Cotacachi (hiria)

**Cotacachi** Hego Amerikako Ekuadorreko Imbabura probintzian dagoen Cotacachi kantonamenduaren hiriburua da. Cotacachi 2.418 m-ko altitudean eta 8.848 biztanle zituen 2010ean. 

Cotacachi artisau hiria da, larruzko produktuengatik eta eskulanengatik famatua. Cotacachiko biztanleak ezagunak dira carne coloradagatik (achiote saltsa gorrian egositako txerri solomoa) eta queso de hojagatik (landare hosto batean bildutako gazta biguna).

Cotacachi hiriak UNESCOren domina du analfabetismorik gabeko egoeragatik. 2000. urtean kantonamendu osoa Hego Amerikako lehen konderri ekologiko izendatu zuten.

Cotacachi Ekuadorreko Turismo Ministerioak (MINTUR) *Pueblo Mágico* (herri magikoa) izendatu zuen 2019an. Herrialdeko bost jatorrizko Pueblos Mágicos-etako bat da. 

## Geografia 
Hiria Otavalo artisau hiritik 8 km ipar-mendebaldera dago, Panamerikar errepidetik (35. errepidea) 4,8 km mendebaldera gutxi gorabehera. Imbabura eta Cotacachi sumendien arteko haranean dago. Bi sarrera nagusi ditu hirira, biak Panamerikar autobidetik irteten direnak. Lehenengo sarrerak hiriko plaza nagusira ematen du zuzenean, eta besteak, berriz, Abuztuaren 10eko kale ospetsura (bertakoek Larruzko kalea bezala ezagutzen dena).

## Demografia 
thumb| Cotacachiko dantzariak
Cotacachik eta inguruko komunitateek Ekuadorko indigena kontzentrazio handienetako bat dute. Ibarra eta Quito metropoli-eremuetatik gertu dagoenez, baita Esmeraldas kostaldeko probintziarekiko hurbiltasunagatik ere, aniztasun handia ere badu. Mestizo asko (Quitotik etorritakoak) eta afro-ekuadortar asko (Esmeraldasetik etorritakoak) bizi dira hirian eta inguruan. Azken urteotan, demografia aldatu egin da, eta atzerriko erretiratu asko barne hartu ditu. Duela gutxiko errolda batean, 500 atzerritar bizi ziren guztira.

## Klima 
Klima epela da urte osoan. Ande arteko haranean kokatuta, tenperaturak normalean 21 eta 27 gradu Celsius (70 eta 80 gradu Fahrenheit) artekoak dira egunean zehar, eta 10 eta 16 gradu Celsius (50 eta 60 gradu Fahrenheit) gauez.

## Larrua 
Cotacachi "Ekuadorreko Larruaren Hiriburua" dela uste da. Hirian 50 artisau larru-denda baino gehiago daudenez, Ekuadorko beste leku batzuetan saltzen diren larruzko produktu asko Cotacachin ekoizten dira.

## Inti Raymi 
Urtero ekainaren amaieran ospatzen da hirian San Juan, San Pedro eta San Pabloren jaia (Inti Raymi bezala ere ezaguna kitxua hizkuntzan "Eguzkiaren Jaialdia"), hainbat zeremonia ezberdinekin eta ekitaldi nagusia, "plaza hartzea" bezala ezagutzen dena, non komunitate ezberdinetako dantzari taldeek herriko plaza handiena, Udalerriaren eta herriko katedralaren kokalekua, hainbat aldiz inguratzen duten. Haurrek, gizonek eta emakumeek egun desberdinak dituzte dantza egiteko. Gizonen eguna batzuetan inguruko hainbat indigena komunitateren arteko liskar bihurtzen da, eta askotan urtean behin "kontuak kitatzeko" aukera gisa ikusten da, emakumeen noizbehinkako borrokak jostagarriak diren bitartean eta ez dute kalterik egiteko asmorik. Bertako komunitateak, mestizo gehiengoa den biztanleria eta espatriatuen taldea modu irregularrean bizi dira urte osoan zehar. Errituala gizarte-iraultza baten aldi baterako antzezpena da, hiriaren aurkako eraso sinbolikoaren bidez, antzinako lehiak gogoratuz - hain antzinakoak, ezen inork ezin baitu esan nola hasi ziren zehazki.

Festarako larruzko kapela beltz bereizgarriak gizonezko parte-hartzaile batzuek janzten dituzte zeremonietan eta desfilean. *San Juan txapelek* ertz lauak, zurrunak eta zirkularrak dituzte, sorbalden gainetik hedatzen direnak, eta koroak altu, karratu eta zorrotzak dira, mota askotako sinboloak dituztela. Agian nahita, diseinuak erabiltzaileak arroketatik babesteko ere balio du. Batzuetan poliziaren esku-hartzea beharrezkoa da parte-hartzaileak oso zaratatsuak badira. Azken urteotan parte-hartzaileen eta ikusleen segurtasuna asko hobetu da, komunitate desberdinetako dantzarien herrira etorrera zainduz eta kontrolatuz.

## Turismoa 
Cotacachi turisten artean ezaguna da Otavalotik gertu dagoelako eta Ekuadorko bigarren krater aintzira ospetsuena delako, Cuicocha (kui aintzira). Cotacachitik taxiz 10 minutura dago Cuicocha, mendizaleen artean ezaguna eta ontzi txikiek antziran zehar ibiltzen dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak