open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Teknikaren meditazioa

***Teknikaren meditazioa*** Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da.

Teknikaren meditazioaren bidez modernitatearen meditazioa egin du Azurmendik. Aro Modernoa Errenazimentuaren eta horren askatasunaren aurkako erreakzio gisa aurkeztuko du, ordenaren ezarketa berria bezala. Ildo horretan, Aro Modernoan arrazoimen zientifiko edo teknikoak hartuko du nagusitasuna eta horrek esan nahi du gizartearen antolaketa teknikoa diseinatu eta aplikatzen dela, gizartearen kontrol tekniko baterantz. Azurmendik modernitatean nagusitu den arrazoimen horretan ikusiko du kapitalismoaren nagusitzearen arrazoia.

Hiroshima, Nagasaki-Seveso, Bhopal, Harrisburg, Txernobil: katastrofeak izan dira azkenean erremedio gabe teknikaren meditazioa -modernitatearen birgogoeta kritikoarekin- inposatu dutenak.

Alde batetik zientzia eta teknika miretsi egiten diren bitartean, haietxen beldur gara bestetik honezkero: giza bizitzarentzat aurrerapen eta onura handiak itxaroten jarraitzen baitugu haietatik, baina une berean beldur gara aurrereapen horiekin guztiekin laster ez ote gaituzten zeharo hondatuko geu eta gure mundutxoa. Beraz, mugimendu ekologistak eta Alderdi Berdeak, etab., zabaltzen eta indartzen ari dira bazter guztietan: alegia, naturaren, bizitzaren, razionalitatearen orain artekoak baino bestelako sentierak eta kontzeptuak.

Teknikaren beldur hori fenomeno berria da, era honetan behintzat, mendebaleko gizartean. Moderniaren ezaugarri markatuena zientziaren eta teknikaren optimismo kasik absolutua izan dela, kontu egiten badugu, beldur honetan Aro berri baten goizargia adierazten da, edo gutxienez Aro zahar baten ilunabar zantzuak.

Azurmendik Euskal Herritik hausnartuko du gaia. Euskal Herriaren berezitasuna da modernitaterik eta horri dagozkion iraultzarik ez zuela izan zegokion garaian eta orain denak batera etorri zaizkio, iraultza teknikoa barne. Euskal Herrian Karlos Santamariak hausnartu ditu batez ere gai horiek. Joxe Azurmendik Santamariari eta honen maisu pertsonalistei jarraituko die.

Orokorrago, ordea, gai hauek I. eta II. Mundu Gerraz gero, Europako eta Ipar Amerikako pentsamenduan maiz gogoetatu izan dira. Eskola eta joera filosofiko diferentetan, momentu eta era ezberdinetan, eginez eginez joan da teknikaren meditazio hori. Joxe Azurmendik aintzat hartuko ditu Heideggeren idatziak eta Frankfurteko eskolako maisuak (Horkheimer, Marcuse, Habermas).

## Ikus, gainera 
* Karlos Santamaria

## Bibliografia 
* Agirre, L.: *Joxe Azurmendirekin solasaldia* jakingunea webgunean.
* Iturriotz, A. 2010: Zergatik Azurmendi?, *Hegats*, 45: 9-17.
* Iturriotz, A. 2010: Azurmendi edo Konkretutasuna, *Hegats*, 45: 85-162.

## Kanpo estekak 
* Liburuaren kritika
Espainiaren arimaz

**"Espainiaren arimaz"** Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da. *Humboldt. Hizkuntza eta pentsamendua* eta *Volksgeist. Herri gogoa* lanekin batera osatutako trilogiaren azken atala, argitaratzen lehena izan bada ere.

Espainiaren gaia, Espainia arazo gisa, Espainiaren gaitza, beheraldia, endekapena, gaixotasuna... obsesioraino errepikaturiko kontuak dira XIX. mende osoan eta XX.eko gehientsuenean, bertako intelektual guztiz gehienen artean. Unamuno zein Ortega y Gasset, Menéndez Pidal nahiz Menéndez Pelayo, edo Madariaga, Sánchez Albornoz, Costa, Ganivet, baita Baroja bera ere, garai bateko handitasunak ederresten eta egungo kaxkarkeriak deitoratzen enplegatzen dira ezker-eskuin, tradizonalista lotsakor eta faxista aitortuengandik hasita balizko progre eta liberal ustekoenganaino.

Berezitasuna, baina, ez da Espainiaren egoeraz eta geroaz kezkatzea, ardura horrek hartzen duen modua baizik: herriaren esentzia bilatu nahi dute denek, nazioaren arima, arrazaren jeinua, aberriaren espiritua... historian agertzen dena baina historiaz aurrekoa dena, berezkoa eta aldaezina, izate material baina aldi berean metafisikoa, Estatua eliza bihurturik, ideario politiko bat erlijiozko fede, bere dogma eta inkisizio guztiekin.

Norbere nortasuna beste gogoetagairik ez izatea leporatu ohi zaie Espainiatik bere barruko nazionalismo periferikoei; identitate nazionala problema bilakatzea egozten zaigu sarri euskaldunoi, Volksgeist edo herri-gogoan oinarrituriko leinuan katigaturik segitzea. Azurmendik idatzi duen hau ez da berez saiakera politiko bat, ez ditu euskaldunen bizigurak eta askanahiak aldezten; akademiaren errigore, zehaztasun eta erudizioarekin aztertu ditu hispanitatearen pentsalari eta apostolu guztion idazkiak, haien azpildurak eta makurdurak erakutsi, eta agerian utzi, azkenik, bera nor izateko beste batzuk menpean eta zanpaturik behar dituen herri baten ideologia beti inperial eta maiz aski arrazista.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Liburuaren kritikak
San Antongo zubia

**San Antongo zubia** Bilboko itsasadarreko zubia da. Iparraldetik Zazpikaleak eta Begoñara igotzen den Zabalbide kalea, eta hegoaldetik Bilbo Zaharra eta San Frantzisko auzoak lotzen ditu.. Gaur egungo zubia 1880an zabaldu zen.

## Kokalekua 
Iparraldean Donibane plazatxoa du, eta hegoaldean Bilbo Zaharra eta Urazurrutia kaleak. Gainera, hego partean ere, Martzana eta Urazurrutiko kaietara heltzen diren eskailerak ditu.

Zubiak alboan ditu San Anton eliza, Urazurrutia eta Martzana kaiak, eta Urazurrutiako sehaska-etxea.

## Historia 
1318 baino lehen eraikia, litekeena da 1300an hiribildua eratu baino lehenagokoa izatea. Mendeetan zehar Bilboko itsasadarra zeharkatzen zuen zubi bakarra izan zen, bilbotarrek ertze bien arteko komunikazioen monopolioa mantendu nahi zutelako.

Bilboko ikur bihurtua, *la puente vieja* (euskaraz: "zubi zaharra") ezizena duena, hiriburuaren armarrian agertzen da. Erdi Aroan eraiki zutenetik, oso zubi inportantea izan zen bertatik Bizkaiko jaurerria eta Gaztelako Erresumaren arteko merkataritza guztia pasa behar baitzuten, Maria Diaz I.a Harokoak Bilbori emandako eskubideari esker. XV. mendean, Bilboko agintariek zubi honetan bertan exekutatzen zituzten gaizkileak. Hiltzeko zigortuei harria lotu eta itsasadarrera botatzen zituzten.

Uholde askoren eraginez hainbat alditan eroria, askotan berreraikia izan zen. Horrexegatik 1870ean Udalak egungo kokalekuan zubi sendo bat eraikitzea erabaki zuen. Antzinako zubia San Anton elizaren aurrean zegoen, hau da, uretan behera, eta 1882an desagertu zen. Ernesto Hoffmeyerrek diseinatuta, egungoa 1880an zabaldu zuten.

1937ko ekainaren 17an Bilbo galdu zenean zubia dinamitaz lehertu eta frankistek laster hasi zituzten zubia berreraikitzeko lanak.

## Argazki galeria 

Fitxategi:Bilboko San Antongo eliza eta zubia.jpg|San Antongo eliza eta zubia Martzana kaiatik ikusita.
Fitxategi:Iglesia y puente de San Antón.jpg|Zubia eta eliza 1961ean.
Fitxategi:Puente e iglesia de San Antón (Bilbao).jpg|Zubia eta eliza Atxuritik ikusita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Miranderen pentsamendua

**"Miranderen pentsamendua"** Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako saiakera liburua da. Liburu honek Jon Miranderen pentsamenduari buruz* Mirande eta kristautasuna* eta *Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan* liburuek egindako azterketaren ildotik jarraitzen du.

Pasarte batean:

"Jon Mirandek ez du asko idatzi. Hiruzpalau liburutan eta artikulu sakabanatu batzuetan biltzen da haren euskarazko idazlan guztia. Mirandek beste zenbait hizkuntzatan izkribaturiko lanik ez dugu aintzakotzat hartu ahal izan gure ikerketa honetan. Dirudienez 1948 aldera hasi zen publikatzen bere lanak *Gernika* aldizkarian eta 1968ra arte jarraitu du. Hogei bat urte. Gero utzi egin zion euskaraz idazteari, euskaltzaleekin izandako haserreren batzuengatik eta >.

Gehienbat literato bezala dugun arren ezaguna, Miranderen gure ikerketak haren pentsamenduari, filosofiari bakarrik begiratzen dio. Alde honetatik ere Miranderen interesa ebidentea baita, beera izan delako adibidez kristautasunaren lehenengo kritikoa euskaraz, berak predikatu duelako lehenik indargintza 36ko gerra ondorenean, paganismo zaharra berpiztu nahi zuelako (euskal arima zaharra alegia, Oteizak baino lehen), etab. Filosofia berri bat, euskal munduan ordurarte ezinezkoa zirudien bat, errepresentatzen du alde orotatik. Eta hainbat elementu desberdin bitxirekin, errepresentatu ere, oraindik ez baikara haren pentsamenduan gordetzen diren bitxitasun guzti horietaz ohartzera ere ailegatu".

## Ikus, gainera 
* Jon Mirande
* *Mirande eta kristautasuna*
* *Schopenhauer, Nietzsche, Spengler, Miranderen pentsamenduan*
* euskal literatura

## Kanpo estekak
Osatuz

**"Osatuz"** HABEk eta Osakidetzak elkarlanean egindako aldizkaria da, euskara ikasten ari diren osasun langileei zuzenduta batik bat, bereziki erizain eta medikuei begira. Ikasitako materialarekin ariketak eta testak egiteko ematen du programa honek.

Halaber, Euskadi Irratiaren bidez profesional euskaldunei egindako elkarrizketak entzungai daude, egitasmo honen bertan sartuta.

Lehenengo alea 2006ko irailean kaleratu zuten, eta ordutik aurrera hilero argitaratu dute argitalpen hau 2011 arte.

## Atalak 
* Erreportajeak.
* INGEMAtik (Matia Fundaziotik).
* Elkarrizketak.
* Erizaintza-eskolatik.
* Proba diagnostikoak.
* Ospitaleetatik.

## Ikus, gainera 
* Euskarazko aldizkarien zerrenda

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* "Osatuz" sarean
Ez dok amairu (diskoa)

**"Ez dok amairu"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da, Jose Angel Irigarai, Anjel Lertxundi eta Xabier Leteren kolaborazioekin.

Oihartzun handia lortu zuen disko honek *"Zenbat gera"* abesti ezaguna ekarri zuen.

## Abestiak 
# *Ezin uka* (Gaztelu - BL)
# *Illunpetako gizon* (BL)
# *Ekaitza* (BL - Donovan)
# *Umeek ere jakin dute* (Anjel Lertxundi - BL)
# *Aita saldu nauzu* (Herrikoia)
# *Sasi intelektualak* (BL)
# *Zenbat gera* (A. Muniategi - BL)
# *Triste jartzen nauzu* (BL)
# *Urak dakarrena* (J.A. Irigarai - BL)
# *Gure bide galduak* (BL)
# *Ez kanta Beltza* (Xabier Lete - BL)
# *Egia* (BL)
# *Jabetasuna* (BL)

## Ikus, gainera 
* Ez Dok Amairu

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
...eta maita herria, üken dezadan plazera

**...eta maita herria, üken dezadan plazera** Benito Lertxundi abeslariaren diskoa da. Besteak beste, *Atarratzeko gazteluko kantua* eta *Maria Solt eta Kastero* abesti ezagunak barne hartzen ditu lan honek.

## Abestiak 
# *Atharratzeko gazteluko kantua* (zuberotarra)
# *Beti penetan* (nafarra)
# *Lehen floria* (zuberotarra)
# *Erregek gizon ederrik* (zuberotarra)
# *Udaberrian* (bizkaitarra)
# *Txori erresiñula* (zuberotarra)
# *Jaun baruak* (zuberotarra, Beñat Mardo -akreditatu gabe-)
# *Urzo lüma gris gaixoa* (zuberotarra)
# *Maria Solt eta Kastero* (zuberotarra: Etxahun Barkoxe)
# *Nere maitea* (nafarra)
# *Basoilarrak* (zuberotarra, Nafarroako erara)

## Kanpo estekak 
*  Diskoaren aipamena
Oro laño mee batek...

***Oro laño mee batek...*** Benito Lertxundik 1974an Artezi diskoetxearekin argitaratutako diskoa da.
[thumb|[Benito Lertxundi (1971)]]
*Oi lur, oi lur* eta *Herribehera* kanta ezagunak barne hartzen ditu lan horrek.

## Kantak 
# *Oi lur, oi lur* (Lizardi - Lertxundi)
# *Hasarre egon nahi nuke* (Xabier Lete - Lertxundi)
# *Zure askatasunagatik* (J.A. Artze - Lertxundi)
# *Herribehera* (Lertxundi)
# *Txori ttikia* (J.A. Artze - Lertxundi)
# *Euskal pizkundea* (Lizardi - Lertxundi)
# *Esku ezkerra* (Haur bati) (Lertxundi)
# *Entzun zazu* (Eskoziako doinua - Lertxundi)
# *Oria ibaia* (Lertxundi)
# *Oi gure lurra* (Lertxundi)

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Ez dok amairu* (1971, Herri Gogoa), (2004, Elkar)
* *..eta maita herria, üken dezadan plazera* (1975, Artezi)
* *Zuberoa/Askatasunaren semeei* (1977, Artezi)
* *Altabizkar/Itzaltzuko bardoari* (1981, Elkar)
* *Gaueko ele ixilen baladak* (1985, Elkar)
* *Mauleko bidean... izatearen mugagabean* (1987, Elkar)
* *Pazko gaierdi ondua* (1989, Elkar)
* *Hunkidura Kuttunak I* (1993, Elkar)
* *Hunkidura Kuttunak II* (1994, Elkar)
* *Hitaz oroit* (1996, Elkar)
* *Auhen sinfonikoa* (1998, Elkar)
* *Nere ekialdean* (2002, Elkar)
* *40 urtez ikasten egonak* (2005, Elkar)
* *Itsas ulu zolia* (2008, Elkar)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Hitz berdeak

***Hitz berdeak*** Joxe Azurmendi zegamarrak idatzitako poesia liburua da.

Azurmendik landutako hiru koaderno desberdinetatik bildutako poesiekin osatua dago liburua. Liburuaren antolaketa Paulo Iztuetak hasi eta Jesus Mari Zabaletak amaitu zuen. Liburuak hamarkada bateko lan poetikoa biltzen du. Lehen koadernoko poesiak Azurmendi Erriberrin ikasle zela idatzitakoak dira, 1962a baino lehenagokoak. Hirugarren koadernoak 1965etik aurrerako poemak biltzen ditu, Erroman idatziak gehienak eta bakarren bat Alemanian.

Edukiari eta formari dagokienez euskal poesiari berritasuna ekarri zioten 1950-60ko belaunaldiaren baitan kokatzen da liburua (Federiko Krutwig, Jon Mirande, Gabriel Aresti...). Alaitz Aizpuru ikertzailearen arabera Azurmendiren poesian zeruko eta lurreko jainkoen aurka jotzen da eta, Camusen eraginarekin,  eszeptizismo edo pesimismo aktibotik jarduten da.

Azurmendiren poesiak helburu praktikoa du, komunikazioa bilatzen du, espresiobide berriak, esan ezin zitekeena esaten hasteko. Ildo horretan alegoria luze bat da *Hitz berdeak*.

Poema ezagunenak *Manifestu atzeratua* eta *Poema beltzaren arbola* dira. Liburuko hitzaurrean Bitoriano Gandiagak idatzi zuen *Manifestu atzeratua* kendu egin zutela zentsuraren beldurrez, ondoren argitaratu bada ere.

Joxe Azurmendi hil ondoren, Susa argitaletxeak bultzatuta, 102 kulturgilek liburuko olerkiak errezitatu eta grabatu egin zituzten. Audio-liburu hori 2025eko urriaren 1ean, Azurmendi hil zela hiru hilabete betetzean, sareratu zuten.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Agirre, Lorea: *Joxe Azurmendirekin solasaldia* jakingunea webgunean.
* Agirre, Manex (2025): Ez da sakratu, ez da ezer, *Jakin* (269/270): 14, 15.
* Agirrebaltzategi, Paulo (2010): Azurmendi, B. Gandiagaren editore "iradokitzailea", *Hegats*, 45: 43-58.
* Aizpuru, Alaitz (2013): Suak erreko ez balu (I), *hAUSnART*, 3: 102-121.
* Aizpuru, Alaitz (2016): *Joxe Azurmendi 60ko poesiaren eraberritzean*, HEA.
* Borda, Itxaro (2025): Poesiaren indarra, *Jakin* (269/270): 58, 59.
* Cano, Harkaitz (2025): Bere poemak maite ez zituen gizona, *Jakin* (269/270): 60, 61.
* Estankona, Igor (2010): Artean gazte eta berde: Azurmendiren *Hitz berdeak* eta *Manifestu atzeratua*, *Hegats*, 45: 71-83.
* Izagirre, Koldo (2000): “Sarrera” in *XX. mendeko poesia kaierak: Joxe Azurmendi*,  Zarautz, Susa. 
* Sudupe, Pako (2026): *Joxe Azurmendi eta erlijioa*, Jakin.
* Urdangarin, Mikel (2024): *Gizaberetxo komunitario burujabea: Joxe Azurmendi eta feminismoak subjektuaren inguruko elkarrizketan*, Doktore tesia, EHU. 67-76 or.
* Zulaika, Joseba (2020): Arbola beltzaren poema: Azurmendi, euskal mende hautsiaren lekuko, *Jakin*, 237/38: 15-28.

## Ikus, gainera 
* Olerkigintza

## Kanpo estekak 
* *Hitz berdeak* irakurgai *armiarma* webgunean.
* *Hitz berdeak* audio liburua entzungai *armiarma* web orrian.
* * Manifestu atzeratua*-n oinarritutako *Aginako zero bat* entzungai Euskadi Irratiko *Lizardiren baratza* saioan.
* *Hitz berdeak* poema-liburuko *Prometeo mixerablea* poema Imanol Ubedak musikatua.
Gaueko ele ixilen baladak

**"Gaueko ele ixilen baladak"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da.

## Abestiak 
# *Gaueko ele ixilen balada* (BL)
# *Egun batez* (BL)
# *Dama gazte xarmant bat* (Herrikoia)
# *Gaua eta ni* (K. Gibran - BL)
# *Ni Olentzero naiz* (Jose Ramon Uriarte - Herrikoia)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Mauleko bidean... izatearen mugagabean

***Mauleko bidean... izatearen mugagabean*** Benito Lertxundik (BL) 1987an argitaratutako diskoa da.

## Abestiak 
# *Oskatxe* (BL)
# *Denborak* (BL)
# ''O'Carolan I'' (O'Carolan)
# *Mauleko bidean* (BL)
# ''O'Carolan II'' (O'Carolan, Arty McGlynn mirestuz)
# *Mutil dantza* (Herrikoia - BL)
# *Partitu ginen* (Herrikoia - BL)
# *Bera* (Silly Wizard - J.R. Uriarte - BL)
# *Formak* (BL)
# *Naizenez gero* (BL)
# *Ene izar maitea* (Herrikoia)
# *Itzaltzutik itzulian* (BL)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Pazko gaierdi ondua

**"Pazko gaierdi ondua"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da.

## Abestiak 
# *Mayi* (Herrikoia - BL)
# *Primaderako liliak* (Mixel Labeguerie - Donovan Leitch - BL)
# *Biribilketa-Ahuena* (O'Carolan - BL)
# *Goizian goizik* (Herrikoia - BL)
# *Amerikara noa* (Herrikoia)
# *Ursuako kantua* (Herrikoia - BL)
# *Oi laborari gaixua* (Herrikoia - Olatz Zugasti)
# *Imotzetik Ziordiara* (Herrikoia)
# *Dame* (Teobaldo)
# *Belatsarena - Bereterretxe* (Herrikoia - Herrikoia)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Ajlun (muhafazah)

**Ajlun** () Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Iparraldeko eskualdean kokatua, 420 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 199.400 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Ajlun da. 

## Historia 
Ajlun probintzia bere gazteluagatik famatua da, antzina Qal'at Salah Ad-Dein izenekoa. Gaztelua Ajlun babesteko eraiki zuten, gurutzatuentzako eremu geografiko estrategikoa baitzen. Gurutzaden ondoren, gaztelua inguruan bizi ziren familien esku geratu zen (nagusiki Al-Qudah, Al-Smadi eta Al-Rbadhi).

### Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Ajluneko barrutiak.
Probintzia 2 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Ajlun
* Kofranjah

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Arenako biaduktua

**La Arenako biaduktua** Barbadunen itsasadarra zeharkatzen duen zubia da, A-8 autopistaren zati bat izanik.

## Eraikuntza 
1992an zabalduta, guztira 667 metroko luzera du, Euskal Herriko luzeena izanik.

Muskizko hormigoi armatuzko zubi hau harpa itxurako altzairuzko tirantez finkatuta dago, ingeniari nagusia Emilio Monleón izan zen. Enpresa eraikitzaileak Ferrovial eta Urssa izan ziren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hunkidura Kuttunak II

**"Hunkidura Kuttunak II"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako bilduma disko bikoitza da.

## Abestiak 
### 1. diskoa 
# *Gure bide galduak* (BL)
# *Mauleko bidean* (BL)
# *Bizkaia maite* (J.A. Irigaray - BL)
# *Formak* (BL)
# *Naizenez gero* (BL)
# *Herribehera* (BL)
# *Muñagorriren bertsoak* (Muñagorri, XIX. mendea - BL)
# *Goizian goizik* (Herrikoia - BL)
# *Denborak* (BL)
# *Gaueko ele ixilen balada* (BL)
# *Primaderako liliak* (Mixel Labeguerie - Donovan Leitch - BL)
# *Dama gazte xarmant bat* (Herrikoia)

### 2. diskoa 
# *Mayi* (Herrikoia - BL)
# *Egun batez* (BL)
# *Imotzetik Ziordiara* (Herrikoia)
# *Orreaga* (Iratzeder - BL)
# *Beotibar* (Herrikoia - BL)
# *Itzaltzuko bardoa* (BL)
# *Altabizkarko kantua* (Garay de Monglave - Louis Duhalde - BL - XVIII. mendeko himnoa - Pello Gereño)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Hitaz oroit

**"Hitaz oroit"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da.

*"Udazken koloretan"* eta *"Baldorba"* abesti ezagunak barne hartzen ditu lan honek.

## Abestiak 
# *Joan zinen* (Aingeru Irigarai gogoratuz) (J.A. Urbeltz - BL)
# *Bihotz* (BL)
# *Udazken koloretan* (Martin Irizarren oroimenez) (BL)
# *Baldorba* (J.A. Urbeltz - BL)
# *Zer balio du* (BL)
# *Iluna denerako* (Sehaska kanta) (BL)
# *Mundurat eman ninduzun* (Xalbador - BL)
# *Oro irriño bat* (Pello Ramirez - BL)
# *Azkaindarrak* (Herrikoia)
# *Nigarra begian* (Xalbador - BL)
# *Milia* (Josquin Des Près - Herrikoia)
# *Uhera* (Martin Irizarren oroimenez) (Pello Irizar)
# *Urrundik heldu naiz* (J.A. Urbeltz - BL)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Auhen sinfonikoa

***Auhen sinfonikoa*** Benito Lertxundik (BL) Euskadiko Orkestra Sinfonikoarekin batera argitaratutako bilduma diskoa da.

## Abestiak 
# *Formak* (BL)
# *Udazken koloretan* (Martin Irizarren oroimenez) (BL)
# *Bihotz* (BL)
# *Oi Baldorba!* (J.A. Urbeltz - BL)
# *Txori ttikia* (J.A. Artze - BL)
# *Oi Zuberoa!* (J.A. Irigaray - BL)
# *Oi ama Eskual Herri* (Etxahun-Iruri - Herrikoia)
# *Oi lur, oi lur* (Lizardi - BL)
# *Bizkaia maite* (J.A. Irigaray - BL)
# *Urrundik heldu naiz* (J.A. Urbeltz - BL)
# *Iragan lurrina* (J.R. Uriarte - BL)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Transmantxuriarra

**Transmantxuriar trenbidea** Transiberiar trenbidearen jarraipena da. Transiberiarraren 6312 kilometroan hasten da, Tarskaya izeneko herrian, eta Txinako Herri Errepublikako Heilongjiang probintzia zeharkatzen du, Harbin hiriburutik igaro eta ondoren Pekinen amaituz. Mongoliatik ez igarotzeko eraiki zuten Mantxuriako trenbidea.

Trenbideak 2.600 kilometro inguru dauzka guztira.

## Ibilbidea 
Trenbideak honako hiriak zeharkatzen ditu Errusiatik Txinarako ibilbidean.

* Tarskaya (6312&nbsp;km)
* Hailar (6773&nbsp;km)
* Harbin (7573&nbsp;km)
* Shenyang (8120&nbsp;km)
* Pekin (8961&nbsp;km)

### Jakingarriak 
Burdinbidearen zabalera desberdinak direla eta, Errusiatik Txina igaro ahal izateko, ordu batzuk irauten dituen tren aldaketa egiten da.

## Ikus, gainera 
* Transmongoliarra
* Transiberiarra

## Kanpo estekak 
*  Trenbidearen ezaugarriak azaltzen dituen webgunea.
Hunkidura Kuttunak I

**"Hunkidura Kuttunak I"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako bilduma disko bikoitza da.

## Abestiak 
### 1. diskoa 
# *Belatsarena* (Herrikoia)
# *Oi ama Eskual Herri* (Etxahun-Iruri - Herrikoia)
# *Jaun Baruak* (Beñat Mardo - akreditatu gabe)
# *Maria Solt eta Kastero* (Zuberotarra- Etxahun Barkoxe)
# *Atharratzeko gazteluko kantua* (Zuberotarra)
# *Oi Zuberoa* (J.A. Irigaray - BL)
# *Zuberoa I* (Errepollenekue - BL)
# *Partitu ginen* (Herrikoia - BL)
# *Matalaz* (Matalaz, XVII. mendea - BL)
# *Oskatxe* (BL)
# *Zuberoa II* (J.A. Urbeltz - BL)
# *Nere herriko neskatxa maite* (BL)
# *Amerikara noa* (Herrikoia)
# *Balearen bertsoak* (Herrikoia)
# *Gaua eta ni* (K. Gibran - BL)

### 2. diskoa 
# *Zenbat gera* (A. Muniategi - BL)
# *Euskal pizkundea* (Lizardi - BL)
# *Txori ttikia* (J.A. Artze - BL)
# *Urrundik heldu naiz* (J.A. Urbeltz - BL)
# *Loretxoa* (BL)
# *Panpoxa* (BL)
# *Amodiozko poema* (Errepollenekue - BL)
# *Askatasunaren semeei* (BL)
# *Entzun zazu* (Eskoziako doinua - BL)
# *Zortearen kolpeak* (J.A. Irigaray - BL)
# *Orbaizetako arma olaren kantua* (BL)
# *Ni Olentzero naiz* (Jose Ramon Uriarte - Herrikoia)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
27 Euterpe

**27 Euterpe**, asteroide gerrikoan aurkitutako 27. asteroidearen izena da. John Russell Hindek aurkitu zuen 1853ko azaroak 8an Londrestik.

Bere izena, greziar mitologiako Euterpe izeneko pertsonaiagatik jasotzen du, musetako bat zena, Zeus eta Mnemosineren alaba.

## Kanpo estekak
Transmongoliarra

**Transmongoliar trenbidea** Errusiako Ulan Ude eta Txinako Jinin hiriak elkartzen dituen trenbidea da, hau da, Transiberiarra eta Txinako trenbide sareak elkartzen ditu. Mosku eta Pekin arteko ibilbidea trenez egiteko bi aukeretako bat da (bestea Transmantxuriar trenbidea da).

Ulan Udetik Jinin hiriraino 1.700 kilometro daude. Burdinbidea 1949 eta 1961 urteen artean eraiki zen, eta Txinan bi bide dauden arren, Mongolia eta Errusian bide bakarra dago. Horrez gain, burdinbide zabalera ezberdinak direla eta (Errusia eta Mongolian 1.5200mm eta Txinan 1.435mm), trenek ordu batzuk ematen dituzte Mongolia eta Txina arteko mugan, aldaketa egin ahal izateko.

## Ibilbidea 
* Ulan Ude (5650&nbsp;km)
* Sükhbaatar (5920&nbsp;km)
* Ulan Bator (6304&nbsp;km)
* Zamyn-Üüd (7013&nbsp;km)
* Erenhot (7023&nbsp;km)
* Jinin (7356&nbsp;km)

## Ikus, gainera 
* Transiberiarra
* Transmantxuriarra

## Kanpo estekak 
* Mongoliako trenbideen konpainiaren webgunea (mongolieraz).
40 urtez ikasten egonak

**"40 urtez ikasten egonak"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako bilduma disko bikoitza da.

## Abestiak 
### CD1 
# *Gaueko ele ixilen balada* (BL)
# *Udazken koloretan* (BL)
# *Zehazten erraza naiz* (Fernando Pessoa - BL)
# *Gartxot* (Pello Ramirez) / *Nere ate ondoan* (Fernando Pessoa - BL)
# *Kaixo ardizain* (Fernando Pessoa - BL)
# *Gaztetarzunak* (Herrikoia) / Bihotz (BL)
# *Baldorba* (J.A.Urbeltz - BL)
# *Egunak gauean* (J.R. Uriarte - BL)
# *Itsasoari begira* (Ion Maia - BL)

### CD2 
# *Itsasoan laino dago* (Herrikoia) / *Nere ekialdean* (BL)
# *Zergaitik utzi kantatzeari* (Anne Warner - Pete Seeger - BL)
# *Oihala* (Pello Ramirez) / *Ni sahatsa bezala* (BL - Levy Shahar)
# *Itoitz* (Olatz Zugasti - Herrikoia)
# *Oro irriño bat* (BL - Pello Ramirez)
# *Ekaitza* (BL)
# *Nere herriko neskatxa maite* (BL)
# *Iluna denerako* (BL)
# *Bizkaia maite* (J.A. irigaray - BL)
# *Gure bide galduak* (BL) / *Zenbat gera* (BL)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Itsas ulu zolia

**"Itsas ulu zolia"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da.

## Abestiak 
# *Kantuz* (Joxe Mendiague - BL, Olatz Zugasti)
# *Bakea* (BL - Jon Maia)
# *Ilargia* (BL - Jon Maia)
# *Hitzak* (BL)
# *Haizeak jotzen zuen* (BL - Jon Maia)
# *Ni gatibu hartzeko* (Herrikoia - Olatz Zugasti - BL)
# *Itzala* (Herrikoia - Andoni Egaña - BL)
# *Partiada trixtea Ternuarat* (Herrikoia - BL)
# *Marinel galduaren balada* (BL - Iñaki Azkune)
# *Mirotzak* (BL)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Nere ekialdean

**"Nere ekialdean"** Benito Lertxundik (BL) argitaratutako diskoa da.

## Abestiak 
# *Nere ekialdean* (Orioko treinerotik, Txiki Larrañagari) (BL)
# *Zehazten erraza naiz* (Fernando Pessoa - BL)
# *Egunak gauean* (J.R. Uriarte - BL)
# *Kaixo ardizain* (Fernando Pessoa - BL)
# *Bortu gaineratik* (Itxaro Borda - Olatz Zugasti)
# *Ametsik gabeko loan* (Fernando Pessoa - BL)
# *Gartxot* (Pello Ramirez) / *Nere ate ondoan* (Fernando Pessoa - BL)
# *Zergaitik utzi kantatzeari* (Anne Warner - Pete Seeger - BL)
# *Ni, sahatsa bezala* (BL - Levy Shamar)
# *Zuk dakizun hura* (Jexux Artzeri)
# *Gaztetarzunak* (Herrikoia)

## Kanpo estekak 
* Diskoaren aipamena
Brinkola

**Brinkola** izenaz honako artikulu hauek aurki daitezke:

* **Brinkola**, Legazpiko auzoa.
* **Brinkola**, Brinkola auzoko tren-geltokia.
* **Brinkola**, ETBren telesaila.
Brinkola (auzoa)

**Brinkola**, Gipuzkoako Legazpi udalerrian dagoen auzo bat da, herrigunetik 2 kilometro hegoaldera. Garrantzitsua da bertan tren geltokia dagoelako. 1864an tren geltokia eraiki zen Oñatik hala eskatuta. Izan ere, Oñatitik gertuago dago Legazpitik baino. Hori dela eta, denbora askoan geltokiaren izena *Brinkola-Oñati* izan zen. Barrendiolako urtegia Brinkolan dago, eta Legazpi, Urretxu eta Zumarraga hornitzen ditu urez.

## Demografia 
## Ondarea 
* Barrendiolako urtegia
* Brinkolako geltokia
* San Agustin baseliza

## Iruditegia 

Irudi:Brinkola_00,_Legazpi,_Gipuzkoa,_Euskal_Herria.jpg|Brinkola.

## Erreferentziak 
## Garraioa 
* Brinkolako geltokia

## Kanpo estekak
Apurtu arte

***Apurtu arte***, Etsaiak taldearen estudioko 8. diska da. 2007ko Abenduan grabatu zuten Amorotoko Musikorta estudioetan, Natxo Liberty eta Jose Lastraren laguntzaz. 5 urte isilik egon ondoren, disko berri honekin itzuli ziren oholtzetara.

Diska honetan, Des-kontrol taldeko Magu eta Hodeiek ere parte hartu zuten. Honez gain, Nok taldeko Laida eta Anarko taldeko Podrik ere koroekin lagundu zuten.

## Abestien zerrenda 
# Ilegal
# Apurtu arte
# Nahikoa da
# Basura social
# Ostika
# Itsu
# Hilobira (Saihesbiderik ez!)
# Mentes dementes
# Kontrolpean
# Buru karratu 12. Otsoa ardi larruz
# Sustraiak
# Ez douz ahaztuko (Jokinena)

## Kanpo estekak
Amman (muhafazah)

**Amman**, ofizialki **Muhafazat al-Asima** () Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Erdialdeko eskualdean kokatua, 7.579 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 4.536.500  biztanle zituen 2020an. Hiriburua Amman da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Ammango barrutiak.
Gobernazioa 7 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Amman
* Al-Jiza
* Al-Mwwqqar
* Na'oor
* Sahab
* Um al-Basatin
* Wadi al-Sayr

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aqaba (muhafazah)

**Aqaba** (), al-ʻAqabah) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Hegoaldeko eskualdean kokatua, 6.905 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 213.000 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Aqaba da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Aqabako barrutiak.
Probintzia 3 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Aqaba
* Al-Quwayra
* Wadi Araba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Balqa (muhafazah)

**Balqa** (, *Al Balqā’*) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Erdialdeko eskualdean kokatua, 1.120 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 556.600 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Al-Salt da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Balqako barrutiak.
Probintzia 5 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Al-Balqa
* Ardhah
* Salt
* Dair Alla
* Shuna al-Janibiyya

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irbid (muhafazah)

**Irbid**  () Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Iparraldeko eskualdean kokatua, 1.572 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 2.003.800 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Irbid da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Irbideko barrutiak
Probintzia 9 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Al-Aghwar Shamaliyyeh
* Ar Ramtha
* Bani Knana
* Hariema
* Irbid
* Kora
* Mazar Shamaliyyeh
* Tayybeh
* Wastiyyeh

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jerax (muhafazah)

**Jerax** (, Muḥāfaẓaʰ ǧeraš) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Iparraldeko eskualdean kokatua, 410 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 268.300 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Jerax da. 

## Barrutiak 
Probintziak barruti (*liwa*) bakarra du, Jerax, hiru azpibarrutitan (*qda*) banaturik dagoena:
thumb|eskuinera|300px|Jeraxeko barrutia.
* Jerax
* Mastabah
* Borma

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karak (muhafazah)

**Karak** (), Muḥāfaẓaʰ al-kerak) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Hegoaldeko eskualdean kokatua, 3.495 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 358.400 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Karak da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Karakeko barrutiak.
Probintzia 7 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Ayy
* Faqqu
* Al-Karak
* Al-Mazar al-Janubiyya
* Al-Mazra'a
* Al-Qasr
* Al-Safi

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maan (muhafazah)

**Maan** (, Muḥāfaẓaʰ ma'ān) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Hegoaldeko eskualdean kokatua, 32.832 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 179.300 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Maan da. 

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Maango barrutiak.	
Probintzia 5 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Al-Husanyniyya
* Ash-Shibek
* Ayi
* Maan
* Wadi Musa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madaba (muhafazah)

**Madaba** (, Muḥāfaẓaʰ mādabā) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Erdialdeko eskualdean kokatua, 940 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 214.100 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Madaba da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Madabako barrutiak.
Probintzia 2 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Dhiban
* Madaba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Île de la Cité

**Île de la Cité** izeneko uhartetxoa, Sena ibaian dago, ibai hau, Frantziako hiriburu den Parisen bihotzetik igarotzen denean.

## Historia 
K. a. 52an, Julio Zesar eta Vercingetorixen arteko gerran, parisiarren tribu zeltiar txikia, uharte honen inguruan bizi zen. Denbora luzez pentsatu zen parisiarrak Île de la Citén ezarri zirela. Gaur egun, historialariek, beste hipotesi batzuk balizkoago jotzen dituzte. Hain zuzen ere, parisiarrak, ondo ezarri izango ziren urrutiago, Senaren ibaiadarra den Bièvre ibaiaren itsasoratzean, edo baita gaur egun, desagertuta dagoen uharte batean ere, baita Bièvre ibaiaren itsasoratzeak eratutako penintsulan ere, ibaiaren ezkerreko ibarrean (*Rive Droite*).

Parisko gune guzti hau, uholdegarria edo zingiratsua zen, beranduago Le Marais (Padura) deituriko gunea bezala, eta uhartea bera, 1197an erabat hondoratu zen.

## Monumentuak 
Erdi Aroko hiru monumentu mantentzen dira oraindik Île de la Citén:

* Parisko Notre-Dame katedrala
* Sainte-Chapelle (1245)
* Conciergerie presondegia.

Bertan, beste honako hauek ere daude.

* *Pont Neuf*, XVII. mendean inauguratutako zubia.
* Parisko polizia prefektura
* Parisko Justizia Jauregia
* Hôtel Dieu, hiriko ospitalerik antzinakoena
* Parisko merkataritza auzitegia

Île de la Citék, zenbait interesgune ditu: Vert-Galant (mendebaldeko muturrean dagoena), Joan XXIII (Notre-Dame inguruan) eta Dauphine (Justizia Jauregiaren atzean) plazak, eta hiriko lore azoka.

## Ikus, gainera 
* Île Saint-Louis
* Cité (Parisko metroa)

## Kanpo estekak
Parisko 3. barrutia

**Parisko 3. barrutia** () Paris banatuta dagoen hogei barrutietako bat da. Sena ibaiaren eskuinaldean dago. **Arrondissement du Temple** izena ere badu, izen hau askorik erabiltzen ez den arren. Tenpluko Ordenak 1240 urtean Paris kanpoaldean eliza gotortu bat eraiki zuen, eta hortik datorkio *Temple* izena.

Nagusiki, etxebizitza barruti bat da, eta erosteko ahalmen handikoa, honek, azken urteetan, luxuzko dendak irekitzea eragin zuelarik. Le Marais izeneko auzo historikoaren zati bat, bertan dago. Barruti honetan daude Carnavalet museoa, Picasso Museoa eta Artxibategi Nazionala

## Administrazioa 
Barrutia, lau auzotan banatua dago:

* Arts-et-Métiers‎
* Enfants-Rouges‎
* Archives
* Sainte-Avoye

## Demografia 
Barrutiak, 1999ko azken erroldan, 34248 biztanle zituen 1,17 kilometro karratuko hedaduran, 29.272 biztanle kilometro karratuko dentsitatea duelarik.

## Ondasun nabarmenak 
* Eraikin erlijiosoak:
** Saint-Denys-du-Saint-Sacrement eliza
** Saint-Nicolas-des-Champs eliza
** Sainte-Élisabeth eliza
** Nazareth sinagoga
* Museoak eta instituzio kulturalak
** Frantziako Artxibategi Nazionala
** Conservatoire National des Arts et Métiers
** Carnavalet museoa
** Picasso Museoa
* Azoka estaliak
** Carreau du Temple

## Kale nagusiak 
* Sebastopolgo bulebarra
* Réaumur kalea
* Turenneko kalea
* Archives kalea
* Rambuteau kalea
* Roi-Doré kalea

## Iruditegia 

Irudi:Paris mairie 3eme arrdt dsc03993.jpg|3. barrutiko udaletxea.
Irudi:Musée Carnavalet à Paris le 30 septembre 2016 - 07.jpg|Carnavalet museoa.
Irudi:Paris ArchivesNationales Facade.JPG|Frantziako Artxibategi Nazionala.
Irudi:Hôtel Salé.JPG|Picasso Museoa.
Irudi:Arts-et-Metiers Chapelle 01.jpg|Conservatoire National des Arts et Métiers.
Irudi:Hôtel de Soubise.JPG|Soubise jauregia.
Irudi:Paris PlaceDesVosges NordNordEst.JPG|Le Marais auzoa.
Irudi:Monument République Paris 2.jpg|Errepublikaren plaza.
Irudi:Boulevard-sebastopol.jpg|Sebastopolgo bulebarra.
Irudi:Carreaudutemple.jpg|Carreau du Temple merkatua.

## Kanpo estekak
Carnavalet museoa

**Carnavalet museoa** (), Parisko historiari buruzko museo bat da, hiria sortu zenetik egundaino. Le Marais auzoan dago, Sévigné kalean, Parisen. Bilduma bikainak ditu: hondakin arkeologikoak, aurreko mendeetako Parisko ikuspegiak, desagertutako eraikinen apaindura multzoak, eszena historiko edo anekdotikoak, paristar ospetsuen erretratuak, pertsona ospetsuen oroitzapenak edo eguneroko bizitzaren lekukotasunak.

## Informazio praktikoa 
* Helbidea: 23, rue de Sévigné, 75003
* Ordutegia:
* Geltokia: 15px15px Saint-Paul

## Kanpo estekak 
*    Carnavalet museoaren webgunea
Hipodromo

[300px|thumb|[Deauville-Clairefontaineko hipodromoa]]

**Hipodromo** edo **zalditokia** (Greziera klasikozko *hippos* "zaldia" eta *dromos* "lasterketa" hitzen lotunea) zaldi-lasterketetarako esparru itxia da. Inguruan harmailak eta erdigunean pista ditu. Normalean lurrezko pistetan trostariek eta belarrezkoetan odolgarbiek lasterketa egiten dute.

Bertan, ikusleek apustuak egin ditzakete.

## Historia 
Grezian eta Konstantinoplan ere baziren hipodromoak. Greziako hipodromorik handiena Olinpiakoa zen. Zelaiak 770 metroko luzera zuen, eta harmailaz erabat inguratuta zegoen. Erlijio festa egunetan bakarrik egiten zituzten zaldi lasterketak hipodromoan. Konstantinoplako hipodromoak 370 metroko luzera zuen, eta 30.000 ikuslerentzat adinako lekua. Zaldi lasterketez gainera, beste ikuskizun asko antolatzen ziren hipodromoetan. Erroman, aldiz, zaldi lasterketak zirkuan egin ohi ziren.

## Hipodromoak Euskal Herrian 
Euskal Herrian hipodromo bi daude:
* Biarritzen, Loreen hipodromoa
* Zubietan, Donostiako hipodromoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mafraq (muhafazah)

**Mafraq** ( *Muhāfaẓat al-Mafraq*) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Iparraldeko eskualdean kokatua, 26.551 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 622.500 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Mafraq da.

## Barrutiak
thumb|eskuinera|300px|Mafraqeko barrutiak.
Probintzia 5 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Al-Mafraq
* Ar-Ruwayshid
* Bal'ama
* Sabha
* Sama as-Sarhan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tafila (muhafazah)

**Tafila** (), Muḥāfaẓat al-tafīlaʰ) Jordaniako 12 muhafazah edo probintzietako bat da. Hegoaldeko eskualdean kokatua, 2.209 kilometro koadroko eremua hartzen du, eta 109.000 biztanle zituen 2020an. Hiriburua Tafila da.

## Barrutiak 
thumb|eskuinera|300px|Tafilako barrutiak.
Gobernazioa 3 barrutitan (*liwa*) banaturik dago:
* Al-Hasa
* Tafila
* Bisaira

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Loreen hipodromoa

**Loreen hipodromoa** (frantsesez: *Hippodrome des fleurs*) Biarritzeko hipodromoa da. Bere 803 metroko pistan trostariek korrika egiten dute.

Nahiz eta Biarritzen lasterketak lehenago egin, hipodromoa 1954an zabaldu zuten, antolatzailea *Société de Courses au trot de Biarritz* erakundea izanda.

## Kanpo estekak 
*  Hipodromoaren webgune ofiziala
Bubanza probintzia

**Bubanza** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Bubanza da. 1.089,04 km²ko azalera du eta 2008ko estimazioen arabera 404.503 biztanle inguru ditu.

### Udalerriak 
Probintzia 5 udalerritan banatzen da:

* Bubanza Udalerria (Bubanza)
* Gihanga Udalerria (Gihanga)
* Musigati Udalerria (Musigati)
* Mpanda Udalerria (Mpanda)
* Rugazi Udalerria

## Kanpo estekak
Le Marais

**Le Marais** (frantsesezko *"Padura"*) Parisko auzo bat da, 3. barrutian eta 4. barrutian kokatua, eskuinaldean. Gaur egun, mendebaldean, rue du Temple kaleak mugatzen du, ekialdean, Beaumarchais bulebarrak, rue de Bretagne kaleak iparraldean eta Sena ibaiak hegoaldean. Jauregi (Hôtel) ugari ditu eta museo garrantzitsu bi ere bai, Carnavalet museoa eta Picasso museoa.

## Historia 
Tenpluko Ordenak 1240 urtean Paris kanpoaldean eliza gotortu bat eraiki zuen, Le Maraisen iparraldeko zatian. Inguruan hainbat eraikin erlijioso eraiki ziren eta Karlos I.a Napolikoak ere (Frantziako Erregearen anaia zenak) bertan jaso zuen bere Parisko egoitza.

Henrike III.a Nafarroakoa eta IV.a Frantziakoak 1605ean *Place Royale* enparantza diseinatu eta inguruan Frantziako noblezia ezarri zen. Hauek eraiki zituzten gaur egun ikusten diren jauregiak; Hôtel de Soubise, Hôtel de Sens, Hôtel de Sully, Hôtel de Carnavalet, Hôtel de Guénégaud, Hôtel de Beauvais...

Frantziako Iraultzaren ondoren auzoaren gainbehera etorriko zela zirudien arren, komunitate judua bertan ezarri zen eta merkataritza auzo oso aktiboa bihurtu zen. Nazien okupazio garaian eraso ugari jasan zituzten arren komunitateak bertan jarraitzen du.

1950 hamarkadan langile auzoa bihurtu zen eta jauregi gehienak egoera kaskarrean zeuden. 1964an Andre Malraux kultura ministroak berrizte politika ezarri zuen eta jauregiek ebren aurreko itxura hartu zuten. Gaur egun modako barruti bat da, banketxe, abokatu eta legearekin zerikusia duten beste negozio batzuekin. Bertan bizi da Europako judu biztanleriarik garrantzitsuena, homosexualak, etab... Kontinente Zaharreko auzorik kosmopolitenetakotzat hartzen da.

## LGTB komunitatea 
Auzoan, homosexualen presentziak gorantz egin du 1980ko hamarkadatik, homosexualentzako diskoteka, kafetegi, kabaret eta denda ugariren presentziak frogatzen duen bezala. Toki hauek, nagusiki, Le Maraisen hego-mendebaldeko zatian daude, asko Sainte-Croix de la Bretonnerie eta Vieille du Temple kaleetan edo hauetatik gertu.

Auzo honek inspiratu zuen Gus van Sant bi mutil homosexualen istorioa kontatzeko ''Paris, je t'aime'' izeneko filmean.

## Auzotar ezagunak 
* Maximilien de Béthune "Sullyko dukea" "Sullyko dukea" (1559-1641), Frantziako Parea
* Marie de Rabutin-Chantal (1626-1696), Sevignéko markesa
* Louis François Armand de Vignerot du Plessis (1696-1788), mariskala
* Maximilien Robespierre (1758-1794), Frantziako Iraultzaren liderra
* Victor Hugo (1802-1885), idazlea
* Jack Lang (1939- ), politikaria
* Jim Morrison (1943-1971), The Doors taldeko abeslaria
* Dominique Strauss-Kahn (1949- ), ekonomilaria eta politikaria
* John Galliano (1960- ), jostuna

## Iruditegia 

Irudi:Hôtel de Soubise.JPG|Hôtel de Soubise.
Irudi:Paris Hotel de Sens dsc04028.jpg|Hôtel de Sens.
Irudi:Hotel-Guenegaud-rue-des-Art.jpg|Hôtel de Guénégaud.
Irudi:Sully Garten.JPG|Hôtel de Sully.
Irudi:Musée Carnavalet à Paris le 30 septembre 2016 - 07.jpg|Carnavalet museoa.
Irudi:Hôtel Salé.JPG|Picasso Museoa.
Irudi:Paris marais magasin juif.jpg|Auzoko judu denda.

## Kanpo estekak
Bururi probintzia

**Bururi** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Bururi da. 2.465,12 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 504.000 biztanle inguru ditu.

## Udalerriak 
### Udalerriak 
Probintzia 9 udalerritan banatzen da:

* Burambi Udalerria
* Bururi Udalerria
* Buyengero Udalerria
* Matana Udalerria
* Mugamba Udalerria
* Rumonge Udalerria
* Rutovu Udalerria
* Songa Udalerria
* Vyanda Udalerria

## Ingurumena 
* Bururi Natura-erreserba
* Kigwena Natura-erreserba
* Rumonge Natura-erreserba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cankuzo probintzia

**Cankuzo** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Cankuzo da. 1.964,54 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 209.000 biztanle inguru ditu.

### Udalerriak 
Probintzia 5 udalerritan banatzen da:

thumb|ezkerrera|200px|Cankuzoko udalerriak.

* Cankuzo Udalerria
* Cendajuru Udalerria
* Gisagara Udalerria
* Kigamba Udalerria
* Mishiha Udalerria

## Kanpo estekak
Route 66

**Route 66** (alegia, *Route Sixty-Six*, ingelesez deitzen zaionez) Ameriketako Estatu Batuetako autobide-sareko autobide bat zen, beste goitizen batzuekin ere ezaguna zena, hala nola *Main Street of America* (*Amerikako Kale Nagusia*) edo *Mother Road* (*ama-errepidea*).

Hasiera-hasierako autobideetako bat da, 1926ko azaroaren 11n ezarri baitzen.

Autobide ospetsu honek abiapuntua Chicagon (Illinois) zeukan, eta amaiera Los Angelesen (Kalifornia). Bi horien artean, honako estatu hauek zeharkatzen zituen: Missouri, Kansas, Oklahoma, Texas, New Mexico eta Arizona. Guztira, 3.940 kilometroko luzera zeukan.

Jendartean, errepide hau ezaguna bihurtu zen, besteak beste, izen bereko (Get Your Kicks On) Route 66 abesti famatu batengatik (Bobby Troup-ek idatzia eta Nat King Cole Trio edo Rolling Stones bezalako taldeek kantatua) eta 1950eko nahiz 1960ko hamarkadetako telebista-programa batengatik. Berriki, Disney/Pixar-en *Cars* filmean agertu zen Route 66.

Funtzionamenduan egon zen denboran zehar, Route 66 errepideari hobekuntza eta birlerrokatze ugari egin zitzaizkion, bere ibilbidea eta guztizko luzera aldatu zutenak. Birlerrokatzeetako askoren bitartez, bidaiarientzako ibilbide azkarragoak edo seguruagoak lortu ziren, edo hirietako zirkulazio-buxaduretatik libratzeko saihesbideak zerbitzuan jartzea. Birlerrokatze horietako baten bitartez, autobideak zeukan mendebaldeko helmuga are mendebalderago mugitua izan zen; zehazki, Barstow-ren erdigunetik Santa Monicaraino.

thumb|ezkerrera|200px|Route 66.

## Abestia 
* (Get Your Kicks On) Route 66

## Kanpo estekak 
* *Route 66 Experience*
* *The World Monuments Fund*
* AEB osoko *Historic Route 66 Federation*
* Official Website of *Historic Route 66 (National Scenic Byway)* in Illinois
* Kaliforniako *Historic Route 66 Association*
* *Route 66 Preservation Foundation*
* Kanadako *Route 66 Association*
Anibal Gonzalezen glorieta

**Anibal Gonzalezen Glorieta**, Espainiako Plazarako sarrera nagusian dago, Maria Luisa Parkearen parean, monumentua bera bisitatzera datozen eta turista autobusen behin-behineko geltokia da, baita hiritik euren ibilbide turistikoan zehar, geldialdi bat egiten duten zalgurdiena ere. Hiriko oroitzapenak saltzen dituen denda ibiltariren bat edo beste ere badago, baita egarria asetzeko edari freskagarriak saltzen dituen besteren bat ere.

## Izendapena 
Sevillako Udaletxeak, ohore moduan eta Anibal Gonzalez arkitekto sevillarraganako errekonozimendu bezala, beste batzuen artean, Maria Luisa Parkean aurkitzen diren Espainiako Plazaren eta Amerikako Plazako eraikinen eraikuntza egitasmoen egilea izan zena, bere izena glorieta honi ematea erabaki zuen, bere arkitektura lanik handiena izan zenaren atea.

## Kanpo estekak
Louis Vierne

**Louis Vierne** (Poitiers, 1870eko urriak 8-Paris, 1937ko ekainak 2), organo-jotzaile eta konposatzaile frantziarra izan zen.

Ia erabat itsu zegoen jaio zenetik. Behin bere familia Parisen bizitzen jarri zenean, 1877an, *Institution des Jeunes Aveugles*en musika ikasketak hasi zituen, eta nota oso altuak lortuta lizentziatu. Geroago, Cesar Franck, Charles Marie Widor, Alexandre Guilmant eta Eugene Gigoutekin ikasten segitu zuen. Viernek organo frantziarraren tradizioa luzatu zuen. Saint-Sulpice elizan organo-jotzailea izan zen eta, 1900ean, Charles Vidorrek bultzatua, Parisko Notre Dame katedraleko organo-jotzaile titularra aukeratzeko lehiaketara aurkeztu zen, beste ehundaka hautagairekin batera. Postua lortu zuen, eta hil arte mantendu zuen, Notre-Dameko organoarekin bere 1750. ekitaldian *Stèle pour un enfant défunt* jotzen ari zela, 1937ko ekainaren 2an hil zen arte.

Musika hizkuntza propioa garatu zuen, harmonia eta asmakuntza aldetik aberatsa, konplexua kontrapuntu teknikan eta, sarritan, orkestrala kontzeptuan. Haren lanen artean, organorako bere 6 sinfoniak, eta, bereziki, bere 24 *fantasia*zko lanak eta estilo askeko 24ak nabari dira: inprobisatzaile ospetsua izan zen. Zenbait ganbera musika eta piano lan ere idatzi zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cibitoke probintzia

**Cibitoke** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Cibitoke da. 1.635,52 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 523.000 biztanle inguru ditu.

### Udalerriak 
Probintzia 6 udalerritan banatzen da:

* Buganda Udalerria
* Bukinanyana Udalerria
* Mabayi Udalerria
* Mugina Udalerria
* Murwi Udalerria
* Rugombo Udalerria

## Kanpo estekak
Gitega probintzia

**Gitega** Burundiko 17 probintzietako bat da. Bere hiruburua Gitega da. 1.978,96 km²ko azalera du eta 2007ko estimazioen arabera 678.000 biztanle inguru bizi diraditu
### Udalerriak 
Probintzia 11 udalerritan banatzen da:

* Bugendana Udalerria
* Bukirasazi Udalerria
* Buraza Udalerria
* Giheta Udalerria
* Gishubi Udalerria
* Gitega Udalerria
* Makebuko Udalerria
* Mutaho Udalerria
* Nyanrusange Udalerria
* Ryansoro Udalerria
* Taba Udalerria

## Kanpo estekak