open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Elgin (Eskozia)

**Elgin**,  eta , Eskoziako Moray eskualdeko hiriburua da. Inverness eta Nairn udalerrietatik ekialdera kokatua dago. 2011ko erroldaren arabera 23.128 biztanle ditu.

## Geografia 
Lossie ibaiaren ertzetan kokaturik dago, Elgin berria hegoaldean eta Bishopmill suburbioak iparraldean.

## Historia 
Elginen lehen aipamena Dabid I.a Eskoziakoaren 1151ko agiri batean agertzen da. 1130an Dabid berak errege burgo bihurtu zuen. Elgin Eskoziako hasierako monarken gustoko lekua bihurtu zen, Dabid I.a, Gilen I.a, Alexandro II.a and Alexandro III.aren gortea han izaten baitzen sarritan eta ehizarako leku aproposak ere bai baitzituen. Alexandro II.a izan zen bultzatzaile handiena eta bi erlijio komunitate eratu zituen, dominikarra mendebaldean (Blackfriars) eta frantziskotarrak ekialdean (Greyfriars).

1224 eta 1242 artean Elgingo katedrala eraiki zen baina suak erabat suntsitu zuen 1270ean. XV mendean katedrala berreraiki zuten baina 1506an dorre nagusia erori egin zen eta 1568an teilatuko berunezko elementuak kendu egin zituzten Morayko erregentearen soldaduei saltzeko eta babes hori gabe eraikina azkar hondatu zen. 1637an koroko bigak lehertarazi zituzten eta 1650 eta 1660 artean Oliver Cromwellen soldaduek gelditzen ziren elementu asko suntsitu zituzten. XVIII mendean bertako harriak inguruko eraikinak egiteko erabili ziren.

XIX mendean Elgineko alde zaharra erabat berritu zen. Udaletxe berria, Dr Gray-ren ospitalea eta St Giles eliza eraiki ziren besteak beste. Trena ere 1852ko abuztuan iritsi zen. Mendearen bukaera aldera herri garatua zen eta postetxea, hainbat banketxe, aseguru etxe, hotel eta egunkaria zituen.

Gaur egun bere ekonomia Royal Air Force (Erresuma Batuko Aire Armada) erakundearen inguruan oinarriturik dago, populazioaren %21ak bertan egiten baitu lan.

## Ondasun nabarmenak 
* Elgingo katedralaren hondarrak
* Dr Gray-ren ospitalea

## Iruditegia 

Irudi:Elgin cathedral 2.jpg|Elgingo katedralaren hondarrak.
Irudi:Dr Grays Hospital.jpg|Dr Gray-ren ospitalea.
Irudi:Elgin.jpg|St Giles eliza.
Irudi:South Guildry Street, Elgin - geograph.org.uk - 244894.jpg|South Guildry Street kalea.
Irudi:View from Ladyhill, Elgin - geograph.org.uk - 244926.jpg|Selgin udalerria Ladyhill muinotik ikusita.
Irudi:Ladyhill. Elgin - geograph.org.uk - 244913.jpg|Ladyhill muinoa.
Irudi:South Kirk - geograph.org.uk - 374138.jpg|South Kirk eliza.

## Hiri senidetuak 
* 

## Kanpo estekak 
* Elgin udalerriari buruzko webgunea 
* Moray konderriko kontseiluaren webgunea
Angus Lennie

**Angus Lennie** (Glasgow 1930eko apirilaren 18a - Londres, 2014ko irailaren 14a) eskoziar aktore bat izan zen. Nagusiki 1963ko *The Great Escape* filman Archibald Ives eskoziar gudari eta iheslariaren papera antezteagatik ospetsua da.

## Filmografia 
### Filmak 
Filma hauetan antzeztu izan du: , *Tunes of Glory* (1960), *Oh! What a Lovely War* (1961), *The Great Escape* (1963) eta *633 Squadron* (1964).

### Telesailak 
Honako telesaila hauetan agertu izan da: Crossroads*, 1974tik 1981ra Shughie McFee sukaldaria antzeztuz, *The Saint*, *Doctor Who*, *The Borderers*, *Z Cars*, *Rumpole of the Bailey*, *Lovejoy*, *The Onedin Line*, *All Night Long*, *Keeping Up Appearances* eta *Monarch of the Glen''

## Kanpo loturak 
* Angus Lennie aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain

***The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain*** (euskaraz *Muino bat igo baina mendi bat jaitsi zuen ingelesa*) 1995eko Christopher Monger galestar zinema zuzendariaren filma bat da. Bertan Hugh Grant, Ian McNeice, Tara FitzGerald, Colm Meaney eta Kenneth Griffith aktoreek antzeztu zuten.

Jatorriz filma oinarritzen den kontakizun edo istorioa Christopher Monger zinema zuzendariari bere aitonak kontatu omen zion: aitona, biloba bezala, Gales hegoaldeko Rhondda Cynon Taff konderrian dagoen Taff's Well udalerrikoa zen, eta bertan aipatzen den muino edo mendia Garth Hill (307 metro) muinoa da. Halere XX. mendean eskualde hark jasandako urbanizazioaren ondorioz, filma oraindik landa edo baserri giroa hobekiago mantendu izan duten Gales erdialdeko Powys konderriko Llanrhaeadr-ym-Mochnant eta Llansilin herrietan filmatu zen.

## Argumentua 
1917, Gales, Lehen Mundu Gerraren testuinguruan, George Garrad (Ian McNeice) eta bere laguntzaile gaztea den Reginald Anson (Hugh Grant) bi ingeles kartografo dira. Bikotea fikziozko Ffynnon Garw herrira iritsi berri dira, Britainiar Gobernuak Galesko mapa berri bat gauzatu nahi baitu.

Herritarrak "Galesko lehenbiziko menditia" ezizenez ezagutzen duten muinotik hurbil bizi dira. Zoritxarrez, bi ingelesek muinoa neurtu eta mendi bat izateko ezinbestekoa baldintza den 1.000 oinetara ailegatzeko 15 oin falta zaizkiola ondorioztatu dute. Hori jakin bezain laster, herritarrak Morgan *"Akerra"* (Colm Meaney) eta Jones apaizak (Kenneth Griffith) zuzendurik auzolan bidez muinoari behar dituen 15 oinak bere gailurrean lurra pilatuz lortzeko lan egingo dute. Bide batez, herritarrek jada herria utzi eta Galesen zehar euren zereginarekin jarraitu behar duten bi ingelesak nola edo hala eta trikimailu askoren bitartez herrian jarraitzea lortuko dute, honela herritarrek euren muinoa mendi bilakatu eta berehala ingelesak hura berriz neurtu eta mendi bat dela ziurtatuko dutenaren asmoz. Bien bitartean Reginald Anson gaztea Betty Cardiffkoa (Tara FitzGerald) deritzon galestar neska gazteaz maitemindu eta herrian bizitzen gelditzeko ideian pentsatzen hasiko da.

## Pertsonaiak 
* Hugh Grant, Reginald Anson
* Ian McNeice, George Garrad
* Tara FitzGerald, Betty Cardiffkoa
* Colm Meaney, Morgan *"Akerra"*
* Ian Hart, Johnny Shellshocked
* Robert Pugh, Williams *"Petrolio"*
* Kenneth Griffith, Robert Jones apaiza
* Ieuan Rhys, Thomas sarjentua

## Kanpo-estekak 
* *The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain* filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* *The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain* filma ikusgai
Tal-y-bont (Ceredigion)

**Tal-y-Bont**, ingelesez **Talybont**, Galesko Ceredigion konderriko udalerri bat da. Aberystwyth eta Machynlleth udalerrien artean kokatzen da, eta A487 errepideak zeharkatzen du.

## Iruditegia 

Irudi:Fferyllfa Tal-y-bont.jpg|Botika.
Irudi:Tabernacl, Tal-y-bont.jpg|Tabernacl eraikina.
Irudi:Eglwys Dewi Sant, Tal-y-bont.jpg|San Dewi/David eliza.
Irudi:Talybont, Ceredigion - geograph.org.uk - 13743.jpg|Udalerriaren erdiguneko kalea.

## Kanpo estekak 
* Tal-y-bont udalerriari buruzko webgunea
Tulagi

**Tulagi**, batzuetan **Tulaghi**, Salomon uharteetako irla txiki bat da (1 bider 5,5 km.). Florida uhartearen hegoaldeko kostaldetik oso gertu dago. Uhartean dagoen izen bereko hiria (1750 biztanle) Salomon Uharteetako Protektoratuko hiriburua izan zen 1896tik, 1942ra. Gaur egunean, probintzia zentraleko hiriburua da.
Britainiarrek uhartea aukeratu zuten osasuntsuago zelako, gaixotasun tropikalek jotako beste uharte handiak ez bezala.

## Bigarren Mundu Gerra 
Japoniarrek Tulagi hartu zuten 1942ko maiatzaren 3an ur-hegazkinetarako base bat ezartzearren. Tulagi portuko ontziei Yorktowneko hegazkinek eraso zieten hurrengo egunean Koral itsasoko guduko lehendabiziko operazioetan.

AEBetako indarrak, batez ere raiderren 1.a uhartean lehorreratu ziren abuztuaren 7an eta egun osoko borroka latzaren ondoren irla menderatu zuten.
Behin uhartea kontrolatuta, estatubatuarrek PT ontzien flota bat eraman zuten bertara. Haietako bat John F. Kennedyrena izan zen.
Tulagin ere ospitale txiki bat ezarri zuten 1946 arte eta irla zegoen Purvis badian AEBetako ontzi askok bota zuten aingura 1942an eta 1943an.

## Kanpo estekak
Tiger Bay

**Tiger Bay** (galeseraz *Bae Teigr*) antzina Galesko Cardiff hiriburuko Butetown barrutia eta Cardiffko portuak osatzen zuten eremua izendatzeko bertakoek erabilitako izendapena zen. Eremu hau Ely eta Taff ibaiak itsasoratzen ziren gunean kokatzen zen. Gaur egun eremu hau Cardiffko badia izenaz berrizendatu da, halere maiz cardifftarrek Tiger Bay izenaz deitzen jarraitu ohi dute.

Tiger Bay Gales osoan parekorik ez zuen lekua zen, bertan zazpi itsasoetatik etorritako itsasgizon eta zamariak bildu ohi ziren, gainera bertan 45 herrialde ezberdinetako jendea bizi zen, norvegiarrak, somaliarrak, yemeniarrak, espainiarrak, italiarrak, karibearrak eta irlandarrak barne, guzti honek eremu kulturanitza bilakatu zuen.

Halere, luzaroan Tiger Bay eremua ospe txarreko leku arriskutsua ere izan zen, bertan itsasgizon eta zamariekin batera bizimodu arras txarreko jende ugari bildu ohi zelarik: aldrebesak, alferrak, emagalduak, jokalariak, lapurrak, iruzurgileak, hiltzaileak... hilketak eta liskar ugari jazo ohi ziren, gainera horietako asko zigorrik gabe gelditu ohi ziren, hiltzaileak itsasoz beste herrialdeetara ihes egin ohi baizuten.

Cardiffko portuaren garai honetan mundu osoko ikatz merkataritza portu garrantzitsuena izatera ere iritsi zen. 1862an bertatik 2 milioi tona ikatz esportatu ohi ziren, 1913an 10,7 milioi tona, 1926ko Erresuma Batuko Greba Orokorraren ondorioz ikatz esportazioa 9 milioi tonatara jeitsi zen. Depresio Handiaren aroa zen. Bigarren Mundu Gerran portuak jarduera handia izan zuen, halere hura amaitu ostean gainbeherak aurrera jarraitu zuen. Azkenik, 1964an ikatz esportazioari behin betiko amaiera eman zitzaiolarik.

1970eko hamarkadan produektuen inportazio areagotze labur bat jazo zen, halere 1980ko hamarkadan itsasontzi trafikoaren gainbehera latza pairatu zuen, jada 1990eko hamarkadan eraldaldaketa jasan zuen, bertan kirol portua egin zen, eta jada XXI. mendearen hasieran bertan Galesko Legebiltzarra nahiz Wales Millennium Centre artegunea ere eraiki ziren. Guzti hau gaur egun eremu hau Cardiffko aisialdi lekuetako batean bilakatzean laburbildu da.

## Zinema 
* *Tiger Bay (filma)* (1959)

## Ikus gainera 
* Cardiffko badia

## Kanpo estekak
Ezkerreko Alderdi Sozialista (Norvegia)

**Ezkerreko Alderdi Sozialista** () Norvegiako alderdi politikoa da. Parlamentuko alderdi txikiena izatetik, laugarren postura igaro zen 2001eko hauteskundeetan, eta postu horri eutsi dio ordutik. 2005ean lehen aldiz sartu zen gobernuan Alderdi Laborista eta Zentroko Alderdiarekin koalizioan.

1973an ezkerreko alderdien koalizioa sortu zen, komunista eta sozialista demokratikoak elkartuta. 1975ean koalizio hori alderdi bihurtu zen. Alderdi Laboristarekin bi gatazka gune garrantzitsu zituen; Ezkerreko Alderdi Sozialistak ez zuen NATOn sartuta jarraitu nahi, eta Europar integrazioaren aurkakoa zen. Beste alde batetik, gobernuak ekonomian parte hartze handiagoa izan behar zuela defendatzen zuen, sektore publiko indartsuagoa sortuz. Ezkerreko ideiez gain, feminismo eta ekologismoaren aldeko jarrera erakutsi du beti.

## Kanpo estekak 
*  Alderdiaren webgunea
1596 Itzigsohn

**1596 Itzigsohn** asteroide gerrikoan aurkitutako asteroide baten izena da. 1951ko martxoak 8an aurkitu zuen Miguel Itzigsohnek La Platatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1951 EV** zen. Bere izena bere aurkitzailearen omenezkoa da.

## Kanpo estekak
1597 Laugier

**1597 Laugier** asteroide gerrikoan aurkitutako 1597. asteroidearen izena da. 1949ko martxoak 7an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1949 EB** zen. Bere izena Marguerite Laugier frantziar astronomoaren omenezkoa izan daiteke. Baina baita Paul Auguste Ernest Laugier frantziar astronomoaren omenezkoa ere.

## Kanpo estekak
Adimen-urritasun

**Adimen-urritasuna**, batzuetan **adimen-atzeratasuna** ere deitua, pertsona baten adimenaren mugak nahiz komunikatu eta bere buruaz arduratzeko arazoak jasotzen dituen terminoa da. Adimen-urriko haur batek besteek baino garapen kognitibo eta ikaskuntza motelagoa izaten du eta hortik dator **adimen-atzeratasun** terminoa. Batzuetan, atzeratasunarekin batera, gizaki normal batek izaten dituen trebezia zenbait ez garatzea ekar dezake adimen urritasuna. Definizioa zehaztearren, adimen kozientea 70 baino txikiagoa duten pertsonak hartu izan dira adimen-urrikotzat. Horrela, populazioaren %3ak adimen-urritasun mota bat duela zenbatetsi da.

Adimen-urritasunak arrazoiak anitz izan daitezke: genetikoak (Down sindromea, kasu), haurdunaldian izandako arazoak (alkoholdun-edariak maiz edateagatik, besteak beste) edo haurrak pairatzen dituen gaixotasunak eraginda (meningitisaren kasuan, esaterako).

## Kanpo estekak
Liburua:Hezkuntza Berezia

## Hezkuntza Berezia 
;Hezkuntza Berezia
:Definizioa eta historia: Hezkuntza berezia
;Ikastea oztopatzen duten gaigabeziak
:Afasia
:Agrafia
:Amusia
:Arreta Galdu - Hiperaktibitate Asaldura
:Asperger sindromea
:Autismo
:Desoreka bipolar
:Disfemia
:Disfonia
:Diskalkulia
:Dislexia
:Down sindrome
:Epilepsia
:Eskizofrenia
:Gerstmann sindrome
:Gortasun
:Hatz-agnosia
:Huntingtonen gaixotasuna
:Patau sindrome
:Rinolalia
;Komunikazio sistema handigarriak eta alternatiboak
:Definizioa: Komunikazio handigarria eta alternatiboa
:Bliss sinboloak
:Braille
:Esku alfabeto
:Esku alfabeto espainiarra
:Esku alfabeto frantsesa
:Komunikazio erraztu
:Komunikazio handigarria eta alternatiboa
:Komunikazio Piktogramen Sistema
:PIC komunikazio sistema
:Piktogramen trukearen bidezko komunikazio sistema
;;Zeinu hizkuntzak
:Definizioa: Zeinu hizkuntza
:Esku alfabeto
:Esku alfabeto espainiarra
:Esku alfabeto frantsesa
:Espainiako zeinu hizkuntza
:Frantziako zeinu hizkuntza
:Gestuno
;Bestelakoak
:Buru nahasmenduen eskuliburu diagnostiko eta estatistikoa
Cardiffko badia

**Cardiffko badia** (galeseraz *Bae Caerdydd* eta ingelesez *Cardiff Bay*) Galesko Cardiff hiriburuko hegoaldean dagoen badia bat da. Gaur egun badia honek jasandako eraberritzea Erresuma Batuko gainbehera jasan eta eraberritutako eremuen artean arrakastatsuenetako bat izan da, 1980ko hamarkadan erabat lur jota egotetik 1990ko hamarkadaren amaieraldera eta XXI. mendearen hasiera hiri honetako aisialdi eta negozio eremu garrantsitsuenetakoa bilakatzera iragan baita.

Bertan Cardiffko eraikin garrantzitsu edo ezagun asko daude: Galesko Legebiltzarra, Wales Millennium Centre, Norvegiar Eliza, kirol portua...

## Iruditegia 

Irudi:Cardiff Bay, Cardiff.jpg|Ikuspegia.
Irudi:Cardiff Bay, site of the Senedd and WMC.jpg|Aireko ikuspegia.
Irudi:Norwegian Church, Cardiff.jpg|Norvegiar Eliza.

## Ikus gainera 
* Tiger Bay

## Kanpo estekak 
* Cardiffko badiako agintaritza
Marguerite Laugier

**Marguerite Laugier** (Lhomme abizenarekin jaioa, 1896ko irailak 12-1976ko ekainak 10) Nizako Behatokian 1930eko hamarkada eta 1950eko hamarkadaren artean lan egin zuen frantziar astronomo bat izan zen. Astronomia artikulu garaikideek "M. Laugier" bezala aipatzen dute.

Zenbait asteroide aurkitu zituen. 1597 Laugier asteroidea, beharbada, bere omenez izendatua izan zen.

Ez da XIX. mendeko gizonezko idazle bat izan zen "M. Laugier"rekin nahastu behar, kasu honetan M hizkiak *Monsieur* esan nahi baitu, eta Paul Auguste Ernest Laugierri erreferentzia egiten dio.
Jose Antonio Loidi Bizkarrondo

**Jose Antonio Loidi Bizkarrondo** (Errenteria, Gipuzkoa, 1916ko abuztuaren 22a - Irun, Gipuzkoa, 1999ko uztailaren 9a) euskal idazlea izan zen. Ezaguna da batez ere euskarazko lehen polizia-eleberria idatzi zuelako, *Hamabost egun Urgainen* hain zuzen ere.

## Biografia 
1942an farmaziako lizentzia lortu zuen, Santiagoko Unibertsitatean. Ondoko urtetik aurrera lanean jardun zuen farmazia eta optika dendan. 1960an Farmazia Ikuskatzaileen Taldean sartu zen, eta 29 urtez, Irungo Udaleko farmazia ikuskatzailea izan zen. Horrez gainera, euskal historiaz, linguistikaz, toponimiaz, hidrologiaz, biografiaz eta abarrez artikulu ugari idatzi zuen. 1957tik aurrera Euskaltzaindiko urgazlea izan zen, eta 1998az geroztik ohorezko euskaltzaina. *Bidasoa Ikaskuntzen Aldizkaria* argitaratzen duen Luis de Uranzu Kultura Taldea argitaletxeko sortzailea eta lehendakaria izan zen. *Irun bere aurrerabidean* historia saiakeragatik Irun Hiria saria eman zioten. 1976an parte hartu zuen Eusko Ikaskuntzaren berpizte lanetan, hasieratik diruzain lanetan ibiliz.

## Lanak 
Artikulu asko idazteaz gain, liburu hauek kaleratu zituen: *Hamabost egun Urgainen* (euskarazko lehen eleberri poliziakoa, 1955), *Euskal Jaiak/Fiestas Euskaras* (1983) eta *El sexo en la farmacia* (1990), besteak beste.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako idazleen zerrenda
* Euskararen historia

## Kanpo loturak 
*  Jose Antonio Loidi Bizkarrondo literaturaren zubitegian
Valladolideko Errege Entzutegi eta Kantzelaritza

**Valladolideko Errege Entzutegi eta Kantzelaritza** () 1371n Henrike II.a Gaztelakoak ezarritako epaitegia izan zen, Gaztelako Kontseiluak kontuan hartu gabe Gaztelako Koroa osoan konpetentzia zuena.

Valladoliden egoitza zuen epaitegi goren honek Erdi Aroan eta Aro Modernoan iraun zuen, 1834an Espainiako Auzitegi Gorenak ordezkatua izan arte.

XV. mendean bere jurisdikzioaren zati bat galdu zuen, hasieran Ciudad Realen, gero Granadara eraman zutena, beste Kantzelaritza sortu zutelako.

## Antolaketa 
Hasieran bakarra izan arren denboraren poderioz gai ezberdinak jorratzen zituzten geletan antolatu zen bere konpetentziak hobeto betetzeko. Zuzenbide zibilaz arduratzen ziren entzuleek Zibileko Gela (*Sala de lo civil*) osatu zuten, era berean, zuzenbide penalaz arduratzeko Krimenen Gela (*Sala del crimen*) eta kaparetasuna frogatzeko Kaparetasunaren Gela (*Sala de la Hidalguía*) sortu zituzten. Bizkaiko Gela (*sala de Vizcaya*) ere bazuen, non entzuleek Bizkaiko Foruan oinarritutako erabakiak hartzen zituzten.

## Kanpo estekak
Bizkaiko Gela

**Bizkaiko Gela** () Valladolideko Errege Entzutegi eta Kantzelaritzaren barnean zegoen auzitegia izan zen, jatorriz bizkaitar batekin loturiko auzi guztiak erabakitzeko epaitegi gorena zena.

Bizkaiko Epaile Gorenak () Gela zuzentzen zuen, korrejidoreak eta alkate nagusiek lehenengo auzialdian erabakitako epaien errekurtsoak ebatziz.

Gelaren eskumena bizkaitar auzi guztiak Bizkaiko Foruaren arabera epaitzea izan zen, zibilak, penalak edo kaparetasunekoak izanik. Guztira, Kantzelaritzaren Artxibategian 16.000 auzien agiriak daude, euskal foru zuzenbidea ezagutzeko iturri paregabea betetzen dutenak.

## Bibliografia 
* 

## Kanpo estekak
Francisco Juanitz

**Francisco Juanitz Etxalazkoa** (Muruzabal, 1624 – Murtzia, 1695) nafar elizgizon eta politikaria izan zen.

## Biografia 
Jaioterrian hasi eta gero, Iruñea batxilergoa eta Salamancako Unibertsitatean lizentziatura lortu zituen. 1660an Sevillako Entzutegian sartu ondoren, Granada eta Valladolideko Errege Entzutegi eta Kantzelaritzen‎ presidentea izan zen. 1686an Errege Kontseiluan sartu ondoren, 1690ean Zabalegiko markes izendatu zuten. 1695ean Cartagenako gotzain hautatu zuten.
Pedro Arteaga

**Pedro Arteaga Mendiola** (Ordizia, 1537 - † Lima, 1590eko abenduaren 19a) euskal epaile eta politikaria izan zen.

Sigüenzan zuzenbidea ikasi zuen. Entzule eta epaile moduan lan egin zuen. Espainia Berriko eta Peruko erregeordetzan funtzionarioa, Mexikoko eta San Marcos Unibertsitateen erretorea izan zen.

## Bibliografia 
* **Alberto Tauro del Pino**. *Enciclopedia Ilustrada del Perú*. Lima: PEISA, 2001.
Flèche Brabançonne

**Flèche Brabançonne** (euskaraz *Brabanteko gezia*; nederlanderaz eta ofizialki ***Brabantse Pijl***) Belgikako Flandriako Brabantean urtero ospatzen den egun bakarreko txirrindularitza lasterketa bat da.

1961ean sortua, 2005ean UCI Zirkuitu Kontinentalak sortu zirenetik UCI Europe Tourren zati da, lehenik 1.1 mailan eta geroago, 2011tik aurrera, 1.HC mailan (zirkuitu hauetako maila gorena).

Edwig Van Hooydonck da proba honetan garaipen gehien lortu dituena, laurekin 1987 eta 1995 artean.

Óscar Freire kantabriarra da proba hau hiru aldiz jarraian irabaztea lortu duen bakarra.

Ez dira inoiz txirrindulari euskaldunik izan podiumean. Iñaki Barrenetxea bizkaitarrak 31. postua eskuratu zuen 1998ko ekitaldian.

## Palmaresa 
## Ikus, gainera 
* Emakumezkoen Flèche Brabançonne
* klasikoak (txirrindularitza)

## Kanpo estekak
Johan De Muynck

**Johan de Muynck** (Sleidinge, 1948ko maiatzak 30) belgiar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1971 eta 1983 artean, denbora horretan 26 garaipen lortu zituelarik.

Bere kirol ibilbideko lorpenik handiena 1978ko Italiako Giroa irabazi izana da. Aurretik, 1976ko edizioan 2. izan zen, garailea izan zen Felice Gimondigandik 19 segundora baino ez, azkenaurreko etapan maglia arrosa galdu ondoren.

Frantziako Tourrari dagokionez, 1980ko edizioan 4. eta 1981ekoan 7. izan zen.

## Palmaresa 
**1971**
* 2. Stadsprijs Geraardsbergenen
* 3. Scheldeprijsen
* 8. Zottegemeko Sari Nagusian

**1972**
* 3. Leeuwse Pijl
* 5. Luxenburgoko Tourrean
* 5. Omloop van de Westhoek
* 7. Elfstedenronden
* 9. Omloop van Oost-Vlaanderen
* 10. E3 Harelbeken

**1973**
* Flèche Brabançonne

**1974**
* 3. Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketan

**1975**
* Belgikako Itzuliko etapa 1
* 2. Omloop Schelde-Durme
* 7. Omloop van het Zuidwesten
* 10. Flèche Brabançonnen
* 10. Milan-Turinen

**1976**
* Romandiako Tourra eta 3 etapa
* 2. Italiako Giroan eta etapa 1
* 4. Emiliako Giroan
* 7. Matteotti Sarian

**1977**
* 2. Kataluniako Voltan eta etapa 1
* 2. Paris-Toursen
* 2. À travers Lausannen
* 4. Emiliako Giroan
* 5. Romandiako Tourrean
* 8. Suitzako Itzulian
* 8. Apuliako Giroan
* 8. Lombardiako Giroan
* 8. Venetoko Giroan

**1978**
* 20px Italiako Giroa eta etapa 1
* 7. Midi Libre-ko Sari Nagusian eta etapa 1
* 3. Romandiako Tourrean
* 8. Sabatini Kopan
* 9. Tirreno-Adriatikoan
* 9. Lombardiako Giroan
* 10. Laigueglia Sarian
* 10. Emiliako Giroan

**1979**
* 6. Milan-Turinen

**1980**
* 4. Frantziako Tourrean
* 7. Espainiako Vueltan
* 8. Druivenkoers Overijseen
* 8. Eddy Merckx Sari Nagusian

**1981**
* Arrateko Igoera
* 2. Ordiziako Klasikan
* 7. Frantziako Tourrean
* 8. Romandiako Tourrean
* 9. Lombardiako Giroan

**1982**
* 4. Mugako Zirkuituan

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Belgikako talde nazionala (1970)
* Flandria (1971-1973)
* Brooklyn (1974-1977)
* Bianchi Faema (1978-1979)
* Splendor (1980-1981)
* La Redoute-Motobécane (1982-1983)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Michel Pollentier

**Michel Pollentier** (Diksmuide, 1951ko otsailaren 13a) belgiar txirrindulari ohi bat da, profesionala 1973 eta 1984 artean, denbora horretan 89 garaipen lortu zituelarik.

Zaletu bezala 20 garaipen lortu zituen 1971 eta 1972 artean, horien artean Belgikako taldekako erlojupeko txapeldun eta txapeldunorde izan zelarik.

Pollentier eskalatzaile ona eta txirrindulari bikaina izan zen egun bakarreko lasterketetan. Bere karrerako lorpenik handiena 1977ko Italiako Giroa irabazi izana da.

Espainiako Vueltan 2. izan zen 1982an, 3. 1979 eta 6. 1976an.

Frantziako Tourrari dagokionez, 7. izan zen 1974 eta 1976an.

## Palmaresa 
**1972**
* 2. Omloop van de Westhoeken

**1973**
* 3. Romandiako Tourrean

**1974**
* 7. Frantziako Tourrean eta etapa 1
* 2. Stadsprijs Geraardsbergenen
* 4. Andaluziako Itzulian

**1975**
* Frantziako Tourrean etapa 1
* Dauphiné Libéréko etapa 1
* 2. Flèche Brabançonnen
* 5. Amstel Gold Racen

**1976**
* 7. Frantziako Tourrean eta etapa 1
* 2. Suitzako Itzulian eta 3 etapa
* Montjuïceko Igoera eta etapa 1
* Belgikako Itzulia
* Baracchi Garaikurra
* Stadsprijs Geraardsbergen

**1977**
* 20px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 20px Italiako Giroa eta etapa 1
* 20px Suitzako Itzulia eta 4 etapa
* 2. Argovia Kantonamenduko Sari Nagusian
* 3. Setmana Catalanan
* 6. Espainiako Vueltan eta etapa 1
* 5. Flandriako Tourrean

**1978**
* 20px Belgikako errepide txirrindularitzako txapelketa
* 20px Dauphiné Libéré eta 2 etapa
* Montjuïceko Igoera eta 2 etapa
* 8. Suitzako Itzulian eta 2 etapa
* 2. Flandriako Tourrean

**1979**
* 3. Espainiako Vueltan
* 3. Omloop Mandel-Leie-Schelden
* 5. Het Volken

**1980**
* Flandriako Tourra
* Flèche Brabançonne
* 2. Le Samynen

**1982**
* 2. Espainiako Vueltan
* 4. Flandriako Tourrean

**1984**
* Etapa 1 Espainiako Vueltan.

## Errekonozimenduak 
* Urrezko Mendrisioa (1977)

## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan 
## Taldeak 
* Flandria (1973-1978)
* Splendor (1979-1980)
* Vermeer-Thijs (1981)
* Safir (1982-1984)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Wayne Rooney

**Wayne Mark Rooney** (1985eko urriaren 24a, Liverpool) ingeles futbolaria izan da. 

2003an Ingalaterrako futbol selekzio nazionalan jokatzea lortu zuen futbolaririk gazteena bilakatu zen (gerora errekor hori Theo Walcott futbolariak hautsi zuen), ordudanik 2018 arte ingeles selekzioan 120 aldiz jokatu eta 53 gol sartu zituen 15 urteetan. Selekzioko inoizko golegile nagusia izan zen 2015etik 2023ra.

2004 eta 2017 artean Premier Leagueko Manchester United-en jokatu zuen, luzeen ibilitako taldea izanik (393 partida), baita gol kopururik altuena lortu zuena ere (183). Halaber, Champions Leagueko inoizko bigarren golegile ingeles nagusia da (24).

Azken urteetan, Everton (2017-18, 31 partida, 10 gol), D.C. United (2018-19, 48 p, 23 g) eta Derby County (2020-21, 30 p, 6 g) taldeetan ibili zen.

## Palmaresa
* Manchester United: 
**Premier League (5): 2006–07, 2007–08, 2008–09, 2010–11 eta 2012–13.
**FA Cup: 2015–16.
**UEFA Champions League: 2007–08.
**UEFA Europa League: 2016–17.

## Argazki galeria

Wayne_Rooney_2.jpg|2006ko partida batean.
SAFC_v_MUFC_Wayne_Rooney_free_kick.jpg|2012an.
Manchester_United_v_Wigan_Athletic,_January_2017_(06).JPG|Bobby Charltonekin, Rooneyk klubeko golegilerik onenaren marka gainditu zionean.  
Wayne_Rooney_(50121495731)_(cropped).jpg|Rooney 2018an.

## Kanpo estekak 
* Wayne Rooneyren profila Manchester United taldearen webgunean
Portofino

**Portofino** Italiako Liguria eskualdeko Genovako probintzian dagoen udalerri bat da. Genova hiritik 36 kilometro ekialderuntz dago.

Jatorriz arrantzale giroko herri bat da, halere XX. mendearen hasieratik lehenbizi britainiarrak eta ondoren alemaniarrak bertaratzen hasi zirenetik, herriaren ekonomia turismoari oso estuki loturik dago, turismo helburu garrantzitsua bilakatu delarik.

## Giuseppe Amisani-ren margotutako Portofino paisaiak 
Portofino-ren margolari garrantzitsuena Giuseppe Amisani izan zen, “Erregina margolariaren” gisa ezaguna, eta Portofinok itsasertzeko paseo bat “Amisani paseoa” izendatu zion. Bocche-aren bidean zehar pasa eta Portofino Mare-ra jaisten den errepide nagusiari jarraitzen duzunean, ibilbidearen puntu zehatz batean, konglomeratuan sartuta, “Hemen munduaren edertasuna azken aldiz irribarre egin zuen” letrarekin marmar itxura plaka bat ikus dezakezu. Giuseppe Amisani 1941ean bere denboran eman zuen eta ohikoan aire zabalean margotzen zuela.

## Iruditegia 

Irudi:Portofino Panorama.jpg|Ikuspegi panoramikoa.
Irudi:Chiesa San Giorgio-Portofino.JPG|San Giorgio eliza.
Irudi:Portofino from the sea.jpg|Porturako sarbidea.
Irudi:Portofino piazza.jpg|Herriko enparantza.

## Kanpo estekak 
* Portofinoko udal webgunea 
* Portofinoko turismo webgunea
Martin Oihartzabal

**Martin Oihartzabal** (frantsesez eta gaztelaniaz *Martin de Hoyarçabal*)  Ziburuko biztanlea dela  aitortzen du bere 1579 liburuan,eta inprimatzaileak liburu berean idazten duen irakurlearentzat oharrean zera dio: Note de l’imprimeur,… ll’auteur de ce present livre n’est nullement francais, mais est Basque des frontieres d’Espagne, suposatzen dugu Oiartzuarra zela. Euskaldun itsasgizon bat izan zen. 1579an Ternuari buruzko itsasgida bat idazteagatik ezaguna egin zen, bertan uharte hartan nabigatzeko laguntza eta bertako distantzia eta lekuen datu lagungarrien berri eman zuen. Guzti hau bere *Les voyages aventureux du Capitaine Martin de Hoyarsabal, habitant du çubiburu* izeneko liburuan frantsesez jaso zituen, gida hau luzaroan Frantzia nahiz Espainiako itsasgizon ugarik erabili izan zutelarik. Horren adibide bere liburuko testu zati hau dugu:

1677an Piarres Etxeberrik itsas gida hura lapurterara euskaratu zuen. Testu zati hau horren argibide:

## Erreferentziak 
## Ikus gainera 
* Euskal Herriko baleazale

## Kanpo estekak 
* Bale-arrantzaleak. Zientzia.com 
* Testu osoa Gallica datu basean
1598 Paloque

**1598 Paloque** asteroide gerrikoan aurkitutako 1598. asteroidearen izena da. 1950eko otsailak 11n aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1950 CA** zen.

## Kanpo estekak
1599 Giomus

**1599 Giomus** asteroide gerrikoan aurkitutako 1599. asteroidearen izena da. 1950eko azaroak 17an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1950 WA** zen. Bere izena Frantziako Gien herriagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1600 Vyssotsky

**1600 Vyssotsky** asteroide gerrikoan aurkitutako 1600. asteroidearen izena da. 1947ko urriak 22an aurkitu zuen Carl Alvar Wirtanenek Lick behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1947 UC** zen.

## Kanpo estekak
Ian Hart

**Ian Hart**, jaiotze izenez **Ian Davies** (1964ko urriaren 8a, Liverpool, Lancashire) telebista eta zinemako ingeles aktore bat da. Irlandar emigranteen hiloba.

Berak antzeztutako filma ospetsuenen artean honako hauek daude: *Backbeat* (1994), *The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain* (1995), *Michael Collins* (1996), *Liam* (2000) eta ''Harry Potter and the Philosopher's Stone* (2001).

## Filmografia 
### Filmak 
* *The Hours and Times* (1991)... John Lennon
* *Backbeat* (1994)... John Lennon
* *Clockwork Mice* (1995)... Steve
* *Nothing Personal* (1995)... Ginger
* *The Englishman Who Went Up a Hill But Came Down a Mountain* (1995)... Johnny Shellshocked (Jones)
* *Land and Freedom* (1995)... David Carr
* *Michael Collins'' (1996)... Joe O'Reilly
* *Hollow Reed* (1996)... Tom Dixon
* *The Butcher Boy* (1997)... Alo osaba
* *Robin Crusoe* (1997)... Daniel Defoe
* *Monument Ave.* (1998)... Mouse
* *B. Monkey* (1998) ... Steve Davis
* *Frogs for Snakes* (1998) ... Quint
* *Wonderland* (1999)... Dan
* *The End of the Affair* (1999)... Parkis jauna
* ''This Year's Love* (1999)... Liam
* *Enemy of the State* (1999)... John Bingham detektibea
* *Born Romantic* (2000)... Bigarren taxi gidaria
* *The Closer You Get* edo *American Women* (2000)... Kieran
* *Best (2000)... Nobby Stiles
* *Aberdeen (2000)... Clive
* *Liam* (2000)... Aitatxo
* *Strictly Sinatra* (2001)... Tony Cocozza
* *Harry Potter and the Philosopher's Stone* (2001)... Quirrell irakaslea eta Lord Voldemort (ahotsa eta motion capture sistema)
* *Blind Flight* (2003)... Brian Keenan
* *Longitude* (2000)... William Harrison
* *Finding Neverland* (2004)... Sir Arthur Conan Doyle
* *Breakfast on Pluto* (2005)... PC Wallis
* *Ripley Under Ground* (2005)... Bernard Sayles
* *A Cock and Bull Story* (2006)... Joe
* *A Girl and a Gun* (2007, Short)... Johnny
* *Morris: A Life with Bells On* (2009) ... Endeavour
* *Within the Whirlwind* (2009)... Beylin
* *A Boy Called Dad* (2010)... Joe
* *Harry Potter and the Deathly Hallows: Part 2* (2011)... Professor Quirrell (kameoa)

### Telebista 
* *One Summer* [Ian Davies] (1983)... Rabbit
* *Loved Up* (1995)... Tom
* *The Hound of the Baskervilles* (2002)... Watson doktorea
* *Dad's Dead* (2003)... Narratzailea
* *Eroica* (2003)... Ludwig van Beethoven
* *Sherlock Holmes and the Case of the Silk Stocking* (2004)... Watson doktorea
* *The Virgin Queen* (2005)... William Cecil, Lord Burghley
* *Dirt* (2007–2008)... Don Konkey
* *Father & Son* (2009)... Tony Conroy
* *Five Daughters* (telesaila) (2010)... Detective Chief Superintendent Stewart Gull detektibe buruzagi superintendetea
* *When Harvey Met Bob* (2010)... Harvey Goldsmith
* *The Man Who Crossed Hitler'' (2011)... Adolf Hitler

## Kanpo loturak 
* Ian Hurt aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Magdeburgeko urezko zubia

**Magdeburgeko urezko zubia** () Europako urezko zubirik luzeena da. Magdeburg hirian dago eta Elba ibaia zeharkatzen du.

## Historia 
Mittelland kanalak eta Elba ibaiak Magdeburg inguruan bat egiten zuten baina itsasontziek 12 kilometrotako buelta eman beharra zeukaten eta ondoren Rothensee itsasontzi igogailua erabili ubidearen eta ibaiaren arteko altuera diferentzia gainditzeko.

Zubia egiteko lanak 1997an hasi ziren eta 500 milioi eurotako kostua izan zuten. 2003an ireki zen zubia.

## Ezaugarriak 
Zubiaren luzera 918 metrotakoa da, hauetatik 228 Elba ibaiaren gainetik eta gainerakoa lurgainean. Zabalera 34 metrotakoa da eta uraren sakonera 4'25 metrotakoa.

## Kanpo estekak
Magdeburgeko katedrala

**Magdeburgeko katedrala** (), ofizialki **Santa Katalina eta San Maurizioren katedrala** (), Alemaniako katedral gotiko zaharrena da. Magdeburg hirian dago eta Alemania erdialdeko katedral luterano garrantzitsuena da.

## Historia 
Aurrez 937 urteko San Maurizio abade-etxe beneditarra zegoen tokian eraiki zen katedrala. Magdeburgen bizi zen Oto I.a enperadoreak finantziatua izan zen. Bertan koroatu zuten Germaniako Erromatar Inperio Santuko enperadore eta bertan hilobiratua izan zen 977an. Katedralaren aurrean enperadoreen jauregia (*Kaiserpfalz*) eraiki zen.

Magdeburg hiriak su hartu zuen 1207an eta katedral berria eraikitzen hasi ziren 1209an. Enperadoreen jauregiaren hondakinetako harriak ere erabili zituzten eraikin handiagoa egin ahal izateko. Hiru mende behar izan zituzten katedral berria egiteko, 1520an sagaratu baitzen.

Martin Lutherren idatziei jarraiki, 1524ean Magdeburgeko elizek luteranismoa hartu zuten eta Magdeburg protestantismoaren gotorleku bihurtu zen. Katedralak ordea katoliko izaten jarraitu zuen 1567an apezpikua aldatu zuten arte. Hogeita Hamar Urteko Gerran Tillyko kondeak harpilatu zuen hiria eta katedrala ere bai. Napoleondar Gerretan frantziarrek hiria okupatu zuten 1806 eta 1814 artean eta katedrala biltegi eta zaldi zein ardien korta gisa erabili zuten. Prusiak eskuratzean Frederiko Gillen III.a Prusiakoak kalteen konponketa finantziatu zuen eta 1834ean berriz ere katedral gisa erabiltzen hasi ziren.

Bigarren Mundu Gerran bonbaketetan suntsitua izan zen eta berriz berreraiki beharra izan zen. 1955ean ireki zen.

## Ezaugarriak 
Magdeburgeko katedralak 120 metrotako luzera du eta teilatuak 32 metrotako altuera. Dorreak aldiz handiak dira, 100 metrotako garaiera baitute. Honek Alemaniako katedral altuenetakoa bihurtzen du.

Bereziki aipatzekoak dira koroko aulkiak eta katedralaren marmolezko eta porfirozko zutabeak.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Alderdi Kontserbadorea (Norvegia)

**Norvegiako Alderdi Kontserbadorea** (, ) Norvegiako alderdi politikoa da, 1920 ingurutik 1990 hamarkadaren amaierara arte estatuko bigarren alderdi bozkatuena izan zena. Egun, hirugarren alderdi nagusiena da, Alderdi Progresistak aurrea hartu zionetik. 2005ean inoizko emaitza apalenak izan zituen arren, 2009tik aurrera inkestetan gorako joera nabarmena erakusten ari da.

Ideologikoki sozialismoaren etsaitzat dauka bere burua. Liberalismo ekonomikoa sustatzen du, eta gehiegizko zerga eta gastu publikoa kritikatzen. Halaber, pribatizazioen eta "lege eta ordena" politikaren defendatzailea da. Norvegiako alderdien artetik, Europar Batasunarekin bat egitearen aldeko jarrera argiena du, jarrera hori defendatu baitzuen 1972 eta 1994ko erreferendumetan.

Norvegiako gobernuan parte hartu du sei aldiz 1950etik; batasun nazionaleko bi gobernutan (1960 hamarkadakoak) izan ezik, gainerakoetan Alderdi Laboristaren alternatiba izan nahirik.

Ekonomia alorrean, zergak murriztu eta Ongizate-estatua moteldu nahian ibiltzeagatik, ezkerreko alderdiek aberatsenen defendatzaile izatea leporatu diote. Dena den, alderdi honek Europako bere kideen aldean jarrera irekiagoa du gai sozialetan; besteak beste, ezkontza homosexualen aldeko jarrera erakusten du.

## Kanpo estekak 
* Alderdiaren webgune ofiziala
Capra pyrenaica hispanica

**Capra pyrenaica hispanica** Iberiar Penintsulan hedatzen den eta endemikoa den Capra pyrenaicaren azpiespezie bat da. Irauten duten Capra pyrenaicaren bi azpiespezien artean ugariena da.

## Banaketa 
Bere populazioak Mediterraneo alboko mendi multzoetan hedatzen dira. Kopururik handiena Sierra Nevadan badago ere, beste honako populazioak daude: Tortosa-Beceite mendilepoak, Maestrazgo , Cuencako mendilerroa, Muela de Cortes, Alcaraz mendilerroa, Cazorla eta Segura, Madronako mendilerroa, Tejeda eta Almijara mendilerroak, Rondako mendilerroa eta Grazalemako mendilerroa.

## Ezaugarriak 
## Kanpo estekak 
* *C. p. hispanica* "Fauna ibérica; mamíferos". Ángel Cabrera Latorre. 1914.
* Iberiar basahuntz ezberdinen marrazkia konparaketa eginez

## Argazki galeria 

Irudi:CapraPyrenaicaHispanicaMontCaro.JPG
Irudi:CabrasGrazalema.jpg
Bidaia

thumb|240px|
[thumb|350px|**Bidaia** egiteko prest, [Afrikan.]]

**Bidaia** pertsonak toki batetik bestera joateko ekintza da, eskuarki distantzia luzea eginez. Bidaia egiten duen pertsonari **bidaiari** deritzo. Aniz izan daitezke bidaiatzeko arrazoiak: lana nahiz ikasketak, familiari nahiz lagunei egiten zaizkien bisitak, osasun-arazoak eta aisialdia (azken honen baitan, turismoa egin, beste tokiak eta kulturak ezagutu eta esploratu nahiz atseden hartzea biltzen dira, besteak beste). Era berean, bidaiak egiteko garraiobideak denetarikoak dira: oinez nahiz bizikletaz eta automobil, tren zein hegazkinez, besteak beste.

## Kanpo estekak
Gluten

thumb|Gluteneko bolak**Glutena** proteinen nahastura da, gliadina eta glutelinarena bereziki, zerealen irinean (eta galirinean batez ere) aurkitzen dena. Masa itsaskor, kolore zuri-gris-horixka duena, biskosoa, elastikoa. Substantzia itsasgarri bezala erabiltzen da industrian, eta gaur egun elikadura betezietarako, ogi, galleta, etab.en moduan. Zenbait pertsonak glutenarekiko jasanezintasuna du.

Garian, oloan, zekalean, garagarrean hauen eratorrietan aurkitzen den proteina batek (glutenak, alegia) hesteetako mukosaren gain duen eragin toxikoa, irentsitako gainerantzeko elikagaien malabsortzioa dakarrena. Galxoak glutenik gabeko jan-neurriarekin, beste proteinetan aberats eta gantzetan urri den jan-neurriarekin sendatzen dira, baina elikadura berezia utzi bezain pronto aipatutako sintomak lehenagoko intentsitate berarekin berragertzen dira.

## Kanpo estekak
Bremengo katedrala

**Bremengo katedrala** Alemaniako Bremen hirian dagoen katedral protestante bat da. Hain zuzen ere, hiri horretako udaletxearen alboan kokatzen da, hau San Willehad frisiar misiolariak eraikia izan zen. Handik aurrera aro bakoitzean berreraikitze lan ezberdinak jasan izan ditu, gaur egungo eraikina nagusiki XI.–XVI. mendean eraiki zelarik.

## Historia 
Bertan eraikitako 789. urtean lehenbiziko eraikina egurrezkoa zen eta Weser ibaira begira zegoen.

## Iruditegia 

Bremen_Dom_Westkrypta_Taufb_Christusrex.jpg|Kripta, XI. mendea
Bremer_Dom_Christus-Relief_01.jpg|XI. mendea
BremerDom-Taufbecken.jpg|Bataiarri ~1220
Siegel_Bremen_1230-1365.jpg|1230
Bremen_Dom_südl_Seitenschiff.jpg|Ganga ~1230
BremerDom-1.jpg|Erdi puntuko arkuak XI. mendea, ganga ~1250
Bremen_Dom_Nordschiff_ostwärts.jpg|Ganga 1502–1522
Workshop of Bartholomäus Bruyn - Founding of the diocese of Bremen (detail of Cathedral).jpg|Fresko 1532
BremerDom-Kanzel_01.jpg|Pulpitu 1638–1641
BremerDom1695.png|Irudi 1695
Bremer_Arp-Schnitger-Orgel.jpg|Pintura ~1827, organo 1638–1688
Domshof_Mitte_19._Jh.jpg|Irudi ~1850
Bremer_Dom_Mittelschiff_ostwärts_1876.jpg|Foto 1876
Bremer Dom Westfront 1883–1888 Br&Bauten.jpg|Foto 1883–1888
Bremen_Domshof_Dom_20h00.jpg|Foto 2015

## Kanpo estekak 
* San Pedro katedralaren webgunea
Slea Head

**Slea Head** (irlanderaz *Ceann Sléibhe*) Irlandako hego-mendebaldeko Kerry konderrian dagoen lurmutur bat da. Berez, Dingle penintsularen mendebaldeko muturrean dago, penintsula horretako nahiz Irlanda osoko lur lehorreko punturik mendebaldekoena delarik. Bertaratzeko, R559 errepidean aurrera eta penintsularen amaierarte joan behar da. Hurbilen dituen udalerriak Ballyickeen, Coumeenoole eta Dunquin dira.

Slea Head lurmuturrak itsasoa nahiz bertan dauden Blasket uharteen ikuspegi bikainak izateagatik ospetsua da. Bestalde, lurmutur honetan bat-bateko eguraldi aldaketak izan ohi direnez, enbata handiak sortu ohi dira, hortaz itsas ekaitzak sortzean Blasket uharteak eta Slea Head lurmuturraren arteko itsasartea nabigaziorako oso arriskutsua bilakatu ohi da, bertan ontzi ugari hondoratu izan direlarik.

1588. urtean lurmutur honetan Espainiara itzuliz zihoazen Espainiako Itsas Armada Garaiezinaren hainbat ontzi hondoratu ziren, horregatik 1988an Armada Garaiezineko ontzien hondoratze horietan hildako itsasgizonen omenezko plaka bat ezarri zen. 1982an leku honetan ere, Santandertik Reykjavik zihoan MV Ranga zamaontzia hondoratu zen.

## Zinema 
1970. urtean Slea Head lurmuturrean David Lean zinema zuzendariaren ''Ryan's Daughter* filmeko hondartza eszenak filmatu ziren, bai eta 1992ko *Far and Away'' filmaren hasierako eszenak ere.

## Iruditegia 

Irudi:022Slea Head.JPG|Slea Head penintsula atzealdean Blasket uharteak dituela.
Irudi:RyansDaughterbeach.jpg|Slead Head penintsulako hondartza.
Irudi:Slea Head - geograph.org.uk - 16691.jpg|Kristau irudiak Slea Head lurmuturrerako bidean.
Irudi:026Slea Head.JPG|Slea Head.

## Ikus gainera 
* Dingle penintsula

## Kanpo estekak
Sint-Truiden

**Sint-Truiden** (*Saint-Trond* frantsesez) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Linburgo probintzian, herrialde osoko hamargarren populatuena dena.

## Kirolak 
Sint-Truidense VV hiriko futbol talde nagusia da.

## Hiri senidetuak 
Sint-Truiden ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Harz barrutia

**Harz barrutia** (alemanez *Landkreis Harz*) Alemaniako Saxonia-Anhalt estatuaren mendebaldean kokaturiko barrutia da. Bertako hiri handiena Halberstadt da. 2007an eratu zen Halberstadt, Wernigerode eta Quedlinburg barrutiak eta Falkenstein hiria elkartzean.

## Hiriak eta udalerriak 
Barrutiak 11 hiri eta 2 udalerri ditu. Honetaz gain 7 Vorharz (herrixken elkarketa) ere baditu.

### Hiriak 
# Ballenstedt
# Blankenburg am Harz
# Falkenstein
# Halberstadt
# Harzgerode
# Ilsenburg
# Oberharz am Brocken
# Osterwieck
# Quedlinburg
# Thale
# Wernigerode

### Udalerriak 
# Huy
# Nordharz

### Vorharz-ak 
# Ditfurt
# Groß Quenstedt
# Harsleben
# Hedersleben
# Schwanebeck
# Selke-Aue
# Wegeleben

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Rom (argipena)

**Rom** edo **ROM** hitzak adiera zenbait ditu:

* **ROM**, Read Only Memory, memoria informatiko mota bat;
* **Rom**, ijitoek euren buruei ematen dieten izena.
Klorofita

**Klorofitak** edo **Chlorophyta** alga eukariotoen arteko talde bat da.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* **Burrows, E.M.** 1991. *Seaweeds of the British Isles.* Volume 2 Chlorophyta. Natural History Museum, London. 
* Lewis, L. A. & McCourt, R. M. |year=2004 |title=Green algae and the origin of land plants |journal=American Journal of Botany |volume=91 |issue=10 |pages=1535–1556 |doi=10.3732/ajb.91.10.1535 |pmid=21652308

## Kanpo estekak
Bidaia (musika taldea)

**Bidaia** 2002. urtean Baionan sorturiko musika taldea da. Euskal musika tradizionala eta munduko musika folklorikoa uztartzen ditu.

## Taldea 
1994an Errobi taldean arituriko Mixel Ducauk eta emazte Caroline Phillips-ek osatu zuten bikotea eta hasieran beren izenarekin atera zituzten diskak baina 2002tik aurrera Ritxi Salaberria eta Jabi Arearekin *Bidaia* taldea eratu eta dagoeneko hainbat diska plazaratu dituzte.

## Diskografia 
* ** Michel Ducau eta Caroline Phillips** bezala:
** *Mixel Ducau & Caroline Phillips* (1995, Elkar)
** * Zatoz Gurekin* (1998, Agorila)
* **Bidaia** bezala
** *Ohian* (2003, Resistencia)
** *Duo* (2007, autoekoizpena)
** *Agur Shiva* (2011, autoekoizpena)
** *Hitza* (2016, autoekoizpena)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Bidaia taldearen webgunea
Whitehall

**Whitehall**, Erresuma Batuko Londres hiriburuan dagoen kale eta eremu bat da, Westminster Hirian. Trafalgar Square plazatik Chelsea auzora doan A3212 errepidearen lehen atala osatzen du, eta plaza horretatik Parliament Square plazara doan hegoaldeko etorbide nagusia da. 

Kale hau Erresuma Batuko Gobernuaren bihotzatzat jotzen da, bertan herrialde honetako goi aginte politikoaren egoitza nagusi ugari baidaude, tartean Defentsa Ministerioa, Horse Guards eraikina eta Barne Ministerioa.

Izena Whitehall jauregia zenatik datorkio, garai batean Henrike VIII.a Ingalaterrakoarengandik hasi eta Gilen III.a Ingalaterrakoa arte errege-egoitza izan zena.
New York Hiriko Unibertsitatea

**New York Hiriko Unibertsitatea** (, **CUNY** akronimoaz laburtu ohi da) New Yorkeko unibertsitate sistema da, bulego nagusiak Manhattanen dituena. 23 erakundek osatzen dute unibertsitate sistema hau, nagusia Graduate Center delarik. AEBetako hiri unibertsitate handiena da.

Etxepare Euskal Institutuarekin batera, Bernardo Atxaga Katedra kudeatzen du.

## Kanpo estekak 
*  Unibertsitatearen webgunea
Aramón Cerler

**Aramón Cerler** eski estazioa Aragoiko Pirinioetako Benasque udalerriko Cerler herrian dago.

## Deskribapena 
Cerler, Aragoiko Pirinioetako alpetar eski estaziorik garaiena da. Benasqueko haranaren bihotzean bertan dago, pinudiz eta 3000 metrotik gorako 60 mendiz inguratua, horien artean Pirinioetako mendirik garaiena den Aneto

Mendikate guztiko goitiera eskiagarririk handienetako bat du, oinean dituen 1500 metroetatik hasi eta Pico Gallinerok dituen 2700 metroetaraino. Estazioaren zatirik gehiena 1900 eta 2700 metroko altuera artean dago.

## Elurtea 
Cerler Pirinioen hegoalde zatiko eski estaziorik hoberenetako bat da. Nabarmen da nagusi elurte naturaletan hego-mendebaldeko denboraleekin. Aldiz, iparraldekoak ez zaizkio iristen, eta hauek behar bezain indartsuak direnean, hainbeste haizerekin datoz estazioak ia ez duela bere pisten egoera hobetzerik lortzen. Haize horiek ohi epelak izaten dira, eta gehiago ematen dira udazkenean eta udaberrian, eta, beraz, estazioaren altuera funtsezko faktorea da elurra biltzerakoan.

## Zerbitzuak 
Eski estazio ororen zerbitzuak eskaintzen ditu: Erremonteak, erizaindegia, eski eskola, material alokairua, jatetxeak, etab... Udan ere eskaintzen ditu zerbitzuak, bizikletan jaitsiera kasu.

## Kanpo estekak 
*  Eski estazioaren webgune ofiziala
1976ko Espainiako Itzulia

**1976ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 31. edizioa izan zen. 1976ko apirilak 27 eta maiatzak 16 artean ospatu zen, sarrerako bat eta horietako bat bikoitza izan zen beste 19 etapatan banatutako 3340 kilometroko ibilbidea eginez, Esteponan hasi eta Donostian amaituz.

100 txirrindularik parte hartu zuten 10 taldetan banatuta, eta 49 izan ziren proba amaitu zutenak.

Garailea izan zen José Pesarrodonak proba, batez beste, 35,814 kilometro orduko abiaduran bete zuen, etapa bakar bat ere irabazi gabe, Donostian ospatu zen azken erlojupekoari esker, non etapa irabazlea izan zen Dietrich Thuraugandik segundo bakar batera amaitu zuen. Pesarrodonak edizio hau irabazteko faborito nagusia zen Luis Ocañari garaipena kendu zion, cuencarrak, sailkapen nagusian bigarren amaitu zuelarik. Jose Nazabal izan zen hirugarren.

Thurau, bost etapa irabazi zituena eta zazpi egunez sailkapen nagusiko lider izan zena, puntukako sailkapenaren garaile izan zen, eta Andrés Oliva mendikoarena. Taldekakoa KASek irabazi zuen.

## Etapak 
## Taldeak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Sailkapenak 
Bost sailkapen jokatu ziren eta honakoak izan ziren emaitzak:

|}

|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
Vicente López Carril

**Vicente López Carril** (La Coruña, 1942ko abenduak 2 &ndash; Gijon, 1980ko martxoak 29) espainiar txirrindulari bat izan zen, profesionala 1965 eta 1979 artean. Jesús López Carrilen anaia zen, hura ere txirrindularia izan baitzen.

Hiru itzuli handietan lortu zituen etapa garaipenak, 3 Frantziako Tourrean, non bost aldiz lehen 10en artean ere amaitu zuen, bat Italiako Giroan eta beste bat Espainiako Vueltan.

1980ko martxoan hil zen, 37 urte besterik ez zituelarik, hondartzan futbolean zebilela, garuneko isuri baten ondorioz.
Carreñoko udaleko Kirol Patronatuak eta Candáseko kiroldegiak bere omenez daramate bere izena.

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko Txapelketan 
## Taldeak 
* KAS (1970-1978)
* Teka (1979)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
*
1601 Patry

**1601 Patry** asteroide gerrikoan aurkitutako 1601. asteroidearen izena da. 1942ko maiatzak 18an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1942 KA** zen. Bere izena André Patrygatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1603 Neva

**1603 Neva** asteroide gerrikoan aurkitutako 1603. asteroidearen izena da. 1926ko azaroak 4an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1926 VH** zen. Bere izena Neva ibaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1602 Indiana

**1602 Indiana** asteroide gerrikoan aurkitutako 1602. asteroidearen izena da. Indiana Asteroide Programak aurkitu zuen 1950eko martxoak 14an Brooklyndik gertu dagoen Goethe Link Behatokitik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1950 GF** zen.

## Kanpo estekak