Rodezno

**Rodezno** Errioxako (Espainia) autonomia erkidegoko udalerria da, eta Errioxa Garaian dago kokatua, Harotik 7 kilometroetara hain zuzen.

## Geografia 
Rodezno, Oja-Tironen beheko haranean dago, Errioxa Garaian hain zuzen. Iparraldean Haro, ekialdean Briones eta Ollauri, hego-mendebaldean Bañares, hego-ekialdean Hormilla eta mendebaldean San Torcuato, Cidamon eta Zarraton ditu mugakide.

Herri honetako maldak, oso leunak dira; hala, 560 m-ko kotaren gainean dago kokatuta baina, gauden tokiaren arabera, 600 metroko altuerara irits gaitezke.

## Klima 
Rodeznoko udalerriak, klima kontinentala du. Ebro, Oja eta Najerilla ibaietatik datorren atlantikotik eta Toloño mendilerrotik sartzen den eragin mediterraneoarengatik dago klima hau.

## Biztanleriaren bilakaera (demografia) 
14,3 km²-ko azalera duen herrialdeak, 212 biztanle izan zituen 2021. urtean, horietako 112 gizonezkoak izanik eta 94, aldiz, emakumezkoak.

Hauxe da, gizonezkoen, emakumezkoen eta guztizkoaren bilakaerari buruzko taula, urteetan zehar.

## Leku interesgarriak 
thumb

### Jasokundeko Andre Mariaren parrokia 
Jatorriz, XVI. mendeko lehen hereneko eliza da. Elizaren zati handi bat (goi-korua, sakristia…) Diego de las Landerasek egin zituen, 1579-1589 urte bitartean eta Francisco de Solanok bukatu zituen 1590 urte aldera.

Koroa, 1920. urte ingurukoa da eta kaperak eta bigarren sakristia, aldiz, 1700. urte ingurukoak dira.

Parrokia honek, badu bereizgarri egiten dion elementu bat, izan ere, dorrearen gainean jatorrizkoa ez den teilatu berde bat dago. Aurrekoak, tximista baten kolpea jaso zuen, eta horrek okertzearen eragin zuen. Horren ondorioz, 1961 urtean Joaquín Lucarinirek, gaur egun dagoena ipini zuen.

### Olartiako ama birjinaren baseliza 
Ez daude daturik, lehen aldiz noiz eraiki zen baieztatzen dutenik, baina bota egin zutela ikertu da, eta XIX. mendearen hasieran (Independentzia Gerraren ondoren), berreraiki zutela.

Arkupe ederra izateaz gain, belardian zehar Erdi Aroko hilobiak daude. Horrek adierazten du, garai batean zegoen inguruetan zegoen despopulatzea. 

1975ean, balio historiko handiko hainbat lapurretaren lekuko izan zen, horien artean, Olartiako Ama Birjinaren Erdi Aroko tailuarena, adibidez.

### Upeltegien auzoa 
Errioxa osoko upategi auzo berezi eta politenetako bat da. Auzo honek, 100 upategi inguru ditu. Gehienak, XV. mendekoak dira, baina batzuk lehendik ere bazeudela uste da.

#### Kalaoak 
Kalaoak, tenperatura eta hezetasuna konstante mantentzen dituzten, lurazpiko zona batzuk dira, ardoak tenperatura ezin hobean edukitzeko balio dutenak. 

Duela gutxira arte, Rodeznon, Kalaoen Eguna ospatzen zen. Jaiegun honetara, bertaratzen ziren guztiek, kalao bat zer zen ezagutzeko aukera izaten zuten.

### Jauretxea 
XVIII. mendeko edo lehenagoko eraikina. Garai batean desagertutako Santa Cruz de Rodeznoren etxea dela uste da, baina ez dago hori baieztatzen duen aurkikuntzarik.

### San Martin eliza 
XVI. mendeko eraikuntza da. Cuzcurritilla auzoan dago, muino txiki baten goialdean. Erabat abandonatuta dago eta gaur egun ez zaio erabilerarik ematen. Cuzcurritilla eta horrenbestez San Martin eliza Harorena izan zen denboran, azaroaren 12ro (San Martin eguna) Haroko herria erromerian joaten zen bertara.

### Cuzcurriltillako monasterio zaharra 
Cuzcurritilla auzoan kokatua. San Migel del Monteko, Monje Geronimoena izan zela jakin da. Eraikin honek, nekazal etxe baten erosotasun guztiak zituen monjeentzat, iturri eta sotoaz gain. Eraikina, egoera ezin hobean dago, duela gutxi egindako eraberritze lanengatik.

## Ospakizunak 
* Urtarrilaren 20an: *“San Sebastian”* eguna ospatzen da.
* Maiatzean edo ekainean (Aste Santutik 40 egunera): *"Olartiako Ama Birjinaren"* erromeria ospatzen da. Olartiako Ama Birjinaren Erromeria, jai jendetsua da. Ospakizun honetan jendea, herriko baselizan biltzen da erromeriarako, eta, ondoren, gazta, ogia eta ardoa banatzen dituzte.
* Maiatzaren 15ean: *“San Isidro Labrador”* eguna ospatzen da, nekazarien zaindaria dena.
* Uztailaren 10ean: *“San Kristobal”* eguna ospatzen da, herriko zaindaria dena.

## Administrazioa 
Hauexek dira alkate zein alkatesa guztiak, 1979ko hauteskundeaz geroztik

## Kanpo estekak