Ali Khameneiren hilketa

**Ali Khameneiren hilketa** 2026ko otsailaren 28an gertatu zen Teheranen, Irango goi-mailako funtzionarioei zuzendutako Israelen aire eraso sorta baten ondorioz. Ali Khamenei Irango buruzagi gorena eta aiatola zen. Khameneiren heriotza martxoaren 1ean baieztatu zuen Irango Gobernuak. Bere hilketa Estatu Batuek eta Israelek elkarrekin egindako operazio zabalago baten barruan gertatu zen. Hor kokatzen da Minabeko sarraskia, egun berean gertatua. 

AEBko CIA Inteligentzia Agentzia Zentralaren kokapen estrategikoen adimena erabiliz, identifikatu ahal izan zuten hainbat buruzagi non zeuden. Satelite bidezko irudiek iradoki zuten Khameneik hirian zuen egoitza oso kaltetua izan zela erasoan. Estatu Batuek «Furia Epikoa» deitu zioten operazio honi. Ezusteko eraso honek 2026ko Irango Gerrari, Ekialde Hurbil osoan zabalduari, eta krisi politiko eta energetiko global larri bati eman zion hasiera.

## Erasoaren xehetasunak 
2026ko otsailaren 28an, misil erasoen sorta batek Teherani egin zion eraso, Khamanei bizi zen eraikin esparruari. Larunbat goizean egin zen erasoa. Izan ere, orduan bildu ziren irandar erregimenaren goi arduradunak, zazpi guztira. Erregimeneko beste berrogei arduradun garrantzitsu ere hil zituzten. Abiada biziko indarkeria ekintza izan zen, bildutakoak guztiz ezustean harrapatu zituena: erasoak 60 segundo iraun zuen. 

Fars berri agentziak iragarri zuen Khameneiren alaba, biloba, suhia eta erraina ere hil zituztela erasoetan. Nahiz eta martxoaren 2an iragarri Khameneiren emaztea, Mansureh Khojasteh Bagherzadeh, zaurien ondorioz hil zela, Fars Berri Agentziak martxoaren 12an jakinarazi zuen oraindik bizirik zegoela.  

Egun berean, Estatu Batuen Tomahawk misilek Minabeko Xajare Tayebé lehen hezkuntzako eskolari egin zioten eraso, beste hainbat punturen artean. Bi misil leherketaren ondorioz, bertan ikasten ari ziren 168 pertsona suertatu ziren hilik, haietatik 110 neskato ikasleak. 

## Erasoaldiaren prestaketa eta erabakia 
### Erasoaren prestaketa luze eta zaindua 
*Financial Times* egunkariak zabaldu zuenez, israeldar zerbitzu sekretuek Teherango bideokamerak hackeatu zituzten, eta hurbiletik jarraitzen aiatolaren eta beste zenbait goi-kargudunen joan-etorri guziak. Dena den, operazio guztia urtetako jarraipen eta espioitza lanaren ondorioa izan zen, zehaztasun handikoa, CIAk eta Israelgo zerbitzu sekretuek elkarrekin egindakoa, puntako bitarteko teknologikoak baliatuz. Egun gutxiren buruan, Marco Rubio AEBren estatu idazkariak adierazi zuen AEBren hasierako erasoa Israelek Irani eraso egiteko zituen planek hauspotu zutela eta, ondorioz, haiek eraso egitea erabaki zutela beren interesen kontrako «Iranen erantzunari aurrea hartzeko». Egun gutxiren buruan, ordea, Rubiok atzera egin zuen bere adierazpenetan.

Martxoaren 17an, berriz, dudak sortzen hasi ziren Trumpen administrazioan: goi kargu batek, Joe Kent AEBko Terrorismoaren Kontrako Zentro Nazionalaren buruak, dimisioa eman zuen, eta Trumpen politika gaitzetsi: adierazi zuen Israelen aldeko AEBko lobby ahaltsuak bultzatzen zuela gerra, eta ez Estatu Batuen interesek. Irango Gerraren sorburuari buruzko polemikaren erdian, martxoaren 19an, Netanyahuk ukatu egin zuen Israelek AEB Iranen kontrako gerrara bultzatu zuenik.

AEBko Senatuan egin agerraldian, Tulsi Gabbard inteligentzia zerbitzuko zuzendariak berretsi zuen Iranen programa nuklearra 2025eko ekaineko AEBren aire erasoan deuseztatu zutela, Donald Trumpek Iranen kontrako azken erasoaren arrazoietako bat horixe kontsideratu zuen arren. Bada, galdekaturik Iranek AEBri ea berehalako mehatxu nuklearrik egiten zion, Gabbardek iheska erantzun zuen, adieraziz AEBko presidenteari zegokiola hori erabakitzea. 

Bestalde, Iranen erreakzioaz, Trumpek adierazi zuen aditu batek ere ez ziola azaldu AEBren erasoari Iranek Pertsiar Golkoko herrialde auzoei eraso eginez erantzungo ziola. Senatuko agerraldi berean, ordea, Gabbardek ez zituen babestu haren hitzak. Izan ere, Iranek lehenago ere aipatua zuen aukera hori zabalik zegoela eta ez zen sekretu bat. Gabbardek, ordea, saihestu egin zuen gaiari buruz argi erantzutea. Haren erantzunen harira, Mark Warner senatari galdekatzaileak ondorioztatu zuen Gabbardek galarazia zuela zintzotasunez erantzutea. Erakunde eta segurtasun indarren buruzagiak lehen hil dituen arren, Khamenei da Israelek eraildako lehen estatuburua.

Dirudienez (Israelgo iturrien arabera, betiere), Aliren seme Mojtaba Khamenei arinki zauritu egin zen eraso sortan, hanketan beharbada. Irango estatuko telebistak datu hori berretsi zuen. Erasoa egin eta hamaika egunera, Iranez kanpotik, aditzera eman zen bunker batean zegoela gordeta Israelen eta AEBren oldarretik seguru. Izan ere, orduz geroztik, inon ez zen agertu publikoki edo bizirik. 

Eraso hilgarriaren ostean, lider gorena hautatzeaz arduratzen zen batzordeak “herrialdearen batasunari eusteko” erabakia irmoa azaldu zuen, eta mezua argia zabaldu: «gerra testuinguruan Iranek ez du amore emateko inolako asmorik».  

## Irango eta erbesteko irandarren erreakzioak 
Khameneiren heriotza baieztatu ahala, Irango zibil asko kalera irten ziren ospatzera. Irango beste leku batzuetan, milaka bildu ziren kaleetan doluan, eta sare sozialetan adierazi zuten haren heriotzaren doluminetan zirela. Mundu osoko irandar diasporako kide askok elkarretaratze alaietan parte hartu zuten.

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Minabeko ikastetxeko sarraskia