open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(Sittin' On) The Dock of the Bay

'''(Sittin' On) The Dock of the Bay'* (euskaraz *(Eserita) Badiako kaian*) Otis Redding abeslariak eta Steve Cropper gitarrajoleak elkarlanean sortutako soul abesti bat da. 1967an Otis Redding abeslariak bere heriotza baino egun batzuk aurretik grabatu eta *The Dock of the Bay* diskoaren barnean merkaturatu zen.

Denbora iragan hala, abesti honek sekulako arrakasta eta ospea bereganatu izan du, telebistako hainbat iragarki eta filma askotako soinu bandetan agertu izan delarik. Era berean musikari eta musika talde ugarik abesti honen bertsioak moldatu izan dituzte.

## Kanpo estekak 
* Otis Redding abeslariaren jatorrizko *(Sittin' On) The Dock of the Bay* abestiaren bertsioa entzungai 
* Pearl Jam musika taldearen *(Sittin' On) The Dock of the Bay* abestiaren bertsioa entzungai 
* Could Play Jam musika taldearen *(Sittin' On) The Dock of the Bay'' abestiaren bertsioa entzungai
Laurehun eta hogeita hamabost

**Laurehun eta hogeita hamabost** (435) laurehun eta hogeita hamalauaren ondoren eta laurehun eta hogeita hamaseiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta hogeita hamasei

**Laurehun eta hogeita hamasei** (436) laurehun eta hogeita hamabostaren ondoren eta laurehun eta hogeita hamazazpiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta hogeita hamazazpi

**Laurehun eta hogeita hamazazpi** (437) laurehun eta hogeita hamaseiaren ondoren eta laurehun eta hogeita hemezortziaren aurretik doan zenbaki osoa da.
Laurehun eta hogeita hemezortzi

**Laurehun eta hogeita hemezortzi** (438) laurehun eta hogeita hamazazpiaren ondoren eta laurehun eta hogeita hemeretziaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta hogeita hemeretzi

**Laurehun eta hogeita hemeretzi** (439) laurehun eta hogeita hemezortziaren ondoren eta laurehun eta berrogeiaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta berrogei

**Laurehun eta berrogei** (440) laurehun eta hogeita hemeretziaren ondoren eta laurehun eta berrogeita bataren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta berrogeita bi

**Laurehun eta berrogeita bi** (442) laurehun eta berrogeita bataren ondoren eta laurehun eta berrogeita hiruaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Laurehun eta berrogeita hiru

**Laurehun eta berrogeita hiru** (443) laurehun eta berrogeita biaren ondoren eta laurehun eta berrogeita lauaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Blaze of Glory

**Blaze of Glory** Jon Bon Jovi Bon Jovi talde estatubatuarreko abeslariaren bakarkako lehen estudio albuma da, taldearen lehen atsedenaldian argitaratu zena. Disko honetan Young Guns II filmaren abesti ofiziala izan zen abestia dago, diskoaren izen berarekin. Gainera, urrezko globo bat irabazi zuen.

## Abestien zerrenda 
## Bideoak 
* *Blaze of Glory*
* *Miracle*
* ''Dyin' Ain't Much of a Livin''

## Kanpo estekak
Destination Anywhere

**Destination Anywhere** Jon Bon Jovi Bon Jovi talde estatubatuarreko abeslariaren bakarkako bigarren estudio albuma da, taldearen bigarren atsedenaldian argitaratu zena. Disko honek aurreko bakarkakoaren arrakastaren jarraipena izan zuen.

Bertako abesti baten gaztelaniazko bertsioa ere egin zuen Jon Bon Jovik, *Miro a tu ventana* izenekoa (*Staring at Your Window with a Suitcase in My Hand*).

## Abestien zerrenda 
## Bideoak 
* *Destination Anywhere*
* *Queen of New Orleans*
* *Ugly*
* ''Janie, Don't Take Your Love to Town*
* *Midnight in Chelsea*
* *Staring at Your Window with a Suitcase in My Hand''

## Kanpo estekak
Laurehun eta hogeita hamalau

**Laurehun eta hogeita hamalau** (434) laurehun eta hogeita hamahiruaren ondoren eta laurehun eta hogeita hamabostaren aurretik doan zenbaki osoa da.

## Kanpo estekak
Wamba (argipena)

**Wamba** izenak hainbat adiera ditu:

## Pertsonak 
* Wamba (VII. mendea), bisigodoen erregea.
* Ernest Wamba dia Wamba, Kongoko Errepublika Demokratikoko senataria eta buruzagi matxino ohia.

## Lekuak 
* Wamba (Valladolid), Espainiako udalerri bat.
* Wamba (ibaia) ibaia, Kwango ibaiaren adar bat, Angolan eta Kongoko Errepublika Demokratikoan zehar doana.
* Wamba (Uele Garaia), Kongoko lurralde bat.
* Wamba (Nasarawa), Nigeriako administrazio barruti bat.
* Wamba (Samburu), Keniako herri bat.
Politika ekonomiko

**Politika ekonomikoa** gobernuek ekonomiari eragiteko definitu eta burutu egiten dituzten plan, erabaki eta ekintzen multzoa da. Bereziki, aldagai makroekonomikoen gainean jarduten du, hala nola enplegua eta inflazioa.

## Kanpo estekak
Blind Phew

**Blind Phew** (euskaraz *Phew Itsua*) The Chieftains irlandar folk musika taldeak 1990. urteko *Treasure Island* ("Altxorraren Uhartea") filmako soinu bandarentzat sortu zuen abesti bat da. Musika talde honek filma horretaako soinu banda osoa jo zuen.

## Kanpo estekak 
* *Blind Phew* abestia entzungai
Mick McGuire Sit Down

**Mick McGuire Sit Down** (euskaraz *Mick McGuire Eseri Hadi*) edo **Mick McGuire** Irlandako folk abesti herrikoi bat da. Musika talde ugarik abesti honen bertsio asko moldatu dituzte, horien artean ezagunenak The Clancy Brothers edota The Irish Rovers.

## Kanpo estekak 
* The Clancy Brothers musika taldearen *Mick McGuire Sit Down* abestia entzungai 
* The Irish Rovers musika taldearen *Mick McGuire Sit Down* abestia entzungai
Leaving of Liverpool

**Leaving of Liverpool** edo **Fare Thee Well, My Own True Love** (euskaraz *Liverpool utziz* edo *Agur Hiri, Ene Zinezko Maitea*) Liverpool hiriari buruzko abesti herrikoi bat da. Abesti honen bertsioak moldatu izan dituzten musika taldeak ugari dira: The Clancy Brothers, The Dubliners, The Pogues, Bob Dylan...

## Kanpo estekak 
* The Clancy Brothers musika taldearen *Leaving of Liverpool* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Dubliners musika taldearen *Leaving of Liverpool* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Pogues musika taldearen *Leaving of Liverpool* abestiaren bertsioa entzungai
An Poc Ar Buile

**An Poc Ar Buile** (euskaraz *Aker amorratua* edo *Aker eroa*) Irlandako umorezko abesti herrikoi bat da. Irlanderaz abestu ohi da eta Corkeko konderrian jatorria du. Gaitzat bereak eta bi egiten dituen aker bihurri ba du.

## Hitzak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* *An Poc Ar Buile* abestia entzungai. TG4 telebista kateko marrazki bizidunak. 
* The Chieftains musika taldearen *An Poc Ar Buile* abestiaren bertsioa entzungai * Liam Devally abeslaria *An Poc Ar Buile* abestia abesten entzungai 
* Seamus Ennis abeslaria *An Poc Ar Buile* abestia abesten entzungai 
* Gaelic Storm musika taldea *An Poc Ar Buile* abestia abesten entzungai
Financial Times

***Financial Times*** nazioarteko egunkari beteranoa da, egunero Londresen egina eta munduko 24 hiritan argitaratua. Bere arerio nagusia New Yorkeko *The Wall Street Journal* da.

Politikoki, sozial liberalismo bultzatzen du eta FTSE 100 indizea argitaratzen du.

## Kanpo estekak 
*  Egunkariaren webgunea
Peter O'Neill

'''Peter Charles Paire O'Neill''' (Ialibu-Pangia, 1965eko otsailaren 13a) gineaberriar politikaria da, People's National Congress Party-ko kidea. Papua Ginea Berriko lehen ministroa izan zen 2012ko abuztuaren 4tik 2019ko maiatzaren 30ra.
DrGeo

**DrGeo** geometria ikasteko software librea da, Hilaire Fernandes matematika irakasleak sortua. Librea ez den Cabri geometria softwarearekin parekatua izan da.

## Kanpo estekak 
* DrGeo, webgune ofiziala.
Ana María Matute

**Ana María Matute Ausejo** (Bartzelona, Katalunia, 1925eko uztailaren 26a - 2014ko ekainaren 25a), gaztelaniazko idazlea izan zen. Real Academia Españolako kide zen. 2010ean Cervantes saria eman zioten.

## Obra 
Ana María Matuteren eleberrigintzan gehien agertzen diren gaiak komunikazio falta eta ihesa dira. Kontakizun guztien hasieran erakusten duen joera errealista formaren barrokotasuna bilakatzen da amaieran.

Lehen eleberriak *Los Abel* (1948, *Abeldarrak*) eta *Fiesta al noroeste* (1953, *Jaia ipar-mendebaldean*) izan ziren.

Hiru eleberri egin zituen Espainiako Gerra Zibila gaitzat hartuta: *Los mercaderes* (1960), *Los soldados lloran de noche* (1964, *Gudariek gauez negar*), eta *La trampa* (1969), bere eleberririk onentzat emana.

Matuterenak, dira halaber, *La torre vigía* (1971) eleberria, eta *Los niños tontos* (1956, *Ume ergelak*) eta *El tiempo* (1959, *Denbora*) ipuin-liburuak, irakurle gazteentzat eginak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Ana María Matuteren webgune ofiziala
I Am A Man Of Constant Sorrow

**I Am A Man Of Constant Sorrow** (euskaraz *Etengabeko Atsekabedun Gizon Bat Naiz*) Ameriketako Estatu Batuko Kentucky estatuko ia osoki itsua zen Dick Burnett biolinjoleak grabatutako folk abesti bat da. Berez, abestia 1913an Richard Burnett delako batek "Farewell Song" ("Agur Kanta") liburuan inprimatu zuen. 1928an Emry Arthur musikariak lehenbiziko aldiz grabatu zuen. Bob Dylan abeslariak ere abestu izan du.

2000. urtean Coen anaiek zuzendutako *O Brother, Where Art Thou?* filmako soinu bandan agertu izanak abesti hau mundu mailan ospetsu bilakatu zuen. Filma honetako bertsioa Soggy Bottom Boys musika taldeak jo zuen, aldiz George Clooney, John Turturro eta Tim Blake Nelson aktoreek preso iheslari-abeslarien paperak antzeztu zituzten.

## Kanpo estekak 
* *I Am A Man Of Constant Sorrow* abestia entzungai
Ama (Futurama)

**Ama** *Futurama* telesaileko doilor printzipala da.

## Deskribapena 
Lurreko robot empresa garrantzitsuenaren zuzendaria da. Amona zahar on baten itxura ematen du komunikabideen aurrean, baina egiaz oso zitala eta zekena da.
Hozkadatxo (Futurama)

**Hozkadatxo** *Futurama* telesaileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Leelaren maskota da. Hiru begitako kreatura bat da, maskota normal bat bezara jokatzen du, baina egia esan Lurra salbatzeko egitekoa du.
La Mauvaise Réputation

**La Mauvaise Réputation** () Georges Brassens frantziar kantariaren abesti bat da. 1952. urtean izen bereko *La Mauvaise Réputation* diskoaren barnean kaleratu zuen. Berez, anarkismoaren lelo garbia da.

Euskal Herrian Anje Duhalde musikariak *Fama Txarra* izenburua daraman euskarazko bertsioa abestu izan du.

## Kanpo estekak 
* *La Mauvaise Réputation* abestia entzungai 
* Anje Duhalderen *Fama Txarra* abestiaren bertsioa entzungai
Deskarga (argipena)

**Deskarga** izenak hainbat adiera ditu:
* deskarga: urruneko sistema informatiko batetik sistema informatiko lokal batera datuak jasotzea.
* deskarga elektroestatikoa.
* Deskarga mendatea: Antzuola eta Zumarraga artean dagoen mendatea (492 m).
* Deskarga ibaia (Urola): Urola ibaiaren eskuinaldeko adarra, Urretxutik igarotzen da.
* Deskarga ibaia (Deba): Antzuolatik igarotzen den Deba ibaiaren ezkerraldeko adarra.
* Deskargako gudua
Tyler

**Tyler** hurrengo pertsonen abizena da:

* Liv Tyler (1977-), aktore estatubatuarra. Steven Tyler abeslariaren alaba.

* Bonnie Tyler (1951-), pop-abeslari galesa.

* Steven Tyler (1948-), Aerosmith rock musika taldeko abeslaria eta Liv Tyler aktorearen aita.

* Julia Gardiner Tyler (1810-1889), AEBetako 1. dama (John Tylerren 2. emaztea)

* John Tyler (1790-1862), Estatu Batuetako 10. presidentea.

* Letitia Christian Tyler (1790-1842), AEBetako 1. dama (John Tylerren 1. emaztea)

* Priscilla Cooper Tyler (1816-1889) AEBetako 1. dama (John Tylerren erraina)
Bonifazio Aita santua

**Bonifazio** bederatzi aita santuren izena da:

* Bonifazio I.a, santua: 42. aita santua (419 - 422). Erromatarra. Pelagianismoaren aurka borrokatu zen. Jaieguna, irailaren 4a.

* Bonifazio II.a: 55. aita santua (530 - 532). Erromatarra.

* Bonifazio III.a: 66. aita santua (607. urteko otsailetik azarora bitartean). Erromatarra.

* Bonifazio IV.a: 67. aita santua (608 - 615). Beneditarra. Erromako Panteoi tenplua eliza bihurtu zuen.

* Bonifazio V.a: 69. aita santua (619 - 625). Napolikoa.

* Bonifazio VI.a: 112. aita santua hamabost egunez (896). Erromatarra.

* Bonifazio VIII.a: 191. aita santua (1294 - 1303).

* Bonifazio IX.a: 201. aita santua (1389 - 1404). Napolikoa. Aitasantutzaren estutasun ekonomikotik irteteko, zerga bereziak ezarri zituen.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Bruno Querfurtekoa
In The Summertime (Mungo Jerry)

**In The Summertime** (euskaraz *Udaldian*) 1970. urteko Mungo Jerry britaniar rock-blues musika taldearen abesti bat da. Taldeko burua zen Ray Dorset musikariak idatzi zuen.

## Kanpo estekak 
* *In The Summertime* abestiaren bideoklipa ikusgai eta entzungai
Ain't No Grave (Gonna Hold This Body Down)

'''Ain't No Grave** edo **Ain't No Grave (Gonna Hold This Body Down)'* (euskaraz *Ez Zegok Gorputz/Gorpu Hau Behean Gordeko Diken Hilobirik* edo *Ez Zegok Gorputz/Gorpu Hau Lurpean Gordeko Diken Hilobirik*) Claude Ely kantautoreak idatzi eta sortutako Ameriketako Estatu Batuako erlijio abesti herrikoi folk edo country bat da.

Berez, abesti herrikoi honek Johnny Cash musikariak abestu zuenean ospe handia lortu zuen. Bera heriotza ondoren argitaratutako 2010. urteko *American VI: Ain't No Grave* diskoan kaleratu zen. Bestalde, zineman ere 2011. urteko *Blackthorn* filmeko soinu bandan agertu zen.

## Kanpo estekak 
* Johnny Cash abeslariaren *Ain't No Grave* abestiaren bertsioa entzungai 
* Crooked Still musika taldearen *Ain't No Grave* abestiaren bertsioa entzungai 
* *Blackthorn'' filmaren aurreiragarpena ikusgai
Tifloteknologia

thumb|Itsuentzat egindako erloju bat.
**Tifloteknologia** (grekerazko *tiflos* terminotik, "itsua") izenaz itsuentzako teknikak eta tresnak berriak sortzen dituen teknologia ezagutzen da. Haren helburu nagusia itsuen eta gutxi ikusten duten pertsonen bizitza erraztea da.

Teknologion asmo nagusietakoa komunikazioa eta teknologiak haien erabilerarako moldatzean datza. Moldaketa horiek gabe, itsuek ezingo lukete ordenagailurik edo telefonorik erabili eta, horren ondorioz, haien bazterketa larrituko litzateke. Moldaketa horiek oso pertsonalizatuak izaten dira, bakoitzaren beharrei hobeto erantzuteko.

## Material tifloteknikoen familiak 
* Braille lerroak
* Braille inprimagailuak
* Pantailako lupak
* Kontraste handiko gaiak
* OCR karaktereen ezagutze optikoa
* TTS edo hizketaren sintesia

## Zenbait softwarea 
* Orca Gnome inguruneko pantaila irakurgailua.
* Irakurle digitala: Firefox eta Chrome nabigatzaileen lineako irakurgailua. Euskaraz, gaztelaniaz eta ingelesez irakurtzen du.
* Foliate: GNU/Linux distribuzioetarako liburu elektronikoen irakurgailua da, ezarpenetan TTSa konfiguratuta, testuak irakurtzen ditu.

## Kanpo estekak 
* : Tifloteknologiaren historia Espainian. *No Solo Usabilidad* aldizkarian argitaratutako testua.
* : Tiflotecnología
* : "Informática para discapacitados - Tiflotecnología".
* : Tiflotecnología
Eiger

**Eiger** Alpeak mendilerroan dagoen Suitzako mendi bat da. Berna kantonamenduaren hegoaldean kokatzen da eta 2001. urtean Gizateriaren Ondare izendatu zuten Jungfrau-Aletsch-Bietschhorn multzoaren zati da.

Mendiaren iparraldeko aurpegia Grindelwald haranaz gain altxatzen da, eta hegoaldeko aurpegiak berriz Jungfrau-Aletsch eskualderantz begira dago, Alpeetako glaziar handienetako batek estalia.

## Lehen igoera 
Mendi horren lehenbiziko igoera 1758ko abuztuaren 11n Christian Almer, Peter Bohren suitzar gidariek eta Charles Barrington irlandar mendizaleek mendebaldeko aurpegitik zailtasun handiak gainditu ostean gauzatu zuten.

## Iparraldeko aurpegi mitikoa 
Iparraldeko aurpegia igotzeko oso zaila denez, alpinismoan eta eskaladan oso ospetsua da eta kondairazko mailara iritsi da. Lorpen hori saiakera, istripu eta heriotza ugariz josita dago. Azkenik, iparraldeko aurpegia igoezina zelako ospea 1938ko ekainaren 2an amaitu zen, egun hartan Anderl Heckmair eta Ludwig Vörg alemaniar mendizaleek, eta Heinrich Harrer eta Fritz Kasparek austriar mendizaleek osatutako laukoteak aurreneko aldiz igo baitzuen.

Gaur egun arte iparraldeko aurpegia anitz istripu eta heriotzaren lekuko izan da, eta alpinismoaren munduan, haren zailtasunaren ondorioz ospe handia du.

## Zinema 
* *The Eiger Sanction* (1975)
* *Nordwand* (2008)

## Kanpo estekak 
* Eiger bide tenteenetik. Berria.info 
* Eiger muturrekoa. Berria.info
Moxtxena

**Moxtxena** (ukraineraz *Мощена*, polonieraz *Moszczana*, errusieraz *Мощёная*, translit. *Moshchena*) Ukrainako herrixka da, Voliniako oblastean kokatua. Lutsketik 70 kilometrotara hego-ekialderantz dago. 2010ean 581 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
House of the Rising Sun

***House of the Rising Sun*** edo ***Rising Sun Blues*** (euskaraz *Eguzkia jaiotzen den etxea*) Ameriketako Estatu Batuko folk abesti bat da. Bere gaia New Orleans hiriko bizimodu latza da. Ezagutzen den abesti honen grabatutako bertsiorik zaharrena 1934. urtean grabatutakoa da, halere bertsiorik arrakastatsuena 1964. urtean The Animals britainiar musika taldeak moldatutakoa da.

## Kanpo estekak 
* The Animals musika taldearen *House of the Rising Sun* abestiaren bertsioa entzungai
Intxaurrondo arrunt

thumb|*Juglans regia*

**Intxaurrondo arrunta** (*Juglans regia*) *Juglans* generoko zuhaitza da, jatorriz Ekialde Hurbilekoa baina Europa osotik Himalaia eta Txina hego-ekialdea arte etxekotua. Intxaurrak ematen ditu.

## Ezaugarriak 
Hosto-erorkorreko zuhaitza da, eta 30 m garai izan daiteke. Itxura sendoa du, eta adaburu zabala eta biribildua.

Enbor lodia du, bi metrotako diametroa ere har dezake. Azala zilar-koloreko grisa du, eta arrail sakonak sortzen zaizkio azalean adinarekin. Enborra bera nahiko txikia da altueraz eta adar sendoak ateratzen zaizkio zuhaitzari itxura borobildua emanez.

### Hostoak 
Hosto handi eta konposatuak dituzte intxaurrondoek, eta 3tik 9ra foliolo. Hostoak 20-35 cm luzerakoak izan daitezke, hauetatik 5-8 cm pezioloak hartzen du.. Hostoak apurtzean, oso usain bereizgarria nabaritzen da.

### Loreak 
Lore arrak eta emeak desberdinak dira. Lore arrak aurreko urteko adarretan zintzilik dauden infloreszentziatan baturik daude (gerba erakoak). Lau sepalo eta 8-40 estamin izan ditzakete. Lore emeak, aldiz, urteko adaxken puntan jaiotzen dira, 2-3 ale txikiko taldetan eta tente.

### Fruituak 
Fruitu globularrak —drupak— ematen ditu intxaurrondoak. Fruituaren kanpoko alde berdea belztu eta deskonposatu egiten da, eta intxaurra uzten du agerian.

## Habitata 
Baso misto eta haltzadietan da ugaria.

## Erabilera 
Intxaurra oso fruitu gozoa eta elikagarria da. Gordinik, erreta, egosita edo azkenburukotan jan daitezke eta intxaurretatik olioa ere ateratzen da. Nutrizio balio handia duen fruitu lehorra da, proteinatan, B bitaminatan, C bitaminatan, oligoelementutan, oliotan lezitinatan eta omega3 gantz azidotan aberatsa.

Ebanisterian oso preziatua da zura, amerikako Intxaurrondo beltzarekin (Juglans nigra) batera. Gaur egun, intxaurrondo arruntaren barietate frantziarrak eta amerikarrak interes handia dute, berehala hazten direlako.

## Erreferentziak 
* Artikulu honen edukiaren zati bat Botanika.wikispaces.com webgunetik hartu da, CC BY-SA 3.0 lizentziapean.
Bitarteko ondasun

**Bitarteko ondasunak** ekoizpen-prozesu baten erabiltzen diren ondasunak dira, beste produktu batzuk egiteko eta enpresa batek beste bati saldu dizkionak. Adibidez, papera etxeetan kontsumitzen denean, kontsumo-ondasun moduan kontsumitzen da, baina inprimategiek liburuak ekoizteko erabiltzen dutenean, bitarteko ondasun bat da.

Bitarteko ondasunek ekoizpen totalaren zati bat osatzen dute, baina ez dira Barne Produktu Gordinean zuzenean sartzen, dagokien azken produktua kontabilizatzen denean baizik, azken produktuaren prezioan bitarteko ondasunen balioa sartuta dagoelako. Horrela egingo ez balitz, BPGaren barruan kontzeptu bera bi aldiz sartuko litzateke.

## Ikus, gainera 
* Bideango produktu

## Kanpo estekak
Zalain

**Zalain** Berako (Nafarroa) auzoa da. 122 biztanle ditu. Euskara, goi-nafarrera; euskaldunak % 95.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ring of Fire

**Ring of Fire** (euskaraz *Suzko Eraztuna*) Johnny Cash estatubatuar abeslariaren abesti bat da. Halere, abesti hau bere emazte June Carter Cash zenak idatzi zuen.

## Kanpo estekak 
* *Ring of Fire* abestia entzungai
Scruffy (Futurama)

**Scruffy** *Futurama* telesaileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Scruffy Planet Expressen atezaina da. Normalean, haren lagunak bere izena ahazten dute.

## Kanpo estekak
Ghost Riders in the Sky

**Ghost Riders in the Sky: A Cowboy Legend** (euskaraz *Zaldun Mamuak Zeruan: Cowboyaren kondaira*) Ameriketako Estatu Batuetako country abesti ospetsu bat da. 1948ko ekainaren 5ean Stan Jones musikariak idatzi zuen.

1949. urtetik aurrera bertsio ugari izan ditu: Bing Crosby, Frankie Laine, Johnny Cash... zineman ere filma ugarien soinu banden barnean agertu izan ohi da.

Bestalde, The Doors musika taldearen *Riders on the Storm* abestia eta Marvel Comics komiki etxearen Ghost Rider pertsonaia asmatzeko oinarri izan zen.

## Gaia 
Abestiak cowboy batek izandako amets edo ikuspegi harrigarri bati buruz mintzo da: lasterka zerua zeharkatuz doan begi gorridun behitalde bat, hau ehizatu asmoz atzetik madarikatutako cowboy mamu talde bat doalarik. Une jakin batean, cowboy mamuetako batek begira dagoen cowboyari ohar hau egiten dio: jokamoldez aldatzen ez badu, cowboy mamuen antzera deabruaren ganaduaren atzetik zeru amaigabea zeharkatuz bukatuko duela. Istorio honek Mendebaldeko Europako mitologian orokorrean ematen den Ehiztari Beltza edo Ehiza Basatiaren eragin nabarmena duela dirudi.

## Kanpo estekak 
* Johnny Cash abeslariaren *Ghost Riders in the Sky* abestiaren bertsioa entzungai 
* The Blues Brothers musika taldearen *Ghost Riders in the Sky* abestiaren bertsioa entzungai 
* Outlaws musika taldearen *Ghost Riders in the Sky* abestiaren bertsioa entzungai
A-Ba-Ni-Bi

***A-Ba-Ni-Bi*** () Izhar Cohen israeldar abeslariaren eta The Alphabeta israeldar musika taldearen 1978ko abesti bat da. 1978ko Eurovision Abesti Lehiaketa irabazi zuen.

## Kanpo estekak 
* *A-Ba-Ni-Bi* abestia entzungai
Diva (abestia)

***Diva*** Dana International israeldar abeslariaren abesti bat da. 1998ko Eurovision Abesti Lehiaketan irabazle suertatu zen.

## Kanpo estekak 
* *Diva* abestia entzungai
Puppet on a String

**Puppet on a String** (euskaraz *Txotxongiloa sokan*) 1967ko Sandie Shaw britainiar abeslariaren abesti bat da. 1967ko Eurovision Abesti Lehiaketan irabazle suertatu zen. Hiru astetan jarraietan izan zen Erresuma Batuko salmenta zerrenda ofizialeko zerrendaburua.

## Kanpo estekak 
* *Puppet On A String* abestia entzungai
Hautapen-prozesu

Giza baliabideetan, **hautapen-prozesua** lanpostu baterako hautagaiak bildu eta beraien artetik hautagairik egokiena zein den erabakitzeko ekintza eta erabakien multzoa da. Lanpostuaren definizio zehatzarekin hasi, hautagaiak biltzeko prozedura erabaki eta hautapen-prozesua bera biltzen ditu. Hautapen-prozesua giza baliabideen sailaren ardura izaten da enpresa handitan; enpresa txiki eta ertainetan, berriz, zuzendari nagusiaren zeregina izan daiteke, baina sarri kanpoko profesional nahiz enpresa berezituei deitzen zaie lan horren ardura har dezaten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Viktualienmarkt

thumb|250px| Viktualienmarkt merkatua
thumb
**Viktualienmarkt** Munichko elikagai azoka da. 22.000m²-ko azalera du eta 140 saltzaile elkartzen dira bertan. Baserritaren merkatu bezala hasi zen tokian gaur egun turistentzako delicatessen postuak ere azaldu dira.

## Etimologia 
Hasieran *grüner Markt* (azoka berdea) edo *Markplatz* (azoka plaza) deitu zen eta XIX. mendean "Viktualienmarkt" (elikagaien azoka) izen latinizatua eman zion hiriko burgesiak.

## Historia 
Munichko azoka Marienplatzen izaten zen baina 1807an hau txiki gelditzean Maximiliano I.a Josef Bavariakoak hiritik kanpora atera zuen, Heiliggeist benefizentzia-etxea zegoen tokira. XIX mendean hainbat zabalkunde izan zituen eta arrain saltzaileak eta harakinak ere sartu ziren merkatuan.

Mundu Gerretako bonbardaketek asko kaltetu zuten. Azokaren tokian etxeak eraikitzeko planak azaldu zirenean munichtarrek plazaren alde egin zuten eta 1953an hiriko pertsona famatuen iturriak jarri zituzten. Gaur egun Europako elikagai azoka handienetakoa da. 1975etik aurrera oinezkoentzako eremua da.

## Jaiak 
Jaialdi ugari ospatzen da bertan zuzeneko musika eta dantza tradizionalekin, hala nola, ihauterietan barazki-saltzaileen dantza, sardinzarraren eguna, garagardogileen eguna, lorezainen eguna, zainzurien eguna eta udako jaialdia.

## Kanpo estekak
Naschmarkt

**Naschmarkt** Austriako Viena hiriburuko kale merkatu edo azoka herrikoi eta ospetsuena da. Wienzeile kalean kokatua dago eta 1,5 kilometro luzatzen da. Jatorria XVI. mendean du, garai hartan esne botilak saldu ohi ziren, 1793. urtetik aurrera hiri honetara gurdiz sartzen ziren barazki eta fruituak azoka honetan salduaraztea derrigortuarazi zuten, aldiz Danubio ibaiaren bidez sartzen ziren produktuak hiriko beste guneetan ere saldu zitezkeen.

1977. urtetik aurrera azoka larunbatero Wienzeile kaletik haratagoko inguruko eremura ere zabaldu ohi da. Hiri honetako turismo gune garrantzitsua da.

## Kanpo estekak
Hard Rock Hallelujah

***Hard Rock Hallelujah*** Lordi finlandiar musika taldearen abesti bat da.

2006ko Eurovision Abesti Lehiaketako irabazle suertatu zen.

## Kanpo estekak 
* *Hard Rock Hallelujah* abestiaren jatorrizko bideoklipa ikusgai 
* Eurovision Abesti Txapelketako *Hard Rock Hallelujah* abestiaren bideoklipa eta emanaldia
Sant Antoniko merkatua

thumb|250px|Sant Antoni merkatua.

**Sant Antoniko merkatua** (katalanez **Mercat de Sant Antoni**) Kataluniako Bartzelona hiriburuko merkatu bat da. Eixample barrutiko Sant Antoni auzoan kokatzen da, 1882an inauguratu zen eta 5.214 m²-ko azalera du. Hiru eremu nagusitan banatzen da: elikagaiak, arropa eta osagaiak.

Bestalde, edozein motako bildumazaleen paradisua ere bada, bertan garai eta herrialde guztietako posta zigilu, txanpoi, txapa, kromo, poster, zinema inguruko objektu... topa baidaitezke.

## Ikus gainera 
* La Boqueria
* Borneko merkatua

## Kanpo estekak 
* San Antoniko merkatuaren webgunea
Nymphenburg jauregia

**Nymphenburg jauregia** (alemanez *Schloss Nymphenburg*) Munichen dagoen jauregi barrokoa da. Bavariako agintarien udako jauregia izan zen. 800.000 m²-ko azalera duen parkea dauka.

## Historia 
Fernando Maria Bavariako Hautesleak eta Enriketa Adelaida Saboyakoaren aginduz eraiki zen 1675ean, beren seme Maximiliano Manuel II.a Bavariakoaren jaiotza zela eta. Semeak berak handitu zuen 1701ean bi pabiloi gehituz, bata iparraldean eta bestea hegoaldean.

Parkeak diseinu italiarra izan zuen hasieran, baina ondoren estilo frantsesa eta azkenik ingelesa nagusitu zitzaizkion. Kanal batek bitan banatzen du parkea eta alde bakoitzean laku bana dago. Hainbat pabiloi eraiki ziren parkean:
* Pagodenburg (1716-1719): Pabiloi oktogonala da, beheko solairua Delfteko baldosas dekoratua eta goiko solairua *Chinoiserie* estilora Joseph Effnerrek diseinatua.
* Badenburg (1719-1721): Oturuntza handiak egiteko pabiloi barrokoa da, hau ere Joseph Effnerrek diseinatua.
* Magdalenenklause (1725-1728): Hausnarketarako sorturiko hondar faltsuak dira.
* Amalienburg (1734-1739): Karlos VII.a Bavariakoarentzako ehizarako aterpea da. Ispiluen gela berezia dauka. Europako rokokoaren maisulan kontsideratua dago.
* Monopteros (1862-1865): Leo von Klenzen tenplu neoklasikoa.
thumb|1000px|Jauregiaren panoramika.

## Jauregia 
Jauregia, bere parkearekin batera, gaur egun Municheko lekurik ospetsuenetako bat da. Steinerner Saal (Harrizko Aretoa), Johann Baptist Zimmermannen zeruan freskoak eta François de Cuvilliesen apaingarriak dituena, leku ikaragarria da. Jauregiaren erdiko pabilioiaren hiru solairu baino gehiago hartzen ditu.

Gela batzuek, oraindik, euren jatorrizko apaindura barrokoa erakusten dute, beste batzuk, beranduago, rokoko edo neoklasiko estiloan berrapainduak izan ziren bitartean. Hegoaldeko pabiloiko jantoki zaharrak Luis I.a erregearen Edertasunen Galeria hartzen du gaur egun.

Errege zalditegiek ekitaldi historiko garrantzitsuetan erabili zen gurdi museo garrantzitsuenetako bat dute. Museoaren erakarpen handienen artean, Luis II.a erregearen gurdi eta lera bikainak nabarmentzen dira. Lehen solairuan, Nymphenburgeko portzelana bilduma bat dago.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Municheko Residenz

**Residenz** Bavariako erregeen aintzinako jauregia da, Munich hiriaren erdialdean dagoena. Alemaniako hiri-jauregi handiena da eta gaur egun museo erabilpena du.

## Historia 
Wittelsbach familiaren aurreko etxea defendatzeko zaila zenez harresi eta putzuak zituen gotorleku berria (*Neuveste*) eraiki zuten 1385ean. Estilo gotikoan eraikia izan zen. 1568 eta 1571 artean Alberto V.a Bavariakoaren antigualeko bilduma handia gordetzeko pabiloi berria (*Antiquarium*) jaso zen, baina erregeen oturuntzak egiteko erabili zen batez ere.

Kaperak, egongelak eta logelak gehituz joan zitzaizkion XVII menderako jauregiak auzo guztia hartzen zuelarik. Lau mendeetako lanen ondoren estilo nahasketa handia nabari da, hala nola pizkundekoa, barrokoa, rokokoa eta klasizismoa.

Bigarren Mundu Gerran suntsitua izan zen baina Marshall Plana erabiliz berreraiki zen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Produktu (argipena)

**Produktu** terminoak hainbat esanahi ditu:
* ekonomian, produktua edo ekoizkina, naturatik jaso edo ekoitziz eraldatutako material edo gauza bat, behar ekonomiko bat ase eta enpresek merkatuan jartzen dutena; gainera, produktua marketinaren ikuspuntutik enpresaren erabakien atal garrantzitsua da;
** barne produktu gordina, aldi batean zehar herrialde batean guztira ekoiztutakoaren balioa;
** azpiproduktua, produktu nagusi baten ekoizpen-prozesu baten ondorioz sortutako materiala, balioa izan arren garrantzirik gabe edo bigarren mailakotzat jotzen dena;

* kimikan, produktua, erreakzio kimiko baten emaitza;
* matematikan, produktua, biderketa baten emaitza.
Romain Gary

**Romain Gary**, **Roman Kacew** benetako izenez, (Vilnius, Lituania, 1914ko maiatzaren 21a - Paris, Frantzia, 1980ko abenduaren 2a), frantses-idazlea.

## Bizitza 
Lituaniakoa zen jaiotzez. Haurtzaroa eta gaztaroa Sobietar Batasunean eta Polonian eman zituen. 1928an Parisa joan zen, eta Bigarren Mundu Gerran Frantzia askatuaren aldeko soldadu izan zen.

## Obra 
[thumb|ezkerrera|Romain Garyren omenezko plaka, haren bizitexean, Parisko [rue du Bac kaleko 108. zenbakian]]

Haren lehen eleberria, *Education européenne* (1945, *Europar heziketa*), poloniarrek izan zuten alemaniarren kontrako erresistentzian oinarrituta dago.

1956an *Les racines du ciel (Zeruaren sustraiak)* idatzi zuen, Afrikan girotutako eleberria. *La promesse de l´aube* (1959) idatzi zuen gero, amaren oroiminez idatzitakoa.

Arrazismoaren aurka *Chien blanc* idatzi zuen (1970, *Zakur zuria*) eta 1975ean Goncourt saria eman zioten *La vie devant soi* *(Bizitza haren aitzinean)* liburuarengatik. Goncourt saria bi bider irabazi duen idazle bakarra da; haietatik batean, irabazi zuen lana izengoitiaz sinatu zuen.

## Erreferentziak
Azpiproduktu

Ekoizpen-prozesu batean, **azpiproduktua** produktu nagusiaren ekoizpenaren ondorioz sortzen den gai edo material bat da bigarren mailakoa eta enpresarentzat balio eskasa izaten duena. Adibidez, harategietan giza kontsumorako ez diren haragi-zatiek beste erabilpen bat izan dezakete.

## Kanpo estekak
Paramezio

**Paramezioak** (*Paramecium* generoa) ur gezatan bizi diren protozoo ziliodunak dira, itxura obalatua dutenak. 50 eta 300 µm bitarteko luzeera dute, mikroskopio optikoa beharrezkoa izanik beraiek ikusteko.

Ugariak dira ur-putzu, urmael eta ur geldirik duten habitetan.

Aspalditik dira ezagunak protista hauek, lehenengo mikroskopioak asmatu zituztenek (XVII. mendean) "*animakulu*" txikiak ikusi baitzituzten landareen infusioetan ("*infusorio*" izena ere eman zieten).

Paramezioek ez dituzte flageloak, zilioak baizik. Zilio horiek protozoo horien azal osoan daude, eta higidura ematen diote organismoari. *Paramecium caudatum* espezieak 2.000 zilio inguru ditu.

Zapatila itxurako bizidun zelulabakar horiek zitostoma izeneko egitura dute, zelula mintzaren inbaginazioa, aho moduan jarduten duena elikagaiak harrapatu eta irensteko. Zitostomaz gain bi nukleo dituzte, bata bestearen ondoan: nukleo handia (makronukleoa) eta nukleo txikia (mikronukleoa).

Bakterioez eta partikula organiko txikiez elikatu ohi dira. Zilioek ur korrenteak sortzen dituzte bakterioak zitostomara erakartzeko. Irentsitako bakterioak elikagai-bakuola batean pilatzen dira.

Ugalketari dagokionez erdibiditzearen bidez sortzen dira bi paramezio, paramezio-ama batengandik. Ugalketa asexual horretan sortutako paramezioek ama-zelularen ondare genetiko bera dute. Ugalketa sexuala ere egin dezakete: bi paramezio elkartu eta mikronukleoak elkartrukatzen dituzte, material genetiko berria agertuz trukaketaren ondorioz. Ugalketa sexual honi konjugazioa deritzo, eta ugalketa asexualaren aldean urriagoa da.

*Paramecium* generoan espezie asko daude. Besteak beste, *Paramecium caudatum*, *Paramecium aurelia* eta *Paramecium bursaria*.

## Kanpo estekak 
*  Paramezioen ezaugarriak
Bavariako Estatu Opera

**Bavariako Estatu Opera** () Municheko opera-konpainia nagusia da, Alemanian eta munduan dagoen opera-konpainia garrantzitsuenetako bat dena. 1653an sortua, bere orkestra Bavariako Estatu Orkestra da.

Bavariako Estatu Operaren Konpainiaren egoitza Antzoki Nazionala da. Municheko Max-Joseph-Platzen dago, Leo von Klenzek diseinatutako 1825eko eraikin neoklasiko bikainean. Bertan, besteak beste, Wagnerren hainbat opera estreinatu ziren mundu osoan, hala nola *Tristan und Isolde* (1865); *Die Meistersinger von Nürnberg* (1868); *Das Rheingold* (1869) eta *Die Walküre* (1870).

XIX. mendearen azken zatian, Richard Strauss izan zen 1864an jaio zen hiriko antzokia markatu zuena. Aldi labur batez zuzendari kargua onartu ondoren, Strauss antzokira itzuli zen zuzendari nagusi gisa 1894tik 1898ra. Gerra aurreko garaian, bere *Friedenstag* (1938) eta *Capriccio* (1942) Munichen estreinatu ziren.

## Konpainia-zuzendariak 
## Musika-zuzendariak 
## Kanpo estekak
2007ko Munduko Errugbi Kopa

**2007ko Munduko Errugbi Kopa** (; ) gizonezkoen seigarren Munduko Errugbi Kopa izan zen. Frantzia izan zen egoitza, eta 20 taldek parte hartu zuten, 2007ko irailaren 7tik urriaren 20ra. Hegoafrikak eskuratu zuen Webb Ellis kopa, finalean Ingalaterrari 6 eta 15 irabazita. 48 partida izan ziren denera, eta horietako sei Frantziatik at jokatu ziren: lau Galesen eta bi Eskozian.

## Egoitzaren hautatzea 
Bi herrialdek aurkeztu zuten beren hautagaitza 2007ko Munduko Errugbi Kopa antolatzeko: Ingalaterrak eta Frantziak. 2003ko apirilaren 10ean IRBk egin zuen biltzarrean, Frantziaren egitasmoa onartu zen, 18 boto alde eta 3 aurka bildurik.
 
## Sailkatze prozesua 
20 taldek parte hartu zuten 2007ko Munduko Errugbi Koparen fase finalean. Zortzi selekzio, Ingalaterra, Australia, Zeelanda Berria, Frantzia, Hegoafrika, Irlanda, Gales eta Eskozia, zuzen sailkatu ziren, 2003ko Munduko Errugbi Kopako final laurdenetara iritsi zirelako. 

Beste 10 taldek eskualdeka egindako kanporaketa sistema baten bidez lortu zuten sailkapena; 86 herrialdek parte hartu zuten kanporaketa horietan. Afrikakoak postu bat eman zuen, Amerikakoak hiru, Asiakoak bat, Europakoak hiru eta Ozeaniakoak bi. Azken bi postuak errepeska fasean erabaki ziren.

## Hiriak eta estadioak 
## Multzo fasea 
Hogei taldeak lau multzotan banatu zituzten, eta multzo bakoitzean ligaxka jokatu zen, denak denen kontra. Puntuak era honetan banatu ziren:
* 4 puntu garaipenagatik
* 2 puntu berdinketagatik
* 0 puntu porrotagatik
* bonus puntu bat, 4 entsegu edo gehiago lortzeagatik
* bonus puntu bat, 7 tanto edo gutxiagoko aldeaz galtzeagatikMultzo bakoitzeko lehenbiziko bi taldeak bigarren fasera igaro ziren.
Multzo bakoitzeko lehenbiziko bi taldeak igaro ziren final laurdenetara. 

### A multzoa 
[thumb|250px|right|[Hegoafrikako errugbi selekzioa|Hegoafrika eta Samoaren arteko partida; Percy Montgomery baloiarekin.]]

### B multzoa 
[thumb|250px|right|[Australiako errugbi selekzioa|Australiaren eta Japoniaren arteko partida.]]

### C multzoa 
[thumb|250px|right|[Italiako errugbi selekzioa|Italiaren eta Portugalen arteko partida.]]

### D multzoa 
[thumb|250px|right|[Argentinako errugbi selekzioa|Argentinako eta Frantziako selekzioak Stade de Francen.]]

## Bigarren fasea 
### Final laurdenak 
----

----

----

### Finalerdiak 
----

### 3. eta 4. postuak 
### Finala 
## Estatistikak 
### Entsegugile onenak 
### Puntugile onenak 
## Ohorezko postuak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
BMW dorrea

**BMW dorrea** (alemanez *BMW-Turm, BMW-Hochhaus* edo *BMW Vierzylinder*, hots, "BMW lau zilindroa") Alemaniako Bavaria estatuko Munich hirian dagoen etxe orratz bat da. 1968-1972 bitartean eraiki zen eta azken 30 urte hauetan BMW autogintzako enpresaren egoitza nagusia izan da.

101 metroko garaiera eta 52,30 metroko diametroa ditu, Karl Schwanzer austriar arkitektoak diseinatu zuen.

## Ikus, gainera 
* BMW

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cubert Farnsworth

**Cubert Farnsworth** *Futurama* telesaileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Cubert Farnsworth Irakaslearen berruga batetik klonatu zen. Oso adimentsua da, eta bere aita nahi du Planet Expressen etorkizun buruzagia izan dadila. Dwight Conraden lagun onena da.
Dwight Conrad

**Dwight Conrad** *Futurama* telesaileko pertsonai bat da.

## Deskribapena 
Dwight Hermes eta LaBarbara Conraden semea da. Oso adimentsua da matematikekin. Cubert Farnsworthen lagun onena da.

## Kanpo estekak
Tirauki

**Tirauki** euskal abesti herrikoi bat da. 1980. urtean Oskorri folk musika taldeak *Plazarik plaza* diskoaren barnean kaleratu zuen.

## Hitzak 
[thumb|270x270px|[Mailu|Mailuaren hotsa: "Tirauki triki trauki"]]
Tirauki triki trauki
mailuaren hotsa,
tirauki triki trauki
mailuaren hotsa,
Urkiolako puntan
fraile buru motza.

Dondingilin dangoa
hi ez haiz zoroa,
sardina buru baino
hobe duk oiloa.

Urra txuntxulun berde
mesmeru mokordo,
hortxe goian atso bat
kaka egiten dago.

## Kanpo estekak 
* Oskorriren *Tirauki* abestia entzungai
Grindelwald

**Grindelwald** Suitzako Berna kantonamenduan dagoen Interlaken-Oberhasli barrutiko udalerri bat da. Jungfrau eskualdean kokatzen da.

Negu nahiz udako mendi-oporgune ospetsua da, Eiger mendiaren iparraldeko aurpegi mitikoaren parean kokatua.

## Iruditegia 

Irudi:Grindelwaldviewfromhill.jpg|Herrigunearen ikuspegi orokorra.

## Kanpo estekak 
* Grindelwald udalerriko webgunea
Amak ezkondu ninduen

**Amak ezkondu ninduen** euskal abesti herrikoi bat da.

## Hitzak 
Amak ezkondu ninduen
hamabost urtekin,
hamabost urtekin.
Senarrak bazituen
laurogei berakin,
eta ni neskatila gaztea
agure zaharrakin,
agure zaharrakin.

Ama zertarako det nik
agure zahar hori,
agur zahar hori?
Hartu eta lehotikan
jaurti behar det nik,
jaurti behar det nik.

Neska hago ixilikan
aberatsa den hori,
aberatsa den hori.
Pazientziz pasa izan
urte bat edo bi,
hori hil ezkeroztikan,
biziko haiz ongi,
biziko haiz ongi.

Desbruak daramala
interesatua,
interesatua.
Hau baino nahiago'et nik
nere aukerakua,
ai, oi, ai hogei bat urteko
gazte loratua,
gazte loratua

## Kanpo estekak 
* *Amak ezkondu ninduen* - Amaia Zubiria eta Txomin Artola
Besançongo sinagoga

**Besançongo sinagoga** (;  ; ) Borgoina-Franche-Comté osoan dagoen sinagogetariko bat da. 1984ko azaroaren 16an, monumentu historiko izendatu zuten.

## Iruditegia 

Irudi:Synagogue de Besançon - intérieur.jpg|Barnealdea.
Irudi:Synagogue de Besançon - vitrail 2.jpg|Beiratea.
Irudi:Besançon Synagogue nuit Tables de la Loi.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
John Denver

**John Denver**, jaiotzez **Henry John Deutschendorf, Jr.** (1943ko abenduaren 31, Roswell, Mexiko Berria &ndash; 1997ko urriaren 12a, Pacific Grove, Kalifornia) estatubatuar abeslari, kantautore eta ekintzaile bat izan zen. Hil zenean, Kaliforniako kostaldean musikaren historian disko gehien saldu dituen bost kantagileetako bat zen. Bazituen urrezko hamabi disko eta platinozko lau disko.

## Bizitza 
1964an arkitektura -ikasketak bertan behera utzi, eta musikaren munduan buru-belarri sartu zen. Los Angelesera joan zen, eta The Chad Mitchell Trio taldean hasi zen jotzen. Aldi berean, beste musikari batzuentzat kantak idazten zituen, eta arrakasta handia lortu zuen *Banoa hegazkin batean* abestiarekin.

Batez ere, folk eta country musika landu zituen, eta 1971n izugarrizko arrakasta izan zuen beste disko bat argitaratu zuen: *Take me home, country roads* (1971, *Eraman nazazue etxera, herribideok*). Haren ondotik ''Thank God I'm a country man (Eskerrak Jainkoari herriko seme bat naizen) *eta *Calypso* heldu ziren.

1980ko hamarraldian zentral nuklearren zabalkundearen aurkako protestetan parte hartu zuen, eta hurrengo hamarraldian ingurune naturalak babestearen aldeko kanpainetan. Hain zuzen, foken erreserba natural baten gainean hegaldatzen ari zela hil zen: 1997ko urriaren 12an, Kalifornia estatuko Monterey udalerrian, beira-zuntzez egindako Rutan Long-EZ hegazkin esperimentala gidatzen ari zen, eta hegazkina itsasora erori zen.

## Lanak 
Haren abesti ospetsuenen artean *Take Me Home*, *Country Roads*, *Leaving on a Jet Plane*, *Rocky Mountain High*, *Calypso* eta *Annie's Song* daude; azken abesti horren doinua izan zen Egan musika-taldeak *Behin batean Loiolan'' abestian erabili zuena.

## Kanpo loturak 
* John Denver musikariaren webgunea 
## Erreferentziak
Michael Ogio

**Sir Michael Ogio** (1942ko uztailaren 7a - Port Moresby, 2017ko otsailaren 18a) Papua Ginea Berriko bederatzigarren eta gaur egungo gobernadore orokorra izan zen. Jendearen Mugimendu Demokratikoa alderdiko buruzagia izan zen.
  
2010eko abenduaren 20an gobernadore-orokor postua eskuratu zuen Jeffrey Napek postua utzi ondoren.
Aerosmith

**Aerosmith** Ameriketako Estatu Batuetako Boston hirian egoitza duen rock musika talde bat da. 1970. urtean sortu zen. Taldeko jatorrizko kideak Steven Tyler, Joe Perry, Tom Hamilton, Joey Kramer eta Ray Tabano izan ziren, azken hori Brad Whitford gitarrajoleak ordezkatu zuelarik.

## Diskografia 
## Kanpo estekak 
* Aerosmith musika taldearen webgunea
Montours

**Montours** (bretainieraz *Montourz*) Bretainiako Ille eta Vilaine departamenduko udalerri bat da.

## Kanpo estekak
Le Tronchet (Ille eta Vilaine)

**Le Tronchet ** (bretainieraz *Ar Granneg*) Bretainiako Ille eta Vilaine departamenduan dagoen udalerria da.

## Kanpo estekak
Ballyshannon

**Ballyshannon** (irlanderaz *Béal Átha Seanaidh*), Irlandako ipar-mendebaldean dagoen Donegalgo konderriaren hegoaldean kokatzen den udalerri bat da. Erne aintziraren ertzean dago eta Erne ibaia bertan itsasoratzen da. Ipar Irlandako eta Leitrim konderriaren mugatik oso hurbil kokatzen da. Irlanda osoko udalerririk zaharrena gisa aurkeztu ohi du bere burua.

## Historia 
Aspalditik populatua izan deneko aztarnak aurkitu dira, Neolito garaikoak hain zuzen ere.

Vikingoek 795 urtean erasotu zuten herritik gertu dagoen Inishmurray uhartea, eta ondoren Erne ibaia erabili zuten lur barneko eremuak erasotzeko. Devenish uharteko monasterioa esate baterako 822 urtean suntsitu zuten.

XIX mendean Enniskillenekin lotuko zuen trenbidea iritsi zen, baina 1920an Irlandaren zatiketaren erruz bien artean nazioarteko muga ezarri zen.

## Jaialdiak 
* Rory Gallagher International Tribute Festival (urtero ekainean)
* Ballyshannon Folk Festival (urtero abuztuan)

## Iruditegia 

Irudi:Ballyshannon, County Donegal - geograph.org.uk - 504795.jpg|Herrigunea.
Irudi:St Patrick's RC Church, Ballyshannon - geograph.org.uk - 504792.jpg|San Patrizio eliza.
Irudi:Ballyshannondonegal.JPG|Kalea.
Irudi:Rory Gallagher Statue - Ballyshannon.jpg|Rory Gallagherren omenezko estatua.

## Herritar ezagunak 
* Rory Gallagher, (1948-1995), gitarrajolea. Bertan jaioa, ondoren Cork hirian hazia.

## Hiri senidetuak 
* 
* 

## Kanpo estekak 
* Ballyshannongo udal webgunea
Equilibrium (banda)

**Equilibrium** Alemaniako folk metal musika taldea da. Taldea bai folk bai black metal sinfonikoaren estiloekin erlazionatu daiteke, hala nola gitarra, hari-instrumentu eta txirulen arteko konbinazioa, edota alemaniar abesti tradizionalen estiloa islatzen duten riff-ak. Folk metal munduan nahiko berriak dira, baina arrakasta nahiko izan dituzte, bereziki haien bigarren lanarekin: *Sagas*.

Haien letrak Alemania eta germaniar mitologiari buruzkoak dira oro har. Bai izenburu eta letra guztiak alemanez dira.

Taldeak Commander eta Sycronomica taldeekin egin zuen bira bat 2005ean.

2006an, Nuclear Blast disketxearekin sinatu zuen.

2008. ekainaren 27an, Equilibrium Sagas izeneko album ospetsua kaleratu zuen.

2010. Otsailaren 15ean, Helge Stang abeslariak eta Manuel DiCamillo bateriak taldea uzten zutela iragarri zuten. Hurrengo hilabetean, Robse abeslaria (Vrankenvorde taldearen abeslaria ere dena) eta Hati bateria (Tuval Refaeli izena duen eta Viscera Trail taldeko baterista) taldera batu ziren. Taldea berriz ere osorik zeukatela, Rekreatur izeneko diskoa kaleratu zuten, Nuclear Blast disketxearekin. Albuma 2010ko ekainaren 18an atera zen.

2018an Dark Tranquility taldearekin batera bira egin zuten Europan zehar, apirilaren 14an Bilboko Santana 27 aretoan jo zutelarik..

## Taldekideak 
* Robert "Robse" Dahn - ahotsak (2010–)
* Rene Berthiaume − gitarra (2001–)
* Tuval "Hati" Refaeli - bateria (2010–)
* Dom R. Crey - gitarra (2014–)
* Makki Solvalt - bass (2016–)

Gonbidatua:
* Gaby Koss - Sopranoa

## Taldekide ohiak 
* Jen Majura - baxua (2014-2015)
* Andreas Völkl − gitarra (2001–2014)
* Sandra Völkl (Van Eldik ezkondu ostean)− baxua (2001–2014)
* Helge Stang − ahotsak (2001–2010)
* Manuel DiCamillo − bateria (2006–2010)
* Markus Perschke − bateria (2005–2006)
* Basti Kriegl − bateria (2005)
* Julius Koblitzek − bateria (2003–2004)
* Henning Stein − bateria (2001–2003)
* Armin Dörfler − teklatua (2005–2006)
* Conny Kaiser − teklatua (2002–2003)
* Michael Heidenreich − teklatua (2001–2002)

## Timeline 
## Diskografia 
* *Turis Fratyr* (Black Attakk, 2005)
* *Sagas* (Nuclear Blast, 2008)
* *Rekreatur* (Nuclear Blast, 2010)
* *Erdentempel* (2014)
* *Armageddon* (2016)
* *Renegades* (2019)

## Erreferentziak 
* Equilibirum en MetalPath

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
* Foro Metal - Equilibrium
Karlos Osinaga

**Karlos Osinaga** (Mosku-Irun, Gipuzkoa, 1972 - ), goitizenez ***Txap***, abeslari eta musikari euskalduna da. Soinu teknikari eta produkzio lanak ere egiten ditu hainbat talderentzat.

1998tik Lisabö taldeko gitarra eta ahotsa da. Aurretik Zorrotz eta Kashbad taldeetan aritutakoa. Bidehuts kolektiboko kidea da.

'Moskuko urrea' (Kultur eta gizarte mugimenduen eztanda Irunen, 1983-1993)' izeneko liburuan ageri diren elkarrizketatuetako bat da Osinaga. Juanma Sarasola kazetari irundarrak idatzitako liburu horretako pasarte hau nabarmendu du soziolinguistikaz ari den Txerra Rodriguez blogariak, 'Rocka eta euskara' izenburupean ekarrita:

“Batzuk ez ginen euskaldunak, eta euskaldunberri bihurtu ginen, eta horretara iristeko erabat inportantea izan zen musikak emandako bultzada eta musikak irakatsitakoa. Ez dut uste kasu bakarra izango denik, eta niretzat hori beti izan da herriak eta euskarak rockari eskertu behar dioten gauza bat. Rocka kasu askotan izan baita tresnarik perfektoena euskara zabaldu eta ezagutarazteko”.

## Lanak 
### Soinu teknikari eta ekoizpen lanak 
* *Askatu korapiloa* (Dut).
* *Zebra* (Anari).
* *Irla izan* (Anari).
* *Jaio.Musika.Hil* (Berri Txarrak).
* *Begura* (Miztura).
* *Doppler* (12Twelve).
* *More Light* (Nisei).
* *Kalima* (Glaukoma)
* *Fumut* (Fumut)

### Musikari lanak (ahotsa, baxua eta gitarra) 
* *Hesiak* (Kashbad, 1999).
* *Berak Ekoztua* (Lisabö, 1999).
* *Ezarian* (Lisabö, 2000).
* *Egun bat nonahi* (Lisabö, 2002).
* *Izkiriaturik Aurkitu Ditudan Gurak* (Lisabö, 2005).
* *Ezlekuak* (Lisabö, 2007).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Lisabö Myspacen
*  Bidehutsen webgunea
*  Karlos Osinaga 'Txap': "Lagun batek dioen bezala, gurea elkarte gastrosonikoa da" Elkarrizketa Gaztezulo aldizkarian, 2010eko abenduan
*  Karlos Osinaga 'Txap': "Batzuk ez ginen euskaldunak, eta euskaldunberri bihurtu ginen, eta horretara iristeko erabat inportantea izan zen musikak emandako bultzada eta musikak irakatsitakoa" Elkarrizketa 'Moskuko urrea' liburuan, 2014ko abenduan argitaratua. Aipamena Txerra Rodriguezen 'Garaigoikoa' blogean, 'Rocka eta euskara' izenburupeko sarreran, 2015/11/09ean.
Doubs (argipena)

**Doubs** izenak zenbait esanahi ditu:

* Doubs, Frantziako departamendua;
* Doubs, izen bereko departamenduko herria;
* Doubs, Frantzia eta Suitzako eskualde zenbait zeharkatzen dituen ibaia.