Henri Bourtayre

**Henri Bourtayre** (Biarritz, 1915eko urriaren 21a - Yvelines departamentua, 2009ko ekainaren 10a) mila kantu baino gehiagoren musikaren egile lapurtarra da; haietako batzuek berehala oso ezagunak bihurtzea lortu zuten.

## Biografia 
**Henri Bourtayrek** Biarritz eta Lapurdiko kostaldeko kabaretetan pianoa jotzen hasi zuen bere musika-bidea; aldirietako batzar eta eztei-ospakizunetan aritu zen André Dassary kantariarekin, baita berarekin 1937an Parisera joan ere. Laster batean Ray Ventura argitaletxearekin harremanetan jarri zen eta bertan Raymond Legrand musikari eta orkestra-zuzendaria ezagutu zuen; 1941etik aurrera berarentzat idazten hasi zen. Bere lehen arrakasta handia Tino Rossi-k kantatutako *Ma ritournelle*rekin lortuko du.

Ia beti Maurice Vandair-en letrek lagunduta, garaiko "vedette" edo izar handi guztientzat konposatu zuen: André Dassary, Tino Rossi, Maurice Chevalier, Georges Guétary. 1944an *Fleur de Paris* Bigarren Mundu Gerrako *Libération* delakoaren ereserkia bihurtu zen. Okupazio alemaniarraren amaierarekin izar berriak agertu ziren eta horientzat ere **Henri Bourtayrek** konposatu zuen: Luis Mariano (*Ma belle au bois dormant*, 1944), Lina Margy (*La Fille à Domingo*), eta batez ere Raymond Legrand-i erreleboa hartu zion Jacques Hélian eta bere orkestrarentzat; Bourtayre Hélian-en ohiko konpositorea bilakatu zen.

Maurice Vandair bazterrean utzi gabe, garai horretan Henri Bourtayrek sarritan letragile berri batekin kolaboratu zuen, irrati-produktorea zen Henri Kubnickekin hain zuzen. 1950eko hamarkadaren hasieran, Bourtayrek Robert Lamoureux music hall-aren arlora etorri berriarentzat idatzi zuen.

**Henri Bourtayre** lau operetaren partituren egilea da; haien artean *Miss Cowboy* (1947 eta *Tout pour elle* (Dena berarentzat, 1952. Arlo honetan, ordea, Luis Marianoren esku-hartzea izan zuen *Les Chevaliers du ciel* (Zeruaren zaldunak, 1955) baino ez zuen benetako arrakasta izan. Horretaz gain, Henri Bourtayreri 50 bat filmen musika zor zaio.

Henri Bourtayre Jean-Pierre Bourtayre (1942an jaioa) konpositorearen aita zen.

## Obrak 
### Kanten musikak 
* 1941 : *Ma Ritournelle* (Nire leloa; Maurice Vandair-en hitzak) – Tino Rossi ;
* 1942 : *Dans le chemin du retour* (Itzulerarako bidean; Maurice Vandair-en hitzak) – Tino Rossi ;
* 1942 : *Quérida* (Maurice Vandair-en hitzak) – Jaime Plana ; Marie José ;
* 1943 : *La Guitare à Chiquita* (Txikitaren gitarra; Maurice Vandair-en hitzak) – Raymond Legrand ;
* 1943 : *Mon cœur est toujours près de toi* (Nire bihotza beti dago zuregandik hurbil; Maurice Vandair-en hitzak) – Georges Guétary ;
* 1944 : *El Cabrero* (Ahuntzaina; Maurice Vandair-en hitza) – Marie José ;
* 1944 : *Fleur de Paris* (Parisko lorea; Maurice Vandair-en letra) – Maurice Chevalier, Jacques Hélian ;
* 1944 : *Ma belle au bois dormant* (Nire basoko loti ederra; Maurice Vandair-en hitzak) – Luis Mariano ;
* 1945 : *Baisse un peu l’abat-jour* (Jaitsi apur bat reflektorea; Marcel Delmas-en hitzak) – Elyane Célis ;
* 1945 : *C’est la fête au pays* (Hauxe da herriko festa; Maurice Vandair eta Maurice Chevalier-en hitzak) – Maurice Chevalier ;
* 1945 : *Ça fait chanter les Français* (Honek frantsesak kantarazten ditu; Maurice Vandair et Maurice Chevalier-en hitzak) – Maurice Chevalier ;
* 1945 : *Chacun son rêve* ( Bakoitzak bere ametsa du; Maurice Vandair-en hitzak) – Charles Trénet ;
* 1945 : *Chansons grises… chansons roses* (Kanta grisak...kanta larrosak: Henri Kubnick-en hitzak) – Michel Roger ;
* 1945 : *Lily Bye… bye !* (Maurice Vandair-en hitzak) – Guy Berry, Jacques Hélian ;
* 1945 : *Feu follet* (Argi-txakurra; Henri Kubnick-en hitzak) – Michel Roger ;
* 1945 : *La Fille à Domingo* (Domingoren alaba; Maurice Vandair-en hitzak) – Lina Margy ;
* 1946 : *Le Swing à l’école* (Swing-a eskolan; Syam eta Georgius-en hitzak) – Fred Adison eta bere orkestra ;
* 1946 : *Pastourelle à Nina* (Pastorela Ninari; Maurice Vandair-en hitzak) – Rudy Hirigoyen ;
* 1946 : *Simple histoire* (Istorio sinpleaAndré Hornez-en hitzak) – Lina Margy ;
* 1946 : *Une Fleur sur l’oreille* (Lore bat belarrian; Henri Kubnick-en hitzak) – Guy Berry ;
* 1947 : *Ma petite Hawaïenne* (Nire hawaiiar txikia; Maurice Vandair-en hitzak) – Tino Rossi ;
* 1949 : *Soleil levant* (Egunsentia; Louis Poterat-en hitzak) ; Jacques Hélian eta bere orkestra ;
* 1950 : *Agur* (Maurice Vandair-en hitzak) – André Dassary ;
* 1950 : *La France en rose* (Frantzia larrosa kolorez; Albert Willemetz-en hitzak) – Arletty ;
* 1953 : *Viens à la maison* (Etorri nire etxera; Robert Lamoureux)- Robert Lamoureux ;
* 1954 : *Il faut si peu de choses* (Hain gauza gutxi diren beharrezko; Albert Willemetz-en hitzak) – Yvonne Printemps ;
* 1966 : *Oui au whisky* (Bai whiskiari; Jean-Pierre Bourtayre semearekin ; E. Meunier-en hitzak) – Maurice Chevalier.

### Filmetako musikak 
* 1973 : *Mais où est donc passée la 7ème compagnie ?* (Baina nondik pasa da ba 7. Konpainia? Robert Lamoureux-en filma)

### Liburuak 
**Henri Bourtayre**: *Fleur de Paris ou 50 ans de souvenirs et de chansons françaises* (240 orrialdeko liburua *Fleur de Paris. 8 mai 45-8 mai 95. Autour de la victoire* izeneko bi diskoak lagunduz. EMI-Une musique, 1995).

### Diskoak 
* *50 ans de chansons avec Henri Bourtayre*: 20 kantako CDa, *Du Caf’conc’ au Music hall* bilduma, EMI France, 1993
* *Fleur de Paris*: Henri Bourtayreren 20 kanta, EMI, 1995
* *Les Chansons de ma jeunesse*: 25 artistak Henri Bourtayreren arrakastak kantatzen dituzte. Marianne Mélodie, 2008
* *Chevalier du Ciel- Miss Cow-Boy- Tout pour elle*: Bourtayreren Operetak. Marianne Mélodie, 2008
* ''Dansez sur les succès d'Henri Bourtayre*. Marianne Mélodie, 2009.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* André Dassary
* Luis Mariano
* Francis Lopez
* Biarriztar ezagunen zerrenda

## Kanpo estekak 
*  *Luis Mariano canta al País Vasco'' diskoa "Herri Musikaren Txokoan".