Obulutegiaren tortsio

**Obulutegiaren tortsioa** edo **obulutegiaren bihurdura** emakumearen ugaltze-aparatuaren gaixotasuna da. Obulutegiaren pedikulu

baskularraren tortsioaren ondorioz sortuko da gaitz hau, non obulutegiko arterien eta zainen zapalketa gertatuko den eta honen ondorioz, obulutegiaren iskemia edo nekrosia gerta daiteke.  Gaitz honen sintoma tipikoak, albo bateko min pelbikoa eta goragaleak izango dira. Konplikazioen artean honakoak izango ditugu: infekzioak, odol jarioak eta antzutasuna.  . Esan beharra dago, ez dela oso gaitz ohikoa, izan ere, 100000 emakumeetatik 6-k bakarrik garatuko dute gaixotasuna.

## Epidemiologia 
Obulutegiko tortsioak larrialdi ginekologikoen %3a adierazten du eta kasuen %70etan 20-39 urte arteko emakumeak dira, hauek haurdinaldian eta menopausian arazoak izateko arrisku handiagoa izango dute. Gainera, adin guztietako emakumeen artean, Obulutegiko tortsioak 100,000 emakumeko 5.6ko intzidentzia-tasa aurkezten du. Aldiz, 15-45 adin tarteko emakumeetan intzidentzia-tasa handiagoa da, 100,000ko 9.6 emakumeek obulutegiko tortsioa pairatzen dute.

Gaixotasun honen arrisku-faktoreak hurrengoak dira:

* Haurdunaldia
* Menopausia
* Lotailu obarikoaren gehiegizko luzeera
* Bolumen handiko obarioak (>4cm)
* Tumore obarikoak
* Gorputz luteoaren tamaina handitzea
* Itsaspen pelbikoak

## Fisiopatologia 
Egoera fisiologikoetan obulutegiak eta umetoki-tronpa bata besteari atxikiak daude. Horregatik, normalean obulutegiko tortsioa ematen denan, umetoki-tronpen tortsio ematen da ere bai, hau da, tortsio anexiala. Kasu gehienetan tortsioa eskumako obulutegian ematen da eta gutxitan gertatzen da bi obulutegietan aldi berean (kasuen %20a baino gutxiagotan). Hau ematean, obulutegiaren irrigazioa eteten da, edema sortuz, eta ez bada tratatzen, ordu gutxitan obulutegia eta umetoki-tronpa nekrosatzen dira.

Aipatzekoa da tortsioa berez ematea ez dela oso ohikoa, baina, arrisku-faktoreak izateak gaixotasuna pairatzeko probabilitatea handitzen du:

Lotailu zabalaren gehiegizko luzeera izateak arrisku-faktore garrantzitsuenetarikoa da, izan ere, obulutegiaren irrigazioan zainak eta arteriak mesobarioan eta mesosalpinx-ean agertzen dira, hau da lotailu zabalaren inguruan. Halaber, tumore obariko baten edo gorputz luteoen presentziak, lotailuen tentsioa eragiten du, ondorioz, tortsiorako arriskua handituz.

## Klinika 
Hasierako sintomak hauek dira: abdomeneko min orokorra edo unilaterala, honako hauekin nahastu daitekeena: apendizitisa, dibertikulitisa, tiflitisa, haurdunaldi extrauterinoa, ureterreko kolikoa, heste narritakorraren sindromea, pelbiseko hanturazko gaixotasuna edota endometriosiarekin.

Pazienteek askotan abdomeneko min larria izaten dute, orokorrean unilaterala, eta kasuen %70ean goragalea ere izaten dute.

Testuinguru anamnesiko batean eta esplorazio fisiko batean oinarrituz, diagnostikorako lehenengo mailako prozedurak honako hauek dira:

* Hemograma + leukozitoen eta C proteina erreaktiboa. Hauek erabilgarriak dira infekzio akutu edo kronikoak bereizteko.
* Beta-hCG: haurdunaldi fisiologiko bat diagnostikatzeko eta haurdunaldi ektopikoak baztertzeko.
* Baginan zeharreko ekografia 

thumb|304x304px|Doppler ultrasoinua erabiliz eginiko ekografia bat.

### Ultrasoinua 
Ekografia ginekologikoa izaten da gehien erabiltzen den teknika. 

Dopplerrarekin jarraituz, odol fluxu gabezia obulutegiko tortsioaren indikatzaile ona izan ohi da. Izan ere, fluxu baxua daukaten emakumeek obulutegiko tortsioa edukitzeko probabilitate handiagoa edukiko dute. Obulutegiko fluxu ez-ohikoaren sentsibilitatea eta espezifikotasuna obulutegiko tortsioarentzako, %78a eta %71 dira, hurrenez hurren. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak