open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Perry Mason (1957ko telesaila)

***Perry Mason*** AEBko telesail bat da. Erle Stanley Gardner estatubatuar abokatu eta idazleak sortutako Perry Mason abokatuaren kontakizunetan oinarritua dago. 1957ko irailaren 21etik 1966ko maiatzaren 22ra arte CBS katean aireratu zen. Raymond Burr, Barbara Hale, William Hopper, William Talman, Ray Collins, Wesley Lau eta Richard Anderson aktoreek antzeztu zuten.

*The New Perry Mason* (1973-1974) eta *Perry Mason* telefilmeen (1985-1995) jarraipenak izan ditu. 2020an izenburu bereko berregokitzapen bat izan zuen.

## Argumentua 
Perry Mason (Raymond Burr) Los Angeles hiriko hilketa kasu nahasietan aditua den eskarmentu handiko abokatua da. Ia atal guztiek egitura berbera dute:

# Perry Masonen bezeroari hilketa egitea leporatzen diote.
# Masonek, Della Street (Barbara Hale) idazkaria eta Paul Drake (William Hopper) ikertzailearen laguntzaz, benetazko hiltzailea nor den aurkitu eta haren aurkako frogak jaso, eta ondorengo epaiketan epailearen aurrean bere bezeroa errugabetzeko kasuari buruzko xehetasunik txikiena ere aztertuko du.

## Aktoreak 
### Lehen denboraldia 
* Raymond Burr: Perry Mason
* Barbara Hale: Della Street
* William Hopper: Paul Drake
* William Talman: Hamilton Burger
* Ray Collins: Arthur Tragg tenientea (1957-1964)
* Lee Miller: Brice sarjentua (1959-1966)
* Wesley Lau: Andy Anderson tenientea (1964-1965)
* Richard Anderson: Steve Drumm tenientea (1965-1966)
* Karl Held: David Gideon (1961-1962)
* Connie Cezon: Gertrude Lade

### Bigarren denboraldia 
* Monte Markham: Perry Mason
* Sharon Acker: Della Street
* Albert Stratton: Paul Drake
* Harry Guardino: Hamilton Burger
* Dane Clark: Arthur Tragg tenientea
* Brett Somers: Gertrude Lade

### Hirugarren denboraldia 
* Raymond Burr: Perry Mason
* Barbara Hale: Della Street
* William Katt: Paul Drake Junior
* William R. Moses: Ken Malansky

## Kanpo estekak 
* *Perry Mason* telesailaren iragarkia eta doinua ikusgai eta entzungai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
1963ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1963ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**   Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 5. edizioa izan zen, Vianako Printzea Erakundeak antolaturik. 1963ko maiatzaren 19 eta azaroaren 7 bitartean ospatu zen. Bertan, 14 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 3 saio ospatu ziren, horietatik 2 finalaurreko eta finala. Finala azaroaren 7an ospatu zen Iruñeko Gayarre Antzokian.

Mikel Arozamenak jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Anjel Aldaz
* Manuel Arozamena
* Mikel Arozamena
* Klemente Ezkurdia “Gorriti”
* Manuel Huitzi
* Ximon Ibarra “Zubikoa”
* Felix Iriarte
* Bautista Madariaga
* Roman Mihura
* Andres Narbarte "Xalto"
* Martin Oreja
* Juan Perurena
* Inazio Rekondo
* Migel Zabaleta

### Aurkezlea 
* Alfonso Irigoien

## Finala 
* Gainontzeko finalistak honako hauek izan ziren:
** Manuel Arozamena
** Manuel Huitzi
** Bautista Madariaga
** Roman Mihura
** Martin Oreja
** Migel Zabaleta

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lady Windermere's Fan (1925eko filma)

'''''Lady Windermere's Fan''''' 1925eko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Hala-moduzko sona duen Erlynne andrea Londresera itzuli eta Lord Windermereri deitzeko agindua eman du. Honek hilda uste duen emaztearen ama dela aitortu, eta bere isiltasunaren truke dirua eskatuko dio..

## Aktoreak 
* Ronald Colman: Lord Darlington
* May McAvoy: Lady Windermere
* Bert Lytell: Lord Windermere
* Irene Rich: Mrs. Erlynne
* Edward Martindel: Lord Augustus Lorton
* Carrie Daumery: Berwickeko dukesa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1964ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1964ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**  Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 6. edizioa izan zen, Vianako Printzea Erakundeak antolaturik. 1964ko maiatzaren 3 eta irailaren 27 bitartean ospatu zen. Bertan, 16 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 3 saio ospatu ziren, horietatik 2 finalaurreko eta finala. Finala irailaren 27an ospatu zen Iruñean.

Andres Narbarte "Xalto"k jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Anjel Aldaz
* Manuel Arozamena
* Mikel Arozamena
* Klemente Ezkurdia “Gorriti”
* Manuel Huitzi
* Felix Iriarte
* Moises Jaso
* Frantzisko Latasa
* Bautista Madariaga
* Felix Mariezkurrena
* Roman Mihura
* Jose Mari Mutuberria
* Andres Narbarte "Xalto"
* Martin Oreja
* Migel Rekalde
* Inazio Rekondo

### Aurkezlea 
* Alfonso Irigoien

## Finalaurrekoak 
#### Beruete 
Lehenengo finalaurrekoa Berueten jokatu zen, 1964ko maiatzaren 3an.

#### Lesaka 
Bigarren finalaurrekoa Lesakan jokatu zen, 1964ko uztailaren 14an.

## Finala 
Iruñean jokatutako saioan, finalaurreko bakoitzeko lehenbiziko lau sailkatuek hartu zuten parte.

* Gainontzeko finalistak honako hauek izan ziren:
** Anjel Aldaz
** Manuel Arozamena
** Moises Jaso
** Bautista Madariaga
** Roman Mihura
** Jose Mari Mutuberria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1966ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa

**1966ko Nafarroako Bertsolari Txapelketa**   Nafarroako Bertsolari Txapelketaren 7. edizioa izan zen, Vianako Printzea Erakundeak antolaturik. 1966ko maiatzaren 15 eta azaroaren 13 bitartean ospatu zen. Bertan, 11 bertsolarik hartu zuten parte eta guztira 3 saio ospatu ziren, horietatik 2 finalaurreko eta finala. Finala azaroaren 13an ospatu zen Iruñeko Gayarre Antzokian.

Mikel Arozamenak jantzi zuen txapela.

## Parte-hartzaileak 
### Bertsolariak 
* Anjel Aldaz
* Manuel Arozamena
* Mikel Arozamena
* Martin Goikoetxea
* Manuel Huitzi
* Bautista Madariaga
* Roman Mihura
* Dionisio Mujika
* Andres Narbarte "Xalto"
* Martin Oreja
* Juan Sansiñena

### Aurkezlea 
* Alfonso Irigoien

### Epaileak 
* Aingeru Irigarai
* Alfonso Irigoien
* Pedro Diez de Ultzurrun Etxarte
* Pedro Diez de Ultzurrun Ezkurdia
* Mariano Izeta
* Jose Mari Satrustegi
* Antonio Zavala

## Finalaurrekoak 
#### Igantzi 
Lehenengo finalaurrekoa Igantzin jokatu zen, 1966ko maiatzaren 15ean.

#### Lesaka 
Bigarren finalaurrekoa Lakuntzan jokatu zen, 1966ko uztailaren 19an.

## Finala 
Zortzigarren finalista Dionisio Mujika ez zen azaldu, gaixorik zegoelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Student Prince in Old Heidelberg

***The Student Prince in Old Heidelberg*** 1927ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Karl Heinrich, herrialde txiki bateko erregearen iloba eta printze oinordekoa dena, Heidelbergera doa ikastera bere tutore Jüttner doktorearekin batera.

## Aktoreak 
* Ramón Novarro: Karl Heinrich printzea
* Norma Shearer: Kathi
* Jean Hersholt: Friedrich Jüttner doktorea
* Gustav von Seyffertitz: Karlos VII.a erregea
* Philippe De Lacy: Karlos gaztea
* Edgar Norton: Lutz
* Bobby Mack: Johann Kellermann
* Edward Connelly: Von Haugk Lehen Ministroa
* Otis Harlan: Ruder zaharra
* André Mattoni: Asterberg kondea
* Hans Joby: ikaslea
* George K. Arthur: ikasle mozkortua
* Edythe Chapman: Karlen neskamea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
If I Had a Million

***If I Had a Million*** antologia-filma da, Paramount Picturesek 1932an ekoitzi zuena. Zazpi zuzendari izan zituen: Ernst Lubitsch, Norman Taurog, Stephen Roberts, Norman Z. McLeod, James Cruze, William A. Seiter, eta H. Bruce Humberstone.

## Aktoreak 
* Gary Cooper: Steve Gallagher
* Charles Laughton: Phineas V. Lambert
* George Raft: Eddie Jackson
* Jack Oakie: Private Mulligan
* Richard Bennett: John Glidden
* Charles Ruggles: Henry Peabody
* Alison Skipworth: Emily La Rue
* W. C. Fields: Rollo La Rue
* Mary Boland: Mrs Peabody
* Roscoe Karns: Private O'Brien
* May Robson: Mrs Mary Walker
* Wynne Gibson: Violet Smith
* Gene Raymond: John Wallace
* Frances Dee: Mary Wallace
* Lucien Littlefield: Zeb
* Joyce Compton: Marie
* Cecil Cunningham: Emily La Rueren laguna

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Design for Living (filma)

***Design for Living*** komedia filma da, Ernst Lubitsch alemaniar zinemagileak 1933an zuzendu zuena. Noël Cowarden izen bereko antzerki lanean oinarriturik dago. Fredric March, Gary Cooper eta Miriam Hopkins izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
Parisen etxebizitza berean bizi diren George Curtis pintoreak eta Tom Chambers antzerkigileak hiri horretara doan trenean Gilda Farrell ezagutu dute, beraiek bezalaxe estatubatuarra, eta publizitate-marrazkilaria dena.

## Aktoreak 
* Fredric March: Tom Chambers
* Gary Cooper: George Curtis
* Miriam Hopkins: Gilda Farrell
* Edward Everett Horton: Max Plunkett
* Franklin Pangborn: Mr. Douglas
* Isabel Jewell: Plunketten estenografoa
* Jane Darwell: Curtisen etxezaina
* Wyndham Standing: Maxen majordomoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
So This Is Paris (1926ko filma)

***So This Is Paris*** 1926ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Dantzari diharduen Georgette eta Maurice bikote gaztea beti dabil flirtean. Egun batez, beren apartamentuan ate joka Paul Giraud doktorea azaldu da, Mauricek leiho aurrean entseatzen duenez, Suzanne emaztea erakarri nahian dabilela eta.

## Aktoreak 
* Monte Blue: Paul Giraud doktorea
* Patsy Ruth Miller: Suzanna Giraud
* Lilyan Tashman: Georgette Lalle
* Andre Beranger: Maurice Lalle
* Dot Farley: Madame Moreau
* Myrna Loy: neskamea
* Sidney D'Albrook: polizia
* Max Barwyn: detektibe

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Desire (1936ko filma)

***Desire*** komedia dramatiko filma da, Frank Borzage estatubatuar zinemagileak 1936an zuzendu zuena. 1933ko *Die schönen Tage von Aranjuez* alemaniar filmaren egokitzapena izan zen. Marlene Dietrich eta Gary Cooper izan ziren aktore nagusiak.

## Argumentua 
Madeleinek Parisen perlazko iduneko eder bat lapurtu eta Espainia aldera ihes egiten du. Tom estatubatuarra ezagutu eta berataz baliatuko da muga zeharkatzeko, ostutako bitxia mutilaren jakan ezkutatuz. Donostian elkarrekin topatuko dira berriz ere, eta gero Aranjuezen.

## Aktoreak 
* Marlene Dietrich: Madeleine de Beaupre
* Gary Cooper: Tom Bradley
* John Halliday: Carlos Margoli
* William Frawley: Mr. Gibson
* Ernest Cossart: Aristide Duvalle
* Akim Tamiroff: Avilia, polizia
* Alan Mowbray: Dr. Maurice Pauquet
* Zeffie Tilbury: izeko Olga

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Merry Widow (1934ko filma)

***The Merry Widow*** 1934ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da. Franz Lehárren *Die lustige Witwe* izeneko operetan oinarrituta, bi bertsio zituen: ingelesezko eta frantsesezkoa. Bigarrenak ***La Veuve joyeuse*** izena zuen.

## Argumentua 
Izugarri aberatsa den Sonia alargunak Marshovia bere herrialde txikiko aberastasunaren erdia kontrolpean du.

## Aktoreak 
### Ingelesezko bertsioa 
* Maurice Chevalier: Captain Danilo
* Jeanette MacDonald: Madame Sonia / Fifi
* Edward Everett Horton: Ambassador Popoff
* Una Merkel: Queen Dolores
* George Barbier: King Achmet
* Minna Gombell: Marcelle
* Ruth Channing: Lulu
* Sterling Holloway: Mischka
* Donald Meek: Valet
* Herman Bing: Zizipoff
* Akim Tamiroff: Maxim's Manager

### Frantsesezko bertsioa 
* Maurice Chevalier: Prince Danilo
* Jeanette MacDonald: Missia
* Marcel Vallée: L'ambassadeur
* Danièle Parola: La reine
* André Berley: Le roi
* Fifi D'Orsay: Marcelle
* Pauline Garon: Lola
* George Davis: L'ordonnance
* Jean Perry: Le valet
* Akim Tamiroff: Turk

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bluebeard's Eighth Wife

'''''Bluebeard's Eighth Wife''''' 1938ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Michael Brandon gaizki hezitako milioduna da, zazpi emazte izan dituena, den-denak bere dirutzak erakarritakoak.

## Aktoreak 
* Claudette Colbert: Nicole de Loiselle
* Gary Cooper: Michael Brandon
* Edward Everett Horton: Marquis de Loiselle
* David Niven: Albert De Regnier
* Elizabeth Patterson: izeko Hedwige
* Herman Bing: Monsieur Pepinard
* Warren Hymer: Kid Mulligan
* Franklin Pangborn: hoteleko langilea
* Armand Cortes: hoteleko langilea
* Rolfe Sedan: Floorwalker
* Lawrence Grant: Urganzeff profesorea
* Lionel Pape: Monsieur Potin
* Tyler Brooke: langilea
* Leon Ames
* Charles Halton

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
That Uncertain Feeling

***That Uncertain Feeling*** 1941eko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Larry Bakerrek bere lana eta etxeko bizimodua oso maite ditu, bere emazte Jill asper-asper eginda dagoela eta Larryren aldetik arreta gehiagoren beharretan dela ohartu gabe.

## Aktoreak 
* Merle Oberon: Jill Baker
* Melvyn Douglas: Larry Baker
* Burgess Meredith: Alexander Sebastian
* Alan Mowbray: Dr. Vengard
* Olive Blakeney: Margie Stallings
* Harry Davenport: Jones
* Sig Ruman: Mr. Kafka
* Eve Arden: Sally Aikens
* Richard Carle: majordomoa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
To Be or Not to Be (1942ko filma)

***To Be or Not to Be*** 1942ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Joseph Tura eta bere emazte Maria Tura Varsoviako antzerki talde bateko izarrak dira. Sobinski teniente hegazkinlari gaztea Mariarekin dago maiteminduta eta emakumeak antzezpena (*Hamlet*) bitartean, bere kamerinoan elkar ikusiko dutela esan dio.

## Aktoreak 
* Carole Lombard: Maria Tura
* Jack Benny: Joseph Tura
* Robert Stack: Stanislav Sobinski tenientea
* Felix Bressart: Greenberg
* Lionel Atwill: Rawich
* Stanley Ridges: Alexander Siletsky irakaslea
* Sig Ruman: Ehrhardt koronela
* Tom Dugan: Bronski
* Charles Halton: Dobosh
* George Lynn: aktorea
* Henry Victor: Capt. Schultz
* Maude Eburne: Anna
* Halliwell Hobbes: Armstrong jenerala
* Miles Mander: Cunningham maiorra

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Heaven Can Wait (1943ko filma)

***Heaven Can Wait*** 1943ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Henry Van Cleve 70 urterekin hiltzen denean, infernura doa, eta bertan "Gorentasunak" ongi etorria eman, eta gaizki egindakoak konta diezazkion eskatu dio. Henryk bere istorioari hasiera emango dio.

## Aktoreak 
* Gene Tierney: Martha
* Don Ameche: Henry Van Cleve
* Charles Coburn: Hugo Van Cleve
* Marjorie Main: Mrs. Strable
* Laird Cregar: Deabrua
* Spring Byington: Bertha Van Cleve
* Allyn Joslyn: Albert Van Cleve
* Eugene Pallette: E.F. Strable
* Signe Hasso: Mademoiselle
* Louis Calhern: Randolph Van Cleve
* Helene Reynolds: Peggy Nash
* Aubrey Mather: James
* Tod Andrews: Jack Van Cleve
* Scotty Beckett: Henry Van Cleve, 9 urte
* Dickie Moore: Henry Van Cleve, 15 urte
* Clara Blandick: Van Cleve amama
* Clarence Muse: Jasper
* Anita Sharp-Bolster: Mrs. Cooper-Cooper
* Doris Merrick: Nellie Brown

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Shop Around the Corner

***The Shop Around the Corner*** 1940ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Budapesteko Matuschek eta Konpainia dendako saltzaile-buru lotsatia da Alfred Kralik. Goizero-goizero, enplegatuak elkarrekin itxaroten dute Hugo Matuschek, euren nagusiaren etorrera.

## Aktoreak 
* Margaret Sullavan: Klara Novak
* James Stewart: Alfred Kralik
* Frank Morgan: Hugo Matuschek
* Joseph Schildkraut: Ferencz Vadas
* Sara Haden: Flora Kaczek
* Felix Bressart: Pirovitch
* William Tracy: Pepi Katona
* Inez Courtney: Ilona Novotny
* Charles Halton: detektibea
* Charles Smith: Rudy
* Sarah Edwards: eroslea
* Edwin Maxwell: medikua
* Charles Arnt: polizia
* Grace Hayle: eroslea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angel (1937ko filma)

***Angel*** 1937ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Maria emaztea aspaldi apur bat alboratuta dauka bere senar Sir Frederick Barker aristokrata britainiarrak. Haserretuta dagoenez, Parisera joango da senarrari ezertxo ere esan gabe.

## Aktoreak 
* Marlene Dietrich : Maria 'Angel' Barker
* Herbert Marshall : Sir Frederick Barker
* Melvyn Douglas : Anthony 'Tony' Halton
* Edward Everett Horton : Graham
* Ernest Cossart : Christopher 'Chris' Wilton
* Laura Hope Crews : Anna Dmitrievna dukesa handia
* Herbert Mundin : Mr. Greenwood
* Dennie Moore : Emma MacGillicuddy Wilton

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cluny Brown

***Cluny Brown*** 1946ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da. Lubitschek osorik egin zuen azken filma da.

## Argumentua 
Adam Belinski naziengandik ihesi dabilen idazle txekiarra da, Ingalaterrako Carmel sendi aberats eta esnobean babesa aurkitzen duena. Etxeko neskamea da Cluny Brown, iturgintza-lanetan ere iaioa dena.

## Aktoreak 
* Charles Boyer: Adam Belinski
* Jennifer Jones: Cluny Brown
* Peter Lawford: Andrew Carmel
* Helen Walker: Betty Cream
* Reginald Gardiner: Hilary Ames
* Reginald Owen: Sir Henry Carmel
* C. Aubrey Smith: Charles Duff Graham
* Richard Haydn: Jonathan Wilson
* Margaret Bannerman: Lady Alice Carmel
* Sara Allgood: Mrs. Maile
* Ernest Cossart: Syrette
* Florence Bates: festako emakumea
* Una O'Connor: Mrs. Wilson
* Christopher Severn: Ronald Snaffle

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
A Royal Scandal

***A Royal Scandal*** 1945eko Ernst Lubitsch eta Otto Preminger alemaniar zinema zuzendarien filma da.

## Argumentua 
Katalina tsarinak Variatinski bere azken maitalea utzi du. Ronsky jeneralak Boris bere iloba maitale berria izateko azpijokoetan hasiko da, boterea bereganatzeko asmotan.

## Aktoreak 
* Tallulah Bankhead: Katalina II.a Errusiakoa
* Charles Coburn: Nicolai Ilitx kantzilerra
* Anne Baxter: Anna Jastxikof kondesa
* William Eythe: Alexei Txernoff
* Vincent Price: Fleuryko markesa
* Mischa Auer: Sukov kapitaina
* Sig Ruman: Mikael Nicolai Vladimirovitx Ronsky jenerala
* Vladimir Sokoloff: Malakoff
* Mikhail Rasumny: jeneral mozkortia

## Kanpo estekak
That Lady in Ermine

***That Lady in Ermine*** 1948ko estatubatuar filma da. Ernst Lubitschek hasi baina, grabazioaren zortzigarren egunean hil eta gero, Otto Premingerrek amaitu zuen.

## Argumentua 
1861ean, Bergamoko kondesa den Angelinak Mario ezkonduko du. Hungariar husarrek ezkontza-egunean gaztelua eraso eta Mariok alde egingo du. Angelinak gaztelua defendatzeari ekingo dio.

## Aktoreak 
* Betty Grable: Francesca/Angelina
* Douglas Fairbanks Jr.: Teglash koronela/dukea
* César Romero: Mario
* Harry Davenport: Luigi
* Walter Abel: Horvath maiorra/Benvenuto
* Reginald Gardiner: Alberto
* Virginia Campbell: Theresa

## Kanpo estekak
Crédit Mobilier

**Crédit Mobilier** (ofizialki *Société Générale de Crédit Mobilier*) Frantziako banku-konpainia handi bat izan zen, XIX. mende erdialdeko munduan izandako finantza-erakunde nagusienetako bat. Akzio bidezko lehenengo inbertsio-banku modernotzat har daiteke.

Garrantzi handiko lana egin zuen Europako burdinbide eta azpiegitura-proiektu ugari finantzatzen, horretarako Frantziako klase ertainaren aurrezpenak baliatuz eta horiek mailegu plan oso handietarako kapital bihurtuz. Crédit Mobilierren inbertsioek zor latzak eragin zizkien azpiegitura horiek onartutako estatuei eta, era horretan, zeharka, garrantzia izan zuten 1870eko munduko beheraldi ekonomikoan, maileguak itzultzen huts egindako gobernuen politikengatik.

## Sorrera 
thumb|Émile eta Isaac Péreire
Crédit Mobilier Isaac eta Emile Pereire anaiek sortu zuten 1852an. Hamarkada horren hasieran, tamaina gaitzeko burdinbide- eta industria-proiektu independente bat aurkeztu zuten, Frantzia hegoaldean garatzekoa (Midi). Mugimendu horrek ezustean hartu zituen finantza- eta politika-zirkuluetako pertsonaia garrantzitsuak, tartean anaion babesle izandako James Rothschild.

Parisen finkatutako James Rothschildek, orduan, aurre egin zion Compagnie du Midi Mediterraneo aldera zabaltzeko pereiretarrek zuten asmoari, Paulin Talabot industrialariari babesa emanez. Hori ikusita, berriz, Pereire anaiek beren ikuspegi ekonomikoekin bat zetorren finantza-erakundea sortu zuten 1852ko irailaren 9an: Crédit Mobilier. 60 milioi liberako kapitala zuen oinarri batez hasi zen. Beraz, itsasoz haraindiko nazioarteko negozio eta inbertsioei lotzeko, Credit Mobilierren konpainia senide bat sortu zuten 1855ean: Compagnie Générale Maritime (CGM). Banku-erakundeak 1867an hondoa jo eta desegin egin zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
## Ikus, gainera 
* Banku Transatlantikoa
* Eugène Péreire
* Banco de Bilbao

## Kanpo estekak
Trouble in Paradise (filma)

***Trouble in Paradise*** 1932ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
Venezian, bere burua kondesatzat aurkezten duen Lily izeneko karteristak baroi baten itxurak egiten dituen Gaston Monescu lapur ospetsua ezagutu eta harekin maiteminduko da.

## Aktoreak 
* Herbert Marshall: Gaston Monescu / Gaston Lavalle
* Miriam Hopkins: Lily Vautier
* Kay Francis: Mariette Colet
* Charles Ruggles: alkatea
* Edward Everett Horton: François Filiba
* C. Aubrey Smith: Adolph J. Giron
* Robert Greig: Jacques
* Leonid Kinskey: komunista

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
One Hour with You

***One Hour with You*** 1932ko Ernst Lubitsch alemaniar zinema zuzendariaren filma da.

## Argumentua 
André Bertier doktorea eta Colette bere emaztea zoriontsu bizi dira, harik eta Mitzi Olivier, neskaren eskolako lagun dotorea bisitan etortzen zaien arte.

## Aktoreak 
* Maurice Chevalier: Dr. Andre Bertier
* Jeanette MacDonald: Colette Bertier
* Genevieve Tobin: Mitzi Olivier
* Charles Ruggles: Adolph
* Roland Young: Olivier profesorea
* Josephine Dunn: Mademoiselle Martel
* Richard Carle: Henri Dornier
* Barbara Leonard: Mitziren zerbitzaria
* George Barbier: Polizia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carmen Bastiánen erretratua

***Carmen Bastiánen erretratua***, (), Marià Fortuny margolari katalanak 1871-1872an, olioaz egindako margolana da. Margolan atipikoa da eta garaian nahiko eskandalagarria izan zen. Bartzelonako Galeria Oriolen 300.000 euro ordainduta, 2014tik Kataluniako Arte Museo Nazionalean erakusten da.

## Carmen Bastián 
Modelo bezala agertzen dena Carmen Bastián zen, Granadako Barranco de la Zorra izeneko auzoan bizi zen neska ijitoa. Fortuny familiarekin oso harreman ona izan zuen eta artistaten margolan desberdinetan agertu zen. Margolariaren amorantea izan zela esan zen ere bai baina hori, antza, ez zen egia, emaztearekin ere oso harreman ona izan baitzuen. Lan honetan hamabost urte zituen. Carmenek oso bizitza gogorra izan zuen: Fortunytarrak Granadatik alde egin zutenean Carmen Madrilera joan zen. Madrilen modelo bezala jarraitu zuen lanean, ingeles batekin. Baina neskaren anaia bat Madrilera joan zen neska berriro ere Granadara eramateko asmoz. Neskak ez zuen nahi eta anaiak izugarrizko jipoia eman zion. Ondorioz ingelesak neska utzi zuen. Azkenik Carmenek bere buruaz beste egin zuen.

## Deskribapena 
Esan ohi da margolan hau Fortunyren obran atipikoa dela. Margolariak egina zituen beste biluzi artiztikoak, esaterako bere *Odaliska* ospetsua; baina margolan haiek desberdinak ziren zeren nesken gorputzak oso zainduak agertzen ziren eta, gainera, arabiarrak ziren, Venusen irudiak bezala, gai tipikoak. Lan honetan, aldiz, oso neska gaztea eta espainiarra dugu. Modeloa, nahiz eta ederra izan, kanonen arabera ez da perfektua: hankak eta aurpegia ez dira estetikoki perfektuak. Hori guztia gutxi balitz, sofa gainean agertzen da gona altxatuta eta bere gorputza erakusten, garaiko argazki pornografikoen moduan. Erabateko errealismoa erakusten du lan honek, beraz.

Margolanean Carmen sofa baten gainean etzanda agertzen da. Erabat jantzita dago baina gona altxatuta duenez, bere sexua erakusten du. Irrifarrez ikusten dugu, eskuineko eskuan abanikoa izanik, beroa adierazteko.

## Estiloa 
Lana argitsua da, neskaren azala eta atzean dagoen atea azpimarratuz; hondoaren zuritasunak inpresio hori indartzen du. Marrazkia oso zehatza da nahiz eta azkar eginda egon. Fortunyren lanetan ohikoa den bezala, hemen ere margolanaren alde batzuk oso zehatzak diren bitartean, beste batzuek bukatu gabeko sentipena ematen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Pradoko Museoaren online galeria.
* :ArteHistoria orrialdearen komentarioa.
Club Deportivo Condal

**Club Deportivo Condal** (katalanez *Club Deportiu Comtal*), futbol talde katalana da, 1934an Bartzelonan sortu eta 1970ean desagertutakoa. 1956-57 denboraldian Lehen mailan jokatu zuen.

## Historia 
1934an *Sección de Deportes de La España Industrial* taldea sortu zuten izen bereko lantegiko langileek. 1951ean FC Barcelona taldearen harrobiko talde bihurtu zen eta 1952an Bigarren Mailara igo zen. 1953an bigarren egin zuen eta igotzea tokatzen zitzaion arren ez zen igo Barcelonaren harrobikoa baitzen. 1956an play-offetarako sailatu zen berriz eta FC Barcelonatik independizatu eta izen berria hartu zuen, *Club Deportivo Condal*. Lehen mailara igo zen horrela baina urtebete egin zuen bertan. Hurrengo lau urteak bigarren maila egin zituen baina diru arazoen erruz bertan jarraitzeari uko egin zion. 1965ean berriz itzuli zen bi urtetarako.

1970ean Atlètic Catalunya taldearekin bat egin zuen eta FC Barcelona B bihurtu zen, berriz ere FC Barcelonako harrobio talde bihurtuz.

## Uniformea 
## Datuak 
2016-17 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 1
* **Denboraldiak 2. mailan**: 10
* **Denboraldiak 3. mailan**: 10
* **Ligako posturik onena**: 16.a Lehen mailan (1956-57)

## Irabazitako txapelketak 
* **Hirugarren Maila (3):** 1952, 1965, 1968

## Ikus, gainera 
* FC Barcelona B

## Kanpo estekak
Britt Ekland

**Britt Ekland**, jaiotzez **Britt-Marie Eklund** (1942ko urriaren 6a, Stockholm) suediar zinema, telebista eta antzerkiko aktore eta abeslari bat da.

Antzeztutako film nabarmenen artean honakoak daude: ''The Night They Raided Minsky's* (1968), *Get Carter* (1971) eta *The Wicker Man* (1973), gainera *The Man with the Golden Gun'' (1974) filmean Bond neska ere izan zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Diane Cilento

**Diane Cilento** (1933ko urriaren 5a, Mooloolaba, Queensland &ndash; 2011ko urriaren 6a, Cairns, Queensland) australiar antzerki eta zinemako aktore bat izan zen. 1962-1973 artean Sean Connery eskoziar aktorearekin ezkondua izan zen, eta biak Jason Connery aktorearen gurasoak dira.

## Filmografia 

Fitxategi:Diane Cilento in I Thank a Fool trailer.jpg|*I Thank a Fool* (1962) filmean
Fitxategi:Diane Cilento with Peter Finch.jpg|Peter Finch aktorearekin *Passage Home* (1955) filmean

* *Captain Horatio Hornblower* (1951) - Maria Hornblower (voice, uncredited)
* *Wings of Danger* (1952) - Jeannette
* *Moulin Rouge* (1952) - Midinette (uncredited)
* *Meet Mr. Lucifer* (1953) - Woman in street (uncredited)
* *The Angel Who Pawned Her Harp* (1954) - The Angel
* *Passing Stranger* (1954) - Jill
* *Passage Home* (1955) - Ruth Elton
* *The Woman for Joe* (1955) - Mary
* *The Passionate Stranger* (1957) - Undetermined Secondary Role (uncredited)
* *The Admirable Crichton* (1957) - Tweeny
* *The Truth About Women* (1957) - Ambrosine Viney
* *Jet Storm* (1959) - Angelica Como
* *The Full Treatment* (1960) - Denise Colby
* *The Naked Edge* (1961) - Mrs. Heath
* *I Thank a Fool* (1962) - Liane Dane
* *Tom Jones* (1963) - Molly Seagrim
* *The Third Secret* (1964) - Anne Tanner
* *Rattle of a Simple Man* (1964) - Cyrenne
* *The Agony and the Ecstasy* (1965) - Contessina de'Medici
* *Hombre* (1967) - Jessie Brown
* *Negatives* (1968) - Reingard
* *Z.P.G.* (1972) - Edna Borden
* *Hitler: The Last Ten Days* (1973) - Hanna Reitsch
* *The Wicker Man* (1973) - Miss Rose
* *Duet for Four* (1982) - Margot Mason
* *For the Term of His Natural Life* (1983) - Lady Elinor Devine
* *The Boy Who Had Everything* (1985) - Mother

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Jason Connery

**Jason Joseph Connery** (Marylebone, Londres, 1963ko urtarrilaren 11) ingeles aktore bat da. Diane Cilento australiar eta Sean Connery eskoziar aktoreen semea da.

*Robin of Sherwood* telesailan Robin Hood pertsonaia antzeztu zuen.

## Filmografia 
### Aktore 
## Kanpo loturak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Sociedad Deportiva Compostela

[thumb|250px|[Club Deportivo Lugo|Lugoren aurkako partida.]]
thumb|250px|San Lázaro estadioa.
**Sociedad Deportiva Compostela** futbol talde galiziarra da, 1928an Santiago de Compostela hirian (A Coruña) sortutakoa.

## Historia 
### Hasierako taldeak 
1928an Santiagon ziren ikasleek *Compostela Foot-ball Club* taldea sortu zuten. Gerra Zibilaren ondoren Ramón Castromilek taldea birsotu zuen *Compostela Club de Fútbol* izenarekin baina hirian bazen *Club Deportivo Santiago* talde indartsuagoa eta 1946an taldea desegin zen.

### Sociedad Deportiva Compostela 
Club Deportivo Santiago ere desagertu egin zen 1962an eta talde berria eratzea erabaki zen, *Sociedad Recreativa Compostela*, urte berean **Sociedad Deportiva Compostela** bihurtu zena. Bigarren B eta Hirugarren mailaren artean aritu zen, harik eta 1990an José María Caneda enpresaria taldeko presidente bihurtu eta honek Fernando Castro entrenatzailea ekarri arte. Hirugarren mailatik hasi eta 1994an Lehen mailarako promozioa jokatu zuen Rayo Vallecanoren aurka. Bi partidak berdinduta bukatu ondoren hirugarren bat jokatu zuten Oviedon (zelai neutralean) eta 3-1 irabazita Lehen mailara igo zen.

Lau urte egin zituen maila gorenean, 1994 eta 1998 artean. Fernando Castro 1995 arte egon zen. 1995-96 denboraldirako Fernando Vazquez fitxatu eta ordurarteo denboraldirik onena egin zuen, lehen itzulian bigarren postuan kokatu baitzen. Hamargarren egin zuen azkenean. 1997-98 denboraldian jeitsiera promozioa jokatu behar izan zuen Villarrealen aurka eta maila galdu zuen.

### Gainbehera 
Berriz Lehen mailara itzuli nahian José María Canedak diru ugari xahutu zuen baina ez zuen helburua lortu eta taldeak diru arazo larriak izan zituen eta urte gutxiren buruan mailaz jeitsiarazia izan zen hainbat alditan. 2004-05 denboraldirako Hirugarren Mailan zen berriz. 2006an taldeko ondasun guztiak enkantean saldu ziren, garaikurrak, autoak, garbitegi eta berogailu sistemak eta SD Compostela marka bera ere bai. *Sociedad deportiva Campus Stellae* talde berria sortu zen aurrekoaren tokia hartuko zuena.

2008-09an hirugarren mailako txapeldun izanda Bigarren B mailara itzuli zen baina urtebete bertan egin ondoren diru arazoe jarraitzen zuten eta denboraldian zehar polizia entrenamenduetan ere sartu zen jokalariei papera eskatzera.

2010-11 denboraldian berriz ere jeitsiarazia izan zen, oraingoak Erregional Preferente mailara. José María Canedak azkenean utzi zuen agintaritza eta taldeari *Sociedad Deportiva Compostela* izena berreskuratzen utzi zioten.

## Datuak 
2024-25 barne:
* **Denboraldiak 1. mailan**: 4
* **Denboraldiak 2. mailan**: 7
* **Denboraldiak 2. B mailan**: 15
* **Denboraldiak Lehen maila RFEFn**: 0
* **Denboraldiak Bigarren maila RFEFn**: 4
* **Denboraldiak 3. mailan**: 22
* **Ligako posturik onena**: 10.a Lehen mailan (1995-96)

### Azken urteetako ibilbidea 
## Palmaresa 
* Hirugarren Maila (4): 1964, 1980, 1990, 2009

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Judi Trott

**Judi Trott** (Plymouth, Devon, 1962ko azaroaren 11) ingeles aktore bat da. Nagusiki, *Robin of Sherwood* (1984-1986) telesailean Lady Marionen pertsonaia antzezteagatik ezaguna da.

## Filmografia 
* *Painted Lady* (1997) Telesail laburra: Barbara Stafford/Polizia emakumea
* *Circles in a Forest* (1990): Kate
* *Born to Dance* (1988) (TB): Mandy
* *Truckers* (1987) Telesaila: Barbara
* *Reunion at Fairborough* (1985) (TB): Sheila
* *Robin of Sherwood* (1984–86) Telesaila: Lady Marion
* *Living Apart Together* (1982): Alicia
* *Take Three Women* (1982) (TB): Ellen
* *Charles & Diana: A Royal Love Story* (1982) (TB) (krediturik gabe): Lady Sarah Armstrong Jones
* *Iolanthe* (1982) (TB)
* *Ragtime* (1981) (krediturik gabe): Abesbatzako neska
* ''Heaven's Gate'' (1980): Irvinen neskalaguna

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Lonely Hearts (2006ko filma)

***Lonely Hearts*** 2006ko Todd Robinson estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
1940ko urteetan, Martha Beck eta Raymond Fernandez Estatu Batuetako bikoterik bilatuena izan ziren. "Bihotz bakartien hiltzaileak" () goitizenez ezagunak, gezurraren, diru errazaren eta sexu lizunaren zale ziren, biktimei maula egin eta gero, bortizki hiltzen zituztenak.

## Aktoreak 
* John Travolta: Elmer C. Robinson
* James Gandolfini: Charles Hildebrandt detektibea
* Jared Leto: Raymond Martinez Fernandez
* Salma Hayek: Martha Jule Beck
* Dagmara Dominczyk: Delphine Downing
* Bailee Madison: Rainelle Downing
* Laura Dern: Rene
* Scott Caan: Reilly detektibea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Copying Beethoven

***Copying Beethoven*** 2006ko Agnieszka Holland poloniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
23 urteko Anna Holtz gaztea baliabide gutxi dituen konpositoregai bat da, Vienan, musika munduko hiriburuan, inspirazio bila eta aurrera egin nahian dabilena. Kontserbatorioan ikasten ari den bitartean, bizirik dagoen artista onena eta aldabera den Ludwig van Beethovenekin lan egiteko modua aurkituko du.

## Aktoreak 
* Ed Harris: Ludwig van Beethoven
* Diane Kruger: Anna Holtz
* Matthew Goode: Martin Bauer
* Phyllida Law: Mother Canisius
* Joe Anderson: Karl van Beethoven
* Ralph Riach: Wenzel Schlemmer

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Delirious (2006ko filma)

***Delirious*** 2006ko Tom DiCillo estatubatuar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Les, bigarren mailako pertsonaia ospetsuen argazkilari bat, famatu egingo duen argazkia lortzeko irrikitan dago. Toby ezagutu du, etxerik gabe eta nahastu samar dabilen gaztea, aktore izateko nahia oraindik zehaztugabe duena.

## Aktoreak 
* Steve Buscemi : Les Galantine
* Michael Pitt : Toby Grace
* Alison Lohman : K'Harma Leeds
* Kevin Corrigan : Ricco
* Gina Gershon : casting- zuzendaria
* Elvis Costello : bera
* Cinqué Lee : Corey

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Direktøren for det hele

***Direktøren for det hele*** 2006ko Lars von Trier daniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Enpresa bateko jabeak negozioa saldu nahi du. Arazoa, enpresa sortu zuenean, konpainiako presidente bat asmatu zuela da, gogoko ez ziren neurriak hartu behar zituenean haren atzean ezkutatzeko.

## Aktoreak 
* Jens Albinus: jabea / Kristoffer / Svend E
* Peter Gantzler: Ravn
* Friðrik Þór Friðriksson: Finnur
* Benedikt Erlingsson: itzultzailea
* Iben Hjejle: Lise
* Henrik Prip: Nalle
* Mia Lyhne: Heidi A.
* Casper Christensen: Gorm
* Louise Mieritz: Mette
* Jean-Marc Barr: Spencer
* Sofie Gråbøl: Kisser
* Anders Hove: Jokumsen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mon fils à moi

***Mon fils à moi*** 2007ko Martial Fougeron frantziar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Julien nerabezaro betean dagoen mutil zoragarria da, baina maitasunaren gatibu ere bada. Senar intelektual batek aintzat hartzen ez duen bere amak gehiegi maite du, bere mugimendu guztiak kontrolatzen ditu, maiz abusu psikologiko krudelen bitartez.

## Aktoreak 
* Nathalie Baye: ama
* Olivier Gourmet: aita
* Victor Sévaux: Julien
* Marie Kremer: arreba
* Valentine Stach : Alice
* Emmanuelle Riva: amama

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zeharki (eskultura)

***Zeharki*** Jose Ramon Anda eskultoreak 1983an sortutako hormigoizko eskultura bat da, menhir moderno baten itxura du, hiru zilindro irregular handiz osatutakoa. Donostian dago Ondarretako lorategietan. Jose Ramon Anda (Bakaikoa, 1949) eskultore nafarrak Donostiako Eskultura Bienaleko lehen saria irabazi zuen 80ko hamarkadaren hasieran. Ikuslea hiru piezen arteko espaziora ere sartu daiteke perspektiba berezi bat lortzeko. Apaingarririk gabeko eskultura biluzi honek transzendentzia-puntua jartzen du hamaika ñabarduraz eta apaingarriz betetako lorategi honetan, hondartza-egun beroetan nagusi diren zalaparta eta ahotsen artean.
Fitxategi:Zeharki 2017 negua 04.jpg|Atzean Igeldo
Fitxategi:Zeharki 2017 negua 01.jpg|Ondarretako pasealekuan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nîwemang

***Nîwemang*** () edo ***Nîvê Heyvê*** () 2006ko Bahman Ghobadi zinema zuzendari kurduaren komedia dramatikoa da.

## Sinopsia 
Mamo izen oneko musikari edadetuari Irakeko Kurdistanen kontzertu bat emateko baimena eman diote. Kako bere lagun fidelak Irango Kurdistanen sakabanatuta bizi diren haren hamar seme musikariak jasoko dituen eskola-autobusa gidatuko du.

## Aktoreak 
* Ismail Ghaffari : Mamo
* Golshifteh Farahani : Nîwemang
* Hedieh Tehrani : Hesho
* Allah-Morad Rashtian : Kako

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Split (2016ko filma)

***Split*** (euskaraz *Banaketa*) 2016ko M. Night Shyamalan indiar-estatubatuar zuzendari, ekoizle eta gidoigileak zuzendu, ekoitzi eta idatzitako beldurrezko film bat da. James McAvoy, Anya Taylor-Joy eta Betty Buckley aktoreek antzeztu zuten.

2019an *Glass* izeneko jarraipena izan zuen, aldi berean 2000ko *Unbreakable* filmaren jarraipena dena. Hirurek *Eastrail 177 Trilogy* deituriko trilogia osatzen dute.

## Argumentua 
Kevin (James McAvoy) trauma bitxi bat duen gizaseme xelebre bat da: bere barnean hurrenez-hurren agertzen diren 23 nortasun edo izaera ezberdin ditu, ondorioz, aldi batez garbitasunarekin obsesionatua egon litekeen artean, beste batean emakumea dela uste du, eta handik segundu gutxira 9 urteko mutiko bat bailitzan bezala jokatzen hasi.

Urtebetetze festa baten ostean, Kevinek hiru neska gazte bahitu eta inongo irtenbiderik gabe giltzaperatuko ditu: Claire (Haley Lu Richardson), Marcia (Jessica Sula) eta Casey gatazkatsua (Anya Taylor-Joy). Bertatik iges egiteko asmoz, hiru neskek Kwvinen nortasunetako bati aske utz ditzan konbentzitu beharko dute, baina halako batean, Kevinek naturazgindiko indar eta ahalmen fisikoak dituen 24. nortasun giza haragijale izugarri bat ere baduela ohartuko dira: "Piztia" delakoa.

## Aktoreak 
* James McAvoy: Kevin, 24 nortasun ezberdin, tartean "Dennis", "Patricia" eta "Piztia". Nortasun multzo osoak "Horda" izena jasotzen du. Nortasun horietako batzuk xaloak eta kaltegabeak dira, bain beste batzuk bitxiak eta oso arriskutsuak ere izan litezke, bereziki "Piztia"
* Anya Taylor-Joy: Casey Cooke
* Betty Buckley: Karen Fletcher doktorea
* Jessica Sula: Marcia
* Haley Lu Richardson: Claire Benoit
* Brad William Henke: John , Caseyren osaba
* Sebastian Arcelus: Cooke jauna, Caseyren aita
* Neal Huff: Benoit jauna, Clairen aita
* Kim Director: Hannah
* Lyne Renée: Moderatzaile akademikoa
* M. Night Shyamalan: Zooko langilea
* Bruce Willis: David Dunn

## Kanpo estekak 
* *Split* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* Wengune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Zumitzezko gizona

[thumb|200px|Zumitzezko gizonaren [XVIII. mendea|XVIII. mendeko ilustrazioa.]]

**Zumitzezko gizona** edota **zumezko gizona** Europan paganismo edo jentiltasun garaian, batez ere zelta herrien eremuan, druidek sakrifizio errituetan su ematen zioten zur eta zumitz edo zumezko giza itxurako irudi bat zen. Julio Zesar erromatar enperadoreak bere *Commentarii de Bello Gallico* (*Galietako gerren gaineko Iruzkinak*) idazlanean usadio honen berri eman zuen. Halere, eta garaiko erromatar iturriei aurka eginez, zeltek gizakien sakrifizioak burutzen zituztela baieztatzen duten aztarna arkeologikoak oso urriak omen dira, eta antzinako greziarrek eta erromatarrek pentsamolde hori zeltak barbaroen ideia ezkorrarekin lotuta hedatu omen zuten.

Gaur egun, neopaganismoak berreskuratu duen errituala da.

## Zinema 
* *The Wicker Man* (1973)

## Kanpo estekak
Vete de mí

***Vete de mí*** 2006ko Víctor García León espainiar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Santiago tipo arrunta da, La Latina antzokian bigarren aktore, berrogeita hamabost urteko gizona, hogeita hemezortzi urteko neska-laguna duena eta Madrilen apartamentu txiki bat, itxura batean zoriontsu bizi dena...

## Aktoreak 
* Juan Diego - Santiago
* Juan Diego Botto - Guillermo
* Cristina Plazas - Ana
* Rosa Maria Sardà - Julia
* Esperanza Roy - Esperanza
* Ana María Vidal - Eugenia
* José Sazatornil - Quique
* Antonio Zabalburu - Carlos
* Blanca Jara - Lara
* Pilar Ortega - Sole
* Iratxe Elorriaga - Manuela
* Mauro Muñiz - Javito

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Las vidas de Celia

***Las vidas de Celia*** 2007ko Antonio Chavarrías kataluniar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Dantzaldi gau baten amaieran, trenbidean bere buruaz beste egiteko saioan huts egin du Celiak. Gau horretan bertan eta handik gertu, neska bat bortxatu eta hil egin dute. Miguel Angel izeneko polizia kasua ikertzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Najwa Nimri: Celia
* Luis Tosar: Miguel Ángel
* Daniel Giménez Cacho: Agustín
* Àlex Casanovas: Jaime
* Aida Folch: Ángela
* Ximena Ayala: Melany
* Mentxu Romero: Carmen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
25 kilates

***25 kilates*** 2008ko Patxi Amezcua nafar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Kriminal talde batek lapurreta handi bat prestatuko dute. Abel zor-kobratzailea, Sebas iruzurgilea eta Kay lapurra elkarrekin arituko dira.

## Aktoreak 
* Francesc Garrido: Abel
* Héctor Colomé: Pardo
* Manuel Morón: Sebas
* Aida Folch: Kay
* Joan Massotkleiner: Garro
* María Lanau: Rocío
* Monserrat Salvador: Abelen ama
* Marc García: Abelen semea
* Carolina Montoya: Nelly
* Francisco Torrente: Chema

## Kanpo estekak
Patxi Amezcua

**Patxi Amezcua** (Iruñea, 1968) nafar zinema zuzendari eta gidoigilea da.

Kazetaritza ikasi ondoren, Los Angelesera joan eta UCLAn gidoilari izateko ikasi zuen.

## Filmografia 
* *Séptimo* (2013)
* *25 kilates* (2008)
* *Mus* (2003)

## Erreferentziak
Countess Dracula

***Countess Dracula*** (euskaraz *Drakula Kondesa*) 1971ko Peter Sasdy hungariar-estatubatuar zinema zuzendariak zuzendutako beldurrezko film bat da. Hammer Film Productions ekoiztetxeak ekoitzi eta Ingrid Pitt, Nigel Green eta Lesley-Anne Down aktoreek antzeztu zuten.

Elisabet Báthory (1560-1614) hungariar pertsonaia historikoaren bizitzan oinarritua dago.

## Argumentua 
XVII. mendea, Hungaria. Elisabeth Nádasdy kondesak (Ingrid Pitt) betiko gaztetasunaren sekretua topatuko duelakoan ehundaka neska gazte birjin hilarazi ditu, hain odolaren bidez eder eta gazte mantentzeaz gain, bere libidoa areagotzen duelako ustea baitu. Bere maitalea den Dobi kapitainak (Nigel Green) eta bere morroiek ehundaka emakume eta bahitzen ditu, Elisabeth eta Imre Toth kapitainak (Sandor Elès) beste hainbat harreman sexual dituzten artean. Hilketak ezkutatzeko asmoz, duen itxura gazteaz aprobetxatu eta bere alaba dela esango du, baina bere benetazko alaba Ilona (Lesley-Anne Down) gaztelura itzultzean, egoera odoltsu hura erabat kontrolpetik kanpo eta agerian geldituko da.

## Aktoreak 
* Ingrid Pitt: Elisabeth Nadasdy kondesa
* Nigel Green: Dobi kapitaina, gazteluko zaindaria
* Sandor Elès: Imre Toth tenientea
* Maurice Denham: Fabio Maisu Nagusia, gazteluko historialaria
* Patience Collier:Julie Szentes, erizaina
* Lesley-Anne Down: Ilona Nadasdy kondesa, Elisabethen alaba
* Peter Jeffrey: Balogh kapitaina
* Leon Lissek: Sarjentua
* Jessie Evans: Rosa, Teriren ama
* Andrea Lawrence: Ziza, Shepperd's ostatuko emagaldua
* Susan Brodrick: Teri, Chambermaid kondesa
* Nike Arrighi: Zori igarle ijitu neska gaztea
* Marianne Stone: Sukaldaria
* Charles Farrell: Saltzailea
* Anne Stallybrass: Emakume haurduna
* Alex Greenland (krediturik gabe): Abesbatzako mutikoa

## Kanpo estekak 
* *Countess Dracula* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Séptimo

***Séptimo*** 2013ko Patxi Amezcua nafar zinema zuzendariaren filma da.

## Sinopsia 
Sebastián egunero Luna eta Luca bere seme-alabak biltzen ditu Delia emazte ohiaren etxean. Jaisteko igogailua hartzen du eta umeek eskailerak. Behin, eskailerak jaistean, umeak desagertuta daude.

## Aktoreak 
* Ricardo Darín: Sebastián Roberti
* Belén Rueda: Delia
* Luis Ziembrowski: atezaina
* Osvaldo Santoro: Rosales komisarioa
* Guillermo Arengo: Rubio
* Jorge D'Elía: Marcelo Goldsteinm.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kûsî Jî Dikarin Bifirin

***Kûsî Jî Dikarin Bifirin*** (eusk. 'dortokek hegan egin dezakete'; , *Lakposhthâ ham parvaz mikonand*; , soraniz: کیسەڵەکان دەفڕن ; ) 2004ko Bahman Ghobadi zinema zuzendari kurduaren filma da.

## Sinopsia 
Irakeko Kurdistango herrixka batean, Iran eta Turkiaren arteko mugan, bertako biztanleak etsi-etsian antena paraboliko baten bila dabiltza, aurki gertatuko den Irakeko amerikar erasoaren berri izateko, pare bat egun besterik ez dira falta eta

## Aktoreak 
* Soran Ebrahim: satelite
* Avaz Latif: Agrin
* Hiresh Feysal Rahman: Hengov
* Abdol Rahman Karim: Riga
* Ajil Zibari: Shirkooh

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sumer Is Icumen In

***Sumer Is Icumen In***, ingelesez '''''Summer is a-comin' in***, ***Summer Canon*** edo ***Cuckoo Song'''* (euskaraz *Uda Badator*, *Udako Kanona* edo *Kukuaren Abestia*) Ingalaterrako Erdi Aroko abesti bat da. Jatorriz, XIII. mendekoa eta berez Wessexko erdi ingelesaren dialektoan idatzia zen, hortik gaur egungo ingelesarekin alderatuz gero duen bere izenburu bitxia.

Hitzek udaren etorrera, kukuaren abestia eta naturaren berpizteari aipamen egiten diote.

Erresuma Batutik kanpo kasik ezezaguna den abestia izan arren, Ingalaterran musika mota honen zaletuen artean nahiko hedatua den musikalana da, elizkizun eta ospakizunetan maiz jo eta abestu ohi delarik.

Zineman, adibidez, 1973ko *The Wicker Man* filmaren soinu bandako abestietako bat izan zen.

## Kanpo estekak 
* *Sumer Is Icumen In* abestia entzungai. Youtube.com 
* *Sumer Is Icumen In'' abestia 1972ko Municheko Udako Olinpiar Jokoetako irekiera ekitaldian abestua entzungai. Youtube.com
Zapatismo

thumb|225px|XX. mendeko hasieran Hegoaldeko Zapatisten Armada.
**Zapatismo** hitza Emiliano Zapataren ideietan oinarritutako mugimendu armatua definitzeko historiadoreek sortutako kontzeptua da. Zapata Mexikoko Iraultzaren buruzagia izan zen eta bere ideiak 1911an *Plan de Ayala* izenburuko liburu batean azaldu zituen. Ejercito Libertador del Sur edo Hegoaldeko Armada Askatzailearen partaideak, bestetik, zapatistak bezala ezagunak ziren.

Emiliano Zapata Mexikon nagusia zen jauntxokeriaren aurkako jarrera hartu zuen. Haren helburua lurrak nekazarien artean banatzea da. Horrekin lotuta bere esaldi ezagunena "lurra bera lantzen duenerako" arrakasta handia izan zuen eta Mexikoko agrarianismoaren benetako ikurra bihurtu zen. Zapatismoa mugimendu armatua izan zen eta loturak izan zituen beste proiektuekin, esaterako magonismoarekin.

Gaur egun EZLNren mugimenduak Zapataren ideologian du bere oinarri nagusia.

## Ikus, gainera 
* EZLN
* Mexikoko Iraultza
* Udalerri Autonomo Matxino Zapatistak

## Kanpo estekak
Si le vent soulève les sables

***Si le vent soulève les sables*** 2006ko Marion Hänsel belgikar zinema zuzendariaren filma da. Marc Durin-Valoisen *Chamelle* eleberrian oinarrituta dago.

## Sinopsia 
Alde batetik, basamortua, pixkanaka lurra irentsiz; ur eskasia; lehorte amaigabea. Bestetik, gerraren mehatxua. Herrixkan putzua idortu egin da eta abereak hiltzen ari dira. Bizi-senari jarraituz, jende gehientsuenak Hegoaldera alde egin du; Rahnek, berriz, irakurtzen eta idazten dakien bakarrak, Ekialdera abiatzea erabaki du bere hiru seme-alabekin eta emaztearekin.

## Aktoreak 
* Isaka Sawadogo : Rahne
* Asma Nouman Aden : Shasha
* Carole Karemera : Mouna
* Saïd Abdallah Mohamed : Ako
* Ahmed Ibrahim Mohamed : Ravil
* Emil Abossolo-Mbo : Lassong
* Marco Prince : armadako ofiziala

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Patxi Garat

**Patxi Garat**, izen artistikoz **Patxi** (Donibane Lohizune, Lapurdi, 1981eko abuztuaren 20a) euskal kantautore eta abeslari bat da.

Patxik ikastola batean ikasi eta elebiduna izanik, euskaraz nahiz frantsesez mintzatzen da.

2003an TF1 kateko *Star Academy* ("Izarren Akademia") abestigintza lehiaketa saioaren 3. denboraldiko partehartzaileetako bat izan zen.

## Diskografia 
### Diskoak 
* Star Academy saioarekin :
** *Star Academy 3 fait sa bamba*
** *Star Academy 3 chante Elton John*
** *Star Academy 3: Les meilleurs moments*
** *Star Academy 3: Les singles* : Patxik bi abesti bakarka abesten ditu, ''À l'anglaise* (single abestia) eta *Dans le rang''

* Bakarka :

* Partehartzea : 2013 - MoïraA "La fleur à la boutonnière" (bikoteka abestutako abestia eta bakarkako bi abesti)

### Singleak
1967ko Espainiako Itzulia

**1967ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honetako 22. edizioa izan zen. 1967ko apirilak 25 eta maiatzak 14 artean ospatu zen. 2941 kilometroko ibilbidea egin zen 18 etapatan banatuta, horietatik bi bikoitzak. Hasiera Vigon eta amaiera Bilbon izan zuen.

110 txirrindularik hartu zuten parte, 11 taldetan banaturik eta horietatik 73k lortu zuten proba osorik amaitzea. 40 txirrindulari espainiar zeuden.

Irabazlea Jan Janssen izan zen, eta proba osoa 38,724&nbsp;km/h batez besteko abiaduran egin zuen, Vuelta irabazten zuen lehen nederlandarra bihurtuz. Puntuetako sailkapena ere irabazi zuen, eta mendiko sailkapena Mariano Díazek irabazi zuen. Lehen euskal herritarra sailkapen orokorrean Aurelio González izan zen.

## Etapak 
## Talde partehartzaileak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Sailkapenak 
Espainiako Itzuli honetan bost sailkapen desberdin jokatu ziren, hurrengoa izan zelarik emaitza:

|}

|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak 
* Espainiako Vueltako informazioa