open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Adolf Loos

**Adolf Loos** (Brno, 1870eko abenduaren 10 − Kalksburg, 1933ko abuztuaren 23) arkitekto austriarra zen. Garaiko modernistentzat erreferentea izan zen eta funtsezko arkitektoa izan zen Mugimendu Modernoaren hastapenerako. Arkitektura modernoaren eta arrazionalismo arkitektonikoaren abiatzaileetakoen artean nabarmendu zen, protomodernotzat eta protoarrazionalistatzat sailkatua da.

## Biografia 
Brno hirian jaio zen, egungo Txekiar Errepublikan 1870ean. Ikasketak Reichenbergen hasi zituen eta Dresdengo Politeknikoan amaitu zituen. Ondoren, hiru urte eman zituen AEBan (1893-1896). Chicagoko eskolako razionalismoaren eragina jaso zuen eta Art Nouveauren aurka jo zuen. Modernistekin hika-mikak izan zituen, eta bere kritikaren islada da 1908.ean idatzi zuen *Ornament und Verbrechen* (*Apaindura eta delitoa*) edo 1910.ean eraikitako Steiner Etxea Vienan. Lehenengo Mundu Gerra amaitu ostean, Vienako udal arkitekto izendatu zuten eta bi urtetan lan egin zuen (1920 &ndash; 1922 ). Lanaldi hartan arkitektura soziala sustatu zuen *Hoff* ereduko etxaldeen eraikuntza sustatuz. Garaiko abangoardia artistikoekin harremanak izan zituen Schonberg, Kokoschka eta Tristan Tzara. Bere obrak apaindura gabekoak eta arras abangoardistak ziren. Loosen ideia radikalek eragin handia izan zuten abangoardista garaikideen artean.

## Lan garrantzitsuak 
* 1899 : Cafe Museum, Viena
* 1903 : Villa Karma, Clarens,Suitza
* 1909 : Loos Etxea *Michaelerplatz*en, Viena
* 1910 : Steiner Etxea, Viena
* 1912 : Villa Scheu, Viena
* 1926 : Tristan Tzararen etxea, Paris

Looshaus.jpg|Loos Etxea, Viena
Wien Hietzing, St.-Veit-Gasse 10 - 1.JPG|Steiner Etxea, Sankt-Veit-Gasse 10, Vienna

## Idazki garrantzitsuenak 
* 1897 : *Nelle Freie Presse*
* 1898 : Potemkin hiria
* 1903 : *Das Andere*
* 1908 : *Ornament und Verbrechen*
* 1910 : *Architectur*

## Kanpo estekak
Aaiun

**Aaiun** (, , ) Mendebaldeko Sahara lurralde disputatuko hiri jendetsuena da. Marokok okupatua, Aaiun-Sakia el-Hamrako eskualdeko hiriburua eta hiri nagusia da. 2009an 194.668 biztanle zituen; biztanle kopurua azken urteetan asko hazi da, Marokoko Gobernuak kolonoak ekarrita.

thumb|ezkerrera|Aaiungo kale bat

## Etimologia 
*Aaiun* izenaren esanahia «iturbegiak» edo «iturriak» da, arabieraz.

## Klima 

## Herri eta hiri senidetuak 
*  Aljer, Aljeria
*  Almería, Espainia
*  Málaga, Espainia
*  Avilés, Espainia
*  Sorrento, Italia
*  Montevideo, Uruguai
*  Caracas, Venezuela

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jakes Abeberri

**Jakes Abeberri** (Biarritz, 1930eko apirilaren 25a - Kanbo, 2022ko azaroaren 29a) lapurtar politikari eta abokatua izan zen.

## Bizitza 
1930ean jaio zen Miarritzen. Bere gurasoak iheslari oiartzuarrak ziren, karlistaldietatik ihes egin baitzuten. Abokatu ikasketak egin zituen eta horrez gain, kazetari eta politikaria da. Oldarra dantza taldeko zuzendaria izan da eta euskal dantzetan oso aditua da. 1977an, Euskal Dantzarien Biltzarrak Jakes hautatu baitzuen elkarteko lehendakari. 1991n, Miarritzeko alkateorde hautatu zuten abertzale, berde eta independenteez osatutako koalizioan zegoelarik.

1996an, *Enbata* aldizkariko zuzendaria zelarik, epaitua izan zen *Ekaitza* aldizkariko zuzendaria eta Herriaren Aldeko kide batekin batera GAL erakundea laguntzen ibili ziren Frantziako polizia batzuen izen-deiturak agertarazteagatik. Joël Cathala, Michel Helie eta Alain Etxeto poliziek difamazio salaketa ezarri zieten. 1996ko otsailean epaituak izan ziren eta 1996ko martxoan isuna ordaintzera zigortu zituzten bera eta Herriaren Aldeko Jakes Bortairu. *Ekaitza* zuritua izan zen prozedura akats batengatik. *Enbatak* 210.000 libera ordaindu zituen estatuak Abeberriren ondasunak ez bahitzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hektor

**Hektor** (grekeratik dator, *tinko defendatzen duena*) aita Priamo eta ama Hekuba Troiako errege-erreginen seme nagusia zen, Andromakaren senarra, eta Paris eta Kasandraren anaia. Homerok Troiako gerrari buruzko  *Iliada* liburuan Hektor Troiako gerlaririk hoberena dela kontatzen du.

Hiriko indarren komandante bezala, bederatzi urtez ejerzito greziarraren aurka borroka egin zuen, eta ia bukaeran grekoei ihes eginarazi zien beren itsasontzietan. Baina, batailan zehar, Patroklo hiltzen du, Akilesen lagun maitalea, grekoen heroia. Akiles, borrokari uko egin zion Agamenonekin, indar grekoen generalarekin edukitako arazoengatik. Hala ere, borrokara bueltatzen da bere maitale eta lagunaren hilketa mendekatzeko. Atsekabetuta eta erabat haserre, Akiles Hektorren atzetik doa. Troiako harresiei hiru buelta eman ostean, Akilesek Hektor hiltzea lortzen du eta bere gorpua gurdira loturik, harresietatik arrastaka eramaten du Patroklo ehorzten duen arte.

Priamo konturatzen denean grekoek ez diotela bere semearen enterrua egiten, honek Akilesengana jotzen du eta Hermes jainkoaren laguntzarekin Hektorren gorpua bueltatzea eskatzen dio.

Akilesek azkenean itzultzen dio bere semeren gorpua, gizon zahar horren saminagatik eta su etena ezartzen dute Troiatarrek hileta ospa dezaten. Iliada horrela bukatzen da, Hektorren hiletaren deskribapenarekin. Akilesekin konparatzen badugu, Hektor gerlari adeitsu bat bezalakoa da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mount Hamilton

**Mount Hamilton** hurrengo lekuak izan daitezke:
* Mount Hamilton, (Antartika).
* Mount Hamilton, Kaliforniakoa (Estatu Batuak).
* Mount Hamilton, British Columbiakoa (Canada).
* Mount Hamilton, Ipar Irlandakoa.
* Mount Hamilton, Victoria, Victoriakoa (Australia).
Lavertezzo

**Lavertezzo** Suitzako Ticino kantonamenduko udalerria da.

## Udalerri mugakideak 
Lavertezzok ondorengo udalerriak ditu mugakide: Brione, Corippo, Cugnasco, Frasco, Gerra, Gordevio, Gordola, Iragna, Locarno, Lodrino, Personico, Preonzo eta Vogorno.

## Iruditegia 

irudi:Ponte dei Salti, Lavertezzo, Ticino, Svizzera.jpg|
irudi:Fluss-bei-lavertezzo.jpg|
irudi:Verzascafiumme0001.jpg|

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Efeso

**Efeso** (, ) antzinako Asia Txikiko herria izan zen, gaur egun Turkia. Merkataritza, erlijio eta kultura gune joniar garrantzitsua zen, Egeo itsaso ertzean kokatuta.

## Historia 
Efeso, Apasa edo Abasaren hiria bezala identifikatu da, hitita izendatua izan zen Arzawaren erresumaren hiriburu bezala. Bertan, zeramika mizenikoa aurkitu egin da baita ere.

Efesoren fundazioa K. a. XI. mendean izan zen Atenaseko kolonoen esku Kodros erregearen semearen esku, Androklo izenekoa.

Erromatarren garaian, Paulo Tarsokoa Efeson bi urtez baino gehiago egon zen 54tik aurrera. Geroago, Efeson preso egon zen 57 urtera arte. Batzuk geroago ere izan zitekeela esaten dute, baino ez 63 urtea baino urrunago. Uste da denboraldi hartan *Gutuna Filipotarrei* idatzi egin zuela. San Paulo beste epistola bat idatzi zien Efesoko biztanleei, Inazio Antikokiakoak egin zuen bezala II. mendean.

San Joan ebanjelaria Efesora joan zen 62. urtean. Domizianoren jazarpena dela eta, Joan erbesteratu zuten eta Nervaren inperioaren aginduz bakarrik itzuli zen Efesora. Urte batzuk pasa ondoren Efeson hil zen, jada zaharra zelarik. *Apokalipsian* Efeso *bere lehen maitalea galdu duen hiria* bezala ezagutzen da.''

431ko ekainaren 22an Efesoko hirugarren kontzilioa hasi zen, San Zelestino I.a Aita Santuak hasi zuen eta Zirilio Alexandriakoak bulkatua izan zen nestorianismoaren kontra borroka egiteko. VII eta VIII artean, Efeso arabiarren esku egon zen.

Efeson gaur egun munduko liburutegirik zaharrena dago. Munduko lehen hiria izan zela ere esaten da.

## Ondasun nabarmenak 
* Anfiteatroa: 24.500 eserleku.

* Artemisaren tenplua: Munduko Zazpi Mirarietako bat. 20 metroko 120 koloma zituen; gaur egun, bakarra dago zutik. 262. urtean erre eta arpilatu zuten.

* Zeltsoren liburutegia: hiritar bere aitaren ohorez sortu egin zuen. Fatxadak oraindik zutik dirau. Ekialderantz zuzendua dago, goizetan eguzkiaren argia erabiltzeko.

## Efesoar ezagunak 
* Heraklito Efesokoa, filosofoa
* Kalino Efesokoa, poeta
* Artemidoro Efesokoa, poeta
* Zenodoto Efesokoa, Alexandriako liburuzaina
* San Maximo Efesokoa, martiria
* Agasio Efesokoa

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Efesoko kontzilioa

## Kanpo estekak
Persiar golkoa

**Persiar golkoa** (persieraz خليج فارس *khalīj-e-Fārs*) Indiako ozeanoko golkoa da, Irango hego-mendebaldearen eta Arabiar penintsularen artekoa, Xatt al-Arabetik, Tigris eta Eufrates ibaien ahotik, Ormuzko itsasarteraino hedatzen dena. 56-360 kilometro zabal eta 989 kilometro luze da, eta 251.000 kilometro koadroko eremua hartzen du. Sakonera gutxikoa da, 90 metro inguru tokirik sakonenean. Iran aldeko kostaldea Arabiakoa baino sakonagoa da.

## Geografia 
Mendebaldetik ekialdera, ordulariko orratzen noranzkoari jarraituz, ondorengo herrialde hauek daude golkoaren inguruan:

* 
* 
* 
* 
* 
* 

Ekologia aberats eta askotarikoa, industrializazio astunak eta, batez ere, azken urteotako gerretako petrolio isurketa handiek arriskuan jarri dute oreka naturala.

thumb|250px|Persiar golkoa espaziotik
## Historia 
1990 eta 1995 artean AEBek gidatutako koalizio batek (Kuwait, Saudi Arabia eta Erresuma Batua) borrokatu zuen Iraken aurka. George H. W. Bush presidente estatubatuarra zen orduan, Margaret Thatcher eta gero John Major britainiarrak eta Saddam Hussein irakiarra. Irakeko Gerraren aurrekari nagusia izan zen.

2014ko azaroaren 11n, Errusiak eta Iranek Persiar golkoan bi erreaktore nuklear eraikitzeko asmoa adierazi zuten. Gainera, Iranen guztira zortzi erreaktore nuklear eraikitzeko aukera ematen zuen protokoloa sinatu zuten Moskun egindako ekitaldi batean.

Abenduaren 9an, zuten tentsio giroa lasaitzeko saioa egin zuten Golkoko herriek. Dohan bi eguneko bilera egingo zuen Golkoko Lankidetzarako Kontseiluak eta enbaxadoreak Qatarrera itzultzea onartu zuten monarkiek.

## Ekonomia 
Garrantzi handia du munduko ekonomiarentzat, ertzetako estatuek –Saudi Arabia, Bahrain, Arabiar Emirerri Batuak, Kuwait, Iran, Irak– munduko petrolioaren laurdena ekoizten baitute, bertatik zabaltzen da mundu guztiko findegietara. Bertako perlak oso aintzat hartuak dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Asiako geografia

## Kanpo estekak
Locarno

**Locarno** (lombardieraz: *Locarn*) Suitzako hegoaldean dagoen hiria da, Ticinoko kantoian kokatutakoa.

## Udalerri mugakideak 
Locarnok udalerri hauek ditu mugakide: Ascona, Avegno, Cadenazzo, Contone, Cugnasco, Gerra, Gordola, Lavertezzo, Losone, Magadino, Minusio, Muralto, Orselina, Piazzogna, San Nazzaro, Tegna eta Tenero-Contra.

## Inguru naturala 
Hiria Maggiore lakuaren iparraldean dago kokatuta, eta izena ere ematen dio ("Locarnoko lakua").

## Klima 
## Locarnotar ospetsuak 
* Livio Vacchini (1933-2007), arkitektoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Iruñerriko Mankomunitatea

**Iruñerriko Mankomunitatea** toki erakunde publikoa da, 1986an sortua. Ordurarte, eta 1982tik, Ur-Mankomunitatea bazen, batez ere urarekin zerikusia duten zerbitzuak eskualdean ematen zituena, hots, Uraren Ziklo Integralari dagozkionak. Bestelako zerbitzuak ere ematearren, eta bertan eskumenak utzitako udalen onespenaz, Iruñerriko Mankomunitatea eratu zuten. Hondakinak, garraio publikoa (autobus zein taxi zerbitzua), ibai ondoko parkea. Zerbitzu bakoitza egoki den eremuan ematen du erakundeak, Iruñerriko Zerbitzuak, E.A. enpresa publikoaren bitartez.

Era berean, Iruñerriko Mankomunitateak ingurumen hezkuntza programa ere gauzatzen du, eta haren bitartez hainbat ekimen antolatu eta heziketa-material argitaratzen du, ikastetxeekin lan egiteko.

Nahiz eta izenak adierazten duen Iruñea inguruko udalen mankomunitatea dela, Iruñerriko udalerriak ez ezik hortik kanpoko beste hainbat ere barnera sartuz joan dira, zerbitzuak izateko abantailaz baliatzearren. Gaur egun mankomunitatean 50 udalerri dira guztira, oinarrizko zerbitzuak (ura eta hondakinak) hartzen dituztenak. Horietariko handiena eta mankomunitateko erdigune geografikoa Iruñea da. Garraio publikoa eremu murritzagoan ematen du, eta taxi zerbitzua taxi enpresekiko lankidetza publikoan.

Etorkizunean beste zerbitzu batzuk har litzake, hala nola hileta-zerbitzuak edo hirigintzarekin erlazionaturikoak.

Erakundeak ondoko zerbitzuen eskumena du:

# Uraren Ziklo Integrala: ur hornitzea, hondakin uren saneamendua eta arazketa.
# Hiri hondakinak biltzea eta tratatzea.
# Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioa.
# Taxi zerbitzua
# Iruñerriko Ibai Parkea.

2007ko urtarrilaren 1ean, Mankomunitateak 329.531 biztanleri ematen zion zerbitzua.

## Osaera 
Mankomunitatearen organo gorena Batzarra da. 54 kide dira, 27 Iruñeko udaleko zinegotzi guztiak, eta beste 27ak gainerako udalen ordezkariak, udalerri baten edo gehiagoren ordezkariak. Legealdi bakoitzaren hasieran batzarrak presidentea aukeratzen du, Iruñerriko Zerbitzuak, E.A. enpresako buru ere izanen dena.
Batzorde Iraunkor batek batzar arteko lanak bideratzen ditu, buruaren laguntzaile.

## Kanpo estekak 
* Iruñerriko Mankomunitatearen webgunea
La Burundesa

**La Burundesa** (euskaraz *Burundarra*) euskal garraio enpresa bat da. Besteak beste, Iruñea, Bilbo eta Gasteizko udalerriak autobusez batzen dituen garraiobideak ditu eta udaran, Zarautz eta Iruñea arteko garraiobidea ere badu.

## Historia 
La Burundesa autobus konpainia 1925ean sortu zen, Urdiainen. Konpainiaren izena, sorterriaren kokagunearekin dauka zerikusia, Burundarekin alegia. Burundesak kudeaturiko lehen linea Altsasu eta Iruñea bitartekoa izan zen. Ondoren, Gasteiz eta Nafarroako hiriburuaren arteko linea, eta Bilborakoa zabaldu ziren.

1955ean Bilbo eta Iruñea bitarteko zerbitzua La Unión Alavesa enpresarekin batera eskaintzen zuten. Autobusak hiru ordu behar zituen bi hiriburuak elkartzeko, eta Dimako mendatetik igarotzen ziren autobusak.

## Lineak 
* Altsasu - Iruñea
* Bilbo - Iruñea
* Burgos - Iruñea
* Irun - Iruñea
* Iruñea - Altsasu
* Iruñea - Bilbo
* Iruñea - Burgos
* Iruñea - Irun
* Iruñea - Santander
* Iruñea - Gasteiz
* Iruñea - Zarautz (udan bakarrik)
* Santander - Iruñea
* Gasteiz - Iruñea
* Zarautz - Iruñea (udan bakarrik)

## Ikus, gainera 
* La Union

## Kanpo estekak 
*  La Burundesaren webgunea
La Roncalesa

**La Roncalesa** (euskaraz *Erronkariarra*) Nafarroan autobus garraioa eskaintzen duen enpresa zen, harik eta 2011n itxi zuten arte. La Roncalesa S.A. enpresa 1883an sortu zuten, eta XXI. mende hasieran 28 pertsonak egiten zuten lan bertan, eta 14 autobus erabiltzen zituen.

## Ibilbideak 
* Iruñea - Donostia
* Iruñea - Donostia (Autobidetik)
* Donostia - Zaragoza

## Kanpo estekak 
*  Ibilbideei buruzko informazioa.
La Unión (garraio enpresa)

**La Union**, Bilbo eta Gasteiz autobusez elkartzen dituen garraio enpresa da. Egoitza nagusia Barakaldoko Lutxana auzoan dauka.

## Historia 
1924ko azaroaren 15ean Miguel Atxa Egileor eta Martin Intxaurbe Aldekoa Orozkotarrek, "Acha Inchaurbe" izeneko arrazoi sozialaren erantzukizunarekin, “La Unión Servicio de Automóviles” izeneko konpainia sortu zuten, bidaiari eta salgaiak Bilbo eta Gasteiz bitartean garraiatzeko asmoarekin.

## Lineak 
* Bilbo - Haro
* Bilbo - Logroño
* Bilbo - Santo Domingo - Belorado
* Bilbo - Gasteiz
* Haro - Santo Domingo
* Laudio - Amurrio - Gasteiz
* Gasteiz - Amurrio - Laudio
* Gasteiz - Artziniega

## Ikus, gainera 
* La Burundesa

## Kanpo estekak 
*  La Unionen webgunea
La Veloz Sangüesina

**La Veloz Sangüesina** (*Zangoztar Azkarra* euskaraz), Zangozako eta Iruñeko udalerriak autobusez elkartzen dituen garraio enpresa da.

## Lineak 
Linea nagusiak honakoak dira:

* Kaseda - Zangoza - Iruñea
* Iruñea - Zangoza - Kaseda

## Kanpo estekak 
*  Konpainiari buruzko informazioa Iruñeko udalaren webgunean.
La Estellesa

thumb|350x350px|La Estellesa-ko logoa
**La Estellesa** (euskaraz *Lizarrarra*) Lizarra eta Iruñeko udalerriak autobusez elkartzen dituen garraio enpresa da.

1909an sortu zuten.

## Lineak 
### Hiriarteko lineak 
#### Nafarroan 
* Iruñea - Lizarra
* Iruñea - Luzaide - Pekotxeta
* Azagra - Calahorra - Lizarra - Iruñea
* Sartaguda - Lizarra - Iruñea
* Mendabia - Urantzia - Lizarra

#### Nafarroatik kanpo 
* Iruñea - Lizarra - Madril (geltokiekin)
* Iruñea - Madril (zerbitzu zuzena)
* Madril - Logroño - Iruñea
* Donostia - Logroño
* Calahorra - Donostia

### Lizarrerriko autobus zerbitzua 
Lizarrerriko autobus zerbitzua (Tierra Estella Bus deritzona) 2008. urtean 195.000 pertsonek erabili zuten eta 2 lineek osatzen dute:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  La Estellesaren webgunea
Lianyungang

**Lianyungang** (txinera sinplifikatuz: 连云港, txinera tradizionalez: 連雲港; pinyineraz: Liányúngǎng), Jiangsuko probintzian kokatua. Guztira, 4.650.000 biztanle inguru dauzka eta 7.444 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|250px|eskuinera|Lianyungangeko tren geltokia.
Hiriaren mugakideak honakoak dira: Yancheng hego-ekialdean, Huai'an eta Suqian hegoaldean, Xuzhou hego-mendebaldean, eta Shandong probintzia iparraldean.

Prefektura mailako hiriak 4.650.000 biztanle ditu, eta erdiguneko hirigunean 750.000 pertsona bizi dira.

## Barruti eta konderriak 
Prefektura mailako Lianyungang hiriak hiru barruti eta lau konderritan agintzen du:

* Lianyuneko Barrutia (连云区)
* Xinpuko Barrutia (新浦区)
* Haizhouko Barrutia (海州区)
* Donghaieko Konderria (东海县)
* Ganyuko Konderria (赣榆县)
* Guanyuneko Konderria (灌云县)
* Guannaneko Konderria (灌南县)

## Hiri senidetuak 
*  Geelong, Australia
*  Mokpo, Hego Korea
*  Saga, Japonia

## Ikus, gainera 
* Jiangsu probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Lianyungangeko gobernuaren webgunea.
Wuhan

**Wuhan** (txinera sinplifikatuz: 武汉, txinera tradizionalez: 武漢; pinyineraz: Wǔhàn), Hubeiko probintzian kokatua. Txina erdialdean biztanle gehien dituen hiria da, guztira 11.895.000.

Wuhan izenako, hiru hiriren batzetik dator, Wuchang, Hankou eta Hanyang. Hiri hauek 1920ko hamarkadan batu ziren.

## Inguru naturala eta kokapena 
Wuhan hiria, Jiangshan lautadan dago, Yangtze ibaia eta Hanshui ibaiak bat egiten duten tokitik gertu. Prefektura mailako hiriak 8.494 kilometro koadroko azalera dauka, eta erdiguneko hirigunean 6.660.000 biztanle bizi dira, prefekturako biztanleriaren %65a.

Wuhanen mugakideak honakoak dira: Xiantao mendepeko konderria mendebaldean, Xiaogan ipar-mendebaldean, Huanggang ipar-ekialde eta ekialdean, Ezhou ekialdean, Huangshi hego-ekialdean, eta Xianning hegoaldean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|200px|Wuhango barruti eta konderrien mapa.

### Erdiguneko barrutiak 
* Jiang'an Barrutia (江岸区)
* Jianghan Barrutia	(江汉区)
* Qiaokou Barrutia (硚口区)
* Hanyang Barrutia (汉阳区)
* Wuchang Barrutia (武昌区)
* Qingshang Barrutia (青山区)

### Inguruko barruti eta nekazal guneak 
* Hongshan Barrutia (洪山区)
* Caidian Barrutia (蔡甸区)
* Dongxihu Barrutia (东西湖区)
* Hannan Barrutia (汉南区)
* Jiangxia Barrutia (江夏区)
* Huangpi Barrutia (黄陂区)
* Xinzhou Barrutia (新洲区)

## Azpiegiturak 
### Aireportua 
Hiriko Tianhe gunean dago eta urtero hamar milioi bidaiari inguruk erabiltzen dute. Terminal bakarra duen arren, 2010ean bigarren terminala eraikitzeko lanaka amaitzea espero da.

### Metroa 
Wuhango metroaren lehen linea 2004an zabaldu zen eta 2010eko hamarkadaren amaieran hiriak 200 kilometroko metro-sarea eta zazpi linea izango ditu.

### Abiadura Handiko Trena 
2005ean Guangzhou eta Wuhan hiriak elkartuko zituen 1.000 kilometroko abiadura handiko trenbidearen eraikuntza hasi zen. Trenbidearekin batera Wuhanen tren geltoki berria eraiki zen. Lanak 2009. urtearen bukaeran amaitu zituzten, eta trenbidea 2009ko abenduaren 26an zabaldu zen ofizialki.

Trenak hiru ordu baino ez ditu behar bi hiriak batzeko, eta batez-besteko abiadura 350 kilometro ordukoa da. Munduan momentu hartara arte eraikitako abiadura handiko trenik azkarrena.

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Hubei probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Wuhango gobernuaren webgunea.
* Hirian turismoa sustatzeko eginiko bideoa.
Shenyang

**Shenyang** (txinera sinplifikatuz: 沈阳, txinera tradizionalez: 瀋陽; pinyineraz: Shěnyáng), Liaoningeko probintziako hiriburua da. Guztira, 7.240.000 biztanle inguru dauzka eta 12.924 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|300px|Erdiguneko denden ikuspegia.
Inguruko herri eta hiriak bezala Shenyang industria nagusi den hiri garrantzitsua da. Hiria Shengjiang (盛京) edo Fengtian (奉天) izenez ere deitzen da. Mendebaldeko hiria, Liao ibaiak egindako lautadan dago eta udalerriko punturik altuena itsasoaren mailatik 414 metrora dagoen bitartean, baxuena itsasoaren ondoan dago.

Hirigune nagusia Hun ibaiaren iparraldean dago, Hun ibaiak Liao ibaian isurtzen ditu bere urak.

### Mugakideak 
Azpiprobintziako mailako Shenyang hiriaren mugakideak honakoak dira: Barne Mongolia iparraldean, Fushun ekialdean, Benxi hego-ekialdean, Tieling hegoaldean, Anshan hego-mendebaldean, eta Fuxin eta Panjin mendebaldean.

### Klima 

## Banaketa administratiboa 
thumb|200px|Shenyangeko barruti eta konderrien mapa.
Hiri barnealdeko barrutiak:
* Dadong Barrutia (大東區 大东区 Dàdōng Qū)
* Heping Barrutia (和平區 和平区 Hépíng Qū)
* Huanggu Barrutia (皇姑區 皇姑区 Huánggū Qū)
* Shenhe Barrutia (瀋河區 沈河区 Shěnhé Qū)
* Tiexi Barrutia (鐵西區 铁西区 Tiěxī Qū)

Kanpoaldeko barrutiak:
* Yuhong Barrutia (於洪區 于洪区 Yúhóng Qū)
* Sujiatun Barrutia (蘇家屯區 苏家屯区Sūjiātún Qū)
* Dongling Barrutia (東陵區 东陵区 Dōnglíng Qū)
* Shenbei Barruti Berria (新城子區 新城子区 Xīn Chéngzi Qū)
* Xinmin Hiria (新民市 Xīnmín Shi)

Konderriak:
* Faku konderria (法库縣 法库县 Fǎkù Xiàn)
* Kangping konderria (康平縣 康平县 Kāngpíng Xiàn)
* Liaozhong konderria (遼中縣 辽中县 Liáozhōng Xiàn)

## Azpiegiturak 
### Aireportua 
Shenyangeko aireportua hiriaren erdigunetik 30 kilometrora dago, itsasoaren mailatik 60 metrora, Taoxian izeneko gunean.

### Metroa 
Hirian metroa eraikitzeko lehen egitasmoa 1940ko hamarkadakoa den arren, proiektua ez zen 2000ko hamarkadara arte berreskuratu. Lehen linea 2005eko azaroaren 18an hasi zen eraikitzen eta 2009an zabaldu zen lehen tartea.

## Hiri senidetuak 
thumb|250px|Zhongshan plazaren ikuspegia.
thumb|250px|Shenyang Dadonmen.
*  Sapporo, Japonia (1980)
*  Kawasaki, Japonia (1981)
*  Turin, Italia (1985)
*  Chicago, Ameriketako Estatu Batuak (1985)
*  Irkutsk, Errusia (1992)
*  Quezon Hiria, Filipinak (1993)
*  Ramat Gan, Israel (1993)
*  Monterrey, Mexiko (1993)
*  Seongnam, Hego Korea (1998)
*  Yaoundé, Kamerun (1998)
*  Katowice, Polonia (2007)
*  Leverkusen, Alemania
*  Düsseldorf, Alemania

## Ikus, gainera 
* Liaoning probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Udalerriko gobernuaren webgunea.
Hefei

**Hefei** (txinera sinplifikatuz: 合肥; pinyineraz: Héféi), Anhuiko probintzian kokatua. Hefei probintzia honen hiriburua da. Guztira, 4.650.000 biztanle inguru dauzka eta 7.444 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|ezkerrera|300px|Hefeiko Yinhe parkearen ikuspegia.
prefektura mailako Hefei hiriaren mugakideak honakoak dira: Huainan iparraldean, Chuzhou ekialdean, Chaohu hego-ekialdean, eta Lu'an mendebalde eta hego-mendebaldean.

## Barruti eta konderriak 
Hiria lau barruti eta hiru konderritan banaturik dago:

* Yaohai Barrutia (瑶海区)
* Luyang Barrutia (庐阳区)
* Shushan Barrutia (蜀山区)
* Baohe Barrutia (包河区)
* Changfeng Konderria (长丰县)
* Feidong Konderria (肥东县)
* Feixi Konderria (肥西县)

## Klima 

 

## Azpiegiturak 
## Argazkiak 

|Gaueko ikuspegia
|Bulego eraikin berriak
|Hiriaren erdiguneko etorbidea
Fitxategi:Anhui provincial government building.jpeg|Anhui probintziako gobernuaren egoitza
Fitxategi:Hefei huaihe road1.JPG|Oinezkoentzako Huaihe kalea

## Hiri senidetuak 
*  Kurume, Japonia (1980ko maiatzaren 20tik)
*  Freetown, Sierra Leona (1984ko martxoaren 20tik)
*  Bujunbura, Burundi (1986ko uztailaren 7tik)
*  Columbus, Ameriketako Estatu Batuak (1988ko azaroaren 17tik)
*  Aalborg, Danimarka (1989ko apirilaren 22tik)
* 20px Lleida, Katalunia (1998ko apirilaren 4tik)
*  Wonju, Hego Korea (2002ko ekainaren 20tik)
*  Darebin, Australia (2003ko urriaren 29tik)
*  Belfast, Ipar Irlanda, Erresuma Batua (2003ko abenduaren 26tik)
*  Rostock, Alemania (2010eko maiatzetik)

## Ikus, gainera 
* Anhui probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Hefeiko gobernuaren webgunea.

thumb|200px|Hefeiko barruti eta konderrien mapa.
Harbin

**Harbin** (txinera sinplifikatuz: 哈尔滨, txinera tradizionalez: 哈爾濱; pinyineraz: Hā'ěrbīn), Heilongjiangeko probintzian kokatua, Txina ipar ekialdean. Guztira, 9.462.300 biztanle inguru dauzka horietatik 4.642.400 hiriaren erdigunean bizi dira. Harbinek 5.377,5 kilometro karratuko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena 
Prefektura mailako Harbin hiriaren mugakideak honakoak dira: Suihua mendebalde eta ipar-mendebaldean, Yichun iparraldean, Jiamusi ipar-ekialdean, Qitaihe eta Mudanjiang ekialdean, eta Jilin probintzia hegoaldean.

## Barruti eta konderriak 
thumb|ezkerrera|200px|Harbingo barruti eta konderrien mapa.
Zortzi barruti:
* Daoli Barrutia (道里区)
* Nangang Barrutia (南岗区)
* Pingfan Barrutia (平房区)
* Xiangfang Barrutia (香坊区)
* Daowai Barrutia (道外区)
* Songbei Barrutia (松北区)
* Hulan Barrutia (呼兰区)
* Acheng Barrutia (阿城区)

Hiru hiri:
* Shangzhi Hiria
* Shuangcheng Hiria
* Wuchang Hiria

Zazpi konderri:
* Fangzheng konderria (方正县)
* Bin konderria (宾县)
* Yilan konderria (依兰县)
* Bayan konderria (巴彦县)
* Tonghe konderria (通河县)
* Mulan konderria (木兰县)
* Yanshou konderria (延寿县)

## Azpiegiturak 
## Klima 

## Ikus, gainera 
* Heilongjiang probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Harbingo gobernuaren webgunea.

thumb|300px|Hiriaren erdigunearen ikuspegia.
thumb|250px|Santa Sofia katedrala.
Zibo

**Zibo** (txinera sinplifikatuz: 淄博, pinyineraz: Zībó), Shandongeko probintzian kokatua. Guztira, 4.149.900 biztanle inguru dauzka eta 5.938 kilometro karratuko azalera.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|ezkerrera|250px|Ziboko Liquan plazaren ikuspegia.
Ziboren mugakideak honakoak dira: Jinan hiria mendebaldean, Laiwu eta Tai'an hego-mendebaldean, Linyi hegoaldean, Weifang ekialdean, Dongying ipar-ekialdean eta Binzhou iparraldean.

## Barruti eta konderriak 
Prefektura mailako Zibo hiriak bost barruti eta hiru konderritan agintzen du:

* Zhangdian Barrutia (张店区)
* Zichuan Barrutia (淄川区)
* Boshan Barrutia (博山区)
* Linzi Barrutia (临淄区)
* Zhoucun Barrutia (周村区)
* Huantai Konderria (桓台县)
* Gaoqing Konderria (高青县)
* Yiyuan Konderria (沂源县)

## Hezkuntza 
Shandongeko Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea, hiriko unibertsitaterik garrantzitsuena da, Zhangdian Barrutiaan dago, Ziboko Lanbide Heziketa Eskola bezala.

## Hiri senidetuak 
{|
|colspan="2" align="left" valign="top" |
*  Bratsk
*  Erie
*  Gwangju
*  Velikiy Novgorod

## Ikus, gainera 
* Shandong probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Ziboko gobernuaren webgunea.
Anjel Alkain

**Anjel Alkain** (Andoain, Gipuzkoa, 1966) euskal umorista, aktorea eta telebista aurkezlea da.

Antzerkia ikasi zuen Donostiako Antzerki Eskolan Niko Lizeaga eta Jose Maria Berasategirekin. Ondoren, Hankagorri taldearekin bat egin eta kale antzezlanak egiten jardun zen. *Sorginen laratza* telebista saioan agertu zen arte ez zen ezaguna, baina harrezkero *Wazemank, Noaoa, Brinkola, Finlandia, Kontuz atsuak!* eta *Kontrako eztarria* telebistako umore saioetan aritu izan da, ETB 1ean, aurkezle eta aktore lanetan. Tartean, bikoizle lanetan ere jardun du. Egun, ETB 1eko *Zuek Hor* saioan dihardu, aktore gisa soilik. Gaur egun Eitb-ko Bagoaz saioan parte hartzen du.
Aktore gisa lan egin arren landetxe bat ere badu, Hernanin.
Gaur egun Gipuzkoako Asteasu herrian bizi da bere familiarekin.

## Ibilbidea 
Izen bereko liburuan oinarritutako *Kutsidazu bidea, Ixabel* antzezlanean parte hartu zuen  (baserriko aita, taxista, eta Koldobika,mediku pedantea). 2003an estreinatu zuen antzezlana Gorringo Antzerki Taldeak Tafallan. Obra arrakastatsu hartako beste aktoreak Mikel Sarriegi (Juan Martin), Ainere Tolosa (Ixabel) Ixabel Agirresarobe (Baserriko amona),  eta Egoitz Lasa baserriko semea) izan ziren. Zuzendaria Anartz Zuazua izan zen, gidoilariak Joxean Sagastizabal eta Nagore Aranburu.

Antzezlan hori mugarri bat izan zen euskarazko antzerkigintzan, ia bi urtez iraun baitzuen, eta emanaldiak 180 izatera heldu zirelako.

Wazemank arrakastatsuan ere parte hartu zuen ETB 1eko umorezko telebista-saioa zen. Besteak beste, Anjel Alkain, Ainere Tolosa, Jon Iraola, Mikel Pagadizabal, Iñake Irastorza, Ana Elordi, Mikel Laskurain, Egoitz Lasa, Ixabel Agirresarobe, Asier Sota, Anartz Zuazua eta Aitor Gabilondo aktoreek parte hartzen zuten Wazemank-en.

## Lanak 
### Filmak 
### Telebista saioak 
### Antzerkia 
### Irratia 
[erdian|thumb|500x500px|'[Sisiforen paperak antzezlanaren aktore batzuk agurtzen, 2020.]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  «Anjel Alkain», *Internet Movie Data Base*.
Hans Christian Ørsted

**Hans Christian Ørsted** ( ahoskatua; batzutan **Oersted** idatzia; Rudkøbing, 1777ko abuztuaren 14a - Kopenhage, 1851ko martxoaren 9a) danimarkar fisikari eta kimikaria izan zen, Immanuel Kanten pentsamenduak eta Naturaren filosofiak eragindakoa.

1820an elektrizitatearen eta magnetismoaren arteko erlazioa aurkitu zuen ikasleen aurrean egindako esperimentu batean. Korrontedun hari batek iparrorratz bateko orratza mugi zezakeela frogatu zuen. Horren ondorioz, elkarrekintza zegoen indar elektrikoen eta magnetikoen artean, garai hartan aurkikuntza iraultzailea izan zena. Ampèrek Ørsteden esperimentuak ezagutu zituen, geroago elektromagnetismoaren teoriaren abiapuntua garatzen lagundu ziotenak.
Omango golkoa

**Omango golkoa** (arabieraz: خليج عمان, *khalīj ʿumān*, persieraz: دریای عمان, *daryā-ye ʿomān*; urduz: خلیج عمان‎ *Khaleej Oman*) Arabiako itsasoaren adarra da, Arabiako penintsularen hego-ekialdearen eta Iranen artean dagoena. 547 kilometro luze eta 370 kilometro zabal da. Persiar golkoarekin lotzen da mendebaldetik Ormuzko itsasartearen bitartez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dalian

**Dalian** (txinera sinplifikatuz: 大连, txinera tradizionalez: 大連; pinyineraz: Dàlián), Liaoningeko probintzian dagoen azpiprobintzia mailako hiria da. 13.237 kilometro koadroko azalera eta 6.200.000 biztanle dauzka azken erroldaren arabera. Horietatik 3.120.000 hirigunean bizi dira.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|300px|Hiriaren airetiko ikuspegia.
thumb|300px|Adiskidetasunaren plaza.
thumb|200px|Daliango barruti eta konderrien mapa.
Azpiprobintzia mailako Dalian hiriaren mugakideak honakoak dira: Itsaso Horia ekialdean, Bohai itsasoa mendebaldean, Anshan iparraldean, eta Dandong ipar-ekialdean.

Dalian hiria Liaodong edo Liaotung izeneko penintsularen puntan dago.

## Barruti eta konderriak 
Barrutiak:
* Ganjingzi Barrutia (甘井子区)
* Lushunkou Barrutia (旅顺口区)
* Xigang Barrutia (西岗区)
* Zhongshan Barrutia (中山区)
* Shahekou Barrutia (沙河口区)
* Jinzhou Barrutia (金州区)

Konderriak:
* Wafangdian Konderria (瓦房店市)
* Pulandian Konderria (普兰店市)
* Zhuanghe Konderria (庄河市)
* Changhai Konderria (长海县)

## Klima 

## Hezkuntza 
* Daliango Nazionalitateen Unibertsitatea (大连民族学院)
* Daliango Arrantza Unibertsitatea (大连水产学院)
* Dalian Jiaotong Unibertsitatea (大连交通大学)
* Daliango Itsas Unibertsitatea (大连海事大学)
* Daliango Medikuntza Unibertsitatea (大连医科大学)

## Garraio publikoa 
Daliango metroa, 2003an zabaldutako azpiegitura da. Gaur egun, 49 kilometro luze den metro arinaren linea (3. linea) bakarrik martxan dagoen arren, linea berriak eraikitzeko lanak hasiak dira.

## Azpiegiturak 
### Aireportua 
### Portua 
## Hiri senidetuak 
## Ikus, gainera 
* Liaoning probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Daliango gobernuaren webgunea.
Donibane (Iruñea)

**Donibane** (**San Juan**, gaztelaniaz eta **San Juan/Donibane**, ofizialki) Iruñeko auzoa bat da, hiriaren mendebaldean dago. 1950ko hamarkadan sortutako hirigintza-garapenekin bat dator.

Iparraldean Sanduzelai auzoko artean dago, ekialdean I. Zabalguneko artean, hegoaldean Iturrama auzoen eta mendebaldean Ermitagaña-Mendebaldea auzoen artean.

2020ko maiatzean 20 300 biztanle erregistratu zituen, horietatik 9 145 gizonak eta 11 155 emakumeak.

## Historia 
Eguarasko etxeak eraiki aurretik Donibaneko auzoa etxe txiki eta ortuez osaturik zegoen. Gunea lau errepidek zeharkatzen dute, Donibaneko pasealekua, Barañaingo errepidea, Kanposantuko errepidea eta Basetxeko errepidea. Auzoa 1960ko hamarkadan auzoaren hiritartzea burutu zen —Plan Partziala 1963an onetsi zen—, lehenik eta behin mendebalderago dauden etxebizitzak eraikiz, Donibane Kirol Elkartearen eta Sanduzelai eta Donibaneko auzoak banatzen dituen Biurdana parkearen ondoko etxeak alegia.

Osasuna futbol taldearen antzinako Donibaneko zelaia, auzo honetan izan zen Sadar futbol zelaia eraiki arte.

350px|erdian|thumb|Donibane auzoaren aireko ikuspegia.

## Eraikinak 
* **Anaitasuna kiroldegia**: López Sanz doktorearen kalearen 2. zenbakian.
* **Civican**: 2003an eraikitako kulturgunea eta liburutegi publikoa.
* **Errozko dorrea** (1964). Auzoaren ekialdean kokaturiko eraikina, antzinako ingurabide autobidearen ondoan. Javier Guibert eta Fernando Redón arkitektoek egin zuten, eta 1960ko hamarkadako Iruñeko arkitekturaren adibide garrantzitsuenetakoa da.
* **Fiteroko Monasterioa kalearen 24. zenbakiko dorrea** (1971): Auzoaren amaieran dago, eta Sanduzelaitik etorrita lehen eraikina da. J. Capdevila eta Estanislao de la Quadra-Salcedo arkitektoek diseinatu zuten.
* **Iruñeko espetxea (1901-2013)**: Gaur egun erautsia.
* **Nafarroako Autonomia Erkidegoko Auzitegi Nagusia**: San Roke kalearen 4. zenbakian.
* **San Jose udal hilerria**: Donibane eta Sanduzelai auzoen artean, eta Arga ibaiaren alboan.

## Kale eta etorbideak 
* Antso Azkarra etorbidea
* Baiona etorbidea
* Barañain etorbidea
* Erreginaren aldapa kalea
* Pio XII.a etorbidea

## Plazak 
* Europa plaza
* Joan XXIII.aren plaza

## Parkeak 
* Biurdana parkea

## Garraioa 
Auzo honetan Eskualdeko Hiri Garraioaren 13 linea daude:

## Kultura eta Jaiak 
* Donibaneko Jaiak, patroiaren homenez egiten dira, hau da, ekainaren 23aren inguruan. Egun horretan San Joan Suak pizten dira Hilerriaren aldapan. Beste jaiegunetan, kalejirak, zezensuzkoa, dantzaldia, Erraldoi eta Buruhandiak, etab. ekitaldi izaten dira.

Azpimarragarriak dira Otsailaren bigarren asteburuan ospatzen diren ihauteriak, pertsonai propioekin, euskal mitoligiaren pertsonaiak.

## Auzo elkartea 
2009an Donibaneko Auzo elkartearen egoitza lekuz aldatu dute, Oskia amabirjinako lokaletik, Irantzu Monasterio Plazara, San Juan Xar izeneko lokal berrira.

## Bibliografia 
* Alfredo Sarasa, Ignacio Arrieta, Asunción de Orbe (2006). Guía de Arquitectura de Pamplona y su Comarca. Pamplona: EHAEN. .

## Kanpo estekak
Iñaki Aurrekoetxea Aurre

**Jon Iñaki Aurrekoetxea Aurre** (Zamudio, Bizkaia, 1953ko uztailaren 30a) arkitektoa da.

## Biografia 
Zamudion jaio arren, txikia zela bere gurasoak Bilbora joan ziren bizitzen. Aita eraikuntzaren sektorearekin zerikusia zuelako edo, Aurrekoetxeak arkitekturako ikasketei heldu zien. Hasieran Madrilen ikasten hasi bazen ere, ondoren 1977. urtean, beste 27 ikaslerekin batera, Donostian Bartzelonako unibertsitatearen menpe zegoen gela berezi bat sortu zuen (ondoren EHUko arkitektura eskola izango zenaren aurrekaria).

Karrera 1979an bukatu zuen eta handik bi urtera Eusko Jaurlaritzako etxebizitza tekniko moduan hasi zen lanean, 1988an lana utzi eta bere estudio propioa zabaldu zuen arte. 1995ean Eusko Jaurlaritzara bueltatu zen, Arkitektura eta Etxegintzako zuzendari moduan. Baina hurrengo urtean kargua utzi zuen bere arkitektura estudioa zuzentzen zuen anaia hil eta gero.

Iñaki Aurrekotxeak Bilboko Pedro Eguillor plazan dauka bere estudioa gaur egun, bertatik Bilbo berriaren proiektu askotan parte hartu du, esaterako Isozaki Atean.

## Egindako lanak 
* Artxandako Golf Kluba
* Hesperia Bilbao hotela
* Isozaki Atea
* Artklass eraikina (barnealdea)
* Gran Hotel Domine Bilbao (Fernando Salasekin elkarlanean)
* Madariaga dorrearen museoa
* Etxebarria-FNAC Eraikina
* Miribillako auzo berriaren masterplana.

## Kanpo loturak 
*  IA+B estudioaren weborria
Blair Peach

**Clement Blair Peach** (1946ko martxoaren 25a - 1979ko apirilaren 23a) Zeelanda Berrian jaio zen hezkuntza bereziko irakaslea zen Londresko eskola batean.

Ezkertiarra eta Socialist Workers Partyko kide zen. Londresko manifestaldi batean zegoenean, polizia batzuei aurre egin zien eta hil zuten. Harrezkero, garai hartako gobernuaren kontrako erresistentziaren ikurtzat hartu zuten.

Ultraeskuindar eta neonazien aurkako ekintzailea zen. Anti-Nazi Leaguek British National Fronten aurka antolatu zuen manifestaldira joan zen, baina Metropolitan Policeko polizia batzuekin izan zuen liskarraren ondorioz hil zen. Konorterik gabe utzi arte jipoitu baitzuten, eta horren ondorioz, egun bat geroago zendu zen ospitalean.

1980ko maiatzean, epaimahaiak Peachen heriotza istripu bat izan zela deliberatu zuen. Celia Stubbsek, Peachen neska-lagunak, oraindik ezin izan du bere mutil-lagunaren hilketa argitu eta zor zaiona aitor diezaiotela nahi du.

## Elkartasun adierazpenak 
Peachen heriotzaz geroztik, elkartasun adierazpen ugari egon da. Southalleko lehen hezkuntzako eskola batek Blair Peach izena darama bere oroipenean.

Linton Kwesi Johnsonen *Reggae Fi Peach* izena duen abestiak Blair Peachen heriotza kontatzen du Dub Poetryaz baliatuz. 1996an, Negu Gorriak abesti honen bertsio bat egin zuen euskaraz, *Reggae Peachentzat*.

## Kanpo loturak 
*  Nor zen Blair Peach?
*  BBCko albisteak
*  Negu Gorriak, Reggae Peachentzat abestia
Ali Khamenei

**Ali Khamenei** Aiatola Handia (   ''Āyatollāh Sayyid `Alī Ḥoseynī Khāmene'ī*, (Maxhad, Iran, 1939ko apirilaren 19a - Teheran, 2026ko otsailaren 28a) Irango agintari gorena izan zen 1989tik hil zuten arte eta Irango presidente izan zen 1981tik 1989ra.

## Biografia 
Familia islamiar xiita batean jaio zen, eta ikasketa politiko eta erlijiosoak egin zituen; Ruhola Khomeini izan zuen, besteren artean, irakasle. 1963an Mugimendu Islamiar Xiitaren kide egin zen. 1968-1978 bitartean, Mohammad Reza Pahlaviren diktadura erorarazteko lan egin izanagatik askotan atxilotu eta torturatu zuten. Alderdi Errepublikano Islamiarraren sortzaileetako bat izan zen (1978). 1977an *hayatoleslam'' maila iritsirik bere ikasketa erlijiosoak amaitu zituen, eta Khomeinik Iraultza Batzordearen kide izateko aukeratu zuen. Batzorde horrek zuzendu zuen monarkia desagertu eta iraultzaren ondoren sortu zen erregimenera bitarteko prozesua. Teherango Unibertsitateko iman gisa ostiraletako otoitza zuzenduz egin zen ospetsu, eta populismo islamiar xiitaren teorialari nagusia izan da.

Khameneiren ikasle eta jarraitzaileek hartu zuten 1979an Amerikako Estatu Batuetako (AEB) enbaxada Teheranen eta esku-hartze zuzena izan zuen Abolhassan Banisadr lehen presidente errepublikanoa bere kargutik eraisteko. 1981eko hauteskundeetan Irango Errepublika Islamiarraren lehendakari aukeratu zuten, eta 1989an, Ruhola Khomeini hil eta ordu gutxitara haren kargu politiko-erlijiosoa betetzeko izendatu zuten, Irango iraultza islamiarraren gidaritzapean.

## Hilketa 
AEB, Israel eta beste estatu batzuek aliantzan Iranen kontra 2026ko otsailean abiatutako gerran, bere etxearen aire-eraso baten ondorioz, otsailaren 28ko goizaldean hil zuten. Erasoan gutxienez goi mailako beste zazpi ofizial hil zituzten, horien artean, Irango Defentsa ministro Aziz Nasirzadeh eta Guardia Iraultzaileko komandante Mohammad Pakpour.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikusi gainera 
* Irango Iraultza

## Kanpo estekak 
*  The office of the Supreme Leader
*  The office of Ayatollah Khamenei
*  News site of the Institute for Preserving and Publishing Works by Ayatollah Khamenei
*  BBC News' profile on Ayatollah Ali Khamenei
*  Ali Khamenei: The real power in Iran
Mohammad Mossadegh

**Mohammed Mossadegh** (; Teheran, 1882ko ekainaren 16a - Ahmadabad-e Mossaddeq, 1967ko martxoaren 5a) 1951tik 1953ra bitarte Irango lehen ministro demokratikoa izan zen. Bi aldiz aukeratu zuen lan horretarako Mohammed Reza Pahlavi shahk eta parlamentuaren oniritzia izan zuen. Geroago CIAk eginiko kolpen batean boteretik kendu zuten.

Kolpea CIAko agentea zen Kermit Roosevelt, Jr.ek egin zuen, Theodore Roosevelten iloba eta "28 Mordad 1332" izena izan zuen operazioak.
Jinan

**Jinan** (txinera sinplifikatuz: 济南, txinera tradizionalez: 濟南; pinyineraz: Jǐnán), Shandongeko probintzian kokatua. Guztira, 5.900.000 biztanle inguru dauzka horietatik 2.540.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Jinanek 8.177 kilometro karratuko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena 
Jinan hiriaren mugakideak honakoak dira: Dezhou ipar-mendebaldean, Liaocheng hego-mendebaldean, Tai'an hegoaldean, Laiwu hego-ekialdean, Zibo ekialdean, eta Binzhou ipar-ekialdean.

## Barruti eta konderriak 
thumb|200px|Jinango barruti eta hirien mapa.

* Licheng Barrutia (历城区)
* Lixia Barrutia (历下区)
* Shizhong Barrutia (市中区)
* Huaiying Barrutia (槐荫区)
* Tianqiao Barrutia (天桥区)
* Changqing Barrutia (长清区)
* Zhangqiu Hiria (章丘市)
* Pingyin Konderria (平阴县)
* Jiyang Konderria (济阳县)
* Shanghe Konderria (商河县)

## Klima 

## Ondasun nabarmenak 
* **Baotu iturburua**: Izen bereko parkean dago, hiri zaharraren hego-mendebaldean. Hirian dauden 72 iturburuetako bat da eta urteak joan ahala hiriko gobernuak inguruko eraikinak zaharberritu ditu.
* **Mila Buden mendia**: Jinan hirian bertan dagoen mendia da, gainean, Jinan hiriko airetiko ikuspegia eskaintzen duen begiratokia dago, eta mendiaren gainera igotzeko eskilaretan Buda estatuak daude.

## Ikus, gainera 
* Shandong probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Jinaneko gobernuaren webgunea.
Hangzhou

**Hangzhou** (txinera sinplifikatuz: 杭州, pinyineraz: Hángzhōu), Zhejiangeko probintzian kokatua. Guztira, 6.400.000 biztanle inguru dauzka horietatik 1.750.000 inguru erdigunean bizi direlarik. Hangzhouk 16.847 kilometro karratuko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|300px|Hiria Mendebaldeko lakutik ikusia.
Hangzhouren mugakideak honakoak dira: Huzhou iparraldean, Jiaxing ipar-ekialdean, Taizhou ekialdean, Jinhua eta Quzhou hegoaldean, eta Jiangxi probintziarekin mendebaldean.

## Banaketa administratiboa 
* Gongshu Barrutia (拱墅区)
* Shangcheng Barrutia (上城区)
* Xiacheng Barrutia (下城区)
* Jianggan Barrutia (江干区)
* Xihu Barrutia (西湖区)

Hirigunearen inguruak eta nezakal guneak:
* Binjiang Barrutia (滨江区)
* Yuhang Barrutia (余杭区)
* Xiaoshan Barrutia (萧山区)
* Lin'an Hiria (临安市)
* Fuyang Hiria (富阳市)
* Jiande Hiria (建德市)
* Tonglu konderria (桐庐县)
* Chun'an konderria (淳安县)

## Klima 

## Azpiegiturak 
### Aireportua 
Aireportua 2000ko abenduaren 30ean zabaldu zen hiru urte eta erdiko eraikuntza lanen ondoren.

### Metroa 
## Ondasun nabarmenak 
thumb|200px|Hangzhouko barruti eta konderrien mapa.
* Jingci Tenplua
* Liuhe Pagoda
* Baochu Pagoda

## Ikus, gainera 
* Zhejiang probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gobernuaren webgunea.
Ibarrako gaztetxea

**Ibarrako gaztetxea** Ibarran (Gipuzkoa) kokaturik dagoen gaztetxea da. *Gazte Asanblada*k kudeatzen du.

## Historia 
Gaztetxea dagoen lokala, hasiera batean ikastola izan zen. Ondoren, erabilpen anitzeko lokala, hauteskunde garaian bozketa gela zen, baina orokorrean edonork erabili zezan, haien artean: dantza taldeak, aisialdi taldeak eta Gazte Asanblada.

1993az geroztik gaztetxea da. 1995ean, gaztetxeko arduradunek udaletxearekin hika-mikak izan zituzten. Gazte Asanbladak udaletxeak gaztetxea itxi ez zezan itxialdiak antolatu zituen. Azkenean, alde biak akordio batera iritsi ziren. Handik aurrera, gaztetxeak lokal berdinean jarraitzen du, eta herriko gazteentzako aisialdi eta kultur eskeintzan erreferentea da.

## Kanpo estekak 
*  http://www.ibarrekogaztetxea.org/
Changzhou

**Changzhou** (txinera sinplifikatuz: 常州, pinyineraz: Chángzhōu), Jiangsuko probintzian kokatua. Guztira, 3.489.000 biztanle inguru dauzka. Changzhouk 4.375 kilometro karratuko azalera dauka.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|250px|Changzhouko auzo berriak.
thumb|250px|Tianning tenplua atzean pagoda duela.
Hiriaren mugakideak honakoak dira: probintziako hiriburua den Nanjing ipar-mendebaldean, Wuxi ekialdean, eta Zhejiang probintzia hegoaldean.

Hiria, Yangtze ibaiaren deltako ibaiadar baten ertzean dago.

## Banaketa administratiboa 
Prefektura mailako Changzhou hiriak bost barruti eta konderri mailako bi hirietan agintzen du:

* Zhonglou Barrutia (钟楼区)
* Tianning Barrutia (天宁区)
* Qishuyan Barrutia (戚墅堰区)
* Xinbei Barrutia (新北区)
* Wujin Barrutia (武进区)
* Jintan Hiria (金坛市)
* Liyang Hiria (溧阳市)

## Klima 

## Ikus, gainera 
* Jiangsu probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Changzhouko gobernuaren webgunea.
Xian

**Xian** edo '''Xi'an''' esanahi desberdineko hainbat gauza izan daiteke:

* Xian, txinatar LGTB aktibista;
* Xi'an, Txinako Shaanxi probintziako hiriburua.
* Xi'an Barrutia, Heilongjiang probintziako Mudanjiang hiriko barrutia.
* Xi'an Barrutia, Jilin probintziako Liaoyuan hiriko barrutia.
* Xian konderria, Hebei probintziako Cangzhou hiriko konderria.

## Ikus, gainera 
* Chang'an, Xi'anen izen historikoa.
Anhui

**Anhui** (安徽 txinera sinplifikatuan), Txinako Herri Errepublikako probintzia baten izena da. 139.400 kilometro koadroko azalera dauka eta 2004ko erroldaren arabera 64.610.000 biztanle bizi ziren bertan.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|ezkerrera|250px|Huainan hiriko etorbidea.
Geografikoki nahiko aldakorra da Anhui, iparraldea Ipar Txinako lautadaren zati den bitartean, probintziaren erdialdea Huai He ibaiak zeharkatzen du. Aipaturiko bi gune hauek nahiko lauak dira eta biztanleri dentsitatea oso altua. Hegoaldean bien bitartean, eraikitzeko lur lauak urriagoak dira, erliebe malkartsu eta menditsuaren eraginez. Probintziako mendirik altuena Lotus mendia da (1.873 metro). Probintzia zeharkatzen duten ibairik garrantzitsuenak Huai He ibaia iparraldean eta Yangtze ibaia hegoaldean dira. Lakurik handiena Chaohu lakua da, 800 kilometro koadroko azalerakoa.

Probintziaren mugakideak honakoak dira: Shandong iparraldean, Jiangsu ipar-ekialde eta ekialdean, Zhejiang hego-ekialdean, Jiangxi hegoaldean, Hubei hego-mendebaldean, eta Henan mendebalde eta ipar-mendebaldean.

Anhui probintziako hiriburua Hefei da.

### Klima 
Klima aldakorra da probintziako toki batetik bestera. Iparraldean klima hotzagoa eta lehorragoa da, hori dela eta, Huai He ibaiaren iparraldean urtarrileko tenperatura -1 eta 2 gradu artekoa da, eta ibai honen hegoaldeko lurretan 0 eta 3 gradu artekoa. Uztaileko batez-bestekoa 20 gradutik gorakoa da eta 30 gradutik gorako egun sargoriak maiz izaten dira.

Ekaina eta Uztailean uholdeak eragiten dituzten eurite gogorrak ohikoak dira.

## Banaketa administratiboa 
## Politika 
Anhui probintziako gobernadorea Wang Sanyun da. Txinako Alderdi Komunistak probintzian duen ordezkaria Wang Jinshan da.

## Garraioa 
### Aireportuak 
## Ikus, gainera 
* Anhui probintziaren banaketa administratiboa

## Kanpo estekak 
*  Anhuiko gobernuaren webgunea.
Changchun

**Changchun** (txinera sinplifikatuaz, 长春, txinera tradizionalaz, 長春; pinyineraz: Chángchūn), Jilingo probintziako hiria da. Guztira, 6.830.000 biztanle inguru ditu, horietatik 2.780.000 inguru erdigunean. 20.571 kilometro koadroko azalera du.

## Inguru naturala eta kokapena 
thumb|300px|Changchungo Kulturaren Plazaren ikuspegia.
Changchung azpiprobintzia hiriaren mugakideak honakoak dira: Heilongjiang probintzia iparraldean, Songyuan ipar-mendebalde eta mendebaldean, Siping mendebalde eta hegoaldean, eta Jilin ekialdean.

## Banaketa administratiboa 
thumb|200px|Changchungo barruti eta konderrien mapa.
Hiriak sei barruti, konderri mailako hiru hiri eta konderri batean agintzen du. Prefektura mailako hiriko zazpi milioi biztanleetatik hirigunean bizi direnak 3.581.000 dira, eta hirigunea osatzen duten barrutiak honakoak dira:

* Nanguan Barrutia (南关区)
* Kuangcheng Barrutia (宽城区)
* Chaoyang Barrutia (朝阳区)
* Erdao Barrutia (二道区)
* Luyuan Barrutia (绿园区)

Erdigunearen inguruko barruti eta konderriak honakoak dira:

* Shuangyang Barrutia (双阳区)
* Jiutai Hiria (九台市)
* Yushu Hiria (榆树市
* Denghui Hiria (德惠市)
* Nong'an Konderria (农安县)

## Klima 

## Azpiegiturak 
## Hiri senidetuak 
*  Novi Sad, Serbia
*  Novosibirsk, Siberia, Errusia
*  Quebec Hiria, Quebec, Kanada
*  San Petersburgo, Errusia
*  Sendai, Miyagi, Japonia
*  Ulsan, Hego Korea
*  Windsor, Ontario, Kanada

## Ikus, gainera 
* Jilin probintziaren banaketa administratiboa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Changchungo gobernuaren webgunea.