Sofía Moro

[eskuinera|thumb|260px|[Sofía Moro argazkilaria]]

**Sofía Moro** (Madril, 1966) argazkilaria da. Argazki-kazetaritza, argazkigintza dokumentala eta argazkigintza editoriala lantzen ditu. Hainbat komunikabidetan lan egin du, hala nola *Matador, El País Semanal* edo *Vanity Fair*. Hiru monografia argitaratu ditu, eta erakusketa ugari egin ditu bere lana erakusteko. Sozialki konprometitua dago 1992an egin zituen lehen lanetatik. 2000. urteaz geroztik *freelance* argazkilari gisa egin du lan, hainbat komunikabidetarako erretratu editorialean zentratuz eta, aldi berean, justizia sozialaren eta giza eskubideen inguruko proiektu pertsonalagoak garatuz. Madrilen bizi da.

## Haurrak, ikasketak eta lana 
Aitona, ezagutu ez zuena, argazkilaria izan zen. Bere amak argazkilaritzako laguntzaile gisa lan egin zuen 18 urte zituenetik, eta laborategiko argazkilariaren funtzio guztiak positibatzeaz, errebelatzeaz eta egiteaz arduratu zen. Hark asko hitz egin zion argazkigintzaz Morori, eta  neba txikia hazten zenean, erakutsiko ziola hitz eman zion, baina zazpi neba-arrebetako bigarrena izan zen, "eta beti neba-arreba txiki gehiago zeuden", eta hori ez zen inoiz gertatu.

Biologia-zientzietan lizentziaduna, Genetika espezialitatean, Madrilgo Unibertsitate Autonomoan. Ikasketa horiek egiten ari zela, oso gustuko izan zuen argazkilaritza-ikastaro bat egin zuen gauetan, eta, horren ondoren, Estatu Batuetara joan zen argazki komertzialak ikastera. 1990ean Kaliforniako Santa Barbarako (Estatu Batuak) Brooks Institute of Photography delakoan matrikulatu zen, eta 1992an Koloretako Argazkigintza eta Teknologia espezialitatean graduatu zen.

## Ibilbide artistikoa 
Sofía Moro argazkilari oso dokumentaltzat hartzen da, eta argazkiekin 'kontatu' egiten du, horregatik hunkitzeko gai diren argazkiak interesatzen zaizkio. Harentzat, protagonisten aurpegiak dira emozio hori lortzeko modurik indartsuena. Bere argazkietan pertsonaiaz dakiena islatzea gustatzen zaio, berari ez dagozkion erreferentziak sartu gabe. Asko dokumentatzen da, eta errespetatu egiten du argazkia aterako duen pertsonak egin nahi duena eta egin nahi ez duena. Horretarako, funtsezkoa iruditzen zaio 'ezagutzea'.

### "Haiek eta gu/ Ellos y nosotros" (1996- 2006) 
Espainian, Frantzian, Alemanian, Marokon eta Estatu Batuetan ibili zen Espainiako Gerra Zibileko (1936-1939) bi taldeetako beteranoei buruzko erretratuak dira "*Ellos y nosotros*". Izen bereko liburu-formatuan argitaratu zen.

Cover agentziaren barruan, Nazioarteko Brigadetako beteranoek 1996an Albacetera egindako bisita jarraitzeko egin zuen proposamenetik sortu zen. Hortik aurrera, Espainiako Gerra Zibileko bi bandoetako beteranoen erretratuak egiten jarraitu zuen Sofiak, eta, aldi berean, Cover agentziako lana egiten zuen, 2000. urtean agentzia utzi zuen arte.

Sofíak berea ez zen *6 x 4,5eko Mamiya* batekin ekin zion lanari, eta bigarren eskuko *Hasselblad* batekin, *FotoPres* bekari esker erosi zuenarekin, jarraitu zuen. Cover-en egin zuen lanak eta zinemako argazki finkoko lan batzuk, lan hori amaitzeko giltzarri izan ziren; izan ere, aldizkari bakar batek ere ez zuen argazkiekiko interesik izan eta inoiz ez zuen lortu historia horri buruzko erreportajerik saltzerik. 2014 eta 2016 arteko hainbat hiritan ikusgai egon zen. 2010az geroztik, istorio horietako hiru eta haien argazkiak *El País Semanal*-en argitaratu dira. Horietako bat Iwao Hakamada boxeolariarena da; 48 urte eman zituen Japoniako kartzela baten heriotzaren korridorean, eta askatu egin zuten 2014ko martxoan, herritarren mobilizazio handi baten ondoren. Lan hori *El País Semanal* aldizkarian argitaratu zen, "*40 urte borreroaren zain/ 40 años esperando al verdugo" / "A step away from death*" izenburupean. Beste bi istorioak "Berpiztien kluba/ El club de los resucitos" (Estatu Batuetako presoekin egina) eta "*Europako azken tiroa/ El último disparo de Europa*" (Bielorrusiari buruzkoa) dira. Erreportaje horietako bakoitzerako bideoak egin dituzte, El País Semanal webguneko argazki eta testigantzekin.
* 2009: *PHoto España*, Madril, Espainia
* 2010: "*Defendatzaileak/ Defensores*". Diputatuen Kongresua, Madril, Espainia
* 2010: "*Defendatzaileak/ Defensores*". ARCO, Madril, Espainia
* 2014: *Defendatzaileak/ Defensores*, Madril, Espainia
* 2020: "*Zaintzaileak. 7 bizitza-kontakizun/ Cuidadoras. 7 relatos de vida*". PHoto España, XXIII. edizioa. Madrilgo mobiliario urbano.

### Sentsibilitatea eta konpromisoa 
Sofía Mororen lehen lan pertsonal eta konprometituenak erakutsten dizkigu erakusketak: 'Cárabanchel-eko kartzela', 'Ellas y nosotros', eta Estatu Batuetako heriotza-artekariari oraindik martxan dagoen lan bati dagozkion delituengatik kondenatutakoen erretratuak. Espainiako hainbat hiri eta herritan egindako eguneroko irudiekin amaitzen da.

* Fnac Málaga (Malaga).

* Fnac Valentzia (Valentzia). 2016/01/18tik 2016/03/15era.

* Fnac Donostia (Donostia).

* Fnac Sevilla (Sevilla).

* Fnac L'illa (Bartzelona).

* Fnac Murtzia (Murtzia). 2015/07/10etik 2015/09/07ra.

* Fnac Bilbao (Bilbo). 2015/05/02tik 2015/06/13ra.

* Fnac Coruña (Coruña). 2015/03/01etik 2015/04/25era.

* Fnac Plaza España (Zaragoza). 2015/01/12tik 2015/02/20ra.

* Fnac Castellana (Madril). 2014/06/04tik 2014/07/27ra.

### Defendatzaileak. Lekukotasun setatsua. Giza eskubideen aldeko aktibisten 30 historia 
Amnistia Internazionalak antolatutako erakusketa honetan, argazkilariak omenaldia egin zien Giza Eskubideen defendatzaileei 35 erretraturen bidez, Adierazpen Unibertsala sortu eta 60 urtera, munduan zehar, pertsonen duintasunaren alde borrokatzen jarraitzen baitute.

* La Nau kultur etxea, Thesaurus aretoa. Valentzia. 2011/12/19tik 2012/01/08ra
* Kanarietako Istripuen Mutuaren (MAC) erakusketa-aretoa. Santa Cruz Tenerifekoa 2011/10/21etik 2011/11/03ra
* Teldeko Gazteriaren Etxea. Kanaria Handia. 2011/09/22tik 2011/09/27ra
* Valdecillako markesaren finka. Erdi Cudeyo. Kantabria. 2011/07/04tik 2011/07/15era
* Centre Zibic de Sant Pere i Sant Pau. Tarragona. 2010/12/10etik 17ra
* La Bolsa gizarte-etxea. Bilbo. 2010eko otsaila
* Salazar jauregia, Santa Cruz de la Palma. 2010/10/03tik 2010/10/11ra
* Gijongo Beharginaren III. Argazki Jardunaldiak. Institutu Zaharreko Kultur Etxea. Gijon. 2010/02/24tik 2010/03/09ra.
* Giza Zientzien Eskualdeko Zentroa Gonzaga Sierra Norte. La Cabrera, Madril. 2009ko irailetik urrira.
* Oviedoko Príncipe de Asturias Auditorioa. 2009/02/02tik 2009/02/22ra.
* Cànem-eko llotja.Castellóko Jaume I Unibertsitatea. Castelló. 2008/12/10etik 2009/01/04ra.

### 'Haiek eta gu/ Ellos y nosotros'. Gerra Zibilaren erretratuak 
* Haiek eta gu/ Ellos y Nosotros. Centro Cultural de España, Mexiko. 2006
* Atarazanas Veracruz, Veracruz-Giltza, Mexiko. 2009ko ekainaren 10etik 2009ko uztailaren 9ra.

## Sariak eta bekak 
### Sariak 
* Erretratuko lehen saria. Argazki lehiaketa - Nikon.' 2010:

### Bekak 
* FotoPres beka. La Caixa 1999. Zuzkidura: 1 milioi pezeta

## Argitaratutako liburuak 
Hauek dira bere argitalpen garrantzitsuenak:

* *Haiek eta gu/ Ellos y nosotros.* Art Blume, S.L. Bartzelona, 2006. Espainiako Gerra Zibilean (1936-1939) aurkako alderdietan borrokatu ziren pertsonen erretratu garaikideak, ahozko istorioak eta artxiboko irudiak biltzen dituen argazki-saioa.
* *Orbigoko erribera: negua./ La ribera del Órbigo: Invierno*. MUSAC, León 2007 (Autoreak: Gerardo Custance, José Guerrero, Sofía Moro eta Jesús F. Salvadores)
* *Defendatzaileak, testigantza setatsua./ Defensores, el testimonio obstinado.* Amnistia Internazionala argitalpenak. Madril, 2008. Mundu osoko giza eskubideen aldekoen argazki-sorta.
* *Sofía Moro.* *PHotoBolsillo,* Madril, La Fábrica, 2012. PhotoBolsillo bilduma, La Fábricak sortutako liburutegia, Espainiako, Latinoamerikako eta Afrikako argazkilariak ardatz dituena. Sofía Mororen lanari buruzko edizio bat argitaratu du, Eduardo Momeñeren hitzaurrearekin. ISBN ά15303-80-0
* *Espainiako argazkilarien hiztegia./ Diccionario de fotógrafos españoles.* Madril, La fábrica, 2013. Helbide guztiak. PHREE. 2015.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Orrialde pertsonala
* Linkedin profila
* Profil biografikoa
* Ikus-entzunezkoa
* Ikus-entzunezkoa