open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tardientako geltokia

**Tardienta** Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Tardienta udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 57,2 kilometro-puntua

## Historia 
Geltokia 1861eko irailaren 18an ireki zen, Zaragoza-Bartzelona burdinbidearen Zaragoza-Lleida tartea ireki zenean. Lanak Bartzelonatik Zaragozarako Trenbidearen Konpainiak egin zituen. Linearen eta beste trazatu batzuen arteko lotura eta finantza-osasuna hobetu nahian, konpainiak 1864an Zaragoza eta Iruña lotzen zituen trenbidea kudeatzen zuen enpresarekin bat egitea erabaki zuen, Zaragozatik Iruñerako eta Bartzelonarako Trenbideen Konpainia sortuz. Bat-egite hori 1878an Norte boteretsuak, bere jarduerak penintsularen ekialdera zabaldu nahi zituenak, konpainia bereganatzea lortu zuen arte mantendu zen.

NORTEk geltokiaren kudeaketa mantendu zuen 1941ean Espainiako trenbidearen nazionalizazioa gertatu zen arte, eta existitzen ziren konpainia guztiak sortu berri zen RENFEn sartu ziren. 2004ko abenduaren 31tik Renfe Operadora linea ustiatzen ari da eta Adif da tren instalazioen titularra.

## Geltokia 
Udalerriaren hegoaldean dago. Bidaiarientzako eraikin bat du, oinarri angeluzuzenekoa eta beheko solairuan txartel-salmenta, kafetegia, itxarongela eta komunak dituena. Bi nasa ditu, bata albokoa eta bestea erdikoa, biak markesina metalikoz estalita. Batetik besterako aldaketa lurpeko pasabide bati esker egiten da. Guztira, barrutiak zenbakitutako sei bide ditu. 1. bidea alboko nasara sartzen da, eta 2. eta 3. bideak, berriz, erdikora.

2020ko azaroaren 14an itxi zen txarteldegian txartelak saltzeko zerbitzua.

## Zerbitzuak 
### Distantzia luzea 
### Distantzia ertaina 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak
Francesco Somaini

**Francesco Somaini** izan daiteke:
* **Francesco Somaini** (1855-1939) – italiar politikari eta enpresaburua;
* **Francesco Somaini** (1926-2005) – italiar eskultorea;
* **Francesco Somaini** (1795-1855) – suitzar eskultorea.
Juan de Leví

[thumb|250px|*San Lorenzo, San Prudentzio eta Santa Katalinaren taulak*, [Tarazonako katedrala.]]
[thumb|250px|San Pedrori eskainitako erretaula, [Viceko Apezpiku Museoan.]]
**Juan de Leví** edo **Juan Leví** 1388 eta 1407 artean Zaragozan bizi izandako margolaria zen. Nazioarteko gotikoan sailkatuta, estilo horretan Aragoiko Koroaren maisu handia izan zen. Guillén de Leví margolariaren iloba izan zen, nork, ondorengorik izan ez zuenez, bere ondasun denak Juani dohaintzan eman zizkion, 1388an.

## Biografia 
Datu asko ez dira ezagutzen. Bere osaba Guillén de Leví izan zen; honek seme-alabarik ez eta bere ondare guztiak 1388an Juani utzi zizkion. Juduak ziren, ziur aski kristau berriak edo izandakoen semeak ziren. Familia Jarquekoa zen, Zaragozako probintzian.

Nicolás Solana, Darocan aktiboa izan zen margolaria, bere dizipulu edo jarraitzaile izan zen.

## Estiloa 
Margolari honen ezaugarriak marrazkiaren finkotasuna eta zorroztasuna dira, irudien dotorezia, aurpegietan zein erritmo kurbinaletan, eta koloreen aberastasuna, bestetik. Haren lanetan ekialdeko elementuak, Sienako manierismoarekin eta nordiko azentu batzukin nahasten dira.

## Obra 
Erabat dokumentatuta ezagutzen diren bakarrak Tarazonako katedralean daude, *San Lorenzo, San Prudentzio eta Santa Katalinaren erretaulak* alegia. Lan hau Pérez Calvillo anaien hil-kaperan margotu zituen, 1392 eta 1402 artean. Viceko Apezpiku Museoan dagoen San Pedrori eskainitako erretaula ere dago; azken hau, jatorriz, Calatayuden zegoen.

Badira ere beste batzuk dokumentatuta baina, zoritxarrez, galdu egin direnak: San Jaimeren erretaula Montalbán herriko parrokian (Teruelgo probintzian), 1403an, eta La Hoz de la Viejaren elizan egin zuena, 1405ean.

## Nafarroako Erresuman 
Nafarroan ere lan batzuk egotzi zaizkie baina oso eztabaidatuak izan dira zeren eta kronologikoki eta estilo aldetik kontraesanak eragiten baitituzte:
* Tuterako katedralean: Santa Katalina Alexandriakoaren erretaula.
* Lizarrako Done Mikel elizan: Santa Elenaren erretaula.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Juan de Leví Espainiako Historiaren Errege Akademiaren webgunean.
Cathy O'Neil

'''Catherine ("Cathy") Helen O'Neil'* (Ameriketako Estatu Batuak, 1981) matematikari estatubatuarra da eta mathbabe.org blogaren eta datuen zientziari buruzko hainbat libururen egilea, horien artean *Weapons of Mathematical Destruction.'' Columbia Unibertsitateko Kazetaritza Eskolako, Tow Center-eko Lede Programako Datu Praktiketako Programako zuzendaria izan zen eta Johnson Research Labs-en Datu Zientzietako aholkulari gisa lan egin zuen.

New Yorken bizi da eta Occupy mugimenduan aktibo dago.

## Biografia 
### Hezkuntza eta ibilbide akademikoa 
O'Neil UC Berkeley-ra joan zen eta doktoregoa lortu zuen matematiketan Harvard Unibertsitatean 1999an, gero MITeko eta Barnard College-ko matematika sailetan karguak izan zituen, geometria aljebraiko aritmetikoan ikerketak egiten.  

2007an utzi zuen akademia eta lau urtez aritu zen finantza industrian, bi urte DE Shaw hedge fund-ean. Finantza munduarekin desengainatu ondoren, O'Neil Occupy Wall Street mugimenduan sartu zen, bere Banku AlternatiboenTaldean parte hartuz.

### Bizitza pertsonala 
O'Neil New Yorken bizi da Aise Johan de Jong senarrarekin eta haien hiru seme-alabekin.

## Sariak eta Aitortzak 
* 2019an, Euler Saria "Armas de Destrucción Matemática: Cómo el Big Data aumenta la desigualdad y amenaza la democracia" liburuagatik
* 1993an, Alice T. Schafer Saria

## Bibliografia 
* *Doing Data Science: Straight Talk from the Frontline* (Rachel Schutt-ekin batera) egilearen kidea da (O'Reilly 2013,  )
* *On Being a Data Skeptic* (O'Reilly Media. 2013,  liburu elektronikoa idatzi zuen).
* *Weapons of Math Destruction* liburua 2016an argitaratu zen (Corona,  ) eta fikziozkoa ez den 2016ko Liburu Sari Nazionalerako zerrenda luzean sartu zen.
* Azken liburu hau 2018an gaztelaniara itzuli zen (Capitán Swing. 2018,  )

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Catherine Helen O´Neil-en Twitter kontua
Filomena ekaitza

**Filomena ekaitza** zikloi estratropikal bat izan zen, 2021eko urtarrilaren hasieran ez-ohiko elurteak eragin zituena Iberiar penintsulan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Julia Peterkin

**Julia Peterkin** (Laurens konderria, Hego Carolina, 1880ko urriaren 31 &ndash; Fort Motte, Hego Carolina, 1961eko abuztuaren 10a) estatubatuar idazlea izan zen. Urte batzuk eman zituen irakasle bezala Hego Carolinako Fort Motten, William George Peterkin ezkondu zen arte. Zure senarra plantazio baten jabea zen. Plantazioaren eguneroko bizitzan inspiratutako istorioak idazten hasi zen. Bere eleberri batzuetan gullah etniako pertsonaiak, ohiturak eta hizkera agertzen dira. 1929an Pulitzer saria irabazi zuen *Scarlet Sister Mary* eleberriarekin. Eleberria polemikoa izan zen Hegoaldeko estatu batzuetan eta liburu-denda publiko batek lizuna zela esan zuen.

## Lanak 
* *Green Thursday: Stories*, New York: Alfred Knopf, 1924.
* *Black April*, Indianapolis: Bobbs Merrill, 1927.
* *Scarlet Sister Mary*, Indianapolis: Bobbs-Merrill, 1928, Pulitzer Saria.
* *Bright Skin*, Indianapolis: Bobbs Merrill, 1932.
* *Roll, Jordan, Roll*, New York, R.O. Ballou, 1933, Doris Ulmannen Gullahtarren argazkiekin.
* *A Plantation Christmas*, Boston and New York, Houghton Mifflin, 1934

## Kanpo estekak
Jéssica Albiach Satorres

**Jéssica Albiach Satorres** (Valentzia, 1979ko maiatzaren 29a - ) kazetari, aktibista eta politikari katalana da. Catalunya en Comú-Podem talde parlamentarioaren lehendakaria izan da 2018ko irailaren 18tik aurrera. XI eta XII. legegintzaldietan Kataluniako Parlamentuko legebiltzarkidea izan zen.

## Kanpo estekak
Charles Édouard Guillaume

**Charles Édouard Guillaume** (Fleurier, Neuchâtel kantonamendua, 1861eko otsailaren 15a - Sèvres, 1938ko martxoaren 13a) suitzar fisikaria izan zen. 1920ko Fisikako Nobel Saria jaso zuen nikel eta altzairu aleazioetan izandako anomalien aurkikuntzagatik. ETH Zürich-en doktoratu zen. Pisuen eta Neurrien Nazioarteko Bulegoa zuzendu zuen eta esperimentuak egin zituen neurri termostatikoekin. Nikel eta altzairuzko aleazioak aurkitu zituen, "invar" eta "elinvar" deituak. Izarren erradiazioa aztertzen ere aitzindaria izan zen eta itsas kronometroez interesatu zen.

## Lanak 
* 1896: ''La Température de L'Espace*
* 1886: *Études thermométriques*
* 1889: *Traité de thermométrie de Precision*
* 1894: *Unités et Étalons*
* 1896: *Les rayons X et la Photographie a traves les corps opaques*
* 1898: *Recherches sur le nickel et ses alliages*
* 1899: *La vie de la matière*
* 1902: *La Convention du Mètre et le Bureau international des Poids et Mesures*
* 1904: *Les applications des aciers au nickel*
* 1907: *Des états de la matière*
* 1909: *Initiation à la Mécanique*
* 1913: *Les récents progrès du système métrique''

## Kanpo estekak
Huescako geltokia

**Huesca** Espainiako Aragoiko tren geltoki bat da, Huesca udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 85,536 kilometro-puntua

## Historia 
2001ean inauguratu zen, geltoki zaharra ordezkatuz, 1864an Zaragoza-Canfranc burdinbidea ireki zenean hirian eraiki zen lehena. Geltoki zaharra, interes arkitektoniko eta artistikorik ez zuena, berria eraiki eta gutxira bota zuten.

2010ean bere distantzia luzeko eta ertaineko zerbitzuak 130 000 bidaiarik erabili zituzten. Horrek esan nahi du, batez beste, 356 erabiltzaile dituela egunero.

## Geltokia 
2006. urtera arte, Espainiako geltoki bakarra zen, Pirinioetara zihoazen trenak geltokian sartu, gelditu eta, ondoren, bostehun metro atzera egiten zutena, Canfrancerako bidea hartzeko. 2007an Adif enpresak Huescako trenbide saihesbidearen lanak amaitu zituen. Ordutik, Zaragozatik zetozen merkantzia trenak, Jaka eta Canfranc aldera doazenak, ez dira geltokian sartzen, bere eskuinera kilometro batzuetara utziz, Canfranc aldera doazen heinean. Huescan gelditu beharko balute, ez lukete egingo, by-passean zehar merkantzia geltoki bat eraiki delako.

Geltokiaren ordutegia 06: 00etatik 22: 45era da.

Geltokiak bi nasa ditu, geltoki terminalen burualdeaz gain, eta sei bide:

* Bi, nazioarteko zabalerako abiadura handirako, 25 kV-ko elektrifikazioarekin.
* Lau, elektrifikatu gabeko zabalera iberikoko eskualdeko trafikorako.

## Zerbitzuak 
### Distantzia luzea 
### Distantzia ertaina 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak
ECMAScript

**ECMAScript** ECMA International-ek argitaratutako programazio-lengoaia estandarra da. Garapena 1996an hasi zen Netscap-ek proposatutako JavaScript hizkuntzatik abiatuta. Gaur egun, ISO 16262 araua ere bada.

**ECMAScript**-ek C lengoaian inspiratutako sintaxia duen eta dinamikoa den lengoaia bat definitzen du. Prototipoetan oinarritutako objektuak erabiliz objektuei bideratutako programazioaren ezaugarri batzuk ere onartzen ditu.

Web-nabigatzaile gehienek **ECMAScrip**t-en inplementazio bat dute, baita DOMerako *(Document Object Model* - Object Model document ) sarbide bat ere. Inplementazio ezagunenak Mozilla eta Netscape-rena da, *JavaScript* izenekoa, eta Internet Explorer, *JScript* izenekoa. Opera arakatzaileak JavaScript eta JScript-rekin bateragarria den bertsioa inplementatzen du. Nabigatzaile guztiak ECMAScript eta DOM inplementazioen puntu desberdinetan egoten dira, eta bakoitzak bere luzapenak gehitzen ditu gero, horrela zail samar bihurtzen da arakatzaile guztietan funtzionatzen duten programak sortzea.

ActionScript, Adobe Flash-erako, ECMAScript estandarrean oinarritzen da, Flash film bateko objektuak programatzeko hobekuntzekin.

## Kanpo estekak 
* ECMAScript hizkuntzaren zehaztapena
Kamioneta

eskuinera|thumb|250x250px| Toyota Hilux kamioneta.
**Kamioneta** kamioia baino automobil txikiagoa da, normalean salgaiak garraiatzeko erabiltzen dena, gaur egun zenbaitetan automobil mota desberdinei modu informalean aplikatzen zaien terminoa, esaterako pickupak, lur orotako ibilgailuak, furgonetak, monobolumenak eta familiarrak. Zenbait sistema juridikotan autoak eta kamionetak bereizten dira.

## Ikus, gainera 
* Pickup

## Kanpo estekak
Philippe Dreyfus

**Philippe Dreyfus** (Paris, 1925eko azaroaren 4a - Biarritz, 2018ko uztailaren 31) frantziar informatika aitzindaria izan zen.

1950ean Fisikan lizentziatura lortu ondoren, Harvard Unibertsitateko Informatikako Fakultateko irakasle bihurtu zen Mark I inoiz eraikitako lehen ordenagailu automatikoa erabiliz. 1958an Bol Informatika Guneko zuzendari izendatu zuten.

1962an Informatika termino berria sortu zen.

1965ean Europako PACeko enpresa anglo-frantziarreko zuzendari bihurtu zen, baita Frantziako eta Erresuma Batuko PACeko zuzendari ere. Frantziako eta Europako PAC eta Sogetirekin batu ziren, eta ondoren Gemini Inc (AEB) erosi zuten. 1975ean, Sogetiko presidenteorde bihurtu zen, gaur egun jarraitzen duen kargua.

Philippe Dreyfus ECSAko (Europako Informazio Zerbitzuen Elkartea) zuzendaritzako kidea zen, eta Syntec Informatique-ren sortzailea izan zen.

1962an programazio lengoaia kontzeptua asmatu eta definitu zuen eta 1990ean informatibitatearen kontzeptua (*informativité*) aurkeztu zuen.

## Kanpo estekak
Luperkalia

thumb|Conrad Dresslerrek (1856-1940) egindako Luperkaliaren partehartzaile baten eskultura.
[thumb|250px|[Andrea Camasseiren margolana Luperkalia irudikatzen.]]
**Luperkalia** Antzinako Erroman (, beti pluralean erabilita) otsailaren erdialdean, (ante diem XV Kalendas Martias), ospatzen ziren festen izena da. Festen eduki nagusia gizon gazteen iragate-ohikunea eta ugalkortasunaren ospakizuna ziren.

Erromatar garian, dagoeneko Zizeronen (K.a. I. mendean) garaian, behintzat, badirudi erromatarrek ahaztuta zutela zein izan zen ospakizunaren jatorria.

## Etimologia 
Antza, Luperkalia «*lupus*» hitzetik dator, «otsoa», eta «*hircus*», «akerra». Otsoa Fauno jainkoaren sinboloa zen; hori dela eta jainko horri Luperko ere esaten zitzaion. Akerra, bestetik, lohia zen.

## Kondaira 
Otsailaren 14an Luperkalian parte-hartzaileak gero Ruminal santutegiaren izena hartuko zuen leizean elkartzen ziren, Romulo eta Remoren omenez, Palatinoko muinoan, tradizioaren arabera, Erroma sortu zen erdiko muinoan. Tradizioaren arabera, leku horretan Fauno Luperkok, Luperka otsoaren forma hartuta, Romulo eta Remo bikiei bularra eman zien. Haren omenez festa ospatzen zen. Tradizioak dioenez, bazen pikondo bat ere (*Ficus Ruminalis*), haiek sustraiek Romulo eta Remo zeuden saskia gelditu zutena.

## Ohiturak 
Urtero, apaizen kongregazio berezi bat, *Luperko* edo *Luperci* edo *Sodales Luperci*, hau da, "otsoaren lagunak", hiriko kide ospetsuenen artean aukeratzen zen. Nerabe izan behar zuten jatorriz, helduaroan hasi ziren garaian basoan ehizan eta aurkitzen zutena jaten bizirik atera behar zirenak.
 
Ruminalis izeneko pikondo agurgarriaren itzalpean, jaia apaiz batek burututako zeremoniarekin hasten zen; hasteko, bertan ahuntz bat eta zakur bat 

Prozesioa Foroan bukatzen zen.

## Egungo ikerlarien irakurketak 
Ikerlari gehienek ugalkortasunarekin lotu dituzte Luperkalia.Ovidiok, dagoeneko, bere *Fasti* idazlanean, Lupercaliak ugalkortasunarekin lotzen dituela ematen du.

Beste interpretazio batzuen arabera, osagarriak izan daitezkeenak, ugalkortasunaz gain, emakumeengandik izurriteak eta gaixotasunak uxatzeko balio zuen luperkoek emakumeak ahuntz larruaz egindako zerrendez jotzeak. Ospakizun bera, udaberriaren etorrerarekin erlazionatuta egon zitekeen. Beste idazle batzuentzat, Luperkalia, heriotzaren erritual bat zen, Erroma purifikatzeko. Inauterien jaialdia ere izan zitekeen, primitiboa (luperkoak) eta zibilizazioa (prozesioa ikusten zutenak) parez pare jartzen zituena.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* San Valentin eguna

## Kanpo estekak
Renata Viganò

**Renata Viganò** (Bolonia, 1900eko ekainaren 17a - Bolonia, 1976ko apirilaren 23a), Italiako idazle, poeta eta partisanoa izan zen.

Gaztetatik hasi zen idazten, eta 13 urterekin eman zuen argitara bere lehen poesia bilduma, *Ginestra in fiore*. 1915ean argitaratu zuen bigarrena, *Piccola fiamma*. Sona, ordea, ez zuen bereganatu 1949ra arte, argitaratu zuelarik *L’Agnese va a morire*, eleberri neoerrealista bat, Italiako Erresistentzian eta gertaera autobiografikoetan inspiratua. Italian, emakumeak gerra partisanoan protagonista gisa tratatzen dituen lehen eleberria izan zen.

## Biografia 
Renata Viganòk txikitatik maite izan zuen literatura, baina bere ametsa medikua izatea zen. Familiako arazo ekonomikoak zirela eta, ordea, institutua utzi eta lanean hasi behar izan zuen Boloniako ospitaleetan erizain.

Nolanahi ere, idazten jarraitu zuen, aldizkari eta egunkarientzat, literatura artikuluak, poesiak eta kontakizun laburrak gehienbat. Baina guztia 1943ko irailaren 8an eten zen.

Renata Viganò alderdi komunistako kidea zen eta, Armistizioa sinatu zenean, bere senarrarekin (Antonio Meluschi) eta semearekin batera Erresistentzian sartu zen, *Contessa* ezizenarekin, Emilia-Romagnan postari eta erizain lanak egiteko, eta prentsa klandestinoan laguntzeko, bereziki L*a Comune* aldizkarian (*Le donne e i tedeschi*, *Le donne e i fascisti*, *Le donne e i partigiani*).

Gerra ondoren, garai gogor baina idealismoz betetako hartan oinarritu zuen bere literatura, eta idazlan nabarmenena ''L'Agnese va a morire* (1949) eleberri arrakastatsua izan zen; Viganòk 1947an idatzi zuen, eta zatika argitaratzen joan zen *Il Progresso d'Italia* egunkarian. Natalia Ginzburgek, garai hartan Einaudi argitaletxeko editorea baitzen, lan hura irakurri eta haren aldeko apustua egitea erabaki zuen. Viareggion saritu zuten urte hartan berean, eta izen bereko film baterako gaia eman zion Giuliano Montaldori. 14 hizkuntza baino gehiagotara itzuli da liburua.

Eleberrian partisanoen bizipenak kontatzen ditu kronika baten gisa, gertaeretan zintzotasunez inplikatuta dagoenaren ikuspegitik. Izaera antifaxista agerikoa du. Protagonista, Agnese, partisanoen sinbolo bihurtu zen.

Italo Calvinoren esanetan, *L’Agnese va a morire* Sobiet Batasunean liburu gogokoena eta irakurriena izan zen 1950eko hamarkadaren hasieran eta Italian garrantzi handia izan zuen 1970eko hamarkadara arte: garai hartako Franco Calamandrei politikari eta kazetariak honela definitu zuen: “il miglior libro che la nostra narrativa ci abbia dato sulla guerra di liberazione”.

Hil baino bi hilabete lehenago, *Bolognese del mese* kazetaritza saria eman zioten, hiri horretako herriaren errealitatearekin zuen harreman estuagatik.

2018an, Boloniako Udalak plaka bat ezarri zuen haren omenez, Renata Viganò eta bere senarra bizi izandako etxean

## Idazlanak 
* *Ginestra in fiore, 1913.*
* *Piccola fiamma, 1916.*
* *Il lume spento, 1933.*
* *L'Agnese va a morire, 1949.*
* *Mondine (saiakera), 1952.*
* *Arriva la cicogna, 1954.*
* *Donne della Resistenza, 1955.*
* *Ho conosciuto Ciro, 1959.*
* *Una storia di ragazze, 1962.*
* *Matrimonio in brigata, 1976.''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arminia Bielefeld

250px|eskuinera|thumb|Arminiaren zaleak.
**Arminia Bielefeld** (izen osoa *Deutscher Sport-Club Arminia Bielefeld*) Alemaniako futbol taldea da, Bielefeld hirikoa.

## Historia 
1905ean fundatu zen taldea *Bielefelder FC Arminia* izenarekin eta ibilbide luzea duen arren bigarren mailako talde historikoa da. 1971ean igo zen aurreneko aldiz Bundesligako maila gorenera eta bi urte egin zituen bertan. 1980. hamarkadan sei urte egin zituen maila gorenean, emaitzarik onena 1983ko eta 1984ko zortzigarren postuak ditu. 2021an hirugarren mailan ari zen jokatzen eta 2020an lehen mailara irzultzea lortu zuen.

## Palmaresa 
* Bundesliga (0): zortzigarrena 1982-83 eta 1983-84an

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Alluts

**Alluts**, **Aillutz** edo **Allux** Hernioko mazizoaren iparrekialdean kokaturiko haitza eta parajea, Alkizako udalerrian. Kareharrizko haitzaren altitudea 687 m-koa da. Haitzaren iparraldeko aldeak 50 m inguruko amildegi bertikala osatzen du; hegoaldekoak, aldiz, apenas du altitude-diferentziarik gertutik pasatzen den bidearekiko. Pagadi ederra dago parte horretan.
ezkerrera|thumb|Allutseko borda
1811 arte Alluts udal jabegoko lurra izan zen, baina urte horretan udalak enkantean jarri zituen beste 176 herri-sailekin batera. Herriko udal artxiboan agertzen denez, hariztia zen orduko baso nagusia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Mole: Undercover in North Korea

***The Mole: Undercover in North Korea*** () 2020ko minisail dokumentala da, Mads Brüggerrek sortua.

## Argumentua 
«Ur azpiko lantegiak eraiki ditzakegu: tanke, misil eta droga fabrikak. Edozer egin dezakegu hemen; ez diegu inoren arauei jarraitu behar, eta herrialde bakarra gara horretan». Katalunian jaiotako Alejandro Cao de Benósen hitzak dira, *The Mole* dokusailekoak. Korearekiko Laguntasun Elkarteko presidentea da; mundu zabalean Ipar Koreako zaindari gisa ezagutzen dute askok, eta Kim Jong-unekin harreman zuzena duen Mendebaldeko lehen diplomazialaria da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The King of Staten Island

***The King of Staten Island*** 2020ko Judd Apatow estatubatuar zinema zuzendariaren komedia dramatiko filma da.

## Argumentua 
Pete Davidsonen garapen pertsonala nabarmen moteldu zen aita galdu zuenean, eta gertaera lazgarri hark eragina izan du bere ibilbide pertsonal eta profesionalean. Filmean, mutil gazte gisa aurkezten da Davidson. Amarekin bizi da, eta belarra erretzen ematen du eguna, lagunekin batera. Horietako egun batean, amak Ray deituriko gizon bat ezagutuko du: suhiltzailea da hura ere, aita bezala. Ezaugarri hark estutasun batean jarriko du Pete, oroitzapen ilun ugari sorraraziko baitizkio. Hori dela eta, harreman berrietara eta paisaia berrietara moldatuz, pertsona gisa dituen ardurei eta aitaren galerari aurre egin beharko die, oraindik bizirik dirauten zauri horiek guztiak itxiz.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Familiar (automobila)

[eskuinera|thumb|250x250px| [Volkswagen Passat B7 Variant]]
**Familiarra** turismo-ibilgailuetan erabiltzen den karrozeria mota da. Bi bolumeneko gorputz sinpleko karrozeria da, maletategia zabaltzeko kristala duen atzeko atea erabiltzen da eta "bost ate" izatea da ohiko araua.

## Kanpo estekak
Pascal Richard

**Pascal Richard** (Vevey, 1964ko martxoaren 16a) suitzar txirrindulari ohia da. 1986tik 2000ra izan zen profesionala eta errepedian zein ziklo-Krosean aritu zen. 68 garaipen lortu zituen.

## Taldeak 
* KAS (1986).
* Toshiba (1987).
* La Suisse (1988.1991).
* Festina-Lotus (1992).
* Ariostea (1993).
* MG Magnifico (1994.1996).
* Casino (1997-1998).

## Palmaresa 
### Ziklo-Krosa
**1986**
* Suitzako Txapelketa.

**1988**
* 20px Ziklo-kroseko Munduko Txapelketa

**1989**
* 20px 15px Suitzako Ziklo-kros Txapelketa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cidade Invisível

***Cidade Invisível*** 2020ko fantasiazko telesaila da, Carlos Saldanhak Netflixerako sortua.

## Argumentua 
Hilketa kasu bat ikertzen ari den polizia agentea harrapatuta geratuko da ikus daitekeen munduaren eta lur azpiko unibertso baten artean. Han, fantasiazko izakiak eta naturarekiko lotura berezi bat topatuko ditu. Bost ataleko thriller brasildar ikusgarri honetan, denetarik uztartu dute: ekologismoa, folklorea eta krimena.

## Aktoreak 
* Marco Pigossi: Eric
* Alessandra Negrini: Inês / Cuca
* Fábio Lago: Iberê / Curupira
* Jessica Córes: Camila / Iara
* Jimmy London: Tutu / Tapire-iauara
* Wesley Guimarães: Isac / Saci
* Áurea Maranhão: Márcia
* Julia Konrad: Gabriela
* Thaia Perez: Januária
* Manu Dieguez: Luna
* José Dumont: Ciço
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Turismo-ibilgailu

[thumb|200x200px| [Renault Superbost|Renault Supercinco, hatchback karrozeria duen turismo-ibilgailua.]]
**Turismo-ibilgailua**, **turismo automobila** edo **turismoa** izenarekin ere ezagutzen dena, pertsonak garraiatzeko pentsatutako automobil mota da, gutxienez lau gurpil eta gehienez bederatzi eserleku dituena gidaria barne.

## Kanpo estekak
The Pembrokeshire Murders

***The Pembrokeshire Murders*** 2021eko polizia-telesaila da, Marc Evansek ITVrako sortua.

## Argumentua 
Gales gogor jo zuten 1980ko hamarkadako bi hilketa bikoitzek. Hiru hamarkada geroago, polizia komisario berri batek auzia berrireki zuen, froga guztiak metodo eraberrituen bidez aztertuz. Hari horri tiraka topatu zuten hilketen eta lapurreta sorta baten arteko lotura.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
20 Minutes (Frantzia)

***20 Minutes*** Frantziako 12 hiritan-Paris, Marseilla, Lyon, Tolosa Okzitania, Niza, Nantes, Estrasburgo, Montpellier, Bordele, Lille, Rennes eta Grenoble- kaleratzen den doako egunkaria da. Schibsted eta Ouest France Group argitaletxeek 2002an sortua, herrialdeko doako egunkaririk zabalduenetariko bat da.

## Kanpo estekak 
*  20 minutes egunkariaren webgunea
Resident Alien (telesaila)

***Resident Alien*** 2021eko zientzia-fikziozko telesaila da, Chris Sheridanek Syfyrako sortua.

## Argumentua 
Estralurtar bat ezustean Lur planetara heldu eta mediku plantak egiten hasiko da. Herri txiki bateko gizakien artean bizitzen ikasi beharko du, eta, bien bitartean, bere misio sekretua martxan jarri. Baina zalantza egingo du gizateria salbatzeak merezi ote duen ala ez.

## Aktoreak 
* Alan Tudyk: Captain Hah Re / Dr. Harry Vanderspeigle
* Sara Tomko: Asta Twelvetrees
* Corey Reynolds: Mike Thompson
* Alice Wetterlund: D'arcy Morin
* Levi Fiehler: Ben Hawthorne
* Judah Prehn: Max
* Linda Hamilton: General McCallister
* Elizabeth Bowen: Deputy Sheriff Liv Baker
* Mandell Maughan: Lisa Casper
* Alex Barima: David Logan
* Jenna Lamia: Judy Cooper
* Gary Farmer: Dan Twelvetrees

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pierre Claude François Delorme

**Pierre Claude François Delorme** (Paris, 1783ko uztailaren 28a-*ib.*, 1859ko azaroaren 8a) Neoklasizismoaren margolari eta irarle ospetsua izan zen.

## Biografia 
Erroman hainbat urte eman ondoren, non Rafael eta Michelangelo ikasi zituen, Pierre Claude François Delorme Anne-Louis Girodeten ikasle bihurtu zen eta Inperioko tradizio neoklasikoko kanonen arabera trebatu zen. 1819ko Pariseko Saloian aurkeztu zen, ''Mort d'Abel* izenburuko historia margolan batekin, egun Montpellierreko Fabre museoan gordeta. Delormek Saloneko erakusketetan parte hartu zuen 1851 arte, batez ere pintura mitologiko, erlijioso eta historikoekin.

Enkarguetarako, mural ugari margotu zituen Versailles, Fontainebleau, Neuilly-sur-Seine eta Compiègne jauregiak apaintzeko. Parisko hainbat eliza ere apaindu zituen. Erretratugile gisa, Frantziako nobleziaren eta bere garaiko Parisko gizartearen erretratuak eskaintzen dituzten margolan ugari ere egin zituen.

## Obra ezagunenak 
Oso ezagunak diren margolanak egin zituen:
* *Héro et Léandre*, 1814
* *Jésus ressuscitant la fille de Jaïre*, 1817
* *Jésus dans les limbes*, 1819
* *Céphale enlevé par Aurore*, 1822
* *Hector adressant des reproches à Pâris*
* *Sapho et Phaon*, 1833
* *Ève cueillant le fruit défendu*, 1834
* *Madeleine au tombeau du Christ*, 1835
* *Le Repos en Égypte*, 1850
* *Étude de tête, allégorie de la Justice*

## Iruditegia 

Image:
Hector1-4225.jpg|*Hector adressant des reproches à Pâris* (1824), Amiens, Pikardiako Museoa.
Héro et Léandre-Pierre-Claude Delorme mg 8210.jpg|*Héro et Léandre* (1814), Bresteko Arte Ederren Museoa.
Sapho et Phaon, 1833, huile sur toile.JPG|*Sapho et Phaon'' (1833), Elbeuf Museoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Delormeren margolan batzuk.
Santander Cycles

**Santander Cycles** (lehen **Barclays Cycle Hire**) Erresuma Batuko Londresen, Swansean, Milton Keynesen eta Brunel Unibertsitatean Bizikletak mailegatzeko zerbitzu publiko da. Zerbitzuaren bizikletak **Boris Bikes** izenarekin ezagutzen dira, Boris Johnson Londresko alkatea zelako zerbitzua funtzionatzen hasi zenean.

## Kanpo estekak
Janusz Gołąb

**Janusz Gołąb** (Gliwice, Polonia, 1967ko azaroaren 16a) poloniar alpinista eta eskalatzailea da, Gasherbrum I zortzimilakoaren neguko lehen konkistatzailea (Adam Bieleckirekin batera, 2012ko martxoaren 9a).

Eskalada praktikatzen du 1986tik, eta Gliwice Mountaineering Clubeko kidea da. 1987-89an derrigorrezko soldadutza egin zuen WOPen. Jacek Fluder eta Stanislaw Piecuchekin batera, eskalada talde bat sortu zuten, "Dream Team" ezizena jaso zuena. Geroago, Grzegorz Skorek (1978-2004) haiekin elkartu zen. Talde honek, 1990eko hamarkadan eta XXI. mendearen hasieran, poloniar mendizaletasunaren historiako alpetar estiloko eskalada hoberenetako batzuk egin zituen.
Roman Kreuziger

**Roman Kreuziger** (Moravská Třebová, 1986ko maiatzaren 6a) txekiar txirrindularia da. Junior mailan sekulako maila eman zuen eta profesionaletara oso gazte pasa zen. Maila ikaragarria duen txirrindularia da, baina ez da garailea eta Itzuli Handietan beti izan ditu arerioak podiumetik kanpora bera uzteko. Bost aldiz izan da Itzuli Handietako lehenengo hamarren artean.

## Taldeak 
* Liquigas (2006-2010).
* Astana (2011-2012).
* Saxo/Tinkoff (2013-2016).
* Orica (2017-2018).
* Dimension Data (2019-2020).
* Gazprom-RusVelo (2021).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan
—: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Dario Frigo

**Dario Frigo** (Saronno, 1973ko irailaren 18a), italiar txirrindulari ohia da.

## Taldeak 
* Saeco (1996-1999).
* Fassa Bortolo (2000-2001).
* Taconi (2002).
* Fassa Bortolo (2003-2005).

## Palmaresa 
**1993** (amateurretan)
* 10. Nafarroako Itzulian
**1994**
* 2. Aostako Haranako Giroan etapa bat
**1999**
* Hofbrau Kopa eta etapa bat.
* 2. Burgosko Itzulian
**2000**
* Campaniako Giroa.
* Trentinoko Giroko etapa bat.
**2001**
* Paris-Niza eta etapa bat.
* Romandiako Tourra.
**2002**
* Paris-Nizako etapa bat.
* Romandiako Tourra eta etapa bat.
* Italiako Erlojupeko Txapelketa.
* Frantziako Tourreko etapa bat.
* Urkiolako Igoera.
* Züricheko txapelketa.
**2003**
* Valentziako Itzulia eta etapa bat.
* Setmana Catalana eta etapa bat.
* Paris-Nizako etapa bat.
* Italiako Giroko etapa bat.
* 4. Euskal Herriko Itzulian
**2005**
* Luxemburgoko Tourreko etapa bat.

## Kanpo estekak
Beat Zberg

**Beat Zberg** (Altdorf, Suitza, 1971ko maiatzaren 10a), suitzar txirrindulari ohia da.

## Taldeak 
* Helvetia (1991-1992).
* Carrera (1993-1996).
* Mercatone Uno (1997).
* Rabobank (1998-2003).
* Gerolsteinner (2004-2007).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
-: ez zuen parte hartu
UT: utzi, ez zuen amaitu

## Kanpo estekak
Brookline (Massachusetts)

**Brookline** /b r ʊ k l aɪ n / Norfolk konderriko herri bat da, Estatu Batuetako Massachusettsen estatuan dagoena. Bostongo Metropoli Eremuaren barruan dago. Brooklinek Bostoneko sei auzorekin egiten du muga: Brighton, Allston, Fenway – Kenmore, Mission Hill, Jamaica Plain eta West Roxbury. Newton hiria Brookline mendebaldean dago.

2019ko erroldan, herriko biztanleak 59.180 ziren. 

2020an bizitzeko leku onenen zerrendan, Brookline Massachusettseko  bizitzeko lekurik onena eta Estatu Batuetako 10.a sailkatu zuten. 

Brookline John F. Kennedy Estatu Batuetako 35. presidentearen jaioterria eta bizilekua izan zen.

## Klima 
## Hiri senidetuak 
Brookline hauekin senidetuta dago:

*  Quezalguaque, Nikaragua (1987tik) 
* Bi hiri senidetuetan ere sartuta dago Massachusetts, Hokkaidō, Japonia (1990etik). Basel-Stadt, Suitza.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Boston Handia
* Pago europarra Longwood Mall-en
* Metropoli eremua

## Kanpo estekak
Alkè

**Alkè** Italiako kamioi eta bestelako ibilgailu elektrikoen fabrikatzailea da, Paduan (Italia) egoitza duena. Enpresa 1992an sortu zen.

## Ibilgailu elektrikoak 
[thumb| [Santander Zikloak|Santander Cycles bizikletak birbanatzeko Londresen erabiltzen den Alkè ibilgailu erabilgarria.]]
Alkè-k fabrikatutako auto elektriko batzuk (adibidez, Alkè ATX 100 E) erabiltzen dira:

* Anbulantzia irekiak futbol estadioetan
* Londreseko bizikletak alokatzeko sisteman (beste auto eta furgoneten ondoan) bizikleta banatzeko atoiak eramateko.

## Mugikortasun iraunkorra 
Ibilgailu elektrikoek erabiltzaileengandik jasotzen duten arreta esponentziala eta etengabea dela eta, Alkè mugikortasun iraunkorreko proiektu askotan parte hartzen ari da, elektrizitate berriztagarriarekin eta ibilgailu elektrikoekin, baita administrazio publikoetan ere, hala nola Cargohopper proiektuan (eguzki energiaren bidez elikatutako ibilgailua Utrechteko hiriko erdigunean) edo sektore pribatuan trafikorik gabeko eremuetan mugikortasuna lortzeko.

## Motor ikuskizunak 
Alkè ibilgailuak maiz ikus daitezke Europako auto elektrikoaren erakusketa handietan, hala nola: Pollutec, Saltex, GaLaBau, Kommunalmesse, Bluetech, Electri Motor Show (Finlandia); errege familiek ere asko eskertzen dute.

## Kanpo estekak 
* Youtube bideoa Cargohopper erakusketarako
* Alkè webgune ofiziala
Ángel Casero

**Ángel Luis Casero Moreno** (Albalat dels Tarongers, 1972ko irailaren 27a), espainiar txirrindulari ohia da. Garaipen gutxi lortu zituen, baina garrantzitsuak. Rafael bere anaia txikia txirrindulari profesionala izan zen baita ere.

## Taldeak 
* Banesto (1994-1997).
* Vitalicio Seguros (1998-1999).
* Festina (2000-2001).
* Bianchi (2002-2003).
* Comunidad Valenciana (2005).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Leopoldo Luque

**Leopoldo Jacinto Luque** (Santa Fe, 1949ko maiatzaren 3a - Mendoza, 2021eko otsailaren 15a) argentinar futbolaria izan zen. 1972tik 1984ra besteak beste Rosario Central, River Plate, Racing Club de Avellaneda taldeetan jokatu zuen. Argentinako futbol selekzio nazionalarekin 43 aldiz jokatu zuen eta 21 gol sartu zituen. 1978an Munduko Futbol Txapelketa irabazi zuen bere selekzioarekin.
Diego Ulissi

**Diego Ulissi** (Cecina, 1989ko uztailaren 15a), italiar txirrindularia da.

## Taldeak 
* Lampre (2010-).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Claudio Leturiaga

**Claudio Leturiaga** (zenbait lekutan **Leturia** bezala ere agertzen da) oñatiar txirrindularia izan zen. 1935etik 1941ra izan zen profesionala. Gasteizen bizikleta-denda izan zuen.

## Taldeak 
* BH (1935-1936).

## Palmaresa 
**1936**
* Urkiolako Igoera.
* Arantzazuko Igoera.

**1941**
* Loinaz Proba

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Shithouse (filma)

***Shithouse*** (***S #%! House*** gisa merkaturatua) adin nagusiko bilakatzea gai nagusi bezala duen komedia-drama filma da; Cooper Raiffek idatzi, zuzendu eta sortutakoa bere opera prima gisa landuz.  Raiff bera, Dylan Gelula, Amy Landecker eta Logan Miller ditu protagonista.

Filmak mundu osoko estreinaldiak South by Southwest zinemaldian gertatu behar zuen 2020ko martxoan, baina jaialdia bertan behera utzi zen COVID-19 pandemia dela eta. South by Southwest film lehiaketak hala ere aurrera egin zuen eta *Shithousek* Narrazio Film Onenaren Epaimahaiaren Sari Nagusia irabazi zuen. 2020ko urriaren 16an estreinatu zen Estatu Batuetan, IFC Filmsen eskutik.

## Aktoreak 
* Cooper Raiff Alex Malmquist gisa, Jesseren anaia eta Mrs. Malmquisten semea
* Dylan Gelula Maggie Hill gisa
* Amy Landecker Mrs. Malmquist gisa, Alex eta Jesseren ama
* Logan Miller Sam gisa
* Olivia Welch Jesse Malmquist gisa, Alexen anaia eta Mrs. Malmquisten alaba
* Abby Quinn Georgia gisa
* Juan Wood Charlie gisa
* Joy Sunday Sophia gisa
* Jay Duplass Notkin irakasle gisa
* Adan Rocha Scott gisa
* Chinedu Unaka Timothy gisa

## Estreinaldia 
Filma 2020ko martxoaren 14an South by Southwest-en mundu mailako estreinaldia programatuta zegoen, baina jaialdia bertan behera utzi zen COVID-19 pandemia dela eta. 2020ko ekainaren 10ean IFC Films- ek filmaren banaketa eskubideak eskuratu zituen eta ondoren 2020ko urriaren 16an kaleratu zen. 

## Kritika 
Rotten Tomatoes iritzi-bateratzailearen arabera, filmak % 96ko onarpen kalifikazioa du 51 kritika kontuan izanda, eta batez beste 7,60/10.  Adostasun kritikoaren arabera: "Heldu gaztearen bidaiari begirada zorrotza egiten dio, entretenigarria benetan".

South by Southwesten filmak Narrazio Film Onenaren Epaimahaiaren Sari Nagusia irabazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Shithouse at Rotten Tomatoes
Maksim Iglinski

**Maksim Gennadievitx Iglinski** (); (Astana, 1981eko apirilaren 18a), kazakhstandar txirrindulari ohia da. Profesionala izan zen 2005etik 2014ra.

## Taldeak 
* Domina Vacance (2005).
* Milram (2006).
* Astana (2007-2014).

## Palmaresa 
**2005**
* Camaioreko Sari Nagusia.
* Alemaniako Itzuliko etapa bat.

**2006**
* 20px Kazakhstango erlojupeko txapelketa.

**2007**
* Dauphine Libereko etapa bat.
* 20px Kazakhstango errepideko txapelketa.

**2008**
* Suitzako Itzuliko Mendiko sailkapena
* 9. Romandiako Tourrean eta etapa bat.

**2009**
* 3. E3 Harelbeken

**2010**
* Strade Bianche.
* 2. Mediterraneoko Tourrean.
* 4. Tirreno-Adriatikoan.
* 7. Gante-Wevelgemen
* 8. Milan-San Remon
* 8. Flandriako Tourrean

**2012**
* Lieja-Bastogne-Lieja.
* 2. Strade Bianchen.

**2013**
* Belgikako Itzuliko etapa bat.
* Almatyko Tourra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nantesko Arte Ederren Museoa

thumb|250px|Museoaren eskailera monumentala.
**Nantesko Arte Ederren Museoa** () Frantziako Nantes hirian 1800 urtean sortutako erakundea da. Sortzeko agindua Napoleon Bonapartek eman zuen. Egun Arte Ederren Jauregian dago kokatuta, 1900on inauguratuta. Lanaren arkitektoa Clément-Marie Josso izan zen. Lurraldeko museo handiena da.

## Bilduma 
Museoan bilduta margolanak XIII. mendetik gaur egun arte doaz. Beste margolarien artean hauen lanak ikus daitezke hemen:
* Georges de La Tour,
* Orazio Gentileschi,
* Eugène Delacroix,
* Fragonard,
* Ingres,
* Gustave Courbet,
* Kandinsky,
* Monet,
* Picasso

Beste lan askoren artean Gustave Courbeten *Gari bahetzaileak* eta Georges de La Tourren *Le Vielleur à la mouche* ikus daitezke museoan.

## Iruditegia 

File:Paul Baudry - Charlotte Corday - c 1860 - Nantes Museum of Art.jpg| Charlotte Corday (1860) Paul Baudryk margotuta.
Diane Chasseresse (Gentileschi).jpg|Orazio Gentileschiren *Diana ehiztaria*.
File:Gustave_Courbet_014.jpg|Gustave Courbeten *Gari bahetzaileak*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Museoaren webgune ofiziala.
* :Museoari buruzko informazioa Udalaren webgunean.
Jonathan Hivert

**Jonathan Hivert** (1985ko martxoaren 23a) frantziar txirrindularia da.

## Taldeak 
* Credit-Agricole (2006-2008).
* Skil-Shimano (2009).
* Saur-Sojasun (2010-2013).
* Belkin-Pro Cycling Team (2014).
* Bretagne/Fortuneo (2015-2016).
* Direct Energie (2017-2020).

## Palmaresa 
**2008**
* 2. Circuit de Lorrainen eta etapa bat.

**2010**
* Marseillesa Sari Nagusia
* 2. Doubseko Tourrean
* 3. Vendéeko Tourrean
* 3. Frantziako Txirrindularitza Kopan

**2011**
* Andaluziako Itzuliko etapa bat.
* Paris-Troyes.
* Udaberriko Klasikoa.

**2012**
* Romandiako Tourreko etapa bat.
* 3. Vendéeko Tourrean

**2013**
* Étoile de Bessèges.
* Andaluziako Itzuliko bi etapa.
* 2. Argovia Kantonamenduko Sari Nagusian
* 2. Luxenburgoko Tourrean

**2015**
* 3. Haut-Varko Tourrean

**2017**
* Gaztela eta Leongo Itzulia eta etapa bat.
* 2. Plumelec-Morbihango Sari Nagusian

**2018**
* Haut-Varko Tourra eta bi etapa.
* Paris-Nizako etapa bat.
* Finisterreko Tourra.

**2019**
* Miguel Indurain Sari Nagusia.
* Aragoiko Itzuliko etapa bat.

## Kanpo estekak
Dorothy Garrod

**Dorothy Annie Elizabeth Garrod** (Londres, 1892ko maiatzaren 5a - Cambridge, 1968ko abenduaren 18a), britainiar arkeologoa, Paleolito Aroan aditua izan zen.

## Biografia 
1921ean Arkeologia gradua egin zuen eta doktorego tesia irakurri zuen Oxfordeko Unibertsitatean 1924an. Cambridgeko Unibertsitatean katedra bat izan zuen lehen emakumea izan zen.

## Lana 
Indusketa garrantzitsuak egin zituen Gibraltarreko, Ingalaterra hegoaldeko, Frantziako, Palestinako, Kurdistango eta Bulgariako aztarnategietan.

Hainbat arkeologo garrantzitsurekin lan egin zuen, hala nola Henri Breuil, eta Nina Layard, arkeologo britaniarra (hiru dimentsiotako erregistro teknikak erabiltzen lehena izan zena).

Neandertalen aztarnak topatu zituen Gibraltarreko Devil's Tower haitzuloan eta 1928an Kurdistan hegoaldera egindako arkeologia espedizio baten buru joan zen.

1929 eta 1934 artean Karmelo mendian (Israel) indusketak egin zituen, Dorothea Bate paleontologoarekin. Egindako lanek erakutsi zuten Behe Paleolito Arotik hasita, Erdi Paleolito Aroan eta Epipaleolitoan bizi izan zirela Kebara edo Shuqba moduko haitzuloetan (Francis Turville-Petre arkeologoarekin lan egin zuen bertan). Bere lanei esker hobeto ulertzen da Historiaurrean lurralde hartan nola izan zen okupazio sekuentzia, eta kultura berriei izenak eman zizkien: Mesolito Aroko natufiar kultura, esate baterako, Zisjordaniako Uadi-en-Natufeko lurraldeko aztarnategien izenetik hartuta (kronologia K.a. 11.140-10.800 eta 8.300-7.845 artekoa daukana, gutxi gorabehera), non zerealen erabilera eta ogia dokumentatu zituen.

Beste termino berriak ere sortu eta definitu zituen, Châtelperron aldia, Gravette aldia eta Creswell aldia. Berak sortutako marko kronologikoa ezinbestekoa izan da Ekialde Hurbileko lurralde horien Historiaurrea ulertzeko. Indusketatan lan egiteko, aztarnategien inguruko herrixketako emakumeak kontratatzen zituen ia bakar-bakarrik.

1949an, Suzanne de Saint-Mathurinekin batera, Angles-sur-l'Anglin (Vienne) herriko baxuerliebeak aurkitu zituen.

1939 eta 1952 artean Arkeologia irakaslea izan zen Cambridge Unibertsitatean, Bigarren Mundu Gerrako tartean izan ezik (Errege Aire Armadaren emakume indar laguntzaileetan aritu zen).

## Idatziak 
* *The Upper Paleolithic Age in Britain*. 1926.

* *The Paleology of South Kurdistan*. 1930.

* *The Stone Age of Mount Carmel*. 1937.

* «Nova et Vetera: a Plea for a New Method in Paleolithic Archaeology», *Proceedings of the Prehistoric Society of East Anglia* aldizkarian.

## Sariak 
* Londresko Antikuarioen Urrezko Domina jaso zuen lehen emakumea izan zen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Davies, William; Charles, Ruth (ed.). 1999. *Dorothy Garrod and the Progress of the Palaeolithic: Studies in the Prehistoric Archaeology of the Near East and Europe*, Oxford: Oxbow Books.

* Gracia Alonso, Francisco; Fullola i Pericot, Josep Maria; Vilanova, Francesc. 2002. *58 anys i 7 dies: correspondència de Pere Bosch Gimpera a Lluís Pericot (1919-1974)*. Bartzelona: Edicions Universitat Barcelona. .
Superagente Makey

***Superagente Makey*** 2020ko Alfonso Sánchez Fernández andaluziar zinema zuzendariaren film komikoa da.

## Argumentua 
Hondamendi txiki bat eragin ondoren, guztiz aldatuko da Makey poliziaren bizitza: Madrildik Costa del Solera joan beharko du. Han, bere alabarekin topatuko da, eta, ezuste batean, nazioarteko narkotrafiko sare arriskutsu batean sartuko da.

## Aktoreak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gostin (argipena)

**Gostin** izenak hainbat artikulutara eraman gaitzake:

* **Andres Gostin**, Mondragon Unibertsitateko irakaslea.
* **3640 Gostin**, asteroidea.
* *Gostin egitea* edo *gostina*, **Ghosting** fenomenoa euskaratzeko modu bat.
Ikus, gainera:

* Gostyń (Polonia)
* Gostinu (Errumania)
Jakob Fuglsang

**Jakob Fuglsang** (Geneva, 1985eko martxoaren 22a), txirrindulari danimarkarra da. Mendiko bizikletan hasi bazen ere, laster errepidera pasa zen.

## Taldeak 
* Saxo Bank (2008-2010).
* Leopard/RadioShack (2011-2012).
* Astana (2013-2021).

## Palmaresa 
**2007**
* 2. Gilen Tell Sari Nagusian
**2008**
* Danimarkako Itzulia.
**2009**
* Danimarkako Itzulia eta etapa bat.
* Esloveniako Itzulia eta bi etapa.
* 2. Emiliako Giroan.
* 3. 15px Danimarkako erlojupeko txirrindularitzako txapelketan.
* 6. Kataluniako Voltan.
* 6. Dofinerriko Kriteriumean.
**2010**
* Danimarkako Itzulia.
* 20px 15px Danimarkako erlojupeko txirrindularitzako txapelketa.
* 2. Binche-Tournay-Binchen
* 3. Suitzako Itzulian.
* 4. Lombardiako Giroan.
**2011**
* Danimarkako Itzuliko etapa bat.
* 2. 15px Danimarkako erlojupeko txirrindularitzako txapelketan.
* 4. Suitzako Itzulian.
* 4. Amstel Gold Racen.
**2012**
* Luxenburgoko Tourra.
* Austriako Itzulia eta etapa bat.
* 20px 15px Danimarkako erlojupeko txirrindularitzako txapelketa.
**2013**
* Espainiako Vueltako etapa bat (taldekako erlojupekoa)
* 4. Dofinerriko Kriteriumean
* 6. Andaluziako Itzulian
* 7. Frantziako Tourrean.
**2014**
* 5. Paris-Nizan.
* 7. Romandiako Tourrean.
* 10. Dofinerriko Kriteriumean.
**2015**
* 7. Paris-Nizan.
* 8. La Flèche Wallonnen.
* 9. Lieja-Bastogne-Liejan.
**2016**
* 2. Olinpiar jokoetako errepide proban.
* 3. Trentinoko Giroan eta etapa bat. 
* 3. Omango Tourrean
**2017**
* 20px Dofinerriko Kriterium eta bi etapa.
* Almatyko Tourreko etapa bat.
**2018**
* Romandiako Tourreko etapa bat.
* 2. Suitzako Itzulian
**2019**
* Andaluziako Itzulia.
* 3. Tirreno-Adriatikoan eta etapa bat.
* Lieja-Bastogne-Lieja.
* 20px Dofinerriko Kriterium.
* Espainiako Vueltako etapa bat.
* 2. La Flèche Wallonnen
* 3. Amstel Gold Racen
* 4. Euskal Herriko Itzulian
**2020**
* Andaluziako Itzulia eta bi etapa.
* Lombardiako Giroa.
* 2. Poloniako Itzulian
* 5. Strade Bianchen
* 5. Munduko errepideko txapelketan
* 6. Italiako Giroan
**2021**
* 3. Suitzako Itzulian
* 9. Strade Bianchen
**2022**
* 3. Suitzako Itzulian

## Sailkapena lasterketa nagusietan 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Pierre Brambilla

**Pierre Brambilla** (Villarbeney, 1919ko maiatzaren 12a - Grenoble, 1984ko otsailaren 13a) italo-frantziar txirrindularia izan zen. Bigarren Mundu Gerra bete betean harrapatu zuen. Bere osaba txirrindulari profesionala izan zen, baita ere. Cesare Brambilla zuen izena.

## Taldeak 
* Terrot (1939).
* Hutchinson (1942 eta 1944).
* Dunlop (1946-1949).
* Mervil (1950).

## Palmaresa 
### 1942 
* Espainiako Vueltako etapa bat.

### 1943 
* Esperaza Sari Nagusia.

### 1946 
* Mendebaldeko Tourra.

### 1947 
* 3. Frantziako Tourrean eta Mendiko Sailkapena.

## Kanpo estekak
Andres Gostin

**Andres Gostin Elorza** (Azkoitia, 1966) kazetari euskalduna eta Mondragon Unibertsitateko irakaslea da, Huhezi fakultatean. Zinema eta ikus-entzunezkoen kritikan eta analisian berezituta dago.

## Biografia 
Euskal Herriko Unibertsitatean egin zituen kazetaritza ikasketak. Euskaldunon Egunkariaren hasierako sortze-taldean jardun zuen, eta egunkari haren historia osoan izan zen bertako langile. Diseinu taldean egin zuen lan, besteak beste. *Egunkaria* itxi eta haren ordezko probisional Egunero egunkariaren lanean ere jardun zuen.

Kazetaritzatik irakaskuntzara egin zuen saltoa 21. mendean. Mondragon Unibertsitatean tesia aurkeztu zuen 2015ean, doktoradutza lortuz, lan honekin: *XX. Mende Erditik aurrerako indarkeria politikoaren errepresentazioa euskarazko fikziozko ikus-entzunezkoetan**.*

## Erreferentziak
Nikolai Leskov

**Nikolai Semionovitx Leskov** (; Gorokhovo, Oriol oblasta, 1831ko otsailaren 16aGreg./otsailaren 4aJul. - San Petersburgo, 1895eko martxoaren 5aGreg./otsailaren 21aJul.) errusiar idazlea izan zen.

## Biografia 
Oriol Lizeoan hezi zen eta zigor-epaitegian lan egin zuen. Gero Kievera joan zen, eta han ikasleen zirkuluetan parte hartu zuen eta merkataritzan aritu zen. 1860ko hamarkadan hasi zen idazle eta kazetari lanetan eta San Petersburgora joan zen bizitzera.

Bere estiloa bakarra eta berritzailea izan zen eta Tolstoi, Txekhov eta Gorkiren oso estimatua izan zen. Bere ipuin eta eleberri laburretan, bere garaiko errusiar gizartea deskribatu zuen.

## Lan hautatuak 
* *Ovtsebyk* (*Idi musketadun*) 1862
* *Nekuda* (*Ez dago irteeratik*) 1864
* *Ledi Makbet Mtsenskovo uyezda* (*Mtsensk barrutiko Lady Macbeth*) 1865
* *Voitelnitsa* (*Amazona*) 1865
* *Ostrovityane* (*Uhartearrak*) 1866
* ''Soborya'ne* (*Katedraleko elizgizona*) 1872
* *Gora* (*Mendia*) 1890
* *Judol* (*Negarrezko haran*) 1892
* *Zayachii remiz* (*Untxiaren gordelekua'') 1895
Theodoros Kolokotronis

**Theodoros Kolokotronis**, "Gerous tou Moria" bezala ezaguna (; Ramovouni, Mesenia, 1770eko apirilaren 3a - Atenas, 1843ko otsailaren 16a) greziar jenerala eta Greziako independentziaren aldeko borrokaren liderra izan zen. Errusia-Turkiar Gerran errusiar armadan zerbitzatu ondoren eta britainiarrekin 1821ean independentziaren aldeko borrokara batu zen. Bere arrakastarik handiena, 1822ko Dervenakiako Guduan otomandar armadaren porrota izan zen. 1825ean, Peloponesoko greziar indar guztien komandante buru izendatu zuten. Gerraren ondoren, Ioannis Kapodistrias eta Oto Greziakoa erregearen alde egin zuen.
thumb|Kolokotronisen estatua Atenasen.