Stygiomedusa gigantea

thumb|Stygiomedusa gigantea Melchior irletan

***Stygiomedusa gigantea*** itsaso abisaletako marmoka mota bat da, ***stygiomedusa*** generoko kide bakarra. Marmoka mamu erraldoi bezala ere ezagutzen da. Ulmaridae familiakoa da. 110 urtetan bakarrik 118 aldiz ikusia izan da baina Artikoa ezik beste ozeano guztietan hedatua dagoela pentsatzen da. ==
Monterey badiako Aquarium Research Instituteak urrutiko aginduz kontrolatutako ur azpiko ontziak ditu eta 27 urtetan 27 aldiz bakarrik ikusi dute. Erresuma Batuko Journal of the Marine Biological Associationek egin duten ikerketan Mexikoko Golkoan lau *Stygiomedusa giganteren* jarraipena egin ondoren gehienbat 6600 metroko sakoneran egoten direla ikusi dute, bere ekosistemako predatzaile ornogabe handiena delarik.

*Ezaugarriak*

*Stygiomedusa giganteak* aterki formako kanpai bat dauka zeina metro bateko diametroa izatera iritsi litekeen. Kanpaiaren ehun tolesgarriak zabaltzean marmoka bere tamaina baino 4 edo 5 aldiz handiagoa izatera iritsi liteke, segurutik harrapakinak inguratu ahal izateko.

Bere lau besoek arraun forma dute eta hamar metroko luzera izatera iritsi litezke. Besoak sendoagoak dira hasieran eta finagoak bukaera aldera. Ez dute tentakulu ziztatzailerik, horren ordez besoek harrapakinak inguratzen dituzte eta ahoarekin irensten dituzte. Plankton eta arrain txikiz elikatzen dira.

*Stygiomedusa gigantea* gorri-laranja kolorekoa da argitan dagoenean. Bere bizilekua den ozeano abisalean argirik ez dagoenez baliteke "ikusezinak" izatea edo argi laranja ahul bat izatea sakoneraren arabera.

Beraien gorputza ehun hanpatu edo jelatinakaraz egina dagoenez ozeano abisalaren 40000 kPa-ko presioa jasateko gaitasuna dute.

Urdaila zirkularra da eta aterkiaren azpiko aldearekin konektatzen duten kanalak ditu. Urdailaren azpiko partea nahiko sendoa izango dela pentsatzen da halako beso luzeak eusteko indarra eduki ahal izateko. Lau irekidura genitalak txikiak dira urdaila ez ahultzeko. Poltsa gastrikorik edo kanal erradialik ez dago, beraz Ulmeridae familiakoa dela kontsideratzen da.

*Bizitza*

Itsas abisaleko ornogabe harrapakari handienetakoa da baina plankton eta arrain txikiz elikatzen da. **Stygiomedusa giganea**k airebide hidrotermikoen inguruetan ikusi izan dira, hor zooplanktona ugariagoa izaten baita. Airebide hidrotermikoen inguruetako marmokak handiagoak izan ohi dira eta horrek pentsarazten digu zooplanktona beraien dietako zati garratntzitsua dela.

*Stygiomedusa gigantea* eta thalassobathia pelagica arrainaren artean harreman sinbiotiko bat dute. Stygiomedusa gigantearen txapela itxurako gorputzak babeslekua eta janaria eskaintzen dio thalassobathia pelagicari eta trukean marmokaren parasitoak jaten ditu.

*Ugalketa*

*Stygiomedusa gigantea* hain gutxitan ikusia izan denez zaila da bere ugalketa sistema ongi ezagutzea. Hala ere ikusi da lau ugalketa gela dituela urdaila inguratzen duten tolesdura batzuetan. Tolesdura horien gainean ernalketa lerro bat dago zelula epitelialekin, hauek kubikoak dira eta nukleo borobila dute, kiste moduko zelulen elkarketak sortzen dituzte. Zelula horiek ugaritu ahala inbaginazio sakon bat gertatzen da. Kiste horien txapelaren azpiko aldean handitzen dira eta azkenean mintz fin batez babestuta urdailaren barrunbera sartzen dira. Kistearen barruan marmoka txiki bat sortzen da korion batean. 2 mm luze eta 2-3 mm diametroko tamaina hartzen duenean urdailaren barrunbetik eta marmokaren ahotik aterako da. Marmoka kumea itsasoan biziko da larba egoeran planktonaz elikatzen. Stygiomedusa bakoitzak 50-100 kume izango dituela kalkulatzen da.

*Erreferentziak*

1. Boltovskoy, D. (ed.). "Marine Species Identification Portal : Stygiomedusa gigantea". Species-identification.org. Archived from the original on 3 March 2016. Retrieved 19 August 2015.

2. Browne, Edward T. (1910). "Diplumaris (?) gigantea". In Bell, F. Jeffrey (ed.). Cœlentera: Medusæ. Natural History: Voyage of the S. S. Discovery under Capt. R. F. Scott. Vol. 5. London: Order of the Trustees of the British Museum. pp. 56–58. doi:10.5962/bhl.title.14923. OCLC 727233164. Retrieved 6 March 2026 – via Biodiversity Heritage Library.

3. Bourton, Jody (23 April 2010). "Giant deep sea jellyfish filmed in Gulf of Mexico". BBC - Earth News. Retrieved 17 March 2019.

4. Benfield, Mark C.; Graham, William M. (September 2010). "In situ observations of Stygiomedusa gigantea in the Gulf of Mexico with a review of its global distribution and habitat". Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 90 (6): 1079–1093. Bibcode:2010JMBUK..90.1079B. doi:10.1017/S0025315410000536. S2CID 85342580.

5. "Giant phantom jelly". MBARI. 29 November 2021.

6. Drazen, Jeffrey C.; Robison, Bruce H. (2004). "Direct observations of the association between a deep-sea fish and a giant scyphomedusa". Marine and Freshwater Behaviour and Physiology. 37 (3): 209–214. Bibcode:2004MFBP...37..209D. doi:10.1080/10236240400006190.S2CID 83713836.

7. Pester, Patrick (27 February 2023). "Alien-like giant phantom jellyfish spotted in frigid waters off Antarctica". livescience.com. Retrieved 16 November 2024.

8. Burd, Brenda J; Thomson, Richard E (1 September 2000). "Distribution and relative importance of jellyfish in a region  of hydrothermal venting". Deep Sea Research Part I: Oceanographic Research Papers. 47 (9): 1703–1721. Bibcode:2000DSRI...47.1703B. doi:10.1016/S0967-0637(00)00004-2. ISSN 0967-0637.

9. Russell, Frederick Stratten; Rees, William J. (1960). "The viviparous scyphomedusa Stygiomedusa fabulosa Russell" (PDF). Journal of the Marine Biological Association of the United Kingdom. 39: 303–318. Retrieved 6 March 2026.