open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Carmen Ejogo

**Carmen Elizabeth Ejogo** (Kensington, Londres, 1973ko urriaren 22a) aktore eta kantari britainiarra da.

## Ibilbidea 
*Saturday Disney* haurrentzako saioaren gidari hasi zen 1993 eta 1995 bitartean. 

21. mendean lortu du ospea bereziki, honako filmetan agertuz besteak beste: ''Love's Labour's Lost* (2000), *What's the Worst That Could Happen?* (2001), *Away We Go* (2009), *Sparkle* (2012), *Alex Cross* (2012), *The Purge: Anarchy* (2014), *It Comes at Night* (2017) eta *Alien: Covenan*t (2017).  *Fantastic Beasts* film-sortan Seraphina Picquery interpretatzeagatik ere ezaguna da.

Coretta Scott King ekintzailea bi filmetan gorpuztu du Ejogok: *Boycott* (2001) eta *Selma'' (2014). Lehenaren casting prozesuan Coretta Kingek berak ezagutu zuen Ejogo eta oniritzia eman zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Comitatenses

thumb|Behe Inperioko erromatar armadako soldaduz jantzitako bi gizon. V. mendeko erromatar soldadu baten eguneroko janzkera (ezkerrekoa) eta borrokakoa (eskuinekoa) erakusten dute.
**Comitatenses**, (latineko *comitatensi* hitzaren plurala), da Behe Inperioko barruko landa-aramadaren gudaroste mota bateko tropak.

## Etimologia 
Jatorrian *comitatus* izenetik eratorritako adjektiboa izan zen. *comitatus* konpainia, laguntza esan nahi du, baina testuinguru militarrean landa-armada-ren esanahi berria jaso zuen, eta, era berean, erroa *comes* (laguna) da.

Hala ere, historikoki substantibo izaera nabarmena hartu zuen bakarrik *limesean* gordeta ez zeuden erromatar armada berantiarreko tropak aipatzeko, izan legioetakoak ala tropa laguntzaileetakoak. Inperio erromatarraren mugetan zeuden tropak, Rin ibaian, Danubion eta Persiatik gertuko eremu geografikoetan, besteak beste, *limitanei* edo *ripense* (literalki "ibai ertzetakoak")  izena ematen zitzaien. *Comitatenses*-ak, aldiz, tropa mugikorrak ziren, hau da, ez zuten kanpamendu egonkorrik.

## Eginkizunak eta ezaugarriak 
Notitia Dignitatumaren arabera, Behe Inperioko erromatar gudarostea Julianok erabilitako IV. mendearen bigarren erdiko erromatar armadaren oso antzera antolatuta zegoen. 

*Limitanei*, batzuetan *ripenses* ere deituak ibai ertzen ondoan kanpatuta bazeuden, mugen defentsaz arduratzen ziren tropak zirenak eta, aldi berean, defendatzen zituzten lurrak lantzen zituztenak, tropa horietako norbanakoei lur sailak ematen baitzizkieten. *Camitatenses*-ak, aldiz, kanpaina inperialen kanpainen nukleoa osatzen zutenak eta entrenamendu eta armamentu handiagoa zutenak. Bestalde, *Palatini* unitateak, enperadorearen kanpainetan borrokatzen ziren eta kanpainetako armadako elitearen parte ziren. Azkenik *scholae-ak*, Guardia Inperiala zirenak (bost mendebaldean eta zazpi ekialdean) eta beste guztiak ez bezala zuzenean mandatuak zeuden.

Bere eginkizuna inperioko edozein lekutan gerta zitezkeen inbasio edo kanpaina militarrei aurre egitea zen, eta, beraz, *limitanei* tropetako soldaduak baino prestakuntza militar eta ekipamendu hobea zuten soldaduz osatuta zeuden.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Comitatus. Late Roman, Germanic and Romano-British Re-enactment
Nivi Pedersen

**Nivi Pedersen** (Aasiat, Groenlandia, 1989) Groenlandiako aktore eta zine-zuzendaria da.

## Biografia 
Nivi Pedersen Aasiaat -en hazi zen . batxilergoa Kanadan egin zuen bi urtez.  2012an Nuukera joan zen,  25 urte inguru zituela jaso zuen bere lehen film papera Malik Kleist-en *Unnuap Taarnerpaaffiani* ("Gaua ilunena denean") beldurrezko filmean.  

Zuzendari gisa lan egin nahi zuelako, 2017an Ebeltoft-eko The European Film College-ra joan zen eta ikasketak eten zituen Nuuken  2019an, Groenlandiako *Pillaurneq Ersigiunnaarpara* dokumentalaren zuzendaria izan zen, sexu-abusuak jasan dituzten pertsonen haurtzaroko traumak jorratzen dituena. Horregatik, *Moon Jury Award saria* jaso zuen 2020an ImagineNative Film + Media Arts Festival jaialdian, zinema-ekoizpen indigenen munduko zinema-jaialdirik handiena denean  2020an *Updated* film laburra estreinatu zuen, bere gainontzeko ekoizpenak bezala, *Nivaara Films* ekoiztetxe propioarekin egina. 

Aktore gisa film batean parte hartu zuen hurrengo aldia 2019an izan zen, Otto Rosingen *Ukiutoqqami Pilluaritsi* komedian hain zuzen. Danimarkako eta nazioarteko telesailetan ere agertu izan da: 2020an *Thin Ice* telesail suediar-islandiar-frantsesean, Danimarkako *Borgen* telesail politikoaren laugarren denboraldian 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Munduko Snooker Txapelketa

**Munduko Snooker Txapelketa** urteroko snooker billarreko denboraldi profesionalaren azken txapelketa izaten da, apirilaren 2. erdian jokatu ohi dena urtero. Jokoaren aro modernoan, 1977tik aurrera, Sheffieldeko Crucible antzokian jokatzen diren txapelketak klasiko bat bilakatu dira.

Areto horretan jokatutako txapelketek eredu bat jarraitzen dute: denboraldiko ranking-eko 16 onenak (aurreko txapelduna barne ohikoan) sailkatuta daude, eta sailkapen fase batetik sailkatzen diren beste 16rekin osatzen dituzte final-hamasaigarrenak (zeinak 19 frame edo jokotara jokatzen diren, bi saiotan). Final-zortzigarrenak eta final-laurdenak 25 frametara dira, hiru saiotan. Hiru fase horiek jokatzen diren bitartean, bi partida paraleloan jokatzen dira, oso leku murritzean, gortina batek bereizita bi mahaiak/partidak. Finalerdiak 33 frametara dita, eta finala 1980. urtetik 35era.

Izatez, Munduko Snooker Txapelketa edo zirkuitu profesionala ez dago generoak markatuta 21. mendeko 2010eko hamarkadatik, eta sailkapen fasean emakumezkoek ere parte hartzen dute. Hala ere, Crucible aretoko azken fasera ez da sekula emakumezkorik iritsi, eta Emakumezkoen Munduko Snooker Txapelketa bat ere izaten da.

## Finalak eta garaileak 
Hauek dira Crucible aretoan izan diren finalak:

## Munduko txapeldunak 
Estatistiketara begira, 1969tik aurrera zenbatzen den jokoaren aro modernoan izandako garaipenak kontuan hartzen dira.

Hortaz, 2023ra bitartean, aro moderno horretan jokatu dutenen artean Stephen Hendry eta Ronnie O'Sullivan munduko txapeldun arrakastatsuneak direla esan daiteke, bakoitza zazpi garaipenerekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miloš Vučević

**Miloš Vučević** (Novi Sad, 1974ko abenduaren 10a) serbiar politikaria da. Serbiako lehen ministroa izan 2024ko maiatzetik 2025eko apirilera.

2002an Novi Sadeko Unibertsitateko zuzenbide fakultatean graduatu zen eta abokatu gisa lan egin zuen familiaren bulegoan 2012ra arte. Eskuin muturreko Serbiako Alderdi Erradikalean hasi zuen karrera politikoa, eta 2008an Serbiako Alderdi Aurrerakoian sartu zen, Alderdi Erradikalaren banaketaren ondoren. 2012tik 2022ra Novi Sadeko alkate izan zen, eta 2022an lehen ministrorde eta Defentsa ministro izendatu zuten. 2024ko maiatzean lehen ministro bihurtu zen. Serbia Europar Batasunean sartzearen aldekoa da, Kosovoren independentzia aitortzearen aurkakoa eta Errusiari zigorrak ezartzearen aurkakoa Ukrainaren inbasioagatik.
Leon Schlumpf

**Leon Schlumpf** (Felsberg, 1925eko otsailaren 3a – Chur, 2012ko uztailaren 7a) suitzar politikaria izan zen. Suitzako Konfederazioko presidentea izan zen 1984an.

Zuzenbidea ikasi zuen Züricheko Unibertsitatean eta abokatua izan zen Churren 1961etik 1965era. Zentroko Batadun Demokratikoa alderdiko kidea izan zen eta 1966an Grisoniako kantonamenduko kide hautatu zuten. Zortzi urtez Barne eta Ekonomia Publikoko saila zuzendu zuen eta Kontseilu Nazionalerako eta Estatuen Kontseilurako hautatu zuten. Kontseilu Federaleko kide izan zen 1980tik 1987ra, eta Garraio, Komunikazio eta Energia Sailaren ardura izan zuen. Suitzako Konfederazioko presidente izan zen 1984an. Eveline Widmer-Schlumpf alaba Suitzako presidente izan zen 2012an.

## Kanpo estekak
Bernard Hill

**Bernard Hill** (Blackley, 1944ko abenduaren 17a – Londres, 2024ko maiatzaren 5a) ingeles aktorea izan zen.

Meatzari katolikoen familia batean jaio zen. 1970ean antzerkian graduatu zen Manchesterreko Drama Eskola Politeknikoan. Théodenen pertsonaia antzeru zuen Eraztunen Jaunaren trilogian, Titanic-en Smith Kapitainarena eta True Crime-n San Quintín-eko espetxeko zuzendariarena.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Antzerkia 
### Bideo jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan García Morales

**Hugo Moreno López**, ezagunagoa **Juan García Morales** gisa, (Almeria, 1884 - Libourne 1946) apaiz eta kazetari espainiarra izan zen. Ideologikoki errepublika defendatu zuen. Erbestean hil zen.

## Biografia 
Dibulgatzaile eta kazetari aktiboa izan zen, eta Espainiako Bigarren Errepublikan eta Espainiako Gerra Zibilean errepublikanoen idealak defendatu zituen, baita Espainiako gizarte-erreforma sakona ere. Ondorioz, eliz hierarkia gorenei aurre egin behar izan zien eta ondorioak pairatu behar izan zituen. 1934an, José Giral eta Ramón J. Sender bezalako intelektual eta politikoekin batera, "Manifiesto a la opinión" (Iritzi publikoari manifestua) ezagunarekin bat egin zuen, non Espainian heriotza zigorra berriro ezartzea gaitzesten zuen. Guduaren ondoren, Frantzian erbesteratu zen, eta han, 1939 eta 1941 artea, haur ebesteratuekin lan egin zuen irakasle gisa: Chelles-en, Bessyn edo Ecullyn. Gurseko kontzentrazio-esparruan sartu zuten. 1946ko urtarrilean hil zen.

## Obra 
* *¡Hipócritas! ¡Farsantes! ¡Fariseos! (Visión de la España derechista)*. Madril; Editorial Castro; 1933
* *Atisbos; hacia una España nueva: crónicas*; Juan García Morales; Madril; Editorial Castro; 1936
* *Tres años de lucha (a favor de los humildes)*; Juan García Morales; Madril; Editorial Castro; 1934
* *El Cristo Rojo*; Madril, Editorial Castro; 1935

## Bibliografia 
* Moreno Cantano, Antonio César: *Anticlericalismo y crítica social: El sacerdote republicano Hugo Moreno López/Juan García Morales (1883-1946)*. Muñoz Moya Editores, ISBN: 9788480102575, 150 or.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Diccionario Biográfico de Almería.
* :Moreno Cantano, Antonio César: "El exilio en Francia del sacerdote republicano Juan García Morales (1884-1946)", *Laberintos*, 16 (2014), 116-135 or., ISSN: 1696-7410.
Fram (itsasontzia)

***Fram*** () Fridtjof Nansen, Otto Sverdrup, Oscar Wisting eta Roald Amundsen esploratzaile norvegiarrek 1893 eta 1912 bitartean eskualde artiko eta antartikoetara egindako esplorazioetan erabili zuten goleta da. *Fram* inoiz egin den zurezko itsasontzirik gogorrena izango zen. Colin Archer norvegiar itsasontzi-egileak diseinatu zuen Fridtjof Nansenen 1893ko Artikorako espediziorako, noiz *Fram*a Artikoko izotz-plakan harrapatuta geratu behar zen eta berarekin Ipar Poloraino flotatu.

*Fram*a iparralderago eta hegoalderago bidaiatu duen egurrezko ontzia izan zelako ospetsu bilakatu zen. Ontzia gaur egun Osloko Fram Museoan dago.

## Eraikuntza 
Nansenen asmoa Artikoa inork baino iparralderago esploratzea zen. Hori lortzeko, ozeano polarretako beste nabigatzaile batzuek aurkitutako arazo bat konpondu behar zuen: izotzak ontzia suntsi zezakeen. Nansenen asmoa presioa jasan zezakeen itsasontzi bat eraikitzea zen, ez gogortasunagatik, baizik eta izotzari gora bultza ziezaiokeen forma zuelako, izotzaren gainean «flotatzeko».

Nansenek horrelako itsasontzi bat egiteko eskatu zion Colin Archer Larvik hiriko itsasontzi-egileari. Frama *Chlorocardium* zuhaitz-generoko zurezko kanpoko geruza batekin eraiki zuten, izotzari aurre egiteko eta sakonera eskasekoa, Nansenek aurkitzea espero zituen sakonera txikiko urak gainditu ahal izateko. Lema eta helizea itsasontzi barruan kendu ahal izateko diseinatu zituzten. Diseinuak isolamendu on bat ere aurreikusten zuen, itsasontziko tripulazioa bost urtez bizi ahal izateko. Haize-errota bat ere bazeukan, arku-lanparak energia elektrikoz hornitzen zituen sorgailu bat martxan jartzen zuena.

Zeremoniazko ontzi uretaratzea 1892ko urriaren 26an izan zen.

## Espedizioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Axel Heiberg glaziarra

**Axel Heiberg glaziarra**, Antartikan dagoen mendi-glaziar bat da. 48 km luze da, eta Antartikako goi-ordokitik Ross izotz hesirantz jaisten da (ia itsas mailan), Herbert mendikatearen eta Maud Erreginaren mendietako Don Pedro Christophersen mendiaren artean.

1911ko azaroan Roald Amundsen esploratzaile polar norvegiarrak glaziar zabal hau aurkitu eta Axel Heiberg izendatu zuen bere omenez. Axel Heiberg negozio-gizona eta Norvegiako zientziaren bultzatzailea zen, eta Norvegiako hainbat espedizio polar finantzatzen lagundu zuen. Amundsenek glaziar hau erabili zuen ordoki polarrerako ibilbide bezala Hego polora egindako espedizio arrakastatsuan.

Glaziar handiak ez bezala, hala nola Beardmore, Shackleton eta Liv, Axel Heiberg glaziar alpetarra da, goi-ordokitik dolerita erlaitz batek bereizten du eta bere harrapaketa gunean botatzen den elur astunak elikatzen du. 2700 m inguru jaisten da 32 kilometrotan bakarrik, gehiena 11 kilometroko distantzian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
American Mathematical Society

**American Mathematical Society** (**AMS**) matematikaren ikerketa-interesei eta babesari eskainitako erakundea da, hainbat argitalpen ekoizten eta hitzaldiak antolatzen dituena.

Diru-sariak emateaz gain: Satter saria eta Veblen saria .

AMS Joint Policy Board for Mathematics (JPBM) elkarteko lau kideetako bat da.

## Historia 
Londresko Matematika Elkartera egindako bisitak harrituta, Thomas Fiskek *New Yorkeko Matematika Elkartea* sortu zuen 1888an. J. H. Van Amringe izan zen bere lehen presidentea eta Fiske lehen idazkaria. Elkarteak azkar erabaki zuen aldizkari bat argitaratzea, *Bulletin of the New York Mathematical Society*, Fiske erredaktoreburu zela. 

1891n, Charlotte Angas Scott britainiarra AMSn sartu zen lehen emakumea izan zen, orduan New Yorkeko Matematika Elkartea deitua.  Elkartea bere egungo izenarekin (American Mathematical Society) berrantolatu zen eta 1894an elkarte nazional bihurtu zen,  eta urte hartan Scott elkartearen lehen Kontseiluko lehen emakumea bihurtu zen. 

Gaur egun, AMSk 30.000 kide ditu 130 herrialdetan.

## Sariak 
AMSk honako hauek ematen ditu:

* Morgan saria
* Cole saria
* Geometriako Oswald Veblen saria
* Ruth Lyttle Satter Matematika Saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* MacTutor: New Yorkeko Matematika Elkartea
* MacTutor: American Mathematical Society Archivado
Maud Erreginaren mendiak

**Maud Erreginaren mendiak** () Antartikako Mendi Transantartikoetako mendikate eta mendi taldea da. Beardmore eta Reedy glaziarren artean dago, eta Ross izotz hesiaren burutik Antartikako goi-ordokira bitarteko eremua hartzen du. 1911ko azaroan Roald Amundsen eta bere Hego Poloko taldeak Axel Heiberg glaziarra igo zuten talde honen erdialdetik gertu, mendi hauek Norvegiako Maud erreginaren omenez izendatuz.

Ernest Shackleton (1907-1909) eta Robert Falcon Scott (1910-1913) buru zituzten britainiar espedizioek Beardmore glaziarra inguratzen duten mendiguneak, mendi hauen mendebaldeko muturra, behatu zituzten, baina Richard Evelyn Byrd buru zuten estatubatuar espedizio batzuek (1930 eta 1940 hamarkadak), eta United States Antarctic Program (USARP) eta New Zealand Antarctic Research Program (NZARP) espedizioek 1950etik 1970era mendi guztiak mapa batean marraztu zituzten.

Maud erreginaren mendikatea honako mendikate hauetan banatuta dago:
* Labrador mendiak
* Commonwealth mendikatea
* Dominion mendikatea
* Herbert mendikatea
* Olav Printzearen mendiak
* Hughes mendikatea
* Supporters mendikatea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amundsen espedizioa

**Amundsen espedizioa** hego polora iritsi zen lehen espedizioa izan zen, Roald Amundsen esploratzaile norvegiarrak gidatua. Amundsen, espedizioko lau kiderekin batera, 1911ko abenduaren 14an iritsi zen Polora, Robert Falcon Scott ingelesak gidatutako Terra Nova espedizioko taldearekin alderatuta bost aste lehenago. Amundsen eta bere taldea onik itzuli ziren basera, eta geroago jakinarazi zieten Scott, beste lau lagunekin batera, itzulerako bidaian hil zirela.

Hasiera batean, Amundsenen asmoa Artikora iritsi eta ipar poloa konkistatzea zen; horretarako, izotz artean nabigatzeko prestatutako itsasontzi bat erabili zuen. *Fram*, Fridtjof Nansenen esplorazio polarreko ontzia, tripulatzeko eta gidatzeko baimena lortu zuen, eta bere proiektua finantzatzeko diru kopuru handia biltzea lortu zuen. 1909an, ordea, Frederick Cook eta Robert Peary bere arerio estatubatuarrek ipar polora iritsi zirela iragarri zuten, Amundsenen planak behera botaz. Egoera ikusita, bere planak aldatzea eta hego polorako espedizio baterako prestaketei ekitea erabaki zuen; publikoa eta babesleak bere ondoan mantenduko ote ziren ziur egon gabe, bere helburu berria isilpean gorde zuen. 1910eko ekainean abiatu zenean, tripulazio gehienak Artikorako bidaia baten hasiera zela uste zuen.

Amundsenek «Framheim» izeneko base antartikoa ezarri zuen Baleen badian, Ross izotz hesiaren parean. Hilabeteak prestatzen eman ondoren, biltegien ezarpena eta ia hondamendira iritsi zen irteera faltsu bat, bera eta bere taldea 1911ko urrian Polorantz abiatu ziren. Ibilbidean zehar, Axel Heiberg glaziarra aurkitu zuten, Antartikako goi-ordokiraino eta, azkenik, hego polorainoko bere bidean lagundu ziena. Eskien erabileran zuten maisutasuna eta txakurrek higiarazitako lerekin izandako esperientziaren ondorioz, bidaia nahiko azkarra eta arazo handirik gabea izan zen. Espedizio honen beste helburu batzuk Eduardo VII.a Erregearen penintsularen lehen esplorazioa eta esplorazio ozeanografiko zabala izan ziren.

Espedizioa arrakastatsua eta txalogarria izan zen arren, Scotten patu tragikoak bere konkista opakatu zuen. Bestalde, Amundsenek bere planen aldaketa isilpean gordetzea erabaki izana nahiko kritikatua izan zen. Historialari modernoek Amundsen eta bere taldearen gaitasun eta kemen handia aitortzen dute; Hego Polo Geografikoan dagoen ikerketa zientifikoko estazioak bere izena jaso zuen Scottekin batera.

## Kanpo estekak
Hudson Badiako Konpainia

**Hudson Badiako Konpainia** (; **HBC**) Kanadako enpresarik zaharrena da, eta oraindik lanean ari den munduko zaharrenetakoa. Karlos II.a erregeak 1670ean konpainia pribilegiatu gisa sortu zuen, eta Ipar Amerikako iparraldeko Hudson badian itsasoratzen diren ibai eta errekek bustitako eskualdearen gainean merkataritzaren monopolioa eman zion. Eremuari Ruperten Lurraldea deitu zitzaion, erregeak izendaturiko Konpainiako lehen gobernadorea zen Rupert Rhingoa printzearen omenez. Garai hartan muga zehatzak ezagutzen ez ziren eskualde horrek 3.900 000 km² zituen, egungo Kanadaren eremuaren herena baino gehiago, eta egungo Estatu Batuen erdialde-iparralderaino hedatzen zen.

Konpainiak hainbat mendez monopolioa izan zuen, Ipar Amerikako iparraldeko zati handi baten esplorazioan parte hartuz. Eskualde horrek *de facto* gobernatu zuen gaur egun Kanadako Alberta, Manitoba, Saskatchewan, Nunavut eta Ipar-mendebaldeko Lurraldeei (baita Ontario probintziaren iparraldeari ere) dagokienean. Larruen merkataritzaren gainbeherarekin, Konpainiak Kanadari 1800. urteetan Rupert Lurraldea saldu zion, eta, azkenean, lur-erosketa handiena izan zen. Orduan, Konpainia mendebaldeko Kanadako kolonoen ondasun eta janarien hornitzaile izatera pasa zen.

Gaur egun, Konpainia herrialdeko sare komertzial handienetako bat administratzen duen korporazio bat da, herrialde osoan dendak dituena eta produktu ugari saltzen dituena. 2009an, Konpainiak Kanadako 7.000 milioi dolarreko diru-sarrerak izango zituela aurreikusi zen. Konpainiaren egoitza Toronton dago, Ontarion.

## Gobernadoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shackleton glaziarra

**Shackleton glaziarra**, Antartikan dagoen glaziar bat da. 96 kilometro baino gehiagoko luzera eta 8 eta 16 kilometro bitarteko zabalera du. Roberts mendigunetik gertu dagoen Antartikako goi-ordokitik jaisten da, eta Maud Erreginaren mendietan zehar iparralderantz doa. Ondoren, Ross izotz hesian sartzen da, Speed mendiaren eta Waldron Spursen artean.

Glaziarra Ernest Shackleton esploratzaile antartiko britainiarraren omenez izendatu zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Wunmi Mosaku

**Oluwunmi Mosaku** (Zaria, Nigeria, 1986) Nigerian jaiotako aktore britainiarra da. Telebistako roletan egin zen ezaguna, bereziki BBC Two-ko *Moses Jones* telesailean (2009) eta ITVko *Vera* telesailean (2011-2012). BAFTA TV saria irabazi zuen 2016an *Damilola* telefilmean Gloria Taylorren rola egiteagatik. 2021etik aurrera, Hunter B-15 rolean egin da ezagun Marvel Unibertsoko (MCU) *Loki* telesailean.

## Biografia 
Mosaku Zarian jaio zen, Nigerian, eta, ondoren, Manchesterrera, Ingalaterrara, joan zen familiarekin, urtebete zuenean. Trinity Church of England High School eta Xaverian kolejioan izan zen ikasle. Gurasoak Nigerian irakasleak ziren, baina ezin zituzten lan berak egin Erresuma Batuan. Amak negozio bat hasi zuen eta aita Nigeriara itzuli zen. Mosakuk Arte Dramatikoaren Errege Akademian (RADA) ikasi zuen, eta 2007an graduatu zen.

Mosaku 2007an hasi zen antzezpen lanean, Pedro Calderón de la Barcaren *Munduko Antzerki* *Handiaren* produkzio batean. Antzerkian jarraitu zuen lanean hurrengo urteetan.

2008an, National Portrait Galleryko *Underexposed* erakusketetako lehenengoan agertu zen. Britiania Handiko komunitate beltzaren talentua nabarmentzeko erakusketa izan zen

Bere heroi pertsonalak zerrendatzeko eskatu zitzaionean, Mosakuk bere amona Anike Adisa aipatu zuen: "hainbeste irakaspen irakatsi zizkidan". Albert Finney aktorea RADA-ra joateko inspirazioa izan zela ere bai; eskola horretako William Gaskill ere bai, eta Paul Newman (antzezpenengatik zein ahalegin filatropikoengatik) eta Oprah Winfrey baita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Auguste Serrurier

**Auguste Serrurier** (Denain, 1857ko martxoaren 25a - Denain, 1924ko martxoaren 21a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aurore Trayan

**Aurore Trayan** (Toulon, 1980ko maiatzaren 11) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Albert le Tyrant

**Albert le Tyrant** (1946ko irailaren 12a) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 1976ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jean-Charles Valladont

**Jean-Charles Valladont** (Besançon, 1989ko martxoaren 20a) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 2008ko Udako Olinpiar Jokoetan, 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2024ko Udako Olinpiar Jokoetan zilarrezko dominad lortu zuen gizonezkoen taldekako proban.

## Kirol lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michaël Taupin

**Michaël Taupin** (Champigny-sur-Marne, 1972ko martxoaren 12a) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Khuang Aphaiwong

**Khuang Aphaiwong** (Thailandiera: ควง อภัยวงศ์; 1902ko maiatzaren 17a - 1968ko martxoaren 15a) Alderdi Demokrataren sortzailea eta hiru aldiz Thailandiako lehen ministroa izan zen: 1944ko abuztutik 1945era, 1946ko urtarriletik maiatzera eta 1947ko azarotik 1948ko apirilera.

## Kanpo estekak
Victor Thibault

**Victor Thibault** (Paris, 1867ko martxoaren 8a - Saillans, 1941eko maiatzaren 3a) arkularia zen. Frantzia ordezkatu zuen 1900eko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lionel Torres

**Lionel Torres** (Perpinyà, 1975eko martxoaren 16a) arkularia da. Frantzia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maria Kristina Austriakoaren estatua (Ondarreta)

**Maria Kristina Austriakoaren estatua** Ondarretako lorategietan (Donostia) dagoen Maria Kristina Austriakoaren estatua bat da. Harrizko oinarri handi baten gainean dagoen brontzezko estatua da, José Díaz Bueno eskultoreak egina (Amaran dagoen erregina beraren monumentuan dagoen estatua bezalaxe).

## Historia 
Lehenagotik Donostian egon zen Maria Kristinaren estatua baten hondakinekin egin zen (Alderdi Ederren egon zen hura, 1913 eta 1924 artean). Estatua berregiteko Donostiako Udalak 100.000 pezeta jarri zituen, eta harpidetza bidez beste 425.000 pezeta lortu ziren, baina 1931n Espainiako II. Errepublika ezarri zelarik, Udalak erabaki zuen estatua ez egitea eta dirua eman zutenei ekarpena berreskuratzeko aukera eman zitzaien. Frankismoa ezarri zenean, Udalak obra azken burura eramatea erabaki zuen, eta 1942an inauguratu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hebeloma dunense

***Hebeloma dunense*** *Hymenogastraceae* familiako onddo espezie bat da.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2,5 eta 4 cm bitarteko diametrokoa, gorrixka-purpura koloretik gorrixka-okrera doana, biziagoa diskoan, zurbila ertzerantz, ganbila, irregular samarreko formarekin.

**Orriak:** Zabalak, zabal, orritxoekin, okre-gorrixka kolorekoak, itsatsiak.

**Hanka:** 4 eta 10 cm bitarteko garaierakoa eta 0,3 eta 0,6 cm bitarteko diametrokoa, zilindrikoa, erregularra ez, kapelaren kolorekoa, errezelaren hondarrengatik goialdean zuria.

**Haragia:** Arrexka oinaren behealdean, gainerakoan zuri-gris kolorekoa.

**Etimologia:** *Hebeloma* terminoa antzinako grekotik dator eta errezel gaztea esan nahi du, perretxiko heldugabeetan bakarrik ikusten delako errezela.

## Jangarritasuna 
Ez da jangarria.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian. Dunetako hondarretan hazten da.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Svalbard, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hebeloma longicaudum

***Hebeloma longicaudum*** *Hymenogastraceae* familiako onddo espezie bat da. Ez da jangarria, generoko espezie gehienak bezala.

Sinonimoak: *Hebeloma crustuliniforme var. longicaudum*, *Hebeloma nudipes*, *Hylophyla crustuliniforme var. longicaudum*, *Hebelomati longicaudum*, *Agaricus* *longicaudus*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 3 eta 6 cm bitarteko diametrokoa, lau-ganbila. Kapelaren azala leuna, hezetasunarekin ez oso likatsua, krema-arrosa kolorekoa (batzuetan puntu ilunekin)

**Orriak:** Eskotatuak, estu, finak, lamelulekin, arrosa-haragi kolorekoa gaztetan eta txokolate kolorekoa espora-jalkinaren ondoren.

Orri eskotatuak: Oinera iritsi baino lehentxeago eskote txiki bat duten orriak.

**Hanka:** 7 eta 12 cm bitarteko garaierakoa, kapela baino luzeagoa, estilizatua, zilindrikoa baina oinarrian pixka bat loditua, goian ezkata fin-finekin, zurixka baina zahartzean arrexka kolorerako joerarekin (batez ere oinarrian)

**Haragia:** Zuria, sendoa hankan. Pixka bat mingotsa eta errefau usain oso arin batekin. Espora-jalkina marroi-txokolate kolorekoa.

**Etimologia:** *Hebeloma* terminoa antzinako grekotik dator eta errezel gaztea esan nahi du, perretxiko heldugabeetan bakarrik ikusten delako errezela. 

## Jangarritasuna 
Zalantzazko jangarria. Toxikoa izan daiteke.

### Nahasketa arriskua 
*Hebeloma crustuliniforme* delakoak, oin laburragoa du (5-10), tamaina handiagoa. *Hebeloma sinapizans* espezieak hanka laburragoa du (6-12), handiagoa da, hostozabaletan eta koniferoetan hazten da, zapore garratza, eta errefau usain desatsegin nabarmena du. *Hebeloma edurum* handiagoa da (5-10), hanka motzagoa (4-6) eta erraboilduna da. *Hebeloma sacchariolens* ez da hain haragitsua eta usain meleka du.

## Sasoia eta lekua 
Urrian eta azaroan batez ere. Lurzoru belartsu-orbeltsuetan, koniferoen basoetan. Baita pagadietan, artederretan.

### Banaketa eremua 
Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Botoi (elektrizitatea)

[220px|thumb|eskuinera|[Kalkulagailu baten botoiak.]]
220px|thumb|eskuinera|Sakagailu bat

**Sakagailua**, **sakatzeko botoia** edo soilik **botoia** bat makina edo prozesu baten aspekturen bat kontrolatzen duen etengailu mota bat da.

Sakatuta dagoen bitartean zirkuitua ixten du, eta bere kontaktuen artean korronte elektrikoa igaro daiteke; aitzitik, sakatuta ez badago, zirkuitua irekita dago, eta korronte elektrikoa ezin daiteke igaro. Halakoak dira botoi arruntenak, *normalki irekiak* deiturikoak (). Beste botoi batzuk *normalki itxiak* dira (): horiek sakatu gabe badaude korrontea pasatzen uzten dute, eta sakatzen direnean zirkuitua irekitzen da. Botoi normalki itxi baten adibide bat da etxeko hozkailuko argia kontrolatzen duen botoia: atea itxita dagoenean botoia sakatuta dago, eta zirkuitua irekia; atea zabaltzerakoan, botoia aske gelditzen da, zirkuitua itxi eta bonbilla piztu egiten da. NO eta NC kontaktuak dituzten sakagailuak ere badaude.

Orokorrean botoiak material gogorrez egiten dira, metal edo plastikoz. Gainazala laua edo giza-hatzamar edo eskuari egokitua izaten da, era errazean sakatu eta askatu izan ahal dadin.

## Erabilerak 
[220px|thumb|eskuinera|[Larrialdi-geldialdi|Larrialdiko botoi bat.]]

Sakagailu edo botoiak kalkulagailuetan, telefonoetan, eta etxeko eta bulegoko hainbat gailu mekaniko eta elektronikotan erabiltzen dira.

Batzutan erabiltzaileak sakatzen duen botoiak mekanikoki beste botoi bat eragiten du, azken hau delarik zirkuituan eragiten duena.

Industrian, botoiek betetzen duten funtzioaren araberako kolore kode bat jarraitzen dute, operadoreak ez dezan hanka-sartzez botoi okerra sakatu. Makina bat edo prozesu bat abian jartzeko ohikoa da kolore berdea, eta makina edo prozesua geldiarazteko gorria. Botoi berezi bat larrialdiko botoia da. Hau gorria izaten da, eta ohikoa baino buru handiagoa izaten du, larrialdi kasuan era errazean aurkitu eta sakatzeko. Askotan botoiek argi pilotu bat edukitzen dute, operadoreak makina edo prozesuaren egoera eta botoia egoki sakatu den ikusteko. Argi pilotu hauek ez dira botoiko elikadurarekin elikatzen, baizik botoiak eragiten duen prozesuaren elikadurarekin; horrela botoia sakatzerakoan honi dagokion prozesua abian jarri dela egiaztatzen da.

## Ikus, gainera 
* Etengailu
* Giltzadi

## Kanpo estekak
Pia Wurtzbach

**Pia Alonzo Wurtzbach** (Stuttgart, Alemania, 1989ko irailaren 24a) alemaniar-filipinar idazlea, sukaldaria, estilista, kosmetologoa, aktorea, modeloa, enpresaburua, gizarte-ekintzailea eta aurkezlea da, edertasun lehiaketetan jardun duena. 2015ean AEBko Los Angelesen egin zen Miss Unibertsoren 64. edizioko Miss Unibertso lehiaketaren irabazlea izan zen. Miss Unibertso 2015 erregina koroatu zutenean, hirugarren filipinarra izan zen titulu hori irabazten. Lehena Gloria Diaz 1969. urtean izan zen eta bigarrena Margie Moran 1973an. 

2015eko abenduaren 20an, Pia Wurtzbachek 15 finalisten artean sailkatu zen, bainu-jantzietan desfilatzeko. Gero, hurrengo txandara pasatu zen, gala-jantziarenera. Azkenik, 5 onenen artean sailkatu eta azken galderaren mende jarri zen titulua eskuratzeko.

Koroatzearen unea iritsi zenean, akats bat egon zen. Lehenengo finalista zela iragarri zuten. Steve Harveyk, lehiaketako aurkezleak, Kolonbiako Ariadna Gutiérrez Miss Unibertso 2015 izendatu zuen eta iragarpenaren ostean 5 minutu ingurura, ohiturari jarraituta, Paulina Vegak (Miss Unibertso 2014) bere herrikidea koroatu zuen. Steve aurkezlea oholtzara itzuli zen egindako akatsa aitortzera, benetako irabazlea Pia Wurtzbach filipinarra izan baitzen, eta horrela, Filipinetako hirugarren Miss Unibertso lehiaketaren irabazlea bihurtu zen, 42 urte irabazi gabe egon ostean, aurrekoa eta bigarrena Margie Moran 1973. urtean izan baitzen, eta lehena Gloria Diaz 1969. urtean.  

Bere erreginaldian 10 herrialde bisitatu zituen: Filipinak, Kanada, Peru, Ekuador, Panama, Kaiman uharteak, Thailandia, Arabiar Emirerri Batuak, Singapur eta Indonesia, azken hori You Cl00 bitamina-iragarkia grabatzeko. Beste publizitate-kanpaina batzuen artean, Jealous 21, Yamamay, Sherri Hill eta High 5 Casino izan ziren, halaber, Sortzen Silk, Philippines Airlines, Olay total effects, PLDT home eta BDO unbanken irudiak. [thumb|262x262px|Filipinetako hiru Miss Unibertsoren ohorez: [Gloria Diaz (1969), Margie Moran (1973) eta Pia Wurtzbach (2015), 2017.06.30]]Hasper Bazar, Cosmopolita, Esquire, People Asia eta Mega aldizkarietarako posatu zuen, Nigel Barker argazkilari nabarmenak egin zizkion argazkiak.

New Yorkeko moda-astean bi aldiz aritu zen modelo lanetan.

## Bizitza pertsonala 
Pia Wurtzbach Manila hirian bizi da. Hotel-industriako enpresaburu batekin (Jeremy Jauncey) harreman sentimentala izan zuen. Ia 2 urte elkarrekin eman ondoren, ezkontza-konpromisoa iragarri zuten beren gizarte-sareetan.

2023ko martxoaren 24an senar-emazteak ezkontza ez zen iragarri maiatzaren 5era arte . Seychelles Ipar Uhartean izan zen ezkontza.

## Sariak eta aintzatespenak 
* Miss Unibertsoren edertasun-lehiaketako filipinar irabazleen omenez egindako oroitzapenezko zigilua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Ficha oficial de Pía Wurtzbach en Ovguide
Artabasdo

**Artabasdo** edo **Artavasdo** ( edo , , *Artavazd*, *Ardavazt*)  ) jatorri armeniarreko jeneral bizantziarra izan zen, 741eko ekainetik 743ko azarora Konstantino V.aren erregealdian tronua usurpatu zuena.

713an, Anastasio III.a enperadoreak Armeniako probintziako gobernari izendatu zuen. Anastasio erori ondoren, Artabasdo Leon Isauriarrarekin akordio batera iritsi zen Teodosio III.a enperadore berria boteretik kentzeko. Leonen alaba Anarekin ere ezkondu zen.

Artabasdo Jauregiko Maisu (kouropalatos) mailara igo zuten eta Opsikion probintziako komandante izendatu zuten. 741eko ekainean, Konstantino V.a tronura igo ondoren, Artabasdok tronua usurpatzea erabaki zuen eta ihes egin zuen enperadoreari eraso zion.

Artabasdok Konstantinoplaz jabetu eta enperadore koroatu zuten. 743ko ekainean Konstantinok Artabasdo garaitu zuen eta 743ko azaroaren 2an Konstantinopla hartu zuen. Artabasdo eta bere seme-alabak itsutu eta Korako monasteriora bidali zituzten.

## Genealogia
Iris Mittenaere

**Iris Laurence Mittenaere** (Lille, Frantzia, 1993ko urtarrilaren 25a) frantziar aristokrata, gizarte-ekintzailea eta modeloa da, edertasun lehiaketetan jardun duena. Manilan (Filipinak) Miss Unibertsoren 65. edizioan parte hartu zuen. Edizio hori 2017an egin bazen ere, ofizialki Miss Unibertso 2016 erregina izendatu zuten Iris. Titulua irabazi zuen bigarren emakume frantziarra izan zen, Christiane Martelek 1953ean garaipenetik 63 urtera.

## Biografia 
Iris Mittenaere Lillen jaio zen 1993ko urtarrilaren 25ean, Yves Mittenaere historia- eta geografia-irakaslearen eta Laurence Druart Flanders eskolako maistra eta Museoko gidariaren alaba. Mittenaerek neba bat, ahizpa bat eta beste ahizpa erdi bat ditu. Txikitatik ikasi zuen Steenvoordeneko eskolan, amarekin bizi zen eskolan, eta Lilleko Unibertsitatean; 2011n, Hazebrouckeko Flandriako bigarren hezkuntzako eskolan ohorezko zientzietako lizentziatura lortu zuen. Ondoren, Lille jaioterrira joan zen goi-mailako ikasketak egiten jarraitzeko, eta Henry Warembourg Unibertsitateko Medikuntza Fakultatean hasi zen, Lillen, urtebetez, osasun-ikasketa komunak egiteko; gero, hortz-kirurgiako programan sartu zen.

## Edertasun lehiaketak 
[ezkerrera|thumb|338x338px|[Iris Mittenaere *Miss Frantzia 2016*.]]

### Mis Frantzia 2016 
Iris Mittenaere Miss Flandes 2015 aukeratu zuten Bailleulen, eta, ondoren, Orchiesen egin zen Miss Norte-Paso de Calais delako lehiaketa ere irabazi zuen. 1986an parte hartu zuen. Miss Frantzia lehiaketan. Lehiaketa 2015eko abenduaren 19an egin zen. Han, Frantziako hainbat eskualde eta egoitzatako beste 32 ordezkarirekin lehiatu zen, eta, gauaren amaieran, irabazle izendatu zuten, Camille Cerf bere aurrekoak koroatuta.

Miss Frantzia gisa zuen erreginaldia urtebetera amaitu zen, 2016ko abenduaren 17an, Alicia Aylies erregina nazional berria koroatu zutenean.

### Miss Unibertso 2016 
Miss Frantziaren erantzukizunen artean, herrialde horren ordezkaria izan zen Manilan (Filipinak) egin zen Miss Unibertsoren 65. edizioan. 2017ko urtarrilaren 30ean ekitaldiaren amaieran, ohiturari jarraituta, aurreko Miss Unibertso 2016 Pia Wurtzbachek koroatu zuen, eta 63 urteren ondoren titulua lortu zuen bigarren frantziarra izan zen.

1953tik titulua lortu zuen bigarren emakume frantsesa izan zen, aurretik Frantziako Christiane Martelek titulua lortu zuene 1953. urtean. Mittenaere Europako lehen Miss Unibertsoa da 1990az geroztik, urte horretan Mona Grudt norvegiarrak irabazi zuen eta.

Bere erreginaldian, Iris Estatu Batuetatik kanpoko 10 herrialdetara joan zen, Frantzia, Ekuador, Peru, India, Egipto, Mexiko, Indonesia, Boli Kosta, Haiti eta Kaiman Uharteak.

Iris DIC koroarekin koroatu zuten, baina bere erreginaldian diamond nexus crown koroa zaharra erabiltzen hasi zen, Mikimoto Crown delakoa erabili zuen ondorengoari, Demi-Leigh Nel-Peters hegoafrikarrari, koroa jarri zionean.

## Bizitza pertsonala 
2019. urtearen hasieratik, harremanetan hasi zen Diego el Glaoui enpresaburu frantsesarekin. Hiru urte elkarrekin egon ondoren, ezkontza-konpromisoa iragarri zuten beren gizarte-sareetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Albacastro

**Albacastro** Burgosko probintzian dagoen Rebolledo de la Torre udalerrian dagoen herrixka da, Páramos eskualdean, Gaztela eta Leongo erkidegoan. 

## Ezaugarriak 
2020an 2 biztanle zituen, baina horietako inor ez da modu iraunkorrean bizi herrian. Albacastrori buruz ezagutzen den lehen erreferentzia 1352ko *Becerro de las Behetrías de Castilla* testu historikoan dago.

## Kokapena 
Udalerriko hiriburutik, Rebolledo de la Torretik, 3 km ekialdera dago, Valtierra de Albacastro zeharkatzen duen errepidean, Humadara darmana, Amaya haitza eta Castro haitzaren iparraldeko isurialdean.

## Ondarea 
* San Pedro Apostoluaren eliza prerromanikoa. Egoera larrian dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mark Williams (aktorea)

**Mark Williams** (Bromsgrove, Worcestershire, Ingalaterra, 1959) britainiar aktore, gidoilari eta telebistako aurkezle bat da.

Erresuma Batuan ezaguna egin zen BBCrako telebistako sketchak egiten saio ospetsu batean : *The Fast Show.* Nazioartean Harry Potterren zinemarako egokitzapenetan Arthur Weasleyren papera gorpuzten egindako lanagatik da ezaguna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mark Williams (argipena)

**Mark Williams** izeneko pertsona bat baino gehiago da Wikipedia honetan :

* Mark Williams (1959-): aktore ingelesa.
* Mark Williams (1959-): McLaren 1 Formula taldeko britainiar ingeniaria.
* Mark Williams (1966-): Galesko politikaria.
* Mark Williams (1975-): Galesko snooker jokalari profesionala.
* Mark Williams (2001-): saskibaloi jokalari profesional estatubatuarra.
Zozibini Tunzi

**Zozibini Tunzi** (Tsolo, Hegoafrika, 1993ko irailaren 18a) hegoafrikar modeloa, edertasun lehiaketetan jardun duena.  2019an Miss Unibertso edertasun-lehiaketa irabazi zuen, bere herrialderako titulu hori irabazi zuen hirugarren emakume hegoafrikarra izan zen Margaret Gardiner, Miss Unibertso 1978 eta Demi-Leigh Nel-Peters, Miss Universo 2017ren ondoren. Zozibini lehiaketaren historian denbora gehien eman duen Miss Unibertso da, 525 egunekin (urte bat, 5 hilabete eta 8 egun), Covid-19ren pandemia zela-eta Miss Unibertsoren 69. edizioa atzeratu egin zelako. Zozibinik 2021eko maiatzaren 16an koroatu zuen  Miss Unibertso 2020 Andrea Meza mexikarra, zeinak, bitxia bada ere, erreginaldi-denbora laburrena izan zuen.

Zozibinik 2019an Miss Hegoafrika irabazi zuenean, Hegoafrikako afrikanerra ez zen lehen edertasun-erregina bihurtu zen.

## Biografia 
### Lehen urteak eta ikasketak 
Zozibini Tunzi Lurmutur Ekialdeko Tsolo herrian jaio zen, Hegoafrikan. Inguruko herri batean Sidwadwenin hazi zen. Philiswa Nadapturen eta Lungisa Tunziren alaba da. Bi ahizpa ditu. Geroago, Lurmutur Hirira joan zen, eta Los Jardines-eko auzo pobre batean bizi izan zen, Lurmutur Penintsulako Unibertsitate Teknologikora joateko. Han, lizentziatura lortu zuen harreman publikoetan eta irudien kudeaketan, 2018an.[ezkerrera|thumb|250x250px|Miss Unibertso Indonesia 2020 Raden Roro Ayu Maulida Putri, Puteri Indonesia 2020ko koroatzen ari da [Zozibini  Tunzi kebaia-jantziaz.]]

## Edertasun lehiaketak 
### Miss Hegoafrika 
Miss Hegoafrika irabazi aurretik, Tunzi Lurmutur Penintsulako Teknologia Unibertsitatean harreman publikoen kudeaketan lizentziatura bat amaitzen ari zen, eta Ogilvy Cape Towneko harreman publikoen sailean aritu zen lanean, pasante graduatu gisa.

### Miss Unibertso 2019 
2019ko abenduaren 8an Miss Unibertso 2019 izendatu zuten, gizartean estereotipoak eta estigmak hautsiz. Miss Unibertso erakundearen koroa berria estreinatu zuen, «Power of Unity Crown» izenekoa, Suitzako eta Emirerrietako Mouawad bitxi-enpresak egina.

### Miss Unibertso izan ondoren 
*The Woman King* (Emakueme errege) filmean egin zuen debuta Tunzik. Gina Prince-Bythewoodek zuzendu zuen filma, eta 2022ko irailaren 16an estreinatu zen.

## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mark Williams (snooker jokalaria)

**Mark James Williams** (Y Cwm, Gales, 1975eko martxoaren 21a) snooker jokalari profesional galestarra da, hiru aldiz munduko txapelduna izana 2000, 2003 eta 2018. urteetan. 2025ean berriz iritsi zen munduko txapelketako finalera (ordura arte hori lortu zuen jokalari nagusiena, 50 urte beterik), baina galdu egin zuen (18-12) Zhao Xintong lehen irabazle txinatarraren aurka.

Erresuma Batuko bi txapelketa (UK Championship) irabazi du (1999 eta 2002). Mastersa ere bi aldiz irabazi du (1998 eta 2003). 

1992-93 denboraldian profesional bihurtu ziren "92ko klaseko" hiru jokalari bikaineetako bat da Williams, Ronnie O'Sullivan ingelesarekin eta John Higgins eskoziarrarekin batera.

## Ibilbidea 
Williams 1992an bihurtu zen profesional, eta hiru aldiz egon da munduko rankineko lehen jokalari gisa (1999–2000, 2000–01 eta 2002–03). Denboraldirik arrakastatsuena 2002-2003 izan zuen, Koroa Hirukoitza irabazi baitzuen: Erresuma Batuko Txapelketa, Mastersa eta Munduko Txapelketak osatzen dute delako Koroa ohorezko hori. Hori lortu zuen hirugarren jokalaria izan zen, Steve Davis eta Stephen Hendryren ondoren. 

2003tik aurrera maila onari eutsi zion, baina 3. Munduko Txapelketa 15 urteren etenaren ondoren irabazi zuen. 2018ko edizioa izan zen, eta Txapelketa jokatzen hasi zelarol, faborito izatetik urrun oraindik, agindu zuen irabaziz gero biluzik emango zuela garaipeneko prentsaurrekoa: halaxe egin zuen, eskuoihalaz estalirik joan zen aretora, eseri zen mahai atzean, alboratu eskuoihala eta kazetarien galderei erantzun zien.

Munduko Txapelketa Profesionalen hiru bertsioak irabazi dituen lehen jokalaria da (eta 2025 bitartean jokalari bakarra): Munduko Snooker Txapelketa, Sei Gorriko Munduko Txapelketa eta Adinekoen Munduko Txapelketa.

Munduko Txapelketa irabazi duen lehen jokalari ezkerra izan zen.  

Bolak sartzen duen trebeziagatik, Williamsek "The Welsh Potting Machine" goitizena du, "bolak sartzeko makina galestarra", eta *Willow* ere esaten diote. 

## Bizitza pertsonala 
Williams poker-jokalari eta golf-jokalari amateurra ere bada.' 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marketin-estrategia

Marketinaren bi alderdi daude: marketin estrategikoa eta merkatu operatiboa. 

**Marketin estrategikoa  da enpresaren komunikazio- eta merkaturatze-ildo nagusiak definitzen eta biltzen dituen elementua, merkatuaren aukerak aprobetxatzeko.**

.

Ondoren, marketin-taktikek (marketin operatiboa) jarraitu beharko dituzten helburuak eta bideak zehazten ditu, inbertsio eta ahalegin txikienarekin emaitza handiagoa lortzeko, eta enpresak komunikazio- eta salmenta-ekintzen hartzaile izateko aukeratutako merkatuaren aurrean duen posizionamendua definitzen du.

Marketin-estrategiaren barruan, honelako aktibitateak daude:

* Bezeroen beharrak (arazoak) eta egungo eta etorkizuneko nahiak ezagutzea.
* Kontsumitzaile eta preskriptore izan daitezkeenen taldeak identifikatzea, haien gustuei, lehentasunei edo merkatuko segmentuei dagokienez.
* Segmentu horien potentziala eta interesa baloratzea, kontuan hartuz haien bolumena, erosteko ahalmena, gaitasuna edo premiamendu maila, arazoa konpondu edo desioa kolokatu nahi denean.
* "Avatar" edo "buyer persona" definitu.
* Enpresaren lehiakortasun-abantailak kontuan hartuta, merkatu-aukeretara bideratzea, bilatzen diren posizionamendu-helburuak dituen aldizkako marketin-plan bat garatuz.

**Merkatu operatiboa** marketin-estrategia eta aldizkako plana praktikan jartzea da, marketin-mixaren aldagaien bidez: produktua, prezioa, sustapena eta salmenta- edo banaketa-puntua. 

Marketin-estrategiak negozio-ereduari lotuta daude, eta merkatuko, banaketako eta markako egitura-faktoreak ezagutzen dituzte. Negozio-ereduaren tresnak, hala nola Business Life eredua, Santiago Restreporen eskutik; Fluid minds, Patrick St-en eskutik. eta Business model generation, Alexander Osterwalderren eskutik, eragiketa dinamikoak sortzen dituzte merkatuko erantzun estrategikoei eragiteko.
 *"Berrikuntzak, enpresa-espirituak eta disrupzioak ez dute zerikusirik sormen-jenioarekin"* ,
A. Osterwalderrek negozio-ereduen beharra azaltzen du.

## Ikus gainera 
* 2.0 enpresa (negozio-eredua)
* Negozio-plana
* Marketina

## Erreferentziak
Puta's Fever

'''''Puta's Fever'''*, Mano Negra taldearen estudioko bigarren diskoa da. 1989an Virgin France diskoetxeak kaleratua, *Rolling Stone'' aldizkariaren frantsesezko edizioak Frantziako 100 rock disko onenen 8. postuan sailkatu zuen.

## Grabaketa eta jaurtiketa 
Kritikek eta disko-salmenten zerrendek Mano Negraren disko hau bere historiako diskorik onena zela adierazi zuten (Frantzian bakarrik 400.000 ale saldu zituen). Disko honek "King Kong Five" (single arrakastatsua), "Pas Assez De Toi", "Sidi H Bibi" (arabierazko abesti tradizionala), "Rock n 'Roll Band", "Soledad" eta "The Rebel Spell" abestiak biltzen ditu.

Album hau ezin da estilo bakar batean sailkatu, hip-hopetik hasi eta gaur egun *texmex* ("Patchuko Hop") bezala ezagutzen direneraino, edo rocketik skaraino, erritmo ugari biltzen ditu. Disko honekin, Mano Negra Frantziako eszena alternatiboko talde nagusi bezala finkatu zen eta Europa osoan errekonozimendu orokorra lortu zuen. Funtsean munduan zehar ibili zen disko honekin (Japonia, Europa, Estatu Batuetara eta Mexikora egin zituen lehen bisitak).

## Abestien zerrenda 
## Musikariak 
### Taldekideak 
* Oscar Tramor (Manu Chao) - ahots nagusia eta gitarra
* Tonio Del Borño (Antoine Chao) - tronpeta eta ahotsa
* Santiago "El Águila" Casariego - bateria eta ahotsa
* Garbancito (Philippe Teboul) - perkusioa eta ahotsa
* Roger Cageot (Daniel Jamet) - gitarra eta ahotsa
* Jo (Olivier Dahan) - baxua eta ahotsa
* Helmut Krumar (Thomas Darnal) - teklatua eta ahotsa
* 1. Krøpöl (Pierre Gauthé) - tronboia eta ahotsa

### Gonbidatuak 
* Mme Oscar (Anouk) - ahotsa
* Napo "Chihuahua" Romero - ahotsa
* Alain "L'Enclume de Choisy" Wampas - kontrabaxu eta ahotsa
* Zofia - ahotsa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Stevo Pendarovski

**Stevo Pendarovski** (; Skopje, 1963ko apirilaren 3a) ipar mazedoniar politikaria da. Ipar Mazedoniako presidentea izan zen 2019tik 2024ra.

Zuzenbidean graduatu zen Skopjeko San Zirilo eta San Metodio Unibertsitatean, eta, ondoren, Zientzia Politikoetan doktoratu zen unibertsitate berean. Segurtasun analista gisa lan egin zuen Barne Arazoetako Ministerioan eta 2001ean Boris Trajkovski presidentearen kabinetean sartu zen, segurtasun aholkulari gisa. 2005etik 2009ra Branko Crvenkovski presidentearen kabineteko aholkularia izan zen. 2019ko presidentetzarako hauteskundeak irabazi zituen Batasun Sozialdemokratako hautagai gisa, eta maiatzean karguaz jabetu zen. Ez zuen berrautatzerik lortu 2024an.