Rocío de la Villa

thumb|323x323px|Lazaro Galdiano Museoan, M- Arte y Cultura Visual aldizkariaren 10. urteurreneko ospakizunean, Madril 2022
**Rocío de la Villa Ardura** (Madril, 1959ko ekainaren 16a) espainiar feminista ikertzailea da, arte garaikidean eta genero ikasketetan aditua, praktika artistiko garaikideekin lotuta. Arte kritikaria eta komisario independentea da. Artearekin eta emakumeek artearen munduan duten zereginarekin zerikusia duten katalogoak eta argitalpenak editatu ditu, eta horiek argitaratzen lagundu du. Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Estetika eta Arteen Teoriako katedraduna 2021etik. Madrilgo Thyssen Museoko "*Maistrak"* erakusketaren komisarioa 2023an.

## Ibilbidea 
Filosofia eta Letretan lizentziatua da (1982) eta Estetika eta Arteen Teorian doktorea Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (1987).Unibertsitate bereko Estetika eta Artearen Teoriako irakasle titularra da. 2021ean Estetika eta Artearen Teoriako Katedra lortu zuen. Gainera, Reina Sofia Museoak eskaintzen duen Arte Garaikidearen Historia eta Kultura Bisualaren Masterrean klaseak ematen ditu. Emakumearen Ikasketa Institutuko Genero Ikasketa Interdisziplinarren Masterrean ere eskolak ematen ditu.

2009an *MAV, Mujeres en las Artes Visuales* elkartea sortu zuen, eta 2009 eta 2012 urteen artean elkarte horretako presidente izan zen. Elkarte horretako aholku-batzordeko kide izaten jarraitzen du, eta *M-arteyculturavisual* lineako aldizkaria zuzentzen du. Aldizkako aldizkari hori *Mujeres en las Artes Visual (MAV)* elkartearen jardueren parte da.

2014an Asociación Española de Estética y Teoría de las Artes Seyta sortu zuen, artearen estetikan eta teorian ekoizpen-, ikerketa- eta zabalkunde-jarduera sustatzeko.  Elkarte horretako presidentea izan da 2016ra arte. Elkarte horrek Laocoonte zientzia-aldizkaria argitaratzen du, estetikaren arloko ikerketa eta gogoeta zientifikoa zabaltzeko.

Hainbat ziklo eta hitzaldi zuzendu ditu, besteak beste, Madrilen egindako Estetikako Europako lehen Kongresua (2011), *Heroiak* hitzaldi-zikloa eta *Agentzia feminista eta empowerment arte bisualetan* sinposioa, biak Thyssen-Bornemisza Museoan egindakoak. Horrez gain, Jesus Carrillo Castillo irakaslearekin batera, Arteari eta Emakumeari buruzko lehen jardunaldiak antolatu zituen. (*Contraposiciones. Mujeres en el arte actual*)  Madrilgo Unibertsitate Autonomoan (2001).

2014an MAV Saria jaso zuen Arte Kritika modalitatean.

Espainiako Kultura Ministerioaren Arte Plastikoen Sari Nazionaleko epaimahaikidea izan zen 2016an.

## Argitalpenak 
thumb|350x350px|M Arte y Cultura Visual aldizkariak antolatutako ""jarraitu arazoarekin" jardunaldiak aurkeztu zituen Madrilen. 2022. urtea
Arte-kritikari gisa, aldian-aldian kolaboratzen du Kataluniako La Vanguardia egunkariko "*Cultura/s"*, El Mundo egunkariko "*El Cultural"* eta arte garaikidean espezializatutako beste aldizkari batzuetan: "*Ars Magazine"*, "*ExitBook"*, "*ExitExpress"*, "*Dardo Magazine"*, "*Revista Matador"* , etab.

Hainbat argitalpen idatzi eta elkarrekin editatu ditu, hala nola:

# *"De la pintura y otros escritos sobre arte".  ("Pinturari eta arteari buruzko beste idazki batzuei buruzkoa")*. Leon Battista Albertiren testuen itzulpena (*De Pictura, De Statua, De Re Aedificatoria* [hautaketa]). (Tecnos, 1999)
# *"Guía del usuario de arte actual"*  ("Egungo arte-erabiltzailearen gida") (Tecnos, 2003)
# *"Guía del Arte hoy"  ("Artearen Gida gaur")* (Tecnos, 2003) edo
# *"Mujeres en el sistema del arte en España"* (EXIT/MAV, 2012).

2012an, *M-arteyculturavisual* aldizkaria sortu zuen, eta ordutik zuzentzen du.

Artista emakumeen lana interpretatzen lagundu du katalogo indibidual eta kolektibo ugaritan, hala nola "*Cien años en femenino"*, "*Genealogías feministas en el arte español: 1960-2010"* eta "*In-Out House. Circuitos de género y violencia en la era tecnológica*" ("*In-Out House. Genero-zirkuituak eta indarkeria aro teknologikoan")*.

## Komisariotza-erakusketak 
Erakusketen komisario gisa, bere proiektu esanguratsuenetako bat Madrilgo Thyssen-Bornemisza Museoan, urtero martxoan, artista baten banakako erakusketa bat antolatzea da,  Museoko bildumako artistaren batekin elkarrizketa bat ezartzen duen artista baten bakarkako erakusketa. Proiektu hau Paloma Navaresekin hasi zuen 2018. urtean, eta hurrengo urtean Cristina Lucas eta Eulalia Valdosera artisten arteko elkarrizketa batekin jarraitu zuen, 2019an "*Patriarkatua"* izenburupean, 2020. urtean Chechu Alava artistaren erakusketa, 2021ean Marina Nuñez artistarena.

2001ean Victoria-Encinas-en "*Non Erectus"* izeneko erakusketa antolatu zuen Malagako Alameda aretoan, bai eta "*Revuelta* e *In/Habitantes"* ("*Revuelta eta In/Biztanleak")* talde-erakusketak ere Madrilgo Arte Gaztearen Zentroan (2002) eta "*Extraversiones"* (2003), horiek ere Alameda aretoan. UAMeko Emakumearen Ikerketa Institutuaren XXV. urteurrenaren barruan (2004), *MICRONARRACIONES* bideoarte feminista programa antolatu zuen. *2005eko "Zirkuituen* XVII. *Arte Plastikoak eta Argazkigintza"*  edizioa ere antolatu du, eta "*Creación Injuve"* ("Sorkuntza *Injuve")* erakusketa gazteriaren Institutukoan *2011n*.

2015ean Marisa Gonzalez artistaren atzera begirako erakusketaren komisario izan zen. "*Registros Domesticados"*  ("Erregistro Domestikatuak") Hezkuntza, Kultura eta Kirol Ministerioko Tabacalera Nagusiko aretoetan (Artearen Sustapena). Erakusketa horrek, 2016an, eraikin garaikide enblematikora (Álvaro Siza arkitekto portugaldarraren lana), Santiago Olmok zuzendutako CGAC Centro Gallego de Arte Contemporáneo museora, eraman zuen. Gune horretan, erakusketak irakurketa berri bat jaso zuen, ingurunearekin elkarrizketa ezin hobean. 2019. urtean, "*Registro domesticados (Women)*" izeneko bertsio berri batek Gonzalezek emakumeari buruz egindako lanen aukeraketa bat zuen. Erakusketa hau Logroñoko "Amós Salvador aretoan" egin zen.

2018. urtean Donostiako Kubo Kutxa aretoan (Rafael Moneo arkitektoaren lana) Paloma Navaresen "*Iluminaciones*" izeneko erakusketaren komisario izan zen.  

Valentzian, 2020an, Maribel Domenechen "*eguneroko ekintzak*" izeneko erakusketaren komisarioa izan zen, Valentziako IVAM Museoko El Carmen Zentroan.

thumb|Rocio de la Villa Madrilgo Thyssen Museoan, *Kulturen arteko bidegurutzean*, Maistrak erakusketan.
2023an, Thyssen-Bornemisza Museo Nazionaleko "*Maestrak*" erakusketaren komisarioa izan zen, ehun pieza baino gehiagorekin, historian zehar ahaztutako, ezkutatutako, isildutako eta ezabatutako artisten pintura, eskultura, paper gaineko lan eta ehun-lanen *artean*. Erakusketak XVI. mendearen amaieratik XX. mendearen lehen hamarkada hartzen du, iruditeria birkonkistatuz eta “Artearen historiaren beste erdia positiboan jarriz”. *"Maestras erakusketa feminista bat da, patriarkatutik eratorritako aurreiritziak aringarririk gabe zuzentzen dituena"* adierazi zuen aurkezpenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* http://www.lavanguardia.com/cultura
* http://www.elcultural.com
* Emakumeak surrealismoan hitzaldia
* Rocio de la Villa en Hoy es arte
* Hitzaldia Madrilgo Thyssen Museoan