BTS

**BTS** () 2010ean osatutako talde hegokorear bat da, Big Hit Entertainment diskoetxearen baitan sortua. Zazpi taldekidez osatuta dago, Jin (Kim Seokjin), Suga (Min Yoongi), RM (Kim Namjoon), J-Hope (Jung Hoseok), Jimin (Park Jimin), V (Kim Taehyung) eta Jungkook (Jeon Jungkook). Hasieran hip hop-a zen lantzen zuten genero nagusia, baina beren musika estiloa genero askotara zabaldu dute euren ibilbidean zehar. Letretan gai ugari lantzen dituzte: osasun mentala, eskola adineko gazteen arazoak, gazte izatetik heldu izatera pasatzeko zailtasunak, norbere burua maitatzera iristeko ibilbidea, indibidualismoa, ospeak eta aitortza publikoak dakartzan ondorioak, eta beste hainbat. Horretaz gain, literatura, filosofia eta psikologiako gaia ere aipatu dituzte, eta fikziozko unibertso alternatibo bat ere eraiki dute.

## Izena 
Haien izena, BTS, siglak dira. Benetako izena *Bangtan Sonyeondan* da (Hangul: 방탄소년단, hanja: 防彈少年團), eta "balen aurkako mutilak" esan nahi du. J-Hopen arabera, izenak honakoa adierazten du: nerabeen aurka balen moduan doazen estereotipoak, kritikak eta espektatibak blokeatzeko taldeak duen borondate edo desioa. Eta, horretaz gain, taldearen balio musikalak babesteko determinazioa ere adierazten du. Japonian Bōdan Shōnendan (防弾少年団) moduan dira ezagunak. 

2017ko uztailean, BTSk iragarri zuen bere izenak "Beyond The Scene" (eszenatik haratago) ere esan nahiko zuela bere marka-identitate berriaren zati gisa. Horrek esanahi berri bat gehitu zion izenari, "haur izatetik, aurrera egiteko parean dituen ateak irekitzen dituen heldu izatera" pasatzeak dakarren hazkuntzaren ideia hartuz.

## Taldekideak 
* Kim Seok-jin (김석진). Izen artistikoa, Jin (진). 1992ko abenduaren 4an jaioa.
* Min Yoon-gi (민윤기). Izen artistikoa, Suga (슈가). Bakarkako hainbat lanetarako Agust D izena erabiltzen du. 1993ko martxoaren 9an jaioa.
* Jung Ho-seok (정호석). Izen artistikoa, J-Hope (제이홉). 1994ko otsailaren 18an jaioa.
* Kim Nam-joon (김남준). Izen artistikoa, RM (Hasierako urteetan Rap Monster izena erabiltzen zuen). 1994ko irailaren 12an jaioa.
* Park Ji-min (박지민). Izen artistikoa, Jimin (지민). 1995eko urriaren 13an jaioa.
* Kim Tae-hyung (김태형). Izen artistikoa, V (뷔). 1995eko abenduaren 30an jaioa.
* Jeon Jung-kook (전정국). Izen artistikoa, Jungkook (정국). 1997ko irailaren 1an jaioa.

## Diskografia 
BTSen diskografia honakoa da: bederatzi estudio-album, bi berrargitalpen, sei EP, hamabi single album, sei bilduma-album eta soinu-banda bat.

### Estudio-albumak 
* 2014: *Dark & Wild*
* 2014: *Wake Up* (japonieraz)
* 2016: *Youth* (japonieraz)
* 2016: *Wings*
* 2018: *Face Yourself* (japonieraz)
* 2018: *Love Yourself: Tear*
* 2020: *Map of the Soul: 7*
* 2020: *Map of the Soul: 7 -The Journey-* (japonieraz)
* 2020: *Be* 
* 2026: *Arirang*

## Historia 
### 2010 – 2013: Taldearen sorrera 
thumb|Bang Si-hyuk, Big Hit Entertainmenteko sortzailea.
BTS sortzeko proiektua 2010ean abiatu zen, Bang Si-hyuk Big Hit Entertainmenteko CEOak hip hop talde bat sortu nahi izan zuelako RM ardatz hartuta (Kim Nam-joon), Seulgo musika eszenan oso ezaguna zen underground rapero bat. Urte berean, konpainiak *Hit It* izeneko rap audizioak antolatu zituen eta Sugak bigarren postua lortu zuen bertan. Irabazi ez zuen arren, produktore moduan hasi zen lanean Big Hiten eta BTS izango zen taldera batu zen. Urte horren amaieran J-Hope gehitu zen taldera. Hasierako hiru kide hauen oinarria hip-hopari oso lotua zegoen. 

Garai hartan, album fisikoen salmentak gainbeheran zeuden eta eremu digitaletik zetozen diru-sarrerak ez ziren hori konpentsatzeko bezainbestekoak. Diru iturriak dibertsifikatzeko beharra ikusita, hip hop talde bat egin beharrean, Bangek *idol* talde bat osatzea erabaki zuen, zuzeneko kontzertuen potentzialagatik eta halako taldeek izan ohi dituzten jarraitzaileen babes sutsuagatik. Konpainian zeuden hainbat *trainee*-k (*idol* izateko prestatzen ari diren gazteak) uko egin zioten *idol* talde bateko kide izateari, baina J-Hope, RM eta Sugak geratzea erabaki zuten. *Idol* taldea osatzeko asmoz, konpainiak lau abeslari gehitu zituen taldera: Jin, Jungkook, V eta Jimin. Bidean beste hainbat *trainee* ere izan ziren hautagai, baina zazpi horiek izan ziren azkenean taldea sortuko zutenak. Bangek oso zurrunak ziren ohiko *idol* taldeetatik aldendu eta bestelako talde bat sortu nahi izan zuen; taldeko kideek gizabanako moduan funtzionatzea nahi zuen, ez multzo bakar bezala, eta eurek nahi zutena adierazteko askatasuna izatea. Debutatu aurretik, BTSeko kideek beste artista batzuen abestietan parte hartu zuten, Lim Jeong-hee edo 2AM-ren abestietan, adibidez. 

Debutatu baino sei hilabete lehenago, taldea arreta irabazten hasi zen, bai sare sozialetan zuten presentziagatik, baita egin zituzten haibat *cover*-engatik ere. Youtubeko beraien kanala, BANGTANTV, eta beraien bloga 2012ko abenduaren 16an eta 21ean sortu zituzten, hurrenez hurren. Soundcloud bidez *trainee* garaian lantzen aritu ziren hainbat abesti ere argitaratu zituzten. Youtuben beste eduki mota bateko bideoak ere igo zituzten, hala nola vlogak, musika ekipoen analisiak edo kantu eta dantza praktikak. Twitterreko zure kontu pertsonala 2011ko uztailaren 13an erregistratu zen, baina ez zen erabiltzen hasi 2012ko abenduaren 17ra arte. 2013ko maiatzaren 21ean, Big Hitek taldeak ordura arte erabili zuen bloga itxi zuen, eta bere webgune ofiziala zabaldu zuen, hil horren 27an amaitzen zen atzera-kontu bat erakutsiz. Data honetan estreinatu zen  lehen albumaren trailerra eta honen ondoren pixkanaka kide bakoitzaren promozio irudiak ezagutzera eman ziren.

Taldekideak elkarrekin bizi ziren, egunean 15 orduz entseatzera iristen ziren, eta 2013an egin zuten euren lehen emanaldia sektoreko jendeak osatutako publiko txiki baten aurrean), aukera eman zion kide bakoitzari bere indibidualtasuna adierazteko eta musika prozesuan parte hartzeko.  

#### *2 Cool 4 Skool* 
2013ko ekainaren 12an BTSek lehen single albuma kaleratu zuen *2 Cool 4 Skool* izenarekin, *No More Dream* abesti nagusi zutela. Lan honek ez zuen berehalako arrakasta izan; argitaratzeko astean *2 Cool 4 Skool*-en 760 kopia saldu zituzten eta Gaon Album Chart-eko Week 25 zerrendan 19. postuan debutatu zuten ekainak 9tik 15erako astean. 2013 urte osoan zehar albumaren 24.441 kopia saldu ziren guztira eta urte amaierako Gaon Album Chart zerrendan 65. postuan geratu zen. 2013ko ekainaren 13an BTSek lehen emanaldia egin zuen eszenario batean telebistako *M Countdown* musika saioan, *No More Dream* abestiarekin. 

*2 Cool 4 Skool*-en, BTSk 1990eko old-school hip-hop soinu bat erabili zuen irudi bortitz eta oldarkor batez lagundurik. Kathy Sprinkelek BTSi buruzko bere liburuan esaten duenaren arabera, single horrek «gurasoen eurengan jarritako espektatiba handien aurrean gazteek sentitzen zuten antsietatea nabarmentzen zuen, eta horrek astindua eragin zuen K-pop munduan. Itzulinguruka ibiltzen ez zen musika taldea zen. Hare gehiago, ikuspuntu bat zuten eta ez zuten beldurrik Hego Koreako gizartean eta beste leku batzuetan tabutzat jotzen ziren gaiei heltzeko». 

 Jendeak entzun nahi zituen eta entzuteko prest zegoen istorioak kontatzen hasi ginen, beste pertsona batzuek kontatu ezin edo kontatu nahi ez zituzten istorioak. Beste pertsona batzuek sentitzen zutena kontatzen genuen — mina, antsietatea eta kezkak. Hori zen gure helburua, jendea identifikatua senti zitekeen enpatia hori sortzea. — Suga. 

#### *O!RUL8,2?* 
2013ko irailean lehenengo EPa argitaratu zuten, *O!RUL8,2?,* eskola trilogiaren bigarren zatia izango zena. Albumeko abesti nagusia «N.O» izan zen eta 92. postua lortu zuen zerrendan, diskoa, aldiz, laugarren postura iritsi zen asteko zerrendan. Album honen kasuan, lehen asteko salmentak 2.679 izan ziren eta urte amaierako zerrendan 64. postuan geratu zen. Kyung Hyun Kim akademikoaren arabera, BTSren lehen lanetako asko, hala nola «N.O.» eta «No More Dreams», «Koreako nerabeek hezkuntza sistemaren aurrean bizi zuten frustrazioa aprobetxatzen zuen establishment-aren aurkako mezu aldarrikatzaileak ziren» eta, bere ustez, honek lagundu zien AEB eta Europako gazteen artean zaleak lortzen.

Hilabete horretan bertan, BTSk entretenimendu programa propioa jarri zuen martxan, *Rookie King*, non kideek *VJ Special Forces* eta *MasterChef Korea* bezalako entretenimendu programak parodiatzen zituzten. 

Bestalde, urte bereko azaroak Hego Koreatik kanpoko lehenengo emanaldia egin zuten, Thailandiako *7 See Concert*-en eta abenduan Japonian eman zuten lehen kontzertua, *First Japan Showcase.* Urtarrilean Tokio eta Osakara itzuli ziren eta 6.500 pertsona izan ziren kontzertuetan. 

Urte amaieran, BTSek Artista Berri Onenaren hainbat sari jaso zituen Hego Korean . 
thumb|«Boy In Luv» *M! Countdown* saioan, 2014ko martxoaren 6an.

#### *Skool Luv Affair* 
Eskola trilogiaren hirugarren eta azken atala 2014ko otsailaren 12an argitaratu zuen taldeak, *Skool Luv Affair* izeneko EPa. Disko honekin *Gaon Album Chart*-eko lehenengo postura iritsi ziren eta taldea lehen aldiz sartu zen *Billboard*-en *World Albums* zerrendan, 3. postuan . 86.004 kopia salduta, albuma urte amaierako *Gaon* zerrendan 20. postuan geratu zen . Album honen promozioa egiteko «Boy In Luv» eta «Just One Day» abestiak aukeratu zituen taldeak . Skool Luv Affair-ek ohiko hip-hop influentziak mantendu zituen arren, *R&B* eta *hard rock* soinuak ere gehitu zituen, eta landutako gaietan aldaketa egin zuten maitasunerantz, eskola garaiko bizipenetan zentratuz . 

2014ko ekainaren 13an BTSek Moskun ospatu zen Korear Kulturaren Festibalean parte hartu zuen, Errusiako eta Hego Koreako turismo elkarteek antolatuta. Hilabete amaieran taldea Ameriketako Estatu Batuetara joan zen, bigarren estudio albuma grabatzeko asmoz. Los Ángelesen egon ziren bitartean beraien bigarren *reality*-a ere grabatu zuten; *American Hustle Life* izena zuen eta hip-hop kulturari buruz ikastea zuen oinarri. *Reality*-a Mnet katean eman zuten uztailetik aurrera. Uztailean 200 zalerentzako doako kontzertu sorpresa bat eman zuten West Hollywooden, AEBetan egin zuten lehen emanaldia izan zen. Udaran zehar *RWeL8?* izeneko lehen *fan meeting* bira egin zuten Hego Koreatik kanpo, Berlinen (Alemania), Stocholm-en (Suedia) eta Sao Paolon (Brasil) izan ziren, Europara eta Hego Amerikara egindako lehen bisitak. 

#### *Dark & Wild* 
​Urte bereko abuztuaren 20an *Dark & Wild* argitaratu zuten, lehenengo estudio albuma, eta bigarren postua lortu zuen Hego Koreako zerrendan. 2014ko urte amaierako zerrendan 14. album salduena izan zen, 100.000 kopia baino gehiago salduta eta *Billboard* zerrendetara ere iritsi zen, *Skool Luv Affair* *bezala**.*

​Albuma eskola trilogiaren jarraipen modukoa da eta serie berrirako trantsizio gisa balio izan zuen; musikalki gitarra elektrikoko rock doinuak hip-hop oinarriekin uztartu zituen, eta R&B-ak presentzia izaten jarraitu zuen. Abestien letrak batez ere heldutasun sentimenduetan, gazte desioetan eta maitasuna iristeko inpazientzian zentratu ziren. *Danger* eta *War of Hormone* izan ziren albumeko abesti nagusiak. Abenduan japonierazko lehen estudio albuma argitaratu zuten, *Wake Up*; hirugarren postura iritsi zen *Oricon Albums Chart*-en. Eta honen ondoren lehen bira egin zuten Japonian 2015eko otsailean: *Wake Up: Open Your Eyes*. Ekainaren 6an berriz ekin zioten *The Red Bullet Tour*-ari, oraingoan Asiatik kanpoko herrialdeak ere bisitatuz. 2015eko abuztuaren 29an amaitu zen bira eta, guztira, 80.000 ikusle erakarri zituen 13 herrialdetako 18 hiritan.

### 2015 – 2016: *The Most Beautiful Moment in Life* edo Gaztaroaren trilogia 
​Eskola Trilogiaren ondoren, BTSek aldaketa estetiko eta musikala eman zuen hurrengo aroan. 

#### *The Most Beautiful Moment in Life, Part 1* 
​Horrela hasi zen *The Most Beautiful Moment in Life* proiektua 2015eko apirilaren 29an, bere hirugarren EPa, *The Most Beautiful Moment in Life, Part 1* kaleratu zutenean. Gainera, «I Need U» single nagusiarekin, lehenengo aldiz garaipena lortu zuten musika programa batean, *The Show*-n, eta lehen aldiz sartu ziren Hego Koreako Gaon musika zerrendako Top 5-ean. "Dope" bigarren singlea *Billboard*-eko *World Digital Song Sales* zerrendan hirugarren postura iritsi zen, eta urrian bere bideoklipa 100 milioi ikustalditara iritsi zen YouTuben, taldearen lehena hori lortzen. Udan zehar *fan meeting*-ak egin zituzten Japonian, *Summer Sonic* jaialdian parte hartu zuten eta *Highlight* izeneko bira egin zuten AEBetan *Community 54* jantzi markaren eskutik.

#### *The Most Beautiful Moment in Life, Part 2* 
thumb|BTSk 2016ko Melon Music Awards sarietan Urteko Album Onenaren saria jaso zuen lehen aldiz.
​Azaroan beste kontzertu bira bati ekin zioten: *The Most Beautiful Moment in Life: On Stage.* Birak  laugarren EP-aren debuta markatu zuen, *The Most Beautiful Moment in Life, Part 2*;  Seulen eman zituzten hiru kontzertuetan sarrerak agortu zituzten (guztira 12.000 ikusle inguru izan ziren) eta, arrakastaren ondorioz, bira Japoniara ere eraman zuten. Diskoa gaztaroaren alde serioagoetan zentratu zen, eta abestien letrak sakonagoak izan ziren eta gehiago hausnartzen zuten hainbat gairen inguruan: bakardadea, arrakastaren bilaketa eta egungo gizartearen baldintza txarrek gazteriarengan eragindako sufrimendua. 

​Albumaren 140.000 kopia saldu ziren lehen egunetan eta Gaon Album Charteko asteko zerrendan eta *Billboard World Albums* zerrendan lehen postua lortu zuen. *Billboard 200* zerrendan ere sartu ziren lehen aldiz, 171. postuan. Diskoko abesti nagusiak, *Run*-ek, hainbat sari irabazi zituen musika programetan, besteak beste *Music Bank*, *Show Champion* eta *The Show*-n. 

#### *The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever* 
thumb|2016ko Frantziako KCON jaialdian.
2016ko maiatzaren 2an Gaztaroaren trilogiari amaiera emango dion bilduma albuma argitaratu zuten:*The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever.* 300.000 kopia saldu zituzten aurresalmentan eta aurreko albumetan ez zeuden hiru abesti berri jasotzen zituen: *Epilogue: Young Forever*, *Fire*, eta *Save Me* . Hiru abesti hauek *Billboard-*eko *World Digital Songs*-en zerrendako lehen hiru postuetan sartu ziren; artista hegokorear batek inoiz lortu ez bezala.
2016ko maiatza eta abuztua bitartean *"The Most Beautiful Moment in Life On Stage: Epilogue"* Asiako biraren luzapena egin zuten. Asiako 10 hiritako 14 kontzertuetarako sarrerak guztiz agortu ziren. Guztira 144.000 ikusle bildu zituzten.

Uda horretan zehar, taldeak KCON jaialdiaren hiru ediziotan ere parte hartu zuen: ekainaren 2an Frantzian, Europan ospatutako lehena; ekainaren 25ean New Yorken, eta uztailaren 31n Los Angelesen. Abuztuaren 29an 55.000 lagunen aurrean jo zuen A-Nation jaialdian, Japonian egiten den jaialdi handienean. Bestalde, 2016ko irailaren 7an, BTSk japonierazko bere bigarren albuma kaleratu zuen, *Youth**.*
### 2016 – 2017: *Wings* eta *You Never Walk Alone* 
#### Wings 
2016ko irailaren 5ean, Big Hit taldeak *Wings Short Film # 1 BEGIN* film laburra kaleratu zuen; *Wings* bigarren estudio albumaren aurrerapen moduan argitaratu ziren zazpi film laburretatik lehena; urte bereko urriaren 10ean argitaratu zen albuma, lau bertsio desberdinetan. Disko honetan, aurreko «gaztaroaren trilogian» jorratutako gaztetasuneko gaiak tentazioarekin eta zoritxarrarekin konbinatu zituen BTSek eta zortzi musika-zerrendatako lehen postura iritsi zen berehala, horien artean Hego Koreako Gaon Music Chart; eta iTunesen albumen zerrendaburu izan ziren 23 herrialdetan. *Billboard 200*ean sartzea ere lortu zuen, 26. postuan, eta, horrekin, zerrendan hobekien kokatuta zegoen Koreako albuma bihurtu zen, bertan bi aste eman zituen bakarra, eta astebetean salmenta handienak izan zituen Koreako albuma. Horretaz gain, *Wings* izan zen *UK Album Chart*en sartu zen Hego Koreako lehen albuma, 62. zenbakian kokatuz.Gainera, Gaon Album Chart zerrendaren historiako album salduena bihurtu zen.
thumb|BTSk bere lehen *daesang* (Sari Nagusia) irabazi zuen Melon Music Awards sarietan, 2016ko azaroaren 19an.
*Wings* albumeko single nagusia, «Blood Sweat & Tears», izan zen Gaon Digital Chart-en asteroko zerrendan lehen postua lortu zuten BTSren lehen abestia. 2016aren amaierarako *Wings*en ia 1.5 milioi kopia  saldu ziren, eta, horrela, milioi bat kopia baino gehiago saldu zituen BTSren lehen diskoa izan zen. Azaroan taldeak bere lehen *daesang* saria irabazi zuen *Melon Music Awards* sarietan, «Urteko albuma» kategorian, *The Most Beautiful Moment in Life: Young Forever* lanagatik, eta abenduan «Urteko artista» saria ere *Mnet Asian Music Awards* sarietan.

Gainera, taldeak Hego Koreako gobernuko kultura sailak antolatutako *Koreako Pop Kultura eta Arteak Sarietan (Korean Pop Culture and Arts Awards*) Kultura ministroaren aipamena jaso zuen, korear kultura munduan zehar zabaltzeko egindako lanaren aitortza gisa.

#### You Never Walk Alone 
2017ko otsailaren 13an taldeak *You Never Walk Alone* argitaratu zuen, *Wings* albumaren berrargitaralpena, 4 abesti berrirekin.

Albumaren 700.000 aurresalmentek (*Wings*ek izandako 500.000 aurresalmentak baino gehiago) Hego Korean hilabete batean saldutako album gehienen errekorra apurtzen lagundu zuten, 1.49 milioi kopia saltzea lortu baitzituen lehen hilabetearen amaieran.

Single nagusia, «Spring Day», Hego Koreako lineako musika zerrenda nagusietako zortzitan sartu zen, Gaon barne, eta Melon musika zerbitzuaren plataforma kolapsatu egin zen momentu batez, erabiltzaile kopuru handiaren ondorioz.

Abestiak laudorio ugari jaso zituen musika kritikarien aldetik, eta bere ekoizpena, letra hunkigarria eta BTSren ahozko interpretazioa nabarmendu zituzten; taldearen abesti ezagun eta garrantzitsuenetarikoa kontsideratzen da. 2017ko *Melon Music Awards*en Urteko Abesti Onenaren saria jaso zuen.

### 2017 – 2018: *Love Yourself* eta nazioarteko arrakasta 
### 2019: *Map of the Soul: Persona* eta *BTS World* 
### 2020: *Map of the Soul: 7*, «Dynamite» eta *Be* 
### 2021 – gaur egun 
#### «Butter», «Permission to Dance» eta Proof 
#### Derrigorrezko zerbitzu militarra 
Hego Koreako legeen arabera, herrialdeko gizonezko osasuntsu guztiek 18 eta 21 hilabete arteko derrigorrezko soldadutza egin behar dute, normalean 28 urte bete aurretik.

2022ko urriaren 16an, Busanen emandako kontzertuaren ondoren, Big Hitek baieztatu zuen Jinek, taldeko kide zaharrenak, 29 urtekoak, soldadutza atzeratzeko eskaera erretiratu zuela. Gainerako kideek aurrerago izena emateko asmoa zutela ere jakinarazi zen, eta taldeak 2025ean berriro biltzeko asmoa zuela, derrigorrezko zerbitzu militarra amaitu ondoren.

#### 2026, taldearen itzulera 
## Oharrak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak