María Bruguera Pérez

**María Bruguera Pérez** (Jerez de los Caballeros, 1913ko azaroaren 6a &ndash; Madril, 1992ko abenduaren 26a) espainiar militante libertarioa eta aktibista feminista izan zen.

Bruguera konbentzimendu libertario sakonak zituen familia batean jaio zen. Bere aita, Antonio Bruguera, extremadurarra jaiotzez eta Palafrugelleko katalan baten semea, militante anarkista zen eta Jerez de los Caballeroseko Herriko Etxeko presidentea izan zen, nahiz eta herrian CNT - Confederación Nacional del Trabajo-ko (Lanaren Konfederazio Nazionala) sindikaturik ez egon. Bere anaia Antonio ere ideal libertarioaren jarraitzailea izan zen. Bederatzi urte baino ez zuela, hasi zen bere engaiamendu politikoa, Juventudes Libertarias (Gazte Libertarioak) taldean sartu zelarik. *Ni Dios Ni Amo* emakumezkoen antzerki taldean ere parte hartu zuen.

Bruguerak, Espainiako Gerra Zibilaren hasieran, 1936ko uztailean, 21 urte zituen. Momentu hartan, haurdun zegoen bere seme bakarra izango zenaz. Hasiera batean, bat egin zuen Espainiatik Portugaleko mugara zihoan giza fluxu handiarekin. Muga itxi zenean, baina, bere familiarekin joan zen bikotekidearen lursail batera. Han, bikotekidea eta ama hil zituzten. Nebak eta aitak, ordea, ihes egin zuten; baina frankistek Bruguera eta bere seme jaio berria harrapatu zituzten.

Bruguerak heriotza zigorra saihestu zuen, baina 30 urteko kartzela zigorra jaso zuen. Zigorra kartzelan egin zuen lanagatik murriztuko zen. Ama-semeak banandu zituzten, eta agintariek umeari santu baten izena ezarri zioten, haurrak santu eta santa katolikoen izendegian agertzen ez zen izenik ezin zutelako izan, legean egon ziren aldaketen arabera. Kartzelan zortzi urte pasatxo eman ondoren, 1946an askatu zuten Bruguera.

Bruguera askatu eta gutxira, Aureliano Lobo CNTko militantearekin bikotean jarri zen. Garai berean, Bruguera CNTn sartu zen berriro, bilera klandestinoetan parte hartuz. Franco diktadorea hil eta gero, Madrileko Mujeres Libres (Emakume Askeak) taldearen berreraiketan parte hartu zuen. CNTren zatiketan, María Bruguera adar bananduarekin lerratu zen. Geroago, *Mujeres Libertarias* (Emakume Libertarioak) aldizkari feminista sortu zuen.

1992ko abenduan hil zenean, Brugueraren gorpua erraustu zuten. Errautsak Madrilgo Almudena hilerrian gorde zituzten.

## Biografia 
María Bruguera Pérez emakume militante libertarioa izan zen, bere idealen aldeko borrokalari nekaezina 1992an Madrilen hil zen arte.   Hasieran,  CNT - Confederación Nacional del Trabajo (Lanaren Konfederazio Nazionala) sindikatuaren kidea izan zen. Geroago, Bruguera Lanaren Konfederakunde Nagusian (CGT) sartu zen. Mugimendu anarkistarekin ere bat egin zuen. 

### Gaztaroa 
Bruguera Jerez de los Caballerosen jaio zen 1915eko azaroaren 6an. Bere gurasoak Antonio Bruguera eta Elisa Pérez izan ziren.     Aita, jaiotzez Extremadurako bazen ere,  Kataluniako Palafrugell-ekoa zuen aita.

María Brugueraren familiak uste libertario sendoak zituen, aitak Sevillako kortxoaren industrian aprendiz zebilela inguru anarkistetan harremanak izan zituelako. Bruguera jaio zen unean, Jerez de los Caballeros herri sozialista zen nagusiki, eta haren egitura politikoa, gehien bat, korporatibista zen. Maríaren aitak bere ideia anarkosindikalistak herriko zirkulu politikoetan partekatzen zituen bitartean, denbora tarte luzea behar izan zen eta komunitateak mugimenduaren irakaspenak ezagutu zitzan.  Aldizkaria  feminismoaren bigarren olatuan kokatzen zela esan daiteke. 

Franco diktadorea, 1975eko azaroaren 20an hil ondoren, Bruguerak giro irekiagoan garatu ahal izan zuen bere aktibismo politikoa, eta, aldi berean, bere ibilbidean eginiko ahaleginak ere hasi ziren aintzatesten, bereziki erakunde libertarioetan eta feministetan. 

1992ko abenduaren 26an hil ondoren, bere gorpua erre eta errautsak Madrilgo La Almudena hilerrian zabaldu zituzten.   Bere omenez eginiko ospakizun hunkigarrian, senideez gain, hainbat herrikidek parte hartu zuten. Han aitortua izan ziren Mariak bizitza osoan emakume eta langileen alde eginiko borrokan adierazitako besteenganako eskuzabaltasuna eta begirunea.  1993ko *Mujeres Libertarias* aldizkariaren 14. zenbakia bere omenez argitaratu zen.  Aldizkariaren azken zenbakietako bat izan ze, Maria Bruguera hil eta gutxira desagertu baitzen. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
* Mujeres Libertarias aldizkaria, 14. zk. (1993). María Bruguerari buruzko monografikoa.