María Guillermina Yáñez Téllez

**María Guillermina Yáñez Téllez** (Maravatío, Michoacán, Mexiko) zientzialaria, psikologoa eta ikertzailea da. Ikaskuntzaren Nahasmenduetarako Bateria Neuropsikologikoa (BANETA) izeneko proba garatzeagatik da ezaguna, ikaskuntzaren nahasmenduak detektatzeko tresna.

## Bizitza 
### Ikasketak 
Zortzi urte zituela Mexiko Hirira migratu zuen. Psikologiako lizentziatura ikasi zuen Mexikoko Unibertsitate Nazional Autonomoan, 1982-1987 belaunaldian. Neurologia eta Neurokirurgiako Institutu Nazionaleko Ikerketa Neuropsikologikoko Unitatean egin zuen gizarte-zerbitzua, neuropsikologiako maistratasunaren sortzailea izan zen Julieta Heres Pulidoren eskutik. Neuropsikologiako maistratasuna ikasi zuen UNAMeko Iztacala Goi Ikasketen Fakultatean eta Psikologiako doktoretza UNAMeko Psikologia Fakultatean.

### Lan ibilbidea 
UNAMeko Iztacala Goi-mailako Ikasketen Fakultateko Neurozientzien Saileko Neurometria Laborategian lan egin zuen, ikaskuntzaren nahasteei lotutako garuneko elektrofisiologiaren azterketak egiten. UNAMen Psikologiako maistratza eta doktoretza programan parte hartu zuen, eta, gainera, Iztacalako Neuropsikologia Klinikoko erresidentziaren arduraduna izan zen. Haren ikerketa-ildoak dira ikaskuntza-nahasteak eta TDAH ikuspegi neuropsikologiko eta elektrofisiologikoetatik, eta ebaluazio neuropsikologikorako tresnak garatzea.

BANETA proba sortu zuen, ikasteko arazoak dituzten umeetan eskasak izan daitezkeen funtzio kognitiboak ebaluatzeko proba. BANETA Latinoamerikako beste herrialde batzuetan erabiltzen da, adibidez Guatemalan, Puerto Ricon, Espainian, Kolonbian, Perun eta Ekuadorren, Mexikorekin dituen antzekotasun soziodemografikoak direla eta.

## Argitalpenak 
Yáñezek estatuko eta nazioarteko hainbat artikulu idatzi  ditu bakarrik edo lankidetzan, arbitrajea duten aldizkarietan, baita zenbait kapitulu ere liburu espezializatuetan; besteak beste, hauexek:

* Mondragón-Maya, A., Solís-Vivanco, R., León-Ortiz, P., Rodríguez-Agudelo, Y., Yáñez-Téllez, G., Bernal-Hernández, J., Cadenhead, K., de la Fuente-Sandoval, C. (2013). *Reduced P3a amplitudes in antipsychotic naïve first-episode psychosis patients and individuals at clinical high risk for psychosis*. Journal of Psychiatric Research, 47: 755-761.
* Cerezo Huerta, K., Yáñez Téllez , G., Aguilar Salinas, C. A., Mancilla Díaz, M. (2013). *Funcionamiento cognoscitivo en la diabetes tipo 2: una revisión*. Salud Mental; 36: 167-175.
* Galván Hernández, A., Yáñez-Téllez, G. (2013). *Evaluación de la cognición social en adultos mayores: Presentación de la Batería COGSOC-AM.* Revista Argentina de Clínica Psicológica, XXII: 269-278.
* Velázquez- Cardoso, J., Marosi-Holczberger, E., Rodríguez Agudelo, Y., Yáñez-Téllez, G., Chávez-Oliveros, M. *Estrategias de evocación en la prueba de fluidez verbal en pacientes con esclerosis múltiple*. Neurología. 2013.
* Yáñez, T. G., Prieto, C. B. (2013). *Batería Neuropsicológica para la Evaluación de los Trastornos del Aprendizaje*. México: Ed. El Manual Moderno.
* Seubert Ravelo AN, Yáñez Téllez MG (2015). El cuadro neurocognitivo y neuropsiquiátrico de la enfermedad de Parkinson. Revista Mexicana de Neurociencia. Vol.17,or. 65-75
* Chávez Arana, CL, Yáñez Téllez MG, Catroppa, C. Rojas S, Escartín, E, Hearps, SJC, García, A. (2016). *Adolescents with vascular frontal lesion: A neuropsychological follow up case study. Neurocirugía*; 27(3):136–143
* Seubert-Ravelo, AN, Yáñez-Téllez MG, Salgado-Ceballos, H., Escartín-Pérez, RE, Neri-Nani GA, Velázquez-Osuna, S. (2016). *Mild Cognitive Impairment in Patients with Early-Onset Parkinson’s Disease*. Dement Geriatr Cogn Disord;42:17–30
* Yáñez Téllez, MG, Prieto Corona, DMB. Capítulo 1. Trastorno por déficit de atención/hiperactividad. En: MG Yáñez Téllez, *Neuropsicología de los Trastornos del Neurodesarrollo* (or. 1-26). Editorial El Manual Moderno, México DF (2016).   
* Yáñez Téllez, MG. Capítulo 2. *Trastorno específico del aprendizaje: con dificultades en la lectura. En: MG Yáñez Téllez, Neuropsicología de los Trastornos del Neurodesarrollo* (or. 27-44). Editorial El Manual Moderno, México DF (2016). 

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1998 urtetik Ikertzaileen Sistema Nazionala , Ikertzaile Nazionala II. mailan.
* 2001eko Gazte Akademikoentzako Unibertsitate Nazionalaren Saria
* 2008 urtean, Sor Juana Inés de la Cruz Saria 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak