bilbao

PAsealeku honetan zehar hainbat eskultura eta estatua oroigarri ere badaude:

* Aureliano del Valle maisuaren omenezko monumentua.
* Josu Loroño Elgezabal musika irakasle eta musikagilearen omenezko monumentua
* Giuseppe Verdiren omenezko monumentua

Fitxategi:Bilbao - Edificio Artklass 18.jpg|Aureliano del Valleren omenezko monumentua.
Fitxategi:Paseo Eduardo Victoria de Lecea 5.jpg|Lope y Cleto de Alañaren brontzezko plaka oroigarria
Fitxategi:Bilbao - Paseo de Rafael Sánchez Mazas, Monumento Josu Loroño Elgezabal.jpg|Josu Loroñoren omenezko monumentua
Fitxategi:Bilbao - Paseo de Rafael Sánchez Mazas, Monumento a Verdi.jpg|Giuseppe Verdiren omenezko monumentua

## Garraoibideak 
* Euskalduna geltokia eta Abandoibarra geltokia, Bilboko tranbia
* Moyuako geltokia, Bilboko metroa

## Kanpo estekak
Byctiscus betulae

**Urki gurgurioa** (*Byctiscus betulae*) 6-9 mm luze izaten da. Kolorez urdinxka edo berde iluna izan daiteke. Zuhaitz eta landare hostoak janez elikatzen da. Hostoak elkarri lotuz egiten duen habia moduko batean jartzen ditu arrautzak. Baratzeetan eta landareak dauden lekuetan kalte handiak egiten ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gari gurgurio

**Gari gurgurioa** (*Calandra granaria*) gurgurioen espeziea da. 4 cm inguru luze egiten da. Kolorez arrexka izaten da, baina hankak eta buruko luzakinak gorrixkak ditu. Bihitegietan ibiltzen da alea janez, eta garaia ailegatzean bertan, ale-barruan, erruten du arrautza. Izurrite arriskutsuenetariko bat eragiten du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Periplaneta americana

**Ameriketako labezomorroa** (*Periplaneta americana*) labezomorro espezie bat da. 4 cm inguru luzea, kolorez hori gorrixka eta bularraldearen gainean bi orban ilun dituena. Atzeko bi hanka pareak eta antenak oso luzeak ditu.

Izen arruntak kontrakoa dioen arren, ez da amerikar endemismo bat; *P. americana* Afrikatik 1625ean barruratu zuten. Egun, mundu osoan bizi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Blattella asahinai

**Asiar labezomorroa** (*Blattella asahinai*) labezomorro espeziea da. Labezomorro gorriaren antzekoa da, baina hau hegalari ona da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arlabango tunela

**Arlabango tunela** edo **Isuzkitzako tunela** Eskoriatza eta Arratzu-Ubarrundia artean dagoen Arlaban mendatea zeharkatzen duen errepide-tunel bat da.

Euskal Herriko errepide-tunelik luzeena da, 3.377 metrorekin: 2 kilometro Gipuzkoako aldean eta 1,3 Arabakoan. AP-1 autobidean kokaturik, obra guztiak Gipuzkoako Bidegi agentziak egin zituen, eta lanak bukatu zituztenean, Arabak ordainduko zuen zegokion zatia.

2009ko apirilaren 6an autobide zati honen inaugurazioa egin zuten Isuzkitzako tunelean, Juan Jose Ibarretxe Lehendakaria, Markel Olano Gipuzkoako Diputatu Nagusia eta Xabier Agirre Arabako Diputatu Nagusia zuedelarik.

Gipuzkoako Foru Aldundiak kereila bat jarri zuen tunela egitean ustez egon ziren irregulartasunen harira, 'Bidegi auzia' izenaz ezagutzen dena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* https://elpais.com/diario/2009/04/07/paisvasco/1239133199_740215.html Inaugurazioaren argazkia.
Lantik eraikina

**Lantik eraikina** Bizkaiko Bilbo hiriburuan dagoen eraikin bat da.

## Kokalekua 
Basurtu auzoko Sabino Arana etorbidearen 44. zenbakian dago.

Irudi:Bilbao - Edificio Lantik (BFA-DFB) 2.JPG
Irudi:Bilbao - Edificio Lantik (BFA-DFB) 3.JPG
Irudi:Bilbao - Edificio Lantik (BFA-DFB) 4.JPG

## Historia 
1990-1993 artean Alberto López arkitektoaren diseinuari jarraikiz eraiki zen.

## Eraikina 
Aluminio eta beirazko itxitura duen eraikin espresionista bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lizartza-Araitzeko tunelak

**Lizartza-Araitzeko tunelak** edota **Atalluko tunelak** Nafarroako Araitz udalerriaren lursailetan dauden bi tunel dira. Bertatik NA-1300 errepidea igarotzen da. Nafarroa eta Gipuzkoaren mugatik oso hurbil daude, Araxes ibaiaren arroilan, Atallu eta Lizartza udalerriak elkarlotuz.

Maiz **Lizartzako tunelak** izena jaso eta jende askok Gipuzkoa eta Nafarroaren mugan daudela uste arren, osoki Nafarroan daude.

Mendebaldeko tunela () koordenatuan dago (150 metro luze), eta ekialdekoa () koordenatuan (230 metro luze)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
West End (Edinburgh)

**West End**, , Eskoziako Edinburgh hiriburuaren erdigunean dagoen auzune edo eremua da. UNESCO erakundeak 1995an Hiri Zaharra eta Hiri Berriarekin batera Gizateriaren Ondare izendatu zuen auzoaren zati handi bat, izenburuan adierazten ez bada ere.

## Auzoa 
Edinburgheko Hiri Zaharra gune historikoa eta Edinburgheko Hiri Berria gune ekonomikoa baldin badira, West End nolabaiteko hiriaren kultur gunea da, bertan arte erakustoki ugari baidaude. Erakustoki hauetan nabarmenekak honako hauek dira:
* Usher Hall kontzertu aretoa.
* The Filmhouse zinema
* Royal Lyceum Theatre antzokia
* Traverse Theatre antzokia
* The Village aretoan arte jaialdiak eta eskulan azokak ospatu ohi dira.

[thumb|250px|erdian|Edinburgheko erdigunea:

Marra gorria [Gizateriaren Ondarearen eremua]]

## Gizateriaren Ondarea 
West End barrutiko iparraldea Edinburgh hiriko Gizateriaren Ondare den eremuaren barnean dago. Ondorioz, hiri honetako eremuak edertasun handiko arkitektura du, nagusiki Georgiar arkitektura estiloko terrazadun etxebizitza dotoreak nabarmentzen direlarik.

Hainbat eraikin aipagarri ditu:
* Andre Mariaren katedrala
* Georgiar estiloko etxeak

## Iruditegia 

Irudi:Usher Hall, Edinburgh.jpg|Usher Hall.
Irudi:Royal Lyceum Theatre.jpg|Royal Lyceum Theatre.
Irudi:Traverse Theatre.JPG|Traverse Theatre.
Irudi:St Mary's Cathedral from Edinburgh Castle.jpg|Andre Mariaren katedrala.
Irudi:Coates Crescent, Edinburgh - geograph.org.uk - 141231.jpg|Georgiar estiloko etxeak.
Irudi:Haymarket junction, Edinburgh.jpg|Haymarket.

## Kanpo estekak
Aguirre, der Zorn Gottes

***Aguirre, der Zorn Gottes*** abenturazko film dramatikoa da, Werner Herzog alemaniar zinemagileak 1972an zuzendu zuena. Klaus Kinski, Ruy Guerra eta Peter Berling izan ziren aktore nagusiak. Laster kultuzko film bilakatu zen; *Time* aldizkariak historiako 100 Film Onenen zerrendan sartu zuen. Filmaren estilo bisualak eta narrazio-elementuek eragin handia izan zuten Francis Ford Coppolaren *Apocalypse Now* filmean.

## Sinopsia 
Lope Agirre euskal herritar konkistatzailea, beste konkistatzaileekin batera, Amazonas ibaian barrena sartu dira El Doradoren bila.

## Aktoreak 
* Klaus Kinski: Lope Agirre
* Del Negro: Gaspar de Carvajal apaiza
* Peter Berling: Fernando de Guzmán
* Ruy Guerra: Pedro Urtsua
* Helena Rojo: Inés de Atienza
* Cecilia Rivera: Flores Agirre
* Alejandro Repullés: Gonzalo Pizarro
* Daniel Ades: Perucho
* Armando Polanah: Armando
* Edward Roland: Okello

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Galeria (argipena)

**Galeria** hitzak adiera zenbait ditu:
* **galeria** edo arkupea;
* **galeria** edo balkoi luzea; esate baterako Lapurdiko eta Nafarroa Behereko elizetako zurezko galeriak.
* **galeria**, beirateek estalitako korridorea;
* meatzaritzan, **galeria** edo **zulobidea**, lur azpian egindako bidea;
* **arte-galeria**, erakusketak antolatu eta artelanak saltzen dituen lekua;
* **galeriak** Parisen eta Bruselan ugari diren pasagune estaliak, non dendak egoten diren;
* **Galéria**, Korsikako herria;
* Galeria, Antzinako Erromako tribua.
Sabrina (1995eko filma)

***Sabrina*** 1995eko Sydney Pollack estatubatuar zinema zuzendariaren film erromantikoa da. Harrison Ford, Julia Ormond eta Greg Kinnear aktoreek antzeztu zuten.

1954ko izen bereko filmaren remake bat izan zen, era berean *Sabrina Fair* antzezlanean oinarrituta zegoena.

## Sinopsia 
Sabrina Fairchild (Julia Ormond) Larrabee familia aberatsaren txoferraren alaba da. Txititatik Larrabee anaiez liluratuta izan da. Parisetik itzuli eta ezkontzekotan dagoen Davidekin harremanetan hasiko da. Baina Linus (Harrison Ford) anai nagusiak Daviden andregaiaren aitarekin duen merkataritza-hitzarmena mantendu nahi izaten du.

## Aktoreak 
* Harrison Ford: Linus Larrabee
* Julia Ormond: Sabrina Fairchild
* Greg Kinnear: David Larrabee
* Angie Dickinson: Ingrid Tyson
* Richard Crenna: Patrick Tyson
* Nancy Marchand: Maude Larrabee
* Lauren Holly: Elizabeth Tyson
* John Wood: Thomas Fairchild
* Dana Ivey: Mack
* Fanny Ardant: Irene
* Valérie Lemercier: Martine
* Paul Giamatti: Scott
* Elizabeth Franz: Joanna
* Miriam Colon: Rosa
* Patrick Bruel: Louis
* Becky Ann Baker: Linda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Bilboko Elkarte Filarmonikoa

**Bilboko Elkarte Filarmonikoa** (ofizialki eta gaztelaniaz *Sociedad Filarmónica*) Bilbon 1896an kultura eta musika klasikoa sustatzeko sortutako elkartea da.

## Egoitza 
Egoitza nagusia Abando auzoko Portuko Markesaren kalearen 2. zenbakian dauka, eta bertako aretoan, musika emanaldiak eskaintzen dira urte osoan zehar.

Eraikina 1904an Fidel Iturriaga, Emiliano Amann eta Juan Carlos Smith arkitektoek eraiki zuten.

## Elkarteko zuzendariak 
* Emiliano Arriaga (1896-1919)
* Lope Alaña (1920-1926)
* Juan Carlos Gortazar (1926)
* Luis Lezama-Leguizamon (1926-1933)
* José Mari Orue (1933-1937)
* Ignacio Gortazar, Superundako kontea (1937-1971)
* Pedro Mendizabal (1971-1980)
* Asís Aznar (1980-)

## Kanpo estekak 
*  Bilboko Elkarte Filarmonikoaren webgunea.
Banco de Vasconia eraikina (Bilbo)

**Banco de Vasconia eraikina** Bilboko eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoan dago, Portuko Markesaren kalearen 3. zenbakian.

## Historia 
1976-1978 artean Juan Daniel Fullaondo arkitektoak eraiki zuen.

## Eraikina 
Gaur egun Banco de Vasconiaren egoitza da, antzinako Banco Europeo de Negocios zena.

Fatxada horma-kortina batez osatua du.

## Kanpo estekak
Juan Cueto

**Juan Cueto Ibáñez** (Legutio,  - Bilbo, ) arabar militarra izan zen, Gerra Zibilean koronela izandakoa.

## Biografia 
Espainiako Lurreko Armadan, infanterian, hain zuzen ere, sartu eta mugazain bilakatu zen. Hargin beltza ere izan zen.

1936ko uztailean, Gerra Zibila piztu zenean, lotinant koronel zen Manuel Azañaren Errepublikako Lehendakariaren Etxe Militarrean.

## Erreferentziak
Hugo Sperrle

**Hugo Sperrle** (Ludwigsburg, Württembergeko Erresuma, Alemaniar Inperioa,  – Munich, Bavaria, Mendebaldeko Alemania, ) alemaniar militarra izan zen, Bigarren Mundu Gerran *Luftwaffe*ren buruzagietako bat izan zena.

## Biografia 
Sperrle 1903an armadan sartu eta Lehen Mundu Gerran *Luftstreitkräfte* edo aire armadan izan zen. Gerra ostean, *Freikorps*en sartu zen.

Naziek boterea bereganatu zutenean, 1935ean *Luftwaffe*n sartu zen. Espainiako Gerra Zibilean Kondor Legioaren buruzagietako bat bihurtu zen, Wolfram von Richthofenen agindupean. Durango eta Gernikako bonbardaketan parte hartu ondoren, Alemaniara itzuli eta *general der flieger* izendatu zuten.

1940an Frantziako guduan parte hartu ondoren, landa-mariskal (*generalfeldmarschall*) izendatu zuten. Ingalaterrako guduaren buruzagietako bat izan zen.

Aliatuek atxilotua, Nurembergeko epaitegiak absolbitu zuen.

## Erreferentziak
Luis González de Ubieta

**Luis González de Ubieta González del Campillo** (Bilbo,  - Bocas de Ceniza, Kolonbia, ) bizkaitar militarra izan zen, Gerra Zibilean almirante izandakoa.

1917an Espainiako Itsas Armadan sartu zen et Rifeko gerran parte hartu zuen. Errepublikano sutsua, Gerra Zibila piztu zenean, Cartagenan zegoen eta *José Luis Díez* destruktorean ibili zen. 1937an Itsas Armadaren almirante izendatu zuten. 1939an kargua utzi eta Menorca errenditu zuen. Gerra ostean, erbesteratu eta *Chiriqui* izeneko merkantzia-ontziaren naufragioan hil zen.

## Erreferentziak
Delclaux bulegoak

**Delclaux bulegoak** Bilboko eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abando eta Indautxu auzoen artean dago, bi kaleetara ematen duen eraikina da: alde bat Errekalde zumarkalearen 30. zenbakian dago, eta bestea Iparragirre kalearen 21. zenbakian dago, San Jose Mendikoaren eliza eta Iparragirre kalearen 19. zenbakiko etxebizitzen alboan.

## Historia 
1938an Calixto Emiliano Amann arkitektoak proiektatu eta 1953an haren semea zen Emiliano Amann Puente arkitektoak amaitu zuen.

Gaur egun, Errekalde zumarkaleko aldean, Bizkaiko Foru Aldundiaren bulegoak daude.

## Eraikina 
Fatxada monumentala du, osaketa zehatz eta zaindutako simetriaz egituratua. Errekalde zumarkalera begira dagoen aldea nahitan eraikitako fatxada monumental batez osatua dago. Estatubatuar bulego eraikinen usadioan oinarritua dagoen eraikina da.

## Kanpo estekak 
* Delclaux bulegoak. Bilbaoarquitectura.com
Lot eta bere alabak (Orazio Gentileschi)

***Lot eta bere alabak*** Orazio Gentileschik 1628an egindako margolana da.

George Villiers Buckinghamgo dukeak gonbidatua, Gentileschi Ingalaterrara joan zen urte hartan. Bertan Karlos I.arentzat Biblian oinarrituriko zenbait margolan handi egin zituen, tartean honakoa.

Margolanean Hasieraren istorio bat azaltzen da, Lot eta bere alabena hain zuzen ere:

Gentileschik aurretik gai honi buruzko beste margolan bat egina zuen, 1621ekoa eta Thyssen-Bornemisza Museoan dagoena. Honakoa Bilboko Arte Eder Museoaren artelan nagusienetariko bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balduin I.a Konstantinoplakoa

**Balduin I.a Konstantinoplakoa** (Valenciennes, 1172ko uztaila - Veliko Tarnovo, 1205) Konstantinoplako lehen enperadore latindarra izan zen 1204-1205 bitartean, eta Flandriako kondea 1194-1205 bitartean, **Balduin IX.a** izenarekin. Balduin V.a Hainautekoaren eta Margarita I.a Flandriakoaren semea zen. Laugarren Gurutzadan hartu zuen parte. Hadrianopolisko guduan (1205eko apirilak 14) bulgariarrek preso hartu eta hilarazi zuten.

## Erreferentziak
Granada bulegoak

**Granada bulegoak** Bilboko eraikin bat da.

## Kokalekua 
Abando auzoko On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 38. zenbakian dago, Moyua plazatik hurbil.

## Historia 
1973-1976 artean Jose Maria Garcia de Paredes eta Carlos Martinez de Diego arkitektoek proiektatu eta eraiki zuten.

Gaur egun bertan La Caixaren ordezkaritza bat dago.

## Kanpo estekak
On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 42-44. zenbakietako etxeak

**Etxebizitza eta Bulego eraikinak** Bilboko eraikin bat da.

## Kokalekua 
Indautxu auzoko On Diego Lopez Haroko kale nagusiaren 42. eta 44. zenbakietan dago, Iparragirre kalearen izkinan, eta Ramon de la Sota etxeen eta Txabarri jauregiaren alboan.

Irudi:Bilbao - Edificio esquinero en Gran Vía 42 y Calle Iparragirre 28 (2).jpg|Ikuspegi orokorra.

## Historia 
1927an Angel Líbano arkitektoak eraiki zuen.

## Eraikina 
Itxura dotoreko eraikin eklektiko bat da.

## Kanpo estekak
Zeden

**Zeden** dermestidoen familiako zenbait intsektu koleopteroren izena da. 15 mm luze egin daitezke. Labezomorroaren itxurakoak, biribil antzak edo luzaranak, izan daitezke. Kolorez marroi gorrixkak edo zuri-beltzak izaten dira, eta antenen puntak zabalak dituzte. Zeden mota ezagunenak urdai-zedena (*Dermestes maculatus*), kolorez marroixka dena eta larrua eta haragi andeatua jaten dituena, eta bihitegietako zedena (*Dermestes lardarius*), kolorez zuri-beltza dena eta labore hazia jaten duena, dira.

## Genero hautatuak 
* *Anthrenus*
* *Attagenus*
* *Dermestes*
* *Neoanthrenus*
* *Thaumaglossa*
* *Trogoderma*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Herbehereak (eskualde historikoa)

300px|thumb|Herbehereak
**Herbehereak** (, ) mendebaldeko Europako eskualde historikoa da, historia eta kultura komuna daukana. Oso muga zehatzak ez izan arren, gaur egungo Belgika, Herbehereak eta Luxenburgo -Benelux-, Frantziako Westhoek eta mendebaldeko Alemaniako lurralde batzuk hartzen ditu. Termino egokia da Erdi Aroa eta Aro Modernoarentzat, garai horietan eskualdea politikoki aski bateraturik zegoelako.

## Ikus, gainera 
* Benelux
* Hamazazpi Probintziak

## Kanpo estekak
Ercilla hotela

**Ercilla hotela** Bilbon dagoen hotel bat da.

## Kokalekua 
Indautxu auzoko Ertzilla kalearen 37. eta 39. zenbakietan dago.

## Ercilla taldea 
Ercilla Taldeak lau izarretako Bilboko hotel honetaz gain, auzo berdinean bost izarretako López de Haro hotelaren jabe ere bada, eta Getxo udalerriko Areeta herrian Embarcadero hotela ere badu.

## Ikus gainera 
* Ercilla Sariak
* López de Haro hotela

## Kanpo estekak 
* Ercilla hotelaren webgunea
Kortessem

**Kortessem** Belgikako ipar-ekialdean dagoen udalerria da, Flandriako Linburgo probintzian dagoena, Hasseltik gertu. 2013an 8.400 biztanle zituen. Udalerriak herri hauek hartzen ditu barnean: Kortessem, Guigoven, Vliermaal, Vliermaalroot, eta Wintershoven.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala