Shirin Akiner

**Shirin Akiner** (1943ko ekainaren 16a - 2019ko apirilaren 6a) Erdialdeko Asia eta Bielorrusiako jakintsua izan zen. Londresko Unibertsitateko Ekialdeko eta Afrikako Ikasketen Eskolako (SOAS:School of Oriental and African Studies) ikertzaile elkartua izan zen.

## Bizitza 
Shirin Akiner 1943an jaio zen Dacca-n, India britainiarrean. Londresko Unibertsitatean ikasi zuen, eta lehen gradua lortu zuen eslaviar filologian, eta turkiar hizkuntza eta literaturan (otomanoa eta modernoa). 1980an doktoregoa lortu zuen London-go University Collegen, Lipka Tatars bielorrusiarraren  ondarearen ikertzaile gisa, "The religious vocabulary of the British Library Tatar-Byelorussian Kitab" [Lipka Tatars bielorrusiarraren Kitab (liburua)- aren hiztegi erlijiosoa] izeneko tesiarekin.

Bere lehen senarra auto istripu batean hil zen, Metin semea jaio baino lehentxeago. 1973an berriz ezkondu zen.  1970eko hamarkadan, David Mitchell negozio-gizon akademikorekin ezkondu zen, eta Willesden-etik Chelsea-ra joan zen bizitzera, eta Shirin Akiner Mitchell izenarekin egin zen ezaguna bizitza ez-akademikoan.

Akinerrek hainbat lan akademiko sortu zituen, batez ere Uzbekistan eta Kazakhstan-i buruz.   U.S.A.K.-k argitaratutako Journal of Central Asian and Caucasian Studies [Erdialdeko Asiako eta Kaukasoko Ikerketen Aldizkaria]  aldizkariko erredakzio eta aholku batzordeko kidea izan zen, eta Britainiar-Uzbek Society-ko [elkarte] presidentea.

Bielorrusiako literatura modernoaren ikertzailea ere izan zen, Poloniako bielorrusiar gutxiengoaren literatura barne. Journal of Belarusian Studies [Bielorrusiaren ikerketen egunerokoa] aldizkarian artikuluak argitaratu zituen eta harreman aktiboak izan zituen Britainia Handiko *bielorrusiar* komunitatearekin, Alexander Nadson barne. 1984an, Sokrat Janowicz idazle bielorrusiarraren miniaturazko lanen ingelesezko itzulpenen liburu bat argitaratu zuen.

2005ean, giza eskubideen aldeko taldeek, gobernuz kanpoko erakundeek, eta Britainia Handiak Uzbekistan-en zuen enbaxadore ohi Craig Murray-k, Uzbekistan-go Andijango sarraskiari buruzko txosten alderdikoi eta "propagandista" bat egitea leporatu zioten. Murray-k Colin Bundy SOASeko zuzendariari eskatu zion Akiner-en aurkako neurriak hartzeko, ustez faltsukeriak sustatzeagatik, baina azken horrek uko egin zion Murrayren iritziak "oinarririk gabekoak" zirela argudiatuta.

Ikerketa- eta irakaskuntza-postuak bete zituen London-go Unibertsitatean (School of Oriental and African Studies and University College); eta katedradunak bisitatu zituen Europako eta Estatu Batuetako unibertsitateetan. Hainbat lan aurkeztu zituen nazioarteko biltzarretan eta goi-mailako mintegietan think tank liderretan [Think tank bat aditu talde bat edo gai politiko, ekonomiko, sozial, militar edo kulturalak ikertzen eta aztertzen dituen erakunde bat da. Ideia-laborategia, hausnarketa-zentroa, ikerketa-institutua edo kabinete estrategikoa ere deitzen zaio] , nazioarteko erakundeetan eta 20 bat herrialdetako unibertsitateetan. Bere argitalpenetan zazpi monografia eta 75 artikulu akademiko baino gehiago daude, hala nola Islama, etnia, aldaketa politikoa eta Erdialdeko Asiako segurtasuna. Bere lana 10 hizkuntzatara itzuli da (frantsesa, alemana, gaztelania, arabiera, persiera, turkiera, kazakhera, errusiera, turkmenera eta txinera).

Shirin akademiko berezia zen. Poliglota zen, eta errusiera arina eta Asia erdialdeko hizkuntza gehienak hitz egiten zituen, besteak beste. Bere kredentzialak gorabehera, ez zen inoiz larderiatsu sentitu; kontrakoa gertatzen zen: Tradiziorik onenean irakasle izan zen, eta bere gelako eztabaidak erraztu eta ikasleak ahaldundu zituen.

Akiner 2019ko apirilaren 6an hil zen.

## Sariak 
* 2006an Asiako Gaietarako Errege Elkarteak Sir Percy Sykes Memorial Medal saria eman zion.
* 2008an NATOren Defentsa Elkargoko Ancien Elkartearen Ohorezko Fellowship saria eman zioten.
* 2013an, Nazioarteko Txingiz Aitmatov Saria jaso zuen.

## Hautatutako argitalpenak 
* *Religious Language of a Belarusian Tatar Kitab: A Cultural Monument of Islam in Europe*   [Bielorrusiako tatar Kitab  baten hizkuntza erlijiosoa : Islamaren Monumentu Kulturala Europan], 457 or. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag [Argitaletxea], 2009
* *Violence in Andijan, 13 May 2005: An Independent Assessment*  [Indarkeria Andijanen, 2005eko maiatzaren 13an:ebaluazio independente bat] , 51or. Johns Hopkins Unibertsitatea, Uppsala-ko Unibertsitatea (Suedia), 2005.  .
* *The Caspian: Politics, Energy, Security* [Kaspiarra: Politika, Energia, Segurtasuna], 405pp. RoutledgeCurzon (Erresuma Batua), 2004.  ISBN 0-7007-0501-5.
* *Tajikistan: Disintegration or Reconciliation?*  [Tajikistan: desintegrazioa ala adiskidetzea?], 95pp. Nazioarteko Gaien Errege Institutua (London), 2001.  ISBN 1-86203-061-8.
* *The Formation of Kazakh Identity; from Tribe to Nation-State*,  [Kazakhstango identitatearen eraketa; Tributik Nazio-Estatura], 83or. Nazioarteko Gaien Errege Institutua, 1995.  ISBN 1-899658-03-3.
* *Resistance and Reform in Tibet*  [Erresistentzia eta erreforma Tibet-en] Robert Barnett y Shirin Akiner-ek editatua : C.Hurst 1994, Indiana University Press.
* *Islamic Peoples of the Soviet Union*  [Sobietar Batasuneko Islamiar Herriak], 476or. Routledge, 1987.  ISBN 9781136142741.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Shirin Akiner Journal of Belarusian Studies aldizkarian
* Craig Murrayren kexa-gutuna Bundy irakasleari
* Akinerren erreportajea Andijango sarraskiaz
* 'Karimovek Shirin Akinerren lanei buruz egindako liburu irakurgarri bat', Craig Murrayren webgunetik berreskuratua
* Nikolay Kuzmin: Interview with Shirin Akiner – KazWorld.info[usurped] (Akiner-ekin Elkarrizketa)
* Akinerri elkarrizketa Channel 4 News-en
* Akinerren polemika Registan.net-n
* 'Akinerren aurkako salaketei erantzun die SOASek'
* Shirin Akiner profila
* Obituarioa, Burzine Waghmar, SOAS liburutegia eta Irango Ikasketen Zentroa
* Britainiar-Uzbekistan Elkartearen 2019ko urteko afaria: Shirin Akiner doktorearen bizitza eta lanaren ospakizuna