open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ruth Svedberg

**Ruth Svedberg** (Gällivare, Suedia, 1903ko apirilaren 14a &ndash; Göteborg, Suedia, 2002ko abenduaren 27a), disko jaurtiketa, pisu jaurtiketa eta triatloiak egiten zituen atleta izan zen. Lanbidez fisioterapeuta zen. 

## Ibilbidea 
1928ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina lortu zuen disko jaurtiketan 35,092 metrotara iritsita.

Disko jaurtiketan, pisu jaurtiketan eta triatloian errekor nazionalak izan zituen Svedbergek eta txapelketa nazionalak irabazi zituen luzera jauzian (1933), pisu jaurtiketan (1933 eta 1937), disko jaurtiketan (1927, 1929-30, 1932-33 eta 1949), xabalina jaurtiketan (1929, 1931 eta 1933), triatloian (1929–31, 1933, 1937 eta 1938), eta 4×80 m (1939–41) eta 4 × 100 m erreleboetan (1943–45 eta 1947). 

Bere azken txapelketetan, 46 urterekin, disko-jaurtiketa proba irabazi zuen 38,98 m-ko bere jaurtiketa onenarekin. Hiru urte lehenago bere marka pertsonala lortu zuen pisu jaurtiketan bigarren postuan sailkatu zen txapelketa nazionaletan.

Txapelketen testuinguruan 22 urre, 14 zilar eta 7 brontze lortu zituen.

## Kanpo estekak
Toyoko Iwahara

**Toyoko Iwahara**, (Taitō, Japonia, 1945ko maiatzaren 11 - ) boleibol jokalari ohia da.  

## Ibilbidea 
1968ko Udako Olinpiar jokoetan eta 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Japoniako boleibol taldearekin, zazpi partidak jokatu zituen. 

### Irabazitako dominak 
1967an urrezko domina lortu zuen Munduko Boleibol Txapelketan. 

1968ean zilarrezko domina irabazi zuen boleibolean Udako Olinpiar jokoetan. 

1970ean zilarrezko domina irabazi zuen Munduko Boleibol Txapelketan. 

1972an zilarrezko domina irabazi zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan. 

## Kanpo estekak
Elin Rubensson

**Elin Ingrid Johanna Rubensson**, **Elin Rubensson** bezala ezaguna, (Ystad, Suedia, 1993ko maiatzaren 11 - ) futbolaria da.

## Ibilbidea 
Bere ibilbidean zehar bi futbol taldetan baino ez du jokatu: FC Rosengård eta BK Häcken (lehenago Copparbergs/Göteborg FC izenekoa). Suediako futbol selekzioarekin ere jokatu du. 

2013ko maiatzean, Malmök (gaur egun FC Rosengård) Rubensson aurrelari izatetik ezkerreko atzelari bihurtu zuen. Gaur egun, erdilari jokatzen du.

2014ko abenduan talde hori utzi eta  Kopparbergs/Göteborg FC-rekin bi urteko kontratua sinatu zuen.

2018ko abuztuaren 4an 5 urteko kontratua luzatu zuen Kopparbergs/Göteborg FC-rekin.

### Selekzioarekin 
Rubenssonek 2012an egin zuen debuta selekzioarekin. 

2015eko Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketan Suediako selekziorako izendatu zuten eta 4 partidatan agertu zen. 

2016ko Udako Olinpiar Jokoetan Suediako 6 partidetan agertu zen eta Zilarrezko Domina irabazi zuen.

2017ko Europako Futbol Txapelketan Suediako zerrendan izendatu zuten eta bi partidatan agertu zen Suediak Herbehereen aurka final-laurdenetan galdu zuelako. 

2019ko Emakumezkoen Munduko Futbol Txapelketan Suediak Tailandiari 5-1 irabazitako partidan gola sartu zuen.

## Kanpo estekak
Rancid

**Rancid**, AEBetako punk rock eta ska punk musika talde bat da, 1991an Kaliforniako Berkeley hirian sortua. 

Tim Armstrong, Lars Frederiksen, Matt Freeman eta Branden Steineckert kideek osatzen dute eta iraganean baita Brett Reed kideak ere.

## Diskografia 
### Estudioko diskoak 
### Bildumak 
### EP 
### Bideoak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Kyoko Ishida

**Kyoko Ishida** (1960ko uztailaren 12a - ) boleibol jokalari ohia da.

Kaoruei institutuan lan egin ondoren, Hitachi garai hartako Japoniako ligan sartu zen.

1984ko Japoniako 18. Ligan, garaipen osoa lortu zuen 21 lasterketetan, Spike saria eta 6 onenak irabaziz.

1984ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen Japoniako selekzioarekin eta brontzezko domina irabazi zuen txapelketan, Los Angelesen.

Shinshu Unibertsitateko Hezkuntza Fakultateko Etengabeko Kirol Ikastaroan graduatu ondoren, gaur egun Nagano Unibertsitateko Gizarte Ongizate Fakultateko irakaslea da eta unibertsitateko emakumeen boleibol klubeko zuzendaria.

## Kanpo estekak
Stephanie Brunner

**Stephanie Brunner** (Schwaz, Tirol, Austria, 1994ko otsailaren 20a - ) eslalom eta eslalom erraldoiko modalitatean aritzen den eskiatzaile austriarra da.

Ibilbide oparoa izan du. Junior mailako eski txapelketa mundialean 3 domina eskuratu zituen, 2013an urrezkoa Eslalom modalitatean, 2015an, berriz 2 domina eskuratu zituen, biak zilarrezkoak, bata Eslalom erraldoian eta bestea taldekako sailkapenean. 2018ko Neguko Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen eta domina bat eskuratu zuen. Munduko txapelketara joan zen 2017an, 4 aldiz joan zen 2016-2019ra bitartean. Bertan podium bat lortu zuen. Joko olinpikoetan, zilarrezko domina eskuratu zuen 2018an taldekako modalitatean. 

Bere dominen artean profesional modura bi podio ditu eta 5 aldiz eskuratu du lehenengo bosten artean izatea.

## Kanpo estekak
Polilerro

**Polilerro** konektatutako lerroen sekuentzia bat da, objektu bakar gisa sortua. Lerro zuzeneko segmentuak, arku-segmentuak edo bien konbinazioaz sor daitezke. Polilerroa kurboa denean spline esaten zaio.

## Kanpo estekak
Riocentro

**Riocentro** Brasilgo Rio de Janeiro hirian dagoen biltzar-zentro garrantzitsua da. 1977an inauguratu zen. Riocentrok Hego Amerika osoko erakusketa gunerik handienaren World Travel Awards sariak jaso zituen 2006 eta 2007an . 

## Deskribapena 
**Riocentro** Salvador Allende etorbidea 6555 - Barra da Tijuca - Rio de Janeiro hirian dago.  Bere azpiegitura guztiekin, guztira 571.000 m² -ko azalera du, eta horietatik 100.000 eraikita daude.

Bere instalazioak 2.000 eta 4.500 ikusle arteko edukiera duten bost pabilioiz osatuta daude; elkarri lotuta. Gutxi gorabehera 7.000 auto eta 60 autobusentzako aparkalekua du. 400 lagunentzako lekua duten hainbat auditorio ditu, 270 lagunentzako 16 bilera-areto modular, VIP aretoa, sukaldea, jangela, zerbitzu medikoak eskaintzeko instalazioak ere baditu, zentro osoak Wi-Fi Internet du, telekomunikazio gunea du, heliportua eta lorategi tropikal erraldoia urmael batekin. Bere instalazioen aldakortasuna eta konplexutasunari esker, gunea hainbat motatako ekitaldietarako egokia da: kongresuak, erakusketak eta azokak, kirol ekitaldiak, musika-kontzertuak eta graduazioak, estatuko zein nazioarteko, barruko zein kanpoko. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jeong Myung-hee

** Jeong Myung-hee** (Hego Korea, 1964ko maiatzaren 16a - ) saskibaloi jokalari olinpikoa izan zen. 

## Ibilbidea 
1982an, Sungui Girls' High Schoolera joaten zen bitartean, gazteen selekziorako hautatu zuten eta Manilan, Filipinetan, Asiako Emakumeen Saskibaloi Txapelketan parte hartu zuen. 

1984an Kolon Saskibaloi Taldean sartu bezain pronto, saskibaloi jaialdian lehen urteko txapelketan jokalari nagusi bihurtu zen, eta selekzioan izendatu zuten. Olinpiar Jokoetan parte hartu zuten bi partidak irabazi zuen talde AEBren aurka izan ziren. Urte horretako urrian, Shanghain, Txinan, ospatutako Asiako Emakumeen Saskibaloi Txapelketan parte hartu zuen eta Koreako taldearen 4. txapelketa jarraian irabazi zuen.

Ondoren, bere talde Kolon-en alboko gisa lan egin zuen eta zutoin bikoitza eraiki zuen erdigunerik altuenarekin,Eun-seok Leerekin, baina ezin izan zuen gauza handirik lortu Samsung Life Insurance, Pacific Chemical, talde indartsuen itzalaren ondorioz eta Kookmin Bank, eta 1990-91 denboraldiaren amaieran erretiratu zen.

Los Angeleseko Olinpiar Jokoetan, zilarrezko domina irabazi zuen taldekako lehian.

## Kanpo estekak
Wang Xin (jauzilaria)

**Wang Xin** (Wuhan, Txinako Herri Errepublika, 1992ko abuztuaren 11 -) jauzilaria da, 10 metroko plataforman espezializatua. 

2008ko Udako Olinpiar Jokoetan brontzezko domina irabazi zuen 10 metroko plataformatik jauzi eginda, Chen Ruolin txinatarraren eta Emilie Heymans kanadarraren atzetik. Jauzi sinkronizatuetan urrezko domina ere irabazi zuen, Chen Ruolinekin batera.

## Kanpo estekak
Konotopeko gudua

**Konotopeko gudua** Errusiako eta Ukrainako indar militarren artean Konotop hiriaren inguruan, Ukrainan, izandako borroka militar bat izan zen, Ukraina ekialdeko erasoaldiaren esparruan, Errusiak 2022an Ukraina inbaditu zuenean.

## Gudua 
Otsailaren 24ko goizaldeko 3:35etan (UTC+2), ipar-ekialdetik aurrera zihoazen indar errusiarrek, 300 ibilgailu inguruk osatutako konboi batetan, Konotop hiria inguratu eta setio-egoeran jarri zuten, Ukrainako indarrek beren posizioak erasotik defendatu bazituzten ere. 

Otsailaren 25eko goizean, hirian talde errusiarren ekipamendua erre zutela jakinarazi zen. Halaber, Ukrainako Armadak baieztatu zuen hiria setiatzen zuten errusiar indarrak gaizki hornituta zeudela eta, ondorioz, erretiratu egin zirela. Hala ere, Ukrainako Armadaren arabera, Gobernuaren-aldeko indarrek hiriaren kontrola galdu zuten otsailaren 25ean bertan.

## Gudu-ostea 
Martxoaren 2an, Artem Seminikhin-ek, Konotopeko alkateak, adierazi zuen Errusiako indarrek ohartarazi ziotela hiria bonbardatuko zutela bertakoek aurre egiten bazioten. Hala ere, bideo baten arabera, Seminikhinek hiriko biztanleei galdetu zien ea borroka egin edo amore eman nahi zuten, eta, horren ostean, egoiliarrek uko egin zioten, "erabateko modu batetan", amore emateari.

Halere, geroago, hiriko agintariak indar errusiarrekin negoziatzen hasi ziren, 12 minutu iraun zuen elkarrizketa batetan. Akordio bat lortu zen, non indar errusiarrek onartzen zuten hiriko gobernua ez aldatzea, tropak hirian ez hedatzea, garraioa ez oztopatzea eta bandera ukrainarra ez kentzea; trukean, hiri-agintariek adostu zuten egoiliarrek ez zietela eraso egingo indar errusiarrei.

Apirilaren 3an, Oleksandr Katxura diputatu ukrainarrak Twitterren adierazi zuen indar errusiar guztiek Konotop Raion osoa utzi zutela. Hurrengo egunean, apirilaren 4an, Sumy Oblasteko Gobernadoreak, Dmytro Zhyvytsky-k, adierazi zuen tropa errusiarrek ez zutela jada Sumy Oblasteko hiririk edo herririk okupatzen, eta soldadu gehienak erretiratu egin zirela, tropa ukrainarrak gainerako unitateak kanporatzeko lanean ari ziren bitartean.

## Galeria 
### Otsailaren 24a 

File:Battle_of_Konotop_00.jpg
File:Battle of Konotop 26.jpg

### Otsailaren 25a 

File:Battle of Konotop 01.jpg
File:Battle of Konotop 02.jpg
File:Battle of Konotop 03.jpg
File:Battle of Konotop 04.jpg
File:Battle of Konotop 07.jpg
File:Battle of Konotop 08.jpg
File:Battle of Konotop 09.jpg
File:Battle of Konotop 10.jpg
File:Battle of Konotop 11.jpg
File:Battle of Konotop 13.jpg
File:Battle of Konotop 14.jpg
File:Battle of Konotop 15.jpg
File:Battle of Konotop 16.jpg
File:Battle of Konotop 17.jpg
File:Battle of Konotop 18.jpg
File:Battle of Konotop 19.jpg
File:Battle of Konotop 20.jpg
File:Battle of Konotop 21.jpg
File:Battle of Konotop 22.jpg
File:Battle of Konotop 23.jpg
File:Battle of Konotop 24.jpg
File:Battle of Konotop 25.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alevtina Koltxina

**Alevtina Pavlovna Koltxina** (; Pavlovsk, 1930eko azaroaren 11 &ndash; Otepää, 2022ko martxoaren 1a) sobietar iraupen-eskiatzailea izan zen.

Pavel Koltxin eskiatzailearekin ezkonduta egon zen. 1973an bikotea Estoniara joan zen bizitzera.

Lau Neguko Olinpiar Jokoetan lehiatu zen eta bost domina irabazi zituen.

## Txapelketak 
## Kanpo estekak
Gabriel de Lassaga

**Frantzisko Gabriel de Lassaga Ganboa** (Lesaka &ndash; Nafarroa, 1726ko urriaren 23a - Santa Fe, Argentina, 1791ko urriaren 23a) Nafarroa Garaian jaiotako militar espainiarra eta funtzionaria izan zen. Argentinako Santa Fen etxalde bat izan zuen.

## Biografia 
[thumb|250px|[San Martin Tourseko eliza (Lesaka)| San Martin Tourseko elizan bataiatu zuten Frantzisko Gabriel haurra.]]
Lesakan jaioa, gurasoak Gabriel Francisco de Lassaga eta Barrenetxe eta Graciosa de Gamboa eta Endara ziren. Gabriel hirugarren semea zen eta San Martin Tourseko elizan bataiatu zuten, abenduaren 5ean. Aita, Lesakako errejidorea, semea militarra izan behar zela erabaki zuen. 1743ko uztailaren 27an bere dokumentazioa Nafarroako Zalditeria Arinan aurkeztu zuen.

1746an Santa Fe hirian zen. Han hainbat aldiz bete zituen kabildoaren karguak, hiriko alkate, prokuradore eta sindiko gisa eta behartsu eta adingabeen defendatzaile gisa. 1759an, Buenos Airesko gobernadore Pedro de Cevallosek antolatutako Chaco Handirako espedizioan parte hartu zuen. Ondoren, mugako gotorlekuetara bidali zuten, eta Chacoko aborigenen aurkako beste lau espediziotan parte hartu zuen. 1794an funtzioen erreleboa eskatu zuen, nahiz eta 1796an Gastañaduy gobernadoreak deitu zuen kontsulta-batzorde bat osatzeko, mugen plan orokor bat ezartzeko.

Perú Garaiko Potosi meatzaritzako jarduerak eskatzen zuen mando-hazkuntzan eta trafikoan aritu zen, eta, horregatik, Peruko Cuzco eta Txileko Santiagora bidaiatu zuen, baina ez zuen dirutza pilatzerik lortu.

Bi aldiz ezkondu zen. Lehenik, Juana de Zibururekin ezkondu zen, Francisco de Ziburu landa-maisuaren alabarekin. 1760an alargundu zen. Bigarren ezkontza Francisca Xabiera Mikaela Etxague Andia eta Gaeterekin, santafesiar familia aberats bateko kidea izan zen; honek ere jatorri euskalduna zuen. Guztira hamaika seme-alaba izan zituzten, Argentinako independentziaren aurrekaria izan zen Maiatzeko Iraultzaren kausa besarkatu zutenak.

Bere bidaien eta bere literatur zaletasunen ondorioz, gutun geografiko ugari metatu zituen, horietako bat, bereziki, Rio de la Platakoa, bere xehetasun-mailagatik, lehen batzarrari eman zitzaiona, Cornelio Saavedra presidenteak berariaz hala eskatuta.

Santa Fen hil zen 17911n.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Lassaga DBpedia webgunean.
* :Lassagaren oinordekoak Argentinan.
* :Lassagatarren genealogia.
Eugenia Idoiaga

**Eugenia Idoiaga Madariaga** (Forua, Bizkaia, 1895eko abenduaren 25a- Galdakao, Bizkaia, 1990eko azaroaren 17a) emagina izan zen, Gernika-Lumon *La Partera* bezala ezaguna zena.

## Bizitza 
Vicente eta Ramona andra-gizonen seme-alabetan bosgarrena izan zen Eugenia. Bizitzak gero ondoko herrira eraman zuen, Gernika-Lumora, eta hantxe biziko zen aurrerantzean. Bere ibilbide profesional guztia bertan eman zuen eta luzaroko urteetan Domingo Alegria doktorearen emagina izan zen, Gernikako belaunaldi desberdinetako ume ugariri munduratzen lagunduz. Gogoan zituen berak artatutako erditzeak eta umeok jaiotako ordua bera ere.

Galdakaoko ospitalean zendu zen 1989 urtean eta Gernika-Lumoko kanposantuan hilobiratu zuten.

## Omenaldi eta aitortzak 
* Bizi zela, berak munduratzen lagundutakoek antolatuta, omenaldi goxoa jaso zuen
* thumb|Gernikan, bere omenezko izena daraman kalearen kartela.2010an, Gernika-Lumoko Udal Berdintasun saileko arduradunen ekimenari esker eta Udalbatza guztiaren oniritziz, Eugenia Idoiaga Emaginaren kalea bezala izendatu zen Arana auzoko karrika txiki bat 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Eugenia Idoiagaren argazkia

## Bibliografia 
*Aiape Arbe, Andrea. *Gernikar emakumeak XX. mendean Ahotsak eta Bizipenak.* Gernika-Lumo, 2006. 

## Kanpo estekak
Maryan Wisniewski

**Maryan Wisniewski** (Calonne-Ricouart, 1937ko otsailaren 1a - Carpentràs, 2022ko martxoaren 3a) frantziar futbolaria izan zen.

Jatorri poloniarreko familia batean jaio zen. RC Lens, UC Sampdoria, AS Saint-Étienne, Sochaux eta Grenoble taldeetan jokatu zuen.

33 aldiz jokatu zuen Frantziako futbol selekzio nazionalarekin eta 1958ko Munduko Futbol Txapelketan brontzezko domina lortu zuen taldeko kidea izan zen.
Fatuma Roba

**Fatuma Roba** (Addis Abeba, Etiopia, 1973ko abenduaren 18 - ) etiopiar atleta da. 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan parte hartu zuen, eta urrezko domina bat lortu zuen maratoian.

## Ibilbidea 
Bere lehenengo maratoia, 1993an izan zen Addis Abeban 2.440 ko altitudearekin eta 2 ordu 44 minutu eta 20 segundotan lortu zuena.

Atlantako Olinpiar Jokoetara heldu zen, urte hartan bi maratoi irabazi ondoren, Erroman eta Marrakechen. Lasterketa irabaztea lortu zuen, zati handi batean bakarrik korrika eginez.

1:11:57an gainditu zuen maratoi erdia bere atzetik 12 segundoko abantailarekin; 26. km-an bere abantaila jada 45 segundora igo zen. Azkenik, proba irabazi zuen 2h26:05ekin eta bi minutu eskas atera zizkion bigarren sailkatuari. Horrela, maratoian urre olinpikoa irabazi zuen lehen emakume afrikarra izan zen, eta historiako abantailarik handienarekin ere egin zuen.

## Dominak 
## Kanpo estekak
Carole Montillet

**Carole Montillet-Carles** (Grenoble, Frantzia, 1973ko apirilaren 7a - ) alpetar eskiatzailea zen.  1991an hasi eta 2006an erretiratu zen kirol profesionaletik.

## Biografia 
Caroleren aitak Villard-de-Lans eski eskolan matrikulatu zituen non Carolek zortzi urterekin irabazi zuen bere lehen lasterketa, hamaika urterekin Frantziako slalom txapeldunaren lehen titulua lortu aurretik. 

Frantziako selekzioarekin bat egin ondoren, 1991-1992 denboraldian egin zuen lehen irteera Munduko Kopan, abenduan Italiako Santa Caterinan Super Gramo batean, lasterketa batean 30. postuan amaitu zuen bere lehen jeitsieran. Denboraldi horretan hirugarren lasterketa batean parte hartu zuen Vail  Super Gramo-an. 

1993-94 denboraldiko lehen lasterketan zazpigarrena , Tignesen jaitsiera batean , denboraldiko gainerako emaitzarik onena hamaikagarren postua izan zen Espainiako Sierra Nevadako Super Gramo -an. 

1994-1995 denboraldiaren hasieran lortu zuen emaitzarik onena 23. postua izan zen Lake Louiseko  jaitsieran. Urtarril hasieran itzuli zen Munduko Kopako zirkuitura, baina bere emaitzak oraindik ez ziren onak izan, emaitzarik onena Cortina d'Ampezzoko 24. postua izan baitzen . 

2002an, Salt Lake City-ko neguko olinpiar jokoetan, urrea irabazi zuen jaitsierako frogan. 2005ean Bornion, brontzezko domina irabazi zuen.

## Ibilbidea 
### Neguko Olinpiar Jokoak 
Pistatik erretiratu zenetik rally-raid gidaria ere izan da, hainbat aldiz Rallye Aïcha des Gazelles irabazi zuen eta Paris Dakarren hainbat ediziotan parte hartu zuen . France Télévisioneko taldeen baitan aholkulari lana ere badu , Olinpiar Jokoetako eta munduko txapelketetako gertakariak komentatuz .

## Kanpo estekak
Begoña Vila

**María Begoña Vila Costas** (Vigo, Pontevedra, 1963) galaxia espiralen ikerketan espezializatutako astrofisikari galiziarra da. Gaur egun Washington DCn bizi da, eta sistemen ingeniari gisa lan egiten du Goddard espazio-hegaldiko zentroan. Sistemen ingeniaria da *Fine Guidance Sensor*-eko (*FGS*) *GSFC* (*Programa Geofisikoa, Geodinamikoa eta Espazio Geodesikoa*) NASAn. Sentsore hori James Webb teleskopio espazialak eraman du, eta, gainera, instrumentu-taldearen azken proba hotzaren arduraduna izan da teleskopioarekin integratu aurretik.

2016an, NASAk *Exceptional Public Achievement Medal* domina eman zion. Domina hori erakundetik kanpoko pertsonei, baina Estatu Batuetako espazio-agentziaren misioari nabarmen lagundu diotenei ematen zaie.

## Biografia 
Santiagoko Unibertsitatean eta Kanarietako Astrofisika Institutuan astrofisika ikasi zuen (1981-1986), eta astrofisikan doktoratu zen Manchesterreko Unibertsitateko Astrofisikarientzako Jodrell Bank Zentroan (1989).

ezkerrera|thumb|270x270px|James Webb teleskopio espaziala
James Webb teleskopio espazialak eraman zuen *Fine Guidance Sensor* (*FGS*) diseinatzen eta eraikitzen lan egin zuen Kanadako Espazio Agentziaren zuzendaritzapean Kanadako enpresa batean, eta 2012an NASAri entregatu eta beraientzako lehen proba hotza egin zenean, tresna horren sistemen ingeniari gisa, kanpoko konpainia baten bidez kontratatzea erabaki zuten,

2013tik *FGS lead systems engineer* da, erreferentziazko pertsona sentsorearen probak, orbitan egiten dituen eragiketak, mugak, "Softwarearen" osagaiak eta abar erabakitzerakoan, bai eta proba hotzak egiteko tresna zientifiko guztien koordinatzailea ere *(ISIM, Integrated Science Instrument Module moduluan integratuak*). Big bang ondoren, duela 13.500 milioi urte, unibertsoan sortu ziren lehen objektuak — izarrak eta galaxiak — aztertu ahal izango dira teleskopio horren bidez. Gainera, beste izar batzuen inguruan planetak bilatzen jarraitzeko eta duten atmosfera ikusteko ere balioko du.

Komunikazio- eta dibulgazio-ekitaldietan parte hartzen du maiz, eta *ECUSA-DC*ko kidea da, Washington DC, Maryland eta Virginiako komunitate zientifiko espainiarra barne hartzen duena.

Begoña Vila jarduera zientifikoan genero-ikuspegia lehen planoan kokatzen laguntzen duen adibide bikaina da.
* 2021ean, *FEDEPE saria*, Emakume Zuzendari, Exekutibo, Profesional eta Enpresarien Espainiako Federazioak emandako saria, jaso zuen, Nazioarteko Sariaren kategorian.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Begoña Vilaren facebook orria
* Begoña Vilaren bideoa
* James Webb teleskopioari buruzko bideoa
Birgitte Sættem

**Birgitte Sættem** (Molde, Norvegia, 1978ko uztailaren 9a - ) eskubaloi jokalari ohia da. Norvegiako eskubaloi taldearekin Brontzezko domina bat irabazi zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.  

## Ibilbidea 
Bere ibilbide osoan zehar talde profesional bakarrean egon zen, Larvik HK. 1998an hasi zen talde horretan eta 2006an, haurdun eta lesionaturik, bere ibilbidea amaitzea erabaki zuen.  

Norvegiako eskubaloi taldearekin hauek izan dira lortutako garaipenak: 

## Kanpo estekak
Shane Warne

**Shane Warne** (Upper Ferntree Gully, Victoria, 1969ko irailaren 13a - Ko Samui, Tailandia, 2022ko martxoaren 4a) australiar kriket jokalaria izan zen, historiako jaurtitzailerik onenetakoa.

Australiako selekzioarekin, Victoria estatu jaioterriarekin eta Hampshire konderriarekin jokatu zuen. 708 *wicket* lortu zituen nazioarteko partidetan eta Muttiah Muralitharanek bakarrik gainditu du.

Hainbat eskandaluk zipriztindu zuten bere ibilbidea (debekatutako substantziak hartzea, apustulariekin harremana izatea eta sexu-eskandaluak).

2007an erretiratu zen nazioarteko kriketetik.
Grenslandhallen

**Grenslandhallen**  Hasselten dago, Belgikan, eta BENELUXeko ekitaldi gune handienetako bat da. Lehenengo aretoak 1983an eraiki ziren, 2002an lehenengo aretoetako bat musikalentzako kongresu antzoki bihurtu zen, 5.000 lagunentzako kontzertuak. 2004an, gunea "Ethias Arena"rekin handitu zen, Belgikako pabilioi handienarekin, 21.000 pertsona baino gehiago hartzeko gaitasunarekin. Multzo osoak ia 35.000 metro koadroko azalera hartzen du orain. Greenslandhallen-ek 400 metro koadrotik 13.000 metro koadrotik gorako aretoak biltzen ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tracks (2013ko filma)

***Tracks***, 2013ko John Curran estatubatuarrak zuzendutako abentura film bat da. Robyn Davidson australiar idazle eta abenturazalearen 1980ko izenburu berdineko liburuan oinarritua dago. Mia Wasikowska eta Adam Driver aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1977, Robyn Davidson gazteak Australiako basamortuan barna 3.000 kilometroko ibilbidea burutuko du, herrialdearen erdigunetik hasi eta outback latza zeharkatuz mendebaldeko kostaldean amaituz, bidailagun bere ganbeluak eta txakur leiala bakarrik izango dituelarik.

## Aktoreak 
* Mia Wasikowska: Robyn Davidson
* Adam Driver: Rick Smolan
* Lily Pearl: Robyn Davidson gaztea
* Roly Mintuma: Eddy jauna
* Brendan Maclean: Peter
* Rainer Bock: Kurt
* Jessica Tovey: Jenny
* Emma Booth: Marg

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Turan sakonunea

**Turan sakonunea** (; ) Erdialdeko Asiako sakonune handi bat da, Amu Daria eta Sir Daria ibaien inguruan. Amu Dariak hegoekialde-iparmendebalde norabidea du sakonunean. Turkmenistango esparru handiak hartzen ditu, baita Kazakhstanen eta Uzbekistanen ere. 

Sakonune hau Kaspiar itsasoaren ekialdena dago, eta Aral itsasoaren hego-ekialdean. Munduko harea hedapenik handienetako bat da. Bataz beste, 381 mm. euri jasotzen ditu urtean. Karakumeko basamortua Turango hegoaldean dago. Hiririk handienak Daşoguz (Turkmenistan), Nukus eta Urgentx dira (Uzbekistan). Vpadina Aktxanaia, Turkmenistanen, itsasoaren mailatik behera 81 metrora dago. 

## Kanpo estekak
Vauxhall (Brusela)

**Bruselako Vauxhall**  (frantsesez: *Vauxhall de Bruxelles*) Waux-Hall izenez ere ezaguna, Belgikako hiriburua den Brusela hiriko Parc de Bruxelles-ko eraikin historikoa da. Londresko Vauxhall Pleasure Gardens-en omenez du izena, Bruselako biztanleek 1761ean bakarrik ezagutu zutena, Théâtre de la Monnaie-n Le Phaxal izeneko balleta eszenaratu zenean. Hasieran jauregia, kontzertu aretoa eta antzerkia zen. 1818az geroztik, Bruselako Udalarena da. Cercle Gaulois literatura eta arte klubak eta bere aurrekoek bilera, afari, erakusketa eta kontzertuetarako gune gisa erabili izan dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ulysses Guimarães biltzar-jauregia

**Ulysses Guimarães biltzar-jauregia**  (portugesez: *Centro de Convenções Ulysses Guimarães*) erabilera anitzeko konplexua da (konbentzioak, ekitaldiak, kontzertuak) SDC - Kultura Dibulgazio Sektorea- Brasiliako Ardatz Monumentalean kokatua, Hego Amerikako Brasil herrialdeko hiriburuan. Barruti Federaleko Gobernuarena da eta Turismo Idazkaritzari lotuta dago. Sérgio Bernardes arkitektoak diseinatu zuen, 2005ean berritu, zabaldu eta partzialki inauguratu zen, herrialdeko hirugarren biltzar-zentro gisa, Anhembi Pabilioiaren eta Riocentroren atzetik, eta aldi berean 9.400 pertsona eserita har ditzake.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bahraineko Nazioarteko Biltzar Jauregia

**Bahraineko Nazioarteko Biltzar Jauregia**  (arabieraz : معرض البحرين الدولي للمعارض والمؤتمرات) Bahraineko hiriburua den Manamako biltzar-zentroa da. Guneak 14.000 metro koadroko erakustoki eta 1.400 metro koadroko funtzio-espazio ditu. Egunero 5.000 ordezkari eta 30.000 bisitari baino gehiago hartzeko gai da. 800 ibilgailurako aparkalekuak daude. Asiako herrialde osoko erakusketa eta konbentzio gunerik handiena da. Zentroa 28. etorbidearen iparraldean dago, Shaikh Khalifa Bin Salman autobidearen hegoaldean. Hainbat merkataritza gunez ere inguratuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Johann Schöll

**Johann Schöll** (Mörbisch am See, Austria, 1957ko urriaren 23a), futbol jokalari-ohi eta entrenatzaile austriarra da. Erdilari postuan jokatzen zuen.

## Ibilbidea 
Kirol ibilbidea herriko taldean hasi zuen eta 1974an Siegendorf taldera joan zen. 1978an Austriako Bundesligako Admira Wacker taldeak fitxatu zuen eta bi denboraldi egin zituen bertan. 31 partida jokatu zituen eta gol bat ere sartu zuen. 

1980an SC Eisenstadt taldeak fitxatu zuen eta beste sei denboraldi egin zituen lehen mailan. Talde honekin lortu zuen titulu bakarra, 1984ko Mitropa Kopa hain zuzen ere. Ligaxka eran jokatu zen eta Eisenstadt txapeldun izan zen FC Prishtina talde kosovarraren, FK Teplice txekiarraren eta Vasas Budapest hungariarraren aurretik. 

1987an Eisenstadtek maila galdu zuen eta bigarren mailan denboraldi bat egin ondoren Schöll bere herriko taldera itzuli zen, Mörbischera.

Ondoren hainbat talde entrenatu zituen:
* SC Eisenstadt (1991-92)
* Baumgarten (1993-94)
* Mattersburg II (2003-04)
* FC Winden (2010-22)
* Baumgarten (2012-13)
* Oberpetersdorf (2014-15)

## Estatistikak 
Hauek dira Johann Schöll-ek Austriako Bundesligan izandako estatistikak:

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
SC Eisenstadt

**SC Eisenstadt** Austriako futbol talde bat da, Eisenstadt hirikoa. 1984an Mitropa Kopa irabazi zuen eta 2008an desegin zen.

## Historia 
1907. urtean sortu zen *Kismarton FC* izenarekin eta 1968 eta 1987 artean 13 denboraldi egin zituen Austriako Bundesligan. Ez zuen emaitza aipagarririk izan Austrian baina garai hartan Europa erdi-ekialdeko talde apalek jokatzen zuten Mitropa Kopa irabazi zuen 1984an. Ligaxka eran jokatu zen eta Eisenstadt txapeldun izan zen FC Prishtina talde kosovarraren, FK Teplice txekiarraren eta Vasas Budapest hungariarraren aurretik. Intertoko Kopa jokatzeko ere sailkatu zen 1983an eta 1985ean.

2007-08 denboraldia jokatzen ari zela diru arazo larrien erruz apirilean desegin zen taldea, denboraldiari amaiera eman ezinik. Ordurako *Regionalliga Ost* eskualde mailako ligara jeitsia zegoen.

2016an *SC Eisenstadt 1907* talde berria eratu zen baina ez zuen aurrera egin eta 2017an *SC Eisenstadt* sortu zen. 2019an maila beherenetik hasi zen jokatzen.

## Palmaresa 
### Austrian: 1 
* Bundesliga (0): zortzigarren 1985ean.
* Bigarren maila (1): 1980.

### Nazio artean: 1 
* Mitropa Kopa (1): 1984.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Ttun-ttun (dantza)

**Ttun-ttun** (*thun-thun* gisa ere idatzia) Nafarroa Garaiko Erronkariko ibaxako dantza tipikoa da. Erronkaribarran oso ezaguna den neska-mutilek parte hartzen duten dantza soziala da. Ingurutxoen familiakoa da, zirkulu moduan dantzatzen direlako. Antzina musika txirula eta salterioarekin jotzen zen, *ttun-ttun* ere deitua, eta gaur egun txistua eta danbolina erabiltzen dira. Hiru bertsio ezberdin gordetzen dira, Gardekoa, Izabakoa eta Uztarrozekoa, eta azken honek dirudi zaharrena.

Dantza hauek ibaxako biztanleentzat ekintza benetan soziala izan dira, herriko komunitatea ordezkatzen zuena eta herritar askok parte hartzen zutena. Deigarria da dantzatzen diren duintasun zeremoniatsua.

## Dantzak 
Hiru zati ditu. *Soka-dantza* da dantzarako gonbita, eta neskak dira, beste nafar batzuetan ez bezala, enparanxara eskuak elkartuta irteten hasten dutenak. Ondoren, musuzapiz hornitutako mutilek, aukeratutako neskei hartzera gonbidatzen diete, eta enparanxaren inguruan dantzatzen dute erlojuaren orratzen kontrako norabidean: hau da *pañuelo-dantza*. Amaitzean, buruko bikoteak arku bat osatzen du, eta hortik igarotzen dira gainerako bikoteak. Erronka selektiboa da, ijitotzat edo agotetzat jotzen den ospe txarreko edo behe-mailako arrazatzat jotzen dena dantzatik baztertzeko.

Hirugarren eta azken zatia *Inguru-dantza* da, enparanxa inguruko dantza zirkularra. Batzuetan gelditu egiten dira in situ dantzatzeko, eta bikoteek besoak jaso eta soina apur bat makurtzen dute eskuinetik ezkerrera.

## Ospakizunak 
Izabako ttun-ttuna uztailaren 25ean edo 26an dantzatzen zen, eta Done Kipiren egunean, bere elizako titularra; Uztarrozekoa, Done Ibane egunean, ekainaren 24an, Done Errotx egunean, abuztuaren 16an, eta Zaindariaren Andre Maria egunean, uztailaren 2an. Dantzari guztiek janzten dute erronkaribartar jantzi ederra, neskek jipoirik gabe eta mutilek elastikorik gabe.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Erronkaribar
* Euskal dantza

## Kanpo estekak
Sorogaingo marka

**Sorogaingo marka** Nafarroa Garaiko Erroibar eta Nafarroa Behereko Aldude eta Baigorri ibarren artean egindako hitzarmen zaharra da. Urtean zehar bi marka egiten dira, bata maiatzean (behi- eta zaldi-marka) eta bestea irailean (ardi-aziendaren marka). Urepelen ere beste bi marka egiten dira egun hurbiletan. Egun honetan Sorogainera Erroibarko eta Aldudeko edo Baigorriko ibarretako abeltzainak etortzen dira, batez ere Urepelekoak.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Sorogain
* Sorogainibar
* Erroibar

## Kanpo estekak
Pakistan Monumentua

**Pakistan Monumentua** (urdueraz: **یادبود پاکستان**) Pakistango Islamabad hiriburuan dagoen monumentu bat da, pakistandarren batasuna irudikatzen duena. Muino batean kokaturik dagoenez Islamabad eta Rawalpindi hirietatik ongi ikusten da, eta toki turistiko nagusietako bat bihurtu da, egunero 1.500 turista hartzen ditu batazbeste.

## Historia 
2002an planteatu zen horrelako monumentu baten beharra. Kultura Ministerioak lehiaketa antolatu zuen eta 20 proposamen jaso ziren. 2003ko uztailaren 10ean Arif Masoud-en proiektua izendatu zuten irabazle.

2004ko maiatzaren 25ean ezarri zen aurreneko harria eta 2007ko martxoaren 23an inauguratu zuen Pervez Musharaf presidenteak.

## Deskribapena 
2'8 hektareatako azalera hartzen du.

Petalo guztiek Pakistango banderak duen ilargi erdia eta izarra babesten dute. Izarraurrezko izarrak ditueen granito beltzez osatua dago eta ilargia altzairuzkoa da eta inspiraziozko idatziak ditu.

## Erabilera 
Monumentu nazionala izateaz gain Pakistanen sorrera eta historia erakusten duen museoa ere bada. Argizari museoa ere badu barnean. Horretaz gain auditorio txiki bat ere badago, 62 eserleku dituena.

Monumentuaren ertz batean Islamabad hiriaren ikuspegi itzela duen plataforma garai bat dago.

## Iruditegia 

Irudi:Pakistan Monument by ibneazhar Sep 2016 (50).jpg|Pakistan Monumentua.
Irudi:Three petals of Pakistan Monument.jpg|Hiru petaloren erdia ilargia.
Irudi:Pakistan Monument, Islamabad MDSR-01.jpg|Erdiko plataforma, izarra eta ilargia.
Irudi:Monument Arches.jpg|Monumentuaren arkuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
7 cajas

***7 cajas*** (euskaraz *7 kaxa*), 2012ko Juan Carlos Maneglia eta Tana Schémbori paraguaiarrek zuzendutako thriller film bat da. Celso Franco eta Lali González aktoreek antzeztu zuten.

Donostiako Zinemaldian lehiatu zen, *Zinema Eraikuntzan* saria irabaziz.

## Argumentua 
Paraguai, Asunción hiriburua, Víctor (Celso Franco) hiriko 4 Merkatuan lan egiten duen 17 urteko gurdilari bat da. Lanbide latz eta oso lehiakorra da, eta Víctor diruaten beharrean da. Ustekabean, eskeinrza nahiko harrigarri bat jasoko du: 100 dolarren truk beren barnean zer duten ez dakien zazpi kaxa garraiatzea  maileguan jasotako telefono mugikor bat duela, Víctorrek bidaiari ekingo dio. Zortzi solairu bajarrik zeharkatu beharra dauzka, baina ibilbidean zehar gauzak zailtzen hasiko zaizkio. Gaua iristean, Víctorrek bere burua arriskutsuegia den zeozertan sartu duela jabetuko da.

## Aktoreak 
* Celso Franco: Victor
* Lali Gonzalez: Liz
* Nelly Davalos: Tamara
* Jin Hyuk Johnny Kim: Jim
* Víctor Sosa: Nelson
* Nico García: Luis

## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Aleksandar Vučić

**Aleksandar Vučić** (; Belgrad, 1970eko martxoaren 5a) serbiar politikaria da. Serbiako presidentea da 2017ko maiatzaren 31etik.

Zuzenbidea ikasi zuen Belgradeko Unibertsitatean eta Ingalaterran lan egin zuen aldi batez. Zuzenbidea ikasi zuen Belgradeko Unibertsitatean eta Ingalaterran lan egin zuen aldi batez.

1993an sartu zen politikan, ultraeskuindar Serbiako Alderdi Erradikaleko kide gisa. Informazio ministroa izan zen Slobodan Miloševićen gobernuan eta neurri murriztaileak ezarri zituen kazetarien aurka Kosovoko Gerran.

2008an Serbiako Alderdi Aurrerakoia sortu zuen. Ideia ultraeskuindarrak populista, liberal, kontserbadore eta Europaren aldekoengatik aldatu zituen. Defentsa ministro izan zen 2012tik 2013ra, eta lehen ministro 2014tik 2017ra.

2017an hauteskunde presidentzialak irabazi zituen.

## Kanpo estekak
Bolizko dorre

[thumb| Bolizko dorre bat, Mariaren ikur gisa, "Unikornioaren [Deikundea|Ehizaren Deikundea " batean (ca. 1500) Holandako ordu-liburu batekoa . Ikonografia konplexuaren inguruan, ikus Hortus Conclusus.]]
**Bolizko dorre** bat leku edo giro bat da non jendea mundutik aldenduta dagoen bere jarduera propioen mesedetan, gehienetan intelektualak edo esoterikoak izan ohi direnak. XIX. mendetik aurrera, eguneroko bizitzako kezka praktikoetatik deskonektatutako bilaketa intelektualeko ingurune bat izendatzeko erabili izan da. Terminoaren erabilera garaikide gehienak herrialde askotako akademiak edo unibertsitate-sistemei buruzkoak dira.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Intelligentsia
* Akademia

## Kanpo estekak
Aleksandr Bolxunov

**Aleksandr Aleksandrovitx Bolxunov** (, Podyvotye, 1996ko abenduaren 31) eskiatzaile errusiarra da. Neguko Olinpiar Jokoetan bederatzi domina eskuratu ditu iraupen-eskiko proban.

## Ibilbidea 
Errusia eta Ukraina arteko mugatik kilometro gutxitara dagoen Podyvotye hirian jaio zen. 2014an 20 km eskiatloi probako Errusiako txapelduna izan zen gazte mailan.

2017an Munduko 23 urtez azpiko txapelketak izan ziren Park Cityn, Estatu Batuetan, eta urrezko bi domina eta zilarrezkoa eskuratu zituen. 2018ko Pyeongchangeko Jokoetan lau domina eskuratu zituen baina ez zen txapeldun olinpikoa izan.

2019an Munduko Kopan puntan ibili zen. Distantziako atalean txapelduna izan zen eta sailkapen nagusian bigarren egin zuen. Hurrengo bi denboraldietan Munduko Kopako sailkapen nagusian txapelduna izan zen. Urte horietan Eski Tourra ere irabazi zuen. 2019 eta 2021eko Munduko txapelketatan ere puntan ibili zen eta domina ugari eskuratu zituen, urrezkoa bakarra ordea.

2022ko Pekingo Jokoetan bost domina eskuratu zituen, hiru urrezko, zilarrezkoa eta brontzezkoa. 
## Txapelketak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Volodymyr Struk

**Volodymyr Oleksiiovych Struk** (ukraineraz: Володимир Олексійович Струк; 1964ko maiatzaren 15a - 2022ko martxoaren 2a) politikari ukrainarra, Kreminnako alkatea zen tiroz erail zutenean. Luhanskeko Herri Errepublikaren independentziaren aldeko militantea zen.

## Biografia 
Luhansk Estatu Unibertsitatean graduatua, Eskualdeen Alderdian aritu zen hasieran eta, ondoren, Oposizioko Plataforma-Bizitzaren Aldekoan. 2012tik 2014ra Verkhovna Radan (Ukrainako Kontseilu Gorenean) diputatua izan zen. 2020tik hil arte Kreminnako alkatea izan zen, Luhanskeko Herri Errepublika autoaldarrikatuan, errusiarren aldeko lurraldean. 2022ko martxoaren bian etxean bahitu eta, ondoren, bihotzean tiroz hilda aurkitu zuten. Dirudienez, hilketa Ukrainako inbasioan aurrera eraman zituen errusiarren aldeko aktibitateen ondorioz izan zen. Berria ezagututa, Anton Gerashchenkok, Ukrainako Barne Ministerioaren aholkulariak, zera idatzi zuen Telegram aplikazioan: "Traidore bat gutxiago dago Ukrainan. Luhansk eskualdeko Kreminnako alkatea, Luhanskeko parlamentuko diputatu ohia, hilda aurkitu dute".

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kateryna Pavlenko

**Kateryna Anatoliivna Pavlenko** (Ukraineraz Катерина Анатоліївна Павленко, Nizhyn, Txernihiv Oblasta, Ukraina, 1988ko abuztuaren 10a) abeslari, konpositore eta folklorista ukrainiarra da. Go_A talde elektro-folk ukrainarraren bokalista nagusia da, zeinarekin agerpen entzutetsua egin zuen Eurovision 2021 jaialdian, *Shum* abestiarekin. Pavlenko ere ezaguna da bakarka aritzen denean Монокейт izenez (transliteratuta *Monokeit*, baina ingelesezko ahoskeran emana, **Monokate**).

## Ibilbide profesionala 
Pavlenko Nihzynen jaio zen Kiev hiriburuaren ipar-ekialdean. Txikitatik zegoen musika herrikoiz inguratuta. Bere amona abeslaria zen eta kantatzeko estilo tradizional ukrainar erakutsi zion, "ahots zuria" izenekoa. Bere amak ere kantatzen zuen herri-koru batean.

Eskolan kantua ikasi zuen, eta irakasleek bultzatu egin zuten opera-kantari bihurtzeko. Hala ere, konturatu zen rock-musikari izan nahi zuela. Tokiko rock-talde batean zegoen nerabe gisa, eta hainbat kontzertutan aritu zen. Pavlenkok Nizhyneko Kultura eta Arte Eskolan ikasi zuen, eta 2009an graduatu zen. Gero folklorea ikasi zuen Kieveko Kultura eta Arte Unibertsitate Nazionalean, eta 2013an graduatu zen. Hainbat folk talde zuzendu ditu, besteak beste, Berezango beteranoen abesbatza.

### Go_A eta Eurovision 
Pavlenko Go_A elektrofolk bandarekin elkartu zen ordezko abeslari gisa 2012an, baina gerora abeslari nagusia bilakaru zen. 

2020. urtearen hasieran, Pavlenko eta Go-Ak Vidbir 2020 lehiaketan parte hartu zuten, Ukrainako selekzio sistema 2020ko Eurovisioko Abesti Lehiaketarako, "Solovey" abestiarekin. Irabazi zuten, eta prest zeuden Eurovision 2020rako, baina COVID-19 pandemiaren ondorioz, lehiaketa bertan behera utzi zen. Hala ere, 2021rako, aurreko urtekoa ontzat eman zuten Ukrainan, eta Go_A Ukrainaren ordezkari izan zen Eurovision 2021ean "*Shum*" abestiarekin. 5. postu orokorra lortu zute, baina bigarrena bozketa publikoan, Måneskin irabazleen atzertik bakarrik. 2021eko maiatzaren 24an iritsi zen "Shum" lehen postura iritsi zen Spotify Viral 50ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kateryna Pavlenko eta Go_A taldea, Eurovision 2021eko agerpena.
Reduvius personatus

***Reduvius personatus*** intsektu hemiptero heteroptero espeziea da, Reduviidae familiakoa. Europakoa izanik munduan zabaltzen ari da espezie inbaditzaile gisa. 

## Ezaugarriak 
*Oniscidea*k, *Neuroptera*k, *Dermaptera*k, *Cimicidae*ak eta termitak (Isoptera) bezalako artropodo txikien barietate baten harrapariak dira. Bere ninfak hautsez kamuflatzen dira. Ez dute Chagasen gaixotasuna transmititzen; ziztatzen dutenean, normalean azkura sentsazioa uzten dute astebetez, gunea sutu egiten da, gorritu egiten da. Mina maila 5/10.

## Espezie inbaditzailea 
Jatorriz Europakoa da, baina nahi gabe sartu dute Ipar Amerikan eta Afrikan. Espezie inbaditzailetzat hartzen da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* :Bugguide.net.
* :*Reduvius personatus* Biolib webgunean.
Go A

**Go_A** (:, transliteratuta *Gou Ei,* hala nola *Go A* ahoskatzen den ingelesez) Ukrainako elektrofolk musika talde bat da, 2012an lehen aldiz sortua Kieven. 2021ko Eurovisión Abesti Lehiaketan Ukraina ordezkatu zuen  "*Shum*" abestiarekin, eta bosgarren postua jarri zuten finalean.

## Ibilbidea 
Musika elektroniko modernoa eta erro etnikoak konbinatuko zituen talde bat osatzeko ideia Taras Xevtxenkorena izan zen 2011n, baina musikariekin lan egiteko lehen saioak 2012an egin ziren. Urte horretan Kateryna Pavlenko abeslaria bandarekin elkartu zen ordezko abeslari gisa 2012an, baina gerora abeslari nagusia bilakaru zen.

2020. urtearen hasieran, Pavlenko eta Go-Ak Vidbir 2020 lehiaketan parte hartu zuten, Ukrainako selekzio sistema 2020ko Eurovisioko Abesti Lehiaketarako, "Solovey" abestiarekin. Irabazi zuten, eta prest zeuden Eurovision 2020rako, baina COVID-19 pandemiaren ondorioz, lehiaketa bertan behera utzi zen. Hala ere, 2021rako, aurreko urtekoa ontzat eman zuten Ukrainan, eta Go_A Ukrainaren ordezkari izan zen Eurovision 2021ean "*Shum*" abestiarekin. 5. postu orokorra lortu zute, baina bigarrena bozketa publikoan, Måneskin irabazleen atzertik bakarrik. 2021eko maiatzaren 24an iritsi zen "Shum" lehen postura iritsi zen Spotify Viral 50ean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Kateryna Pavlenko eta Go_A taldea, Eurovision 2021eko agerpena.
Goa (argipena)

**Goa** izenak hainbat adiera du:

* **Goa** India Mendebaldeko estatua.

Eta aurrekoarekin lotuta:

* **Goa Hiri Zaharra** edo **Goa Velha**, hiri koloniala izan zena.
* **Ipar Goa** edo North Goa barrutia.
* **Hego Goa** edo South Goa barrutia.

Gainerakoak:

* **Go_A,** musika talde ukrainarra.
* **Goas**, Okzitaniako herria.
* **Go** jokoa.

Ikus, halaber:

* Go (argipena)
Céline Dumerc

**Cécile Dumerc** (Tarbe, Frantzia, 1982ko uztailaren 9a - ) frantziar saskibaloi jokalari profesionala da. Gaur egun, antolatzailea edo basea da Basket Landes taldean eta Frantziako saskibaloi taldeko kapitaina da.

## Ibilbidea 
Dumerc bere herriko saskibaloi taldean hasi zen, Tarbes Gespe Bigorren. Gaur egun, Basket Landesen aritzen da. Hauxe izan da bere ibilbidea urte hauetan zehar:

### Lortutako dominak 
Bere ibilbidean zehar hainbat garaipen eta domina irabazi ditu. Hauek dira Frantziako saskibaloi taldearekin irabazitako dominak:
* 2009 Emakumezkoen EuroBasket: Urrezko domina
* 2011 Emakumezkoen EuroBasket: Brontzezko domina
* 2012 Londresko Udako Olinpiar Jokoak: Zilarrezko domina
* 2013 Emakumezkoen EuroBasket: Zilarrezko domina
* 2015 Emakumezkoen EuroBasket: Zilarrezko domina
* 2017 Emakumezkoen EuroBasket: Zilarrezko domina

## Kanpo estekak
Arrakoko Andre Mariaren baseliza

**Arrakoko Andre Mariaren baseliza** Erronkariko ibaxako Izaba udalerrian Erdi Aroko kristiau baseliza bat da.

## Eraikina 
Baselizak oinplano angeluzuzena du eta ertz-gangez estalita dago. Barruan, XV. mendeko Ama Birjina gotiko baten irudia gordetzen du.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus gainera 
* Izaba
* Erronkaribar

## Kanpo estekak
Izabako gaztelua

**Izabako gaztelua** Nafarroa Garaiko Erronkariko ibaxako Izaba udalerrian kokatutako gaztelu bat da. Hiribildua menderatuz, Erdi Aroan Nafarroako Erresumarako sarbidea Bearnotik kontrolatzen zuen gotorleku bat egon zen. Zerbitzuan jarraitu zuen XVI. mendearen hasierara arte, Espainiako tropek suntsitu zuten arte.

## Historia 
Lanak egin ziren gazteluan 1258an eta 1277an, Antso Ruiz Irunberrikoa zaldunak, Izabako eta Burgiko gazteluetako alkaideak, leialtasunezko omenaldia egin zion Juana erreginari, Uztakio Beaumarché seneskalaren pertsonan. Dorre nagusian lan egiten zen, 1300. urtean estalkiaren egurra berregiten, Paulo Betxabena alkaide zelarik. 1310ean Joan Lopitz Urrozkoa zaindaria zuen, eta 1320an Odon Miriacekoa; urte horietan, 6 libera diru eta 30 kahitze gari atxiki zizkioten. 1328tik 1340ra Martin Gartzia Leiungoa gotorlekuaren buruan agertzen da.

1350etik aurrera gazteluak utzikeria garai luze bat ezagutu zuen. Benetako kontuek ez dute erregistratzen beren esparruan egindako obren gasturik, ezta alkateei hartzekoen ordainketarik ere. 1405eko kontuetan berariaz jasotzen da garai hartan ez zegoela ez atxikipenik ez goarniziorik. 1482ko dokumentu batek dio lehenago eraitsia izan zela.

Fernando Katolikoak Nafarroa konkistatu zuenean, gaztelua eraitsi egin zuten. 1519an, Naiarako duke erregeordeak diruzainari agindu zion ez ziezaiola alkaideari atxikimendua ordaindu, gotorlekua eraitsia izan zelako.

## Erreferentziak 
* 

## Ikus, gainera 
* Izaba
* Erronkaribar
* Nafarroako Erresuma

## Kanpo estekak
Fukuokako Biltzar Jauregia

**Fukuokako Biltzar Jauregia** Fukuokan, Japonian, hiru eraikin bereizitako multzoa da, non Fukuokako biltzar-zentroak dihardu.

## Fukuoka Kokusai Zentroa 
Fukuoka Kokusai Zentroa 1981ean ireki zen eta bertan ospatzen da azaroan sei sumo txapelketa nazionaletako bat.

## Marine Messe Fukuoka 
Marine Messe Fukuoka 1995ean ireki zen eta 8.500 lagunentzako edukiera duen estadio barruko eraikinik erabilienetako bat da.

## Fukuoka Nazioarteko Biltzar Zentroa 
Eraikin hau 2003an inauguratu zen.

## Kanpo estekak
Nagaragawa Biltzar Jauregia

**Nagaragawa Biltzar Jauregia** Japoniako Gifu hirian dagoen erabilera anitzeko biltzar-zentroa da. Japonierazko izenaren itzulpen literala **Nagara Ibaia Nazioarteko Biltzar Zentroa** da, baina ingelesezko izen ofizialak "nazioartekoa" ez du aipatzen.

Gifu Memorial Center, Nagaragawa Sports Plaza eta Mirai Hallarekin batera, Gifu World Event and Convention Complex-en parte da. 

## Eraikuntza 
Biltzar-zentroa Gifu biltzar handietarako kokapen on gisa sustatzeko eraiki zen eta erakargarri asko ditu nazioko eta nazioarteko taldeak hirian ekitaldiak antolatzera erakartzeko. Tadao Ando arkitekto ospetsuak diseinatu zuen egitura,  kanpotik arrautza forma berezia emanez, berehala antzeman ahal izateko.

1995eko irailaren 1ean ireki zen, eta udaleko Kudeaketa Publikoko Taldeak kudeatzen du.

## Instalazioak 
eskuinera|thumb| Atzealdean Gifu Miyako hotela duen biltzar-zentroa
Biltzar-zentroko areto nagusia Gifu Prefektura osoko handiena da. Batez ere kontzertu eta konbentzioetarako erabiltzen da. 1.206 m² inguruko azalera du, 1.689 lagunentzako lekua du, baina zorua eta hormak erregulagarriak dira, hainbat konfigurazio eskaintzen ditu.   Japoniako 100 musika-emanaldietarako toki onenetariko bat izendatu zuten.

Egituraren kupulan nazioarteko hitzaldi areto bat ere badago. Hormaren zati bat ireki daiteke , Nagara ibaiaren, Kinka mendiaren eta Gifu gazteluaren ikuspegia eskainiz.  Aretoa neurri ertaineko nazioarteko konbentzioetarako egokia da eta sei hizkuntzatan aldibereko itzulpenak eskain ditzake.  Bilera areto txiki, ertain eta handiak ere eskuragarri daude bilera pribatuagoetarako.

Areto nagusiaren eta beste zortzi gelen azalera osoa 2.332 m²-koa da, 2.400 pertsona baino gehiagoko edukiera duena. 

## Sarbidea 
Gifu Bus-ek garraio publikoa eskaintzen du JR Gifu geltokia eta Meitetsu Gifu geltokiaren artean. Bidaiariak "Nagaragawa Kokusai Kaigijō Kitaguchi" edo "Nagaragawa Kokusai Kaigijō-mae" geltokietan utz daitezke.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Arkitektoen Nazioarteko Batasuna

**Arkitektoen Nazioarteko Batasuna** (**UIA** frantsesezko izenetik laburtua: *Union Internationale des Architectes*) nazioarteko elkarte demokratiko eta gobernuz kanpokoa da, eta arkitektoen federazio nazionalak biltzea du helburu, arraza, hizkuntza, sexu edo eskola bereizketarik gabe. Herrialde kide bateko kide diren arkitekto guztiak UIAren parte dira. 1948ko ekainaren 28an sortu zen Lausanan (Suitza).  2010ean, 124 herrialde zituen ordezkatuta, 1.300.000 arkitektoren kopurua gaindituz.  Egungo presidentea (2021-2023) José Luis Cortés da, Mexikokoa. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak