Bernabe Garamendi

**Bernabe Garamendi Zaldibar**, edo ,  (Bilbo, 1833ko ekainaren 8a - 1898ko abuztuaren 27a)  bizkaitar eskultorea izan zen. Hasieran, Italiara bidaiatu behar izan zuen; gero Bilbora itzuli zen lan egiteko, eta 1886tik Begoñako Errepublikan bizi izan zen.

Eskulturgintza erromantizistaren barruan kokatzen da bere obra, planteamendu nabarmen eklektiko batekin, forma klasikoak, gotikoak, errenazentistak, barrokoak eta abar erabili eta konbinatzera eraman zuena, egoeraren eta enkargu motaren arabera. Bere bizitzan zehar, hainbat erakusketatan parte hartu zuen, hala estatukoetan nola probintziakoetan. Bere lanik aipagarrienak eskultura monumentala eta hilerrietakoa izan ziren, eta horietan proiektu handiak egin zituen, hala nola Lekeitioko Uribarren eta Agirrebengoatarren mausoleoa edo Bilboko udaletxearen eskultura-dekorazioa, Legearen eta Justiziaren irudiak buru zirela. 
* Hilobi estatuen alorrean, zenbait obra egin zituen Debako, Ramalesko, Mundakako eta Artziniegako hilerrietan. 
* Eta hain zuzen ere, hark egindako zenbait eredu gerora haren lantegian lanean jarraitutakoek errepikatu zituzten.

## Dohaintzak 
[thumb|270x270px|Eskola [Begoñako errepublika|Begoñako udaletxearen atzealdean eraiki zuten.]][thumb|270x270px|Eskolaren kokapena, udaletxe basilika eta [Bengoaren etxeak|Bengoaren etxeetatik hurbil -1916]]Zenbait albiste eta jarduketek agerian uzten dute eskultorearen erlijiotasuna eta bokazio filantropikoa; eskultoreak, bere bizitzan zehar, dohaintza ugari egin zizkien tenplu, ospitale, laguntza-zentro eta irakaskuntza zentroei. Joera horiek sendoturik geratu ziren testamentuan erabakitakoekin, izan ere, ezkongabe hiltzean, bere ondasun gehienak karitatezko zenbait obratarako erabili zituen. Era berean, nabarmendu behar da fundazio baten ardura zuen erakunde bat sortu zuela, baliabiderik gabeko gazteen prestakuntza ordaintzeko, batez ere arkitekturan eta eskulturan.

**Garamendik** Begoñan eraiki zuen etxea Begoñako herriari utzi zion testamenduan, eta gainera 38.000 pezeta gehiago haur-eskola bat eraikitzeko, Etxea maisu-maistren etxebizitza izateko utzi zuen  Mario Camina arkitektoak bi nabe paralelo eraiki zituen etxearen ezker eta eskuinaldean, mutilentzat eta neskentzat, hurrenez hurren. 1901ean ireki zen eskola, Carlos Maria Orue alkatea zela. 1905ean Begoñako udalak estatua bat enkargatzea adostu zuen, Higinio Basterra eskultoreari 3.000 pezeta ordainduko zioten lanarengatik. 1907an inauguratu zuten eskultura, eskolako sarreran jarrita, eskailera nagusien aurrean. 1964an Bilboko udalak nesken nabea bota behar izan zuen, Zumalakarregi etorbideko tunel berriak egiterakoan lehergailuen eztandek larri kaltetu zuten eta. 1970ean, berriz, eskola osoa eta maisu-maistren etxea (Garamendiren etxebizitza izan zena) bota zituzten. Estatua Uribarriko eskolara eraman zuten, eta horrela bukatu zen eskola haren 70 urteko historia. Argi geratu zen orduko Bilboko udalarentzat hutsaren hurrengoa zirela Begoñako udaletxea eta Garamendik oparitutako etxea eta eskola.

## Aitortzak 
[thumb|[Bernabe Garamendi|Garamendiren omenezko mausoleoa Begoñako hilerrian.|270x270px]]

* Bernabe de Garamendiren omenez mausoleo neoklasiko bat jarri zuten Begoñako hilerrian. Garamendiren diszipuloa izan zen Higinio Basterrak egin zuen Bernabe de Garamendi oraindik bizirik zegoela, eta hori izan zen Basterraren lehenengo obra garrantzitsua. Obra horretan, ordena, lasaitasuna eta harmonia islatzen da. Monumentuaren goi aldean aingeru iragarle bat dago, hatz bat zerurantz zuzenduta duela; oso egoera txarrean dago, ordea.
* Bere etxea **Begoñako herriari oparitu ziola-eta,** Garamendiri omenaldia egiteko beste monumentu bat egin zuen Higinio Basterrak, Begoñako errepublikak eskatuta. 1907an inauguratu zuten, Begoñan bertan jarri zuten, basilikatik oso gertu, udaletxearen eta eskultoreak emandako eskolen artean. Eskultura hori lan erromantikoa da, haurraren irudian lirismo sentiberaz betea eta artistaren erretratu espresionistan aztertzeko gaitasuna. 1960eko hamarkadan udaletxea eta eskola hori bota zituztenean (Zumalakarregi kaleko tunelak egiteko) eskultura Uribarriko eskolara eraman zuten, atari nagusian ikus daiteke. 

Fitxategi:Uribarriko eskola.jpg
Fitxategi:Uribarriko eskola 2.jpg
Fitxategi:Uribarriko eskola 3.jpg
Fitxategi:Uribarriko eskola 4.jpg

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* SAENZ DE GORBEA, Xabier: "El mausoleo de Begoña", Asteburua aldizkaria, Deia, 1999-8-27.

## Ikus, gainera 
* Euskal artistak

## Kanpo estekak 
* Bernabé Garamendi Zaldívar | Real Academia de la Historia (rah.es)