Victoria Eugenia Antzokia

**Victoria Eugenia Antzokia** Gipuzkoako Donostia hiriburuko antzoki bat da. Erdialdean dago, Urumea ibaiaren ertzean. Argentinar Errepublikaren pasealekuko 2. zenbakian dago, gainera Okendo plaza, Okendo eta Erregina Erregentearen kaleek ere inguratzen dute. Alboan Maria Cristina hotela du.

1912an irekia. Donostiako Zinemaldiko egoitza nagusia izan da, sortu zenetik 1999an Kursaalera igaro zen arte. 2001 eta 2007 artean zaharberritze lanak egin dituzte, eraikina barne eta kanpoaldetik guztiz berrituz.

Donostiako musika hamabostaldiak ere hemen dauka egoitza nagusietariko bat.

## Historia 
### Proiektua 
XX. mendean Donostiak garai oparoa bizi zuen, bere bainuetxe-hiri ospea hedatu eta euskal, espainiar nahiz europar aristokrazia eta burgesiaren turismogune garrantzitsua bilakatu biatzen. 1902an Donostiako Udalak hiriaren izaera aristokratiko edo burges hau berreindartu asmoz, Donostiako Sustapen Elkarte Anonimoa sortu zuen, erakunde honen berehalako helburu nagusia antzokia eta luxuzko hotel bat eraikitzea izan zelarik.

SBi eraikin hauek kokatzeko hainbat leku aztertu ziren. Haietako bat Kontxako badia izan zen. Azkenik, gaur egun Okendo lorategia dagoen kokalekua hautatu zen, Donostiako Udalak lursail hau bertan eraikiko zen antzokia 70 urte iragan ondoren bere udal jabetzera igarotzeko baldintzaz laga zuen.

### Eraikuntza eta inaugurazioa 
1909an, Maria Cristina hotela eta Victoria Eugenia antzokia batera eraiki ziren. Hotela Charles Mewes frantziar arkitektoak diseinatu zuen eta proiektuaren gauzatzea Francisco Urkola euskal arkitektoaren ardura izan zen. Urkolak aurretik Viena eta Paris hirietako azken antzokiak eraikitzeko eskarmentua bazuen. 1912an bi eraikinak amaitu ziren. Antzokia hiriko sorkuntza artistikoaren katalizatzaile bikaian izan zen, eta Donostia hiria Euskal Herria nahiz Espainiar Estatuko *zirkuituko* antzoki garrantzitsuenen artean kokatu zen.

## Eraikina 
Victoria Eugenia antzokia neoerrenazentista eta neoplateresko estilokoa da, eta bere atari nagusia Argetinako Errepublikaren etorbidean kokatzen da. Denera 2.400 m²-ko azalera du. Aurrealdean euskal musikarien soinen eskulturak ditu: Frantzisko Xabier Munibe, Peñafloridako Kondea, Juan Crisostomo Arriaga, Hilarion Eslava, Julian Gaiarre, Joaquin Gaztanbide eta Jose Juan Santesteban Iraola. Eraikinaren kanpoaldea Donostia hiriko eraikin askotan hain ohikoa den hareharriz egina dago.

Areto Nagusia Ignacio Ugarte artistaren frezkoez apaindutako ganga ikusgarriez estalia dago. 2007an amaitu ziren zaharberritze lanen aurretik, antzokiaren edukia 1.250 eserlekukoa zen. Zaharberritze lan horien ondoren, edukiera 900 ikuslera murriztu zen, eserleku zabal eta erosogoak jarri eta ikuspegi txarragoa zutenak kendu baitziren.

## Iruditegia 

Irudi:Victoria Eugenia San Sebastian.JPG|Aurrealdea.
Irudi:Donosti Mairie 003.jpg|Eraikinaren iparraldeko ikuspegia, Boulevard aldera begira dagoena.
Irudi:Victoria Eugenia Interior.jpg|Barnealdea eta eszenatokia.
Irudi:Victoria Eugenia Escalinata.jpg|Sargelako eskailerak.
Irudi:Grupo de personas durante una representación teatral en el Teatro Victoria Eugenia (2 de 5) - Fondo Marín-Kutxa Fototeka.jpg|Antzerki emanaldia Victoria Eugenian (1927)

## Kanpo estekak 
* Victoria Eugenia antzokiaren webgunea
* Donostiako udal antzokiak
* *Cámara Negra* dokumentala antzokiari buruz YouTube gunean