open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sobietar-Estoniar Elkar Laguntzeko Ituna

**Sobietar-Estoniar Elkar Laguntzeko Ituna** (, )) Moskun 1939ko irailaren 28an sinatutako aldebiko tratatua izan zen. Itunak alde guztiak behartzen zituen bestearen subiranotasuna eta independentzia errespetatzera, eta Sobietar Gobernuari Estonian base militarrak ezartzeko aukera eman zion. Base militar horiek izan ziren 1940an Estatu baltikoen okupazioa egiteko abiapuntua.

Karl Selter Kanpo Arazoetako ministro estoniarrak eta Viatxeslav Molotov Sobietar Batasuneko komisarioak sinatu zuten. Berrespenak Tallinen trukatu ziren 1939ko urriaren 4an, eta ituna egun berean sartu zen indarrean. 1939ko urriaren 13an erregistratu zen *Nazioen Elkartearen Tratatuen* Sailean. Elkarri laguntzeko itunak Estonian base militarrak ezartzea barne hartzen zuen.

## Aurrekariak 
1939ko irailean, Sobietar Batasunak Ribbentrop-Molotov itunaren bidez berretsi zuen estatu baltikoen kontrola euren afera zela. Sobietarrek Polonia inbaditu zuten irailaren 17an eta urriaren 6an bukatu zituzten operazioak. Poloniako ekialdea okupatu ondoren, sobietarrek presioa egin zieten Finlandiari eta Baltikoko herrialdeei, elkarri laguntzeko itunak egin zitzaten. Sobietarrek zalantzan jarri zuten Estoniaren neutraltasuna, irailaren 18an itsaspeko poloniar batek ihes egin ondoren. Astebete geroago, irailaren 24an, Estoniako Kanpo Harremanetarako ministro Karl Selterrek Moskutik ultimatuma jaso zuen. Sobietarrek elkarri laguntzeko tratatu bat sinatzea eskatu zuten, Estonian base militarrak ezartzea barne. Estoniako gobernuak ultimatuma onartu zuen.

## Ondorioak 
Sobietarrek antzeko tratatuak egin zituzten Letoniarekin urriaren 5ean eta Lituaniarekin urriaren 10ean. Azken tratatu horrek Vilniusko barrutia Lituanian sartzen zuen, lehenago Poloniaren esku baitzegoen. Finlandiari antzeko negoziazioak hasteko gonbita egin zioten urriaren 5ean. Baltikoko herrialdeek ez bezala, Finlandiaren eta Sobietar Batasunaren arteko negoziazioek asteak iraun zuten, emaitzarik gabe.

1939ko urrian, sobietar gobernua tropak jartzen hasi zen Estonian, indar armatu estoniarrak baino gehiago. Ondorioz, sobietar gobernuak pixkanaka Estoniako lurraldearen gaineko kontrola irabazi zuen. Horri esker, sobietarrek *Kassari* merkataritza-ontzi estoniarra Baltikoan hondoratu zuten 1939ko abenduaren 10ean, Estoniaren erantzunik gabe.

Sobietarrek Finlandia inbaditu zuten azaroaren 30ean.

1940ko ekainaren 17an, sobietarrek Estonia okupatu eta anexionatu zuten, beste bi estatu baltikoak inbaditu ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eilif Peterssen

**Hjalmar Eilif Emanuel Peterssen** (Christiania, 1852ko irailaren 4a - Lysaker, 1928ko abenduaren 29a) norvegiar margolaria izan zen.

Norvegian hasi zituen arte-ikasketak, eta Danimarkan eta Alemanian zabaldu zuen. Italia eta Frantzia ere bisitatu zituen paisaiak margotzeko.

"Christian II.a Torben Oxeren heriotza-zigorra sinatzen" margolanarekin ospea lortu ondoren, paisaiengatik eta erretratuengatik nabarmendu zen, eta Skagengo margolarien zirkuluaren parte izan zen. Norvegiako armarria ere diseinatu zuen.

## Iruditegia 

Eilif Peterssen - Self-Portrait - Google Art Project.jpg|*Autoerretratua* (1876)
Eilif Peterssen - Nocturne - Google Art Project.jpg|*Nocturne* (1887)
Eilif Peterssen - Christian II signing the Death Warrant of Torben Oxe - Google Art Project.jpg||*Christian II.a Torben Oxeren heriotza-zigorra sinatzen * (1875-76)
Eilif Peterssen - Kalle Løchen, 1885.jpg|*Kalle Løchen* (1885)]]
Eilif Peterssen - Summer Night - Google Art Project.jpg|*Udako gaua* (1886)]]
Peterssen-JudasIscariot.jpg|*Judas Iskariote* (1878)]]
Eilif Peterssen-Sandø 1894.jpg|*Sandø * (1894)
Eilif Peterssen-Laksefiskeren (1889).jpg|*Laksefiskeren* (1889)
File:Eilif Peterssen -Sandø 1899.jpg|*Sandø* (1899)
Eilif Peterssen- Sevilosen.jpg|*Fra Sevilosen ved Savallen* (1907)
Helvig Paus by Eilif Peterssen.jpg|*Helvig Paus* (1915)
Royal coat of arms of Norway.svg|Norvegiako armarria
Noël De Pauw

**Noël De Pauw** (Sint-Denijs-Boekel, 1942ko uztailaren 25a - Zaventem, 2015eko apirilaren 13a) flandriar txirrindularia izan zen.

## Palmaresa 
**1963**
* Amateur mailako Belgikako Itzuliko etapa bat
**1965**
* Gante-Wevelgem
* Het Volk
* 3. Druivenkoers Overijsen
**1966**
* Zolder
**1967**
* Tienen
* Dunkerqueko Lau Egunetako etapa bat
* 2. Belgikako Itzulian
* 2. Flèche hesbignonnen
* 7. Flèche Wallonnen
**1968**
* Gistel
* Paris-Nizako etapa bat (taldekako erlojupekoa)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Benoni Beheyt

**Benoni Beheyt** (Zwijnaarde, 1940ko irailaren 27a) flandriar txirrindulari ohia da, profesionala 1962tik 1968ra.

Garaipenik nabarmenenak 1963ko Munduko Txapelketa, urte bereko Gante-Wevelgem eta 1964ko Frantziako Tourreko etapa bat izan ziren.

## Palmaresa 
**1962**
* Brusela-Ingooigem
* 2. Iparraldeko Tourrean eta etapa 1
* 3. Nationale Sluitingsprijsean
* 4. Flandriako txapelketan
* 4. Isberguesko Sari Nagusian
* 5. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
**1963**
* 20px 15px Munduko errepideko txapelketa
* Gante-Wevelgem 
* Fourmiesko Sari Nagusia
*Valoniako Tourra 
* 3. Denaingo Sari Nagusian
* 5. Flèche Brabançonnen
* 5. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
**1964**
* Frantziako Tourreko etapa bat
* Belgikako Itzulia
* 2. Flandriako Tourrean
* 2. Paris-Roubaixen
* 2. Nationale Sluitingsprijsean
* 4. Gante-Wevelgemen
* 4. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan
* 4. Paris-Toursen
* 5. Flèche Brabançonnen
**1965**
* 2. Brusela-Ingooigemen
* 3. Mendebaldeko Flandriako Hiru Egunetan
* 5. Isberguesko Sari Nagusian
* 5. De Kustpijl Heisten

## Emaitzak lasterketa nagusietan 
### Itzuli Handiak 
### Klasikoak, Txapelketak eta Olinpiar Jokoak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Joyride (argipena)

**Joyride** edo **Joy ride** terminoek hainbat adiera dute:

## Zinema 
* ***Joyride*** - 1995ean Jim Gillespiek zuzendutako filma
* ***Joyride*** - 1997an Quinton Peeplesek zuzendutako filma
* ***Joy Ride,*** 2001ean John Dahlek zuzendutako filma
* ***Joy Ride*** - 2023an Adele Limek zuzendutako filma

## Musika 
* ***Joyride (diskoa)*** - 1991ko Roxette bikote suediarraren duskoalbuma
* ***Joyride*** - 1991ko Roxetteren abestia, izen bereko albumekoa
* ***Joy Ride (abestia)*** - The Killersen 2008ko *Day and Age* albumeko abestia.
Theotokos

[thumb|*Theotokos* (Birjina "Jainkoaren Ama", moduan tronuratua) aingeru eta Jurgi eta Teodoro santuekin batera. [Bizantziar arte|Bizantziar ikono (, Antzaldatzearen Monasterioan egina).]]
***Theotokos*** (,  edo ) **Jainkoaren Ama** (literalki, ) esan nahi duen grezierazko hitza da. Theotokos grezierazko bi hitzek osatzen dute: Θεός (Jaungoikoa) eta τόκος (erditze); Latinez duen baliokidea *Deīpara* da. Theotokos Eliza kristau goiztiarrak Mariari bere jainkozko amatasunagatik eman zion izenburua da, 431ko Efesoko kontzilioan dogmatikoki definitu zutena.

## Dogma 
Titulua 431ko Efesoko kontzilioan eman zioten Mariari, dogma kristologikoa aldarrikatu zutenean. Dogmaren esanahi teologikoa, une horretan Jesus, Mariaren semea, erabat Jainkoa zela azpimarratzea izan zen, eta baita erabat gizatiarra ere, 325eko Nizeako I. kontzilioan baieztatua izan zen bezala. Hau da, bere bi izaerak (gizatiarra eta jainkotiarra) pertsona bakar batean elkartuak eta banaezinak zirela.

Kontzilioko kontrako ikuspegia Mariari «Christotokos», «Kristoren Ama» deitu behar zitzaiola izan zen. Jarrera honek, garai hartan Konstantinoplako patriarka zen Nestoriok aldarrikatzen zuen. Honek Mariaren papera «Kristoren gizatasunaren» ama izatera mugatu nahi zuen, eta ez haren izaera jainkotiarrarena.

Bestalde, Zirilo Alexandriakoaren bertsioa, Konstantinoplako Nestoriorena ez bezala, Maria ezin zitekeen «Christotokos» bakarrik izan, izan ere, horrela izanez gero, Jesus edozein gizaki normal bezala jaioko zen eta, denbora jakin bat iritsita, Jainko Semeak «hartu» egingo zuen, pertsona bat jainkotiarra eta bestea hilkorra izateko moduan.

Kontzilioan ezin zela horrela izan erabaki zuten: Jesusek, bere Sorkundetik, bi izaera zituen, jainkotiarra eta gizatiarra, eta, beraz, Bera jaio zenean, Maria «Ama Birjina» «Theotokos» izan zen. Maria «Jainkoaren Ama» deitzeak ez zuen iradokitzen Maria Jaungoikoarekin betierekoa zenik, edo Jesukristo edo Jainko Aita baino lehenago existitu zenik. Elizak misteriotzat hartzen du hau antzinako ereserki honen letran: «Unibertso osoak eutsi ezin ziona, zure matrizean jaso zen, oi Theotokos».

## Ospakizuna 
Ekialdeko Elizetan 500. urte inguruan Santa Mariaren, Jainkoaren Amaren (*Theotokos*) jaia ospatzeari ekin zioten. Erromatar errituan urriaren 11n ospatzen zuten; hala ere, Paulo VI.aren erreformarekin, Joan Paulo II.ak Gabonetako zortzigarren egunera aldatu zuen, hau da, urtarrilaren 1era.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Joy Ride (2023ko filma)

***Joy Ride*** 2023ko Adele Limek zuzendutako komedia film estatubatuarra da, bere zuzendari gisako debuta. Gidoia Cherry Chevapravatdumrong eta Teresa Hsiaok idatzia da, bien eta Limen istorio batetik. Filmak Ashley Park, Sherry Cola, Stephanie Hsu eta Sabrina Wu ditu protagonista.

*Joy Rid* 2023ko martxoaren 17an estreinatu zuen SXSW jaialdian, eta Estatu Batuetan 2023ko uztailaren 7an estreinatu zuen Lionsgate Films- ek. Filmak kritika positiboak jaso zituen kritikarien aldetik, eta protagonistaren emanaldiak eta umorea goraipatu zituzten.

## Sinopsia 
Audrey Sullivan, guraso zuriak dituen neska adoptatu txinatarra, White Hills-en bizi da, Seattlem, bere haurtzaroko lagunik onenarekin, Lolo Chenekin. Audrey arrakasta handikoa da, abokatu gisa lan egiten duen enpresa entzutetsu batean, eta Lolok zailtasunak diru bere artelanak merkaturatzen, sexu positiboa eta umorea nahasten duen artista delarik. Baina Audrey Txinarekin harremanetan jartzen dutenean bere bulegoan, itzultzaile gisa erabiltzen du Lolo, adoptatua izanda lagunak baino askoz kontaktu urrunagoa baitu Txinako kulturarekin, are hizkuntzarekin.

Txinako halako bidaia komertzial inportantean abiatuko dira beraz Lolo, Audrey eta, Loloren lehengusu Vanessa, "Deadeye", sozialki baldar eta K-poparekin obsesionatuta dagoen neska mutil-itxurakoa. Pekinen, Audrey bere unibertsitateko gelakide eta lagun minarekin elkartuko, Kat-ekin, zeina telebistako aktorea den.

Neskek abentura irrigarriak izango dituzte, Txina / AEB kultura talkak, etorkinaren herrimina, eta sexuaren inguruko ikuspegi ez moralistak nahasten dira traman, bereziki emakume asiar-amerikarrei egotz dakizkiekeen estereotipo kontserbatzaileak borrokatzen dituztelari filmaren gidoilariek eta aktoreek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Toy Biz, Inc. v. Estatu Batuak

**Toy Biz, Inc. v. Estatu Batuak** Ameriketako Estatu Batuetako Nazioarteko Merkataritzako Epaitegiaren 2003ko epaia izan zen. Erabaki horren arabera, muga-zergetarako, Toy Bizen X-Men eta Lau Izugarrien ekintza-figurak jostailuak ziren, ez panpinak, "gizakiak ez diren izakiak" baitziren. Erabaki horrek erdira murriztu zuen muga-zergen tasa, % 12tik % 6,8ra.

## Aurrekariak 
Ameriketako Estatu Batuetako legediaren Arantzelen Zerrenda Harmonizatuak bi ekintza-figura mota bereizi zituen tarifak zehazteko: panpinak, giza irudiak zituztenak, eta jostailuak, "gizakiak ez diren izakiak" direnak. Panpinen gaineko zergak jostailuenak baino handiagoak zirenez, Marvel Comicsen eskumendeko enpresa zen Toy Bizek AEBko Nazioarteko Merkataritzako Gortearen aurrean argudiatu zuen bere ekintza-figurak (X-Men eta Lau Izugarriak  barne) "gizakiak ez diren izakiak" zirela, eta jostailuentzako tarifarik baxuenen mende zeudela. 2003ko urtarrilaren 3an, 60 ekintza-figura baino gehiago aztertu ondoren, Judith Barzilay epaileak bere alde egin zuen, eta Toy Bizi aurreko jostailuen inportazioari zergak itzuli zizkieten. 

## Ondorioak 
Marvel Comicsen gai komun bat X-Men mutanteen gizatasuna frogatzea izanagatik, kasuak jarraitzaile asko asaldatu zituen. Marvelek kezka horiei erantzun zien esanez "gure heroiak bizirik dauden eta arnasten duten gizakiak dira, baina aparteko trebetasunak dituzten gizakiak... X-Men taldeko irudiek "gizatiarrak ez diren" ezaugarriak dituztela dioen erabakiak are gehiago frogatzen du gure pertsonaiek botere bereziak dituztela, mundu honetatik kanpokoak".

Arantzelen Zerrenda Harmonizatua aldatu zen, panpinen eta beste jostailu batzuen arteko bereizketa kentzeko, orain kategoria berean baitaude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Horacio Rodriguez Hontoria

**Horacio Rodriguez Hontoria** Kataluniako informatikari eta irakasle erretiratua da. Kataluniako Unibertsitate Politeknikoan garatu zuen irakaskuntza- eta ikerketa-karrera, 1984tik aritu zen Bartzelonako Informatika Fakultatean.

Beti Kataluniako Unibertsitate Ploteknikoan  hasieran Ingeniaritza Industriala ikasi zuen (1967-1971) gero Fisika ere ikasi zuen (1977) eta Informatikan lortu zuen doktoregoa (1989).

SEPLN elkartean (Sociedad Española para el Procesamiento del Lenguaje Natural) eta hizkuntzaren prozesamenduaren arloan egindako ekarpena eta lankidetzak direla-eta, SEPLNk hiru ikertzaile omendu zituen 2019ko urteko kongresuan: Horacio Rodríguez Ontoria,  Lidia Moreno Boronat, eta  Arantza Díaz de Ilarraza.
[thumb|270x270px|[Felisa Verdejo eta Horacio Rodriguezen irakasleen zuhaitz akademikoa.]]
Hizkuntzaren prozesamendua eta adimen artifiziala ikerketa-arloetan 18 doktore-tesi zuzendu ditu. Honako hauek izan dira bete ikerketa-ildo nagusiak: Elkarrizketa-sistemak, corpus linguistikoak etiketatzea, galdera-erantzun sistemak, sintaxi konputazionala, semantika konputazionala...

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arantza Diaz de Ilarraza
* Maria Antònia Martí
* HiTZ zentroa
* Felisa Verdejo
* Manuel Palomar
* Alfonso Ureña López
* Sociedad Española para el Procesamiento del Lenguaje Natural

## Kanpo estekak 
* Horacio Rodriguez Ixa Taldearekin izandako elkarlanaz eta txantxaz (tesia, workshopak, tutorialak, sagardotegiak, kolaboratzailea...). Ixa Taldearen 25. urteurrenean, 2013an.
Loaldiaren Katedrala (Mosku)

**Loaldiaren Katedrala** (), **Jasokundeko Andre Mariaren Katedrala** edo **Jasokundearen Katedrala** Moskuko Kremlinean dagoen harri zuriz eta adreiluz eraikitako katedrala da. Katedralen plazaren iparraldeko zatia edertzen du. Aristoteles Fioravanti arkitekto italiarrak 1475 eta 1479 artean eraiki zuen, Ivan III.a Errusiakoak hala eskatuta.

## Historia 
Bere eraikuntza, Errusiako Estatu zentralizatuaren eraketaren garaikoa da, Ivan III.a Errusiakoak, Moskovia, tataro-mongoliar zapalkuntzatik askatu ondoren, nazioarteko harremanen esparruan bete-betean sartu zenean.

Loaldiaren katedrala, 1475-1479 urteen artean eraiki zuten, 1326ko tenplu zaharra egon zen tokian. Lehenengo tenplua Ivan I.a Moskukoaren garaian eraiki eta bere hondamendi egoeragatik eraitsi zuten.

Moskuko lehen tenplu metropolitarra sortzeko, Vladimirreko Loaldiaren katedrala zaharra eredu izan zen, eta, beraz, Moskuren jarraipena nabarmendu nahi zen Errusiako lurraldeko gune politiko zaharrenetako batekin alderatuta. Katedralaren hormak landutako harri zurizkoak dira, eta gangak eta kupulen teilatuak adreiluzkoak.

Elizaren hegoaldeko, mendebaldeko eta iparraldeko fatxadak arku bat osatzen duten zutabetxoekin apainduta daude erdi parean. Katedraleko sarrerak hormaren lodieran sartzen diren atariak dira. Urrezko bost kupula daude katedralaren gainean.

1514an, urtaroetan agertzen denez, Moskovia zaharreko pintura-inspiratzaile onenek pintzelkada freskoz apaindu zuten katedrala.

Jasokundearen Katedrala Errusiar Tsarerriaren tenplu nagusia izan zen, errusiar estatu zentralizatuaren boterearen eta handitasunaren adierazgarri. Han egiten zituzten zeremonia nagusi guztiak, eta Estatuaren xedapenak argitaratzen ziren. Katedralean zinak, errusiar tsarren tronuratzea eta enperadoreen koroatzea ospatzen zituzten. Bertan, Ivan IV.a errusiar tsar titulua jaso zuen lehena izan zen.

Jasokundearen Katedrala Moskuko metropolitarren eta aitalehenen panteoia izan zen. Metropolitarren hilobiak, Petri metropolitarretik (1326) Adrian patriarkaraino (1700) tenpluaren hormetan zehar daude.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Suwałki Tartea

[alt=A close-up map of a region in north-eastern Europe|thumb|Suwałki Tartearen eskema ([Lituania eta Polonia arteko muga laranjaz nabarmenduta)]]
**Suwałki Tartea** edo **Suwałki korridorea** Lituania eta Polonia arteko mugako biztanleria eskaseko tarte bat da. Tarte estu horrek bereizten ditu Bielorrusia ekialdean eta Errusiako Kaliningradeko Oblasta mendebaldean. Suwałki poloniar hiriaren izenarekin, puntu horrek garrantzi estrategiko eta militar handia hartu du Poloniak eta Estatu baltikoek Ipar Atlantikoko Itunaren Antolakundearekin (NATOrekin) bat egin zutenetik.

Poloniaren eta Lituaniako SESaren arteko muga 1920ko Suwałkiko Itunaren ondoren sortu zen; baina garrantzi gutxi izan zuen gerrarteko garaian; izan ere, une hartan, Poloniako lurrak ipar-ekialdera zabaldu ziren, eta Gerra Hotzean, Lituania Sobietar Batasunaren zati zen, eta Polonia komunista Varsoviako Itunaren aliantzakoa zen. Sobietar Batasunaren desegiteak eta Varsoviako Itunaren amaieran Kaliningradeko (kontinenteko lurralde errusiar bakartua) eta Bielorrusiako (Errusiaren aliatua) mugak gotortu ziren. 

Estatu baltikoak eta Polonia NATOrekin bat egin ahala, Poloniaren eta Lituaniaren arteko mugako tarte estu hori zaurgarria bihurtu zen bloke militarrarentzat; izan ere, Errusiaren eta Bielorrusiaren aurkako balizko gatazka militarra lehertuko balitz, 65 kilometroko lur-zerrenda konkistatzeak herrialde Baltikoen defentsa konplikatuko lioke NATOri. Erakunde honek Suwałkiko tarteari buruz zituen beldurrak areagotu egin ziren 2014aren ondoren, Errusiak Krimea anexionatu eta Donbassen gerra abiarazi zuenean, eta are gehiago handitu ziren Errusiak Ukraina inbaditu ondoren 2022ko otsailean. Kezka horien ondorioz, aliantzak handitu egin zuen militarren presentzia inguru hartan, eta gertaera horiek armamentu-karrera eragin zuten.

Errusiak eta Europar Batasuneko herrialdeek ere interes handia ikusi zuten tartearen erabilera zibiletan. 1990eko eta 2000ko hamarkaden hasieran, Errusia lurraldez kanpoko korridore bat negoziatzen saiatu zen, Kaliningrado Oblast enklabea Bielorrusiako Grodnorekin lotzeko, baina Poloniak, Lituaniak eta EBk ez zuten onartu. Tartean zehar merkantzien zirkulazioa eten egin zen 2022ko udan, Ukrainaren inbasio errusiarrean; izan ere, Lituaniak eta Europar Batasunak zirkulazio-murrizketak ezarri zizkieten Errusiako ibilgailuei, zigor gisa. Bide Baltikoa errepidea, Finlandia eta Baltikoko Estatuak Europar Batasuneko gainerako herrialdeekin lotzen dituen lotura garrantzitsua, eremutik igarotzen da, eta, 2023ko abuztutik aurrera, Poloniako S61 autobide eta Lituaniako A5 autobidea eraikitzen ari dira.

## Kanpo estekak
Kanadako Parlamentua

**Kanadako Parlamentua** (frantsesez, *Parlement du Canada*; ingelesez, *Parliament of Canada*) Kanadako botere legegilea da. Parlamentuko Muinoan dago, herrialdeko hiriburuan, Ottawan (Ontario). 

1867ko Ipar Amerika britainiarraren legearen arabera, Kanadako Parlamentua Kanadako Monarkak, Senatuak eta Komunen Ganberak osatzen dute.

Erregea herrialdeko estatuburua da, gobernadore nagusiak ofizialki ordezkatua. Senatuko 105 kideak onartzen ditu, Kanadako lehen ministroak proposatzen dituena. Komunen Ganberako 308 kideak bertako biztanleek aukeratzen dituzte zuzenean, eta kide bakoitzak herrialdea banatuta dagoen 308 hauteskunde-barrutietako bat ordezkatzen du.

Komunen Ganbera, edo beheko ganbera, Kanadako Parlamentuko adar nagusia da. Senatuak, edo goiko ganberak, gutxitan egiten die aurre Komunen Ganberaren borondateei, eta monarkaren eta gobernadore nagusiaren zereginak nagusiki zeremoniazkoak eta sinbolikoak dira. Lehen ministroak eta Kabineteak Komunen Ganberako kide gehienen laguntza behar dute karguan jarraitzeko, baina ez Senatuaren edo Monarkaren konfiantza.

## Kanpo estekak
Britainiar T-klaseko itsaspeko

**Britainiar T-klaseko itsaspekoak** (edo ***Triton*** **mota**) 1930eko hamarkadan diseinatutako itsaspekoen saila izan zen, O, P eta R klaseak ordezteko. Klaseko berrogeita hamahiru ale Bigarren Mundu Gerraren aurretik eta bitartean eraiki zituzten, eta zeregin garrantzitsua izan zuten Royal Navyaren itsaspeko eragiketetan. Herbeheretako Errege Itsas Armadarekin lanean ari ziren lau ontziri ***Zwaardvisch*** klasea  deitu zitzaien.

Gerra osteko hamarkadan, bizirik iraun zuten ontzi zaharrenak desegin egin zituzten, eta gainerakoak itsaspeko ontzi bihurtu ziren, sobietar urpeko mehatxu gero eta handiagoari aurre egiteko. Royal Navyk 1969an erabili zuen azken ontzi operatiboa, baina etengabe entrenamendu estatikoko itsaspeko gisa lotutako ontzi bat gorde zuen 1974ra arte. Bizirik atera zen azken ontzia, Israelgo Itsas-Armadan zegoena, 1977an desegin zuten.

## Kanpo estekak
Kiribati 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan

Kiribatik 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen. Hau herrialdearen 5. partaidetza olinpikoa izan zen, 2004ean lehen aldiz batu zirenetik. COVID-19aren kontestua emanda, herrialdeak bakarrik pandemia atzerrian pasa zuten leihakideak bidali zituen jokoetara, birusa haien herrialdeko irletara bueltan ekar zezaketelaren beldur.

## Leihakideak 
Honakoa Kiribatiren leihakideen zerrenda da, kirolen arabera.

## Atletismoa 
Kiribatik bi unibertsalitate-plaza eskuratu zituen World Athleticsen eskutik; hala ere, leihakide bakarra bidali zuten Jokoetara.

## Halterofilia 
Kiribatik leihakide bat sailkatu zuen jokoetarako Nazioarteko Halterofilia Federazioko errankinean Ozeaniako posturik altuena izateagatik. Hasieran, plaza olinpikoa Samoako Vaipava Nevo Ioanerentzat zen, baina hau jokoetatik erretiratu zen, beraz plaza Kiribatiko Ruben Katoatauri pasaz.

## Judoa 
Kiribatik leihakide bat bidali ahal izan zuen jokoetara Nazioarteko Judo Federazioko errankineko postuari esker. Haien ordezkaria, Kinaua Biribo, herrialdearen historiako lehen emakumezko bandera-eramailea bihurtu zen, irekiera-zeremonian Ruben Katoataurekin batera eutsi zuenean.

## Kanpo estekak
Annie Baker

**Annie Baker** (Cambridge, AEB,1981eko apirila) estatubatuar antzerkigilea, zinema-zuzendari eta irakaslea da, eta 2014. urtean Pulitzer saria irabazi zuen *The Flick* lanarekin.

## Biografia 
Baker-en familia Cambridge-n bizi zen, Massachusetts-en, Baker jaio zenean, baina laster Amherst-era (Massachusetts) joan zen bizitzera. Hantxe hazi zen, eta haren aita, Conn Nugent, *Five Colleges* partzuergoaren administratzailea zen, eta haren amak, Linda Baker, psikologian doktoretza bat zuen. Bere neba Benjamin Baker Nugent idazlea da. Baker New Yorkeko Unibertsitateko Tisch Arte Eskolako Idazketa Dramatikoaren Departamentuan graduatu zen.

## Lan ibilbidea 
Lehen lanetako bat gonbidatuen antolatzaile lanak egin zituen telebistan, *The Bachelor* telerrealitate-saioan lehiakideak gainbegiratzen lagunduz.

## Bizitza pertsonala 
Nico Baumbachekin ezkonduta dago, eta harekin seme bat du. Haren koinatua Noah Baumbach da.

## Filmografia 
* *Janet Planet* (2023)

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2014. urtean Pulitzer saria irabazi zuen *The Flick* lanarekin.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Angelat

**Marta Angelat Grau** (Bartzelona, Katalunia, 1953ko urtarrilaren 1a) kataluniar aktore eta eszenako zuzendaria da, baita bikoizketako aktorea ere. 2018 "Anna Lizaran" ohorezko butaka saria jaso zuen.

## Biografia 
José María Angelat aktore eta bikoiztailearen alaba da. Emakume aktore hauen ohiko ahots aktorea da: Emma Thompson, Joan Allen, Cher, Anjelica Huston, Geena Davis, Ellen Barkin, Patricia Clarkson, Linda Fiorentino, Allison Janney, Catherine Keener, Nastassja Kinski, Frances McDormand, Tatum O'Neal, Miranda Richardson, Olivia Newton-John edo Mary Steenburgen.

## Ibilbide profesionala 
**Aktore**

* 1974. Carlo Goldoniren *El criat de dos amos*. Joan Oliverren bertsioa. Bartzelonako Teatre Espanyolen estreinatu zen.
* 1976. *Mandarina mecánica*. Kabaret ikuskizuna, Bartzelonako Cal·líopen estreinatua.
* 2002. Dani Salgadoren *El Clavicèmbal*. Kataluniako Teatre Nazionalean estreinatua. Lourdes Barbaren zuzendaritza.
* 2005. Edward Albee-ren *La cabra o qui és Sylvia?*. Josep Maria Pouren zuzendaritza.

**Telebistako aktore**

* 2011. *Polseres vermelles*.  Andrade medikua.

**Zuzendari**

* 2004. Stephen Belber-en *La Cinta*. Bartzelonako Muntaner aretoan estreinatua.
* 2010. Històries d'un *matrimoni* y *Sarabanda* de Ingmar Bergman. Kataluniako Antzoki Nazionalean estreinatua.

## Aktore-bikoizketa ezagunenen kopurua 
* Anjelica Hustonen ohiko ahotsa (22 filmetan).
* Emma Thompson-en ohiko ahotsa (13 filmetan).
* Geena Davisen ohiko ahotsa (10 filmetan).
* Cher-en ohiko ahotsa (8 filmetan).
* Olivia Newton-Johnen ahotsa Grease eta Xanadun.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2018 "Anna Lizaran" ohorezko butaka saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 

* Marta Angelat en *teatrenacional.com*
Portlandeko portua

[thumb|left|Portlandeko portuaren hegoaldeko eta ekialdeko sarrerak, [Portland uhartea|Portland uhartearen ipar-ekialdera begira, Balaclavako badian barna. Lehen planoan hautsitako bi uren arteko uraren kolore ilunak HMS *Hood* korazatu hondoratuaren  kokapena adierazten du.]]
**Portlandeko portua** Portland uhartearen ondoan dagoen portu bat da, Dorseten, Ingalaterrako hegoaldeko kostaldean. Portua 1849an hasi zen eraikitzen; 1872an osatu zenean,  azalera zuen, munduko giza fabrikazioko porturik handiena bihurtu zen, eta gaur egungo munduko handienetakoa da. Portlandek babesten du hegoaldean, Chesilgo hondartzak mendebaldean eta Dorset kontinentalak iparraldean. Lau haustura ditu: bi hegoaldekoak eta bi iparraldekoak. Guztira 4,57 luze dira eta 1.000 hektarea inguru estaltzen dituzte.

Portland Harbour Almirantazgoak eraiki zuen Marina Errealerako instalazio gisa (nahiz eta sarbidea merkataritzako ontzientzat ere bazegoen); 1923ko abenduaren 11n ofizialki izendatu zuten **HM Naval Base (HMNB)** **Portland**, eta hala jarraitu zuen 1995ean itxi arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andrea Garcia-Santesmases

**Andrea Garcia-Santesmases Fernández** (Madril, 1988) soziologo eta antropologoa da. Azterlan Feministen eta Ezgaitasunaren Azterketa Kritikoen arteko elkarguneak ikertzen ditu. 2023ko maiatzean *El cuerpo deseado* argitaratu zuen. 

## Biografia 
2010ean Soziologiako lizentziatura egin zuen Madrilgo Karlos III.a Unibertsitatea.  

2012an Gizarte eta Kultur Antropologiako lizentziatura egin zuen Madrilgo Complutense Unibertsitatean. 2013an Soziologiako Ikerketa Masterra osatu zuen Bartzelonako Unibertsitatean. 2017an Soziologiako doktoretza (Bartzelonako Unibertsitatea) Cum Laude emaitzarekin lortu zuen, Nazioarteko aipamena zuen tesiarekin: *Cuerpos (im)pertinentes: Un análisis queer-crip de las posibilidades de subversión desde la diversidad funcional*. 2018an Soziologiako doktoretzako aparteko saria jaso zuen.

## Lanak 
Besteak beste lan hauexek egin ditu:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *Cuerpos vivibles y luchas feministas, el manifiesto anticapacitista/ Gorputz bizigarriak eta borroka feministak*
Cortinarius percomis

***Cortinarius percomis*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Beste espezie batzuekin nahasita kontsumi daiteke (bakarrik usain sendoa jariatzen du).

Sinonimoak: *Phlegmacium percome*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 5 eta 8 cm bitarteko diametrokoa. Hemisferikoa, gero lau-ganbila, ertza barrurantz errekurbatua gaztetan, geruza bereizgarria. Hori-limoi kolorekoa, hori gorria edo lehoi kolorekoa erdian; eguraldi hezearekin likatsua, distiratsua lehorrarekin.

**Orriak:** Estu, marjinatuak edo okertu-itsatsiak, hasieran hori bizi kolorekoak, gero hori-arre-oliba antzeko kolorekoak eta azkenik arre-herdoil kolorekoak.

**Hanka:** 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa eta 1 eta 2 cm bitarteko lodierakoa. Borra formakoa edo zilindrikoa behealdea loditua, edo baita erraboilduna ere; hori-limoi kolorekoa, gero  okre-antzeko kolorekoa; hori zurbil koloreko gortinarekin.

**Haragia:** Horia, bereziki oinean; zapore gozoa, usain atsegina (autoreen arabera, desberdinak dira: izpilikuarena, laranja lorearena, intxaur muskatuarena, edo ez hain atsegina).

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. *Percomis* epitetoa latinetik dator, oso atsegina, esan nahi duen "percomis" hitzetik. Usain ona duelako.

## Jangarritasuna 
Jangarri kaskarra.

### Nahasketa arriskua 
Nahasteko zaila  usain eta zapore berezia duelako. *Cortinarius guttatus* delakoak antzeko usaina du, baina ez hain fuertea, kolore gorrixkagoa, erraboilarekin, haragi hori-oliba kolorekoa eta ez da jangarria

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Koniferoen basoetan eta baso mistoetan. Kare lurretan.

### Banaketa eremua 
Quebec, Colorado, Europa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arrate San Nicolas Oruetxebarria

**Arrate San Nicolas Oruetxebarria** (Mungia, Bizkaia, 1998) sexologoa da; sexu hezitzailea eta aholkularia, gizarte hezitzailea.

## Biografia 
Arrate San Nicolas sexologoa da formazioz. Euskal Herriko Unibertsitatean gizarte hezitzaile gradua egin zuen (2016-2020). Ondoren Alcaláko Unibertsitatean Sexologia masterra egin zuen: hezkuntza eta sexu aholkularitza (2020-2022). Granadako unibertsitatean hezitzaile gradua (2018-2019).

## Ibilbidea 
Albora-Bide sexologian berezitutako Bilboko psikologia zentroarekin elkarlanean ibili ohi da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Arévalo

**Julia Arévalo** (Barriga Negra, Lavalleja, Uruguai, 1898ko uztailaren 1a &ndash; Montevideo, 1985eko abuztuaren 18a) Uruguaiko politikaria izan zen, Uruguaiko Alderdi Komunistakoa. Bere bizitza borroka sozial eta politikoan eman zuen, landa eremuko soldatapekoen antolaketan lagunduz eta muturreko esplotazio egoeran zeuden emakumeen eskubideak zainduz.

## Biografia 
10 urterekin hasi zen lanean, fosforo fabrika batean. Aurrerago, tabako-langilea izan zen; testuinguru horretan, oraindik nerabea izanik sindikatu-mugimenduan sartu zen.

1936ko uztailaren 18an, Espainian faxismoaren altxamendua gertatu zenean, erabaki handiz parte hartu zuen Espainiako Errepublikarekiko Mugimendu Solidarioaren sorreran. Dolores Ibarruri eta Pablo Picassoren laguna ere izan zen.

1942ko hauteskundeetan, Uruguaiko historian lehen aldiz, emakumeak sartu ziren Parlamentuan . Julia Arévalo de Roche eta Magdalena Antonelli Moreno diputatu gisa sartu ziren. Aldi berean, Sofía Álvarez Vignoli eta Isabel Pinto de Vidal izan ziren Uruguaiko lehen senatariak.

Ondoren, 1946an senatari aukeratu zuten.

Diktadura zibiko-militarra amaitu eta gutxira hil zen. UKPren egoitzan egin zioten gaubeila.

Julia Möller modelo eta telebistako aurkezlea Julia Arévaloren biloba da amaren aldetik.

Era berean, Leda Roche doktorea, Medikuntza Fakultateko (Udelar) Genetikako katedraduna, senatariaren biloba ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Enrique Rodríguezek eta Rodney Arismendik Julia Arévalori egindako omenaldia
Vila Nova de Foz Côa

**Vila Nova de Foz Côa** Portugalgo herri bat da, Guardako barrutian dagoena, Tras-os-Montes eskualde historikoan (iparraldean) eta Duero udal arteko komunitatean. 3.300 biztanle inguru ditu.

395,88 km2-ko azalera eta 6.305 biztanle (2021) dituen udalerriaren egoitza da, hamalau fregesietan banatua. Udalerriak muga hauek ditu: iparraldean, Carrazeda de Antsiães eta Torre de Moncorvo; ipar-ekialdean, Freixo de Espada à Cinta; hego-ekialdean, Figueira de Castelo Rodrigo eta Pinhel; hegoaldean, Mêda; eta, mendebaldean, Penedono eta São João da Pesquera.
ezkerrera|thumb|Coa ibaiaren ibarra

## Kultura 
Vila Nova de Foz Côa ezaguna da aire zabaleko labar-grabatuak agertu zirelako Coa ibaiaren ibarrean. Gaur egun, Europako labar-arteko zentro arkeologiko handienetako bat da. Gizateriaren Ondare izendatu zituzten, «Coa Harana eta Siega Verdeko labar-arte guneak» izenarekin.

## Demografia 
## Lurralde-antolamendua 
**Vila Nova de Foz Côa** udalerria hamalau freguesiek osatzen dute:

### Herriak 
* Pocinho
* Cortes da Veiga

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Foz Côako presa

## Kanpo estekak 
*  Vila Nova de Foz Côako udaletxea 
*  Côa Hareneko Parke Arkeologikoa
Irati Gorostidi Agirretxe

**Irati Gorostidi Agirretxe** (Egues, Nafarroa Garaia, 1988) artista eta zinemagilea da. 

## Biografia 
Irati Gorostidi Agirretxe Donostia eta Brooklyn artean bizi den euskal zinemagilea da. Arte Ederretan lizentziaduna da eta Zinema eta Ikus-entzunezko Ikasketa Garaikideetan Masterra du. 

Ikasketak Bilbon eta Bartzelonan egin zituen, eta Fulbright-en beka jaso zuen New Yorken. Bere filmak nazioarteko zinema-jaialdi eta museoetan proiektatu dira.

## Lan ibilbidea 
Zinemaren arloan egiten du lan, *Pasaia Bitartean* dokumentalarekin egin zuen zuzendari eta ekoizle debuta. Hainbat koprodukzio, lankidetza eta lan propio egin ditu, industria, lana, langile-mugimenduaren irudikapena eta gai horiek guztiak euskal testuinguruan batzen dituen espiritualtasuna eta modua batzen dituztenak. Beste zinemagile batzuekiko etengabeko lankidetza eta elkarrizketa ditu ezaugarri.*Gertuko gertaera ezezagun baten aurkikuntza izan daiteke proiektu baten abiapuntua.* Contadoresen hasierako ideia film luzea zen, eta Leire Apellanizen laguntzaz Aro berria film luzea egin zuen 2025ean, Gorostidiren lehen film luzea.

### Film luzeak 
* *Aro berria* (2025)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cortinarius odoratus

***Cortinarius odoratus*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Toxikoa ez bada ere, kalitate gastronomiko eskasa du.

Sinonimoak: *Cortinarius joguetii*, *Cortinarius prasinus f. joguetii*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 4 eta 7 cm bitarteko diametrokoa, ganbiletik laura, erdia pixka bat loditua, ertza apur bat biribildua. Kapelaren azala mamitsua, likatsua, berde-horixka kolorekoa, erdia ezkatatsua eta ilunagoa, fibrila horiekin.

**Orriak:** Eskotatuak, estu, zuzenak, marjinatuak (koska batek oinari lotuak), kapelaren kolorekoak, helduaroan marroira biratzen dute, koskadun ertza.

**Hanka:** 4 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, horixka, erraboil marjinatuarekin. Gortina lodiarekin, gaztetan kolore argikoa, okre kolorea hartzen du esporak jaurtitzean.

**Haragia:** Lodia, berdexka kapelaren azalaren azpian eta hori-berdexka erraboilean. Azafrai-lorearen usaina du eta zehaztu ezinezko zaporea. Espora-jalkina okre kolorekoa.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza, gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna 
Interes gastronomikorik gabea.

### Nahasketa arriskua 
*Cortinarius ionochlorus* delakoarekin nahas daiteke, honek orri moreak ditu. *Cortinarius atrovirens* espeziearekin ere bai, honek piperbeltzaren usaina du, berde ilun kolorekoa da eta mendiko izeietan hazten da.

## Sasoia eta lekua 
Udazkenean. Hostozabalen basoetan (pagoa, haritza). Karbonatua duten lurzoruetan.

### Banaketa eremua 
Euskal Herria, Alpeak, Alemania, Suedia, Espainia, Frantzia, Suitza, Austria, Danimarka, Erresuma Batua.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mar Coll

Mar **Coll** (Bartzelona, Katalunia, 1981) kataluniar gidoilaria eta zinema zuzendaria da. 2010ean zuzendari berri onenaren Goya saria eskuratu zuen.

## Biografia 
Lizeo Frantsesean ikasi zuen eta txikitatik interesatu zitzaion herrialde horretako zinema. 1999 eta 2003 bitartean Cinema i Audiovisuals de Catalunyako Goi Eskolan jarraitu zituen ikasketak. 

## Lan ibilbidea 
2004. urtean, eskolan egindako film laburra aurkeztu zuen, *La última polaroid.* Zuzendari onenaren saria jaso zuen. SGAEk babesten duen Egile Berria kategoriaren barruan,  Kataluniako Sitgeseko Zinemaldian 38. Nazioarteko Zinema Jaialdia 2005. urtean.

Aitonaren heriotza eta heriotzarekin zerikusia duten kontu arruntak ebazteko prozesu osoa igarotzea izan zen ESCACen Opera Prima proiekturako *Tres días con la familia* gidoia idazteko atea. 2010eko Gaudí sarietan arrakasta handia izan zuen film horrek, eta  zuzendari berri onenaren Goya saria eskuratu zuen.

2018ko maiatzaren 25ean, ostiral batean estreinatu zen *Matar al padre* serie txikia.

## Izendapenak eta sariak 
### Sariak 
* 2005. urtean, *La última polaroid* eskolako lanarekin zuzendari onenaren saria jaso zuen. SGAEk babesten duen Egile Berria kategoriaren barruan, Kataluniako Sitgeseko Zinemaldian 38. Nazioarteko Zinema Jaialdian.
* 2010ean zuzendaritza onenaren zilarrezko biznaga, *Tres días con la familia* filmarengatik, Malagako Espainiako Zinemaldian.
* 2010ean Gaudí saria zuzendaritza onenari, *Tres días con la familia* filmarengatik.
* 2010ean zuzendari berri onenaren Goya saria, *Tres días con la familia* filmarengatik.
* 2016ko Zinemaldian Alcalá de Henareseko gidoi onenaren ALMA saria *La inquilina* filmerengatik.

### Izendapenak 
* Gidoi onenaren Gaudí saria, *Tres días con la familia* filmarengatik.
* Gaudi Sarietarako Zuzendaritza onenerako izendatu zuten *Todos queremos lo mejor para ella* lanarengatik.
* Gaudi Sarietarako gidoi onenerako izendatu zuten *Todos queremos lo mejor para ella* lanarengatik

## Filmografia 
### Film luzeak 
*    *Tres días con la familia* (2009)
*    *Todos queremos lo mejor para ella* (2013)
*   *Salve María* (2024)

### Film laburrak 
*    *La última polaroid* (2004)
*    *La inquilina* (2015)

### Telebistako serieak 
*  *Matar al padre* (2018)
* *No me gusta conducir* (2023. TNT) 
* *Esto no es Suecia* (2024, RTVplay) 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Pocinho

**Pocinho** Portugalgo herrixka bat da, Vila Nova de Foz Coa udalerrian kokatua, Guarda barrutian. Bere tren geltokia Douro Linearen amaiera da gaur egun. Herritik gertu Pocinhoko presa dago, Duero ibaian . Presatik gora, ibaiaren ezkerraldean, 300tdw arteko pisua duten ontzientzako ibai-kaia dago.

Herrixka tren geltokiaren eraikuntzarekin garatu zen, izan ere, hainbat eskualderen arteko lotura eta salgaien biltegi garrantzitsua bihurtu baitzen, batez ere minerala eta nekazaritza produktuei dagokionez.  

Pocinho Guarda eta Bragança barrutien arteko lotura puntuetako bat da, Vila Nova de Foz Côa eta Torre de Moncorvo udalerriak lotzen dituena. Presa egin aurretik, zeharkaldia errepide eta trenbide zubi baten bidez egiten zen, baina gaur egun bi zirkulazio mota horientzat itxita dago.

## Galeria 

Fitxategi:Rua do Pocinho.jpg|Pocinhoko kale bat

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Past Lives

***Past Lives*** 2023an Celine Songek zuzendu eta zuzendutako drama erromantiko estatubatuarra da, bere debura zuzendari lanetan. Greta Lee, Teo Yoo eta John Magaro aktoreek antzeztu duten filmak 24 urtetan zehar haurtzaroko bi lagun korearren arteko harremana jarraitzen du, bizitza desberdinak izateko banandu ondoren euren harremana< hausnartzen duten bitartean. Trama erdi-autobiografikoa da eta Song-en bizitzako benetako gertaeretan inspiratuta dago. 

*Past Lives* 2023ko urtarrilaren 21ean Sundanceko zinema-jaialdian estreinatu zen eta 2023ko ekainaren 2an estreinatu zen AEBetan. Donostiako Zinemaldian eman zuren 2023ko edizioan. Filmak kritika onak jaso zituen, Song-en gidoi eta zuzendaritza, eta estilo bisuala txalotua izan da oro har, eta Lee, Yoo eta Magaroren interpretazio nagusiek ere laudorioak jaso dituzte.

## Sinopsia 
Nora eta Hae Sung lagun minak dira txikitatik, baina banandu egingo dira Noraren familiak Hego Koreatik Estatu Batuetara emigratzen duenean. 12 urteren buruan, Internet bidez estu konektatzen dute elkarrekin, baina fisikoki topo egin gabe. Beste 12 urte igarota, Nora ezkonduta dagoelarik, New Yorken elkartuko dira berriro astebetez, eta maitasunari, patuari eta bizitza bat osatzen duten hautuei aurre egin beharko diete.

## Aktoreak 
* Greta Lee: Nora
* Teo Yoo: Hae Sung
* John Magaro: Arthur
* Seung Ah Moon: Nora (gaztea)
* Seung Min Yim: Hae Sung (gaztea)
* Ji Hye Yoon: Noraren ama
* Choi Won-young: Noraren aita
* Min Young Ahn: Hae Sungen ama
* Jonica T. Gibbs: Janice
* Emily Cass McDonnell: Rachel
* Federico Rodriguez: Robert
* Conrad Schott: Peter
* Kristen Sieh: Heather

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tatiana Romero Reina

**Tatiana Romero** **Reina** (Mexiko, 1984) historialaria da, aktibista.

## Biografia 
### Prestakuntza 
Historian lizentziatua, Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan. XX. mendeko Europako Historiako masterra, Berlingo Humboldt Unibertsitatean. Madrilgo Unibertsitate Autonomoko Historia Garaikideko Masterra, Historia Garaikideko doktoregaia, Madrilgo Konplutense Unibertsitatean, Liga Komunista Iraultzaileko borroka feministari buruzko doktore-tesia egiten ari da (1979-1991)

Emakumeen Historian, genero-harremanetan eta disidentzia sexogenerikoetan aditua da, eta historia garaikideko gaiak aztertzen ditu, ikuspegi intersekzionalarekin eta dekolonialarekin.

### Ibilbide profesionala 
*Kollontai* taldearen sortzaileetakoa da, emakumeen Historia zabaltzeko eta Historian diziplina arteko metodologiak sustatzeko elkartea.

Azken urteotan, migrazio-esperientziatik abiatuta egiten du lan.  Pedagogian antirrazizta egiten du, erakunde publiko eta pribatuetako tailer eta prestakuntza transfeminista eta antirraziazalen bidez.

Urte asko daramatza arrazismoaren aurkako aktibismo transfeminista egiten. Pikara Magazine, Feminopraxis eta El Salton kolaboratzen du. Duela gutxi koordinatu du *Continta Me Tienes* argitaletxean *(h)amor8_gordo*, non gorputz-disidentziaren eta gordofobiaren bizipenak aztertzen diren.
* *"Historiar lo inmaterial ... ¿y si juntamos las fuentes?. Experiencia interdisciplinar con fuentes históricas y arqueológicas en el taller "Huellas materiales e inmateriales de las violencias sexuadas en la Guerra Civil Española"*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hokusai (filma)

1953ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Ukiyo-e delakoen −"mundu flotagarriko pintura" esamoldez deskribatutako grabatuen− maisu Katsushika Hokusairen bizitza eta lana kontatzen digun dokumental labur honekin debutatu zuen zuzendariak. Edo Aroan bizi zen Hokusai, eta pieza ezagun ugari sortu zituen, hala nola *Kanagawako olatu handia*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Otoshi-ana

1962ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Gizon bat noraezean dabil, bere seme txikiarekin batera, Kitakyushuko meatze-gunean lan bila. Alabaina, hainbat krimen gertatu dira bertan, eta eraildako pertsonak kontakizunean parte hartzen duten espektro bihurtuko dira. Mamu-herri batera iritsiko da protagonista; denda txiki bat duen emakume bat baino ez da bizi hor.

## Aktoreak 
*Hisashi Igawa - Meatzaria / Otsuka
*Sumie Sasaki - Dendaria
*Sen Yano - Toyama
*Hideo Kanze - Polizia
*Kunie Tanaka - Gizona zuriz
*Kei Satō - Kazetaria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Antonio Gaudí (filma)

1984ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dokumentala da.

## Sinopsia 
Japoniarraren lan dokumental ezagunena, Antoni Gaudí arkitekto modernista katalana ardatz duena. Isidre Puig i Boada arkitektoaren lankidetza izan zuen film hau funtsezkoa izango litzateke Familia Santuaren sortzailearen lanak Japonian pizten jarraitzen duen interes eta mirespenerako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hiroshi Teshigahara

japoniar zinema zuzendaria izan zen. Hiroshi Teshigahara 1960ko hamarkadako zinema japoniarraren ezinbesteko egile bat da, poetika esperimentaleko film sorta bati eta Kōbō Abe idazlearekin egin zuen elkarlan luzeari esker.

## Biografia 
Tokion jaio zen, Sofu Teshigahararen semea, Sogetsu Eskola *ikebana* sortzaile eta maisua. 1950ean pinturan graduatu zen Tokioko Arte Eder eta Musikako Unibertsitate Nazionalean. Bere ibilbide zinematografikoa 1953an hasi zen eta bere lehen film luzea zuzendu zuen *Otoshi-ana* (1962) izan zen, Kōbō Abe idazlearekin eta Tōru Takemitsu konpositorearekin elkarlanean. Filmak NHKren Zuzendari Berriaren Saria irabazi zuen, eta 1960ko hamarkadan zehar, Teshigaharak Abe eta Takemitsurekin film berriak filmatzen jarraitu zuen, aldi berean beste interes batzuk- hala nola eskultura edo *ikebana* Japoniako lore apainketaren arte japoniarren maisu bihurtzea- bilatzen zituen bitartean. *Otoshi-ana* filmean *Tanin no kao* (1966) eta *Moetsukita chizu* (1968) oinarrituko zuen.

1965ean, bere *Emakumea hondarretan* filmak Japoniako eta nazioarteko izendapenetara sailkatzea lortu zuen, ingelesez besteko film onenaren Oscar sarirako izendapena edo Cannesko Zinemaldiko epaimahaiaren sari berezia barne. 1972an, John Nathan ikertzaile eta itzultzaile estatubatuarrarekin lan egin zuen *Sama soruja* filmerako.

## Filmografia 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*  -atal bat
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* &nbsp;– TV film
*  – telefilma
* &nbsp;– TV film
* 
* 
* 
* 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Moetsukita chizu

1968ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Detektibe pribatu batek lan egiten duen agentziako bezero baten senar desagertua aurkitzeko enkargua jaso du. Ikerketa gero eta gehiago nahasiko da, eta, prozesuan, bere bizitza zentzua galtzen ari dela pentsatzen hasiko da.

## Aktoreak 
* Shintaro Katsu – detektibe
* Etsuko Ichihara – emaztea
* Osamu Okawa – emaztearen neba
* Kiyoshi Atsumi – Tashiro
* Tamao Nakamura – detektibearen emaztea
* Kinzō Shin – kafetegiko jabea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tanin no kao

1966ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Zientzialari bat konbentzituta dago arima larruazalean dagoela eta istripu baten ondorioz bere izatea bere aurpegi desitxuratuaren ezaugarriekin batera desagertu dela. Maskara batez estaltzeko ideiarekin obsesionatuko da, munduarekiko loturatzat jotzen duen beste ni bat izango balitz bezala, itxaropenari eutsi nahian.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rikyu (filma)

1989ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Monoyama aroan, Rikyūk te-zeremoniaren maisu gisa egiten du lan eta Txina eta Korea inbadituz inperio japoniarra goratzeko obsesionatuta dagoen daimyō harroaren konfiantzazko gizona da. Rikyū bere jaunaren megalomania-desioen aurka dago.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Go-hime

1992ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Garai iskanbilatsuari buruzko bigarren filmak bi pertsonatan ipintzen du arreta: batetik, Furuta Oribe zeramika-maisua, Rikyūren ikaslea eta, hura bezala, seppuku erritoaren bidez bere buruaz beste egitera behartua; bestetik Goh printzesa gazte eta kementsua, lord erbesteratu batekin ezkondua.

## Aktoreak 
* Rie Miyazawa
* Tatsuya Nakadai
* Toshiya Nagasawa
* Koshiro Matsumoto
* Rentarō Mikuni
* Kyōko Enami
* Kei Suma

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sama soruja

is a 1972ko Hiroshi Teshigahara japoniar zinema zuzendariaren film dramatikoa da.

## Sinopsia 
Jim Japonian baimen batekin dagoela Vietnamgo gerratik desertatuko duen soldadu estatubatuarra da. Japonian, euren interesetarako erabili nahi duten beste desertore eta politikari batzuekin harremanetan jarriko da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
La Fleur De L'âge

'''''La Fleur De L'âge''''' 1964ko Jean Rouch, Gian Vittorio Baldi, Hiroshi Teshigahara eta Michel Brault zinema zuzendariaren film antologikoa da.

## Sinopsia 
Film horretan, lau zinemagilek nerabezaroaren beste hainbeste deskribapen egin zituzten. Film laburrak Ako 16 urteko neska japoniar baten bizitzako egun bat kontatzen digu: etxean, lan egiten duen okindegian eta lagunekin bolatokian, jolas-parkean edo autoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tokioko Arteen Unibertsitatea

edo  herrialde osoko arte-eskolarik nagusiena da. Ueno parkean bere egoitza nagusia duen arren, Toriden, Yokohaman, Kitasenjun eta Adachin ere campusak ditu. 1949an aurreko bi eskolak batuz sortua, nazioarteko beste eskolekin harremanak ditu.

## Ikasle ezagunak 
## Kanpo estekak
Marina Comas

**Marina Comas Oller** (Santa María de Besora, Bartzelona, Katalunia, 1996ko irailaren 1a) kataluniar aktorea da. 2011n  irabazi zuen, baita bigarren mailako aktore onenaren Gaudí saria ere, *Pan negro* (Pa negre) filmean egin zuen paperarengatik. 

## Biografia 
14 urterekin egin zuen debuta *Pan negro (Pa negre)* filmean. Paper horri esker, aktore errebelazio onenaren Goya Saria irabazi zuen eta bigarren mailako aktore onenaren Gaudí Saria. 

2011n *Terra baixa* filmean parte hartu zuen. Geroago Patricia Ferreiraren *Los niños salvajes* (Els nens salvatges) filmeko protagonista izan zen, Àlex Monner eta Albert Barorekin batera, Malagako zinemaldiko film onenaren Urrezko Biznagaren irabazlea.

## Filmografia 
Hauexek dira bere lan batzuk:

## Telebista 
## Sariak 
; GOYA SARIAK

; GAUDÍ SARIAK

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*