Simona Gay

**Simona Pons i Trainier,** ezizenez **Simona Gay** (Ille-sur-Têt, Frantzia, 1898ko urtarrilaren 18a – ibidem, 1969ko martxoaren 26a) Rosellongo poeta eta akuarelista izan zen eta XX. mendean katalanez idatzi zuen lehen emakumea Ipar Katalunian (Frantzia).

Pertsona garrantzitsua izan zen Rossellonen folklorea berreskuratzen. *Aigües vives* (1932), ''Lluita amb l'àngel* (1938) eta *La gerra al sol* (1965) lanen egilea da.

## Bizitza 
Simona Pons Simo Pons medikuaren eta Antoinette Trainierren laugarren alaba izan zen. Josep Sebastià Pons poeta neba zuen. "Odolaren eta poesiaren neba-arrebak izan ziren" idatzi zuen Carles Ribak.

### Ibilbidea 
lle-sur-Têt jaioterriko paisaietatik edan zuten: Riberala, iturriak, plazak... Bizitza eta obra poetikoan, leku ezagunak partekatu zituzten, hala nola Sant Pere del Bosc, Sant Miquel de Llote, les Corberes, Sant Julià, Casanoves, Bulès edo Canigóko ikuspegi bikaina. Ez da Auzo Latinoko "iparraldeko" edo Parisko deskribapenik aurkitu, non Simona Gayk urte batzuk bertan eman zituen. Bere lurralde naturaleko paisaiekin batera, garai batean egon zen beste leku batzuk deskribatu zituen: Girona, Andorra, Arango harana, Font-Romeu, etabar. Urteek aurrera egin ahala, Simona Gayk deskribatutako paisaia bere aldarteari dagokiona eta familiari lotutako dimentsio bat sendotu zuen, bere arbasoen oroitzapenaren sinbolo bihurtuta, oroitzapenen "errauts bizia". Bere nebaren heriotzaren ostean, paisaia arrunten deskribapena eta oroitzapena areagotu egin ziren, maite zuen izakiaren desagerpena eta hirurogeiko hamarkadaren hasieran betikoak ziruditen lurraren eta paisaien eraldaketa identifikatuz, poetak behin betiko desagertze gisa sumatzen zuena, inoiz gehiago berpiztu ezin izango zuena.

Ikasketak frantsesez egin zituen herriko eskolan, eta, aurrerago, Portbouko beneditarretan. Gaztea, lehengusu batekin ezkondu zen, Leon Gayrekin, eta biak Frantziako hainbat hiritan bizi izan ziren (Pontoise, Reims, Versalles), Parisen bizitzen jarri ziren arte.

Goiz hasi zuen idazle ibilbidea, 1926an, tokiko aldizkarietan kolaboratu zuen eta 1927an Perpinyango Lore Jokoetan parte hartu zuen, non bere lehen sariak lortu zituen eta Gumersindo Gomila poetaren adiskide egin zen. Tomàs Garces i Miravet idazle eta kritikariak poetisa gisa ezagutarazi zuen, eta Josep Bonafont poetak (*El pastorellet de la Vall d'Arles* ezizenez) bere bertsoak 1920ko hamarkadaren amaieran argitaratu ziren *Revue Litteraire et Historique du Diocèse de Perpignan eta* 1932an *Aigües vives* izenburuko lehen poema bilduma argitaratu zuen, Tomàs Garcès lagunaren hitzaurreaz. 1935ean, Tolosako Lore Jokoetako sariak irabazi zituen *Aigua y sol* poemarekin. Gero, *Lluita amb l'àngel* poema-bilduman sartu zen.

1934tik aurrera, Rosellongo tradizioak berreskuratzeko lanari ekin zion (hainbat dokumentutan, erregistroetan eta argazkietan oinarrituta), eta XX. mendearen hasierara arte guztiz gauzatu barik egon da. Hainbat aldizkaritan kolaboratu zuen, hala nola, *La Revista, Clarisse, La Nau* eta, 1956 eta 1965 artean, *La Tramontane*. Jaioterrian hil zen.

## Lanak 
* *Aigües vives* = Eaux vives, Paris: Okzitania, 1932, Tomàs Garcesen hitzaurrea.
* *Lluita amb l'àngel'' = Lutte avac l'ange, Paris: Noël, 1938.
* *La gerra al sol: poemes*, Bartzelona: Barcino, 1965, Marià Manenten hitzaurrea.
* *Obra poètica*, Barcelona: Columna, 1992, Miquela Vallsen edizioa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Katalanezko Idazleen Elkartea
* Lluïsa Cotonerren artikulua Dones-en *Biogràfic* hiztegian (esteka hautsia   honetan).
* Biografia eta Simona Gay-ren zenbait poema