Mary Oliver

**Mary Oliver** (Maple Heights, Ohio, AEB, 1935eko irailaren 10a – Hobe Sound, Florida, AEB, 2019ko urtarrilaren 17a) estatubatuar idazlea, poeta izan zen. National Book Award eta Pulitzer Poesia Saria irabazi zituen.

## Bizitza 
Umetan, Edna St. Vincent Millay poeta estatubatuarraren etxera joaten zen sarri, eta, idazlea hil ostean,   Norma ahizpari, poetak utzitako lanak antolatzen lagundu zion. 1950eko hamarkadan, Ohioko Estatu Unibertsitatera eta Vassar College-era joan zen, baina ez zen graduatu. Provincetown-en (Massachusetts) bizi izan zen berrogei urte baino gehiagoz. Bikotekidea, Molly Malone Cook argazkilaria, bere literatur eragilea izan zen bizitza osoan. 

## Lanak 
* 1963 *No Voyage, and Other Poems* Dent (New York, NY), expanded edition, Houghton Mifflin (Boston, MA), 1965.
* 1972 *The River Styx, Ohio, and Other Poems* Harcourt (New York, NY) 
* 1978 *The Night Traveler* Bits Press
* 1978 *Sleeping in the Forest* Ohio University (a 12-page chapbook, or.&nbsp;49–60 in The Ohio Review—Liburukia: 19,  Zenbakia: 1 [1978ko negua])
* 1979: *Twelve Moons* Little, Brown (Boston, MA), 
* 1983: *American Primitive* Little, Brown (Boston, MA) 
* 1986:  Atlantic Monthly Press (Boston, MA) 
* 1987: *Provincetown* Appletree Alley, limited edition with woodcuts by Barnard Taylor
* 1990: *House of Light* Beacon Press (Boston, MA) 
* 1992: *New and Selected Poems* [volume one] Beacon Press (Boston, MA), 
* 1994: *White Pine: Poems and Prose Poems* Harcourt (San Diego, CA) 
* 1995: *Blue Pastures* Harcourt (New York, NY) 
* 1997: *West Wind: Poems and Prose Poems* Houghton Mifflin (Boston, MA) 
* 1999: *Winter Hours: Prose, Prose Poems, and Poems* Houghton Mifflin (Boston, MA) 
* 2000:  *Da Capo* (Cambridge, Massachusetts), (prose poem) 
* 2002:  *Da Capo* (Cambridge, Massachusetts) 
* 2003: *Owls and Other Fantasies: poems and essays* Beacon (Boston, MA) 
* 2004: *Why I Wake Early: New Poems*  Beacon (Boston, MA) 
* 2004: *Blue Iris: Poems and Essays* Beacon (Boston, MA) 
* 2004: *Wild geese: selected poems*, Bloodaxe, 
* 2005: *New and Selected Poems, volume two* Beacon (Boston, MA) 
* 2005: *At Blackwater Pond: Mary Oliver Reads Mary Oliver* (audio cd)
* 2006: *Thirst: Poems*  (Boston, MA) 
* 2007: *Our World* with photographs by Molly Malone Cook, Beacon (Boston, MA)
* 2008: *The Truro Bear and Other Adventures: Poems and Essays*, Beacon Press, 
* 2008: *Red Bird* Beacon (Boston, MA) 
* 2009: *Evidence* Beacon (Boston, MA) 
* 2010: *Swan: Poems and Prose Poems* (Boston, MA) 
* 2012: *A Thousand Mornings* Penguin (New York, NY) 
* 2013: *Dog Songs* Penguin Press (New York, NY) 
* 2014: *Blue Horses* Penguin Press (New York, NY) 
* 2015: *Felicity* Penguin Press (New York, NY) 
* 2017: *Devotions* The Selected Poems of Mary Oliver Penguin Press (New York, NY) 

### Saiakerak eta beste bilduma batzuk 
* 1994: *A Poetry Handbook* Harcourt (San Diego, CA)  0-15-672400 5
* 1998: Rules for the Dance: A Handbook for Writing and Reading Metrical Verse Houghton Mifflin (Boston, MA)  0-395-85086 2
* 2004: Long Life: Essays and Other Writings. Da Capo (Cambridge, Massachusetts)  0-306-81412 9

### Itzulpenak 
Bere lanaren gaztelaniazko itzulpen bakanen artean daude *La escritura indómita* (2021), *Horas de invierno* (2022) eta *Vita longa* (2025); hirurak Regina Lopez Muñozek itzuli ditu eta Errata naturae-k argitaratu. Corina Oproae errumaniar idazle eta itzultzaileren katalanerako itzulpenak ere aipa daitezke. Buenos Airesko Caleta Olivia argitaletxea, *El pájaro rojo, El trabajo del sueño* eta *Americana Primitiva* poema liburuak kaleratu zituen, Patricio Foglia eta Natalia Leidermanek itzulita. Buenos Aireseko (Argentina) Mansalva argitaletxeak Americano Primitivo kaleratu  zuen, Daniela Espositoren itzulpenarekin.

### Autolaguntza 
Bere *Bidaia* poema (*Dream Work* lanean barne) Bethany Websterren *Amaren zauria* *sendatu* liburuan sartu zen.

## Poetika 
Sylvia Plath eta Anne Sexton poeten garaikidea izan zen. Bere lanak Walt Whitman edo Hemry David Thoreau baten kantuaren eta naturaren ospakizunaren tonua jasotzen du. Ameriketako Estatu Batuetako irakurleen merkatuan egin zen ezagun *American primitive* izeneko lanarekin, 1984. urtean Pulitzer saria jaso zuenean. Era berean, Guggenheim Fellowship saria eman zioten 1980. urtean, eta Shelley Memorial Award saria, Amerikako Poeten Elkarteak 1969-1970ean.

### Heriotza 
Mary Oliver minbiziak jota hil zen Floridan, 83 urte zituela.

## Sariak eta aintzatespenak 
* 1984an, Pulitzer saria
* 1980an, Guggenheim Fellowship saria

* 1969-1970ean, Shelley Memorial Award saria

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mary Oliverren webgune ofiziala
* Mary Oliver Academy of American Poets (Amerikar Poeten Akademia) orrian