open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bram Stoker's Dracula

'''Bram Stoker's Dracula'* (euskaraz *Bram Stokerren Drakula*) 1992ko Francis Ford Coppola estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma bat da. Bram Stoker idazlearen *Drakula* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Gary Oldman, Winona Ryder, Anthony Hopkins eta Keanu Reeves aktoreek antzeztu zuten.

## Argumentua 
1890. urte, Jonathan Harker (Keanu Reeves) abokatua Ingalaterratik Transilvanian dagoen urrutiko gaztelu batera joan da, han Drakula kondea ezagutuko du (Gary Oldman), azken honek 1462an otomandarren aurkako gerran bere Elisabeta maitea galdu zuen, ondorioz eta bere maitearen galerak erabat sumindurik Jainkoa ukatu eta izaki madarikatu batean bilakatu zen, izaki honentzat biziaren oinarria odolan zetzalarik. Kondea Harkerren emaztegaia den Mina Murray (Winona Ryder) neskaren gaztearen argazkiarekin erabat erakarria sentituko da, antzinako bere Elisabeta maitea dela ustez, hura ezagutzeko asmoz "denbora ozeanoak zeharkatuz" Londres hirira iritsiko da. Jada Ingalaterran, Minarengana hurbiltzeko asmoz lehenbizi Drakula kondeak Lucy (Sadie Frost) maitemintzen saiatuko da, Minaren lagunik onena.

## Aktoreak 
* Gary Oldman: Drakula kondea / Vlad III.a paldoztatzailea
* Winona Ryder: Mina Harker / Elisabeta
* Anthony Hopkins: Abraham Van Helsing doktorea / Apaiza / Narratzaile nagusia
* Keanu Reeves: Jonathan Harker
* Richard E. Grant: John Seward doktorea
* Cary Elwes: Sir Arthur Holmwood
* Billy Campbell: Quincey Morris
* Sadie Frost: Lucy Westenra
* Tom Waits: Renfield
* Monica Bellucci Drakularen emaztegaia
* Michaela Bercu: Drakularen emaztegaia
* Florina Kendrick: Drakularen emaztegaia
* Jay Robinson: Hawkins jauna

## Ikus gainera 
* Drakula: Bram Stoker irlandar idazlaren eleberria.
* Dracula (1931ko filma): Bela Lugosi hungariar aktoreak antzeztutako filma klasikoa.
* *Dracula (1958ko filma)*: Terence Fisherrek zuzendu eta Christopher Lee eta Peter Cushing aktoreek antzeztua.

## Kanpo estekak 
* *Bram Stoker's Dracula* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Bram Stoker's Dracula'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Speed (1994ko filma)

***Speed*** () 1994ko Jan de Bont herbeherear zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Berta, Keanu Reeves, Dennis Hopper, Sandra Bullock, Joe Morton eta Jeff Daniels aktoreek antzeztu zuten.

Filmak bi Oscar Sari irabazi zituen: Soinu onenaren Oscar Saria eta Soinu edizio onenaren Oscar Saria.

1997an *Speed 2: Cruise Control* izeneko jarraipena izan zuen.

## Argumentua 
Jack Traven (Keanu Reeves)bere profesional ibilbide guztiko erronkarik handienari aurre egin beharko dione Los Angeles hiriko polizia bat da: Howard Payne (Dennis Hopper) izeneko terrorista arriskutsu bat atzematea, azken honek hiriko autobus bat bidaiari eta guzti bahitu eta bertan lehergailua ipini du, ibilgailuak 50 milia orduko abiadura mugatik behera egin ezkero lehertuko delarik. Jack autobusean sartzea lortzean, oker baten ondorioz gidaria zauritua izango da eta Annie (Sandra Bullock) izeneko bidaiari baten gidatu beharko du.

## Aktoreak 
* Keanu Reeves: Jack Traven polizia-ofiziala
* Dennis Hopper: Howard Payne
* Sandra Bullock: Annie Porter
* Jeff Daniels: Harry Temple detektibea
* Joe Morton: "Mac" McMahon tenientea
* Richard Lineback: Norwood sarjentua
* Alan Ruck: Doug Stephens
* Margaret Medina: Robin Barnette polizia-ofiziala
* Carlos Carrasco: Ortiz
* Hawthorne James: Sam
* Beth Grant: Helen
* Glenn Plummer: "Tuneman"

## Kanpo estekak 
* *Speed* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Point Break

**Point Break** (euskaraz *Apurketa Puntua*) 1991ko Kathryn Bigelow estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Bertan, Patrick Swayze, Keanu Reeves, Gary Busey eta Lori Petty aktoreek antzeztu zuten.

Filmaren izenburuak AEBtako ingelesezko surf hizkeran olatuak kostaldearekin talka egitean *apurtzen* den puntua adierazten du.

Fima hau 1992an saritua izan zen MTV Movie Awards aktore erakargarriena izan zelako

## Argumentua 
Johnny Utah (Keanu Reeves) aspaldian gertatzen ari diren banku lapurreta batzuen arduradunak atzemateko asmoz Kaliforniako kostaldeko giro surfzalean infiltratu beharko duen FBIko agente gazte bat da, banki lapur hauen ezaugarri nagusia heuren lapurretetan AEBtako presidenteen aurpegiak daramatzaten mozorroak eramatea da, susmo guztien arabera lapur hauek surfzale giroan ohikoak omen direlarik. Baina laister Johnny agentea Tyler (Lori Petty) neska ederraz maiteminduko da, gainera a Bodhi (Patrick Swayze) izeneko surflaria ezagutuko, susmo guztien lapur taldearen buruzagia, bizitza egunez-egun azken muturreraino bizi eta surfzale amorratua den gizona, azken honek Johnnyrengan eragin handia izaten amaituko duelarik.

## Aktoreak 
* Patrick Swayze: Bodhi
* Keanu Reeves: Johnny Utah, FBIko agentea
* Gary Busey: Angelo Pappas, FBIko agentea
* Lori Petty: Tyler Ann Endicott
* John C. McGinley: Ben Harp, FBIko agentea
* James LeGros: Roach
* Sydney Walsh: Deer andereñoa
* John Philbin: Nathanial
* Bojesse Christopher: Grommet
* Lee Tergesen: Rosie
* Julian Reyes: Alvarez, FBIko agentea
* Daniel Beer: Babbit, FBIko agentea
* Christopher Pettiet: 15. surf taula alokatzen duen mutila
* Vincent Klyn: Warchild
* Chris Pedersen: Bunker
* Anthony Kiedis: Tone

## Kanpo estekak 
* *Point Break* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
RoboCop

**RoboCop** 1987ko Paul Verhoeven herbeherearrak zuzendutako zientzia-fikziozko filma bat da. Bertan, Peter Weller, Nancy Allen, Dan O'Herlihy, Ronny Cox, Kurtwood Smith eta Miguel Ferrer aktoreek antzeztu zuten. Basil Poledouris musikagileak soinu banda konposatu zuen.

Lortutako arrakastari esker, hainbat jarraipen filmatu ziren: *RoboCop 2* (1990) eta *RoboCop 3* (1993), bai eta izen berdineko *RoboCop* (2014) berregokitzapen bat ere. Bestalde, filma honetan oinarritutako hainbat telesaila eta bideo-joko ere merkaturatu dira.

## Argumentua 
Etorkizun hurbileko AEBtako Michigan estatuko Detroit hiria. Alex J. Murphy (Peter Weller) polizia agentea zerbitzu ekintzan eraila izan da. Agintariek hiriko delinkuentziarekin amaitu asmoz makina berri hilgarri baten erakaikuntza onartu dute, erdi robota, erdi gizakia den Robocop cyborga, hura ekoizteko Murphyren gorpua erabiltzen dutelarik. Esperimentua dirudienez arrakastatsua da, baina polizia-ohia nahiz eta hilik egon, bere oroipenak matendu ditu eta bere hiltzaileengandik mendekatzea erabaki du.

## Aktoreak 
* Peter Weller: Alex Murphy / RoboCop ofiziala
* Nancy Allen: Anne Lewis ofiziala
* Ronny Cox: OCPko Richard "Dick" Jones presidentea
* Kurtwood Smith: Clarence Boddicker
* Miguel Ferrer: OCPko Robert "Bob" Morton zuzendaria
* Dan O'Herlihy: "Zaharra" (OCPko enpresaburua)
* Paul McCrane: Emil Antonowsky
* Ray Wise: Leon Nash
* Jesse D. Goins: Joe Cox
* Calvin Jung: Steve Minh
* Michael Gregory: Hedgecock tenientea
* Robert DoQui: Warren Reed sarjentua
* Felton Perry: OCPko Donald Johnson enpresaburua
* Lee de Broux: Sal
* S. D. Nemeth: Bixby Snyder (TBko umorista)

## Kanpo estekak 
* *RoboCop* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *RoboCop* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
K-19: The Widowmaker

**K-19: The Widowmaker** (euskaraz *K-19: Alargungilea*) 2002ko Kathryn Bigelow estatubatuar zinema zuzendariaren hondamedi eta gerra filma da. Bertan, Harrison Ford, Liam Neeson eta Peter Sarsgaard aktoreek antzeztu zuten.

1961eko uztailaren 5ean sobietar K-19 itsaspeko nuklearrak izan zuen istripuan oinarrituta dago: haren arabera, itsaspekoak bere eraikuntzan zein zerbitzuan sartzean izan zituen istripu eta hildako ugari nahiz ustezko zorte txarrarengatik *Widowmaker* (*Alargungilea*) ezizena jaso omen zuen, baina hori ez da egia, benetako istorioan itsaspekoak ez baitzuen lehenago ezizenik eta ondoren sobietar itsasgizonek eman zioten ezizena *Hiroshima* izan baitzen.

## Argumentua 
Mihhail Polenin (Liam Neeson) kapitainak bere eskifaiaren konfiantza eta estimua izateaz gain, Sobietar Itsas Armadan begirune eta esperientzia gehien duen itsaspeko kapitaina da. Halere, K-19 itsaspekoaren agintea kendu diote, agintariek itsaspekoa aurreikusitako egunerako bezala prest egongo ez dela erabaki baitute. Ordezkoa Alexei Vostrikov (Harrison Ford) kapitaina da, burdinazko borondateko ofiziala. K-19 itsaspekoa garaiz itsasoratu da, 1961eko uztailaren 18ko arratsaldeko 16:00etan. Filma hamarkada luzeetan zehar Sobietar Batasuna eta Errusiako Gobernuek ezkutuan eduki zuten egiazko gertakarian oinarritua da.

## Aktoreak 
* Harrison Ford: Alexei Vostrikov kapitaina, komandante ofiziala
* Liam Neeson: Mikhail "Misha" Polenin, bigarren ofiziala
* Peter Sarsgaard: Vadim Radtchenko, erreaktore ofiziala
* Joss Ackland: Zolentsov mariskala, defentsa ministroa
* John Shrapnel: Bratyeev almirantea
* Donald Sumpter: Gennadi Savran kapitaina, mediku ofiziala
* Tim Woodward: Konstantin Partonov almirante-ordea
* Steve Nicolson: Yuri Demichev kapitaina, torpedo ofiziala
* Ravil Isyanov: Igor Suslov, ofizial politikoa
* Christian Camargo: Pavel Loktev, erreaktore teknikaria

## Ikus gainera 
* K-19 itsaspekoa

## Kanpo estekak 
* *K-19: The Widowmaker* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Ekaitz-txori

**Ekaitz-txori**a Hydrobatidae familiako itsas-hegaztien izen arrunta da. Itsas hegazti txikia da, hegoluzea eta igeri-oinduna, gako itxurako mokoa duena. Hegan doanean, hankak zintzilika eramateak bereizten du beste itsas hegazti gehienetatik. Ur azaleko animaliak janez elikatzen da. Badira zenbait mota: Euskal Herrian umatzen den bat, *Hydrobates pelagicus* edo ekaitz-txori txikia, ekaitz-txori handia (*Oceanodroma leucorrhoa*), Wilson ekaitz-txoria (*Oceanites oceanicus*), etab.

Ekaitz-txori izenari dagokionez, ez da izen jatorra, berariaz sortua baizik, **ekaitz-txirrin**, **debruxka **eta **galerna-txori** bezala. Arrantzaleen artean, ordea, **milabarrika**, **bidebarrika**, **berakatz**, **martin-fraka **eta **matxiplaka** formak jaso dira.

## Espezieak 
* **Oceanitinae subfamilia**
** *Oceanites oceanicus*
** *Oceanites maorianus*
** *Oceanites gracilis*
** *Garrodia nereis*
** *Pelagodroma marina*
** *Fregetta tropica*
** *Fregetta grallaria*
** *Nesofregetta fuliginosa*
* **Hydrobatinae subfamilia**
** *Hydrobates pelagicus*
** *Oceanodroma leucorhoa*
** *Oceanodroma matsudairae*
** *Oceanodroma microsoma*
** *Oceanodroma tethys*
** *Oceanodroma castro*
** *Oceanodroma monorhis*
** *Oceanodroma macrodactyla*
** *Oceanodroma tristrami*
** *Oceanodroma markhami*
** *Oceanodroma melania*
** *Oceanodroma homochroa*
** *Oceanodroma hornbyi*
** *Oceanodroma furcata*
* **Iraungiak**
** *Oceanodroma hubbsi* † (Kalifornia, Miozeno goiztiarrean)
** *Oceanites zalascarthmus* † (Hegoafrika, Pliozenoan)
** *Primodroma bournei* † (Erresuma Batua, Eozenoan)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Dark City (1998ko filma)

**Dark City** (euskaraz *Hiri Iluna*) 1998ko Alex Proyas australiar zinema zuzendariaren zientzia-fikziozko neo-noire filma bat da. Bertan, Rufus Sewell, Kiefer Sutherland, Jennifer Connelly eta William Hurt aktoreek anteztu zuten.

Denborarekin, eta etxerako bideo eta DVD bertsioak hedatzearekin batera, generoaren kultuzko filma bilakatu da.

## Argumentua 
John Murdoch (Rufus Sewell) gauerdian hotel bateko bainuontzian esnatu berri da, amnesia larri baten ondorioz bere iragana oroitu ezinik, amodio abentura baten zati labur batzuk eta ustez bere haurtzaroa igaro zuen leku eguzkitsu baten oroitzapen eskas batzuekin bakarrik. Ondoren oroitzapen eza bere arazorik txikiena dela frogatu ahal izango du, emagalduen hiltzaile bat izatea egotzita poliziak jarraitzeaz gain, 'Ezkutukoak' deritzon talde misteriotsu batek hiria nahieran kontrolatzen duela jabetuko baita.

## Aktoreak 
* Rufus Sewell: John Murdoch
* William Hurt: Frank Bumstead inspektorea
* Kiefer Sutherland: Daniel P. Schreber medikua
* Jennifer Connelly: Emma Murdoch / Anna
* Richard O'Brien: Hand jauna
* Ian Richardson: Mr. Book jauna
* Bruce Spence: Wall jauna
* Colin Friels: Eddie Walenski detektibea
* John Bluthal: Karl Harris detektibea
* Melissa George: May
* Ritchie Singer: Hoteleko nagusia
* Nicholas Bell: Rain jauna
* David Wenham: Schreberen laguntzailea

## Kanpo estekak 
* *Dark City* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* *Dark City* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Dales poni

**Dales ponia**, (ingelesez: *Dales pony*), Ingalaterrako bertako zaldi arraza bat da. Bere tamainaga zein gainontzeko ezaugarriengatik ponien sailkapen taldean kokatzen da.

Era berean arraza Britainiar uhartetako mendi eta eremuetako ponien arraza multzoan kokatzen da.

Fell ponia baino handiagoa da. Historikoki arraza oso lotuta egon da Yorkshire Dales eskualdean izan den berunaren meatzaritzarekin.

## Ezaugarriak 
thumb|320 px|Dales poni bat lanean "The Working Dales Pony Centre" delako baserri-eskolan

## Arrazaren egoera 
Rare Breeds Survival Trust delako britaniar erakundearen arabera, arraza desagertzeko arriskuan dago abere kopurua murritza delako. Egoera berdina litzateke Equus Survival Trust elkartearen sailakpena kontutan hartuz.

## Erreferentziak 
[thumb|320 px|ezkerrera|Dales poniak libre [Peninoak mendilerroan]]

## Kanpo estekak 
 Dales Poniaren Elkarteko WEB-a
Lehiazko jate

thumb|300px|**Angurri-jate lehiaketa**.

**Lehiazko jatea** edo **jate lehiaketa** bereziki Ameriketako Estatu Batuetan, Kanadan eta Japonian ospatzen diren ikuskizunak dira, non parte hartzaileek epe labur batean ahalik eta janari gehien irensten duten.

## Kanpo estekak
Guakamaio

**Guakamaio** Psitazidoen familiako txori edo hegaztia da, handi samarra eta oso kolore bizikoa. Dituzten koloreen arabera eman zaizkie izenak. Lumak apaingarri gisa erabiltzen dira.

## Espezieak 
* *Anodorhynchus*
** *Anodorhynchus glaucus*
** *Anodorhynchus hyacinthinus*
** *Anodorhynchus leari*
** †*Anodorhynchus purpurascens* (balizkoa)
* *Cyanopsitta*
** *Cyanopsitta spixii* - Spix guakamaio
* *Ara*
** *Ara ararauna* – Guakamaio hori-urdin
** *Ara glaucogularis*
** *Ara militaris* – Guakamaio berde
** *Ara ambiguus*
** *Ara macao* – Guakamaio gorri
** *Ara chloropterus*
** †*Ara tricolor*
** *Ara rubrogenys*
** *Ara severus*
** †*Ara tricolor*
** †*Ara guadeloupensis* (XVII. mendean iraungitua)
** †*Ara erythrocephala* (balizkoa)
** †*Ara atwoodi* (balizkoa)
** †*Ara gossei* (balizkoa)
* *Orthopsittaca*
** *Orthopsittaca manilata*
* *Primolius*
** *Primolius couloni*
** *Primolius maracana*
** *Primolius auricollis*
* *Diopsittaca*
** *Diopsittaca nobilis*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Afrikar papagai

**Afrikar papagaia** *Poicephalus* generoko animalien izen arrunta da. Hegaztien barruko Psittacidae familian sailkatua daude.

*Poicephalus robustus* eta *Poicephalus gulielmi* goiespezie bat osatzen dute.

## Espezieak 
* *Poicephalus senegalus*
* *Poicephalus meyeri*
* *Poicephalus rufiventris*
* *Poicephalus cryptoxanthus*
* *Poicephalus gulielmi*
* *Poicephalus robustus*
* *Poicephalus rueppellii*
* *Poicephalus flavifrons*
* *Poicephalus crassus*

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Poicephalus
* Psittacidae

## Kanpo estekak 
* World Bird Names
Gaupasa

thumb|300px|Gaupasa ondoren, egunez lo egin behar.

**Gaupasa** lagunartean jai giroan gau osoan zehar, argitu arte, egiten den ekitaldia da.

## Kanpo estekak
Ocean's Eleven

'''Ocean's Eleven'* (euskaraz *Oceanen Hamaikak*) 2001eko Steven Soderbergh estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Harry Brown eta Charles Lederer idazleen *Ocean's 11* eleberrian oinarritua dago. Soinu banda David Holmes iparirlandar musikariak moldatu zuen.

Filma hau berez, 1960ko *Ocean's 11* filmaren berregokitzapena da. Lortutako arrakastaren ondorioz bi jarraipen ditu: *Ocean's Twelve* (2004) eta *Ocean's Thirteen*, denera *Ocean's* deituriko trilogia osatuz. Trilogiak spin-off bat du: *Ocean's 8* (2018).

## Argumentua 
Danny Ocean (George Clooney) espetxetik atera bezain azkar lapurreta handi bat egin behar duela pentsatu du. Bere hiria laga eta Las Vegasera doa, hango kasinoetako bat lapurtzera, hain zuzen ere, bere emazteohiaren (Julia Roberts) bikotea (Andy García) zuzendaria den kasinoa. Lapurreta hori gauzatzeko hamar lankide trebez inguratu da. Lapur talde guztiak Oceanen Hamaikak (*Ocean's Eleven'') izena hartzen duelarik.

## Aktoreak 
* Andy García: Terry Benedict
* Julia Roberts: Tess Ocean

### Ocean's Eleven 
Erreklutamentu ordena jarraituz:
# George Clooney: Danny Ocean
# Bernie Mac: Frank Catton
# Brad Pitt: Rusty Ryan
# Elliott Gould: Reuben Tishkoff
# Casey Affleck: Virgil Malloy
# Scott Caan: Turk Malloy
# Eddie Jemison: Livingston Dell
# Don Cheadle: Basher Tarr
# Shaobo Qin: Yen "Harrigarria"
# Carl Reiner: Saul Bloom
# Matt Damon: Linus Caldwell

## Jarraipenak 
* ''Ocean's Twelve* (2004)
* *Ocean's Thirteen* (2007)

## Kanpo estekak 
* *Ocean's Eleven'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai 
* Filmaren webgunea
The Devil's Own

'''The Devil's Own'* (euskaraz *Deabruaren Itzala'') 1997ko Alan J. Pakula estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Bertan, Harrison Ford, Brad Pitt, Margaret Colin, Ruben Blades, Treat Williams eta George Hearn aktoreek antzeztu zuten.

Alan J. Pakulak bere heriotza aurretik zuzendutako azken filma izan zen.

## Argumentua 
Tom O'Meara (Harrison Ford) irlandar jatorrizko New York hiriko polizia eta familia bateko aitak bere etxean AEBtara iritsi berria den Rory Devaney (Brad Pitt) izeneko irlandar etorkin gazte bati ostatu eman dio. Bien artean adiskidetasun handia sortuko da, baina Tomik ez dakiena Rory Erresuma Batuko IRAren ekintzaile bilatuena dela da.

## Aktoreak 
* Harrison Ford - ''Tom O'Meara*
* Brad Pitt - *Rory Devaney / Francis Austin McGuire*
* Margaret Colin - *Sheila O'Meara*
* Rubén Blades - *Edwin Díaz*
* Treat Williams - *Billy Burke*
* George Hearn - *Peter Fitzsimmons*
* Mitchell Ryan - *Jim Kelly*
* Natascha McElhone - *Megan Doherty*
* Paul Ronan - *Sean Phelan*
* Simon Jones - *Harry Sloan*
* Julia Stiles - *Bridget O'Meara*
* Ashley Carin - *Morgan O'Meara*
* Kelly Singer - *Annie O'Meara''
* David O'Hara - *Martin MacDuf*
* David Wilmot - *Desmond*

## Kanpo estekak 
* ''The Devil's Own'' filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Natascha McElhone

**Natascha Abigail Taylor** (1969ko abenduaren 14, Surrey, Ingalaterra) ingeles antzerki, telebista eta zinemako aktore bat da.

*Surviving Picasso*, ''The Devil's Own*, *Ronin*, *The Truman Show* eta *Solaris* filmetan nahiz *Californication'' telesailan antzeztu izan du.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* Natascha McElhone aktorearen IMDBko fitxa irakurgai
Trogonidae

**Trogonido** **Trogoniformeen** ordenako izen bereko familiako hegaztiez eta txoriez esaten da. Ordenako familia bakarra da. 22-42 cm luze izan daitezke. Oso kolore ikusgarriko lumak dituzte, ukitu leunekoak eta finak. Isats luzea dute mota gehienek, arrak batez ere. Hanketako atzaparrak bi aurrera eta bi atzera bihurtuak dituzte, eta aurrenekoa eta bigarrena atzera bihurtuak. Erdialdeko Amerikan eta Hego Ameriketan, Afrikan, Saharaz hegoalderako lurraldeetan eta hegoaldeko Asian bizi dira. 40 bat hegazti mota biltzen dira familia honetan; horietan ezagunena ketzala da.

## Espezieak 
* **Trogoniformes** ordena
** **Trogonidae** familia
*** '''*Apaloderma* generoa'*
**** *Apaloderma narina*
**** *Apaloderma aequatoriale*
**** *Apaloderma vittatum*
*** *'*Apalharpactes* generoa'*
**** *Apalharpactes reinwardtii*
**** *Apalharpactes mackloti*
*** *'*Harpactes* generoa'*
**** *Harpactes fasciatus*
**** *Harpactes kasumba*
**** *Harpactes diardii*
**** *Harpactes ardens*
**** *Harpactes whiteheadi*
**** *Harpactes orrhophaeus*
**** *Harpactes duvaucelii*
**** *Harpactes erythrocephalus*
**** *Harpactes oreskios*
**** *Harpactes wardi*
*** *'*Priotelus* generoa'*
**** *Priotelus temnurus*
**** *Priotelus roseigaster*
*** *'*Trogon* generoa'*
**** *Trogon melanocephalus*
**** *Trogon citreolus*
**** *Trogon viridis*
**** *Trogon chionurus*
**** *Trogon bairdii*
**** *Trogon violaceus*
***** *Trogon (violaceus) ramonianus*
**** *Trogon caligatus*
**** *Trogon mexicanus*
**** *Trogon comptus*
**** *Trogon collaris*
**** *Trogon elegans*
**** *Trogon aurantiiventris*
**** *Trogon personatus*
**** *Trogon rufus*
**** *Trogon surrucura*
***** *Trogon (surrucura) aurantius*
**** *Trogon curucui*
**** *Trogon melanurus*
**** *Trogon mesurus*
**** *Trogon massena*
**** *Trogon clathratus*
*** *'*Euptilotis* generoa'*
**** *Euptilotis neoxenus*
*** *'*Pharomachrus* generoa'*
**** Ketzal *Pharomachrus mocinno*
**** *Pharomachrus antisianus*
**** *Pharomachrus fulgidus*
**** *Pharomachrus auriceps*
**** *Pharomachrus pavoninus''

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
The Last Temptation of Christ (filma)

***The Last Temptation of Christ*** (euskaraz *Kristoren Azken Tentazioa*) 1988ko Martin Scorsese estatubatuar zinema zuzendariaren filma bat da. Nikos Kazantzakis idazlearen *The Last Temptation of Christ* eleberrian oinarritua dago.

Estreinatu zen garaian kristau komunitatean eztabaidak piztu eta nahiko hauts harrotu zuen filma izan zen, batez ere Jesukristoren ezohiko eta gizatiarragoa zen irudia eman baitzuen.

## Sinopsia 
Jesus, Nazareteko arotzak Jainkoaren etengabeko deiei kasu egin behar die. Baina bere betebeharra amaitzera dianean, dagoen tentazio handienari aurre egin eta gizakiok salba daitezen sakrifizio handiena burutu beharko du: bere bizia eskaintzea.

## Aktoreak 
* Willem Dafoe - *Jesus*
* Harvey Keitel - *Judas Iskariote*
* Paul Greco - *Zelote*
* Steve Shill - *Zenturoia*
* Verna Bloom - *Maria, Jesussen ama*
* Barbara Hershey - *Maria Madalen*
* Roberts Blossom - *Agurea*
* Barry Miller - *Jeroboam*
* Gary Basaraba - *Ander/Andres*
* Irvin Kershner - *Zebedeo*
* Victor Argo - *Pedro*
* Paul Herman - *Filipe*
* John Lurie - *Jakue*
* Leo Burmester - *Bartolomeo*
* Andre Gregory - *Joan Bataiatzailea*
* Alan Rosenberg - *Tomas*
* Nehemiah Persoff - *Errabinoa*
* Harry Dean Stanton – *Saul / Paulo Tarsokoa*
* Peter Berling - *Behartsua*
* David Bowie - *Pontzio Pilatos*
* Leo Marks - *Satanen ahotsa*
* Juliette Caton - *Aingerua*

## Kanpo estekak 
* *The Last Temptation of Christ* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Patriot Games (filma)

**Patriot Games** (euskaraz *Abertzaleen Jokoak*) 1992ko Phillip Noyce estatubatuar zinema zuzendariaren akziozko filma bat da. Tom Clancy idazleraren *Patriot Games* eleberrian oinarritua dago. Bertan, Harrison Ford, Anne Archer, Patrick Bergin, Sean Bean, Thora Birch, James Earl Jones eta Richard Harris aktoreek antzeztu zutelarik.

Filmaren nahiz eleberriaren izenburuak Dominic Behan musikagileak konposatutako *The Patriot Game* (*Joko Abertzalea*) irlandar balada herrikoiaren izenburuan oinarritua daude.

1990eko *The Hunt for Red October* filmaren jarraipena da.

## Argumentua 
Jack Ryan (Harrison Ford) CIAko agente-ohia bere emazte Catherinne (Anne Archer) eta alaba Sallyrekin batera Londres hirian dago. Dena arazorik gabe doa, baina bapatean IRAk Lord William Holmes errege familiako kidearen aurka burututako atentatu baten lekuko da. Jackek parte hartu eta atentatua zapuztea lortzen du, IRAko kide batzuk hilez, tartean Paddy Miller gaztea. Haren anaia den Sean Miller atxilotua eta espetxeratua da, halere IRAko talde batek askatu eta talde berdineko beste unitate batean sartuko da.

Hortik aurrera, Seanek nola edo hala bere anaiaren heriotza mendekatu eta Jack Ryan hiltzea besterik ez du pentsatuko, haren familiaren aurkako jazarpena ere gauzatuz. Baina Jack ez da kikilduko eta bere familia babestu eta atzetik dituen IRAko kideekin behin betiko amaitzeko ahal duen guztia egingo du.

## Aktoreak 
* Harrison Ford - Jack Ryan, CIAko agente-ohia
* Anne Archer - Catherine "Cathy" Ryan medikua, Jacken emaztea
* Patrick Bergin - Kevin O'Donnell, IRAko kidea
* Sean Bean - Sean Miller, IRAko kidea
* Thora Birch - Sally Ryan, IRAko kidea
* James Fox - Lord William Holmes
* Ellen Geer - Mary Pat Foley
* Samuel L. Jackson - Robby Jackson, CIAko teniente komandantea
* Polly Walker - Annette
* J. E. Freeman - Marty Cantor
* James Earl Jones - James Greer almirantea
* Richard Harris - Paddy O'Neil, Sinn Féineko ordezkaria
* Alex Norton - Dennis Cooley
* Hugh Fraser - Geoffrey Watkins
* David Threlfall - Robert Highland inspektorea
* Alun Armstrong - Owens sarjentua

## Kanpo estekak 
* *Patriot Games* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
A Man Called Horse

**A Man Called Horse** (euskaraz *Zaldi Izeneko Gizona*) 1970eko Elliot Silverstein estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Filma 1968ko Dorothy M. Johnson idazlearen *"Indian country"* istorio laburrean oianrritua dago.

Filmak lortutako arrakastaren ondorioz, bi jarraipen izan zituen: *The Return of a Man Called Horse* (1976) eta *Triumphs of a Man Called Horse* (1983).

## Argumentua 
1843, Montanako medietan dagoen ehiztari zuri talde bat crow indiarren erasoaldia jaso eta ia denak hilik gertatzen dira, salbuespena John Morgan ingeles jauntxo harroputz bat da (Richard Harris). Ondoren, siuxek preso hartu eta indiarren buruzagiaren aurrean zaldia balitz bezala aurkezten dute, honek eran berean, gizon zuria bere amari morroi gisa oparitzen diolarik. Indiar herrixkan Johnek Batise mestizoa (Jean Gascon) ezagutzen du, azken honek indiarren bizimodu eta ohituretan hezitzen duelarik, azkenean gora behera askoren ondoren John indiarren begiruneairabazi eta haioen herriko beste kide bat bilakatzen delarik.

## Aktoreak 
* Richard Harris - John Morgan
* Judith Anderson - Buffalo Behi Buru
* Jean Gascon - Batise
* Manu Tupou - Esku Hori
* Corinna Tsopei - Orein Lasterkari
* Dub Taylor - Joe
* James Gammon - Ed
* William Jordan - Bent
* Eddie Little Sky - Arrano Beltz
* Michael Baseleon - Hankaluze
* Lina Marín - Thorn Rose
* Tamara Garina - Elk emakumea
* Terry Leonard - Striking Bear
* Iron Eyes Cody - Sendagilea
* Tom Tyon - Médikua

## Kanpo estekak 
* *A Man Called Horse* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Nieuw-Vlaamse Alliantie

**Nieuw-Vlaamse Alliantie** () Volksunie alderdi abertzale historikotik 2001. urtean sortutako alderdi abertzale flandestarra da. Bere burua errepublikanotzat eta zentro-eskuinekotzat jotzen du, eta Flandesko burujabetasun osoa aldarrikatzen du, Europar Batasunaren barnean Estatu independente gisa.

2010eko Belgikako hauteskundeetan Belgika osoko eta Flandesko alderdi bozkatuena izan zen (botoen %17,40 Belgika mailan, eta 27 eserleku Belgikako Ganbaran). Europako Parlamentuan Europako Aliantza Askean kokatzen da, beste Estatuetako hainbat alderdi abertzaleekin batera.

2009ko hauteskunde-programan bere burua "*arlo ekonomikoan liberala eta arlo ekologikoan berdea*" definitzen zuen. Vlaams Belang eskuin muturreko alderdi abertzalearen aldean N-VA askoz liberalagoa eta aurrerakoiagoa da, ezkerreko alderdiek dituzten aldarrikapen ugari bereganatuz (sexu berekoen arteko ezkontzak, ekologiaren aldeko politikak, arrazismoaren gaitzespena, etab). Aldi berean, arlo linguistikoan komunitate flandestarraren interesak tinko defendatzen ditu: administrazio publikoen aurrean nederlanderaz ez dakiten hiritarrei nederlanderaz hitz egiteko betebeharra ezartzen dizkieten legeak aldarrikatzen ditu; babes ofizialeko etxeak eskuratzeko hizkuntza hori menperatzeko beharrarekin lotu izan nahi du; eta etorkinak Flandesen integratzeko nederlanderaren egokitasuna aldarrikatu egin du.

## Ikus, gainera 
* Flandriar nazionalismoa

## Kanpo estekak
Two Mules for Sister Sara

***Two Mules for Sister Sara*** (euskaraz *Bi Mando Sara Ahizparentzako/Arrebarentzako*) 1970eko Don Siegel estatubatuar zinema zuzendariaren western filma bat da. Bertan, Shirley MacLaine, Clint Eastwood, Manolo Fábregas eta Alberto Morin aktoreek antzetu zuten.

Filmaren soinu banda Ennio Morricone italiar musikagile ezagunak moldatu zuen.

## Argumentua 
XIX. mendearen amaieraldeko Mexiko. Hogan (Clint Eastwood) izeneko pistolari eta mertzenario *gringo* batek herrixka batean erasotua den moja edo serora (Shirley MacLaine) bat salbatzen du. Gertakizun hau pistolariarentzat zorionekoa izango da, serorak pistolariak erasotzeko asmoa duen gotorleku bati buruzko informazio baliotsua ematen baidio. Halere gotorlekurako bidaia korapilatu eta gorabehera asko igaro beharko dituzte, tartean umorezko gertakizun asko jazoo direlarik. Horietako une onenetakoa pistolariak ustezko moja edo serora sonako emagaldu bat dela jabetzen denekoa da (aurretik eta bidai osoan mojaren izate erlijiotsuaren ondorioz erabat errespetatu baitzuen).

## Aktoreak 
* Shirley MacLaine: Sara
* Clint Eastwood: Hogan
* Manolo Fábregas: Beltrán kolonela
* Alberto Morín: LaClaire jenerala
* Armando Silvestre: 1. bidelapurra
* John Kelly: 2. bidelapurra
* Enrique Lucero: 3. bidelapurra
* David Estuardo: Juan
* Ada Carrasco: Juanen ama
* Pancho Córdoba: Juanen aita
* José Chavez: Horacio
* José Ángel Espinosa *Ferrusquilla*: José Ángel Espinoza
* Rosa Furman: Sararen laguna

## Kanpo estekak 
* *Two Mules for Sister Sara* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The Outlaw Josey Wales

**The Outlaw Josey Wales** (euskaraz *Josey Wales legez kanpokoa*) Clint Eastwood estatubatuar aktore eta zinema zuzendariaren 1976ko western filma da.

## Argumentua 
Ameriketako Estatu Batuetako Gerra Zibila amaitzera doanean, Terrillen agindupeko soldado yankee batzuek Josey Wales (Clint Eastwood) nekazariaren emaztea eta semea hil dituzte eta bera hiltzat utzi. Joseyk berrindartu eta yankeen aurka borrokatzen den errebelde konfederatuen talde batean sartu da. Yankeek ia talde osoa engainuz hildakoan, Joseyk mendietan barna indiar erreserbetara ihes egin du. Han, Lone Watie agure eta Little Moonlight neska txerokiak topatu ditu. Denak batera Texasera doaz. Bidean, komantxeen erasopean dauden Laura Lee izeneko neska eta haren amona salbatu dituzte, baina herriko gizonak hil dituzte. Josey eta indiarrek bi emakume zuriak dozenatxo bat biztanleko herrixkatik hurbil dagoen arrantxo batera lagundu dituzte. Terrillen gizonak iritsi eta Joey atzematen saiatu dira.

## Aktoreak 
* Clint Eastwood: Josey Wales
* Chief Dan George: Lone Watie
* Sondra Locke: Laura Lee
* Bill McKinney: Terrill
* John Vernon: Fletcher
* Paula Trueman: Amona Sarah
* Sam Bottoms: Jamie
* Geraldine Keams: Little Moonlight
* Woodrow Parfrey: Carpetbagger (AEBetako Gerra Zibilaren ondoren hegoaldera negoziak egitera joandako yankeea deitzeko konfederatuek erabilitako mespretxuzko ezizena)
* Joyce Jameson: Rose
* Sheb Wooley: Travis Cobb
* Royal Dano: Ten Spot
* Matt Clark: Kelly
* Will Sampson: Ten Bears
* John Quade: komantxeen buruzagia
* Richard Farnsworth: komantxea
* Kyle Eastwood: Joseyren semea
* Len Lesser: Abe
* Doug McGrath: Lige
* John Russell: Bloody Bill Anderson
* John Chandler: lehenbiziko sari-ehiztaria

## Kanpo estekak 
* *The Outlaw Josey Wales* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
The Untouchables (filma)

**The Untouchables** () 1986ko Brian De Palma estatubatuar zinema zuzendariaren filma da, Oscar Fraley idazlearen *The Untouchables* liburuan oinarritua, eta FBIko Eliot Ness agenteak eta *Ukiezinak* zeritzon taldeak Al Capone mafiaburua atzemateko izan zituzten gorabeherak kontatzen ditu. Bertan, Kevin Costner, Charles Martin Smith, Andy García, Robert De Niro eta Sean Connery aktoreek antzeztu zuten.

Filmak Gizonezko bigarren aktore onenaren Oscar Saria (Sean Connery) irabazi zuen, bai eta Jatorrizko soinu banda onenaren Oscar Sariaren izendapena jaso ere (Ennio Morricone)

## Argumentua 
1920ko hamarkadaren amaiera eta 1930eko hamarkadaren hasierako Lege Lehorraren garaiko Chicago hiria. FBIko Eliot Ness agentea (Kevin Costner) hiriko krimen antolatuaren jaun eta jabe Al Capone gangsterra (Robert De Niro) nola edo hala atzemateko ahaleginean dabil. Froga falta dela eta, ezin zaio hilketa, estortsio edota legez kanpoko alkohola saltzearen deliturik leporatu, baina Nessek Malone (Sean Connery) polizia beterano eta azeriaren laguntzaz bi polizia zintzo (Andy Garcia eta Charles Martin Smith) erreklutatu eta *Ukiezinak* izeneko taldea sortu du, Al Caponeri atxilo hartzeko.

## Aktoreak 
* Kevin Costner - Eliot Ness
* Sean Connery - Jim Malone
* Charles Martin Smith - Oscar Wallace agentea
* Andy García - George Stone - Giuseppe Petri agentea
* Robert De Niro - Al Capone
* Richard Bradford - Mike Dorsett polizia buruzagia
* Jack Kehoe - Walter Payne
* Brad Sullivan - George
* Billy Drago - Frank Nitti
* Patricia Clarkson - Catherine Ness
* Vito D'Ambrosio - Bowtie gidaria
* Steven Goldstein - Scoop
* Peter Aylward - Anderson tenientea
* Don Harvey - Preseuski ofiziala
* Robert Swan - kanadar polizia kapitaina

## Kanpo estekak 
* *The Untouchables* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Carrie (1976ko filma)

**Carrie** 1976ko Brian De Palma estatubatuar zinema zuzendariaren beldurrezko filma da, Stephen King idazlearen *Carrie* eleberrian oinarritua. Bertan, Sissy Spacek, John Travolta eta Piper Laurie aktoreek antzeztu zuten.

2002an telebistarako *Carrie* jarraipena izan zuen, eta 2013an zinemarako *Carrie* berregokitzapena ere bai. Bestalde, film horretan oinarritutako musikala eta *The Rage: Carrie 2* izenburuko telesaila ere egin ziren.

## Argumentua 
Carrie White (Sissy Spacek) AEBetako institutu bateko ikasle nerabe lotsati eta barnerakoia da; aldiz, ama (Piper Laurie) fanatiko erlijiotsua eta izaera bitxiko emakumea. Carrie bere ikaskide gehienen irain eta mespetxuaren jomuga da. Ikastetxeko gimnasioko dutxetan bere lehenbiziko menstruazioa duenean, histeria-krisia du. Ikasturte amaierako graduazio-jaian ikaskide batzuek txantxa zakar bat egin diote, Carrie telekinesia ahalmena duela jakin gabe: haien aurkako mendeku latza hartu du.

## Aktoreak 
* Sissy Spacek: Carrie White
* Piper Laurie: Margaret White
* Amy Irving: Sue Snell
* William Katt: Tommy Ross
* John Travolta: Billy Nolan
* Nancy Allen: Chris Hargensen
* Betty Buckley: Rita Desjardin
* P. J. Soles: Norma Watson
* Priscilla Pointer: Snell andrea
* Sydney Lassick: Fromm jauna
* Stefan Gierasch: Morton jauna
* Michael Talbott: Freddy
* Rory Stevens: Kenny Garson
* Doug Cox: Pikotxa
* Harry Gold: George Dawson
* Edie McClurg: Helen Shyres

## Kanpo estekak 
* *Carrie* filmaren iragarkia ikusgai. Youtube.com 
* IMDBko fitxa irakurgai
Accipitriformes

**Accipitriformes** eguneko hegazti harrapari gehienak sailkatzeko proposaturiko ordena da: miruak, mirotzak, arranoak, saiak eta abar, baina ez belatzak. Guztira 225 espezie inguru ditu.

Denbora luzez, zientzialarien eta ornitologoen gehiengoak Falconiformes barruan sailkatzen zituzten, baina gaur egun beste orden bat dela onartzen da. DNA ikerketak argitaratu ziren 2008an, eta ikusi zen belatzak eta antzekoak ez zeudela gertuago Accipitrifomresetik, eta gertuago zeudela loroengandik edo Passeriformes ordenetatik. Ondorioz, belatzak eta loroak gertuago jarri dituzte hainbat ornitologia elkartek. Hala ere, elkarte batzuek, Hego Amerikako Sailkapen Batzordeak kasu, Amerikako saiak Cathartiformes ordenan sailkatzen ditu. Hori egiten denean, Accipitriformes *sensu lato* Accipitrimorphae gisa agertzen da, bi ordenekin barnean. 

## Taxonomia 
**Accipitriformes ordena**
* Accipitridae
* Cathartidae
* Pandionidae
* Sagittariidae

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tragulidae

***Tragulidae*** edo **arratoi-oreinak**, Artyodactila ordenako familia bat dira. Hausnarkariak dira eta zerbidoen antzinako senideak dira. Hegoaldeko Asian eta Afrikan bakarrik bizi dira.

## Espezieak 
* **RUMINANTIA AZPIORDENA**
** **Tragulidae familia**
*** *Hyemoschus* generoa
**** Hyemoschus aquaticus,
*** *Moschiola* generoa
**** *Moschiola indica*
**** *Moschiola meminna*
**** *Moschiola kathygre*
*** *Tragulus* generoa
**** *Tragulus javanicus*
**** *Tragulus kanchil*
**** *Tragulus napu*
**** *Tragulus nigricans*
**** *Tragulus versicolor*
**** *Tragulus williamsoni*

## Kanpo estekak
Cariamiformes

**Cariamiformes** edo **Cariamae** hegan egiten ez duten zenbait hegaztik osaturiko ordena da. Egun dagoen Cariamidae eta iraungitutako Phorusrhacidae, Bathornithidae, Idiornithidae eta Ameghinornithidae familiek osatzen dute. Lehen Gruiformesen subordenatzat jotzen zuten baina ikerketa morfologiko eta genetikoei esker ordena onartu dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Madoqua

**Dik-dikak** (**Madoqua** generoa) animalia ugaztun eta hausnarkari txikia dira. Ekialdeko Afrikan bizi dira.

## Ezaugarriak 
thumb|Dik-dika
Dik-dikak 30-40 zm altuera hartzen du eta 3-5 kg. ar handienen kasuan.

## Espezieak 
* *Madoqua guentheri*, *Madoqua gunther*, (Günther, 1894) – ''Günther's dik-dik*
* *Madoqua kirkii*(Günther, 1880) – *Kirk's dik-dik*
* *Madoqua piacentinii*(Drake-Brockman, 1911) – *Silver dik-dik*]
* *Madoqua saltiana*(Desmarest, 1816) – *Salt's dik-dik''

## Kanpo estekak
Daboia

***Daboia*** Viperidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hegoaldean eta Afrikako iparraldean bizi dira.

## Espezieak 
* *Daboia deserti* (Anderson, 1892)
* *Daboia mauritanica* (Duméril & Bibron, 1848)
* *Daboia palaestinae* (Werner, 1938)
* *Daboia russelii* (Shaw & Nodder, 1797)
* *Daboia siamensis* (Smith, 1917)

## Kanpo estekak
Phaethontidae

**Phaethontidae** itsas-hegazti tropikal pelagikoen familia da, **Phaethontiformes** ordenako familia bakarra. Beste hegaztiekin dituzten harremanak zalantzazkoak dira eta, adituen ustetan, ez dute lotura esturik besteekin. Familia bakarra dago bizirik egun, eta bertan genero bakarra, ***Phaethon***, hiru espezierekin.

## Taxonomia 
**Phaethontidae familia**
* *Phaethon* generoa
** *Phaethon aethereus*
** *Phaethon rubricauda*
** *Phaethon lepturus*

*Phaethusavis* eta *Heliadornis* genero fosilak familia barnean ere zeuden.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Hungariako futbol liga

**Hungariako futbol liga** (hungarieraz *Nemzeti Bajnokság I*) Hungarian jokatzen den futbol txapelketa nagusia da. 1901ean sortu zen eta Ferencvárosi TC, MTK Budapest FC eta Újpest FC dira txapelketa gehien lortu dituzten taldeak, hirurak Budapest hiriburukoak.

## Podiuma 
## Irabazleak 
## XXI. mendeko ligak 
* 2018an **Videoton FC** taldeak izena aldatu eta Fehérvár bihurtu zen.

## Garaipenak 
## Ikus, gainera 
* Hungariako futbol kopa

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Homo gautengensis

***Homo gautengensis*** hominido espezie bat izan zen. Espeziea lehen *Homo habilis*, *Homo ergaster* edo, batzutan, *Australopithecus* moduan hartutako zenbait Hegoafrikako fosilak osatzen dute. Curnoe antropologoak espeziea proposatu zuenean *Homo* generoaren espezie antzinetariko bat zela esan zuen. *Australopithecus sediba* garaikidea zuen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Saurischia

**Saurischia** (izen horrek «narrasti-aldakaduna» esan nahi du; grezierazko *sauros* (σαῦρος, «musker») eta *ischion* (ἴσχιον, «aldakako giltzadura») hitzetatik sortua) dinosauroen funtsezko bi multzoetako bat da (bestea Ornithischia) da, beren aldakako egituraren arabera sailkatuta. Jatorriz, Saurischia eta Ornithischia multzoak ordenatzat izendatu zituen Harry Seeleyk 1888an, baina gaur egun paleontologo gehienek sailkatu gabeko kladotzat dituzte, eta ez ordenatzat.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ornithischia

**Ornithischia** (hegazti aldaka) ordenako dinosauroak aldaka atzerantz orientatua dute eta kranealki (aurrerantz) dute. Ornitiskioak definitzeko. Beste sailkapen batzuetan moduan agertzen da.

## Kanpo estekak
Niveoscincus

***Niveoscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Niveoscincus coventryi* (Rawlinson, 1975)
* *Niveoscincus greeni* (Rawlinson, 1975)
* *Niveoscincus metallicus* (O'shaughnessy, 1874)
* *Niveoscincus microlepidotus* (O'shaughnessy, 1874)
* *Niveoscincus ocellatus* (Gray, 1845)
* *Niveoscincus orocryptus* (Hutchinson, Schwaner & Medlock, 1988)
* *Niveoscincus palfreymani* (Rawlinson, 1974)
* *Niveoscincus pretiosus* (O'shaughnessy, 1874)

## Kanpo estekak
Phoboscincus

***Phoboscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian aurki daitezke.

## Espezieak 
* *Phoboscincus bocourti* (Brocchi, 1876)
* *Phoboscincus garnieri* (Bavay, 1869)

## Kanpo estekak
Proablepharus

***Proablepharus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Proablepharus barrylyoni* Couper, Limpus, Mcdonald & Amey, 2010
* *Proablepharus kinghorni* (Copland, 1947)
* *Proablepharus naranjicaudus* Greer, Fisher & Horner, 2004
* *Proablepharus reginae* (Glauert, 1960)
* *Proablepharus tenuis* (Broom, 1896)

## Kanpo estekak
The Molly Maguires

**The Molly Maguires** (euskaraz *Molly Maguires*) 1970eko Martin Ritt estatubatuar zinema zuzendariaren filma bat da. XIX. mendearen bigarren erdialdean Pennsylvaniako ipar-ekialdean jardun zuen Molly Maguires irlandar ezkutuko matxinatu taldearen historian eta 1969an Arthur H. Lewis idazleak idatzitako izen berdineko eleberrian oinarriten da.

## Argumentua 
1876, Pennsylvania, irlandar jatorriko mahatzari talde batek "The Molly Maguires" ezkutuko matxinatu elkartea sortzea erabaki du, haren bidez sabotaiak gauzatu eta heuren nagusiengandik bizi eta lan baldintza hobeagoak lortzeko asmoz, elkarte honetako buruzagietako bat "Black Jack" Kehoe (Sean Connery) delarik; baina era berean mehatzetako nagusiek Pinkerton Detektibe Agentzia Nazionaleko irlandar jatorriko James McParlan (Richard Harris) kontratatu dute, honek gezurrezko James McKenna izena bereganatu, elkarte sekretuan infiltratu eta hura suntsituko duelarik, kide guztiak preso hartuz.

## Aktoreak 
* Sean Connery: "Black Jack" Kehoe
* Richard Harris: James McParlan/McKenna detektibea
* Samantha Eggar: Mary Raines anedreñoa
* Frank Finlay: Davies, polizia detektibea
* Anthony Zerbe: Tom Dougherty
* Bethel Leslie: Kehoe andrea
* Art Lund: Frazier
* Philip Bourneuf: Aita Father O'Connor
* Anthony Costello: Frank McAndrew
* Brendan Dillon: Dan Raines, Maryren aita
* Frances Heflin: Frazier andrea
* Malachy McCourt: tabernaria

## Ikus gainera 
* Molly Maguires

## Kanpo estekak 
* *The Molly Maguires* filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Pseudemoia

***Pseudemoia*** Scincidae familia barruan sailkatutako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Pseudemoia baudini* (Greer, 1982)
* *Pseudemoia cryodroma* Hutchinson & Donnellan, 1992
* *Pseudemoia entrecasteauxii* (Duméril & Bibron, 1839)
* *Pseudemoia pagenstecheri* (Lindholm, 1901)
* *Pseudemoia rawlinsoni* (Hutchinson & Donnellan, 1988)
* *Pseudemoia spenceri* (Lucas & Frost, 1894)

## Kanpo estekak
Sigaloseps

***Sigaloseps*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Kaledonia Berrian bizi dira.

## Espezieak 
* *Sigaloseps deplanchei* (Bavay, 1869)
* *Sigaloseps ruficauda* Sadlier & Bauer, 1999

## Kanpo estekak
Niveoscincus orocryptus

***Niveoscincus orocryptus*** *Niveoscincus* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae

## Kanpo estekak
Sphenomorphinae

**Sphenomorphinae** narrasti subfamilia bat da, Scincidae familian sailkatua. Hego Amerikan bizi dira eta Ozeanian bizi dira.

## Generoak 
## Kanpo estekak
Anomalopus

***Anomalopus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australian bizi dira.

## Espezieak 
* *Anomalopus brevicollis* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus gowi* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus leuckartii* (Weinland, 1862)
* *Anomalopus mackayi* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus pluto* Ingram, 1977
* *Anomalopus swansoni* Greer & Cogger, 1985
* *Anomalopus verreauxi* Duméril & Duméril, 1851

## Kanpo estekak
Ctenotus

***Ctenotus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Ginea Berrian eta Australian bizi dira.

## Espezieak 
## Kanpo estekak
Ristella

***Ristella*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Indian bizi dira.

## Espezieak 
* *Ristella beddomii* Boulenger, 1887
* *Ristella guentheri* Boulenger, 1887
* *Ristella rurkii* Gray, 1839
* *Ristella travancorica* (Beddome, 1870)

## Kanpo estekak
Larutia

***Larutia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Asiako hego-ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Larutia larutensis* (Boulenger, 1900)
* *Larutia miodactyla* (Boulenger, 1903)
* *Larutia nubisilvicola* Chan-Ard, Cota, Makchai & Lhaotaew, 2011
* *Larutia penangensis* Grismer, Huat, Siler, Chan, Wood, Grismer, Sah & Ahmad, 2011
* *Larutia puehensis* Grismer, Leong & Yaakob, 2003
* *Larutia seribuatensis* Grismer, Leong & Yaakob, 2003
* *Larutia sumatrensis* (Günther, 1873)
* *Larutia trifasciata* (Tweedie, 1940)

## Kanpo estekak
Saproscincus

***Saproscincus*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Australiako ekialdean bizi dira.

## Espezieak 
* *Saproscincus basiliscus* (Ingram & Rawlinson, 1981)
* *Saproscincus challengeri* (Boulenger, 1887)
* *Saproscincus czechurai* (Ingram & Rawlinson, 1981)
* *Saproscincus eungellensis* Sadlier, Couper, Colgan, Vanderduys & Rickard, 2005
* *Saproscincus hannahae* Couper & Keim, 1998
* *Saproscincus lewisi* Couper & Keim, 1998
* *Saproscincus mustelinus* (O’Shaughnessy, 1874)
* *Saproscincus oriarus* Sadlier, 1998
* *Saproscincus rosei* Wells & Wellington, 1985
* *Saproscincus spectabilis* (De Vis, 1888)
* *Saproscincus tetradactylus* (Greer & Kluge, 1980)

## Kanpo estekak
Concinnia

***Concinnia*** Scincidae familiako narrasti genero bat da. Hegoaldeko Gales Berrian eta Queenslanden bizi dira.

## Espezieak 
* *Concinnia amplus* (Covacevich & McDonald, 1980)
* *Concinnia brachyosoma* (Lönnberg & Andersson, 1915)
* *Concinnia frerei* (Greer, 1992)
* *Concinnia martini* Wells & Wellington, 1985
* *Concinnia queenslandiae* (De Vis, 1890)
* *Concinnia sokosoma* (Greer, 1992)
* *Concinnia tenuis* (Gray, 1831)
* *Concinnia tigrinus* (De Vis, 1888)

## Kanpo estekak
Ferencvárosi TC

[thumb|250px|[Groupama Arena.]]
**Ferencvárosi TC** edo **Fradi** (izen osoa *Ferencvárosi Torna Club*) Budapest hiriburuko futbol talde bat da, Hungariako onena, palmaresari dagokionez,Hungariako futbol liga 28 aldiz irabazi baitu eta beste 20 aldiz Kopa. Hirietako Ferien Kopa irabazi zuen eta Europako Errekopako finalista ere izan zen 1975ean.

## Historia 
Budapesteko Ferenc Springer auzoko biztanleek eratu zuten *Ferencvárosi TC* 1899an. Berehala bihurtu zen herrialdeko talderik indartsuena. 1909an Challenge Cup (Austria-Hungariako Inperioko futbol txapelketa) irabazi zuen, garaipena lortzen austriarra ez zen talde bakarra izan zen. Txapelketaren azken edizioan, 1911n ere finalera iritsi zen baina Wiener Sportclubek 3-0 irabazi zion. Lehen Mundu Gerraren aurreko talde hungariarrik indartsuena izan zen eta ondorengo urteetan MTK Budapest FC nagusi izan bazen ere, Ferencvárosek txapelketa ugari irabazi zituen. 1949 arte, 17 Liga eta 9 Kopa irabazteaz gain, bi Mitropa Kopa ere lortu zituen, garai hartako nazioarteko txapelketarik garrantzitsuena zena.

Hamalau urtean ligarik eskuratu gabe ibili ondoren, 1963an irabazitakoak berriz ere Europan jokatzeko aukera eman zion. 1965ean Hirietako Ferien Kopa irabazi zuen finalean, Juventus FC 1-0ko emaitzaz gaindituz. 1968an berriz ere finalera iritsi zen, baina Leeds United FC-k irabazi zuen, Ingalaterran 1-0 eginez eta itzulerakoan 0-0 berdinduz. Emaitza horiek Europan ospea eman zioten. 1975ean Europako Errekopako finalera iritsi zen eta Dinamo Kievek irabazi zuen 3-0.

XXI. mendean gorabehera handiak izan ditu. Urte bikaina izan zuen 2004ean, Hungariako txapelketa guztiak irabazirik, baina 2006an maila galdu zuen eta hiru urte egin zituen bigarren mailan. Hainbat urtetan maila apalagoan ibili ondoren, 2014tik aurrera talde indartsua osatu du eta bi Liga eta hiru Kopa irabazi.

## Uniformea 
## Palmaresa 
### Hungarian: 67 
* Liga (35): 1903, 1905, 1907, 1909, 1910, 1911, 1912, 1913, 1926, 1927, 1928, 1932, 1934, 1938, 1940, 1941, 1949, 1963, 1964, 1967, 1968, 1976, 1981, 1992, 1995, 1996, 2001, 2004, 2016, 2019, 2020, 2021, 2022, 2023, 2024.
* Kopa (24): 1913, 1922, 1927, 1928, 1933, 1935, 1942, 1943, 1944, 1958, 1972, 1974, 1976, 1978, 1991, 1993, 1994, 1995, 2003, 2004, 2015, 2016, 2017, 2022.
* Hungariako Superkopa (6): 1993, 1994, 1995, 2004, 2015, 2016.
* Hungariako Ligako Kopa (2): 2013, 2015.

### Nazioartean: 4 
#### Europako Errekopa 
* Txapelduna (0)
* Finalista (1): 1975.
#### Hirietako Ferien Kopa 
* Txapelduna (1): 1965.
* Finalista (1): 1968.
#### Mitropa Kopa 
* Txapelduna (2): 1928, 1937.
#### Challenge Cup 
* Txapelduna (1): 1909.
* Finalista (1): 1911.

## Euskal taldeen aurkako partidak 
Hauek dira Europako txapelketa ofizialetan Ferencvárosik euskal taldeen aurka jokatu dituen partidak:

## Kanpo estekak 
*  webgunea
Ctenotus gagudju

***Ctenotus gagudju*** *Ctenotus* generoko animalia da. Narrastien barruko Scincidae familian sailkatuta dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
## Ikus, gainera 
* Scincidae
Richard Owen

**Sir Richard Owen**, (Lancaster, 1804ko uztailaren 20a - Londres, 1892ko abenduaren 18a) naturalista eta biologo eta paleontologoa izan zen.