Antzinate klasikoa

**Antzinate klasikoa** Antzinaroko **greziar-erromatar aroa** deitzeko historiografian erabiltzen den izendapena da. Goi Antzinarotik Antzinaro Berantiarrera doan aldia barne hartzen du, eta Antzinako Grezia eta Antzinako Erromako zibilizazioak sortu, garatu eta eragin izan zuten Mediterraneoaren inguruko lurraldean jazo zen.

## Iraupena 
Antzinate klasikoaren iraupena K. a. VIII. mendetik K. o. V. mendea bitartean kokatu daiteke, greziar eta erromatar zibilizazioen aroan.

## Mugarriak 
Homeroren poemak, lehen Olinpiar Jokoak (K. a. 776), Erromaren fundazio mitikoa (K. a. 753) eta kristautzea (K.o IV. mendea) edo Mendebaldeko Erromatar Inperioaren erorketa ( (K. o. 476).
Fitxategi:AntikeGriechen1.jpg|Mediterraneoaren kolonizazio greziarra, K. a. VII. mendetik K.a.VI. mendera
Fitxategi:Map athenian empire 431 BC-es.svg|Atenastar Inperioaren hedapena (Delosko Liga), Peloponesoko gerraren bezperan (K. a. 431)
Fitxategi:AtheneOudheid.JPG|Atenas klasikoa
Fitxategi:Platner - Ancient Rome city growth.jpg|Antzinako Erroma
Fitxategi:Extent of the Roman Republic and the Roman Empire between 218 BC and 117 AD.png|Erromatar Errepublika eta Inperioa
Fitxategi:Partition of the Roman Empire in 395 AD.png|Erromatar inperioaren zatiketa
Fitxategi:Hera´s temple in Olimpia.jpg|Olinpiako Heraren tenplua 
Fitxategi:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|Romulo eta Remo otsemearekin
Fitxategi:Parthenon from south.jpg|Atenasko Partenoia
Fitxategi:The Procession of the Trojan Horse in Troy by Giovanni Domenico Tiepolo (cropped).jpg|Troiako zaldia

## Etorkizunean izandako eragina 
Mundu klasikoaren kultura-ondareak Erdi Aroko "mende ilunak" gainditu zituen berriro indar hartu zuen arte. (K. o. 500-1000). Aro Modernoko zenbait unetan biziberritu zen, gaur egunera arte iritsiz:

* XIV. mendean Pizkundeak Antzinate Klasikoa hartu zuen eredu.
* XV. mendean  Klasizismoan.
* XVIII. mendean sortu zen Neoklasizismoak Antzinate klasikoko estiloa berreskuratzea izan zuen helburu. 
* XX. mendea geroztik tradizio historikoak greko-erromatar kulturan eliteko gizonen ekarpenetatik harago, historialariek ikerketa subjektuak eta gaiak zabaltzen hasi ziren, besteak beste, antzinate klasikoko emakumeen inguruan.  Izan ere, ikuspegi kritikoa aldarrikatu izan dute zenbait historialarik:

Gaur egun, teorikoki, kultura eta tradizio klasikoarekiko hurbilketa berri bat egiteko aukera zabaltzen da, jarraitu beharreko eredu gisa ez ezik, produktu historiko gisa ere azter daitezkeenak, historikoki azal daitezkeen balio positibo eta negatiboekin, eta horien artean kultur ezagutza unibertsal baten zati gisa onar daitezkeen elementuak eta erabat arbuiagarriak diren beste batzuk bereizi ahal izango ditugu. Aristotelesek esklabotza naturalari buruz egiten dituen gogoetak, Atenasko demokrazia inperialista eta bere populazioko sektore garrantzitsuen baztertzaile baten ifrentzua, edo Virgilioren bertso horiek islatzen duten borondate inperialista, gure egungo sentiberatasunetik oso urrun daude, baina Antzinate greko-erromatarra izenez ezagutzen dugun errealitate historiko horren zati banaezina eta ukaezina dira. (Antonio Duplá)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Antzinate klasikoa (Artearen Historia lantzeko baliabideak, bloga)
* Murtizko Unibertsitatea (2006 - 2023 ): [Interclassica. Investigación y Difusión del Mundo Griego y Romano Antiguo](https://web.archive.org/web/20090804143620/http://interclassica.um.es/investigacion/monografias/la_lengua_coloquial_de_la_comedia_aristofanica/(ver)/1)
* Euskal Herriko Unibertsitatea. Klasikoak bilduma. (Antzinate klasikoko eta beste garaitako idazle klasikoen idazlanak)