open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Panzer II

**Panzer** **II**.a Alemanian 1930ean garatutako tanke arina izan zen, Bigarren Mundu Gerran erabilia. Izena **Panzerkampfwagen II** alemanezko izendapen ofizialaren laburdura da (**II**. ereduko borroka-ibilgailu blindatua), **PzKpfw** **II** laburtua. Alemaniako ibilgailu militarren inbentarioa izendatu zuten tanke honetarako: SD. Kfz. **121**. Behin-behineko baliabide gisa diseinatu zen, beste tanke batzuk garatzen ziren bitartean, eta zeregin garrantzitsua izan zuen gatazkaren lehen urteetan, Poloniako eta Frantziako kanpainetan. 1942ko amaieran, borroka-frontetik erretiratu zen, eta tankearen ekoizpena 1943an amaitu zen, nahiz eta xasisa beste ibilgailu blindatu batzuetarako erabili zen.

## Historia 
1934an, nabariak izan ziren Panzer III.aren eta Panzer IV.aren diseinuaren eta produkzioaren atzerapenak. Krupp, MAN, Henschel eta Daimler-Benzen behin-behineko ordezko batentzako diseinuak eskatu ziren. Azken diseinua Panzer I.an oinarrituta zegoen, baina tamaina handiagoko dorretxo batekin, 20 mm-ko antitanke kanoi bat muntatzen zuena. Produkzioa 1935ean hasi zen, baina beste hemezortzi hilabete behar izan ziren borrokarako prest zegoen lehen tanga entregatu arte.

Panzer II izan zen Alemaniako Panzer dibisioetako borroka-gurdi nagusia Frantziako Guduaren hasieran, 1940/41ean Panzer III eta IV taldeek ordezkatu zuten arte. Ondoren, Panzer IIa eraginkortasunez erabili zen azterketa-tanke gisa. Alemaniako kanpainetan egon zen Polonian, Frantzian, Danimarkan, Norvegian, Afrikako iparraldean eta Errusian. Frontearen lerrotik kendu ondoren, bigarren mailako lerroetan eta patruiletarako erabili zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Union Pacific Railroad

**Union Pacific Railroad Company** salgaiak garraiatzen dituen tren-enpresa da.

1862an sortua, "1. Klasea" izeneko zazpi tren konpainietako bat da, bere mozkinak 277,7 milioi dolarretik gorakoak baitira. Ameriketako Estatu Batuetako trenbiderik handiena du BNSFren ondoren. 52.838 km-ko bide-sarea du, 23 estatu hartzen dituena. Bere bide-sarea herrialdeko luzeena da. Bere berehalako lehiakideak, BNSF, 51.200 km trenbide ditu. 46.000 langile inguru ditu.

## Kanpo estekak 
* Webgune Ofiziala
ARO

**ARO** (**Auto Romanian** laburdura) Câmpulung-Muscel-en kokatutako lur orotako ibilgailuen fabrikatzaile errumaniarra izan zen. Lehen ARO ibilgailua 1957an ekoiztu zuen, eta azkena 2003an. Denbora gutxian, Daihatsurekin elkarlanean ekoitzi ziren ibilgailuak Espainian eta Portugalen, Hisparo eta Portaro markekin, hurrenez hurren. Italian, ARO-Ciemme-k Volkswagenekin batera ekoitzi zituen ibilgailuak ACM markapean. 

Auto Max Czech (AMC) izeneko Txekiar konpainiak ARO ibilgailuen ekoizpena berrabiarazi du. 

## Galeria 

Fitxategi:Aro-m461-0060821-unreg.jpg|M461 ARO
Fitxategi:OMMMA 2011 Impressionen (6109595406).jpg|244 ARO
Fitxategi:ARO 4 x 4 - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden.jpg|ARO 10
Fitxategi:ARO 4 x 4 - Flickr - Joost J. Bakker IJmuiden (2).jpg|ARO 10 Spartan

## Erreferentziak 
## kanpo estekak 
* ARO 4x4 AMC
* argazki galeria
* M461 uztaia
* ARO 245 4WD 2012-02-19an Archivado
* ARO Kolonbian
* Errumaniako autoak: ARO
* ARO Campulung ikuspegi orokorra
*  ACM Off historia
Sesenieli Donu

**Sesenieli Donu** (Fiji, 1996ko martxoaren 3a), fijiar errugbi zazpiko jokalaria da.

## Karrera 
Donu Nadroga Navosa probintziako Vatukarasa herrian jaio zen. Fijian Rugby Sevens Emakumeen Taldeko kidea izan zen 2020ko Udako Olinpiar Jokoetan Tokion, eta han brontzezko domina irabazi zuen Britainia Handiko taldea 21-16 irabazi ostean.

2020ko Udako Olinpiar Jokoetan (Ajinomoto Stadium (japonieraz (味の素スタジアム, *Ajinomoto Sutajiamu*), Tokio Stadium ere izendatua), Tokio 2020an (Tokio), brontzezko domina irabaziko du Fijiko taldearekin, Zeelanda Berriko taldearen (urrezkoa) eta Frantziako taldearen (brontzezkoa) atzetik sailkatuz. Hauek osatuko dute Fijiko taldea: Lavena Cavuru, Raijieli Daveua, Sesenieli Donu, Laisana Likuceva, Rusila Nagasau, Ana Naimasi, Alowesi Nakoci, Roela Radiniyavuni, Viniana Riwai, Tokasa Seniyasi, Vasiti Solikoviti eta Reapi Ulunisau-k.
## Emaitzak
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Southwest Airlines

**Southwest Airlines** (NAZE: WN, NAGE: SWA) Ameriketako Estatu Batuetako low-cost airelinearik garrantzitsuenetarikoa da. Estatu Batuetako airelinea handiena da urtean garraiatutako etxeko bidaiari kopuruaren arabera (2007ko abenduaren 31n), eta seigarren airelinea handiena diru-sartzeengatik. 2017ko apirilean, egunero 3.900 hegaldi inguru egiten zituen.

Estatu Batuetako Garraio Departamentuaren garraio estatistiken arabera, Southwest Airlines konpainiak Estatu Batuetako beste edozein airelineak baino bidaiari gehiago garraiatu zituen 2006ko abuztutik estatuko eta nazioarteko bidaiarietan. Munduko airelinea errentagarrienetako bat da, 2009ko urtarrilean 36 hilabetez jarraian irabaziak izan baititu.

Southwest-ek oso negozio eredu errentagarria eta ezohikoa praktikatzen du airelinea tradizionaletan: ibilbide labur asko egiten ditu hegan, hiri handietako bigarren mailako aireportuetan txandakatze azkarrak eginez (eraginkorragoak eta merkeagoak) eta nagusiki hegazkin mota bakarra erabiliz, Boeing 737 hegazkina. Michael O'Learyk negozio-eredua hori kopiatu zuen Ryanair errentagarri bihurtzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune Ofiziala
Oltcit

**Oltcit SA** (IPA: /olt.'sit/) Errumaniako/Frantziako automobil ekoizlea izan zen, hasiera batean Errumaniako Gobernuaren (% 64) eta Frantziako Citroën (% 36) enpresaren artean banatutako partaidetza bateratu baten bidez sortu zen.  Bere produktu nagusia Oltcit Club/Citroën Axel hatchback-a izan zen, Errumaniako Craiovako lantegiko instalazioetan muntatua.

## Historia 
1991n, Errumaniako gobernu sozialistak Citroën bidaiari-autoen fabrikatzaile frantsesari tokiko merkatuan presentzia joint venture enpresa baten bitartez izan zezan Errumaniako gobernu sozialistak emandako abalaren ondorioz, enpresaren izena, lehenago Automobile Craiova izenez ezagutzen zena, *Oltenara* aldatu zen, marka horren pean ekoizten jarraituz.

1994an, Errumaniako gobernuak konpainia horretan zuen partaidetza saltzea erabaki zuen, eta partaidetza saldu eta akzio-osaera aldatu ondoren (% 49-% 51), Daewoo Heavy Industries Hego Koreako fabrikatzailearekin elkartu zen, eta Rodae Automobile enpresa partaidekide gisa ezarri zuten, ondoren **Daewoo Automobile Romania** enpresa sortzeko.

## Izena 
"Oltcit" izena Errumaniako Oltenia eskualdetik dator, "cit" silaba Citroën fabrikatzaile frantsesarekin duen lotura adierazteko enpresaren izenaren barruan sartutako laburdura bat da. Oltcit logotipoa ere Citroën enpresaren nahiko antzekoa da, baina bi chevronen ordez, bakarra agertzen da, "O" letraren gainean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dunkerqueko ituna

**Dunkerqueko Ituna** aliantza militarra izan zen, 1947ko martxoaren 4an Frantziak eta Erresuma Batuak Dunkerquen (Frantzia) sinatua, Bigarren Mundu Gerraren ondoren Alemaniak egin zitzakeen erasoen aurkako *Aliantza eta Laguntza Itun* gisa. Dunkerqueko Itunak 1947ko irailaren 8an hartu zuen indarra eta 1948ko Bruselako Itunaren aurrekaria da. Marc Trachtenberg zientzia politikoetako irakaslearen arabera, mehatxu alemana aitzakia bat izan zen Sobietar Batasunaren aurkako defentsarako.

Itun hori 1948ko Bruselako Itunaren aurretik etorri zen. Itun horrek Mendebaldeko Batasuna ezarri zuen Belgika, Frantzia, Luxenburgo, Herbehereak eta Erresuma Batuaren artean, 1955ean Mendebaldeko Europar Batasuna bihurtu zena, 1954ko Bruselako Tratatua indarrean sartu ondoren ("Bruselako Itun aldatua" ere esaten zaio), Italia eta Mendebaldeko Alemania onartu zirenean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Roman (automobila)

**Roman** Errumaniako Brașov-eko kamioi eta autobus fabrikatzailea da. Konpainia Bigarren Mundu Gerraren ostean sortu zen 1921ean eraikitako ROMLOC automobil-fabrika ohian oinarrituta. Komunista garaiaren espirituan, industria-planta **Steagul Roşu** izena jarri zioten (errumanieraz "Bandera gorria"). 2000. urtean ia 750.000 kamioi ekoitzi ziren eta 2007an ekoizpen osoa 100 milioi dolar izan zen. 

## Galeria 

Fitxategi:Roman2007.jpg|ROMAN kamioia
Fitxategi:ROMAN-kamiono de TVR.jpg|ROMAN kamioi-atoia
Fitxategi:091 010 Expomil 2K05 - 01 - Aerostar - LAROM - centrul de comandă - 03--A.jpg|DAC kamioi militarra
Fitxategi:DAC 6Turbo truck, Bucharest Airport, 1989.JPEG|DAC kamioia

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Roman Trucks & Buses
Max Parrot

**Maxence "Max" Parrot** (Cowansville (Quebec), 1994ko ekainaren 6a), snowboarder quebectarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan hiru domina eskuratu ditu.

## Ibilbidea 
Quebeceko Bromont eski eremuan hazi zen Max Parrot. Hiru urte zituela hasi zen eskiatzen eta 9 urte zituela snowboardarekin. 2014an jauzi hirukoitzak jarraian egiten aurrenekoa izan zen estilo askeko jaitsieran X Jokoetan. 2014an Sotxiko Olinpiar Jokoetan hartu zuen parte baina ez zuen emaitza aipagarririk lortu. 2015eko apirilean aurrenekoa izan zen 'Cab Quadruple Underflip 1620* egiten eta 2016an *Cab 1800 Triple Cork'' jauzia eraman zuen X Jokoetara. Horrekin bigarren txapelketa irabazi zuen.

2018ko Pyeongchangeko Jokoetan puntuazio altuenarekin sailkatu zen estilo askeko jaitsierako finalera baina azkenean zilarrezko domina eskuratu zuen. 2019an minbizia diagnostikatu zioten eta kimioterapia hartzeari ekin zionez denboraldia bertan behera utzi behar izan zuen. 2020an lehiara itzuli zen eta Aspenen zein Hafjellen txapelketak irabazi zituen.

2022ko Pekingo Jokoetan bi domina eskuratu zituen, urrezkoa estilo askeko jaitsieran eta brontzezkoa jauzi handian.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gerraren aurpegia

***Gerraren aurpegia*** (ingelesez *The Face of War*;  gaztelaniaz *La Cara de la Guerra*) Salvador Dalí surrealista katalanaren pintura da. Kalifornian denbora-tarte labur batez bizi izan zenean margotu zuen artistak (1940).

Traumafen eta gerraren ikuspegia inspirazio-iturri izan ziren maiz Daliren lanean. Batzuetan uste zuen bere arte-ikusmenak gerra aurresaten zuela. Espainiako Gerra Zibilaren amaieraren eta Bigarren Mundu Gerraren hasieraren artean margotu zuten lan hori.

Paisaia basamortu antzu baten kontra gorputzik gabeko aurpegia azaltzen da pinturan. Aurpegia gorpu batena bezala lehortuta dago, eta miseria-espresio bat du. Ahoko eta begietako hartuneetan berdinak diren beste aurpegi txikitxoagoak daude. Horrela, aurpegi bakoitzean aurpegi txikiagoak azaltzen dira errekurtsiboki infinitura luzatzen omen den prozesu batean. Aurpegi handiaren inguruan badira kosk egiten duten sugeak. Eskuineko beheko izkinan hatz-marka bat dago, eta Dalík behin eta berriz esan zuen bere eskuarena zela.

Pintura Rotterdameko Boijmans Van Beuningen Museoarena da.Wellingtongo Te Papa Tongarewa Museoari maileguan utzi zioten 2021eko azaroa arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* dali-gallery
Su Yiming

**Su Yiming** () (Jilin Hiria, 2004ko otsailaren 18a) snowboardean lehiatzen den kirolari txinatarra da eta 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan bi domina lortu zituen. 2026ko Olinpiar Jokoetan jauzi handian brontzea lortu zuen.

Haurra zela aktore lanetan ere aritu zen. 

## Ibilbidea 
2021eko abenduaren 4an Jauzi handiko proba irabazi zuen Steamboat (AEB) eski estazioan jokaturiko Munduko Kopako lehiaketan.

2022ko Pekingo Jokoetan urrezko domina eskuratu zuen jauzi handian eta zilarrezkoa estilo askeko jaitsieran. 2026ko Neguko Olinpiar Jokoetan gizonezkoen jauzi handian brontzea lortu zuen.

*1980-degree aerial spin* jauzia egin duen aurreneko snowboarderra izan da.

## Kirol txapelketak 
## Filmografia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sarraskia Kiosen

***Kiosko sarraskia*** () Eugène Delacroix artista frantsesaren bigarren olio-pintura garrantzitsua da. Lau metro baino gehiagoko altuera du lanak, eta Kios irlan, ikusitako gerra-garaietako Kiosko sarraskiaren izuaren zati bat erakusten du. Desolazio orokorreko eszena baten aurrean, sufritzen duten pertsonaien ikuskizuna ikus daiteke: botere militarra, jantzi apaingarriak eta koloretsuak, beldurra, gaixotasuna eta heriotza.

Ez da ohikoa aldi horretan hondamen zibileko pintura bat egitea. Kioseko sarraskiak ez du figura heroikorik biktima zapalduen aurka egiteko, eta itxaropen gutxi dago aurriaren eta etsipenaren artean. Erasotzailea pintatzeko darabilen indarrak, biktimen emate etsigarriarekin kontrajarrita, iruzkinak egin ditu obra lehen aldiz jarri zenetik, eta kritikari batzuek salatu dute Delacroix okupatzaile basatiekin nolabaiteko sinpatia erakusten saiatu zela. Pintura 1824ean erakutsi zen eta Parisko Louvre museoan ikusgai dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Phassus

***Phassus*** Hepialidae familiako tximeleta genero bat da. Bere espezie tipoa *Phassus argentiferus* da.

## Espezieak 
{{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q4046823 } |sort=P225 |columns=P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera |row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda |thumb=100 |links=red }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Gerraren izua

**Gerraren izua** (***Gerraren*** **ondorioak** ere deitzen zaio) Europa suntsitu zuten gerren alegoria da, 1637an Rubensek pintatu zuena, Fernando II.a Medici dukearen Pitti jauregirako.bidaian

Gaur egun, Florentzian dago, Pitti jauregiko Palatina galerian .

## Analisia 
1638ko martxoan bidali zuten Italiara. Justus Sustermans-i bidalitako gutun batean Rubens-ek dio Pieza horrek bidaian izan zituen kalteak konpontzeko ardura hartuko zuela:

Rubens-ek Felipe IV.a Espainiakoa erregearen Torre de la Parada -rako, bere lagun Diego Velázquezekin batera diseinatu zituen margo-lanetako elementu batzuk ditu. Konposizioak erliebe klasiko gisa erakusten ditu irudiak, Venus eta Kupidoaren irudiak kontrapisu gisa erabiliz. Veneziako eskolak, eta bereziki Tiziano, eredu izan dira Flandesekoak bere talentua pieza honetan islatzeko.

Rubensek Francisco Goya margolari espainiarrari eragin zion bere pintura batzuetan, hala nola *1808ko maiatzaren hiruko fusilamenduak Madrilen*. Bereziki, Inozenteen sarraskia eta Gerraren hondamenak —1638 eta 1640 artean eginak—, 1793tik aurrera Goyak egindako lanen antzeko ezaugarriak dituzte. Teoria hori indartu egiten du  Goyaren 1819-1823) *Margolan beltzetako "Saturno bere semea jaten"* margoak Rubens-en (1634-1636) *Saturno* margoarekin duen antzekotasunak. Clarkek uste du *1808ko maiatzaren hiruko fusilamenduak margoko* eszenan Rubensen arteak eragina duela. Era berean, 1796an aragoiarrak *Saturno* bat prestatzeko marrazkia egin zuen, Rubensen oso antzekoa, baina azkenean ez zen egin.

## Errefeentziak 
## Bibliografia 
* SANTI gordan, «Looking at Pictures», Beacon Press, 1968.

## Kanpo estekak 
* Fitxa artehistorietan .com
Verdeja

**Verdeja** izan zen 1938 eta 1954 bitartean Espainian garatutako tanke arin batzuen izena, Panzer I eta T-26 tankeak espainiar zerbitzuan ordezkatzeko asmoz eraikia.

Programa Félix Verdeja Bardales maiorrak zuzentzen zuen eta lau ibilgailu-prototipo garatzera eraman zuen, 75 milimetroko pistolarekin armatutako howitzer autopropultsatua barne. Tanke arin aurreratu gisa diseinatu zen, eta tripulazioaren bizirauteko gaitasuna kontuan hartu zuen lehen garapen-programetako bat izan zen, tankea bera babestu beharrean. Ordeztu nahi ziren tanke-arin batzuen eragina jasan zuen tankeak, Panzer I eta T-26 barne, biak ere jatorriz Espainiako Gerra Zibilean erabiliak. Probaldi luze baten ondoren, T-26 baino tanke hobetzat hartu zuten Verdeja, baina ez zen inoiz masako produkzioan jarri.

1938 eta 1942 artean tanke arinen hiru prototipo egin ziren, besteak beste, Verdeja 1 eta Verdeja 2. Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren, gutxitu egin zen ibilgailua garatzeko interesa. Verdeja 2an motor berri bat sartzeko eta Verdeja 1a artilleria autopropultsatuko pieza bihurtzeko ahaleginak egin arren, azken batean, programa bertan behera utzi zen ofizialki Ameriketako Estatu Batuetako Patton M47ren tankea 1954an onartzearen alde, Elkarrekiko Defentsari Laguntzeko Legearen bidez.  1990 hamarreko hamarkadaren hasieran, 75 milimetroko tope autopropultsatuaren eta 2. Verdejaren prototipoa erakutsi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Apotomis

***Apotomis*** Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa *Apotomis turbidana* da.

## Espezieak 

**Apotomis afficticia* Heinrich, 1926
**Apotomis albeolana* (Zeller, 1875)
**Apotomis algidana* Krogerus, 1945
**Apotomis apateticana* (McDunnough, 1922)
**Apotomis basipunctana* (Walsingham, 1900)
**Apotomis betuletana* (Haworth, [1811])
**Apotomis biemina* Kawabe, 1980
**Apotomis bifida* (McDunnough, 1938)
**Apotomis brevicornutana* (McDunnough, 1938)
**Apotomis capreana* (Hubner, [1817])
**Apotomis coloradensis* Adamski in Adamski & Peters, 1986
**Apotomis cuphostra* (Butler, 1879)
**Apotomis davisi* Kawabe, 1993
**Apotomis deceptana* (Kearfott, 1905)
**Apotomis demissana* (Kennel, 1901)
**Apotomis flavifasciana* (Kawabe, 1976)
**Apotomis formalis* (Meyrick, in Caradja & Meyrick, 1935)
**Apotomis fraterculana* Krogerus, 1945
**Apotomis frigidana* (Packard, 1866)
**Apotomis funerea* (Meyrick, 1920)
**Apotomis fuscomaculata* Kawabe, 1993
**Apotomis geminata* (Walsingham, 1900)
**Apotomis generosa* (Meyrick, 1909)
**Apotomis infida* (Heinrich, 1926)
**Apotomis inundana* ([Denis & Schiffermuller], 1775)
**Apotomis jucundana* Kawabe, 1984
**Apotomis kazarmana* Falkovitsh, 1966
**Apotomis kusunokii* Kawabe, 1993
**Apotomis lacteifacies* (Walsingham, 1900)
**Apotomis lemniscatana* (Kennel, 1901)
**Apotomis lineana* ([Denis & Schiffermuller], 1775)
**Apotomis lutosana* (Kennel, 1901)
**Apotomis moestana* (Wocke, 1862)
**Apotomis monotona* (Kuznetzov, 1962)
**Apotomis paludicolana* (Brower, 1953)
**Apotomis platycremna* (Meyrick, in Caradja & Meyrick, 1935)
**Apotomis removana* (Kearfott, 1907)
**Apotomis sauciana* (Frolich, 1828)
**Apotomis semifasciana* (Haworth, [1811])
**Apotomis sororculana* (Zetterstedt, 1839)
**Apotomis spinulana* (McDunnough, 1938)
**Apotomis spiraeana* (Kuznetzov, in Danilevsky, Kuznetsov & Falkovitsh, 1962)
**Apotomis spurinfida* Adamski in Adamski & Peters, 1986
**Apotomis stagnana* Kuznetzov, 1962
**Apotomis tertiana* (McDunnough, 1922)
**Apotomis trifida* Adamski in Adamski & Peters, 1986
**Apotomis trigonias* Diakonoff, 1973
**Apotomis turbidana* Hubner, [1825]
**Apotomis vaccinii* Kuznetzov, 1969
**Apotomis vigens* Falkovitsh, 1966

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eugenia Zuffoli

**Eugenia Zuffoli Villademoros** (Erroma, Italia, 1897ko maiatzaren 20a – Madril, 1982ko abenduaren 28a) Espainian bizi izan zen aktore eta kantari italiarra izan zen, eta José Bódalo komikoarekin ezkondu zen. Haren semea, aitaren izen bereko José Bódalo aktore espainiarra izan zen.

## Bizitza 
ezkerrera|thumb|233x233px|1922 inguruko  argazkia
1897an jaio zen, Erroman. Txikia zela  Espainiara etorrita, laster hasi zuen interpretazio-karrera, Madrilgo Alcalá kaleko Apolo Antzokiko harrobian.

Hamaika urte besterik ez zuen Álvarez Quintero anaien *Los chorros del oro* lanean. Operetetarako ahots bikaina zuenez, *La viuda alegre* edo *El conde de Luxenburgo* lanak egin zituen.

Hogeiko hamarkadan Madrilgo Apolo antzokian izan zen eta Tomás Borrásen *Arco íris* Errebista estreinatu zuen Juan Aulí Padróren eta Julián Benllochen musikarekin, eta 1923an Jacinto Guerreroren *Los gavilanes* estreinatu zuen. 1925ean José Bódalo senarrarekin bere enpresa propioa zuen. Konpainian María Puchol, Salvador Videgain edo Carlos Blanca aktoreak zeramatzala, *La veneciana* edo *La mujer chic* bezalako lanak estreinatu zituzten. Eszenatokietan zuen ospe handiarekin batera, zinema mutuan sartu zen *Los guapos* (1923), *El niño de las monjas* (1925)  edo ahosdun *El secreto del doctor* (1930) filmen bidez.

Ondoren, batez ere ahosdun antzerkian lan egin zuen; Ramón Valle-Inclánen *Cara de Plata* (1945) estreinatu zuen, eta Meridako Antzerki Klasikoaren Jaialdian parte hartu zuen, *Edipo Rey* edo *La Orestíada* izeneko lanekin. Berrogeita hamarreko eta hirurogeiko hamarkadetan, berriro hartu zuen parte zenbait filmazio zinematografikotan.

## Iruditegia 

Fitxategi:Eugenia Zuffoli.JPG|Eugenia Zuffoli
Fitxategi:1922-11-19, La Novela Teatral, Eugenia Zuffoli, Tovar.jpg|Eugenia Zuffoli,1922an *La novela Teatral*, Tovar 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Obituarioa 1982ko abenduaren 30eko *ABC egunkarian*
* *Espainiako eta Hispanoamerikako* 2002ko zarzuelaren hiztegia, hainbat autore.II. liburukia. 
* elpais.com/diario/1983/01/05/kultura/410569203_850215.html
Alpetar eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Emakumezkoak konbinatua

Pekingo 2022ko Olinpiar Jokoetako Emakumeen lehiaketa konbinatua otsailaren 17an ospatu zen, "Rock" (jaitsiera) eta "Ice River" (eslaloma) eski pistetan, Yanqing Barrutiko Yanqing Alpetar Eski Zentro Nazionalean . 

Urrezko dominaren defendatzailea Michelle Gisin zen. Era berean, zilarrezko dominaduna, Mikaela Shiffrin, eta brontzezkoa, Wendy Holdener, lehiatu ziren baita ere. Gisinek bere titulua mantendu zuen Wendy Holdener suitzar herrikidearen aurretik amaituz, eta Federica Brignone italiarrak brontzea irabazi zuen.  Shiffrin 2021eko munduko txapelduna izan zen, Petra Vlhová eta Gisin zilarrezko eta brontzezko domina izan ziren, hurrenez hurren. Shiffrinek ez zuen slalom lasterketa amaitu.

## Ordutegia 
## Emaitzak 
Emaitzak hauek izan ziren: 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Banyan

**Banyan** edo **banian** delakoa pikondo mota bat da, hazia delarik epifito gisa hazten dena, hau da, landare bizkarroia, zuhaitz apopilo batean den arraildura batetik hazten dena. Harri artean edo eraikin bateko arraildura batean ernatzen diren banyanak ere badaude.
erdian|thumb|300x300px|Banyan bat Budaren eskultura bat inguratuz hazi dena.
Banyan izena nagusiki espezie jakin bat izendatzeko erabiltzen da, *Ficus benghalensis* (banyan indiarra elakoa). Indiako zuhaitz nazionala. Hala ere, ***Urostigma*** azpigeneroa izendatzeko erabili ohi da, eta bata taxonomia gora-behera, bizi-ziklo bertsua duten piku guztiak izendatzeko ere.

## Ikus, gainera 
* Baniano

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alpetar eskia 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan – Talde mistoa

Pekingo 2022ko Olinpiar Jokoetako eski alpinoko **talde** mistoen lehiaketa otsailaren 20an ospatu zen, "Rainbow" eski pistan, Yanqing barrutiko Xiaohaituo Alpe Skiing Field -en.  Austriak irabazi zuen proba, Alemania bigarren eta Norvegia hirugarren.

Suitzak defendatzen zuen urrezko domina, eta Austria eta Norvegiak zilarrezko eta brontzezko dominak, hurrenez hurren. Norvegia izan zen 2021eko munduko txapelduna, Suedia eta Alemaniaren aurretik.

Ekitaldia otsailaren 19rako, larunbata, antolatu zuten, baina otsailaren 20ra, igandera, aldatu zuten haize bortitzak zirela eta. 

## Kalifikazioa 
Hauek dira parte hart zuten taldeak eta kirolariak: 

*
**Katharina Huber
**Katharina Liensberger
**Katharina Truppe
**Stefan Brennsteiner
**Michael Matt
**Johannes Strolz
*
**Cassidy Gray
**Erin Mielzynski
**Trevor Philp
**Erik Read
*
**Kong Fanying
**Ni Yueming
**Xu Mingfu
**Zhang Yangming
*
**Tereza Nová
**Elese Sommerová
**Kryštof Krýzl
**Jan Zabystřan
*
**Clara Direz
**Coralie Frasse Sombet
**Tessa Worley
**Mathieu Faivre
**Thibaut Favrot
**Alexis Pinturault
*
**Emma Aicher
**Lena Dürr
**Julian Rauchfuß
**Alexander Schmid
**Linus Straßer
*
**Marta Bassino
**Federica Brignone
**Nicol Delago
**Luca De Aliprandini
**Tommaso Sala
**Alex Vinatzer
*
**Mina Fürst Holtmann
**Thea Louise Stjernesund
**Maria Therese Tviberg
**Timon Haugan
**Fabian Wilkens Solheim
**Rasmus Windingstad
*
**Zuzanna Czapska
**Maryna Gąsienica-Daniel
**Magdalena Łuczak
**Michał Jasiczek
**Paweł Pyjas
*
**Anastasia Gornostaeva
**Julia Pleshkova
**Ekaterina Tkachenko
**Aleksandr Andrienko
**Ivan Kuznetsov
*
**Petra Hromcová
**Rebeka Jančová
**Adam Žampa
**Andreas Žampa
*
**Ana Bucik
**Tina Robnik
**Andreja Slokar
**Miha Hrobat
**Žan Kranjec
*
**Hanna Aronsson Elfman
**Hilma Lövblom
**Kristoffer Jakobsen
**Mattias Rönngren
*
**Andrea Ellenberger
**Wendy Holdener
**Camille Rast
**Gino Caviezel
**Justin Murisier
*
**AJ Hurt
**Paula Moltzan
**Mikaela Shiffrin
**Tommy Ford
**River Radamus
**Luke Winters

## FIS Nazioen Kopako sailkapen orokorra 
Parte hartu zuten nazioak 2022ko Neguko Olinpiar Jokoen aurretik Nazioen Kopa Orokorraren sailkapenaren arabera sailkatu ziren. 

* Kroaziak postuari uko egin zion, eta haien tokia hurrengo sailkatuarentzako izan zen, Rusiako Olinpiar komitea.

## Emaitzak 
09:00etan hasi zen lasterketa. 

### Norgehiagokak 
; Oharrak

* Izartxoz markatutako taldeek gizonezko onenaren eta emakumezko eskiatzaile onenaren denbora metatu azkarragoarekin irabazi zuten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Panna Cinka

**Panna Cinka** (, ) (1711(?) &#x2013; 1772) hungariar- erromani biolin-jole ospetsua. Bere musika-taldearekin arrakasta handia izan zuen Europan eta XIX eta XX. mendeko musika-talde ijitoen aurrekari aitzindaritzat hartzen da.

## Biografia 
Sajógömör-en jaioa, Hungarian (gaur egungo Gemer, Eslovakia), musikari ijitoen familia batean. Bere aita Ferenc II.a Rákóczi gorteko musikaria izan zen, ustez semeekin batera *Rákóczi Martxaren sortzailea*.

Panna Cinkak musika ikasi zuen Rozsnyó-n (gaur egun Rožňava) eta musikari- errementari ijito batekin ezkondu zen. Kondairen arabera, 9 urterekin biolina jotzen zuen, János Lányi-k musika formakuntza erraztu zion.

1725etik aurrera Cinkak musika banda bat sortu zuen bere senarrarekin eta koinatuekin, ondoren ere bere semeetako batek taldean jo zuen

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Entry in Magyar Életrajzi Lexikon (Hungarieraz)
* Byography in Rombasen (Ingelesez)
Haloperidol

**Haloperidol** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko tipikoa da, butirofenonen parte dena. Eskizofrenia eta beste gaixotasun mental batzuk tratatzeko XX. mendean erabili zuten lehen sendagaietako bat da.

## Historia 
Paul Janssenek 1958an aurkitu zuen haloperidola. Belgikako Janssen Pharmaceutica enpresako laborategietan petidinatik (meperidina) sintetizatu eta lehen saiakuntza klinikoetarako aurkeztu zuen, urte horretan bertan.

## Akzioa 
Garuneko dopamina hargailuen blokeatzaile ez-selektiboa da, dopaminak nahasmendu psikotikoetan duen jarduera handitzeaz gain, motore estrapiramidala ere eragiten du; berandu gara daiteke hartzaile horien etengabeko blokeoaren ondorioz epe luzeko tratamenduetan diszinesia berantiarra azaltzen duen hipersentikortasuna.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diszinesia

**Diszinesia** kontrolatzen ez den mugimendua da, nahi gabekoa eta ezohikoa. Ez da ezohikoa adinekoen artean ikustea, baina denbora luzez neuroleptikoen kontsumoarekin ere lotzen da. Mugimendu anormaletan murtxikatze errepikakorra, masailezurraren mugimendu oszilatorioa edo aurpegiko keinuak sartzen dira. Ezinezkoa da mugimendu horiek borondatez egiteari aurka egitea, une batez izan ezik. Gaur egun oraindik ez dago inolako sendabiderik nahasmendu horretarako, eta ez da ezagutzen haren jatorria.

Neuroleptiko edo antipsikotikoen klaseko sendagaien kontsumo kronikoak diszinesia berantiarra eragiten du, ohikoagoa antipsikotiko tipikoek, haloperidolak, prometazinak edo klorpromazinak adibidez.

Diagnostikatu gabeko gaixotasun zeliakoak diszinesia paroxistiko ez-zinesigenikoa eragin dezake eta glutenik gabeko dieta baten bidez senda dezakegu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Prometazina

**Prometazina** lehen belaunaldiko farmako antihistaminikoa eta antiemetikoa da, histaminaren H1 hartzailearen antagonista gisa jarduten duena.

## Erabilera 
Medikamentua antialergiko gisa erabiltzen dute, bai ahotik hartuta, bai kreman aplikatuta. Eragin lasaigarri handiak ere izan ditzake, eta, herrialde batzuetan, insomniorako agintzen dute, bentzodiazepinak kontraindikatuta daudenean. Difenhidraminarekin gertatzen den bezala, prometazinak loaren latentzia gutxitzen du, baina ez du loaldi osoa handitzen. Bi konposatu horiek bereziki erabilgarriak dira erreakzio alergiko akutuen edo eragin dezakeen azkura dela-eta ondo lo egin ezin duten pazienteentzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klorpromazina

**Klorpromazina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko tipikoa da. Gerora psikiatrian erabiltzeko bere aurkikuntza "psikiatriako laugarren iraultza" suposatu zen.

Konposatu horrek sedatu gabe lasaigarri gisa jokatzen zuela ikustean harritu egin zuen, hau da, kontzientziari eutsiz, eta horrek paziente psikiatrikoekin erabiltzeko ideia iradoki zuen. Bitxiena da antihistaminiko gisa sortu zutela; kirurgilari frantziar bat ikusi zutenean ebakuntza bat egin aurretik (hantura bat gutxitzeko), eragin lasaigarria zuela, paziente psikotikoekin erabiltzea pentsatu zuten. Eta arrakasta izan zuen, eskizofreniko asaldatuak lasaitzen baitzituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lebomepromazina

**Lebomepromazina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko tipikoa da, fenotiazinen taldekoa.

Lebomepromazina garuneko dopamina-hartzaileak blokeatuz jarduten duen farmakoa da. Dopaminak garuneko zelulen arteko bulkaden transmisioan parte hartzen du. Garunean dopamina gehiegi dagoenean, hartzaileen gehiegizko estimulazioa gertatzen da, eta horiek portaera aldatzen dute. Lebomepromazinak hargailu horiek blokeatzen ditu eta gehiegizko estimulazioa saihesten du, gaixotasun mentala kontrolatzen lagunduz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Flufenazina

**Flufenazina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko tipikoa da, fenotiazinen taldekoa.

Ahotik edo muskulu barnetik eman daiteke. Osasunaren Mundu Erakundearen funtsezko sendagaien zerrendan sartutako farmakoetako bat da. Normalean eskizofreniaren tratamendurako erabiltzen dute. Beste nahasmendu psikotiko batzuetan ere erabiltzen dute, eta antiemetiko gisa ere balio du.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Klozapina

**Klozapina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko atipikoa da.

## Historia 
1950eko hamarkadaren amaieran sortua, laster bere ezaugarri bereziak nabarmendu ziren: kontrako efektu neurologiko estrapiramidalen tasa txikia (dardara eta parkinsonismoa) eta eraginkortasun handiagoa beste antipsikotiko batzuen aurrean. Hala ere, beste maila batzuetan ondorio kaltegarri ugari dituen farmakoa da (sedazio handia, pisu-igoera, tentsio arterialaren jaitsiera, hiltzeko arriskua duen hipertriglizeridemia eragin dezaketen triglizeridoen igoera, etab.) eta 1970eko hamarkadaren hasieran Finlandian eta Estatu Batuetan heriotza eragin zuten agranulozitosi kasu batzuekin lotu zen. Hori dela eta, herrialde askotan merkatutik erretiratu zen, eta 1980ko hamarkadaren amaiera arte ez zen erabaki terapeutika psikiatrikorako berreskuratzea, eraginkortasun eta tolerantzia profil berezia baitzuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ziburu (igarobidea)

[thumb|**Ziburu** bat, [Ahüzkin, Zuberoan.]]
**Ziburu** erdi-mendebaldeko hitza da, normalean eskuz egindako irudiko moduko zurezko zurubi txikia izendatzeko erabiltzen dena. Hitza (Larramendik, 1745ko bere hiztegian: *ziburu-zabaru* eman zuen idatziz lehen aldiz). Aldaera batzuk hauek dira: *ziburu*, *zibulu*, *zibillu*, *zibirio*, *zigulau* eta *zirigu*. Esanahiok ditu: alde batetik "zabu", eta bestetik alboko irudian ikus daitekeen hesiaren alanbrada igarotzeko zurezko zurubia. 

Beste esanahi bat “hesi bateko (zurezko) atea edo langa” da.

## Etimologia 
*Zi* + *buru* analiza daiteke *ziburu* aldaera zabalduena, eta *zur* egotearen alde egin lezake “especie de puente de madera…” moduko adierek. Nolanahi ere, *zibulu*, *zibillu*, *zibirio*, *zigulau* eta *zirigu* aldaeretako bukaerek ez dute ezinbestean *-buru* osagai baten alde egiten.

## Erreferentziak
Olantzapina

**Olantzapina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko atipikoa da.

FDAk eskizofrenia tratatzeko onetsi zuen, baita desoreka bipolarrarekin lotutako gertakari depresiboak eta maniako gertakari akutuak ere. Eli Lilly and Company farmazia-konpainiak fabrikatu eta banatu zituen olantzapinaren formulazioak. Haren patentea 2011n amaitu zen, eta harrezkero farmako generiko gisa merkaturatzen dute mundu osoan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ketiapina

**Ketiapina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko atipikoa da, eskizofrenia, desoreka bipolarra eta depresio-nahasmendu larria tratatzeko erabiltzen dutena. Eragin lasaigarria dela-eta lo egiteko laguntza gisa asko erabiltzen den arren, badirudi erabilera horren onurek ez dituztela, oro har, albo-ondorioak gainditzen. Ahotik hartzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nico Porteous

**Nico Porteous** (Hamilton, 2001eko azaroaren 23a) eski akrobatikoan lehiatzen den kirolari zeelandaberritarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan bi domina lortu ditu hodi erdiaren proban, brontzezkoa 2018an eta urrezkoa 2022an.

## Ibilbidea 
Hiru urte zituela hasi zen eskiatzen Frantzian eta sei urte zituenetik entrenatzaile profesionala izan du alboan. Miguel Porteous anai zaharragoak ere 2018ko eta 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan hartu du parte.

14 urte zituela *triple cork 1440* jauzia osatu zuen aurreneko eskiatzailea izan zen eta ordutik beste bakar batek soilik lortu du osatzea. 16 urte eta 91 egun zituela 2018ko Pyeongchangeko Jokoetan hartu zuen parte eta brontzezko domina eskuratu zuen hodi erdia proban eta Neguko Olinpiar Jokoetan domina eskuratzen zuen zeelandaberritar gazteena bihurtu zen.2019 eta 2022 artean Aspenen (Colorado, AEB) jokaturiko Munduko txapelketan eta X Jokoetan hainbat urrezko domina eskuratu zituen superhodiaren proban eta 2022ko Pekingo Jokoetan txapeldun olinpikoa bihurtu zen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tioridazina

**Tioridazina** eragin farmakologiko neuroleptiko motako farmako antipsikotiko tipikoa da, fenotiazinen taldekoa.

Lehen eskizofrenia eta psikosia tratatzeko askotan erabiltzen zuten, baina 2005ean arritmia akutuak sortzen zituela jakin zituztenean, Novartisek bere salmenta utzi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johannes Thingnes Bø

**Johannes Thingnes Bø** (Stryn, 1993ko maiatzaren 16a) biatloian aritzen den kirolari norvegiarra da. Txapeldun olinpikoa izan da 2018ko eta 2022ko Neguko Olinpiar Jokoetan. Pekinen urrezko lau domina eta brontzezko bat eskuratu zituen. Tarjei Bø biatloilari olinpikoaren anaia gaztea da.

## Ibilbidea 
Gazte mailan dagoeneko Munduko Txapelketetan dominak irabazten hasi zen eta helduen mailan ere horrela jarraitu du. 2017an ezik, beste ekitaldi guztietan munduko txapelduna izan da proba batean edo gehiagotan. 2017ko hartan zilarrezko hiru domina eskuratu zituen. Munduko Kopako orotako sailkapen nagusiko txapelduna ere izan da 2018–19, 2019–20 eta 2020–21 denboraldietan.

2018ko Pyeongchangeko Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen 20 km bakarkako lehiaketan eta zilarrezko beste bi domina ere eskuratu zituen. 2022ko Pekingo Jokoetan goia jo zuen urrezko lau domina eta brontzezko bat irabaziz.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Genevako Nazioarteko Automobil Erakusketa

**Genevako Nazioarteko Automobil Erakusketa** (; , 2010etik **GIMS** laburtua) martxoan edo apirilean Genevako (Suitza) Palexpo-n egiten den automobil erakusketa da. Europako erakusketa garrantzitsuenetako bat da, Frankfurtekoarekin eta Pariskoarekin batera. Bi hauek ez bezala, Genevako Automobilaren Erakusketa 1980az geroztik etengabe egiten da urtero. 2020an bakarrik bertan behera utzi behar izan zen Suitzako Gobernuak mila parte-hartzaile baino gehiago ziren ekitaldi pribatu edo publikoak debekatzeko ezarritako osasun neurriaren ondorioz, 2020ko koronavirus pneumonia epidemia geldiarazten saiatu nahian. 

### Galeria 

Fitxategi:Le Salon de l’automobile au Bâtiment électoral, Genève, 1923.jpg|1923
Fitxategi:Le Salon de l’automobile au Bâtiment électoral, Genève, 1924.jpg|1924
Fitxategi:Le Salon de l’automobile au Bâtiment électoral - 2, Genève, 1924.jpg|1924
Fitxategi:Le Salon de l’automobile au Bâtiment électoral - 3, Genève, 1924.jpg|1924
Fitxategi:Le Salon de l’automobile au Bâtiment électoral, 1925.jpg|1924
Fitxategi:Swiss-Commemorative-Coin-2005a-CHF-20-obverse.png|2005 - Erakusetako oroigarrizko txanpona.
Fitxategi:2005-03-04 Motorshow Geneva 001.JPG|Erakusketaren ikuspegi orokorra.
Fitxategi:2005-03-04 Motorshow Geneva 002.JPG|Erakusketaren ikuspegi orokorra.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Vinzenz Geiger

**Vinzenz Geiger** (Oberstdorf, 1997ko uztailaren 24a) eskiatzaile alemaniarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan hiru domina eskuratu ditu Konbinatu nordikoko proban.

## Ibilbidea 
2015-16 denboraldian egin zuen debuta Munduko Kopan eta 2019ko urtarrilean lortu zuen aurreneko garaipena. Munduko Kopan 2019-20 denboraldian orotako sailkapenean podiuma egin zuen, hirugarren gelditu baizten. Hurrengo denboraldian postu bat egin zuen gora, zilarrezko domina eskuratuz.

2018ko Pyeongchangeko Jokoetan parte hartu zuen eta taldekako proban urrezko domina eskuratu zuen. 2022ko Pekingo Jokoetan bakarkako malda ertainean txapeldun olinpikoa izan zen eta taldekako proban zilarrezko domina lortu zuen.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lur (Suedia)

**Lur** Tanum udalerriko gune populatu bat da, Suedian dago, Bohuslän paisaiaren eskualdean, Västra Götalandeko konderrian. Herrixkak 111 biztanle zituen 2005ean eta 26 hektareako azalera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Minsk II

**Minsk II** bake-akordio bat izan zen, Ukrainako, Errusiako, Alemaniako eta Frantziako ordezkariek 2015eko otsailaren 12an sinatu zutena, Donbasseko gerrari irtenbide politikoa emateko. Bake bilkura Minsken egin zen, Bielorrusiako hiriburuan, 2014ko irailaren 5ean sinatutako Minskeko protokoloaren porrotaren ondoren.

## Akordioaren testua 
Hamahiru puntu hauek zituen:
# 2015eko otsailaren 15eko 00:00etatik aitzinera, berehalako su-etena ezarriko da Donetskeko eta Luhanskeko eremu jakin batzuetan.
# Bi aldeek arma astun guztiak erretiratuko dituzte distantzia berera, 100 milimetro edo gehiagoko kalibreko artilleriarekiko 50 kilometroko segurtasun eremu bat sortzeko. Gobernuaren indarrei dagokienez, egungo posizioetatik hasi beharko dute erretiratzen; matxinoek, berriz, 2014ko irailaren 19ko Minskeko Memorandumean hitzartutako banaketa lerrotik. Prozesu hori, gehien jota, su-etena indarrean sartu eta bi egunera hasi beharko da, eta bukatu, berriz, hamalau egun baino lehen.
# ESLA arduratuko da su-etena eta arma astunen erretiratzea gainbegiratzeaz.
# Elkarrizketa bat hasiko da; alde batetik, matxinoen esku dauden eremuetan hauteskunde lokalak egiteko Ukrainako legediari eta 2014ko autogobernu legeari jarraituz, eta, bertzetik, eremu horien estatusa erabakitzeko.
# Amnistia orokor bat ezarriko zaie Donetskeko eta Luhanskeko gatazketan parte hartu duten guztiei.
# Bi aldeek gatibu guztiak aske utzi beharko dituzte, eta gerra presoak trukatu.
# Nazioarteko mekanismo baten bidez giza laguntza ailegatzea bermatu beharko dute bi aldeek.
# Ukrainaren eta eskualde horien artean harreman ekonomikoak berrezartzeko programa bat hitzartu beharko dute, ordainketa sozialak, pentsioak eta banku zerbitzuak barne.
# 2015 bukaerarako, Ukrainak Errusiarekiko mugaren kontrol osoa hartuko du gatazka lekuetan. Puntu hau 11. puntua betetzeak baldintzatuko du.
# Ukrainan dauden atzerriko talde armatuak, mertzenarioak eta armamentua erretiratu eta armagabetuko dituzte bi aldeek, ESLAk gainbegiratuta.
# 2015a bukatu baino lehen konstituzioa erreformatu beharko da, Donetsken eta Luhansken matxinoen esku dauden eremuen berezitasunak kontuan hartuko dituen deszentralizazioa ezartzeko.
# Hauteskunde lokalak egin beharko dira matxinoen eremuan, bertako ordezkariek eta Ukrainako Gobernuak adostuta, eta ESLAk zainduta.
# Harremanetarako Taldean lan taldeak osatuko dira, neurri guztiak beteko direla bermatzeko.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Collogenes

***Collogenes*** Tortricidae familiako sits genero bat da. Bere espezie tipoa *Collogenes percnophylla* da.

## Espezieak 
{{Wikidata list |sparql=SELECT ?item WHERE { ?item wdt:P105 wd:Q7432 . ?item wdt:P171 ?sub0 . ?sub0 (wdt:P171)* wd:Q5147537 } |sort=P225 |columns=P225:Espeziea,P18:Irudia,P141:Egoera |row_template=Zutabe_formatoa/Espezie_zerrenda |thumb=100 |links=red }}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ukrainar nazionalismo

thumb|250px|Ukrainako bandera.
thumb|Zaporozhia Bogdán Jmelnytsky, kosako buruzagia.
**Ukrainar nazionalismoak** ukrainar herriaren nortasun nazionala osatzen duten idealen eta sentimenduen multzoa biltzen du. Nazionalismoaren ideia 1770eko hamarkadan eratu zuen Johann Gottfried Herder filosofo alemaniarrak, beraz, ideia nazionalista ukrainarraren hasiera une horretatik aurrera ezar daiteke. Hala eta guztiz ere, uste da ukrainar herri batu baten ideia XVII. mendea baino lehen sortu zela, ukrainar herria Bi Nazioen Errepublikaren aurrean agertu eta 1648an Kosakoen atamanerria eratu zenean.

## Historia 
Kosakoek paper handia bete zuten ukrainar nortasunaren zentzuaren esnatzean estepako eskualdearen barruan. Aintzindari nagusi bat kosakoen mugimenduaren barruan eta Ukrainako historia nazionalistan  Bohdan Khmelnytskyren hetmana izan zen, XVII. mendearen erdialdean Poloniako domeinuaren aurkako matxinada gidatu zuena. Khmelnytskyk ere arrakasta izan zuen XIV mendetik kosakoek egin zuten eta bere nortasun etnikoaren zati garrantzitsu bat zen demokrazia forma propioa legitimatzen.

Kosakoen nazionalismoaren beste figura nabarmen bat Ivan Mazepa hetmana zen. XVIII. mendearen hasieran, Mazepak Ukrainako kultura eta historia berrezartzeko finantza-lankidetza garrantzitsuak egin zituen. Santa Sofia katedralaren berreraikuntza garrantzitsuak finantzatu zituen Kieven, eta Collegium Kyiv Mohyla akademia estatusera igo zuen 1694an; hala ere, politikaren arloan Mazepa gaizki ulertua izan zen eta nekazarien artean babes gutxi aurkitu zuen.

XX. mendean, Errusiar Inperioaren kolapsoarekin, Erdialdeko Rada Ukraniarra sortu zen. Erakunde politiko horrek talde politiko, komunitario, kultural eta profesionalak biltzen zituen, eta Kieven ezarri zen, Elkarte Ukraniar Progresistaren ekimenez. Myjailo Hrushevsky aukeratu zuten zuzentzeko.

1918ko urtarrilaren 22an, Rada Zentralak herrialde independente izendatu zuen Ukraina. Independentzia hori Leninek gidatutako Errusiako Gobernuak onartu zuen, baita potentzia zentralek eta beste estatu batzuek ere; hala ere, gobernu horrek, Anton Denikingo Errusiako Guardia Zuriak ez ezik, Armada Gorriak, Alemaniako Inperioak eta Entente Cordialek, bertako anarkistek, hala nola Nestor Makhnok eta Nikifor Grigoriev eta Danylo Ilkovych Terpyloren Armada Berdeak egindako presioen ondorioz, ez zuen luzaroan iraun.

## Nazionalismoa kulturan 
[thumb|327x327px|[Taras Xevtxenkoren autorretratua.]]
Ukrainako historia nazionaleko pertsonaiarik garrantzitsuenetako bat Taras Xevtxenko poeta ukrainarra izan zen, XIX. mendean Ukraina independente eta subirano bat izateko ideiak adierazi zituena.

Xevtxenko San Petersburgon hil zen 1861eko martxoaren 10ean, bere 47. urtebetetzearen biharamunean. Heroi nazionaltzat hartzen dute, ez bakarrik Ukrainako herritarrek, baita munduan zehar bizi diren ukrainarrek ere. XX. mendearen hasierarako, *Kobzar* olerki bilduma Ukrainako etxe bakoitzean gehien erabilitako bigarren liburua izan zen, Bibliaren ondoren, egilea Ukrainako berpizkunde kulturalaren ikur bihurtuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iraultza Laranja

**Iraultza Laranja** () manifestazio eta protesta olde bat izan zen, 2004ko azarotik 2005eko urtarrilera bitartean Ukrainan gertatu zena. Presidentetzarako hauteskundeen bigarren itzuliaren ondoren hasi ziren protestak, oposizioak irregulartasunak izan zirela salatu baitzuen. Mobilizaziorik handienak Kieven gertatu ziren. Ukrainako Auzitegi Gorenaren aginduz, abenduaren 26an hauteskundeak errepikatu egin ziren, eta oposizioko indarren hautagai Viktor Justxenko nagusitu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Olavo de Carvalho

**Olavo Luiz Pimentel de Carvalho** (Campinas, Brasil, 1947ko apirilaren 29a - Richmond, Virginia, AEB, 2022ko urtarrilaren 24a ) brasildar kazetari eta saiakeragile kontserbadorea izan zen, jarrera ideologiko esoterikoak eta konspiraziogileak ordezkatu zituena. Brasilgo eskuin muturrean eta Bolsonaro familian eragin handia izan zuen.
Copreci

**Copreci S. Coop.** etxetresna elektrikoetarako eta elektronikoetarako osagaiak ekoizten dituen enpresa da. 1963. urtean sortu zen Aretxabaletan eta bertan du egoitza nagusia. Mondragon Korporazioko kide da gaur egun.

Aretxabaletako lantegiaz gain Italian, Txekiar Errepublikan, Turkian, Mexikon, Brasilen, Txinan eta Estatu Batuetan ere baditu lantegiak. Euskal Herrian ere badu bigarren lantegi bat, Altsasun hain zuzen ere.

## Historia 
### Hasiera 
Copreci 1963. urtean sortu zuten 40 lagunek. "Cooperativa de precisión" izenaren akronimoa izan zen, izan ere sukalde, berogailu eta ur berogailuetarako gas txorrotak eta segurtasun balbula elektromagnetikoak fabrikatzea baitzuen helburu. Trenbidearen beste aldean eraiki zuten enpresa, herriaren hegoaldean. Trenbidea igarotzeko zubi handi bat eraiki behar izan zen. 1975. urterako dagoeneko 900 langile zituen. Aretxabaletaren hazkunde demografikoaren erantzuleetako bat izan zen.

### Nazioarteko zabalkundea eta kalitate zigiluak 
1988. urtean Ariane espaziontziaren proiektuan hartu zuen parte. Harako presio bidezko sentsoreak ekoiztu zituen. Dagoeneko ekoizpenaren %70a esportatzeko egiten zuen eta Mexikon bigarren lantegi bat ezartzea erabaki zuen. Mondragon Korporazioaren baitan aurreneko enpresa izan zen atzerrian lantegi bat eraikitzen. 1991. urtean Txekiar Errepublika aukeratu zuen nazioarteko bigarren lantegia ezartzeko.

Hurrengo urteetan kalitatezko zigiluen aldeko apustua egin zuen. 1991. urtean *AENOR-AFAQ* kalitate ziurtagiri bateratua lortu zuen, Euskal Autonomia Erkidegoko lehenengoa eta Espainiar Estatuko zazpigarrena izan zen ziurtagiri hau eskuratzen. 1992an Filipe Printzearen saria, Euskaliten Zilarrezko Q saria eta ondoren Urrezko Q saria jaso zituen. Hiru urtez jarraian (1991, 1992 eta 1993) Bosch-Siemensek emandako "Urrezko Q" aitortza lortu zuen.

2002 eta 2004 artean lantegi berriak eraiki ziren hiru kontinentetan; Italian, Turkian, Brasilen eta Txinan. 2010an Altsasun zegoen *Isphording* enpresa alemaniarra eskuratu eta "Copreci Altsasuko" sortu zen. Ondoren etorriko ziren Txinako bigarren lantegia eta Estatu Batuetakoa.

Honako hauek dira Coprecik munduan zehar dituen lantegien egoitzak:. Coprecik dagoeneko 1.970 langile ditu eta horietako 670 langilek Aretxabaletan egiten dute lan
* "Smart cooking", gas bidezko gaineko sukaldeetan aplikatu zena
* "Remotion", gas bidezko berogailuen eragingailua
* ECOOK, indukzio berdea
* BLDC elektroponpa, Brushless teknologia duena
* "Ecoflow" gas estufen mandoak

## Ekoizpen eremuak 
Hiru atal nagusitan banatzen dira Coprecin ekoizten diren gaiak:.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Copreciren webgune ofiziala
Therese Johaug

**Therese Johaug** (Os, 1988ko ekainaren 25a) eskiatzaile norvegiarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan lau urrezko domina eskuratu ditu, hauetatik hiru 2022an.

## Ibilbidea 
2006an hainbat lehia amateur irabazi ondoren 2007ko Norvegiako txapelketan hartu zuen parte eta brontzezko domina eskuratu zuen. 

2010ko Vancouverreko Olinpiar Jokoetan txapeldun olinpikoa izan zen 4 x 5 km erreleboen proban eta bakarkako probatan seigarren (15 km jarraipenean) eta zazpigarren (30 km irteera masiboan) egin zuen. 2014ko Sotxiko Jokoetan ez zuen txapeldun izatea lortu baina bi domina eskuratu zituen, zilarrekoa eta brontzezkoa, biak ala biak bakarkako probetan.

2016an dopingaren test batean positibo eman zuen klostebol sustantzian, eta entrenatzaileari errua bota zion arren 18 hilabetetan lehiatzeko debekua ezarri zioten. Horrek besteak beste Pyeongchangeko Jokoetan parterik ez hartzea ekarri zion. Lehiara itzuli eta Seefelden (2019an) eta Oberstdorfen (2021) erabat nagusi izan zen iraupen eskian, aurrenekoan hiru urre eta zilar bat lortu eta bigarrenean lauretan urrea eskuratuz. 2022ko Pekingo Jokoetan urrezko hiru domina eskuratu zituen, hirurak ere bakarkako probatan, 10 km, 15 km eta 30 km distantzietan.

## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Therese Johaugen webgune ofiziala