Julia Santibáñez

**Julia Santibáñez** **Escobar** (Mexiko Hiria, 1971) Mexikoko telebista eta irratiko idazle, editore eta gidaria da. 

## Biografia 
Julia Santibáñez Escobar Mexiko Hirian jaio zen. Green Hills ikastetxean eta UNAMeko Filosofia eta Letren Fakultatean ikasi zuen, eta bertan Letra Hispanikoetako lizentziatura eta Literatura Konparatuko maisutza lortu zituen. Edizio digitalean diplomatura bat ere egin zuen Kaliforniako Stanfordeko Unibertsitatean (AEB).

Lizentziatura egiten hasi aurretik eta bere ikasketa profesionaletan, saiakerak, elkarrizketak eta poemak argitaratu zituen, bai egunkarietan bai aldizkarietan, besteak beste *El Día* eta *Prisma*-n. Lanbide-heziketa eta Larousse argitaletxea, Armonía argitaletxea, Mexikoko Conte Nast eta Impresiones Aereoren lana uztartu zituen; geroago, Premiere argitaletxe taldeko zuzendaria izan zen, eta, 2011tik 2015era, zuzendari editoriala izan zen *Editorial Televisan*, non enpresako 47 tituluen plataforma anitzeko edukiak gainbegiratu zituen. Ondoren *Palabras a Flor de Piel* agentziaren buru bihurtu zen, eduki inprimatuen zein digitalen agentzia.

## Lanak 
Santibañezek bederatzi liburu hauek idatzi ditu:

* *El lado B de la cultura. Codazos, descaro y adulterios en el México del siglo XX* (saiakera; Reservoir Books, Penguin Random House, 2021);
* *Eros una vez —y otra vez—* (poesia; Textofilia Ediciones / Universidad Autónoma de Nuevo León, 2020);
* *Sonetos y son quince* (poesia; Parentalia Ediciones, 2018);
* *Eros una vez* (poesia; Seix Barral Uruguay, 2017);
* *Versos de a pie / Everyday Poems* (Gaztelania-inglesa poesia elebiduna; OfiPress, 2017);
* *Ser azar* (poesia; Editorial Abismos, 2016);
* *Rabia de vida / Rabia debida* (poesia; Resistencia argitaletxea, 2015);
* *Coser con tu nombre* (prosa poetikoa; Aspaviento argitaletxea, 2007);
* *El laberinto de fortuna. Una alegoría política del siglo XV. Claves de lectura del poema de Juan de Mena* (literatura kritika; JGH Editores, 1997).

Haren poemak Mexikoko hedabideetan argitaratu dira: *Letra Libreak*, *Poesia Egunkaria*, *Mexikoko Unibertsitateko Aldizkaria*, Blanco Móvil, Cuadrivio, La *Guarida* eta El Informador egunkarietan, besteak beste. Beste herrialde batzuetako komunikabideetan ere agertu dira, hala nola *Atelier* aldizkarian. *Gli artigiani della parola* (Italia); *Estación Poesía* aldizkaria, Sevillako Unibertsitateak argitaratua (Espainia); *Hispamérica* aldizkaria, Marylandeko Unibertsitateak argitaratua (Estatu Batuak); *Buenos Aires Poetry* aldizkaria (Argentina); *El Cautivo* eta *Letralia* aldizkariak (Venezuela) eta *Contratiempo* aldizkaria (Estatu Batuak). Estatu Batuetako, Kolonbiako, Uruguaiko eta Argentinako antologia eta argitalpen inprimatu eta digitaletan ere agertu da.

## Sariak eta aintzatespenak 
* *Eros una vez* lanarekin 2016ko Mario Benedetti Nazioarteko Poesia Saria irabazi zuen, Montevideoko (Uruguai) Benedetti Fundazioak emana, Hispanoamerikako 400 autoreren artean. 2017an, Mónica Maristainek, *Puntos y Comas* del sitio *Sin Embargo* gehigarriko zuzendariak urteko hamar poesia-liburu onenen artean izendatu zuen.

* 2016. urtean, *Ser azar* urteko poesia-libururik onenetako bat izan zen Luis Bugariniren eskutik, Nexos aldizkariaren *Asidero* blogean; Sergio González Rodríguezen eskutik, *Reforma* egunkarian; eta Mónica Maristain *Puntos y Comas* del sitio *Sin Embargo gehigarriaren* zuzendariaren eskutiken eskutik, Puntos y Comas del lugar Sin Embargo gehigarriaren zuzendariaren eskutik.

* 2015. urtean, *Rabia de vida* / *Rabia debida* urteko poesia-liburu onenetakotzat hartu zuten Sergio González Rodríguezek *Reforma* egunkarian, eta Mónica Maristainek, *Sin Embargo-n*

## Argitalpen-lana 
2018ko ekainetik, Santibañezek La Razón egunkariko *El Cultural* gehigarria argitaratzen du. Ingelesezko eta frantsesezko ahozko eta idatzizko itzultzaile ere izan da. 2008tik 2013ra, UNAMeko Atzerriko Hizkuntzen Irakaskuntza Zentroak argitaratutako *Estudios de Lingüística Aplicada* aldizkari akademikoaren edizio elebiduna (gaztelaniaz eta ingelesez) egin zuen. Poesia-itzultzaile gisa, Linda Pastan idazle estatubatuarraren poemen gaztelaniazko bertsioak argitaratu ditu.

## Telebista eta irratia 
2016. urtetik 2018.era, astero, *El Ombligo de la Luna* telebista kulturaleko programan parte hartu zuen, Ciudad TV 21.2 etxeak transmititua, “El Lado B de la Cultura” atalarekin.

2018ko ekainetik 2019ko ekainera, *El Ombligo de la Luna* zuzeneko programa gidatu zuen egunero. Mexikoko kultura-komunitateko kideekin hitz egin zuen: idazleak, pintoreak, filosofoak, grafitegileak, musikariak, akademikoak, artista plastikoak, rapzaleak eta aktoreak. Bertan, Ricardo Rocha kazetariaren programarako kapsula kulturalak egin zituen Fórmula TVn.

*Netáforas* telebista kulturaleko programaren gidaria da. Canal 22k igortzen du, eta Yahuaca Producciones enpresak egiten du. Abestien letren eta literaturaren arteko kointzidentziak bilatzen ditu. 

TVUNAMentzat, 2017tik 2019ra bitartean, *La Hora Elástica* programan parte hartu zuen, “*La Palabra Es Drújula*” izeneko atalarekin. Atal horretan, literatura-adierazpenak ez ziren liburuak, hala nola hormako irudiak, abestiak, kantinako esaerak, epitafioak. Gainera, unibertsitateko telebistarako, programa hauek gidatu ditu: *Vindictas* *Literatura* (2020), *Días feriados* (2020, Meatzaritzako Liburuaren Nazioarteko Azokatik) eta “*Soy optimista, creo en mi mala suerte*”. *Diez años sin* *Carlos Monsivais* (2020) y *Gilles Lipovetsky* . *La mirada indiscreta*  (2016), besteak beste.

Hiru urtez (2017ko otsailetik 2020ko martxora), *BAzar de letras* asteroko irratsaioa gidatu zuen, CDMX kodea, Mexiko Hiriko Kultura Idazkaritzaren geltokia, transmititu zuena.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bertako olerkiak irakurtzea Descarga Cultura UNAMen
* Elkarrizketa Aristeguin Noticias:
* Elkarrizketa 22. kanaleko Pasahitzak programan
* Elkarrizketa DNA Iritziaren La pura programan
* Elkarrizketa podcast-ean Hitz egin dezagun idazleak