Discogs

***Discogs*** (ahoskapena, , ingelesezko *discografies* —"diskografiak"— izenaren txikigarria) audio, musika edo bestelako grabazio kolaboratiboen webgune eta datu-base bat da, ekoizpen komertzial edo publizitarioz, ekoizpen independente eta ez-komertzialez, *bootleg* edo disko pirataz eta bestelako ekoizpen ez-ofizialez osatua. Haien zerbitzariak, domeinu gisa *discogs.com* dutenak, *Zink Media Inc.*-en jabetzakoak dira eta Portlanden (Oregon, AEB) daude.

*Discogs* onlineko datu-base handienetako bat da, mota guztietako euskarrietan, biniloetan, CDetan, audio-kaseteetan, 78 itzuliko diskoetan eta abarretan argitaratutako genero guztietako musika-ekoizpenak zerrendatzen dituena. 2016. urtearen amaieran, genero eta formatu guztiak barne, zortzi milioi pasatxo ekoizpen katalogatzen zituen webguneak. 8.400.000 artista baino gehiagori eta 880.000 zigilu baino gehiagori buruzko informazioa ere eskaintzen du.

Web-guneak, gainera, 2005az geroztik online merkatu plataforma bat du, *Marketplace* izenekoa eta, horri esker, musika industriaren merkatuko eragile nagusi bihurtu da. 2015ean, CD eta binilozko diskoen salmentek ehun milioi dolar estatubatuarretik gorako truke-balioa izan zuten *Discogs* plataforman.

## Historia 
*Discogs*en sortzaile Kevin Lewandowski programatzailea, DJa eta musikazalea da. 2010ean esan zuen sei hilabete inguru lan egin zuela webgunearen lehen bertsioan, 2000ko azaroan kaleratu aurretik. Jatorrian, datu-basea musika elektronikora soilik bideratzen zen, eta bildutako musikaren % 98 baino gehiago genero horretakoa da.

2003. urtearen erdialdean, *Discogs* bertsio berri bat idazten hasi zen, V2.0 izenekoa (ordu arteko bertsioa ez bezala, V1.0 izenekoa). Iragarritako aldaketen artean, genero berrietara irekitzea zegoen, hip-hopetik hasita. Hala, orain disko bakoitzerako genero nahiko orokor bat (elektronikoa, hip-hopa, rocka) eta estilo zehatz bat edo gehiago (techno, house, trance) daude. Berritasunak interfazearen hobekuntzei eta datuak gehitu eta eguneratzeko aukera gehiagori ere dagozkie.

Hip-hopa ez diren beste genero batzuk gehitu ziren  gerora, hala nola rocka eta jazza 2005eko urtarrilean, funka/soula, musika latinoa eta reggaea urte bereko urrian. 2006ko urtarrilean bluesa eskuragarri jarri zen, baita musikalak ez diren audioak ere, hala nola ikuskizunak edo elkarrizketak. Musika klasikoa 2007ko ekainetik dago eta azken generoak urte bereko urrian agertzen dira: musika militarra, haurrentzakoa, folka, munduko musikak eta country musika. Hala, edozein audio grabazio kataloga daitekeela oinarrian uste da.

2006tik, *Discogs*ek webgunean erreferentziatutako diskoak saldu eta erosteko sistema bat ezarria du, *Discogs Marketplace* izenekoa. Artikuluak saltzeak eragindako gastuak, hasieran, haien zenbatekoaren % 5 ziren, eta 2009ko uztailean, saldutako artikuluaren prezioaren % 6ra igo ziren gastua, hau da, % 20ko igoera.

2013ko uztailaren 15etik aurrera, *Discogs*ek debekatu egin die merkatariei *Paypal* erabiltzeak eragindako gastuak erosleei ordainaraztea.

2015ean, 6,58 milioi ale saldu ziren *Discogs*en, 2014ko salmentekin alderatuta, % 31 gehiago. Horietatik, 5,35 milioi disko binilo eta 1,12 milioi CD zenbatu ziren. Ehun milioi dolar inguru dira eta, hala, *Discogs* *Amazon*en eta eBayren lehiakide bihurtu da musikaren alorrean.

2023ko urrian, *Discogs*ek 16.734.000 erregistro baino gehiago erreferentziatzen zituen, horietatik 8.473.000 binilozko diskoak dira; 5.371.000, CDak; 2.259.000, fitxategi digitalak; 1.449.000, audio kaseteak; 468.000, 78 itzuliko diskoak; eta 41.142, disko malguak.

## Erreferentzia-kopurua 
## Ekarpen-sistema 
*Discogs*en datu-basearen edukia gunean erregistratutako erabiltzaileek sortzen dute. Sistemak lau berrikuspen nagusi izan ditu.

### 1. bertsioa (V1) 
Sarrerako aurkezpen guztiak formalki eta egitatez zuzenak zirela egiaztatu zuten "moderatzaile" —"mods", laburtuta— izeneko erabiltzaile pribilegiatuek, webgunearen zuzendaritzak hautatuak. Aurkezpenak eta aldaketak ez omen dira ikusgarri edo kontsultagarri bihurtzen, "mod" baten aldeko boto bakar bat jaso arte. "Editore" izeneko supermoderatzaile talde are murritzago batek artisten eta zigiluen datuei proposatutako aldaketak bozkatzeko ahalmena zuen.

### 2. bertsioa (V2) 
Bertsio horrek “aurkezpenen mugak” kontzeptua sartu zuen, erabiltzaile berriei bizpahiru bertsio baino gehiago aurkeztea galarazten ziena, neurritasuna zela eta. Erabiltzaile batek egin ditzakeen aurkezpenen kopurua handitu egin da eskala logaritmikoan. Helburua bikoitza zen: 

* horrek lagundu egiten zuen mendetasuneko ilara moderatzaileentzako nahiko txikia eta maneiagarria izaten, eta
* horrek aukera ematen zion erabiltzaile berriari *Discogs*i men egiteko formateatze-arau eta jarraibide ugarietara poliki-poliki egokitzeko. 

Bertsioek boto kopuru jakin bat behar zuten datu-basean onartuak izateko —hasieran, eskatutako boto kopurua lau moderatzailerengandik zetorren, baina denbora aurrera joan ahala, kopurua hirura murriztu zen, eta gero, bira.

### 3. bertsioa (V3) 
2007ko abuztuan merkaturatu zen V3. Aurkezpen-mugak ezabatu egin ziren, eta erabiltzaile bakoitzak nahi adina eguneratze eta sarrera berri bidal zitzan. Datu-baseari gehitutako bertsio berriak "Ez moderatuak" gisa markatzen ziren esplizituki goi-banderatxo batekin, eta jadanik zeuden elementuen eguneratzeak, hala nola bertsioak, artistak edo zigiluak, ez ziren erakusten (edo bilatzaileentzako edo noizbehinkako bisitarientzako eskuragarri zeuden), moderatzaileek onartu arte.

### 4. bertsioa (V4) 
Sistema hori 2008ko martxoaren 10ean abiatu zen. Aurkezpen eta aldaketa berriek berehala izango dute eragina gaur egun. Bertsio berri bat gehitzen den bakoitzean edo bertsio zahar bat aldatzen den bakoitzean, sarrera horrek botoak behar dituela adierazten da (hasiera batean, berrikuspena, baina termino horrek nahasmena sortu du). Salatutako sarrera bat zerrenda ikuspegietako bertsio batean barra hori oso batek markatzen du eta, hirugarren bertsioa bezala, pankarta bat bidalketan bertan —hasiera batean, pankarta hori alde batera utzi zen arren—.

Edozein elementu bozka daiteke edozein unetan, nahiz eta ez jakinarazi. Botazioetan, elementu baten datu multzo osoaren zehaztasuna eta osotasuna ebaluatzen da (ez aldaketa berrienak bakarrik), erabiltzaileek automatikoki zehaztu duten bezala, zabaldu gabeko algoritmo baten bidez, botoa ematen uzteko bezain esperientziadunak eta fidagarriak direla iritzita. Elementuaren datuekin batera, aurkezpen baten "Eskatutako aldaketak" botazioa bistaratzen da.

Sailkapen-sistema ere aldatu egin da laugarren bertsioan. Hirugarren bertsioan, moderatzaileen botoekin bidalketa bat onartzen zenean bakarrik ematen zitzaizkien sailkapeneko puntuak eskaintzaileei. Aldiz, laugarren bertsioan, orain sailkapen-puntuak berehala esleitzen dira bidalketaren bat egiten denean, informazioaren zehaztasuna eta azkenean jasotzen dituen botoak edozein direla ere, hala badagokio.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* *Rate Your Music*

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala.