open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pelješac penintsula

**Pelješac penintsula** (bertako dialektoa den txakavieraz *Pelišac*, ) Kroazia hegoaldeko penintsula luzea da, Dubrovnik-Neretva eskualdean sarturik dagoena.

## Etimologia 
*Pelješac* izena nahiko berria da eta ziurrenik Orebić herri handieneko *Pelišac* muinotik dator, izan ere historian zehar herriaren beraren izena eman izan baitzaio penintsula osoari, italierazko izena den *Sabbioncello* bezala ezagutu izan delarik. Erromatarrek *Punctums Stagni* (Eztainuzko punta) deitu zioten eta eslaviarrek *Stonki* (Eztainua).

## Geografia 
Brač, Hvar, Korčula eta Mljet uharteek inguratzen dute eta hauek bezalako irla dela dirudi, baina kontinentearekin elkarturik dago Zaton Doli herrixkan. 65 kilometrotako penintsula luzea da. Ipar ekialdean erabat soila da baina hego mendebaldean mahasti eta laranjondoek estaltzen dute.

## Historia 
Greziarrek jadanik ezagutu zuten eta *Gerra iliriarren* ondoren (K.a. 220 - 219) erromatarrek eskuratu zuten.

VI mendean Bizantziar Inperioaren barnean gelditu zen baina eslaviarren inbasioaren erruz bertako biztanle erromanizatuek uharteetara ihes egin behar izan zuten. 1333an Ragusako Errepublikak erosi zien serbiarrei. Ordutik aurrera Dubrovniken bilakaera bera izan zuen.

## Hiriak 
Hiri handiena Orebić bada ere hiriburu naturala Ston da. Penintsulak lau udalerri ditu:
* **Orebić** (italieraz *Sabbioncello*): Penintsularen mendebaldean dago. 4.165 biztanle ditu (2001) eta kai garrantzitsua ere bai. Korčularekin elkartzen duen ferri bat ere badu. 1.568an gaztelura bizitzera etorri zen familiak ematen dio izena. 60. hamarkadan Jugoslaviako biztanleen udako oporlekua bihurtu zen, gaur egun hungariarrak, alemaniarrak eta italiarrak asko etortzen dira.
* **Ston** (italieraz *Stagno*): Ragusako Errepublikako herresirik handiena zuen, 890 metro luze herri barruan eta aldiz 5 kilometro herria inguratzen duena. Europa osoko bigarren luzeena da, Britania Handian dagoen Hadrianoren Harresiaren ondoren. Errepublikaren gatzaga handienak ere bertan zeuden. Gaur egun 2.605 biztanle ditu.
* **Trpanj** (italieraz *Trappani*): 871 biztanle ditu eta Pločerekin elkartzen duen ferria. *Gradina* gotorlekua dauka.
* **Janjina** (italieraz *Iagnina*): 593 biztanle ditu

## Irudiak 

Image:Brdo sv.ilija06160.JPG|Pelješac kanala
Image:ILija-04059.jpg|San Ilija mendia, Pelješac penintsulako puntu altuena (961m)
Image:Orebic, Peljesac, Dalmatia, Croatia.JPG |Orebić
Image:Zmijino_brdo-pogled_na_Karmen_,_Podgorje_i_Orebić1140322.JPG|
Image:Croatia, Ston 4.jpg|Ston, herria eta gatzagak
Image:Ston-Fort-06.jpg|Stoneko harresia
Image:Trpanj08166.JPG|Trpanj
Image:Janjina 014.jpg|Janjina
Image:Panorama Lovišta1121178.JPG|Lovište

## Kanpo estekak
Haraam

**Haraam** (arabieraz حَرَام‎ ḥarām), batzuetan **haram**, arabierazko hitz bat da, "debekatua" edo "sakratua" esan nahi duena. Islamean fedeak debekatzen duen edozein gauza izendatzeko erabiltzen da, gutxi gorabehera euskaraz bekatu erabiltzen den bezala. Kontrakoa ḥalāl da.

Erlijio-termino horrek gai hauei erreparatzen die, besteak beste:
* Ekintza batzuk; adibidez, adulterioa eta erailketa.
* Homosexualitatea.
* Objektu batzuk eta sakrilegioa.
* Edari alkoholdunak eta zenbait elikagai; esaterako, txerrikiak.
* Normalean halal izango liratekeen elikagai, objektu eta pertsonak, baldin eta kutsatuta geratu badira, modu ez-egokian erabili direlako edo zerbait ez-egokia egin dutelako.

*Haraam* da, lehen aipatutakoez gain, modu ez-egokian lortutako dirutza. Adibidez, tranpak eginez, lapurtuz, korrupzioaren bitartez, norbait erailez edo norbaiti min emanez lortu bada, diru hori *haraam* da. Islamak debekatu egiten die musulmanei *haraam* diren ekintzetatik onura ateratzea. 

Denboraren joanean, beste adiera batzuk ere gehitu zaizkio *haraam* terminoari. Adibidez, zerbait "lotsagarria" edo "penagarria" dela adierazteko ere erabiltzen da. Umeei esaten zaie ere animaliak edo pertsonak gaizki ez tratatzeko, hori *haraam* delako.

## Kanpo estekak
Arellano (argipena)

**Arellano** zenbait leku eta pertsonaren izena da.

## Toponimia 
* Arellano: Nafarroako udalerria.

## Pertsonak 
* Arellano familia, Lizarrerriko familia noblea.
* Alonso de Arellano, XVI. mendeko esploratzailea.
* Romualdo Arellano, Nafarroan jaio eta Bizkaian kokatutako enpresaburua.
* José María Arellano (1885 - 1963), Corellan jaiotako eskuin muturreko politikaria.
* Pedro Arellano (1897 - 1959), Ablitasen jaiotako euskaltzalea.
* Santiago Arellano (1902 - 1996), Iruñean jaiotako olerkaria.
* Jesús Arellano (1921 - 2009), Corellan jaiotako filosofoa.
* Ignacio Arellano, Corellan jaiotako olerkari eta filologoa.
* Oswaldo López Arellano (1921 - 2010), Hondurasko presidentea.

## Beste batzuk 
* Cártel Arellano Félix (CAF): *Cártel de Tijuana* delako gaizkile elkarte mexikarraren beste izen bat.
Charles Augustin Sainte-Beuve

**Charles Augustin Sainte Beuve**, (Boulogne-sur-Mer, Frantzia, 1804ko abenduaren 23a – Paris, Frantzia, 1869ko urriaren 13a) idazle eta literatur kritikari frantziarra izan zen.

Hogei urte zituela literatura-kritika lanetan hasi zen. 1828an *Tableau historique et critique de la poésie française au XVIème siècle* (*XVI. mendeko frantses poesiaren ikuspegi historiko eta kritikoa*) idatzi zuen; ahantzi samarra zegoen Ronsard poetaren obra ezagutarazi zuen obra haren bidez. Hitz lauzko eta neurtuzko obrak eman zituen ondoren: *Vie, poésies et pensées de Joseph Delorme* (1829, *Joseph Delormeren bizitza, poesiak eta gogoetak*), *Les Consolations* poema-bilduma (1830, *Kontsolamenduak*) eta *Volupté* autobiografia-nobela (1834). Obra horien arrakasta faltaren ondoren, kritika-lanei heldu eta liburu garrantzitsuak idatzi zituen ondoren: *Port Royal* literatura-azterlanak (1840-1859), *Chateaubriand et son groupe littéraire* (1861, *Chateaubriand eta bere literatura taldea*). Sainte-Beuveren gutun eta ohar bilduma garrantzitsuak argitaratu ziren, halaber: *Les Causeries du lundi* (1851-1862, *Astelehenetako berriketak*), *Nouveaux Lundis* (1863-1869, *Astelehen berriak*) eta *Mes poisons* (1926, *Nire pozoiak*).

## Lan nabarmenak 
* *Tableau de la poésie française au seizième siècle* (1828)
* *Vie, poésies et pensées de Joseph Delorme* (1829)
* *Les Consolations* (1830) (poesia)
* *Volupté* (1835) (eleberria)
* *Port-Royal* (1840–1859)
* *Les Lundis* (1851–1872)
* *Causeries du lundi*, 15 liburuki (1851–1862)
* *Nouveaux Lundis* (1863–1870)

## Erreferentziak
Pagoa (argipena)

**Pagoa** hitzak esanahi zenbait ditu:

* pagoa, zuhaitz baten izena;
* Pagoa, Euskal Herriko garagardo baten izena;
* Pagoa edo Fagoaga, dorretxea Oiartzunen.
* Pago Pago, Amerikar Samoa lurraldeko hiria;
* Pagoa, Oiartzungo diskoteka.
Antonio Lekuona

**Antonio Maria Lekuona Etxaniz** (Tolosa, 1831ko urtarrilaren 17a - Ondarroa, 1907ko irailaren 26a) euskal herritar margolari kostunbrista izan zen.

## Biografia 
Kosme Duñabeitiarekin ikasi ondoren, Iruñean eta Madrilgo San Fernandoko Arte Ederretako Eskolan egin zituen margolaritzako ikasketak. 1850ean Natur Zientzien Museoko marrazkilari postua lortu zuen lehiaketak gainditu ondoren eta 20 urtez izan zen bertako irakasle. Erakusketa garrantzitsu batzuk egin ondoren (Madril, 1856, 1864, 1871; Baiona, 1864) lanpostuari uko egin eta 1872an Bilbon hartu zuen bizilekua. Urtebete geroago Karlos VII.aren margolari izendatu zuten. Bilbon Adolfo Guiard, Manuel Losada, Gustavo de Maeztu edo Paco Durrioren irakaslea izan zen. 1875ean *Karlos Borboitarraren zin-egitea Gernikako arbolapean Bizkaiko Jauna legez* koadroa pintatu zuen, 1876an Elisabeten jarraitzaileek erre zutena. Reniers margolari flandriarraren kutsua nabari zaie Lekuonaren pinturei. Euskal giroko ikuspegiak pintatu ohi zituen eta euskal herritar margolaritza deituaren aitzindaritzat hartua da.

## Lan nabarmenduak 
* *Etcheco Jauna*.
* *San Ignacio herido en la heroica defensa del castillo de Pamplona*, 1884
* *Retrato de Iparraguirre*
* *Entrada de una novicia en el convento de Las Huelgas*.
* *Romería en Salbatore*.
* *Eskalea*

Fitxategi:Iparragirre urretxuko erretratua.jpg|Iparragirreren erretratu ezaguna, Urretxuko udaletxean erakusgai dena.
Fitxategi:lecuona-astilleros de la salve.jpg|*Los astilleros de La Salve*.
Fitxategi:El mendigo.jpg|Eskalea, San Telmo Museoan dagoen margolana..

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
* :Mikel Lertxundi Galianaren Lekuonari buruzko monografia. Bilboko Arte Ederren Museoa, 2015.
Soxhlet erauzgailu

thumb|Soxhlet erauzgailuaren eskema: 1.- Disolbatzailea plater porodunekin 2.- Matrazea 3.- Lurrina igotzeko besoa 4.- Soxhlet kartutxoa 5.- Lagina 6.- Sifoiaren sarrera 7.- Sifoiaren irteera 8.- Egokitzailea 9.- Kondentsadorea 10.- Ur hotzaren sarrera 11.- Ur hotzaren irteera
**Soxhlet erauzgailua** disolbatzaile baten laguntzarekin solido-likido erauzketan jatorri lipidikoa duten substantzien erauzketarako erabiltzen den beirazko instrumentua da, bere izena Franz von Soxhlet asmatzaileari zor diona.

## Deskribapena 
Erauzgailu hau bi albo hodi dituen beirazko zilindroa da. Bi kameraz osatuta dago, goikoak kondentsatutako disolbatzailea biltzeko balio du eta behekoak lagina gordetzen du. Albo hodiei dagokienez, batak disolbatzailearen lurruna igotzea ahalbideratzen du eta bestea disolbatzailea ateratzeko sifoia da.

Erauzi nahi den substantzia duen materia solidoa edo lagina iragaz paper batean bildu eta soxhlet erauzgailuaren kamera nagusian jartzen da. Ondoren erauzgailu hau barnean disolbatzailea duen matrazearen ahoan kokatzen da. Muntaia guzti honen gainean kondentsadore bat jarriz.

## Prozedura 
Matrazeari beroa aplikatzen zaio bertan dagoen disolbatzailea berotu eta lurrundu dadin. Disolbatzaile horretan gainera, plater porodunak egongo dira burbuilak sortzea ahalbideratzen dutenak. Lurrun hau soxhlet erauzgailuaren albo beso batetik gora igoko da kondentsadorera iritsi arte. Han korrontean dabilen ur hotzaren eraginez lurruna kondentsatu eta lagina dagoen azpiko kamerara eroriko da. Kamera hau disolbatzaile beroarekin betetzen joango da pixkanaka eta erauzi nahi den substantzia bertan disolbatzen hasiko da. Kamera hau erabat beteta dagoenean erauzgailuari konektatutako sifoiari esker hustuko da eta disoluzio hau azpiko matrazera itzuliko, jadanik erauzi nahi den substantzia bertan disolbatuta duelarik.

Ziklo hau hainbat aldiz errepikatuko da, errepikatzen den aldiro substantzia kantitate handiagoa hartuz bere barne, substantzia guztia erauzi arte. Azkenik, bukaeran lortutako disoluzioa lurrunduz edo distilatuz erauzi nahi den substantzia lortuko da.

## Abantaila eta desabantailak 
### Abantailak 
* Zikloa behin eta berriz errepikatzen da. Honela, erauzi nahi den substantzia guztia erauziko dela ziurtatzen da. Emaitza jarraian egindako hainbat beratzeren bera da, baina prozesuan zehar operazio desberdinak erabili gabe.
 
* Manipulazio denbora asko irabazten da, behin prozesua hasiz gero bere kasara egiten utzi behar baita, eskua sartu beharrik gabe bertan bukatu arte.

* Jarraian egindako beratzeetan baino askoz disolbatzaile gutxiago erabiltzen da. Honek ekonomikoki ere garratntzia du.

* Disolbatzailea etengabe distilatzen denez, hau ez da inoiz saturatzen.
 
### Desabantailak 
* Erauzgailuaren kamerako iragaz paperaren tamaina mugatua da.

* Substantzia batzuk beroaren eraginez degradatu egin daitezke.

## Ikus, gainera 
* Erauzketa

## Kanpo estekak
Zahagi dantza

thumb|300px|Zahagi dantza.
**Zahagi dantza** Goizuetan eta Markinan inauterietan dantzatzen den dantza herrikoia da.

Goizuetan negu osoan lanean pasa ondoren herrira bueltatzen den ikazkin baten istorioa antzezten du. Ikazkinaren paperean dagoenak, zahagia du bizkarrean eta aurpegia beltzez margoturik eta ohitura da herriko nesken atzetik joatea musu ematen, hauek makilekin defendatzen diren bitartean. Dantzari dagokionez, makila duten neska-mutilak bi lerrotan jartzen dira, bata besteari begira eta makilak goitik jotzen dituzten bitartean aurrekoarekin, zahagia dutenek (bi pertsona) alde batetik bestera dabiltza dantzan, azkenik, makilak jaistearekin batera, itzulipurdi bat egiten dutelarik.

Markinan hartzaren pertsonaiaren atzetik dantzatzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideoa: Zahagi dantza
* Argazkiak: Zahagi dantza
Zahagi

thumb|280px|Zahagia
**Zahagia** abere larrua da, gehienetan ahuntzarena, zaku eran josia, likidoak gordetzeko eta garraiatzeko erabiltzen dena.

## Historia 
Zahagia Antzinaroan hasi zen erabiltzen likidoak, bai ardoa, bai olioa, garraiatzeko. Antzinako Greziako Homerok kontatzen duenez, Ulisesek Polifemo ziklopea mozkorrarazi zuen, zahagi batean zeukan ardoa behin eta berriz eskainirik. Virgilioren erranetan, hauxe zen Antzinako Erroman Dionisoren omenetan egiten ziren jaietako joko bat: anka bakar batekin beteta zegoen zahagi koipetu baten gainean egiten zuten salto eta irabazten zuenari zahagia bera ematen zitzaion sari. 

Hasieran, zahagiak oraingoak baino handiagoak ziren; hots, fabrikatzeko erabiltzen ziren animalien neurrikoak. Horiek egiteko, animaliaren azal osoa erabiltzen zuten, eta handienek 120 litro har zezaketen. Buztinezko eta beirazko ontziak baino arinagoak, sendoagoak eta malguagoak zirenez, ura, ardoa, eztia eta olioa garraiatzeko erabiltzen zituzten, zaldiz ala itsasontziz. Hain zituzten kalitate tekniko onak, non zibilizazio guztiek berenganatu baitzituzten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Zahagi dantza

## Kanpo estekak
France Bleu Pays Basque

**France Bleu Pays Basque** Radio France enpresaren *France Bleu* irrati-sarearen kateetako bat da. Ipar Euskal Herrian entzun daiteke, halaber, Landetako hegoaldean; Biarno inguruan eta Gipuzkoako mugan. Irratia nagusiki frantsesez emititzen da eta saio nagusiak tokiko albisteak izan ohi dira. Euskarazko hainbat programa aireratzen du, *Euskarazko emankizuna* eta *Euskaraz Bizi* besteak beste.

## Egoitza 
Irratiaren egoitza Baionan dago, Itsas Irteerak auzoan eta Atturri ibaiaren hegoaldeko ertzean:

France Bleu Pays Basque46, Marines hiribidea

64116 Baiona Cedex

## Zuzendaritza 
* Zuzendaria: Jean-Lou Philippe
* Erredaktore nagusia: Yves Tusseau
* Saioen arduraduna: Sonia Brunet
* Arduradun teknikoa: Frédérick Joly

## Ikus, gainera 
* Euskarazko irrati kateak

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Herzeg-Bosniako Kroaziar Errepublika

**Herzeg-Bosniako Kroaziar Errepublika** edo **Herzeg Bosna** Bosnia-Herzegovinako onartu gabeko entitate politikoa izan zen, 1991 eta 1994 artean existitu zena, Bosniako gerran. 1991ko azaroaren 18an aldarrikatu zen, *Herzeg-Bosniako Komunitate Kroaziarra* izenarekin eta "osotasun politiko, kultural, ekonomiko eta lurraldeko" bereizia zela aldarrikatu zuen, Bosnia-Herzegovinako lurraldean. Jugoslavia ohierako Nazioarteko Epaitegi Kriminalak (ICTY) ondorioztatu zuen Herzeg-Bosnia sortu zela Bosnia-Herzegovinatik banatu eta Kroaziara batzeko.

Bosnia-Herzegovinako errepublikako epaitegi konstituzionalak Herzeg-Bosniako Kroaziar Komunitatea ilegala zela ondorioztatu zuen 1992ko irailaren 14ean.

Ez Herzeg-Bosniako Kroaziar Komunitatea ezta ondoren aldarrikaturiko Herzeg-Bosniako Kroaziar Errepublika izan ziren aintzat hartuak nazioartean. Herzeg-Bosnia 1994ean desagertu zen, Bosnia-Herzegovinako Federazioari batu zitzaionean, Kroazia eta Bosnia-Herzegovinako agintariek Washingtongo akordioa sinatu ondoren.

Herzeg-Bosniako hiriburu ofiziala mendebaldeko Mostar zen. Dena den, Mostar gerra gunea izanik, kontrolerako gune nagusia Gruden zegoen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Juan Barroeta

**Juan Barroeta Angisolea** (Bilbo, 1835eko urriaren 10a - *ibidem.*, 1906ko apirilaren 10a) euskal herritar margolaria izan zen.

## Biografia 
Aitarekin hasi ondoren, oso gaztea zela Madrilera joan zen ikastera. Hamabost urte zituela Madrila joan zen, bertako San Fernandoko Arte Ederretako Eskolan ikastera. 1856. urtean hirugarren saria jaso zuen Espainiako Arte Ederretako Lehen Erakusketan, *La Resurrección de Lázaro* koadroaz; 1859tik aurrera Bilbon bizi izan zen. Garai hartako gustuak asetzen zituen pintorea, ikuskari eta erretratu historikoez gainera, aldizkarietarako apainketa-lanak eta opera-kartelak egin zituen Barroetak. Bilboko hirugarren setioan liberalen alde egin zuen.

## Lanak 
Erretratuetan aditua, oso ospetsu bilakatu zen bere estilo perfekzionistari esker. Lan nagusiak hauek dira:
* *La despedida de Cayo Graco,* 1859;
* *Chindasvinto y Leovigildo,* Espainiako erregeei buruzko sail baterako prestatua, 1865;
* *Alegría de la República*, Bilboko Udalak agindua, 1873;
* Karlistadari buruzko lanak, 1874,
* Alfontso XII.aren erretratua, 1875;
* Egaña, Lertsundi eta Novia de Salcedoren erretratuak, Bizkaiko Diputazioak eskatuak, 1883; eta
* Fidel de Sagarminagaren erretratua.

## Galeria 

Fitxategi:Barroeta-Village.jpg|*Village Scene*
Fitxategi:Barroeta-Portugalete.jpg|*View of Portugalete*
Fitxategi:Barroeta-Sestao.jpg|*View of Sestao and Portugalete*
Fitxategi:Juan de Barroeta - View of El Abra, Bilbao, from Algorta - Google Art Project.jpg|*View of El Abra, Bilbao, from Algorta* (1886)
Fitxategi:Pedro duro.jpg|*Pedro Duro Benito* (1888)

## Erreferentziak
Fard

**Farḍ** (arabieraz: فرض‎) edo **farīḍah** (arabieraz: فريضة‎) behar erlijiosoak izendatzeko erabiltzen den Islamaren terminoa da. Hitza persiera, turkiera eta urduan ere erabiltzen da esanahi berdinarekin.

Fard edo bere sinonimo den **wajib** Ahkamaren bost motatako bat da, Fiqhak musulman guztien ekintzak sailkatzeko erabiltzen den metodoa. Hanafi Fiqhak, hala ere Wajiba "beharrezkoa" dela esaten du eta Fard "nahitaezkoa". Indonesian *wajib* hitzak beharrezko esan nahi du, hala ere.

## Kanpo estekak
Uritz (argipena)

**Uritz** zenbait leku eta pertsonaren izena da.

## Toponimia 
* Uritz: Artzibarreko herria.

## Deitura 
* Rodrigo de Uriz: noblea.
* José Luis Uritz: nafar politikaria.
* Ricardo Uriz (1980 - ), saskibaloilaria.
* Mikel Uriz (1989 - ), saskibaloilaria, aurrekoaren anaia.

## Erreferentziak
Marta Cárdenas

**Marta Cárdenas Díaz de Espada ** (Donostia, 1944ko irailaren 5a) euskal herritar margolari eta grabatzailea da.

## Biografia 
Madrilgo San Fernando Arte Ederretako Eskolan eta Parisen ikasi ondoren, 1970ean lehendabizikoz Donostian bere lana aurkeztu eta hainbat erakusketa izan ditu Euskal Herrian zein nazioartean, 1970 eta 1980ko hamarkadetan.

1995ean, bestalde, bere marrazkiz osatutako erakusketa antologikoa egin zuten Bilboko BBKren erakusketa-aretoan.

Marta Cárdenasek teknika tradizionala erabili ohi izan du, eta paisaietan gauzatu du gehienbat bere lana, kasurik gehienetan estudiotik kanpo, aire zabalean. 1980tik aurrera, bere pintura gero eta abstraktuago bilakatu zen, betiere errealitatean inspiratuta. Indiara egindako bidaia baten ondorioz osatutako lanekin eman zuen 2000. urtean abstrakziorako azken urratsa, eta urte horretan aurkeztu zuen Donostiako Galeria 16 erakustokian bere lehenengo erakusketa erabat abstraktua, bidaian hartutako oharretan oinarritua, eta ez izadian bertan egindako koadroz osatua.

Marta Cárdenas, Luis de Pablo konpositorearekin ezkonduta, Madrilen bizi da azken urteotan.

## Erreferentziak
Iñaki Cerrajería

**José Ignacio Zarrajeria García** (Gasteiz, 1957ko uztailaren 29a -), **Iñaki Cerrajería** eta *El primo del Donato* izenaz ezaguna, euskal marrazkilari, komikigile eta margolaria da.

Arte Ederrak ikasi zituen Sevillan eta Bilbon. Euskal Herriko eta Madrilgo erakustokietan maiz erakutsi izan ditu bere lanak, eta Arabako Arte Ederretako Museoan zein Eusko Jaurlaritzaren, Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta La Caixa Fundazioaren bildumetan daude, besteak beste, bere obrak. Azken urteetan erabateko abstrakziora jo du Cerrajeríak, kanpoko inolako erreferentziarik ez duten koadroak margotuz.

1980 eta 1987 artean Jesús Mari Alegría *Pintu*-rekin batera egunero *Deian* *Marizoro* zinta atera zuen, eta 1989tik aurrera *El Correo*-rako lan egiten du. ETB-1ean *Katu Kale* saiorako ere lan egin du. *El primo del Donato* ezizenaz, *Araba Saudita* aldizkarientzat lan egin zuen, baita *Artificio* eta *Sustrai*-rentzat ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Eduardo Zamacois Zabala

**Eduardo Zamacois Zabala** (Bilbo, Bizkaia, 1841eko uztailaren 2a - Madril, Espainia, 1871ko urtarrilaren 12a) Euskal Herriko margolaria izan zen. Eduardo kubatar idazlearen osaba, nazioartean arrakasta lortu zuen lehendabiziko euskal artista izan zen.

Parisen ikasi zuen (Ernest Meissonier frantses margolari handiaren ikasle izan zen). Tratulari azkarra, Europako nazioarteko lehiaketan parte hartu zuen.

Sari ugari jaso zituen Parisen egindako erakusketetan (1862, 1864, 1866, 1870). *El guarda campestre* koadroa erosi zion, 1872. urtean, Charles Dickens eleberrigile ingelesak.

## Lan nabarmenduak 
Margolan nagusiak:
* *Una despensa* (1858-59; Bilboko Arte Eder Museoa)
* *Niños jugando a los toros* (1863; Bilboko Arte Eder Museoa)
* *Un violinista*
* *Oficial de guardia*
* *Últimos momentos de Cervantes*
* *La primera espada*
* *Bautizo de pobre* (1868; San Telmo Museoa)
* *Orduz kanpoko bisita* (*Una visita inoportuna*) (1868; Bilboko Arte Ederren Museoa)
* *Buffon au 16e siècle*
* *Bufones jugando al cochonnet* (1868; Bilboko Arte Eder Museoa)
* *La educación de un príncipe*
* *El regreso al convento* edo *Monjea eta asto menderakaitza* (1868; Thyssen-Bornemisza Museoa)
* *Fraile componiendo su peluca*
* *Saludo al rey* (1870; Pradoko Museoa)
* *Le favori du roi* (Frankel Family Trust bilduma)

## Galeria 

Fitxategi:Zamacois y Zabala 001.jpg|*Escena de la ocupación francesa*
Fitxategi:Eduardo Zamacois - Jesters Playing “Cochonnet” - Google Art Project.jpg|*Bufones jugando al cochonnet*
Fitxategi:Zamacois y Zabala 003.jpg|*Le favori du roi*
Fitxategi:'Taming the Donkey', painting by Eduardo Zamacois y Zabala, 1868, private collection.jpg|*Monjea eta asto menderakaitza*
Fitxategi:Zamacois y Zabala 004.jpg|*Amor platónico*
Fitxategi:Bautizo de pobre.jpg|*Bautizo de pobre*
Fitxategi:EDUARDO_ZAMACOIS_Y_ZABALA_-_La_Visita_Inoportuna_(Museo_de_Bellas_Artes_de_Bilbao,_c._1868._Óleo_sobre_tabla,_23_x_29.5_cm).jpg| *Orduz kanpoko bisita* (*Una visita inoportuna*)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kinto Fabio Maximo Emiliano

**Kinto Fabio Maximo Emiliano** (latinez *Quintus Fabius Q. f. Q. n. Maximus Emilianus*) Erromatar Errepublikako politikari eta kontsul bat izan zen.

Fabio, adopzioz, *Fabia* gens patrizioko kidea zen, baina jaiotzaz Luzio Emilio Paulo Mazedonikoren eta honen emazte Papiriaren seme nagusia eta Publio Kornelio Eszipion Emilianoren anaia nagusia zen. Kinto Fabio Maximo Alobrogikoren.

Fabio, K.a. 168an, bere aita biologikoaren agindupean aritu zen Hirugarren Mazedoniar Gerran, eta bere aitak Erromara Pidnan lortutako garaipena iragartzera bidali zuen.

Fabio pretore izan zen Sizilian K.a. 149 eta K.a. 148 artean, eta kontsul bihurtu zen K.a. 145ean Luzio Hostilio Manzinorekin batera, bere probintzia Hispania izan zelarik.

Bere kontsulaldiaren ondoren Hispaniako prokontsultza lortu zuen, non Viriatoren aurka borrokatu eta hau garaitu zuen Lusitaniar Gerretako gudu batean, baina Viriato liderra harrapatzerako orduan huts egin zuen eta gerrak jarraitu egin zuen bere anaiak Numantzia erraietaraino suntsitu zuen arte hamar urte beranduago.

Fabio eta bere anaia Polibio historialariaren patroi eta ikasleak ziren, anai batasun eredu bat bezala deskribatu zituena, bere adopzioaren ondorioz etxe ezberdinetan hazi ziren arren.
Sobietar Batasuneko Ereserkia

**Sobietar Batasuneko Ereserkia** () Sobietar Batasuneko ereserki nazionala izan zen.

## Historia 
Bigarren Mundu Gerran zehar 1944ko martxoaren 15ean, *Internazionala* ereserkiaren ordez, Sobietar Batasuna eta Errusiako Sobietar Errepublika Sozialista Federatiboaren ereserki nazional ofiziala bilakatu zen. Hitzak Sergey Mikhalkov idazleak (1913-2009), Gabriel El-Registan (1899-1945) armeniar olerkariarekin batera, elkarlanean idatzi zituen; musika, aldiz, Alexander Alexandrov (1883-1946) musikagileak ondu zuen.

1991ean Sobietar Batasunaren desagertzearekin batera, Errusiak *Abesti Abertzalea* ereserkia izatera iragan zen.

## Hitzak 
### 1953-1991 arteko bertsioa 
## Ikus, gainera 
* Munduko ereserkien zerrenda

## Kanpo estekak 
* Sobietar Batasuneko Ereserkia entzungai. Youtube.com
Cumann na mBan

**Cumann na mBan** () irlandar errepublikanismoaren emakumezko adar paramilitarra da. 1914ko apirilaren 5an Irlandar Boluntarioak erakundearen talde laguntzaile gisa sortu zuten. Nahiz eta erakunde independentea izan, bere buruzagitza Irlandar Boluntarioak erakundearen mende zegoen.

## Ikus gainera 
* Emakume Abertzale Batza
* Cumann na nGaedhael

## Kanpo estekak
France 4

**France4** Frantziako telebista kate publiko bat da. Bere jabea France Télévisions enpresa da eta 1996ko ekainaren 24ean sortu zen. Bere egitura ikuslego gazteari begira eginiriko saioak eta ikuskizun nahiz ekitaldiak emititzean oinarritzen da.

## Kanpo estekak 
* France4 telebista kateko webgunea
M6 (telebista katea)

**M6** Frantziako telebista kate generalista eta pribatu bat da. Bere jabea Groupe M6 enpresa da eta 1987ko martxoaren 1ean sortu zen, ordurarteko TV6 katea ordezkatuz.

## Kanpo estekak 
* M6 telebista katearen webgunea
Direct 8

**Direct 8** Frantziako telebista kanal orokorra da. Bolloré Médiak jabetzakoa da eta Puteaux egoitza nagusia da. 2001eko uztailaren 24an lehen aldiz erregistratu zen eta, ondoren, 2005eko martxoaren 31n argitaratu zen. Bere film luzea saio zuzenak izan dira, baina zinemarako programa berria ireki du.

## Kanpo estekak 
* Direct 8 telebista katearen webgunea
Miguel Egiluz

**Miguel Egiluz Antxia** (Zornotza, 1934) euskal herritar margolaria da.

José Manautekin ikasi ondoren, hainbat erakusketa egin ditu.

## Erreferentziak
Nafarroako zainzuria

thumb|250px|eskuinera|Nafarroako zainzuriak.

**Nafarroako zainzuria** edo **Mendabiako zainzuria** Nafarroako Mendabia udalerriaz gain Erribera eskualdean erein ohi den zainzuri mota bat da. Jatorrizko Izendapena du.

## Kanpo estekak
Gene Simmons (albuma)

***Gene Simmons*** Kiss hard rock talde amerikarreko baxu-jotzaile eta abeslariaren 1978ko bakarlari albuma da. 1978ko irailaren 18an Kisseko taldekideek kaleratu zituzten lau bakarlari albumetako bat da. Beste albumak Ace Frehleyk, Paul Stanleyk eta Peter Crissek atera zituzten. Albumak 22. postua lortu zuen AEBetako Billboard album zerrendan, 1978ko "Kiss" bakarlari albumetako posturik altuena lorturik. Platino mota lortu zuen 1978ko urriaren 2an, 1.000.000 kopia saldu zituelarik. Kissen baxua joten duen arren, Simmonsek gitarra elektrikoa eta akustiko jo zituen batez ere, Neil Jasonek baxua joten zuen bitartean.

Albumean hainbat artista ospetsuk joten dute, hala nola Aerosmitheko Joe Perry, Bob Seger, Cheap Trickeko Rick Nielsen, eta Cher. Nahiz eta garai hartan ezezaguna izan, koruak egin zituen Katey Sagalek telebistan karrera ospetsua egingo zuen, *Married with Children* telesailko protagonista izanik.

Simmons "See You in Your Dreams" bergrabatu zuen, *Rock and Roll Over* albumean geratu zen moduarekin pozik ez zegoelako.

## Abesti zerrenda 
## Langileak 
* Gene Simmons - gitarra elektrikoa eta akustiakoa, ahotsak, ekoizlea
* Neil Jason - baxua
* Elliot Randall - gitarra
* Allen Schwartzberg - bateria
* Sean Delaney - perkusioak, ekoizlea
* Ron Frangipane - arreglo sinfonikoak eta Members of the New York and Los Angeles Philharmonic Orchestras-ren zuzendaria
* Koruak - Gordon Grody, Diva Gray, Kate Sagal, Franny Eisenberg, Carolyn Ray, Sean Delaney
* Eric Troyer - piano eta koruak "Radioactive" eta "Living in Sin" abestietan
* Steve Lacey - gitarra "Radioactive" abestian
* John Shane Howell - gitarra klasikoa, segue between "Radioactive" & "Burning Up With Fever"
* Richard Gerstein - pianoa "True Confessions" eta "Always Near You/Nowhere to Hide" abestietan
* Joe Perry - gitarra "Radioactive" eta "Tunnel of Love" abestietan
* Bob Seger - koruak "Radioactive" eta "Living in Sin" abestietan
* Rick Nielsen - gitarra "See You In Your Dreams" abestian
* Helen Reddy - koruak "True Confessions" abestian
* Jeff 'Skunk' Baxter - gitarra "Burning Up With Fever", "See You Tonite", "Tunnel of Love" eta "Mr. Make Believe" abestietan
* Donna Summer - koruak "Burning Up With Fever" abestian
* Janis Ian - koruak "Prelude to Radioactive" abestian
* Cher - spoken word phone call on "Living In Sin"
* Mitch Weissman & Joe Pecorino (Beatlemania) - koruak "Mr. Make Believe", "See You Tonite" eta "Always Near You/Nowhere to Hide" abestietan
* Michael Des Barres - koruak "See You in Your Dreams" abestian
* Ritchie Ranno - gitarra "Tunnel of Love" abestian
* The Citrus College Singers - "True Confessions" eta "Always Near You/Nowhere to Hide" abestietan

## Zerrendak 
**Albuma** - Billboard (Ipar Amerika)

**Singleak** - Billboard (Ameriketako Estatu Batuak)

**Singleak** - Billboard (Kanada)

**Singleak** - Billboard (Erresuma Batua)

## Zertifikazioak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* KISSONLINE.COM Diskografia - Gene Simmons, Noiz kontsultatua: 2008-07-28.
Tolosako babarrun

[thumb|250px|eskuinera|[Tolosako babarrunak.]]
**Tolosako babarruna** Gipuzkoako Tolosaldean ereiten den babarrun beltz mota bat da (*Phaseolus vulgaris*). Eusko Labela duen produktua da, baina ez du jatorri deiturarik.

## Ezaugarriak 
Tolosako babarrunak kolore more iluna du, ia beltza, itxura obalatua du, taktuz leuna. Baina guzti honen gainetik bere zapore goxoa nabarmentzen da. Bestalde, azal fina du, honen ondorioz Tolosako babarruna sukaldatzeko ez da aurreko egunean uretan biguntzen eduki behar (beste babarrun mota askorekin gertatzen ez den bezala). Tolosako babarrunak salda lodia sortu ohi du.

## Prestaketa 
[thumb|250px|Babarrunak eta bere sakramentuak, horien artean [buru-aza|aza egosia]]

Aldez aurretik beratzen ipini, baina ez da nahitaezkoa. Babarrunak lapiko batean ipini ur hotzarekin, oliba-olioarekin eta xehe-xehe txikitutako tipularekin. Lapikoa su bizian jarri irakiten hasi arte, gero sua moteldu eta babarrunak bi ordu eta erdi inguruz makal irakiten eduki. Beharrezkoa bada, ura botaz joan. Babarrunak ondo eginda daudenean, gatza bota eta su motelean eduki minutu batzuetan. Jateko atera baino lehen, sutatik kanpora utzi salda loditzeko. Salda lodi-lodia maite bada, bezperan egin daitezke.

### *Sakramentuak* 
Babarrunak *sakramentuekin* zerbitzatu ohi dira, hau da, lagungarri jartzen diren janariekin. Hauek izan ohi dira: buru-aza egosia, txorizo egosia, odolki egosia, Ibarrako piperrak eta txerriki zati bat (saiheskia, urdaia eta abar). Lagungarri hauek bananduta egosi eta aurkezten dira, bakoitzak nahi ahala gehitzeko.

## Ikus gainera 
* Gernikako babarrun
* Arabako babarrun nabar

## Kanpo estekak 
* Tolosako Babarrunaren Elkartea  
* Zer da Tolosako babarruna? Euskonews.com
Eurosport

**Eurosport** satelitez nahiz streaming zerbitzuetan integratuta emititzen den Europako telebistako kate bat da eta kiroletan espezializatua dago. 

## Historia 
Groupe TF1 enpresaren jabetzakoa zela hasi zen emititzen, da egoitza nagusia Issy-les-Moulineauxen zuelarik, 1989ko otsailaren 5a. Discovery taldeak %20ko partea hartu zuen 2012ko abenduan, eta akziodun nagusia bilakatu zen %51arekin 2014ko urtarrilean,¡ 2015eko uztailean TF1ri bere %49a erosi zion arte, jabe bakarra bihurtuz.

2010eko eta 2020ko hamarkadetan Eurosport Player izeneko app eta streaming zerbitzu propioa izan zuen, izenez aldatu zutena 2023ko urtarrilean, Eurosport izen soilera. 2024ko uztailean, desagertu egin zen aparteko zerbitzu hori eta Max streaming zerbitzuaren aukeretan integratu ziren Eurosporten kanalak eta bere aukerako streaming katalogoa (zuzenekoak eta grabatutako emanaldien bideoak).

## Erreferentziak
Pikillo piper

**Pikillo piperra** edo soilik **pikilloa** piper gorri bizi mota bat da, mutur zorrotz kakotua eta ahogozo min samarra duena. Jatorria Nafarroako Erriberan du, Lodosako eskualdean eta horregatik Lodosako piperra sor-marka izan dezake. Sor-marka zortzi udalerritan kokatutako lursailek osatzen dute: Andosilla, Azagra, Carcar, Lerin, Lodosa, Mendabia, San Adrian eta Sartaguda .

Hazitegietan ereiten da. Maiatza aldera, behin betiko lursailean ildotan landatzen da. Fruituaren, hots, piperraren bilketa irailaren erdialdean hasten da azarora arte. Eskuz egiten da eta batez beste astebeteko tartekin garoaldi bakoitzean.

Produktu honen ezaugarrietako bat ontziratze prozesua da: gasez edo egur-ikatzez berotutako gainazal batean erregosten dira, bonbo birakarien bidez, su garra zuzenean , prozesuan ez baitute urarekin kontakturik izan behar, aroma eta zaporea galduko bailukete.

## Historia
Piper landareak Amerikan du jatorria, Mesoamerikan. *Capsicum annuum* solanazeoen familiako landare bat da, europarrek XVI. mendean Amerika aurkitu ondoren Espainiara eraman zena, lehen aldiz Kristobal Kolonek berak eramana, Pedro M. de Angleriak 1493ko irailean idatzitako gutun batean agertzen den bezala. Urteak igaro ahala, hainbat piper mota garatu ziren Europan, eta horien arten pikilloa Nafarroako Erriberan.

1994tik 1996ra bitartean, barazki horren haziak Perura eraman ziren, eta bertako enpresariek erein eta landatu zituzten, arrakasta handiarekin. Gaur egun, produktu hori erraz eskura daiteke Perun, eta Espainiakoak baino merkeagoak direnez, asko esportatzen dira.

## Sukaldaritzan
[thumb|Pikillo piperrak [hegaluzez beteak.]]
[thumb|Maiz, [pintxoak apaintzeko erabiltzen dira.]]
Piper erreak prestatu ohi dira zartaginean (azukre pixka batekin, ozpin pixka batekin, gatzarekin eta olioarekin, askatzen duten saltsa loditu eta karamelizatu arte) edo hotzak (oliba-olio birjina pixka batekin, gatz eta baratxuri ijeztu finekin). Maiz, beste janari batzuk laguntzeko erabili ohi dira, hala nola okela, patata-tortilla edo arrain urdinak.

Oso ezaguna da piper bete moduan prestatzea, mamiak ondo eusten baitio betegarriari, are azalik gabe (beti zuritzen baita, oso gogorra baita jateko). Askotariko betegarriak izaten ditu, baina ohikoenak okela xehatua, odolkia, bexamela bakailaoarekin, hegaluzea eta arroza dira.

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Ezpeletako piperra
* Gernikako piperra
* Ibarrako pipermina
* Angeluko piperra

## Kanpo estekak 
* Lodosako Pikillo Piperren Jatorri Deiturako Kontseiluaren webgunea
Kolding

**Kolding** Hegoaldeko Danimarkako eskualdean kokaturik dagoen herria da, Danimarkako zazpigarren herri handiena da, eta eskualdeko hirugarrena. Jutlandia penintsularen hego-ekialdean dagoen Kolding fiordoko hiria da.

## Historia 
Erik V.a Danimarkakoak XIII. mendean eraiki zuen **Koldinghus** gazteluaren inguruan sortu zen herria. Lehenengo dokumentu idatziak 1231 urtekoak dira. Errege familiak Jutlandian eduki zuen azken egoitza izan zen.

Bi borroka garrantzitsu gertatu dira hemen. Lehena 1658an, poloniarrek eta daniarrek bat egin eta suediarrak gainditu zituztenean eta bigarrena 1849an alemania eta daniarren arteko Schleswigko Gerran.

## Ondasun nabarmenak 
* **Koldinghus gaztelua:** XIII mendeko gotorleku eta errege egoitza.
* '*San Nikolas eliza (*Sankt Nicolai*):** XIII mendeko harrizko eliza.
* **Trapholt Arte Museoa:** XX mendeko daniar margolarien lanak erakusten ditu.
* **Geografisk Have*' lorategiak.

## Iruditegia 

Irudi:Kolding - Koldinghus1.JPG|Koldinghus gaztelua.
Irudi:Denmark-Koldinghus3.jpg|Koldinghus gazteluaren barnealdea.
Irudi:Kolding kirke.jpg|San Nikolas eliza.
Irudi:Cityhall in Kolding.Denmark.Kolding Rådhus.2012-001.jpg|Udaletxea.
Irudi:Søndergade, Kolding 2005.jpg|Kolding erdigunea.

## Hiri senidetuak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Joe Slovo

**Joe Slovo** (1926ko maiatzaren 23a - 1995eko urtarrilaren 6a) Hegoafrikako politikaria izan zen, Hegoafrikako Alderdi Komunistako (SACP) buruzagia denbora luzez eta Afrikako Kongresu Nazionaleko zuzendaritzako kidea.

Apartheidaren aurkako borrokalari sutsua, Lituaniako familia judu batean jaio zen. Zortzi urte zituenean sendiak Hegoafrikara emigratu zuen. 1941ean eskola utzi eta bulego batean lanean hasi zen. Urtebete beranduago, Hegoafrikako Alderdi Komunistako kide bilakatu zen. 1946 eta 1950 urteen artean zuzenbidea ikasi zuen.
Vendsyssel-Thy

**Vendsyssel-Thy** Danimarkako iparraldean dagoen uhartea da, herrialdeko bigarrena Groenlandia kontutan hartzen ez bada, 4.685&nbsp;km²-ko azalera baitu. Populazioari dagokionez hirugarrena da, 302.546 biztanlerekin. Limfjord fiordoak banatzen du kontinentetik, nahiz eta askotan Jutlandia penintsularen parte kontsideratzen den. Izan ere 1825ean gertaturiko uholde batek bihurtu baitzuen uharte.

## Izena 
Uhartea eratu zenean hiru barruti ezarri ziren, ekialdean *Vendsyssel*, mendebaldean *Thy* eta bi aldeak batzen *Hanherrederne*. 2007ko banaketa administratibo berriarekin ordea Thisted, Jammerbugt, Hjørring, Brønderslev eta Frederikshavn udalerriak sortu dira eta uharteari **Ipar Jutlandiako Uhartea** (danieraz *Nørrejyske Ø*) deitu zaio, jendeak aurrekoa erabiltzen badu ere.

## Geografia 
Iparraldeko Jutlandiako eskualdean sarturik dago. 4.865&nbsp;km²-ko azalera du eta 302.546 biztanle (2010) bizi dira bertan. Herri handienak Hjørring eta Frederikshavn dira eta iparralderen dagoen herria Skagen.

## Ondasun nabarmenak 
* Skagen lurmuturra.
* Limfjord.
* Thy Parke Nazionala.
* Aggersborg gotorleku bikingoa.
* Lindholm Høje hilerri bikingoa.

## Iruditegia 

Irudi:Skagen aka the skaw northmost point of denmark 6th may 2006.jpg|Skagen lurmuturra.
Irudi:Limfjord.jpg|Limfjord.
Irudi:Thy Nationalpark.JPG|Thy Parke Nazionala.
Irudi:Aggersborg Viking Castle.jpg|Aggersborg gotorleku bikingoa.
Irudi:Lindholm-Hoje.web.jpg|Lindholm Høje hilerri bikingoa.

## Ikus, gainera 
* Danimarkako uharte nagusiak

## Kanpo estekak
Shrewsbury

**Shrewsbury** Ingalaterrako mendebaldean dagoen Shropshire konderriko hiriburua da. Mendebaldeko Midlands eskualdean kokatzen da. 2000. urtean 70.689 biztanle zituen. Hiri hau arkitektura aldetik erdigune ongi mantendua eta ederra duelako ezaguna da.

## Herritar ezagunak 
* Robert Clive (1725–1774), militarra Indian.
* Charles Darwin (1809-1882), naturalista eta biologoa.
* Dalian Atkinson (1968–2016), futbolaria.

## Iruditegia 

Irudi:Shrewsburycathedral.JPG|Katedrala.
Irudi:Butcher's Row, Shrewsbury.jpg|Butcher's Row karrika.
Irudi:Shrewsbury - geograph.org.uk - 277354.jpg|Shrewsburyko gaztelua.
Irudi:English Bridge a.jpg|English Bridge zubia.

## Kanpo estekak 
* Shrewsburyko Udal webgunea
Nicki Minaj

**Onika Tanya Maraj**, ezagunagoa **Nicki Minaj** goitizen artistikoaz, (Port-of-Spain, Trinidad eta Tobago, 1982ko abenduaren 8a) rap eta hip hop estiloetan diharduen musika konposatzaile eta abeslaria da.

## Diskografia 
;Estudio albumak
* 2010: ***Pink Friday***
* 2012: ***Pink Friday: Roman Reloaded***
* 2014: *The Pinkprint*
* 2018: *Queen*
* 2023: *Pink Friday 2* 

;Mixtapeak
* 2007: ***Playtime Is Over*** (DJ Big Mike & Dirty Money Records-ekin batera)
* 2008: ***Sucka Free*** (Lil' Wayne-rekin batera)
* 2009: ***Beam Me Up Scotty*** (DJ Holiday & Trapaholics-rekin batera)
* 2010: ***Barbie World***
* 2011: ***Barbie´s Back***

;Singleak
* «Massive Attack» (Sean Garrett-ekin batera)
* «Your Love»
* «Check It Out» (Will.i.am-ekin batera)
* «Right Thru Me»
* «Moment 4 Life» (Drake-rekin batera)
* «Fly» (Rihanna-rekin batera)
* «Super Bass»
* «Did It On'em»
* «Girls Fall Like Dominoes»
* «Starships»
* «Right by My Side» (Chris Brown-ekin batera)
* «Beez in the Trap» (2 Chainz-ekin batera)
* «Pound the Alarm»
* «Va Va Voom»
* «The Boys» (Cassie-rekin batera)
* «Freedom»
* «High School» (Lil Wayne-rekin)

* «Pills N Potions»
* «Bang Bang» (Jessie J eta Ariana Granderekin)
* «Anaconda»
* «Only» (Drake, Lil Wayne, Chris Brown-ekin)
* «Bed of Lies» (Skylar Grey-rekin)
* «Truffle Butter» (Drake eta Lil Wayne-rekin)
* «The Night Is Still Young»
* «Don't Hurt Me» (DJ Mustard y Jeremih-ekin)
* «Make Love» (Gucci Mane-rekin)
* «Changed It» (Lil Wayne-rekin)
* «No Frauds» (Drake eta Lil Wayne-rekin)
* «Regret In Your Tears»
* «MotorSport» (Migos eta Cardi B-rekin)
* «Barbie Tingz»
* «Chun-Li»
* «BED» (Ariadna Granderekin)
* «Barbie Dreams»
* «Good Form» (Lil Wayne-rekin)
* «Megatron»
* «Tusa» (Karol G-rekin)

;Sustapen singleak
* «Roman in Moscow»
* «Stupid Hoe»
* «Roman Holiday»

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* **Nicki Minaj-en webgune ofiziala**
* Nicki Minaj YouTube-n
Txilar

**Txilarra** zenbait landare zuhaixkarari ematen zaien izena da, batez ere Ericaceae familiakoei:
* *Calluna vulgaris*
* *Erica* generoko hainbat espezie.
* *Daboecia* generoko hainbat espezie.
* *Cassiope* generoko hainbat espezie.

## Kanpo estekak
TFX (telebista katea)

**TFX** Frantziako doako telebista kate bat da, TNTn eta frantses hiztunen herrialdeetako beste plataformetan. Gazteei zuzenduta dago. TF1 Taldekoa da eta bere egoitza Boulogne-Billancourt udalerrian dago. Emisioa 2005eko martxoaren 31n hasi zen.

## Historia 
NT1 2002an AB Groupek proposatu zuen TDTn maiztasun baterako, bere RTL9 eta AB1 nagusietan inspiratutako kate generalista gisa. 2003ko ekainaren 10ean hautatu zuten, 2005eko martxorako aurreikusitako TNT plataforma abian jartzeko. 2004. urtearen amaieran, AB Groupek La Quatre kateari deitzeko asmoa iragarri zuen. Hala ere, 2005eko urtarrilean, France Télévisionsek iragarri zuen bere katearen Festival France 4 izenez aldatuko zutela. AB Groupek NT1 izenera itzultzea erabaki zuen.

2009ko ekainean, TF1 Taldeak AB taldearekin negoziazio esklusiboetan hasi zela jakinarazi zuen, zeinetan akzioak zituen, TMCren %40ko partaidetza eta NT1en %100ekoa itzultzeko. Akordioa Frantziako Lehiaren Agintaritzak eta, ondoren, Estatu Kontseiluak onartu zuen 2010eko abenduan, Métropole Télévision-en helegitea atzera botaz. TF1 2015ean bakarrik sartu zen bere publizitate agentzian.

2015eko maiatzaren 26an, TF1, TMC, NT1 eta HD1-ek beren webguneak batu eta MYTF1 plataforman elkartu ziren.

2017ko urriaren 18an, TF1 Taldeko presidente Gilles Pélissonek iragarri zuen NT1-ek bere izena TFX izatera aldatuko zuela 2018ko urtarrilean. 2018ko urtarrilaren 30ean sartu zen indarrean, 21:00etan. TFX-ren nortasun berriak, Argentinako SuperStudio agentziak sinatu eta gazteentzako duen promesa editoriala indartuz, belaunaldi honetako ikusizko kode eta erreferentzia kultural guztiak ustiatzen ditu.

2022ko otsailaren 28an, bat-egite proiektuaren barruan, Groupe TF1 eta ​​Groupe M6-ek Altice Mediarekin negoziazio esklusiboan zeudela jakinarazi zuten TFX eta 6ter saltzeko. Salmenta 2022ko apirilean sinatu zen, eta uztailean, Lehiaren Agintaritzak TFX eta 6ter Altice Mediaren erosketa balioztatu zuen. Hala ere, TF1 eta M6 taldeek bat-egitea bertan behera utzi zuten *Autorité de la Concurrence* ezarritako baldintzen ondorioz, TF1 edo M6ren salmenta eskatzen zutenak, eta, beraz, jada zentzurik ez zuten.

2024ko urtarrilaren 8az geroztik, TFOU haurren programazio blokea gehienbat TF1eko lanegunetako programazio goiztiar batek ordezkatu zuenez, TFOU lanegunetan TFXra eraman zuten 6:55etik aurrera, blokea bi kanaletan partekatuz. TFX-ren mugimenduak TFOUri emankizun luzeagoak eman zizkion asteazkenetan, non 9:30ak arte emititzen den beste ohiko astegunetarako 8:30ak baino. 2025ean, TFXren ondoren Gulliren posizioaren mugimendua Arcom-ek justifikatu zuen, azken honek publiko berari zuzenduta.

## Logo marraztuak 

File:NT120052008.png|NT1 jatorrizko logotipoa 2005etik 2008ra
File:NT1 2008 logo.png|NT1 logotipoa 2008tik 2012ra
File:Nt1_hd.png|NT1 2012tik 2018ra bitarteko azken logotipoa (HD bakarrik 2016ko apirilean dago)
File:TFX logo.svg|TFX logotipoa 2018az geroztik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* NT1 telebista katearen webgunea
IPad

**iPad**a Apple Inc. estatubatuar enpresak merkaturatutako Tablet PC motako gailu bat da. 2010eko urtarrilaren 27an jendaurrean aurkeztu zuten.

## Kanpo estekak 
* Apple enpresaren webgunea
Isidro Gil

**Isidro Gil Gabilondo ** (Azkoitia, 1843 &ndash; Burgos, 1917ko martxoa) euskal herritar margolari, marrazkilari, arkeologo eta idazlea izan zen.

1865ean Madrilgo Unibertsitatean zuzenbidea ikasi ondoren, Burgosera joan zen, non irakasle eta arkeologo moduan lan egin zuen.

## Lan nabarmenduak 
### Artelanak 
* *Mazeppa, La independencia de Castilla* (1890)
* *Antes de la función* (1878)
* *Una dama en su tocador* (1868)
* *Apunte para un cuadro* edo *Colón tomando posesión de la isla de San Salvador* (1890)

### Arkeologia 
* *Descripción histórica y pintoresca del Templo de San Pablo, de Burgos* (1878)
* *Memorias históricas de Burgos y su provincia* (1913)
* *El Castillo de Loarre y el Alcázar de Segovia* (1905)
* *Descripción con planos de la Cueva llamada de Atapuerca* (1868)

## Erreferentziak
Ignacio García Erguin

**Ignacio García Erguin** (Bilbo, 1934ko uztailaren 22a - *ibidem*, 2025eko abenduaren 12a) euskal herritar margolari espresionista izan zen.

Frantzian eta Alemanian egin zituen Pintura ikasketak. Espainian, Estatu Batuetan, Polonian, Mexikon, Italian eta Suitzan eginiko erakusketetan izan du parada bere pintura-lanak ezagutarazteko. Obra nagusiak: *Toledoko ikuspegiak* eta *Bermeoko azoka*.

Egungo euskal herritar margolaririk ezagunenetariko bat da, jaioterrian Athletic Club edo San Anton Elizarako ere lan egin duena.

## Erreferentziak
Gustavo Maeztu

**Gustavo Maeztu Whitney** (Gasteiz, 1887ko otsailaren 11 &ndash; Lizarra, 1947ko otsailaren 9a) margolari kostunbrista izan zen. Ramiroren eta Mariaren anaia izan zen.

## Biografia 
Gurasoak Manuel de Maeztu Rodriguez eta Juana Whitney zituen, kubatar jatorriko ingeniaria bata eta diplomazialari ingeles baten alaba bestea.

Antonio Lekuona eta Manuel Losada maisuekin hasi ondoren, Parisen egin zituen bere ikasketak. Madrilgo Arte Ederretako Erakusketetan parte hartu zuen 1912, 1915, 1924, 1926 eta 1936. urteetan. Bakarkako erakusketak ere egin zituen Bartzelonan, Donostian, Madrilen, Bilbon, Zaragozan, Parisen eta Londresen. Jaioterrira itzuli eta *El Coitao* astekaria sortu zuen.

Kritikarien arabera, Maezturen litografiak hobeak dira koadroak baino. Bere lan nagusiak: *Zumalacárregui*, *Costa vasca*, *El moruno*, *Retrato de mi hermana María*, *El ciego de Catalañazor*, *Pescadores* koadroak, eta *Cacería vasca en los alrededores del Castillo Butrón* eta *Apunte marino* litografiak. *El imperio del gato azul* obra eman zuen argitara 1911. urtean.

1936an Ramiro bere anaia fusilatua izan ondoren, Lizarrara joan zen. Bertan bere izena daraman Guztavo Maeztu Museoa sortu zuten.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arabar ospetsuen zerrenda.

## Kanpo estekak
You'll Never Walk Alone

[thumb|250px|eskuinera|*Shankly Ateak*, [Anfield futbol zelaia.]]

'''You'll Never Walk Alone'* (euskaraz *Inoiz Ez Zara Bakarrik Ibiliko*) 1945ean *Carousel* musika ikuskizunerako konposatu zen abesti bat da. Richard Rodgers musikariak doinua sortu eta Oscar Hammerstein konposatzaileak hitzak idatzi zituen. Ikuskizun edo musikal hau Broadwayko aretoetan estreinatu bezain laister arrakasta handia lortu zuen, ondorioz musikari eta abeslari ugarik honen bertsioa atera zuten, horien artean ezagunenak: Frank Sinatra, Elvis Presley edota Johnny Cash.

Ingalaterran 1960. urtean Gerry & The Pacemakers musika taldeak hitzak bere erara moldatu eta 1963ko urriaren 26rako herrialde hartako abesti sailkapeneko lehenbiziko postua bereganatu zuen. Garai hartan Liverpool FC futbol taldeko zaletuek abestia bere egin eta partidu bakoitzaren hasieran abesten hasi ziren, honela bada, talde honetako ereserki bilakatu eta izenburua berriz bere leloa izan zen. Gaur egun Celtic taldearen ereserkia ere bada.

## Hitzak 
## Kanpo estekak 
* *You'll never walk alone* abestia entzungai. Youtube.com 
* Liverpool FC futbol taldeko zaletuak armailetan eta *You'll never walk alone'' abestia abestuz entzungai. Youtube.com