Komunismo erlijioso

**Komunismo erlijiosoa** erlijioa oinarritzat hartzen duen komunismo mota bat da. Termino honek, erreferentzia egiten die jabetza pribatuaren borondatezko abolizioa praktikatzen duten erlijio-gizarte utopikoei. Haren helburua ondasun-erkidegoa ezartzea delarik, pertsona bakoitzak dituen gaitasunen arabera lanean jarduten du. 

Printzipioei uko egiten ez dien gizarte batean politika komunistak aplikatzea planteatzen duten gizabanako eta talde erlijiosoen ideiak deskribatzeko ere erabiltzen da terminoa. 

Komunismo hitza testuinguru erlijioso batean erabili aurretik, termino hori testuinguru sekularretan erabiltzen zen, eta XVIII. mendeko François Babeuf-en lanetan aurki daiteke. Marxismoaren izaera sekularra izanda, ezker politikoan kokatutako pertsona erlijioso asko "komunismo" terminoa gizarte komunal erlijiosoak izendatzeko erabiltzearen aurka dago, komunalismo terminoak hobetsiz. Komunismo erlijiosoa gehiago lotzen da anarkismoarekin marxismoarekin baino.

## Deskripzio Orokorra 
Komunismo erlijioso hitza historian zehar mugimendu sozial edo erlijiosoen aniztasuna deskribatzeko erabili izan ohi da. "Jerusalemgo lehen kristauen komuna" komunismo erlijiosoa praktikatzen zuen talde bezala deskribatu izan da.    Mazdak erreformatzaile persiar protosozialista erlijiosoaren irakaspenei komunismo goiztirra ere deitu isan zaie. 

Ben Fowkes eta Bulent Gokayren arabera, Mikhail Skachko boltxebikeak Ekialdeko Herrien Kongresuan adierazi zuenez, "erlijio musulmanak komunismo erlijiosoaren printzipioetan ditu sustraiak, eta, horren ondorioz, inor ezin da beste baten esklabo izan, eta lur zati bakar bet ere ezin da jabetza pribatukoa izan".  

## Definizioa 
TM Browning-ek komunismo erlijiosoa "erlijio baten jatorrizko printzipioetatik zuzenean sortzen den" komunismo modu gisa deskribatu zuen,  Browning eta Hillerbrandek komunismo erlijiosoa komunismo politikotik bereizi zuten, .

## Historia 
Zenbait akademikok komunismo erlijioso terminoa XVII. mendeko mugimendu protestante batzuk deskribatzeko erabili dute, hala nola, talde anabaptista batzuk, huteritak, amishak eta menonitak, "jabetza pertsonala arbuiatzen zutenak"   . Bhabagrahi Misrak eta James Prestonek "Shakersen komunismo erlijiosoa" "ondasun guztiak amankomunean mantentzen diren komunitate" gisa deskribatu zuten.  Bestalde, Larry Arnhartek "Oneidako Komunitateko komunismo erlijiosoa" deskribatu zuen, "artikulu pertsonal gutxi batzuk izan ezik, beren jabetza osoa partekatzen zuten" sistema gisa.  Albert Friedek "AEBetako komunismo erlijiosoak goia" lortu zuela idatzi zuen 1850eko hamarkadan "Oneidako Komunitatearen sorrerarekin".

Honekin jarraituz, Rod Janzen eta Max Stantonen arabera, huteritarrek Bibliako printzipioekiko eta "elizako diziplinarekiko" atxikimendu zorrotzean sinesten zuten eta komunismo modu bat praktikatzen zuten. Huteritek, "Ordnungenen sistema zorrotza ezarri zuten euren komunitateetan, bizitzaren alderdi guztiak gobernatzen zituzten eta ikuspegi bateratua bermatzen zuten arauen eta erregulazioen kodeak zirenak. Sistema ekonomiko gisa, komunismo kristaua erakargarria zen XVI. mendeko Europa erdialdeko iraultza sozialaren alde zeuden nekazari askorentzat ", Nekazari Alemaniarren Gerran gertatu zen bezala. Friedrich Engelsek anabaptistak protokomunistatzat hartu zituen ".

Beste akademiko batzuek, komunismo erlijioso terminoa erabili izan ohi dute 1840ko hamarkadan Parisen garatu zen mugimendu sozial komunista bat deskribatzeko, "atzerrian jaiotako ofizial artisauek, nagusiki alemanez hitz egiten zutenek, antolatu zutena". 

XX. mendearen hasieran, Errusian boltxebismoa sortu aurretik, intelektual batzuek ideologia kristaua "marxismoaren alternatiba gisa" txertatuko zuen komunismo modu bat ezartzearen alde egin zuten. Gainera, teologo katoliko batzuek taldeak antolatu zituzten XX. mendearen amaieran, Eliza Katolikoaren eta Italiako Alderdi Komunistaren artean elkarrizketa bat sortzeko asmoarekin. 

## Komunismo erlijiosoaren adibideak 
"Erlijio-komunismo" terminoa erlijioko monje eta mojen hainbat ordenen praktikak deskribatzeko erabili da, hala nola, kristautasuna, taoismoa, jainismoa, hinduismoa eta budismoa. Ideologia horrek, Biblian ebidentzia legokeela lehen kristauak printzipio komunisten arabera antolatutako komunitateetan bizi izan zirela adierazten du adibidez.

Hain zuzen ere, 1649. urtean Ingalaterran egindako zulatzaileen mugimendua komunitate erlijiosoaren adibide gisa deskriba daiteke. Zulatzaileak lurraren jabetza komunalaz arduratzen ziren bereziki.

XX. mendearen hasieratik gaur egun arte, erlijio-gaietan inspiratutako komunismo forma hedatuenak Israelgo kibutzetan praktikatzen dira.

#### Kristauar komunismoa 
Artikulu nagusia: Kristauar komunismoa

Jesusen irakaspenak maiz izan dira komunista bezala deskribatuak komunista kristau erlijioso eta beste komunista batzuengandik. 4:35 Apostoluen eginak liburuan aipatzen den bezala,   Jerusalemgo Eliza Primitiboan**,** "inork ez zuen esaten berea zenik ezer"; patroia geroago desagertu egingo zen elizaren historiatik, ez ordea, monakatotik. 

Komunista kristauek, Eliza Kristau Primitiboa, Apostoluen Gertakarietan deskribatzen den bezala, komunismo eta sozialismo erlijiosoaren forma goiztiar gisa ikusten dute. Hauek, komunismoa kristautasuna praktikan besterik ez zela uste zuten, eta Jesus izan zela lehen komunista. Thomas Müntzerrek mugimendu komunista anabaptista garrantzitsu bat gidatu zuen XVI. mendeko Nekazari Alemaniarren Gerran, Friedrich Engelsek geroago Alemaniako Nekazari Gerretan aztertuko zuena**.** Ethos batasuna lortu nahi duen marxista honek gizadia bat dela eta pertsonen artean diskriminatzen ez duen jainko bakarra dagoela dioen kristau irakaskuntza unibertsalista islatzen du. 

Komunismo kristaua**,** kristautasunean oinarritzen den, sozialismoaren eta komunismo aurremarxistaren forma goiztiarra da. Hau, teoria teologiko eta politikoa da, Jesusen irakaspenek kristauak sistema sozial ideala bezala komunismoa babestera behartzen dituenaren ikuspegian oinarritua. Komunismo kristaua sortu zeneko data zehatzari buruzko akordio unibertsalik ez dagoen arren, komunista kristau askok diote, Bibliaren ebidentziak iradokitzen duela lehen kristauek baita apostoluek Itun Berrian, gizarte komunista txiki bat ezarri zutela Jesusen heriotzaren eta Berpizkundearen ondorengo urteetan. Komunismo kristauaren eta beste komunista batzuen defendatzaile askok bestalde, Karl Kautsky barne, komunismoa Jesusek irakatsi eta apostoluek praktikatu zutela argudiatzen dute.  Historialari independente batzuek azken iritzi honen alde egin dute.         

Sozialismoaren kritikoek, aita santu batzuek proposatutako irakaskuntza sozial katolikoarekin batera, Jesus komunista baino komunitariago zela argudiatzen dute.

XVI. mendean, Tomas Moro idazle ingelesa, Eliza Katolikoan santu bat bezala gurtua izan zenak, jabetza komunean oinarritutako gizarte bat erretratatu zuen bere **"**Utopia**"** tratatuan, zeinaren liderrek arrazoiaren bidez administratzen zuten. 

Ingalaterrako Iraultzan, zenbait taldek ideia hau babestu zuten, bereziki Cavadores (Diggers), komunistek nekazal ideal argiak defendatzen zituzelarik.    Hala ere, Oliver Cromwellek eta Handiek talde hauekiko izan zuten jarrera, kasurik onenean, ambibalentea eta maiz oldarkorra izan zen. 

XVIII. mendeko Ilustrazioaren aroan, Jean-Jaques Rousseuau pentsalari guztiz erlijiosoen bitartez, jabetza pribatuaren kritikak jarraitu zuen. Kalbinista bezala hazia izanda, Rousseauk Eliza Katolikoaren barruko mugimendu jansenistaren eragina izan zuen. Jansenisten helburu nagusietako bat demokratizatzea zen, horrela, Elizaren hierarkiaren gailurreko ustelkeria aristokratikoarekin gelditzeko. 

XIX. mendeko Txinan, Taiping matxinadako partaideak, Erresuma Zerutiarra Taiping sortu zutenak, erresuma teokratiko sinkretiko kristau-sheniko bat eraiki zutenak, protokomunista bezala ikusiko dira Txinako Alderdi Komunistaren ikuspegitik. 

#### Islamiar komunismoa 
Ikertzaileek, Ismailiten Karmatek IX. eta X. mendeen artean Al-Hasako Oasiaren inguruan eraikitako gizartearen izaera komunistari buruz hitz egin dute . Kenneth Rexrothek komunitate hori "hiri-taldearen komunismoaren edo lapur talde alderraiaren" praktikatzaile gisa deskribatzen du. Jacques Bidet jaunak, berriz, komunismoa modernitateari dagokiola esango du, eta, beraz, baieztatuko du, antzinatasunean edo Erdi Aroan ez dagoela benetako komunismotzat hartu daiteken adibiderik kontzientzia falta dela eta.   

Marxismo islamiarrak, ikasketa ekonomiko, politiko eta sozial marxistak esparru islamiar batean aplikatu nahi ditu. Justizia sozialeko ideal marxisten eta islamikoen arteko kidetasunak zenbait musulmanek marxismo formak hartzera eramango ditu 1940ko hamarkadaz geroztik. Marxista islamiarrek uste dute Islamak gizartearen beharrak asetzen dituela eta marxismoak lortu nahi dituen gizarte-aldaketak egokitu edo gida ditzakeela. Marxista islamiarrek materialismoari eta erlijioari buruzko iritzi marxista tradizionalak ere arbuiatzen dituzte. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak