open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
HIESaren Nazioarteko Elkartea

[thumb|300x300px| [Françoise Barré Sinoussi|Françoise Barré-Sinoussi IASeko buru oiha, GIBa aurkitu zuen 1983an .]]
[thumb|400x400px| HIESaren Nazioarteko XIX. Konferentzia, [Washington|Washington DC-n]]
**IAS - HIESaren Nazioarteko Elkartea** (International AIDS Society *ingelesez* ), GIB-a aztertzen duen munduko elkarte profesional handiena da, 190 herrialde baino gehiagoko kideek GIB/HIESaren arlo guztiak lantzen dituzte. Nazioarteko bi kongresu ospetsuenetariko kudeatzailea da; HIESari buruzko Nazioarteko Konferentzia eta Patogeniari buruzko Konferentzia; tratamendua eta prebentzioa.

## Historia 
1988an sortu zen Stockholmoko HIESari buruzko Nazioarteko IV. Konferentzian, egoitza Suediako hiriburuan ezarriz. 2004an Genevara eraman zuten egoitza nazioarteko beste erakunde batzuekin  loturak sendotzeko, batez ere Munduko Osasunaren Erakundearekiko.

### Lehendakariak 
HIESaren Nazioarteko Konferentziaren azken egunean hautatzen da Lehendakaria eta 2 urteko agintaldiaren ostean berriro hautatu daiteke.

IASko lehendakaria GIB/HIESaren aurkako ekintzaren nazioarteko lidertzat hartzen da eta helburua lortzeko politikak eratu, ebaluatu eta martxan jartzeko betebeharra du. Kolaborazio zuzena du OMErekin, ONUSIDArekin eta estatuetako osasun ministerioekin. Zein ikertzaileri diru-laguntzak eman aholkatu eta Nazioarteko Konferentzia zuzentzen du. Egungo lehendakariak 2022a arte du kargua, Malaysiako **Adeeba Kamarulzaman.**

## HIESaren aurkako Nazioarteko Konferentzia 
1985az geroztik urtero egiten dira GIB/HIESaren aurkako mundu mailako konferentziak datuak, azken ahaleginak eta gaixotasunaren aurkako borrokan egindako aurrerapenen berri emateko. 1988an sortu berria zen IASek hurrengo konferentziak antolatzeko konpromisoa hartu zuen, 1994an bi urtean behin egitea erabaki zuten. 2022ko Konferentzia Montrealen ospatuko da uztailaren 29a eta abuztuaren 2a bitartean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*IAS -webgune ofiziala
*XXIV. Nazioarteko Konferentziaren webgune ofiziala
Judeako mendiak

**Judaeko mendiak**, **Judeako muinoak** () edo **Hebrongo mendiak** () Ekialde Hurbileko mendikatea da, Israel eta Zisjordania artean dagoena. Jerusalem eta beste hiri biblikoen kokapena, itsas mailatik 1.026 metroko altuera (Hebron mendia) ere badute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jaroslava Mahutxikh

**Yaroslava Oleksiyivna Mahuchikh** (; ahoskera [Jarosˈɫava Maˈɦutʃix]; 2001eko irailaren 19a) Ukrainako altuera-jauzilaria da. Munduko txapelduna izan zen 2023an eta txapeldun olinpikoa 2024an.

Olinpiar debutean brontzezko domina lortu zuen Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan. 2018ko Gazteen Olinpiar Jokoetan urrezko domina eta Munduko eta Europako txapelduna da U18 mailan. 2019ko Munduko Txapelketan zilarrezko domina irabazi zuen, munduko junior errekor berria ezarriz.

2024ko Parisko Olinpiar Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen

## Nazioarteko emaitzak 
## Marka pertsonalak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Borjomi-Kharagauliko Parke Nazionala

**Borjomi-Kharagauliko Parke Naturala** (georgieraz: ბორჯომ-ხარაგაულის ეროვნული პარკი, bordschom-charagaulis erownuli parki) babestutako gunea da Georgiako hego-mendebaldean, Kayorporiaren kate menditsuan, Kaukaso txikiko mendikatean, eta 85.047 hektarea inguru hartzen du.

## Kanpo estekak 
* Borjomi-Kharagauli parkea webgune ofiziala
Ledeako Korredua

**Ledeako Korredua** (nafar erromantzez: *Corriedo de Liédena*) Nafarroako Erresumako korredu bat izan zen eta gaur egun Euskal Herriko Zangozerria eskualdean kokatuta da, Nafarroa Garaia lurraldean. Zangozako merindadean dago, Iruñea hiriburutik 44,1 kilometrora. Altuera 395 eta 1291 metro artekoa da, eta 42,23 km²-ko azalera hartzen du.

Bertako biztanleak *ledeatarrak* ziren. Korreduburua Ledea herria izan zen.

Urraul udalerri zaharra osatzen zuten lau administrazio-arloetako bat da, 1845ean udalerri propio bihurtu zirenak. 1846an banandu egin zen, eta gaur egungo Ledea eta Esa udalerriak sortu ziren.

## Historia 
1647an Ledea eta Esa Ledeako Korredukoa ziren, Urraul ibarra banatzen zen lau eremu erdiautonomoetako bat, eta 1845ean udal-barruti bihurtu ziren. Hurrengo urtean, korredua desegin eta egungo Ledea eta Esa udalerriei bidea eman zien. Horiei, hurrenez hurren, Kortes eta Baldetorre herri hustuen terminoak gehitu zitzaizkien, horiek ere desagertutako banaketa administratiboan sartuta.

## Banaketa 
* **Ledea** (korreduburua)
* Kortes
* Esa
* Baldetorre

## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Urraul
* Zangozako merindadea
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
Jevgenia Frolkina

**Jevgenia Eduardovna Frolkina** –errusieraz, Евгения Эдуардовна Фролкина (Penza, Errusia, 1997ko uztailaren 28a) 3×3 saskibaloian lehiatzen den atleta errusiarra da. 

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), zilarrezko domina irabaziko du ROC taldearekin, AEBren atzetik (urrezkoa) eta Txinakoaren aurretik (brontzezkoa) sailkatuko dira. Hauek osatuko dute ROC taldea: Evgenia Frolkina, Olga Frolkina, Julia Kozik eta Anastasia Logunova-k. Kontuan izan, NOBek (Nazioarteko Olinpiar Batzordea) ezarritako zigorra zela medio, Tokioko 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, errusiar kirolariek ezin izan zutela Errusiaren izenean esku hartu eta ROCen (Russian Olympic Committee) izenean eta banderapan lehiatu zirela. 

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xefela

**Xefela** (; ) edo **Judeako Xefela** () malda leuneko muinoen trantsizio-eskualde bat da, Israelgo hego-erdialdean dagoena. 10-15 kilometrotan hedatzen da, Judeako mendien eta kostaldeko lautadaren artean.

'Judeako lautada' terminoaren erabilera desberdinak, dela Judeako mendietan zehar hedatzen den kostaldeko lautadaren segmentua bakarrik definitzeko, dela Xefelari erreferentzia egiteko, sarritan nahasmena sortzen du. Bibliak  Juda eta Dan tribuei Xefelako lurrak eman zizkien.

Eremu hau emankorra da eta klima epela du. Itsas mailatik 120 metro eta 450 metro bitarteko garaiera du. Olibadi eta galsoroetan aberatsa da, eta, antzina, sikomoroen eta larreen ugaritasunagatik nabarmentzen zen. Gaur egun, Xefela nekazal girokoa da, eta landetxe asko ditu. Ekialdean Judeako mendiekin egiten du muga, mendebaldean kostaldeko lautadarekin, iparraldean Samariako mendien kostarekin, ekialdean Afek *kibutz*arekin eta Rosh HaAyin hiriarekin eta Aialongo haranarekin, eta hegoaldean, Shiqmah ibaiaren parean Negev basamortuaren iparraldearekin. Xefela 100 kilometro inguru hedatzen da eta 10 eta 15 kilometro arteko zabalera du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ximun Lucu

**Ximun Lucu** (Donibane Lohizune, ) lapurtar errugbilaria da, atzelari eta hegaleko postuetan aritzen dena. Hamabi denboraldiz jokatu zuen Top 14 eta Pro D2 ligetan: Biarritz Olympiquen 2008-2011 eta 2016-2022 bitartean, eta Stade montoisen 2011tik 2016ra. 2022an, errugbi profesionala utzi eta Senpereko  SPUC taldera itzuli zen.

## Ibilbidea 
* SPUC: -2008 
* Biarritz Olympique: 2008-2011 
* Stade montois: 2011-2016 
* Biarritz Olympique: 2016-2022 
* SPUC: 2022-

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mendebaldeko Jerusalem

**Mendebaldeko Jerusalem** (; ) Jerusalem hiriko mendebaldeko aldea da, 1949ko armistizioak ezarritako lerro berdeak banatuta. 1948ko Arabiar-israeldar Gerran israelden eskuetan geratu zen eta, bestea - Ekialdeko Jerusalem- Jordaniak okupatua. Mendebaldeko zenbait herrialdek, hala nola Estatu Batuek eta Erresuma Batuak, *de facto* onartu zuten Israelek lurraldearen gainean duen autoritatea, baina ez zuten *de iure* egin hiriaren estatusari buruzko behin betiko ebazpenaren zain zeudela.

## Alkateen zerrenda 
*Dov Yosef (gobernadore militarra) (1948–1949)
*Daniel Auster (1949–1950)
*Zalman Shragai (1951–1952)
*Yitzhak Kariv (1952–1955)
*Gershon Agron (1955–1959)
*Mordechai Ish-Shalom (1959–1965)
*Teddy Kollek (1965–1993)
*Ehud Olmert (1993–2003)
*Uri Lupolianski (2003–2008)
*Nir Barkat (2008–2018)
*Moshe Lion (2018–egun)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baldetorre

**Baldetorre** Urraul ibarreko Esa udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Zangozerria eskualdean.

1300n jada despopulatu bezala agertzen zen. Bere lurrak Esako Udalara pasa ziren.

Bertako biztanleak *baldetortarrak* ziren.

## Izena 
*Baldetorre* toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:

* *Bal detorres* (1715)
* *Baldetor* (1778)
* *Valdetor* (1878)
* *Valdetor* (1998)

## Geografia 
Baldetorre Urraul ibarran dago, eta gaur egungo Esa udalerrian barruan.

### Inguru naturala eta kokapena 
Esa Nafarroa Garaia mendebaldean kokatzen da, Zangozako merindadearen muturrean. Herrira Iruñea eta Jaka arteko errepidea hartuta ailegatzen da. Aragon ibaiaren ondoan kokatzen da.

### Klima 
Esako klima mediterraneo-kontinental motakoa da. Urteko batez besteko tenperaturak 12º eta 13º bitartekoak dira eta batez besteko prezipitazioak 600mm eta 100mm bitartekoak, altuera zein den. Urteko egun euritsuak 90 izaten dira, eta, oro har, udaberrian eta udazkenean metatzen dira, izan ere, udak leho samarrak izaten dira. Alde termikoa nahiko nabaria da.

Basoak udalerriaren zati handi bat dira, eta jatorrizko zuhaixkak eta hariztiak ia erabat galdu dira. Nafarroako hainbat udalerritan gertatu bezala, larizio pinu ugari birlandatu dira XIX. mendetik aurrera.

#### Estazio meteorologikoak 
Esan dagoen, itsasoaren mailatik 487 metrora, Nafarroako Gobernuak 1991an jarritako estazio meteorologikoa dago.

## Historia 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Esa
* Zangozerria
* Zangozako merindadea
* Nafarroa Garaia

## Kanpo estekak
Thekla Resvoll

**Thekla Susanne Ragnhild Resvoll** (1871ko maiatzaren 22 - 1948ko ekainaren 14ra) norvegiar botanikaria izan zen, aitzindaria Norvegiako historia naturaleko eta naturaren kontserbazioko hezkuntzan, Hanna Maria Resvoll-Holmsen ahizparekin batera. Bere koinatuarekin ezkondu zen, Andreas Holmsen meatze-ingeniariarekin (1869-1955).

Thekla Vågåkoa zen jatorriz. Goi mailako etxe batean, Stockholmen, erizain gisa lan egin zuen, 1894an, Kristianiako Federiko Errege Unibertsitatean historia naturaleko ikasketak hasi aurretik. Axel Blytt botanikako irakaslearen jarraitzaile bihurtu zen eta, 1899an graduatu ondoren, Botanikako Laborategian irakasle elkartua izan zen 1902an. Doktoretza 1918an lortu zuen, On *Plants Suited to a Cold and Short Summer* tesiarekin. Tesian, alpetar landareak ingurune babesgabeetara nola egokitzen ziren aztertu zuen. Azterketa horiek naturaren ikuspegi warmingiar batean oinarritzen ziren, landare-indibiduoen behaketa xeheetan —haien hedapen klonalean eta ugalketa sexualean, hosto-egonkortasunean eta abarretan— oinarrituta. Horrek esan nahi zuen landare-populazioen ekologia landu zuela, jakintza-arloa bera sortu baino lehen. 1923tik 1924ra, Theklak Java eta Buitenzorgeko Lorategi Botanikoa bisitatu zituen. Javako florako fagazeoen familiako zuhaitzak aztertu zituen. Hibernazio-agerraldiak zituela ikusi zuen, eta alferrikako ezaugarri gisa interpretatu zuen - bere jatorrizko tenperaturan garatu zuten ezaugarria. Botanikako Laborategian egon zen 1936an erretiratu zen arte. Botanika-klaseek eragina izan zuten Norvegiako ikasleen belaunaldietan. Erdi mailako ikasleentzako botanikari buruzko testu bat ere idatzi zuen.

Karrera akademikoarekin batera, Theklak emakumeen berdintasunaren mugimenduan parte hartu zuen Norvegian, adibidez. sufragismoan. Norvegiako Emakume Ikasleen Klubeko eta emakumeen sufragio-mugimenduaren zuzendaritza-batzordeko (*Kvinnestemmeretsforeningen*) buru izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roberta Bondar

**Roberta Bondar** (Sault Ste. Marie, Ontario, 1945eko abenduaren 4a) Kanadako lehen emakume astronauta eta espaziora bidaiatu duen lehen neurologoa da. Hamarkada batez baino gehiago NASAko espazio-medikuntzako buru izan ondoren, Bondar komunitate komertzial, zientifiko eta medikoetan aholkulari eta hizlari bihurtu zen.

Bondarrek hainbat ohore jaso ditu, besteak beste, Kanadako Ordena, Ontarioko Ordena, NASAren Espazio Domina, 22 ohorezko titulu baino gehiago eta Kanadako Medikuntzaren Ospearen Aretoan sartzea.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gaoyou

**Gaoyou**  (irakurri: Káo-Yóu; Txineraz:高邮市; pinyin-ez:Gāoyóu Shi) udalerri bat da, Txinako ekialdean dagoen Yangzhouko (Jiangsu probintzia) hiri prefekturak zuzenean kudeatzen duena. Huanghuako lautada alubialean dago Gaoyou, eta batez beste itsasoaren gaineko 3 metroko altuera du. Guztira, 1.962 km² ditu eta 2017an 811.800 biztanle.

Gaoyou Gizateriaren Ondare izendatutako hiria da, hiri historiko eta kultural nazionala eta turismo nazionaleko eremua. Jiangsu probintziako gune geografiko eta geometrikoan eta Yangtze ibaiaren deltan dago (Ibai Urdina ere deitua), Shangairen eta Nankingo metropoli-barrutien arteko trantsizio-eremuan. Sobietar Batasunean sartzeko ate garrantzitsua da, baita Nankingo metropoli-barrutian konderri mailako hiri bat ere. Txinako herri-kanten jaioterria da, poesia txinatarraren jaioterria, filatelia nazionalen jaioterria eta Txinako arkitekturaren jaioterria. Gaoyouk 7.000 urte baino gehiagoko historia du zibilizazioan, eta 2.242 urteko historia eraiki zenetik. 

Qin Shi Huang-ek  plataforma altu bat eta posta-kiosko bat eraiki zituen hemen K.a. 223. urtean. 2000 konderritik gora dituen Txinako hiri bakarra da.

Gaoyouk Txinako 100 hiri onenen artean irabazi du. Hiri ekologiko nazionala, Txinako decoturismo hiri ederrena, osasunaren hiri nazionala,  eta Txinako 100 hiri garrantzitsuenetako bat, Txinako 100 hiri nagusien artean ongizate integral handieneko indizea du, Txinako 100 hiri nagusien inbertsio-ahalmen handiena. 2018ko azaroan, 21. postua lortu zuen Txinako 100 hiri zoriontsuenen zerrendan. 31. postuan hautatu zuten, Txinako berrikuntza-enpresen top 100ean ere badago.  

## Administrazioa 
2017az geroztik, 13 herritan banatzen da Gaoyou hiria. Herri horiek 2 azpibarrutitan, 10 pobladotan eta herrixka batean kudeatzen dira, eta, gainera, 4 garapen-eremu ditu merkataritzarako, zientziarako eta hezkuntzarako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Krimeako zubia

**Krimeako zubia** (), **Kertxeko zubia** () izenez ere ezaguna, Kertxeko itsasartea eta Tuzla uhartea zeharkatzen dituen zubi paralelo bikoitza da. Errusiako Tamango eta Kertxeko penintsulak batzen ditu. Errepide bidezko lotura 2018ko maiatzaren 16an zabaldu zen; trenbide bidezkoa, berriz, 2019ko abenduaren 23an. Gaur egun, Europako zubirik luzeena da 19 kilometro luze dela.

## Historia 
2022ko urriaren 8an leherketa batek zubian kalte nabarmenak eragin zituen. Hala ere, eztandak ez zituen errei eta errail guztiak hondatu. Ukrainako Segurtasun Zerbitzuak hartu zuen bere gain erasoaren erantzukizuna.

2023ko uztailaren 17ko ordu txikietan beste bi leherketa jazo ziren Ukrainako Itsas Armadak itsas-drone suizidekin zubiari eraso egin eta gero.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olibadi

thumb|right|250px|Olibadi bat.
**Olibadia** olibondoak landatuta dauden lursaila da. Olibazaintza olibadiaren eta bere produktuaren- oliba- azterketa zientifikoa da. Olibazaintza eta elaioteknia (oliba-olioaren erauzketaren azterketa) bereizi behar dira.

## Historia 
Olibadiak, batez ere, Mediterraneoko arroko herrialdeetatik zabalduta daude, baita Ekialde Hurbiletik ere ere. Protohistoriako Brontze Arotik (k.a. 3150 eta 1200 artean) gutxienez ustiatzen dituzte, nahiz eta oliben erabilera askoz zaharragoa izan. Frantzian, funtsean, Proventza inguruan kokatzen dira, hegoaldean, tradizionalki laborantza masa edo pardinekin eta olio-errotarekin lotuak (oliba olioaren erauzketarako). Varrek berak bakarrik 700.000 olibondo inguru ditu. Olibadietarako lur-motarik egokiena lur landua da, harritsua, ez oso astuna, ezta hezea ere.

## Galeria 

Beaumes de Venise - Vue sur le Ventoux.JPG|Beaumes-de-Venise, Frantzian
Levens oliveraie.jpg|Levens, Frantzian
Oliviers et restanques en Luberon.JPG|Luberon mendikatea, Frantzian  
Oliveraie (Drome 26000) Cl J Weber (23) (23158735872).jpg|Nyondar oliba beltza, Frantzian 
121296-Jerusalem-Mount-of-Olives (27524566831).jpg|Olibetako mendia, Jerusalem
Château de Taurenne Oliviers.jpg|«Château de Taurenne», Frantzian
Oliveraie Florence Toscane.JPG|Toskana, Italian
Kalabrien Oliven 2257.jpg|Calabria, Italian
PikiWiki Israel 20173 Geography of Israel.JPG|Palestina
Olea europaea 002.JPG|Grezia
Cascades d'Ouzoud 024.JPG|Ouzoud ur-jauziak, Marokon
Olea in Morocco 001.JPG|Marrakex eta Atlasa artean, Marokon 
Olivares de la campiña estepeña.jpg|Estepa, Espainian
Olive Groves Fields Spello Umbria Sep23 A7C 07785.jpg|Spellotik gertu, Italian

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Louis-Léopold Boilly

**Louis-Léopold Boilly** (La Bassée, 1761eko uztailaren 5a - Paris, 1845eko urtarrilaren 4a) frantziar margolaria izan zen.

Autodidakta izan zen eta hamabi edo hamahiru urterekin egin zituen lehen lanak. Arrasko gotzainarentzat lan egin zuen eta 1787 inguruan Parisera joan zen. Salbamen Publikorako Batzordeak 1794an zigortu zuen lanean erotismoa egiteagatik, baina Maraten garaipena margotuz salbatu zen.

Erretratu ugari egin zituen, baita generoko eszenak eta litografiak ere. Trompe-l'œil (begi-tranpa) terminoa sartu zuen 1800eko margolanarekin.

## Iruditegia 

Lille PBA Boilly autoportrait.jpg|Autoerretratua, c. 1793
Boilly La Toilette intime ou la Rose effeuillée.jpg|*La Toilette intime*
Lille PBA Boilly robespierre.jpg|*Robespierre*
Louis Léopold Boilly - Portrait of Jan Anthony d'Averhoult (1756-1792) - Google Art Project.jpg|''Portrait de Jan Anthony d'Averhoult*, 1792, Centraal Museum
Portrait of a Woman MET DP-1419-01.jpg|*Portrait of a Woman*, Metropolitan Museum of Art
Louis-Léopold Boilly (French - Three Young Artists in a Studio - Google Art Project.jpg|*Three Young Artists in a Studio*
Paris art deco boilly houdon.jpg|*Houdon*, c. 1803
Charles-Louis Havas by Boilly.png|*Portrait de Charles-Louis Havas*
Louis Léopold Boilly - The Young Harpist - 1977.152 - Yale University Art Gallery.jpg|*Young Harpist'', c. 1804–1806
Boilly L'effet du mélodrame.jpg|''L'effet du mélodrame*, 1830
L-L Boilly Une loge.jpg|*Une loge'', 1830
Louis-Léopold BOILLY, Un trompe-l'oeil avec un chat et une bûche de bois à travers une toile.jpg|''Un trompe-l'oeil avec un chat et une bûche de bois à travers une toile.*
Madame Saint-Ange Chevrier (Louis-Léopold Boilly) - Nationalmuseum - 177754.tif|*Madame Saint-Ange Chevrier,* 1807*,'' Nationalmuseum
Paris louvre boilly trompe l'oeil.jpg|Trompe l'oeil
Lille PBA boilly triomphe de marat.jpg|*Le triomphe de Marat*, 1794
Louis-Léopold Boilly 002.jpg|*The Arrival of a Mail-coach in the Courtyard of the Messageries*, 1803, Musée du Louvre
Louis-Léopold Boilly - The Geography Lesson (Portrait of Monsieur Gaudry and His Daughter) - Google Art Project.jpg|*The Geography Lesson (Portrait of Monsieur Gaudry and His Daughter)*, 1812
Louis-Léopold Boilly (French) - Entrance to the Jardin Turc - Google Art Project.jpg|thumbnail|*Entrance to the Jardin Turc*, 1812
Boilly incroyable parade.jpg|thumb|*Incroyable parade*, 1797
The Art Connoisseurs MET DP808266.jpg|*Fine art Connoisseurs*, c. 1823–1828, 

## Kanpo estekak
Mathakhelako parke nazionala

**Mathakhelako parke nazionala** Adjariako (Georgia) parke nazionala da, Matxakhelistskali ibaiaren haranean. 8.733 hektareako azalera du guztira.

Parkea 2012. urtean sortu zen, eta biodibertsitate biologiko eta paisajistiko bakarraren babesa, baso kolkidetako ekosistemaren epe luzeko babesa, segurtasun ekologikoa eta natura- eta ingurumen-turismoa eta jolas-jarduerak aurreikusten ditu.

Mathakhela parke nazionalean gotorleku-aurriak daude Matxakheli eskualde historikoan, arku-zubiak eta ardo-prentsak. Mtavarangelozi mendiaren isurialdetik Batumi eta Mathakhela haitzartegiaren ikuspegiak daude.

Parkearen bisitari-zentroa Atxarissagmarti herrian dago, Khelvatxauriko udalerrian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nepalgo sarraski erreala

**Nepalgo sarraski erreala** 2001eko ekainaren 1ean gertatu zen, ostiralean, Narayanhityko Errege Jauregiko lurretan, Nepalgo erregearen egoitzan. Hildakoen artean Nepalgo Birendra erregea eta Aishwarya erregina, Dipendaren aita eta ama zeuden. Dipendra printzea Nepalgo Errege bihurtu zen, aita hil ondoren, baina hiru egunez koman izan ostean, hil egin zen; zurrumurruak daude, ordea, Dipendra errege izendatu aurretik hil zela. Haren osaba Gyanendra izan zen Nepaleko hurrengo eta azken erregea.

## Gertakariaren laburpena 
Informazioen arabera, Dipendra edaten aritu zen eta bere gonbidatuetako bat gaizki tratatu zuen. Ondorioz, aitak, Birendra erregeak, semeari festa uzteko agindu zion. Mozkortuta zegoen Dipendra Nirajan printzeak eta Paras printzeak eraman zuten bere gelara.

Ordubete geroago, Dipendra festa armatura itzuli zen HKMP5 subfusil batekin eta M16 fusil batekin, eta behin bakarrik egin zion tiro sabaiari, Birendra erregeari tiro egin baino lehen. Segundo batzuk geroago, Dipendrak izeba bati tiro egin zion. Gero, osaba Dhirendra tirokatu zuen bularrean, Dipendra atxilotzen saiatzen zen bitartean. Tiroketan, Doug printzeak zauri arinak izan zituen, eta errege familiako hiru kide salbatzen saiatu zen, bi haur barne, haien gainetik sofa bat jarrita.

Dipendraren amak, Aishwaryak eta haren anaia Nirajanek aurre egin zioten jauregiko lorategian, baina tiroen ondorioz hil ziren ere. Dipendra jauregitik alde egin zuen, ondoan zegoen erreka baten gaineko zubian jarri zen eta bere buruari tiro egin zion.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aylin eta Alfredo Antonio Trujillo

**Aylin eta Alfredo Antonio Trujillo** elkarren artean egun, hilabete eta urte ezberdinetan jaiotako bi anaia biki  dira.

## Hezkuntza 
Aylinek eta Alfredo Antonio Trujillok hainbat ikastarotan ikasi beharko dute. Change.org-en kanpaina batek hori ez gertatzeko eskatu zuen, biek ikastaro berean ikas dezaten eskatuz.

## Polemika 
Uste da erditzea eragin ondoren aukera behartu zela eta bigarren haurra 2021era arte mantendu zuten "mahatsa hartu ahal izateko".

Egia da haurtxoak seguru daudela, eta haien istorioak munduari buelta eman diola.

## Erreferentziak
Anton von Werner

**Anton Alexander von Werner** (Frankfurt Oder, Prusiako Erresuma, 1843ko maiatzaren 9a - Berlin, 1915eko urtarrilaren 4a) alemaniar margolaria izan zen.

Prusiako Arte Akademian Berlinen ikasi zuen eta gero Karlsruhen. Bertan, musikariak eta idazleak ezagutu zituen. Parisera ere joan zen eta Jean-Auguste-Dominique Ingres, Eugène Delacroix, Ernest Meissonier, eta Léon Cogniet-en margolan historikoen eragina jaso zuen.

Prusiako Erresumako gertakari politiko eta militar nabarmenen margolan historikoak egin zituen. Prusiako armadari lagundu zion Frantzia-Prusia Gerran, eta Alemaniar Inperioaren aldarrikapena margotzeko enkargua jaso zuen.

1873an Berlingo Akademiako irakasle izendatu zuten, eta 1875ean zuzendari. 1888tik aurrera Gilen II.a Alemaniakoa enperadorearen margolaritza irakaslea izan zen. 1909an Berlingo Nationalgalerieko zuzendari izendatu zuten.

## Iruditegia 

German crown Prince Friedrich Wilhelm contemplating the corpse of French general Abel Douay, Franco-Prussian War, 1870.jpg|*Frederiko III.a enperadorea Abel Douay jeneral frantziarraren gorpuari begira * (1888)
Anton von Werner - Im Etappenquartier vor Paris - Google Art Project.jpg|*Kuartela Paris kanpoaldean* (1894)
1908 v. Werner Enthuellung Richard-Wagner-Denkmal Tiergarten anagoria.JPG|*Richard Wagnerren monumentuaren inaugurazioa Tiergartenen* (1908)
Anton von Werner - Mann mit Zeitung, 1893.jpg|*Egunkariko gizona* (1893) 
Лютер в Вормсе.jpg|*Martin Luther Wormseko dietan* (1877)
A v Werner - Kaiserproklamation am 18 Januar 1871 (3. Fassung 1885).jpg|*Alemaniar Inperioaren aldarrikapena* (1885)

## Kanpo estekak
Aldonza Martinez Silvakoa

**Aldonza Martinez Silvakoa** (, , ? - 1236 baino beranduago hil zen), Alfontso IX.a Leongoa erregearen maitalea, Martín Gómez de Silvaren, Silvako jaunaren, eta haren emazte Urraca Rodríguezen alaba izan zen, Rodrigo Fernández Toroñokoa alferez errealaren alaba zena. 

## Biografia 
Ziur aski, Leongo erresumara iritsi zen 1191ean, Teresa Portugalgoaren infantarekin batera, Alfontso IX.arekin ezkontzera zihoanean. Gertuko ahaideen artean Estefanía da Silva izeba eta Martín Fernández de Riba de Vizela osaba zituen, Antso infantearen (Portugalgo etorkizuneko Antso II.a erregea) haurtzainak. Esteban Soares de Silva Bragako artzapezpikuaren iloba ere bazen.

1214an Alfontso IX.a erregearen maitale bihurtu zen, 1218ra arte iraun zuena. Erregeak, seguru asko, Aldonzaren eta Diego Froilazen arteko ezkontza babestu zuen, eta hainbat ondasun eman zizkion bikoteari Pesquera eta Villamarínen. Geroago, Fernando III.a erregeak propietate horiek erreklamatu zituen 1230ean, baina, ikerketa baten ondoren, baieztatu egin zen bere aitak, Alfontso IX.ak, eman zizkiela propietate horiek, eta erregeak itzuli eta berretsi egin zizkion 1232ko ekainaren 16an *Didaco Frolas uel uxori uestre Aldoncie Martini*-ri.

Ez dakigu noiz hil zen, baina 1236tik aurrera agertu zen Carracedoko Santa Maria monasterioko dokumentazioan Fernando Iohannis semearekin eta Diego Froilazekin izan zituenak, senarragandik jasotako Narayolaren herentzia saltzen. Dokumentua berresten du, erregearekin izandako semea, *Rodericus Alfonsi, filius boni regis Alfonsi*.

## Genealogia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Danmarks Radio

**Danmarks Radio** edo **DR** Danimarkako irrati-telebista publiko konpainia da. 1925ean eratu zen eta herrialdeko hedabide talde nagusia da. Egun hiru telebista-kate eta zazpi irrati-kate igortzen ditu.

Europako Irrati-Telebista Batasuna eratu zuen kideetako bat da, eta Europa iparraldeko Nordvision partzuergoko kide ere bada.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  DRren webgunea
Akad (hiria)

thumb|Akad hiriaren kokapen ustezkoa, garaiko kontestuan.
**Akad** k.a. 2340 urte inguruan sortutako hiria izan zen, Sargon buruzagiak fundatua, akdatar inperioa izan zenaren hiriburua. K.a. 2159. urtearen inguruan, gutiek okupatu eta suntsitu zuten, eta, ondoren, izenak gehiago adierazi zuen Mesopotamiako eskualde bat, hiria propio ez baitzen berreskuratu. Inoiz ez da aurkitu kokalekua, ustez Kishetik edo agian Bagdadetik hurbil zegoela uste da.

## Kanpo estekak
Jaspe

**Jaspe** edo **harrinabarra** arroka sedimentarioa da. Gainazal leuna du eta apaintzeko edo bitxiak egiteko erabiltzen da. Pitxer, zigilu eta antzekoetan leundu eta erabil daiteke. Kolorez anitzak izan daitezke, gorriak, moreak, grisak edo beltzak, batzuetan berdeak, horiak, marroiak, edo aurrekoak konbinatuak. 

Jaspilita jaspe barietatea da, eta burdina eta manganeso beta oso bereizgarriak dituena.

## Erreferentziak 
## Kanpoko estekak
Wan Jiyuan

**Wan Jiyuan**, txineraz 万 济圆, (Heilongjiang, Txina, 2002ko uztailaren 13a), saskibaloi jokalari txinatarra da.
## Biografia
2017ko Asiako Emakumeen 16 urtez azpiko Saskibaloi Txapelketako brontzezko domina irabazi zuen Txinako selekzioarekin.

## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Txinako taldearekin; AEBren (urrezkoa) eta ROC taldearen (zilarrezoa) atzetik sailkatuko dira.  Hauek osatuko dute Txinako taldea: Wan Jiyuan, Wang Lili, Yang Shuyu eta Zhang Zhiting-ek.
## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
France Télévisions

**France Télévisions**, **france·tv** bezala estilizatua, Frantziako telebista publiko enpresa da. France 2 (lehenago Antenne 2) eta France 3 (lehenago France Régions 3) telebista-kate publikoak integratzean sortu zen, eta ondoren France 4 (lehenago Festival) eta France 5 (lehenago La Cinquième) gehitu ziren. 2010etik sozietate anonimoa da, eta Estatuak akzioen % 100 mantentzen ditu. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  France Télévisionsen webgunea
Akal Takht

**Akal Takht** Indiako Sikhismoaren zentru nagusia da. Indiako Punjabeko Amritsar hirian dago, Urrezko Tenpluaren aurrez aurre. Jatorrizko eraikuntza egitea Shri Guru Hargobindek (1595–1644) agindu zuen.  

## Historia 
Jatorriz Akal Bunga izenez ezaguna, Harmandir Sahibaren parean dagoen eraikina seigarren sikh Guru Guru Hargobindek sortu zuen, subiranotasun politikoaren ikur gisa. Haren asmoa sikh herriaren kezka espiritualak eta denborazkoak landu zitezkeen espazioa sortzea zen. Baba Buddha eta Bhai Gurdasekin batera, seigarren Sikh Guruk 9 metroko altuera duen hormigoizko lauza bat eraiki zuen. Guru Hargobindek 1606ko ekainaren 15ean plataforma agerian utzi zuenean, bi ezpata jarri zituen: batek bere autoritate espirituala (piri) adierazten zuen eta bestea, bere denborazko agintea (miri).

XVIII.mendean, Ahmed Shah Abdalik eta Massa Rangarrek Akal Takht eta Urrezko Tenpluaren aurkako eraso sorta bat zuzendu zuten. 

Hari Singh Nalwa, Ranjit Singh-eko jeneralak, maharajak, urrez apaindu zuen Akhal Takht. 1984ko ekainaren 4an, Akal Takht hondatu egin zen Indiako Armadak Harmandir Sahib erasotzean, Indira Gandhiren agindupean, orduan Indiako lehen ministroa, Blue Star izeneko operazioan, 1984an, Indiako Armadak Urrezko Tenplua erasotu zuen. Akal Takht oso kaltetuta gelditu zen eta berriro ere eraiki behar izan zuten. Lanak 1995an amaitu ziren.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Urrezko Tenplua

## Kanpo estekak 
* :Akal Takhti buruzko informazioa.
Augustus John

**Augustus Edwin John** (Tenby, Pembrokeshire, 1878ko urtarrilaren 4a - Fordingbridge, Hampshire, 1961eko urriaren 31) galestar margolari, marrazkilari eta grabatzailea izan zen.

Oso gazterik interesatu zitzaion marrazkia, eta bere belaunaldiko marrazkilari trebeenetakotzat jo zuten. Londresen eta Parisen ikasi zuen eta 1901ean arte irakasle postua hartu zuen Liverpoolgo Unibertsitatean. 

1910ean bere lagun James Dickson Innesekin Arenig haranean margotu zuten, Arenig Fawr mendia bereziki. 1910etik 1928ra Martigues hirian etxea izan zuen. 1917ko abenduan gerra-margolari izendatu zuten Kanadako armadan.

XX. mendearen hasieran bere marrazki eta grabatuengatik ezaguna bazen ere, bere lan gehienak erretratuak izan ziren.

## Iruditegia 

Studies of a Soldier Art.IWMART3998.jpg
A Gun at Thelus Art.IWMART3997.jpg
Picture of Augustus John.jpg
Augustus John 1909 001.jpg
WP Augustus John.jpg
William Orpen Augustus John.jpg|William Orpen
Ambrose McEvoy - Augustus John.jpg|Ambrose McEvoy
Ruins at Lievin Art.IWMART3994.jpg

## Kanpo estekak
Skakavac ur-jauzia (Sarajevo)

**Skakavac ur-jauzia** (bosnieraz:*Vodopad Skakavac*) Bosnia-Herzegovina europar estatuko Sarajevo hiritik hamabi kilometrotara dagoen ur-jauzia da, Nahorevo herrian. Bere garaiera 98 metrokoa da. Izadi monumentua izendatu zuten 2002an. Skakavac Natura Erreserbaren elementu erakargarriena da.

## Ezaugarriak 
Ur-jauzi hau Bosnia-Herzegovinako handiena eta erakargarriena da. Turismoentzako benetako interesgunea da. Ingurua ere ederra da: lurraldean mota askotako zuhaitzak ikus daitezke: pagoak, pinuak, izeiak... 

## Iruditegia 

Fitxategi:Bears paws on the trail to Motka.png|alt=Bear pawprints in soft ground|Hartz baten aztarna.
Fitxategi:Trail up from Skakavac Waterfall.png|alt=Steep trail with steps and handrails|Bidea basoan.
Fitxategi:View down from the waterfall.png|alt=Trees and mountains in autumn|Ur-jauziaren ikuspegia.
Fitxategi:Entrance_to_Nature_Preserve_Skakavac.png|alt=Entrance to Nature Preserve Skakavac|Skakavac Natura Erreserbaren sarrera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Langeberg

**Langeberg** (afrikaansez: *Langeberg*, "Mendi luzea") Hegoafrikako mendilerroa da, Karoo Txikiaren hegoaldean dagoena, Lurmutur Mendebaldea probintzian. Keeromsberg (2.075 metro) da gailurrik garaiena.

## Kanpo estekak
Luis Bilbao

**Luis Bilbao Aretxaga** (Berango, Bizkaia, 2003ko martxoaren 24a) Euskal Herriko futbolaria da, 

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da, hegalean batez ere. Lezaman hezi zen zortzi urtez, 2013tik 2021era. Gazte ibilbidearen bukaeran Bilbao Athleticekin egin zuen debuta Joseba Etxeberriaren eskutik. Hasiera batean jokalari garrantzitsua zen, baina denboraldiak pasa ahala eta minutu eskasen ondorioz, 2024ko hasieran Cultural Leonesara joan zen lagatu gisa. 2024ko udan Athleticek lagatu gisa bidali zuen Barakaldora. 2025eko udan Celtak fitxatu zuen Celta Fortunan jokatzeko, Lehen Federazioan.

## Kirol Ibilbidea 
*2025eko ekainaren 30ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Nanjingeko Unibertsitatea

**Nanjingeko Unibertsitatea** () Txinako hiri horretan dagoen unibertsitatea da. 1920an Txinako Herri Errepublikako lehen unibertsitate moderno bilakatu zen. Txinako zientzia modernoaren sehaskatzat har daiteke. C9 Ligako kide gisa, tradizio sakonak dituen unibertsitate entzutetsua da, eta Txinako unibertsitaterik onenetako bat.

## *Honoris causa* doktoreak 
* François Mitterrand
* George H. W. Bush
* Bob Hawke
* Boutros Boutros Ghali
* Johannes Rau

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea

**Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea** (;  edo *USTC*) Hefei hirian dagoen unibertsitate publikoa da. 1958an Pekinen sortua, Txinako Zientzien Akademiak kudeatzen du. 1970eko hamarkadan, Iraultza Kulturalean zehar, egungo egoitzara lekualdatu zuten. C9 Ligako kide gisa,  herrialdeko unibertsitaterik onenetako bat da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Txinako Zientzien Akademia

**Txinako Zientzien Akademia** () Txinako Herri Errepublikako natur zientzietarako akademia nazionala da. Txinako Estatu Kontseiluaren erakunde bat da, egoitza Pekinen duena, eta hainbat institutu ditu Txina osoan.

Txinako Zientzien Akademiak bost sekzio ditu gaur egun:

* Matematika
* Fisika
* Kimika
* Lurraren zientziak
* Teknologia

Shenyang, Changchun, Shanghai, Nankin, Wuhan, Guangzhou, Chengdu, Kunming, Xi'an, Lanzhou eta Xinjiangen ere hamaika sukurtsal ditu. Akademiak 100 institututik gora ere baditu, tartean bi unibertsitate (Hefeiko Txinako Zientzia eta Teknologia Unibertsitatea eta Txinako Zientzien Akademiaren Unibertsitatea).

Txinako Akademiak zientzian inbertitu eta zientzian eta teknologian oinarritutako 430 enpresa sortu ditu hamaika industriatan, burtsan kotizatzen duten zortzi konpainia barne.

## Presidenteen zerrenda
# 1949–1978: Guo Moruo
# 1979–1981: Fang Yi
# 1981–1987: Lu Jiaxi
# 1987–1997: Zhou Guangzhao
# 1997–2011: Lu Yongxiang
# 2011–2020: Bai Chunli
# 2020–egun: Hou Jianguo

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Xi'ango Jiaotong Unibertsitatea

'''Xi'ango Jiaotong Unibertsitatea** edo **Xi'ango Jiao Tong Unibertsitatea''' () Txinako hiri horretan dagoen unibertsitate publikoa da. Bere jatorria 1896an du, Lehen Txina-Japonia Gerraren ondoren Shanghain Nan Yang eskola publikoa sortu zenean. 1956an, unibertsitatea Xi'an aldera migratu zuen. Behin betiko izena 1959an eskuratu zen, Shanghaiko Jiao Tong Unibertsitatetik banandu zenean eta Txinako unibertsitate zaharrenetako bat da, zuzenean Txinako Hezkuntza Ministerioaren mendekoa. C9 Ligako kide gisa, tradizio sakonak dituen unibertsitate entzutetsua da, eta Txinako unibertsitaterik onenetako bat.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.
Marsden Hartley

**Marsden Hartley** (Lewiston, Maine, 1877ko urtarrilaren 4a - Ellsworth, Maine, 1943ko irailaren 2a) estatubatuar margolaria izan zen.

Artea ikasi zuen Cleveland School of Art-en. 1892an New Yorkera joan zen Arte Eskolan pintura ikastera. Han William Merritt Chase izan zuen irakasle. Albert Pinkham Ryder margolariaren eta Henry David Thoreau, Walt Whitman eta Ralph Waldo Emersonen idazkien eraginek artea bilaketa espiritualtzat hartzea eragin zioten.

1900etik 1910era Lewistonen eta Mendebaldeko Maine eskualdean eman zituen udak margotzen. Hemen izan ziren bere lehen heldutasun lanak.

1912an Parisera joan zen eta 1913an Berlinera. Han ezagutu zituen Wassily Kandinsky eta Franz Marc eta abstrakzioa eta espresionismoa uztartu zituen bere margolaritzan. 1916an Estatu Batuetara itzuli zen alemanaren aldeko sentimenduekin.

1920ko hamarkadan, Europara itzuli zen, eta paisaia eta izadi hilak margotu zituen, Paul Cézanneren eraginekin. 1936an Mainera itzuli zen Maineko margolari izateko asmoz.

## Iruditegia 

The Ice Hole Marsden Hartley.jpeg|*The Ice Hole*, 1908, New Orleans Museum of Art
Autumn Color MET DP319887.jpg|*Autumn Color*, ca. 1910, Metropolitan Museum of Art
Brooklyn Museum - Painting No. 48 - Marsden Hartley - overall.jpg|*Painting No. 48*, 1913, Brooklyn Museum
Marsden Hartley - Abstraction - Google Art Project.jpg|*Abstraction*, ca. 1914, Museum of Fine Arts, Houston
Portrait_of_a_German_Officer,_Marsden_Hartley.jpg|*Portrait of a German Officer*, 1914, Metropolitan Museum of Art
Marsden_Hartley_-_Handsome_Drinks_-_Google_Art_Project.jpg|*Handsome Drinks*, 1916, Brooklyn Museum
A Bermuda Window in a Semi-Tropic Character by Marsden Hartley.JPG|*A Bermuda Window in a Semi-Tropic Character*, 1917, De Young Museum
Brooklyn Museum - Landscape New Mexico - Marsden Hartley.jpg|*Landscape, New Mexico*, 1916–1920, Brooklyn Museum
The Virgin of Guadalupe - Marsden Hartley.jpg|*The Virgin of Guadalupe*, 1918–1920, Metropolitan Museum of Art
Cemetery, New Mexico MET DP236118.jpg|*Cemetery, New Mexico*, 1924, Metropolitan Museum of Art
Mt. Katahdin (Maine), Autumn -2.jpg|*Mount Katahdin (Maine), Autumn No. 2*, 1939–40, Metropolitan Museum of Art
Marsden Hartley's Village.tif|*Village*, 1940
Study for "Lobster Fishermen" - Marsden Hartley.jpg|*Study for "Lobster Fishermen"*, 1940, Metropolitan Museum of Art
Lobster Fishermen - Marsden Hartley.jpg|*Lobster Fishermen*, 1940–41, Metropolitan Museum of Art

## Kanpo estekak
Zhejiangeko Unibertsitatea

**Zhejiangeko Unibertsitatea** () Hangzhou hirian dagoen unibertsitate publikoa da. 1897an sortua, bere liburutegia herrialdeko handienetariko bat da. C9 Ligako kide gisa, tradizio sakonak dituen unibertsitate entzutetsua da, eta Txinako unibertsitaterik onenetako bat.

Unibertsitateko campusa Hangzhou hirian dago, Shanghaitik 180 km hego-mendebaldera. Zhejiangeko Unibertsitateko Liburutegiaren bildumak 7 milioi liburu inguru ditu, eta, beraz, Txinako liburutegi akademiko handienetako bat da.

Unibertsitateak 7 fakultate, 37 unibertsitate, eskola eta sail ditu, 140 graduaurreko programa eta 300 gradu baino gehiago eskaintzen dituztenak. Unibertsitateak ere zazpi ospitale afiliatu ditu, museo bat, nazioarteko 2 institutu bateratu eta 200 ikasle erakunde baino gehiago.

Unibertsitatea Chungshaneko Hirugarren Unibertsitate Nazional bezala ezarri zen 1927an, Sun Yat-Senen oroimenez, eta laster Chekiangeko Unibertsitate Nazional (NCKU) bezala berrizendatu zen 1928an. 1936tik 1949ra Chu Coching presidente izan zen bitartean, Unibertsitatea Guizhoura, Txinako mendebaldera eraman zen Txina-Japonia Gerran, 1946an Hangzhoura itzuli aurretik.

## Ikasle ospetsuak 
* Chen Yi (Kuomintang)
* Chen Duxiu
* Gu Chaohao
* Chen Hang
* Hu Hesheng
* Huang Fu
* Cheng Kaijia
* Tsung-Dao Lee
* Li Lanjuan
* Lu Yongxiang
* Li Qiang
* Chen Wei
* Wu Guanzhong

## Iruditegia 

Image:
Yuquan campus 4.jpg|Yuquan campusen Mao Zedongen estatua.
Yuquan campus 18.jpg|Yuquan campusen liburutegia.
Yuquan campus 21.jpg|Yuquan campusen ikuspegia.
Zhejiang_University_Zhoushan_Campus.jpg|Zhoushan campusa, Ocean College, 2015ean irekita.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Webgune ofiziala
Mana Atsumi

**Mana Atsumi** japonieraz 渥美 万奈, (Hamamatsu, Shizuoka, Japonia, 1989ko ekainaren 1a) sofbol jokalari japoniarra da, eta infielder (barruko jokalari) bezala jokatzen du. 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Japonia ordezkatu zuen, eta urrezko domina irabazi zuen.

2013ko Kanadako Kopan eta 2016ko Emakumeen Sofboleko Munduko Txapelketan parte hartu zuen.
## Olinpiar Jokoak 
Atsumi 2020ko Tokioko Olinpiar Jokoetan Japoniako urrezko domina irabazi zuen taldeko kidea izan zen. Urrezko dominaren partidako 6. sarreran, enbrage-joko bikoitzean lagundu zuen talde amerikarraren aurka, Japoniaren 2-0eko markagailuari eusteko.
AEBk (zilarrezkoa) eta Kanadak (brontzezkoa) eskuratuko zituzten. Hauek osatuko zuten Japoniako taldea: Haruka Agatsuma, Mana Atsumi, Yamato Fujita, Miu Goto Nodoka Harada, Yuka Ichiguchi, Hitomi Kawabata, Nayu Kiyohara, Yukiyo Mine, Sayaka Mori, Minori Naito, Yukiko Ueno Saki Yamazaki, Eri Yamada eta Yu Yamamoto-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
De Profundis

[thumb|[Oscar Wilde eta Alfred Douglas]]
***De profundis*** Oscar Wildek 1897ko urtarrila eta martxoa bitartean idatzitako epistola baten izenburua da. Robert Baldwin Ross bere albazea literarioak argitaratu zuen lehen aldiz 1905ean, poeta eta antzerkigile irlandarra hil eta bost urtera.
thumb|301x301px|Oscar Wilde konfinatu zuten Reading espetxeko zelda, 2016an gorde zen bezala.
Oscar Wildek Reading espetxean Lord Alfred Douglasentzat idatzi zuen epistola, idazle irlandarrak sodomia delituagatik ezarritako epaia bete baino bi hilabete lehenago.

## Kanpo estekak
Matxakhelistskali ibaia

**Matxakhelistskali** edo **Matxakhlitskal** (, ''Mač'axelisc'q'ali*; ) Turkiako Artvin probintziatik Georgiako Adjaria errepublika autonomora doan ibaia da. Çoruh (*Txorokhi'') ibaiaren eskuineko ibaiadarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Çoruh ibaia

**Çoruh** (  ''Ch'orokhi*, ,  *Ch'vorokh*, , *Akampsis)'' Turkiako ipar-ekialdeko Mescit mendietan sortzen den ibaia da, Bayburt, İspir, Yusufeli eta Artvin hirietan zehar igarotzen dena, Kelkit-Çoruh failan zehar, Georgiara sartu baino lehen, non Itsaso Beltzera iristen den Batumiko hegoaldera, eta Turkia-Georgiako mugatik kilometro batzuk iparraldera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yusufeli

**Yusufeli** (, Pertaktrag; , Akhalti) Turkiako Itsaso Beltzeko eskualdeko Artvin probintziako herri eta barruti bat da. Çoruh ibaiaren ertzean dago Artvin hiritik 104 km hego-mendebaldera, Erzurumerako errepidean.

Yusufeli herria (5.863 biztanle) Çoruh ibaia Barhal-ekin batzen den haran batean dago, inguruko landa ekialdetik mendebaldera doan mendi-sorta bat da, eta mendien artean beste haranetan dauden herriak daude. Mikroklimak oliba, mahatsa eta zitrikoak lantzea ahalbidetzen du, turismoaz gain ekonomiaren eragileak. Herrira hegazkinez irits daiteke Erzurum aireportutik,  Yusufelitik urrun edo Artvin, Erzurum eta Trabzon hirietatik errepidez (İspir-en bidez Erzurum probintzian).

Çoruh-eko presa Yusufeli-n 15.000 etxebizitza urperatuko dituen plan oso kritikatua dago.   

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sharpevilleko sarraskia

**Sharpevilleko sarraskia** polizi errepresio gertaera bat izan zen, 1960ko martxoaren 21ean Sharpevillen jazo zena, Hegoafrikako Transvaal probintzian. Poliziaren bortizkeriaren ondorioz, 69 pertsona hil eta 180 zauritu ziren. Gertakari horren oroitzapena eginez, 1966tik aurrera Arrazakeriaren Aurkako Nazioarteko Eguna ospatzen da martxoaren 21ean. 

## Historia 
1948tik aurrera, apartheid politikak indarrean zeuden Hegoafrikan. 1960ko martxoaren 21ean, beltzen mugikortasuna mugatzen zuten legeen kontrako manifestazio baketsua egin zen Sharpevillen. Ehunka manifestari herriko komisaldegirantz joan ziren, gobernuak inposatu nahi zien pasea aldean eraman gabe. Jai giroan egin zuten ibilaldia, kantuz eta dantzaz. Poliziak, ordea, tiro egin zuen haien kontra, eta 69 zibil hil, eta 180 zauritu zituen.

Bai Hegoafrikan, bai atzerrian, protestaldi ugari egin ziren Sharpevilleko tiroketa salatzeko. Elkartasun keinu gisa, Albert Luthulik, Nelson Mandelak eta beste buruzagi beltz batzuek beren paseak erre zituzten. Martxoaren 30ean, 30.000 lagun manifestatu ziren Lurmutur Hirian sarraskiaren aurka. Horiek horrela, Hegoafrikako Gobernuak larrialdi egoera ezarri zuen, eta 11.727 pertsona atxilotuak izan ziren. Afrikako Kongresu Nazionala (ANC) eta Pan-Afrikar Kongresua (PAC) ilegalizatu zituzten, eta alderdi horietako buruzagiek ihes egin, edo klandestinitatera jo behar izan zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Usoa (eleberria)

***Usoa*** () Patrick Süskind alemaniar idazlearen eleberria da, jatorriz 1987an argitaratua.

## Sinopsia 
Jonathan Noel fikziozko pertsonaia da eleberriaren protagonista. Parisko banku bateko segurtasun-guardia bakartia da, krisi existentzial batean murgiltzen dena uso bat bere gela bakarreko apartamentuaren ate aurrean jartzen denean, bere santutegi pribatura sartzea debekatuz. Istorioa egun bateko epean gertatzen da, eta gertaera honek Noelen zentzutasuna mehatxuan jartzen du. Usoa protagonistaren existentzia antolatuan sartzen den desordenaren sinboloa izan daiteke. Edgar Allan Poe idazle estatubatuarraren 1845eko *Belea* poemarekin antzekotasunak ikusi daitezke Süskinden eleberri honetan.
## Kanpo estekak
Haruka Agatsuma

**Haruka Agatsuma**, jponieraz 我妻 悠香, Kawaguchi, Honshu (Japonia), 1994ko abenduaren 18a) sofbolean aritzen den jokalari japoniarra da.

## Olinpiar Jokoak 
2020ko Udako Olinpiar Jokoetan, Tokio 2020an (Tokio), urrezko domina irabaziko du Japonia ordezkatuz, AEBren (zilarrezkoa) eta Kanadako taldeen aurretik (brontzezkoa) sailkatuz. Hauek osatuko zuten Japoniako taldea: Haruka Agatsuma, Mana Atsumi, Yamato Fujita, Miu Goto Nodoka Harada, Yuka Ichiguchi, Hitomi Kawabata, Nayu Kiyohara, Yukiyo Mine, Sayaka Mori, Minori Naito, Yukiko Ueno Saki Yamazaki, Eri Yamada eta Yu Yamamoto-k.

## Udako Olinpiar Jokoetako emaitzak
## Erreferentziak
## Kanpo estekak
Alemaniako Erresuma

**Alemaniako Erresuma** Erdi Aroko estatu bat izan zen, Ekialdeko Frantziatik  X. mendean sortua.

Inperio Karolingioaren ekialdeko zatia, Verdungo Tratatutik sortutakoa, 843. urtean, inoiz erabat frankoa izan ez zen populazio batek osatzen zuen, baizik eta saxoi, bavariar, turingiar, alamaniar eta frisiar kopuru handiak. Tronua dinastia ez-franko batera igaro zenean (liudolfingoak), *Regnum Teutonicum* edo *Teutonicorum* terminoa modu informalean erabiltzen hasi zen. Erdi Aroan nabaria zen sustrai-dukatuen loturaren izaera germanikoa.

Erromatar Inperio Santuaren gainerako estatuak beren orbitatik bereizten joan ziren heinean, Alemaniar Erresuma Inperioaren sinonimo bihurtu zen, eta Errenazimentuaren garaian, Alemania Nazioaren Erromatar Inperio Santuak bi kontzeptuak batu zituen. Alde horretatik, Alemaniako Erresumak Frantzisko ii.aren abdikaziora arte iraun zuen 1806an.

*Rex Teutonicorum* (alemaniarren erregea) terminoa lehen aldiz erabili zuen Gregorio VII.a aita santuak Inbestiduren Polemikan. XII. mendean, bere karguaren izaera inperiala eta transnazionala nabarmentzeko, enperadoreak *rex Romanorum* (Erromatarren Erregea) titulua erabiltzen hasi ziren, printze hautesleek hautatu ondoren.

## Izendapena 
Terminoa XI. mendetik dago dokumentatuta, Gregorio VII.aren bidez aita santuen kantzelaritzaren hizkuntzan orokortu zenean, 1075ean, Henrike IV.a eta Suabako Rodolf aurkaria enperadore izatetik kanporatzean, baina ez erromatar eta alemaniar agintarien agiri ofizialetan. Lehen, paraleloan, Ekialdeko Frantzia, *trans rhenum* (Rinen atzean), Austràsia edo Germania bezalako terminoak erabiltzen ziren, izen bereko probintzia erromatarretan oinarrituak. X. mendean, *teutonicus* terminoa, egungo alemaniar hitzaren jatorriaren kontzeptuaren latinizazio bat, hizkuntza edo tribu baten izendapen gisa uler daiteke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Township (Hegoafrika)

[thumb|260px|right|[Hankey hiria lehen planoan, eta township bat atzerago, hiriaren bazterrean.]]
**Townshipa**, Hegoafrikan, auzune pobrea eta azpiegitura eskasekoa da, ez-zurien bizilekua dena. XIX. mende hondarrean hasi eta apartheidaren amaiera arte eraikiak, hiri bakoitzak gutxienez bat dauka, erdigunetik ez oso urrun. Bertako biztanleen bizi maila apurka gora doan arren, herrialdeko biztanlerik txiroenak bertan bizi dira, askotan metalezko xaflez eraikitako gela txikietan.

## Township handienak 
Hegoafrikako township handienak 2011ko erroldaren arabera::

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Koobi Fora

**Koobi Fora** Kenyako aztarnategi arkeologiko bat da, Turkana lakuaren ondoan dagoena.

Koobi Forako maila estratigrafikoak bi ataletan banatzen dira. Lehenengoa sedimentu zaharrenek osatzen dute, 1,9 - 1,8 milioi urte ingurukoak, eta Olduvaiense motako giza fabrikazioko artefaktuak dituzte.

Bigarren atalak 1,6 - 1,4 milioi urteko kronologia du eta bertan Karari industriako artefaktuak aurkitu ziren.

Koobi Foran ere giza fosil ugari aurkitu dira, eta horien artean lehen *Homo habilis* nabarmendu behar da.

## Kanpo estekak 
* Koobi Fora Research Project (ingelesez)
Cersei Lannister

''''*, George R. R. Martin idazlearen *A Song of Ice and Fire* eleberri saileko eta *Game of Thrones'' telesaileko pertsonaia bat da, azken horretan Lena Headey eta Nell Williams aktoreek antzeztu zuten. Lannister etxeko kidea da.

Robert Baratheon erregearen emaztea eta erregina eta Joffrey Baratheon erregearen ama da. Emakume handigura eta intrigazalea da.