La Baskonia (aldizkaria)

thumb|1903ko almanakea.
[thumb|[Francisco Grandmontagne 1923an.]]

***La Baskonia***, baita ere ***La Vasconia***, aldizkako argitalpen elebiduna izan zen, Buenos Airesen (Argentina) plazaratutako, batez ere gaztelaniaz eta, gutxiago, euskaraz argitaratua. 1893ko urriaren 10etik 1943ko irailaren 15era bitartean argitaratu zen erregularki. 35 urteko etenaldi baten ondoren, modu irregularrean argitaratu zen berriro 1978an, 1980ko hamarkadan behin betiko desagertzeko. Argitalpen hau Argentinako euskal komunitatearen zabalkunde organo nagusietako bat izan zen. 

Hasieran *La Vasconia* edo *La Vasconia Revista Ilustrada* izena hartu zuen. Gero, 1900. urtetik aurrera, euskarazko ortografia hartu eta *La Baskonia* izena hartu zuen. Ondoren, 1978an berriro argitaratu zenean, *La Baskonia. Bigarren garaia* izena hartu zuen.

*La Baskonia* hilaren 10ean, 20an eta 30ean agertzen zen eta harpidetza bidez jasotzen zen. Bulegoa, bestetik, aldatzen joan zen: hasieran Mayo ibilbidearen 781 eraikinaren sotoan zeuden. Hilabete gutxira, Mexiko kalean 524 eta 1910ean Belgranon 1389 zenbakira pasa ziren. 

Ekimen pribatuko prentsaren artean aldizkari arrakastatsuena eta enblematikoena bihurtuko zen La Baskonia, urte luzez argitaratu izanagatik eta kalitate editorialagatik nabarmenduz.

## Historia 
Aldizkaria Francisco de Grandmontagne idazleak eta Jose Rufo Uriarte tipografoak sortu zuten. Biak Argentinara iritsitako euskal etorkinak ziren, lehena 1887an eta bigarrena XX. mendearen hasieran.

Jose Rufo Uriarte (1867-1932) bermeotarraren inprentan egiten ziren tertuliek aldizkariaren sorrera prestatu zuten. Bertan parte hartzen zuten kideek Laurak Bat elkartean euskaldunen batasuna eta foruen eskubideen defentsa aldarrikatzen zuten. 1891. urtean *Laurak Bat* aldizkariak argitaratzeari utzi zion eta Buenos Aireseko euskal komunitatean hutsune kultural nabarmena zegoen. edo Francisco Grandmontagne idazleenak, eta horrez gain, helburu komertziala zuten askotariko enkarguak egiten ziren. 1893an Francisco Grandmontagnerekin batera abiatutako La Baskonia aldizkaria izango zen bere editore eta kazetari ibilbidean proiektu garrantzitsuena. Aldizkariarekin batera harpideei almanakak banatzen zitzaizkien urtero.

Aldizkaria garai hartako intelektual argentinar zein euskaldunekin lotu zen, euskal kultura herrialdean zabalduz eta argentinar kultura herrialdetik kanpo ezagutaraziz. Aldizkariak hedapen handia izan zuen Argentinatik kanpo, eta Latinoamerikako hainbat herrialdetara iritsi zen, hala nola Uruguaira, Perura, Txilera, Boliviara, Brasilera, Mexikora eta Kubara. Euskal Herrira tarteka ailegatzen zen.
* Jose Rufo Uriarte (1893-1932) 
* Francisco Grandmontagne Otaegi.(1893-1901)
* Daniel Lizarralde (1903-1923) 
* Pedro Fernández Echevarría (1932-1943).
* Bigarren garaian zuzendaria Julio Goyén Aguado izan zen.

## Kolaboratzaileak 
Bere historian zehar, aldizkariak intelektual handien, idazleen, musikarien, pertsonaia herrikoien eta euskal, espainiar eta argentinar ilustratzaileen lanak argitaratu zituen: Ricardo Rojas, Leopoldo Lugones, José Ingenieros, Evaristo Bozas Urrutia, Carlos Guido y Spano, Paul Groussac, Roberto Payró, Francisco Pi y Margall, Arturo Campión, Migel Unamuno, Pio Baroja, Ramiro de Maeztu, Karmelo Etxegarai, Manuel Larramendi, Plácido Zuloaga, Rogelio Yrurtia, Mariano Benllieure, Gustavo Eberlein, Nemesio Mogrobejo, Pedro de Rojas -*Perico*-, Manuel Mayol , José María Cao, Luis Bagaría, Ixaka Lopez Mendizabal, Enrique Ginea, Indalecio Ojanguren, Ricardo Becerro de Bengoa, Ángel Della Valle, Severo Rodríguez Etchart, Martín Malharro, Jorge Soto Acebal, Ignacio Zuloaga, Ángel Larroque, Valentín Zubiaurre, Ramon Zubiaurre, José Arrue, Teófilo Castillo,  Alfredo Laffitte, Fermín Herrán, Indalecio Bizcarrondo -*Bilintx*-, Pello Mari Otaño, Karmelo Etxegarai, Felipe Arrese Beitia, Frantzisko Lopez Alén -*Méndiz Mendi*-, Estanislao Labairu, Ramiro de Maeztu eta María de Maeztu. Beste intelektual amerikarren kolaboratu zuten ere bai Francisco Modesto de Olaguibel, Juan de Dios Peza, Arístides Rojas, Emilio Bobadilla - *Fray Candil-*, Faustino Díez Gaviño, Ricardo Palma.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bigarren garaiko aldizkariak, 1978tik aurrera.