open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Showgirl

[thumb|*Show-girl (La Cocotte)* [Hagako Scala Antzerkian; Isaac Israëlsen margolana.]]
***Showgirl*** antzerki-ikuskizun bateko dantzari edo antzezlea da, non antzezlearen ezaugarri fisikoak erakusten dituen, oro har, arropa probokatzailearen bidez, baita toplessen edo biluztasunaren bidez ere. *Showgirl*ak sarritan musika eta dantzarekin lotzen dira.

Batzuetan, azoka eta erakustaldi komertzialetan erabiltzen den sustapen-modelo bati *showgirl* ere diogu.

## Historia 
thumb|Margaret Kelly *Bluebell Girls*ekin batera, 1948.
*Showgirl*ak XIX. mende amaierako Parisko *music hall* eta kabaretetan- tartean Moulin Rouge, el Lido edota Folies Bergère- agertu ziren. Folies Bergèren dantzaria zen Margaret Kelly irlandarra *showgirl* ekoizle eta irakasle ospetsuenentzat hartzen dute, baita *showgirl* formatu modernoaren sortzailetzat ere. Bigarren Mundu Gerraren ondoren, Donn Arden ekoizlearekin batera Parisko Lidon lanetan hasi zen. *Bluebell Girls* bere errebista-konpainia 1947tik aurrera oso ospetsu bilakatu ziren eta 1950eko hamarkadaren amaierarako mundu osoan ikuskizunak eginda zituzten.

## Las Vegasko *showgirl*ak 
thumb|*Jubilee!* ikuskizuneko *showgirl*ak.
*Showgirl* talde batek Las Vegasen lehendabizikoz 1952an lan egin zuten, ikuskizun nagusi baten hasieran eta amaieran dantza egiten. Danny Thomasen show batean izan zen Sands Hotelean. 1957an, ''Minsky's Follies* taldeak Desert Innen bere ikuskizuna egin zuen eta horrela hasi zen Las Vegasko *topless-showgirl*en ikuskizunak. Laster Stardust Resort & Casino aretoan *The Lido de Paris* ikuskizuna egiteari ekin zuten, 31 urtez iraun zuena. Parisekin zetorren Donn Arden ekoizleak *Jubilee!* ikuskizuna sortu zuen, 1981 eta 2016 artean iraun zuena.

## *Showgirl* ikuskizun ospetsuak 
## Herri-kulturan 
* *Gold Diggers* film sailean (*The Gold Diggers*, 1923; *Gold Diggers of Broadway*, 1929; *Gold Diggers of 1933*, 1933; *Gold Diggers of 1935*, 1935; *Gold Diggers of 1937*, 1936, eta *Gold Diggers in Paris*, 1938)
* *Bolero* filmeko Sally Rand aktoreak dantza batzuk egiten ditu.
* *The Golddiggers* taldeak 1968tik aurrera Dean Martinen *The Dean Martin Show*ean agertu zen.
* Paul Verhoevenen 1995eko *Showgirls* filmean Elizabeth Berkley aktoreak *showgirl*en munduan sartzen da.
* Kylie Minogueren abesti batzuk *showgirl''en munduan girotuta daude.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Vedette

## Kanpo estekak
Ezteiak (Stravinski)

***Ezteiak*** (; ) Igor Stravinski errusiar musikagileak konposatutako bi ekitaldiko kantata dantzatua edo balleta da. Bronislava Nijinska koreografoaren lan hau lehenbiziko aldiz 1923ko ekainaren 13an Parisko Théâtre de la Gaîtén taularatu zuen Errusiar Balletak konpainiak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Diego Ronchini

**Diego Ronchini** (Imola, 1935eko abenduaren 9a-*ib.*, 2003ko apirilaren 18a), txirrindulari italiarra izan zen. Bi aldiz izan zen lehenengo bosten artean Italiako Giroan.

## Taldeak 
* Bianchi (1956-1960).
* Carpano (1961).
* Ghigi (1962).
* Salvaranoi (1963).
* Cynar-Frejus (1964).

## Palmaresa 
**1956**
* 3. Camaioreko Sari Nagusian.

**1957**
* Lombardiako Giroa.

**1958**
* Emiliako Giroa.
* Siziliako Giroa.

**1959**
* 20px Italiako errepide txirrindularitzako txapelketa.
* 3. Italiako Giroan.
* Lazioko Giroa.

**1960**
* Venetoko Giroa.
* Barachi Saria.
* 2. Lombardiako Giroan.
* 8. Italiako Giroan.

**1961**
* Emiliako Giroa.
* Erroma-Napoli-Erromako etapa bat.

**1962**
* Romagnako Giroa.

**1964**
* Reggio Calabriako Giroa.
* 3. Milan-Vignolan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ambrogio Morelli

**Ambrogio Enrico Morelli** (Nerviano, 1905eko abenduaren 4a-*ib.*, 2000ko urriaren 10a), txirrindulari italiarra izan zen. Bere lehenengo Itzuli handian hamargarren postua eskuratu zuen, eta guztira, zortzi aldiz izan zen Italiako Giroko eta Frantziako Tourreko lehenengo hamarren artean.

## Taldeak 
* Gloria-Hutchinson (1929-1930).
* Bianchi (1931-1933).
* Ganna (1935-1936).
* Tendil (1937).

## Palmaresa 
### 1929 
* Tre Valli Varesine.

### 1930 
* Piemonteko Giroa.
* Umbriako Giroa.

### 1931 
* Italiako Giroko etapa bat.

### 1933 
* 2. Kataluniako Voltan eta etapa bat.

### 1935 
* 2. Frantziako Tourrean eta bi etapa.

## Kanpo estekak
Toguna

[thumb|250px|Ende herrixkaren toguna, [Dogon (herria)|Dogon herrian]]
**Toguna** (edo Hitzen etxeaa) Dogon jendeak Mendebaldeko Afrikako Maliko herrialdean eraikitako eraikin publikoa da. Togunak herriko erdialdean egon ohi dira.

## Ezaugarriak 
Bandiagara amildegietan kokatutako Dogon herrixken erdialdean eraikitako eraikuntza irekia da. Altuera nahikoa ez dute zutik jarrita egoteko; horrek parte hartzaileei eserita egotera behartzen ditu. Herrietako zaharrek komunitatearen arazoak eztabaidatzen dituzten lekua da, ohiko justiziarako toki gisa ere balio dezake. Herriko gune nagusia ere bada eta batez ere, itzalpean, herriko zaharrek eguneko ordu beroak elkarrekin hizketan ematen dituzte. Sartzen diren guztiak gizon erdainduak izan behar dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Si Versailles m'était conté...

'''''Si Versailles m'était conté…''''' 1954ko Sacha Guitry frantziar zinema zuzendariaren film historikoa da.

## Argumentua 
Filmak istorio txikien bidez Versaillesko jauregiaren historia azaltzen du.

## Aktoreak 
* Gaston Rey : Henrike IV.a
* Claudy Chapeland : Luis XIII.a (umea)
* Louis Arbessier : Luis XIII.a (heldua)
* Maurice Tillier : Richelieuko kardinala
* Christian Casadesus : Philibert Le Roy
* Victor Vina : André Le Nôtre
* Jean-Louis Allibert : Le Vau
* Samson Fainsilber : Mazarin kardinala
* Dominique Viriot : Luis XIV.a Frantziakoa (umea)
* Georges Marchal : Luis XIV.a (gaztea)
* Yves Deniaud : nekazaria
* Tino Rossi : gondoliero
* Germaine Rouer : Mlle. Molière
* Jean Chevrier : Turenne
* Gérard Philipe : D'Artagnan

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Osunako geltokia

**Osuna** Andaluziako Sevillako probintziako tren geltoki bat da, Osuna udalerrian kokatuta dagoena.

## Egoera 
Geltokia honako burdinbide hauen ibilbidearen zati da:

* : 71,3 kilometro-puntua

## Historia 
Geltokia 1875eko apirilaren 17an ireki zen, Utrera eta Osuna lotzen zituen Marchena-Osuna tartea ireki zenean. Lanak atzerriko inbertitzaileek egin zituzten, hala nola Jorge B. Crawleyk, The Utrera and Moron Railway konpainiaren jabeak, hain zuzen ere. Azkenik, linea Andaluziako Trenbideen Konpainiaren esku geratu zen 1877an, eta hark kudeatu zuen 1941ean Espainiako trenbidea nazionalizatu eta Renfe sortu arte.

2004ko abenduaren 31tik Adif da instalazioen titularra.

## Geltokia 
## Zerbitzuak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak
Sevilla-Antequera burdinbidea

**Sevilla — Antequera abiadura handiko burdinbidea** Iberiar penintsulako etorkizuneko burdinbide bat da, Sevilla–Santa Justa eta Antequera–Santa Ana geltokiak lotzen ditu.

Burdinbidea lanetan da.

## Historia 
Zati hori Andaluziako Juntari zegokion eraikitzea. Hasiera batean, bidaiarientzako abiadura handiko burdinbide esklusibo gisa planteatuta, erkidegoko gobernuak uko egiten badio lanak bukatzeari, eta tarte hori Mediterraneoko korridorean sartzen bada, bidaiari- eta merkantzia-tren arruntek erabili beharko dute.

Gaur egun, azpizati gehienak lanetan daude, zati batzuetan plataforma amaituta dago, baina trenbidea eta katenaria instalatzen hastea falta da, aldi berean egingo baita zati guztietan.

Tarte horri esker, Sevilla eta Malaga edo Granada arteko bidaia denbora murriztu ahal izango da (eta Almeria, etorkizunean), 2007tik abiadura handiz lotuta baitaude, Kordobatik Malagara doan linearen bidez.

Marchena eta Bobadilla arteko plataforma-lanak amaituta, 280 milioi euroko inbertsioa egin ondoren, Andaluziako Juntak ezetsi egin zuen Sevilla–Santa Justa eta Marchena arteko gainerako zati garestienean, Sevillako aireportutik igaroz, eta egindako zatia isolatuta geratu zen. Horrela, PPren gobernuak bere gain hartu zituen Juntak egindako lanak, eta kostuak optimizatzeko asmoz, nahiago izan zuen bypass bat proiektatu Sevillako eta Malagako abiadura handiko lineen artean, Almodovar Ibaiakoa inguruan. Horrela, lehen fasean, Sevilla eta Malaga arteko abiadura handiko zerbitzuek Kordoba ingurutik igarotzen jarraituko dute, baina hiri horretan ez dute geltokirik izango, eta horrek 95 minutura murriztuko luke bidaia, 20 milioi euro inguruko gutxieneko inbertsioarekin. Egungo 115 milioi euroak baino gutxiago dira, baina oraindik urrun daude burdinbide horiak ahalbidetuko lituzkeen 65 milioi euroak, nahiz eta mila milioi euro baino gehiago aurreztuko diren.

2018ko urrian izandako uholdeek ohiko bidea suntsitu zuten Aguadulce inguruan. Andaluziako Juntak abiadura handiko burdinbide berriaren plataforma ohiko trenez erabiltzea erabaki zuen Espainiako Gobernuarekin; hala ere, lanak amaituta egon arren, oraindik ez da trenik igarotzen bertatik, eta bidaiariek autobusez eraman behar dituzte Osuna eta Antequera artean.

## Tarteak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Administrador de Infraestructuras Ferroviarias
* Renfe Operadora

## Kanpo estekak
Nahiya

***Nahiya*** (,  ahoskatua; pluralean *Nawāḥī* نواحي  ahoskatua), Sirian eta Iraken dagoen hirugarren mailako banaketa administratibo baten izena da, eta beheragoko maila batean Libanon, Jordanian eta Otomandar Inperioan, bucak izenarekin ere ezagutzen direnak. Tajikistanen bigarren mailako banaketa da. Sinkiangen, Txinako Herri Errepublikan, hirugarren mailakoa da.

*Nahiya* batek hiribildu kopuru bat du, eta, batzuetan, herri txikiagoak. *Qadaa* edo *mintaqah* (barrutia) baten banaketa da. *Nahiya* *azpibarruti* bezala itzul daiteke.

**Herrialde arabiarrak**

Siriako azpiatalak: Siriako barrutien azpitik (*mintaqah*).

Irakeko azpiatalak: Irakeko barrutien azpitik (*mintaqah*).

Libanoko azpibanaketak

Jordaniako banaketa: Jordaniako gobernazioen azpitik (*muhafazah*).

**Turkiako herrialdeak**

Otomandar Inperioaren banaketa: kaza azpitik.

Tajikistan azpidibisioak: Tajikistan probintziaren azpitik.

Sinkiangeko azpiatalak: prefektura barrutien azpitik.

## Kanpo estekak
Liwa

**Liwa** (), arabierazko hitza da, euskaraz entseina esan nahi duena. Hitzak hainbat esanahi ditu arabieraz:

* Pankarta edo estandarte bat zentzu guztietan (bandera, publizitate-pankarta, hauteskunde-pankarta, etab.)
* Barruti bat
* Bere estandartea duen unitate militar mota bat, gaur egun brigadaren baliokide gisa erabiltzen dena
* Ofizial bat, *liwa* unitate batzuen buru; kasu horretan, teniente jeneralaren azpitik egongo litzateke.

Otomandar Inperioan, *liwa* hitza, bere baliokide turkiar sanjakatuarekin erabat trukagarria zen. Inperioaren erorketaren ondoren, terminoa, bere menpe egon ziren herrialde arabiarretan erabiltzen jarraitu zen, pixkanaka, *qadaa* eta *mintaqa* bezalako beste batzuengatik ordezkatua izan zen arren, eta, gaur egun, erabilerarik gabe dago. Sirian noizbehinka baino ez da erabiltzen Hatay probintziari erreferentzia eginez, 1939an Siriako Frantziar AginteakTurkiari utzitakoa, ''Liwa 'Iskenderun'' bezala ezagutzen zena.

## Kanpo estekak
Alfredo Martini

**Alfredo Martini** (Sesto Fiorentino, 1921eko otsailaren 18a-*ib.*, 2014ko abuztuaren 25a), txirrindulari italiarra izan zen. Maila handiko txirrindularia zen, baina ez zituen garaipen asko eskuratu. Bere lehenengo Italiako Giroan bederatzigarren postuan sailkatu zen, eta guztira, bost aldiz izan zen lehenengo hamarren artean lasterketa horretan.

## Taldeak 
* Bianchi (1941-1942).
* Taddei (1943).
* Stefani Lando (1945).
* Transalpin (1946).
* Werner (1947).
* Wilier Triestina (1948).
* Tebag (1949).
* Taurea (1950).
* Allegro (1951).

## Palmaresa 
## Sailkapen orokorra Itzuli Handietan eta Munduko txapelketan 
-: Ez zuen parte hartu
UT: Utzi, ez zuen amaitu

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*
Ripley (Derbyshire)

**Ripley** Ingalaterrako (Erresuma Batua) Derbyshire konderriko herria da, 2016. urte erdialdean 19.438 biztanle zituela zenbatetsi zen.

Ekialdeko Midlands eskualdearen ipar-mendebaldean dago, Mendebaldeko Midlands, Yorkshire eta Humber eta Ingalaterrako Ipar-ekialdeko eskualdeekiko eta Pennineoak mendiekiko mugatik gertu.

## Kanpo estekak
Leatherhead

**Leatherhead** Mole Valleyko ez-metropolitar barrutian dagoen herria da, Surrey konderrian, Ingalaterran, Erresuma Batuan. Londresko metropoli-eremuan dago, Mole ibaiaren eskuinaldean. 2011ko erroldan 11.316 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Ziklobutadieno

**Ziklobutadienoa** konposatu organiko zikliko antiaromatikoa da, C4H4 formula duena. Bi lotura bikoitz konjugatu ditu eta, hortaz dieno bat ere da.

## Ezaugarriak 
Oso erreaktiboa da eta dimerizatzeko joera du, baita -78&nbsp;°C-tan ere. Dimerizazioan Diels-Alder erreakzio bati jarraitzen dio. Hortaz ez da ziklobutadieno hutsa giro-tenperaturan esistitzen.
 Fitxategi:Cyclobutadien_Dimerisierung.svg
Giro-tenperaturan ordezkatutako deribatuak bakarrik isolatu dira, esaterako *1,2,3,4-tetrakis(t-butil)ziklobutadienoa* edo *1,2,3,4-tetrakis(trimetilsilil)ziklobutadienoa*.

Konplexu metaliko askotan ziklobutadienoa estekatzaile egonkorra da. Arrazoia da bi elektroi metaletik estekatzailearen orbitaletara joaten direla 6 π elektorieren sistema aromatiko bat osatuz.
none|thumb|220x220px|Tetrabentzoziklobutadieno eta burdin trikarbonil konplexua

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Aldizkaritegi

thumb|250px|Aldizkaritegi bat.
**Aldizkaritegia** egunkari, aldizkari eta aldizkako bestelako argitaratzeen bilduma eta horiek gordetzen diren lekua da. Maiz, liburutegi baten atala da. Askotan argitaratze-etxe batek edo egunkari batek ere bere aldizkaritegia du, ordura arte argitaratutako guztiarekin.

Bestetik, zentzu metaforikoan, *aldizkaritegi* deitzen zaio egunkariek Interneten duten agiritegi historikoari, zein egunkari batek beste egunkari batzuetan argitaratutako iritzi-artikulu jakingarrien bilaketak argitaratzen dituen atalari.

## Ikus, gainera 
* Aldizkari-godetzeko

## Kanpo-estekak
Gustave Caillebotte

**Gustave Caillebotte** (Paris, 1848ko abuztuaren 19a - Gennevilliers, 1894ko otsailaren 21a) frantziar margolaria izan zen. Zuzenbidea eta ingeniaritza ikasi zituen eta Frantzia-Prusia Gerran parte hartu zuen. Gerra ostean, margotzen ikasi zuen Léon Bonnaten estudioan. 1874an Edgar Degas ezagutu zuen eta 1876an inpresionismoaren bigarren erakusketan parte hartu zuen. Estilo neo-inpresionista batez, familiako eszenak, barrukoak eta erretratuak margotu zituen.

## Iruditegia 

Gustave_Caillebotte_-_The_Floor_Planers_-_Google_Art_Project.jpg|*Les raboteurs de parquet* (1875)
G. Caillebotte - Jeune homme à la fenêtre.jpg|*Gizon gaztea leihoan* (1875)
Gustave Caillebotte - Paris Street; Rainy Day - Google Art Project.jpg|*Parisko kalea, eguraldi euritsua* (1877), Art Institute of Chicago
G. Caillebotte - Le jardin du Petit Gennevilliers en hiver.jpg|*Le jardin du Petit Gennevilliers en hiver* (1894)
Cailebotte - Nature Morte.jpg|*Arrosa horiak pitxer batean* (1882), Dallas Museum of Art
Caillebotte Gustave Femme Nue Etendue Sur Un Divan.jpg|*Emakume biluzia diban batean* (1873)
G. Caillebotte - Les jardiniers.jpg|*Les jardiniers* (1875)
G. Caillebotte - L'Yerres, pluie.jpg|''L'Yerres, pluie* (1875)
CasinCaillebotte.jpg|*Portraits à la campagne'' (1876)
Caillebotte-PontdeL'Europe-Geneva.jpg|''Le Pont de l'Europe'' (1876)
Gustave Caillebotte Boating on the Yerres.jpg|Boating on the Yerres (1877)
G. Caillebotte - Baigneur s'apprêtant à plonger.jpg|*Baigneurs* (1878)
Gustave Caillebotte - The Orange Trees - Google Art Project.jpg|*Les orangers* (1878)
G. Caillebotte - Les Périssoires (1878).jpg|*Les Périssoires* (1878)
Gustave Caillebotte - Rue Halévy, vue d'un sixième étage.jpg|*Rue Halévy, From the 6th Floor* (1878)
Gustave Caillebotte - Rooftops in the Snow (snow effect) - Google Art Project.jpg|*Vue de toits (Effet de neige)* (1878)
Gustave Caillebotte Boulevard des Italiens.jpg|*Boulevard des Italiens* (1880)
Caillebotte, L'Homme au balcon, boulevard Haussmann - Christie's.jpg|''L'homme au balcon, Boulevard Haussmann* (1880)
G. Caillebotte - Un balcon (1880).jpg|*Un balcon* (1880)
G. Caillebotte - Dans un café.jpg|*Dans un café* (1880)
G. Caillebotte - Intérieur.jpg|*Intérieur* (1880)
Gustave Caillebotte - Fruit Displayed on a Stand - Google Art Project.jpg|*Fruits sur un étalage* (1882)
Henri-Cordier.jpg|*Portrait d'Henri Cordier* (1883)
G. Caillebotte - Homme portant une blouse.jpg|*Homme portant une blouse* (1884)
G. Caillebotte - Villas à Trouville.jpg|*Villas à Trouville* (1884)
Gustave Caillebotte -Man at His Bath.jpg|*Homme au bain (1884)
La plaine de Gennevilliers, Champs jaune - Gustave Caillebotte - Wallraf-Richartz-Museum & Fondation Corboud-6024 (without frame).jpg|*The Yellow Fields at Gennevilliers* (1884)
G. Caillebotte - Voiliers à Argenteuil.jpg|*Voiliers à Argenteuil* (1888)
Gustave Caillebotte, 1888, La plaine de Gennevilliers vue des coteaux d'Argenteuil.jpg|*La Plaine de Gennevilliers* (1888)
G. Caillebotte - Nasturces.jpg|*Nasturces* (1892)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Howard Florey

**Howard Walter Florey, Florey of Adelaide and Marsdon Baroia** (Adelaide, 1898ko irailaren 24a - Oxford, 1968ko otsailaren 21a) australiar farmakologo eta patologo izan zen. 1945eko Medikuntzako Nobel Saria irabazi zuen Ernst Chain eta Alexander Flemingekin batera penizilinaren aurkikuntzagatik. Medikuntza ikasi zuen beka batekin Adelaideko Unibertsitatean eta Oxford eta Cambridgeko unibertsitateetan ikasketak zabaldu zituen. Flemingek penizilinari buruz egindako ikerketak irakurri ondoren, Chainek eta Floreyk lehen pazientea tratatu eta tratamendu erabilgarria lortu zuten.

## Kanpo estekak
Aitzineko bokal itxi ez biribildu

**Aitzineko bokal itxi ez biribildua**, edo **aitzineko bokal altu ez biribildua** bokal soinu mota bat da mintzatuak diren hizkuntza gehienetan agertzen dena. Nazioarteko Alfabeto Fonetikoak **[i]** sinboloarekin adierazia da eta bere X-SAMPA ikurra `i` da.

Soinu hau ahoskatua izaten ahal da bokal hutsa bezala hizkuntza batzuetan, esaterako frantsesez *chic* erraiten da, euskaraz *korapilo*. Bestalde, beste hizkuntzetan iraupen luzearekin ahoskatua da, adibidez ingelesez *meet* (/iː/ ikurraren bidez adierazia da, diptongo tipi bat da).

Aitzineko bokal itxi ez biribildua /j/ hurbilkari sabaikariaren parekoa da. Hizkuntza zenbaitetan elkarren arteko txandakatzeak daude, adibidez frantsesez. Diptongoen transkribaketan ez-silabikotasun diakrotikodun [i̯] eta [j] soinu bera adierazteko erabiliak dira maiz.

Soinu hau adierazteko latindar alfabetoa erabiltzen duten hizkuntzek ⟨i⟩ letra erabiltzen dute. Hala ere, badira salbuespenak, hala nola ingeles ortografian letra hau /aɪ/ (adibidez: *bite*) edo /ɪ/ (esaterako: *bit*) hotsekin erkidetua da eta ⟨e⟩ ⟨ea⟩ ⟨ee⟩ ⟨ie⟩ edo ⟨ei⟩ idazkerek adierazten dute /i:/, adibidez sc**e**ne, b**ea**n, m**ee**t, n**ie**ce, conc**ei**ve. Irlandar ortografian ⟨aí⟩ ⟨ei⟩ edo ⟨aío⟩ sekuentziak erabili daitezke /iː/ adierazteko..

## Ezaugarriak 
Aitzineko bokal itxi ez biribilduak hurrengo ezaugarriak ditu:

* Bere garaiera itxia edo altua da. Honek esan nahi du mihia ahoaren sabaitik hurbil kokatzen dela, baina kontsonante bezala sailkatuko litzatekeen hersketarik sortu gabe.
* Bere atzekotasuna aitzinekoa da. Honek esan nahi du mihia ahoaren aurrealdean kokatzen dela, baina kontsonante bezala sailkatuko litzatekeen hersketarik sortu gabe.
* Bere biribiltasuna ez biribildua da. Honek esan nahi du ezpainak ez direla biribiltzen.

## Kanpo estekak
2021eko Berako baso-sutea

**2021eko Berako baso-sutea** Nafarroa Garaiko Bera udalerrian piztu zen baso-sute bat izan zen, ondoko herrietara zabaldu zena eta guztira 1.600 hektareatik gora erre zituena. 2021eko otsailaren 20an piztu zen sua Beran eta laster handitu zen egoera meteorologikoak lagunduta, hego haize bortitzak eta azken asteetako eguraldi lehorrak batez ere. Suak ehunka baso-hektarea erre zituen Nafarroan, Gipuzkoan eta Lapurdin, gehienak azken euskal herrialde honetan, 700 bat erre zituen egun soil batean Biriatu, Azkaine eta Urruñako udal lurretan.

## Garapena 
Sua piztu zen egunean bertan Gipuzkoako Foru Aldundiak Irun, Zarautz eta Legazpiko suhiltzaileak mobilizatu zituen Endarlatsa ingurura, suteari aurre egiteko. Lehen orduetan ez zuten arrakasta handirik izan, egoera meteorologikoa etsai, ezin izan zituztelako helikopteroak mobilizatu. Suteak handitzen jarraitu zuenez, Irungo Bidasoa auzoko hogei bat baserri ebakuatu ziren eta N-121 errepidea moztu zen. Nafarroako Foru Aldundiak ere suhiltzaileak mobilizatu zituen eta Ibardingo zenbait etxebizitza hustu zituen. Nafarroan, suak Bera eta Lesakako udal lurretan eragin zuen gehienbat. Nafarroako Gobernuak Baso Suteetarako Larrialdi Planaren 2. maila aktibatu behar izan zuen eta Espainiako Larrialdi Unitate Militarrari dei egin behar izan zion, sutea itzaltzen lagun zezan. Lapurdin ere suhiltzaileek parte hartu zuten suaren itzalketan, bereziki Larhun, Xoldokogaina eta Ibardin aldean. Alabaina, sutearen bi fokok aktibo zirauten egun hartarako. Egun hartan jakin zen, Baionako suprefetaren eskutik, Lapurdin 96 suhiltzaileko taldea ari zela sua itzaltzeko lanetan eta 68 lagun sorotsi zituztela mendian. Berako Udaleko alkateak adierazi zuen ziurrena zela sua nahita piztua izatea, Eusko Jaurlaritzako lehendakariorde Josu Erkorekak ordea hori pentsatzea "ausartegia" zela adierazi zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pastoral (argipena)

**Pastoral** izan daiteke:
* Pastoral, Zuberoako herri-antzerkia;
* Pastoral, eliza bateko jarraitzaileekin apaizek eta beste buru erlijiosoek burutzen duten laguntza espiritual;
* Gutun pastorala, gotzain batek edo apezpiku-konferentzia batek bere elizbarrutiko klero edo laikoei sinatutako eskutitz irekia;
* Pastorala, Beethovenen seigarren sinfonia.
Ricardo Gómez (argipena)

Ricardo Gómez izeneko pertsona batek baino gehiagok du artikulua Wikipedian:

* **Ricardo Gómez Álvarez** (Vigo, 1970), gipuzkoar musikagile eta idazlea.
* **Ricardo Gómez López** (Bilbo, 1964), euskal filologoa, EHUko irakaslea.
* **Ricardo Gómez García**, Eusko Gudarosteko ofiziala.
* **Ricardo Parrondo Gómez** (Madril, 1994), **Ricardo Gómez** izenarekin ezaguna den aktore espainiarra.
* **Ricardo Gómez Goikoetxea**, Santutxuko Etakidea.
Gutun pastoral

**Gutun pastorala** edo **pastoral idazkia** gotzain batek edo apezpiku-konferentzia batek bere elizbarrutiko klero edo laikoei, edo biei, sinatutako eskutitz ireki bat da, aholku orokorrak, jarraibideak edo kontsolamenduak zein egoera partikularretan jokatzeko norabideak jasotzen dituena. Eliza katolikoan, eliz egutegiaren zenbait garaitan, bereziki baraualdiaren hasieran, gutun hauek ere erregulartasunez bidaltzen dituzte. Elizbarruti gehienetan, elizgizonei, elizbarrutiko gotzainak bere eliztarrei idatzitako pastoral idazkiak irakurtzeko eskatzen zaie.

Episkopalianoak ez diren eliza protestanteetan artzainak bidalitako edozein gutun izendatzeko erabiltzen dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Burgosko mendi bizikleta txapelketa

**Burgosko mendi bizikleta txapelketa**, urte batzuetan egin zen probintziako txapelketa zen, mendiko bizikletan. Urtero ospatzen zen Miranda de Ebro hirian, Bardaurin. Antolatzailea Central Bikes elkartea zen. Txirrindulari gutxi zeudenez, txapelketa irekia zen, eta Euskal Herriko txirrindulariak urbildu ohi ziren lasterketa lehiatzera, beste lurraldekoekin batera. Adibide gisa, Carlos Coloma (Errioxa) edota Iñaki Lejarreta eta Asier Barrenetxea (Bizkaia) aipatu daitezke.

2004. urtean, Quintana Martín Galíndez herrian ospatu zen, eta geroago, txapelketa hau desagertu zen eta Gaztela eta Leongo txapelketa antolatu zen.

## Palmaresa 
### 2004 Quintana Martin Galindez 
#
# Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes). Burgosko Txapelduna.

### 2003 Bardauri 
# Carlos Coloma.
#Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes). Burgosko Txapelduna.
# Asier Barrenetxea (Busto Mendibike).

### 2002 Bardauri 
### 2001 Bardauri 
# Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes). Burgosko Txapelduna.
# Asier Barrenetxea (Busto Mendibike).

### 2000 Bardauri 
# Iñaki Lejarreta (Ford Kondia).
# Ismael Ruiz de Loizaga (Central Bikes). Burgosko Txapelduna.

## Kanpo estekak
Bodegoi (argipena)

**Bodegoi** izenak adiera bi hauek ditu, bitzuk baztertzekoak:

# **Ardandegia**
# **Izadi hila**

## Erreferentziak
Artzain (kristautasuna)

[thumb|[Martin Luther King (1929-1968), artzain baptista.]]
Kristautasunean, **artzaina** arimen ardura duen pertsona da, beraz apaizaren baliokidea da. Terminoa Eliza protestante eta ebanjelikoetan erabiltzen dute gehien, bere ministroak izendatzeko. Hala ere, eliza katoliko, ortodoxo eta anglikanoetan ere erabiltzen dute. Katolikoentzat beti ordenaturik dago baino protestanteentzat ez da ezinbesteko baldintza.

Hitza Bibliatik dator, non Jaungoikoa askotan artzainekin alderatzen duten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Atlantikoko korridorea

**Atlantikoko korridorea** Europa Barneko Garraio Sareko lehentasunezko hamar korridoreetako bat da.

Guztira 5 herrialde lotzen ditu 8 200 kilometrotan, Portugalgo Lisboa Alemaniako Mannheimekin lotuz.

## Ibilbidea 
Atlantikoko korridoreak Iberiar Penintsularen mendebaldea Frantziarekin eta Alemaniarekin lotzen du, abiadura handiko burdinbideekin eta konbentzio paraleloekin, eta Lisboa, Madril, Gasteiz, Paris eta Mannheim arteko sareen jarraipena eskaintzen du.

Korridorea lau ataletan banatuta dago:

* Algeciras – Bobadilla – Madril
* Sines/Lisboa – Madril – Valladolid
* Lisboa – Aveiro – Porto
* Aveiro – Valladolid – Gasteiz – Bilbo/Iruña – Donostia – Baiona – Bordele – Paris – Le Havre/Metz – Estrasburgo – Mannheim

## Egoera 
8 214,23 kilometro daude Atlantikoko korridorean, non Trenbideko Trafikoa Kudeatzeko Europako Sistema 2030erako hedatzea espero den, eta% 12rekin jada Europako Trenbide Kontroleko Sistema,% 45arekin GSM-R, eraikuntzan Europako Trenbide Kontroleko Sistema % 16ean eta GSM-R% 90ean. GSM-R hedapen tasa zenbakizko kontrolaren artean baxuena da.

Epe laburreko zabalera 2023rako Europako Garapen Planaren arabera definituz (1 750,31 km),% 59k funtzionatzen du, eta% 31k eraikuntzan jarraitzen du. Atlantikoko korridoreak epe laburreko hedapen tasarik altuena du zenbakizko kontrolaren artean, baina 2023rako aurreikusitako korridorearen luzera osoaren ehunekoa baxuenetakoa da (% 21ekoa).

Atlantikoko korridorea zuzentzen duten estatu kideei dagokienez, 2023rako ez da sekziorik zabalduko Portugalen. 2023rako (Ludwigshafen, Frantzia/Alemania muga), Atlantikoko korridorearen barnean dauden aleman sail guztiak zabaltzea aurreikusten da. Frantzian jarri beharko litzateke kilometro kopururik altuena, 2023an enkargatu beharreko kilometro kopurua altuena baita (83%). Espainia da 2023rako Altzairutegi Eraginkorrerako Europako Hitzarmena hedapenik altuena duen bigarren herrialdea. Atzerapen bat dago Euskal Herriko sailetan 2019rako martxan egon behar zuena beste lehentasun batzuen ondorioz, baina azken informazioek adierazten dute 2026ra arte ez direla martxan egongo.

## Azpiegitura konektatuak 
### Aireportuak 
*  Lisboako aireportua
*  Portoko aireportua
*  Madrilgo aireportua
*  Bilboko aireportua
*  Bordeleko aireportua
*  Parisko Orly aireportua
*  Parisko Charles-de-Gaulle aireportua

### Portuak 
*  Sinesko portua
*  Lisboako portua
*  Portoko portua
*  Algecirasko portua
*  Bilboko portua
*  Bordeleko portua
*  Parisko portua
*  Erruango portua
*  Le Havreko portua
*  Metzeko portua
*  Estrasburgoko portua
*  Mannheimgo portua

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Europa Barneko Garraio Sarea

## Kanpo estekak
Unifrance

**Unifrance** (batzuetan **UniFrance** idatzia) mundu osoan Frantziako zinema sustatu eta esportatzeaz arduratzen den erakundea da.

1949an sortu zen 1901eko legegintzako elkarte moduan . Sortu zenean, Studio Lévinek - Sam Lévin eta Lucienne Chevert - kontratua sinatu zuen harekin eta irudien hornitzaile nagusia bihurtu zen.

Gaur egun 1. 000 bazkide inguru ditu (ekoizleak, esportatzaileak, zinemagileak, aktoreak eta eragile artistikoak).

## Misioa 
Unifrance elkartea botere publikoen eta bereziki Zinema eta Irudi Animatuko Zentro Nazionalaren (CNC) kontrolpean dago. Bere eginkizuna Parisko zinema merkatu frantsesik handiena antolatzea da (urtarrilero), munduko merkatu nagusietan ( Cannes, Toronto, Berlin, Hong Kong, Los Angeles) ekoizpen frantsesak nabarmentzea eta hamar bat egunetan Frantziako zinema jaialdiak antolatzea. herrialdeak (Estatu Batuak, Txina, Brasil, Japonia, Erresuma Batua, Errusia, Kazakhstan, India, etab.) ). Unifrance, halaber, Frantziako online zinema jaialdirako 1. edizioa antolatu zuen, 2011ko urtarrilaren 14tik 29ra: MyFrenchFilmFestival.com. Frantziako sorkuntza gaztearen hamar film luze eta hamar film labur lehiatu ziren.

*Unifrance.org* webguneak Frantziako filmen datu base eleanitz erraldoi bat ere eskaintzen du, nazioarteko jaialdi eta zinema merkatuen direktorio profesional ugari, egutegi eta katalogoak, aktualitateari eta filmen bizitzari buruzko informazioa. 

## Lehendakaritza eta zuzendaritza 
### Presidenteak 
* 1949: Georges Loureau-Dessus
* 1955: Raoul Ploquin
* 1961: Georges Loureau-Dessus
* 1965: François de Chavanne
* 1966: Francis Cosne
* 1969: Georges Loureau-Dessus
* 1969: Marcel Lathière
* 1970: Gilbert de Goldschmidt
* 1973: Raymond Danon
* 1975: Georges Dancigers
* 1979: Yves Rousset-Rouard
* 1981: Adolphe Viezzi
* 1983: Jacques Dorfmann
* 1986: Gilbert de Goldschmidt
* 1988 - 2003: Daniel Toscan du Plantier (2003ko otsailaren 11n hil zen)
* 2003: Margaret Menegoz
* 2009: Antoine de Clermont-Tonnerre
* 2012: Jean-Paul Salomé
* 2017: Serge Toubiana  

### Zuzendari nagusiak 
* 1949: Robert Cravenne 
* 1977: Yonnick Flot
* 1983: Christian Tual
* 1985: Alain Boismery
* 1990: Richard Boidin
* 1995: Bruno Berthemy
* 2001: Véronique Bouffard
* 2006: Marc Piton
* 2008: Gilles Renouard
* 2009: Régine Hatchondo
* 2013: Isabelle Giordano 
* 2019: Daniela Elstner 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* My French Film Festival - Unifrancek antolatzen duen on-line zinemaldia.
Bilboko Aste Nagusiko Kriteriuma

**Bilboko Aste Nagusiko Kriteriuma**, Bilbon, Aste Nagusian egiten zen errepideko lasterketa zen. Lehen momentuan, S.C. Bilbaina elkarteak egiten zuen, baina gero, 1998. urtetik aurrera, S.C. Casco Viejo elkarteak antolatu zuen. Urtero, 50 txirrindulari inguru biltzen ziren Bilboko zirkuituan, lasterka egitera. Udaletxetik, Areatzako parkera, eta handik, Enparantza Biribilera zirkuitua zen eta hainbat bira ematen zituzten txirrindulariek. XXI. mendean, zirkuitua aldatu zen, Areatzako parkeko alderdian oztopo gutxiago egiteko. Orduan, Uribitarte aldera mugitu zen eta Isozaki dorreak borobiltzen dituzten kaleetatik pasatzen zen. Euskal Herriko txirrindulari onenak parte hartzen zuten, Iñaki Barrenetxea, Unai Elorriaga, Iñigo Landaluze, Iban Mayo, Ion Izagirre, Jon Aberasturi eta beste batzuk bezala. 2010. urtean, egin zen azkeneko ekitaldia, Bilboko Udalak bere laguntza kendu zuelako.

Saria handia zuen; adibide bezala, 2007ko garaileak 1500 euro irabazi zuen, egun hartan.

## Palmaresa 
### 2009 
# Ramon Domene.
# Ion Izagirre.
# Pedro Palou.

### 2008 
# Aitor Regillaga (Telco).
# Luis Moyano (Telco).
# Jon Fardo (Seguros Bilbao).

### 2007 
# Unai Elorriaga.
# Angel Madrazo.
# Carlos Coloma.

### 2006 
# Unai Elorriaga.

### 2005 
# Unai Elorriaga.

### 2000 
# Gorka Gonzalez

### 1999 
# Iñigo Landaluze (Cafes Baque).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Josep Bartolí i Guiu

**Josep Bartoli** (Bartzelona, 1910 edo 1911— New York, 1995eko abenduaren 3a) Kataluniako margolari, eszenografo eta marrazkilaria izan zen. Espainiako Gerra Zibilaren ondorioz erbesteratua, marrazkilari gisa aritu zen Estatu Batuetan, *Hollyday* aldizkarian. *Hollyday* aldizkaria Hollywoodeko filmeen eszenografoen bilgune bat zen, eta hala, *10th Street* taldeko kide bilakatu zen, Willem de Kooning, Franz Kline, Jackson Pollock eta Mark Rothkorekin betera.

1973an Arte Plastikoetako Mark Rothko saria jaso zuen. Zenbait liburu ilustratu zituen, hala nola, *Calibán* (1971), *The black man in America* (1975) eta *Campos de integración* (Mexiko, 1943) zeinetan, Narciso Molins i Fàbregasen testuen bidez, gerra zibila amaitu ondoren izandako esperientzia gordina jasotzen duen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Josep 2020ko filma.

## Kanpo estekak
Bikario

**Bikarioa**, elizan, nagusi baten ordekoa edo laguntzaile nagusia da Ordeztuak edo horretarako ahalmena duen beste pertsona batek eskuordetu diezaioke bikarioari. Zuzenbide kanonikoan jada hasieratik sortutako figura da.

Berez, ordeztuaren arabera, mota askotako bikarioak daude: bikario apostolikoak, gotzain-bikarioak, kardinal bikarioak, kapituluko bikarioak, bikario jeneralak eta abar.

## Etimologia 
Bikario hitza, beste anitz bezala, erromatarren administraziotik hartu zuen Elizak. Dioklezianoren administrazioaren aldaketen ondoren, bikarioak diozesi baten ardura zuen, pretoriko prefekto baten aginduetara.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Pedro Agramont Zaldibar

**Pedro Agramont Zaldibar** (Tutera, 1567-1635) nafar historialaria izan zen. Nafarroaren historia idatzi zuen, izenburu hau eman ziolarik: *Historia de Nauarra y de sus patriarcas, gobernadores y reyes, desde la creación del mundo hasta el año de nacimiento de Jesuchristo nuestro Redemptor, mil y seiscientos treinta y dos. Recopilada de uarios y diuersos autores y escrituras por Pedro de Agramont y Çaldivar, natural de la ciudad de Tudela, del mismo Reyno, a quien va dirigida*. Eskuizkribua sei liburutan banatuta dago, eta Segundo Otazu Jaurrietaren lanari esker, 1993an, Santo Domingo de Silosko monasterioan aurkitu zuten. Eskuizkribua facsimile modura argitaratuko zen 2002. urtean.

## Arbasoak 
Aita eta aitona Nafarroako Erriberako merindadeko notarioak izan ziren. Aita, Gaspar Agramont, eta, ama, Angela Zaldibar izan ziren. Tuterako katedralean bataiatu zuten urte horretako maiatzaren 23an. 1571. urtean, arreba baten bataioa agertzen da eliza berean. Arrebaren ama, ordea, ez da Angela Zaldibar, Ana Perez, baizik. Nonbait, aita alargundu, eta bigarrenean ezkondu zen. 1572. urtean, anaia bat bataiatu zuten eliza berean. Badirudi familia honek ez zuela zer ikusirik agaramontar leinuarekin, ez behintzat zuzenean.

## Erreferentziak
Moira Dunbar

**Isobel Moira Dunbar** (Edinburgh, 1918ko otsailaren 3a – Nepean, Ontario, Kanada, 1999ko azaroaren 22a) eskoziar-kanadar glaziologoa eta Artikoko izotzen ikerlaria izan zen.

## Bizitza 
Moira Dunbar Edinburghen, Eskozia, jaio zen 1918an. Stornowayn, Strathpeffer eta Kilmarnocken hazi zen.

Bere aita, William John Dunbar, sheriff eta abokatu ezaguna izan zen. Neba, Maxwell, itsas biologoa izan zen eta ahizpa bat ere izan zuen, Elizabeth Jenkins (ezkondu aurretik Elizabeth Dunbar).

Edinburgoko Nesken Cranley School eskolara joan zen.

Kanadara bizitzera joan ostean, gobernu federalean lortu zuen lana eta hizkuntzak ikasi zituen (1958an errusiar filologo bihurtu zen). Alemaniera eta frantsesa ere erraztasunez hitz egiten zituen. Airetik mapa egindako Artikoko lurrak ikertu zituenean, 75ºtik iparralderako lurren %15 geratu zen bakarrik mapa egin gabe.

Moira Dunbarrek ikerketa bidaia ugari egin zituen Artikora hegazkinez eta izotz apurtzaile bidez. Ondorioz, Artikoko itsas izotzei buruzko artikulu eta lan ugari argitaratu zituen (besteak beste, 1956an Keith Greenaway rekin batera idatzitako *Arctic Canada from the Air* liburua, ezinbesteko lana Artikoko itsasoko izotzaren ikerketan). Kanadako lehen koordinatzailea izan zen satelite bidezko argazkiaren bidez izotza aztertzean. (domina hori irabazi duen emakume bakarra da).

## Argitalpen nagusiak 
* *High Latitude Navigational Flights* (Arctic Circular, 1951)

* *Ice Islands: Evidence from North Greenland* (Arctic, 1953)

* *Arctic Canada from the Air* (1956) Keith Greenawayrekin batera.

* *The Royal Arctic Theatre* (Canadian Art, 1958)

* *Thrust Structures in Young Sea Ice* (Journal of Glaciology, 1960)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
OCN (telebista katea)

**OCN** CJ ENM-k duen Hego Koreako kable bidezko telebista katea da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  OCNren webgune ofiziala
Albert Marth

**Albert Marth** (Kolobrzeg, 1828ko maiatzaren 5a - Heidelberg, 1897ko abuztuaren 5a), astronomo alemaniarra izan zen. Bere lan nagusia Ingalaterran eta Irlandan egin zuen.

## Biografia 
Berlingo Humboldt Unibertsitatean teologia ikasi ondoren, astronomia eta matematikarekiko zaletasunak Königsbergeko Unibertsitatean, C. A. F. Petersen zuzendaritzapean, astronomia ikasi zuen. 1853an Ingalaterrara joan zen George Bishopekin lan egiteko. Bishop ardoen merkataria zen baina baita ere astronomia zalea eta Londresko behatokia finantzatu zuen (1836tik 1861era arte). Garai hartan, astronomian ordaindutako lanak nahiko arraroak ziren. Behatokian Marthek lan egin zuen.

Ondoren, 1862tik 1865ra, William Lassellen laguntzaile gisa lan egin zuen Maltan. Izar bikoitzetan ere lan egin zuen, 1864an NGC 30 aurkitu zuen. 1883tik 1897ra Irlandako Markree Behatokian lan egin zuen eta bertan bigarren zuzendaria izan zen.

Eguzki sistemako gorputzen efemeride ugari egin zituen. Hainbat planetaren beste planeta batzuetako igarobideen kalkuluak ere egin zituen, Lurraren iraganak Martetik eta beste asko iragarrita. Bere ibilbidean 600 nebulosa aurkitu zituen. Ezagututako lehen asteroideetako bat ere berak aurkitu zuen, 29 Anfitrita, eta NGC 3, NGC 4 eta NGC 15 galaxiak.

## Artikuluak 
* *Discovery of a New Planet, Amphitrite* (1854), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 14. liburuki, 151 or.
* *Epphemeris of the Smaller Satellites of Saturn* (1865), Astronomical Register, 3. liburuki, 122-123 or.
* *Ephemerides of the satellites of Saturn, 1888-89* (1888), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 48. liburuki, 398 or.
* *Ephemeris of the Satellites of Uranus, 1891* (1891), Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 51. liburuki, 179 or.
* *Ephemeris of the satellite of Neptune 1889-90* (1890).
* *Ephemeris for physical observations of Mars, 1896-97* (1896), *Monthly Notices of the Royal Astronomical Society*, 56.liburuki, 516 or.

## Eponimia 
Bi eponimo ditu:
* Ilargiko Marth kraterrak bere oroimenean du izen hori.
* Marteko Marth kraterrak, Oaxia Paulusen, bere oroimenean du izen hori.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
NGC 317

**NGC 317** elkarreragiten duten galaxien pare bat da, galaxia lentikular batek (PGC 3442) eta galaxia espiral batek (PGC 3345) osatuta, Andromeda konstelazioan. 1885eko urriaren 1ean aurkitu zuen Lewis Swiftek; astronomo honek uste zuen nebulosa bakarra behatzen zuela, garai hartan zeruko esferako orban barreiatuei ematen baitzitzaien izen hori. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
*  NGC 317 spider.seds.org
*  NGC 317 LEDA datu-basea
*  NGC 317 WikiSky
*  NGC 317 C. Seligman irakaslearen webgunea.
St Anne's College

'''''St Anne's College''''' Oxfordeko Unibertsitateko institutuetako bat da.

## Historia 
1879an sortua, emakumezkoentzako unibertsitatea izan zen 1979an unibertsitate misto bihurtu zen arte. North Oxford en dago, Jericho auzo historikotik gertu.

Santa Anaren omenez du izena.

## Galeria 

Bevington Road Rear, St Anne's College, University of Oxford.jpg|Oxfordeko Bevington Road hegoaldeko eraikinak.
Fitxategi:Hartland House.jpg|*Hartland etxea* .
Fitxategi:St Anne's College entrance.jpg|*Hartland etxerako* sarrera.
Fitxategi:Trenaman House (rear), St Anne's College, University of Oxford.jpg|*Trenaman etxea* .
Fitxategi:Wolfson Building 2, St Anne's College, University of Oxford.jpg|*Wolfson eraikina* .

## Erakundeakin lotutako pertsonak 
### Ikasle ohiak 
* Danny Alexander - britainiar politikaria ( liberal demokrata )
* Abena Busia, Ghanako feminista eta letra emakumea
* Rosemary Cramp, - britainiar arkeologoa
* Helen Fielding - Letrako emakume britainiarra.
* Penelope Lively - letrako emakume britainiarra
* Moira Dunbar - eskoziar-kanadar glaziologoa.
* Lindsay Northover - britainiar politikaria
* Joanna Richardson - Letrako emakume britainiarra, Biografiako Goncourt saria irabazi zuen 1989an
* Polly Toynbee - kazetari eta idazle britainiarra

### Irakasleak edo irakasle ohiak 
* Tony Judt - britainiar historialaria
* Iris Murdoch - letrako emakume britainiarra

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Teresa Gantxegi

**Maria Teresa Gantxegi** **Juaristi** (Eibar, Gipuzkoa, 1923ko apirilaren 23a - 2020ko urriaren 15a) gizarte ekintzailea izan zen.

## Biografia 
Eibarko Bidebarrieta kalean jaio zen. Bost urte zituela Grabadores kalera, gaur egungo Bittor Sarasketa kalera joan zen bizitzera eta etxe aurrean zuen Victor Sarasketa lantegian aritu zen lanean 31 urtez, 1941-1972 bitartean, eta gerora Patronato Eibarres errehabilitazio-zentroan (baliabide gutxi zituzten eibartarrei laguntza emateko zentrua).

Tere Gantxegik oso gazterik ezagutu zuen Mercedes Kareaga ekintzailea eta, beronekin eta beste hainbat emakumerekin batera, Goi Argi *Sociedad Femenina Eibarresa* elkartearen sorreran parte hartu zuen 1951n. Emakumeak gizarteratzeko ahaleginean, Estatuan sortu zen emakumez osatutako lehenengo elkartea izan zen eta 2021n  euren 70. urteurrena ospatu zuten. Urte batzutan, elkartearen lehendakaria izango zen Tere.

Mercedes Kareagarekin batera baita ere, *Talleres Protegidos Cayetano Careaga* lantegiak jarri zituzten martxan, desgaitasuna zuten gazteak lan-munduan integratzeko helburuarekin sortutakoak. 

Aurrekoez gain, *Eibarko Benefizentzia Patronatoan* ere kolaboratu zuen, urteetan bertako zuzendaria izan zelarik. 1964an poliomelitis agerraldi batek umeak erreabilitatzeko gune bat sortzeko premia ikusarazi zuen, guraso talde baten eskakizunak entzunda bultzatuko zena. Hasieran haurrentzako izan bazen ere, gerora zerbitzua helduei ere eskainiko zitzaien. 2012an itxi zen.

Euskal-dantzan ere ezagutzen ibili zen, Gregorio Santakruz dantza-maisua lagun. 

## Sariak eta aitortzak 
* 2010ean, Debegesa eskualdeko agentziak urtero ematen duen Gure Balioak Saria jaso zuen lehen edizioan, hainbat urtetan giza baloreen arloan egindako lanarengatik eta Mercedes Kareagari eskaini zion, dakien guztia harengandik jaso zuelako.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Goi argiren sorrerari buruz, https://www.eibar.eus/es/cultura/noticias/8-de-marzo-recordando-a-las-fundadoras-de-la-sociedad-femenina-eibarresa-goi-argi
Solairuarte

**Solairuarte****,** ***mezzanine*** edo **solairuartekoa** eraikin bateko bi solairu nagusiren arteko tarteko egitura bat da, balkoi baten itxura har dezakena. Alde batzuetatik beheko solairura (edo *hall*, gela edo espazio handiago batera) irekia dagoenez, eskudel edo barandaz babestua egon ohi da.

Egitura nazioarteko *mezzanine* terminoaz ere ezagutzen da, frantsesaren bitarez (*mezzanine*), baina honek *mezzanino/mezzano* italiarrean du jatorria, eta oinarri-oinarrian *medianus* latinoa, "erdikoa" euskaraz. Espezifikoki, mezzanine esaten zaio, baita ere, antzoki batzuetan, besaulki-patioaren gainean atzetik luzatzen den palko edo balkoi zabalari, edo palko horretan dauden eserlekuen multzoari eta ilarari.

Lantegi edo almazen handi batean, egitura probisionala ere izan daiteke solairuarte bat, funtzio jakin batzuetarako tarteko espazio bat sortzeko erabilia.

Euskal Herriko arkitekturan, aipagarriak dira Bilboko metroaren geltoki batzuetako eraikuntzan, nasetara ezker-eskuin jaisteko dauden solairuarteak. Solairuarteko modukoak dira, halaber, Lapurdi eta Nafarroa Behereko elizetako zurezko galeria ikusgarriak.

## Iruditegia 

Fitxategi:Amadeo_de_Souza_Cardoso_no_seu_atelier.jpg|Solairuartea etxebizitza batean, Amadeo de Souza-Cardoso margolariaren estudioa Parisen.
Fitxategi:Industrial_Mezzanine_Floor.jpg|Lantoki bateko solairuartea.
Fitxategi:Lobby of Bank of America Financial Center - Portland, Oregon 2 (2019).jpg|*Hall* handi batera ematen duen solairuartea, Portland (Oregon).
Fitxategi:Kruisherenhotel 16.jpg|Jatetxe bateko solairuartea, Herbehereak.

### Euskal Herrikoak 

Fitxategi:Estación Metro Basarrate 004.jpg|Basarrate geltokia, Bilboko Metroa, Norman Fosterren diseinua duen *mezzanine* edo solairuartea.
Fitxategi:Km liburutegia 0001.JPG|Donostiako Koldo Mitxelena Liburutegian, goiko apaletara solairuarte batetik iristen zara.
Fitxategi:Euskalduna jauregia 0001.jpg|Bilboko Euskalduna Jauregian, patioaren gainean atzetik luzatzen den palko edo balkoia, *mezzanine* bat terminologian.
Fitxategi:Itxassou - Église Saint-Fructueux - tribune - 2016-08-29.jpg|Lapurdi eta Nafarroa Behereko elizetako galeriak, solairuarteko moduko batzuk dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hugo Ball

**Hugo Ball** (Pirmasens, 1886ko otsailaren 22a - Sant' Abbondio, Suitza, 1927ko irailaren 14a) alemaniar egile eta olerkaria izan zen. Dada mugimendu artistikoaren sortzailea izan zen Zurichen 1916an eta olerkigintza soinudunaren egilea. Soziologia eta filosofia ikasi zituen Munich eta Heidelbergeko unibertsitateetan. 1910ean Berlinera joan zen aktore izateko eta Max Reinhardtekin kolaboratu zuen. Lehen Mundu Gerraren hasieran armadan izena ematen saiatu zen, baina arrazoi medikoengatik atzera bota zuten. Belgikaren inbasioaren ondoren gerra kritikatu zuen eta traidoretzat hartu zuten. Emmy Hennings kabaret artistarekin Suitzara joan zen eta 1920an. berarekin ezkondu zen. Suitzan jarraitu zituen Bakunin eta anarkismoari buruzko ikasketak, hala ere, anarkismoa arbuiatu zuen bere alderdi militanteengatik. 1916an Le Manifeste DaDa et Cabaret Voltaire sortu zituen eta Dada mugimenduaren buru izan zen. 1920an katolizismora itzuli eta Ticino kantonamendura erretiratu zen.

## Lanak 
* *Die Nase des Michelangelo. Tragikomödie in vier Auftritten*, 1911
* *Der Henker von Brescia. Drei Akte der Not und Ekstase*, 1914
* *Flametti oder Vom Dandysmus der Armen. Roman*. Reiss, Berlin 1918
* *Zur Kritik der deutschen Intelligenz*. Der Freie Verlag, Bern 1919
** berregina: *Die Folgen der Reformation*. Duncker & Humblot, München 1924
* *Byzantinisches Christentum. Drei Heiligenleben* (on Joannes Klimax, Dionysius Areopagita und Symeon dem Styliten). Duncker & Humblot, München 1923
* *Hermann Hesse. Sein Leben und sein Werk*. S. Fischer, Berlin 1927
* *Die Flucht aus der Zeit* (Diary). Duncker & Humblot, München 1927
* *Gesammelte Gedichte mit Photos und Faksimiles*, ed.. Annemarie Schütt-Hennings. Arche, Zürich 1963
* *Tenderenda der Phantast. Roman*. Arche, Zürich 1967

## Iruditegia 

Hugo ball karawane.png|*Karawane* olerkia
Hugo Ball Cabaret Voltaire.jpg|Ball Karawane olerkia irakurtzen Cabaret Voltaire-n

## Kanpo estekak
Nomen nescio

***Nomen nescio***, ( ahoskatzen da), eta ***N.N.*** laburtzen da, pertsona anonimo, izen ezezaguneko edo izenik gabeko bat adierazteko erabiltzen den latinezko esamoldea da. (Latinez *nomen*, izena; eta *nescio*, ezezagun).

Pertsona bati buruz hitz egiteko, baina izenik aipatu gabe, zehaztu nahi ez diren edo zehazteko premiarik ez dagoen pertsona baten izenaren ordez erabiltzen diren hitzak,  Urlia, Sandia eta Berendia izaten dira dira.

Antzineko erromatarren garaietan *Numerius Negidius* goitizena erabiltzen zen, ***N.N.*** letrekin bat zetorrena. Goitizen horrek, izen-abizen arrunten atzetik, bigarren zentzun bat ere adierazten zen: *ez dut ordainduko*.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eugène de Beauharnais

**Eugène Rose de Beauharnais, Leuchtenbergeko Dukea** (Paris, 1781eko irailaren 3a - Munich, 1824ko otsailaren 21a) Napoleongo sendi inperialeko kidea izan zen. Aleixandre eta Josefina de Beauharnaisko semea eta Napoleongo semeordea izan zen. Napoleonen laguntzailea izan zen Italiako kanpainetan, eta Akreko setioan zauritu zuten. Brumaireko estatu-kolpean eta Marengoko guduan esku hartu zuen. 1805ean Italiako erregeorde izendatu zuten. Ondoren, Wagramgo guduan, Borodinoko guduan eta Errusiaren atzera-egitean esku hartu zuen. 1806an Augusta Bavariakoa printzesarekin ezkondu zen.

## Guduak 
* Sacileko gudua (1809) - Porrota
* Caldieroko gudua (1809) - Porrota
* Piave Ibaiko gudua (1809) - Garaipena
* Tarvisko gudua (1809) - Garaipena
* Raabeko gudua (1809) - Garaipena
* Borodinoko gudua (1812) - Garaipena
* Maloyaroslavetsko gudua (1812) - Garaipena
* Lützengo gudua (1813) - Garaipena
* Caldieroko gudua (1813) - Garaipena
* Mincio Ibaiko gudua (1814) - Garaipena
## Tituluak eta armarriak 
Veneziako Printzea, Frankfurteko Duke Handia, Leuchtenbergeko Duke Handia, Eichstätteko Printzea.

Royal Monogram of Prince Eugène de Beauharnais.svg|Monograma
Grand coat of arms of Eugène de Beauharnais.svg|Frantziako Printzeren armarria
Grand coat of arms of Eugène de Beauharnais as viceroy of Italy2.svg|Italiako Erregeorderen armarria
Мали Лейхт 1817.svg|Leuchtenbergeko Dukeren armarria