Valeri Legasov

**Valeri Alekseievitx Legasov** (errusieraz : Валерий Алексеевич Легасов) (Tula, 1936ko irailaren 1a - Mosku, 1988ko apirilaren 27a ) kimika inorganikoan espezializatutako sobietar zientzialaria izan zen, SESBeko Zientzia Akademiako kidea. Kurchatov Energia Atomikoko Institutuko zuzendariorde gisa Txernobylgo istripuaren zergatiak ikertu zituen batzorde zientifikoko kidea izan zen.  Istripua gertatu eta handik bi urtera Legasovek bere buruaz beste egin zuen.

## Prestakuntza eta ibilbide zientifikoa 
Valeri Legasov 1936ean jaio zen Tula-n, Moskutik 165 kilometrora, langile klaseko familia batean. Kursken batxilergoa egin ondoren 1949 eta 1954 artean Moskuko 56. eskolan parte hartu zuen, urrezko domina lortuz. Gaur egun eskola honek bere izena darama, eta sarreran haren brontzezko estatua bat dago. Margarita Mihalovnarekin ezkondu eta Inga Legásova alaba bat izan zuten. 1961ean Errusiako Dmitri Mendeleiev Teknologia Kimikoko Unibertsitateko Ingeniaritza Fisiko eta Kimikoko Fakultatean lizentziatu zen, eta urte eta erdiz lan egin zuen ingeniari kimiko gisa Siberian, Tomsk hirian, lantegi batean.

## Txernobylgo istripua 
Txernobylgo Zentral Nuklearreko istripua gertatu eta berehala, gobernuak antolatu zuen batzordeko kide izendatu zuten Legassov istripuaren zergatiak eta ondorioak ikertzeko. Istripua gertatu zen tokian agertu zen lehenetarikoa izan zen eta bertan 60 egun eman zituen guztira. Batzordeko beste kide batzuk Moskura erradiazioen esposizioa gutxitzeko itzuli ondoren, Legasov Txernobylgo zentral nuklearrera itzuli zen bere lanean jarraitzeko. Jasotako erradiazio-dosi handiak osasunean larriki eragingo zion gero.

Kremlineko informatzailea izan zen istripuaren inguruko egoerari buruz. Bera izan zen erreaktore gainean isuritako harea, buztina, beruna, dolomita eta neutroiak xurgatzeko boroaren konposizioa proposatu zuena, eta horri esker ondorio okerragoak saihestu ziren. Suntsitutako zentralaren arriskuen eta egoeraren berri eman zien komunitate zientifikoari eta prentsari, eta Pripyat hiria berehala erabat ebakuatzen tematu zen. Antzeko zentraletan leherketa gehiago saihestearren geroago erabaki garrantzitsuak hartu behar baziren, Legassoven lanari esker gertatu zen hori.
erdian|thumb|350x350px|Sarkofagoaren infografia

### Vienako txostena 
thumb| Legasov Vienan, 1986an.
1986ko abuztuan, bost orduko ahozko txostena aurkeztu zuen Energia Atomikoaren Nazioarteko Agentziaren Vienako egoitzan, Sobietar ordezkaritzako buru gisa, istripuaren inguruabarrez. eta horrek eragotzi egingo zuen Legassov Kontseilu Zientifiko eta Teknikoko kide hautatua izatea, betoa jarri omen baitzioten Lan Sozialistaren Heroi saria ez jasotzeko, sari horretarako bi aldiz izendatua izan zen arren. Gertakari horiek zientzialariaren ustezko depresio-aldi batekin erlazionatu dira, 1987ko ekainean jada lehen suizidio saiakera egin baitzuen.

## Heriotza eta aitortza 
1988ko apirilaren 27an, Txernobylgo istripuaren bigarren urteurrenaren biharamunean, Legassovek bere buruaz beste egin zuen, urkatuta. Moskuko Novodevichy hilerrian lurperatu zuten. Bere buruaz beste egin aurretik, hainbat zinta grabatu zituen informazio berriarekin eta horietan Txernobylgo lantegiko diseinu akatsak eta ingeniarien ekintzak salatu zituen. 

Legasoven suizidioak sobietar industria nuklearra astindu zuen. Horren ondorioz, onartu eta zuzendu egin zen beste hainbat zentraletan Txernobylkoan zegoen arazo bat, RBMK erreaktorean kontrol-barren diseinuan zegoen arazoa.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Higginbotham, Adam. Midnight in Chernobyl: The Untold Story of the World's Greatest Nuclear Disaster. Simon and Schuster, 2020.  .

## Kanpo estekak