open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Guadalcanal (uhartea)

**Guadalcanal**, bertako izena *Isatabu* delarik, Ozeano Barearen hego-mendebaldean dagoen uharte bat da. Salomon uharteetako handiena da. Bere azalera 5.336 kilometro karratukoa da. 60.000 biztanle inguru ditu. Hiririk garrantzitsuena Honiara da. XVI. mendean Alvaro de Mendañaren espedizioak igaro zuen Ozeano Bareko uharteetako bat izan zen.

## Historia 
### Aurkikuntza 
Uhartea Alvaro de Mendañak aurkitu zuen 1568an Terra Australis Incognita mitikoa deskubritzeko espedizio batean Filipe II.a Espainiakoaren erregealdian. Uharteari bere izena Pedro Ortega Valencia esploratzaileak eman zion (garai hartan Mendañaren espedizioko kidea) bere jaioterria zen Guadalcanal herriaren omenez, Sevillako probintzian dagoena.

### Kolonizazioa eta independentzia 
Uhartea Gaztelako Koroa eta Aragoikoarentzat aurkitua izan zen arren, espainiarren uhartea kolonizatzeko ahaleginek huts egin zuten. XVIII. eta XIX. mendeetan zehar bertara soilik misiolariak eta zenbait europar talde iritsi ziren.

1885ean, Ginea Berriko Alemaniar Konpainiak Salomon uharteen gaineko kontrola ezarri zuen. Alabaina, alemaniar administrazioak gutxi iraun zuen.

1893an, Salomon uharteen hego-ekialdeko zatia britainiar protektoratu bihurtu zen, eta bost urte geroago iparraldeko zatia gehitu zitzaion.

1900ean, Alemaniak bere gainontzeko domeinuak (Buka eta Bougainville uharteak izan ezik) Britainia Handiari eman zizkion britainiarrak Ekialdeko Samoatik erretiratzearen truke. Ordutik aurrera, Salomon uharteen zati bezala, Guadalcanal Britainiar Koroak okupatu zuen.

1920an, Bougainville eta Buka australiar agintepean jarri zituen Nazioen Ligak, Guadalcanal britainiar koroapena 1942 arte mantendu zen bitartean, Japoniar Inperioaren armadak okupatu zuenean, eta, geroago, armada estatubatuarrak birkonkistatua Guadalcanalgo gudua deritzonean.

1976an Britainiar Koroak Salomon uharteei autogobernua eman zien, eta, bi urte geroago, independentzia.

## Guadalcanalgo kanpaina 
Uhartearen inguruan gertaturiko gertakari historikorik garrantzitsuena Guadalcanalgo kanpaina izan da, Bigarren Mundu Gerrako borrokaldi nagusietako bat. 1942 hasieran uhartea japoniar armadaren agintepean zegoen. AEBetako Itsas Armadako Infanteria Guadalcanala urte horretako abuztuak 7an iritsi zen. Lehorreratzeak ez zuen inongo arazorik izan, baina borroka zaildu egin zen une horretatik aurrera, gerra horretako gudurik bortitzenetako bat gertatu zelarik. Azkenik, soldadu estatubatuarrek 1943ko otsailak 9an uhartearen konkista adierazi zuten.

## Kanpo estekak
Felixmarte de Hircania

***Felixmarte de Hircania*** zalduntza liburu espainiar bat da, lehen aldiz Valladoliden 1556an argitaratua *Parte primera de la grande historia del muy animoso y esforzado Príncipe Felixmarte de Hircania y de su extraño nacimiento* izenburuarekin. Melchor Ortega ubedarrak idatzi zuen, Juan Vázquez de Molinari eskaini ziona, Guadalcanaleko komendadorea eta Filipe II.a Espainiakoaren idazkaria zena. Liburu honen azal 1533an argitaratu zen Platir izeneko zalduntza liburutik imitatua izan zen.

Itzulpen faltsuaren topikoa jarraituz, Melchor Ortegak lan hau jatorrian grezieraz Philossio Ateniense historialariak idatzi zuela eta Melchorrek berak gaztelaniara toskaneraz Francesco Petrarcak idatzitako bertsio batetik abiatuta itzuli zuela dio.

Lan hau XVI. mendearen erdialdeko zalduntza liburu tipiko bat da, eta arlo askotan Amadis de Gaulan inspiratua dago. Cervantesek, Kixotearen zenbait pasartetan aipatzen duena *Florismarte de Hircania* izenarekin bere *estiloaren gogortasun eta lehortasuna* kritikatu zituen. Alabaina, Melchor Ortega lehen mailako egile bat ez dela argi egon arren, lanak atal dibertigarriak ditu eta liburu mota hauen zaleak berdan irakurketa atsegineko pasarte ugari topa dezake oraindik.

Felixmarte de Hircania hiru zatitan banatua dago: lehena 49 atalekoa, bigarrena 64koa eta hirugarrena 41ekoa. Flosarán de Misia printzearen balentriak eta honek Martedina printzesarekin, Alemaniako enperadorearen alabarekin duen maitasun harremana kontatzen ditu, norekin ezkutuka ezkontzen den. Ezkontza honetatik jaiotzen da Felixmarte de Hircania, Leandís del Fosadok eta honen emazte Lerinak hazten dutena Doncel de la Aventura izenarekin. Konstantinopolisko enperadorearen alaba zen Claribea printzesaz maiteminduta, Flosaranek zaldun izendatzen du, hau bere aita dela jakin gabe, eta abentura ugari betetzen ditu. Liburua laugarren zati baten iragarpenarekin amaitzen da, sekula argitaratu ez zena.

## Kanpo estekak
Arum

***Arum*** landare loredunen genero bat da, Araceaearen familia barrukoa. Euskaraz **suge-belar** izena ematen zaie. 25 espezie inguru dira, Europa, Asia eta Ipar Afrikan banaturik daudenak. Espezie-dibertsitate handiena Mediterraneo inguruko eskualdeetan dago.

Landare bizikorrak dira. Errizoma zuzena eta sendoa dute, 10-60 cm luzea. Gezi itxurako hosto zabalak dituzte. Loreen multzoa hosto itxurako zorro batez inguratua dute. Fruitu biribil gorriak izaten dituzte, mordoan antolatuak. Landare guztia da pozoitsua.
 
## Espezie batzuk 
* *Arum alpinum*
* *Arum balansanum*
* *Arum concinnatum*
* *Arum creticum*
* *Arum cyrenaicum*
* *Arum dioscoridis*
* *Arum dracunculus*
* *Arum euxinum*
* *Arum gratum*
* *Arum hygrophilum*
* *Arum idaeum*
* *Arum italicum* - (Suge-belar nerbiozuria)
* *Arum korolkowii*
* *Arum maculatum* - (Suge-belar pikarta)
* *Arum nigrum*
* *Arum palaestinum*
* *Arum pictum*
* *Arum polyphyllum*
* *Arum purpureospathum*
* *Arum rupicola*
* *Arum triphyllum*

## Erreferentziak
Muur Kapelmuur

**Muur Kapelmuur** edo **Muur van Geraardsbergen** (frantsesez Mur de Grammont bezala ere ezaguna, hizkuntza horretan Geraardsbergen herriak jasotzen duen izena dena) Flandriako toki ezagun bat da, bere ospea nagusiki Flandriako Tourrari zor diona, sarri toki honetan erabakitzen den txirrindularitza lasterketa ospetsua.

*Harresia* Geraardsbergen dago (Belgika) eta izatez oso malda handia da, 93 metroko goitiera duena eta apenas mendate dei daitekeena. Malda herriaren erdigunean hasten da eta tontorrean dagoen kapera batera iritsi arte luzatzen da.

Malda ospetsuak denboraren igaroera jasan behar izan zue eta berrikuntza geroz eta beharrezkoago egin zen. 2004ko martxoak 28an Paul van Grembergen Herrizaingo Saileko Flandriar ministroak harresia berrireki zuen konponketa lanen ondoren. Guy Verhofstadt lehen ministroa eta Herman De Croo Diputatuen Ganberako presidentea ere egon ziren berrinaugurazioan. Lanaren aurrekontua 1.256.494 eurokoa izan zen.

Harresia flandriar txirrindularitzaren historiaren monumentu bat da. Malda hau txirrindulariek 1950eko Gante-Gante lasterketatik igotzen dute. Ordutik, harresia 70 lasterketa ingururen agenda dago.

Bizikletan igotzearen zailtasuna hazi egiten da errepidea adokinez osatua egoteagatik.

## Zenbait datu 
* Luzera: 475 metro
* Batez besteko malda: %9,3
* Gehienezko malda: %19,8
* Altuera = 93 metro

## Kanpo estekak
2010eko Flandriako Tourra

**2010eko Flandriako Tourra** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 94. edizioa izan zen. 2010eko apirilak 4an ospatu zen Brujas eta Ninove artean, 261,9 kilometroko ibilbidearekin. Ibilbidean hamabost mendate igaro behar izan ziren. Proba UCI ProTour zirkuituaren barnean egon zen.

Garailea Fabian Cancellarra izan zen, Molembergeko Harresian eraso ondoren (helmugatik 44 kilometrora), soilik Tom Boonenek jarraitu ahal izan ziolarik, eta, ondoren bizikletan zutik jarri gabe erritmoa bizituz, hala azken harresian, Muur Kapelmuurren (helmugatik 15 kilometrora) txirrindulari belgikarra atzean utziz. 2 minutu baino gehiagora iritsi zen hirugarren sailkatua, Philippe Gilbert, podioa osatu zuena.

## Talde parte-hartzaileak 
198 txirrindularik parte hartu zuten (lasterketa profesionaletarako ezarrita dagoen 200eko mugatik gertu) 25 taldetan banatuta (2010eko Gante-Wevelgemeko berberak Acqua & Sapone izan ezik, honen ordez Team Europcar sartuz) 8 txirrindularikoak (Ag2r-La Mondiale eta Lampre ISD izan ezik, 7rekin irten zirenak), horietatik proba soilik 95ek amaitu zutelarik.

Flandriako Tour honetan parte hartu zuten 25 taldeen zerrenda martxoak 7an iragarri zuten antolatzaileek. UCI ProTour mailako 18 taldeek eta Profesional Kontinental mailako beste 7k *wildcard* bati esker (Team Europcar, BMC Racing Team, Cervélo Test Team, Landbouwkrediet, Skil-Shimano, Topsport Vlaanderen-Mercator eta Vacansoleil-DCM Pro Cycling Team. Talde parte hartzaile guztiak honako hauek izan ziren:

Cofidis taldeak bere atsekabea erakutsi zuen gonbidatua izan ez zelako. Lehen aldia izan zen talde honek Flandriako Tourrean parte hartzen ez zuela taldea 1997an sortua izan ondoren.

## Sailkapena 
thumb|250px|eskuinera|Pelotoia Den Ast mendatetik igarotzen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
1963ko Frantziako Tourra

**1963ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 50. edizioa izan zen. 1963ko ekainak 23 eta uztailak 14 artean ospatu zen. 4137 kilometroko ibilbidea egin zen 21 etapatan banatuta, bigarrena eta seigarrena bi sektoretan banatuta egon zirelarik.

130 txirrindularik parte hartu zuten 10 txirrindulariko 13 taldetan banatuta, proba soilik 76k amaitu zutelarik. Arlo honetan Ferrys taldea nabarmendu zen, proba bere txirrindulari guztiekin amaitzea lortu zuena.

Garaileak, Jacques Anquetil, hala bere laugarren Tourra lortu eta une horretara arte Tour gehien lortu zituen txirrindularia izan zena, proba batez beste 37,092 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Lehenbiziko euskalduna Kas taldeko Francisco Gabika bizkaitarra izan zen, hamalaugarren postuan amaitu zelarik.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra *(Maillot Jaune)* 
### Puntukako sailkapena *(Maillot Vert)* 
### Mendiko sailkapena 
# Federico Martín Bahamontes 147 punturekin
# Raymond Poulidor 70 punturekin
# Guy Ignolin 68 punturekin
### Taldekako sailkapena 
* Saint Raphaël

## Parte-hartzaileen zerrenda 
A : Etapan zehar abandonatu zuen.

* I.B.A.C-MOLTENI I.B.A.C taldeko bost txirrindularik (91.etik 95. dortsalerarte) eta MOLTENI taldeko beste bostek (96.etik 100. dortsalerarte) osatutako talde bat da.

|}

*Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Eliren liburua

***The Book of Eli*** (***El libro de Eli*** Espainian edo '''''Le livre d'Eli''''' Frantzian) 2010.ean Hughes anaiek zuzendutako film post-apokaliptiko bat da, Gary Whitta-k idatzia eta protagonista hauekin: Denzel Washington, Gary Oldman eta Mila Kunis. Filma Amerikako Estatu Batuetan estreinatu zen 2010eko urtarrilaren 15ean.

## Sinopsia 
30 urte azkeneko gerraren ondoren, gizon bakarti bat ibiltzen da Amerikako Estatu Batuak bihurtu den lur suntsituaren gainean. Hiri hutsak, errepide suntsituak, paisaia apokaliptikoak. Urte batzuk lehenago existitu zen zibilizazioaren aztarnarik ez da geratzen, legerik gabeko kaos bat da nagusi: dena erabat beteta dago edozein arrazoirengatik erailtzen duten koadrilez. Bakea bilatzen duen bidaiari den Eliren mailan ez dago inor (Denzel Washington), erronka egiten badio edozein etsairi garaitzeko gai da, di-da batean.

Gizon honek etorkizuneko esperantza defendatzen du. 30 urtean zehar landu duen esperantza bat. Bere konpromisoak eraginda eta goiko zerbaitengan duen fedeak gidatuta, Elik edozer egiten du luzeago bizi izateagatik eta bidean bere helburua betetzen jarraitzeagatik Bakarrik beste gizon batek ulertzen du Elik haren eskuetan duen boterea eta prest dago Eliri lapurtzeko: Carnegie (Gary Oldman), lapur eta gaiztaginezko herri batean nagusi gisa dabilen despota bat. Aldi berean, Carnegieren adopzio alaba, Solara (Mila Kunis), Elirekin liluratuta geratzen da, haren ugazaitaren domeinutik aurrera existitu ahal dena Elik eskaintzen duen ikuspegiarengatik.

Bere egitekoa betetzen jarraitu behar du Elik, eta gizateriari salbatzeko aukera eman behar dio.

## Kanpo estekak 
*  IMDB, The book of Eli
*  Filmaffinity, The book of Eli
Sobietar Batasunaren desegitea

thumb|1991 Errusiar Federazioaren barne-banaketa.
**Sobietar Batasunaren desegitea** herrialde haren ekonomia, egitura soziala eta politikoa desegin zituen prozesua izan zen. 1991ko abenduaren 25ean Gobernu Federala desegitea eragin zuen, eta Sobietar Batasuneko kide ziren errepubliken independentzia. Hauek izan ziren estatu berriak:

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Hainbat hamarkadaz, SESBek garapen militarra bultzatu zuen ekonomia ahaztuz eta ez zegoen hazkunde ekonomikorik. Huts egindako erreformen saiakerek, ekonomia geldiak eta Afganistango gerrak arrenkura sortu zuten biztanlerian, batez ere Errepublika Baltikoetan eta Ekialdeko Europan. Mikhail Gorbatxoven erreformak egiteko saiakerak, perestroika eta glasnost izenekoak, Moskuko gobernuaren aurkako kritikak sortu zituzten. Gainera, 1985ean eta 1986an petrolioaren prezioa jaitsi eta ale erosteko behar zituzten dibisak desagertu ziren. Errepublika batzuetan nazionalismoa berpiztu zen, independentziaren aldeko ahotsak ugarituz.

1991ko abuztuan estatu-kolpea porrot egin ondoren, ustekabean lasterragotu ziren gertakariak. Gorbatxovek abenduaren 25ean dimititu zuen, eta hurrengo egunean Sobiet Nagusiak batasunaren desegitea onartu zuen, Errusia nazioartean bere ordezkaria izanik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1405 Sibelius

**1404 Sibelius** asteroide gerrikoan aurkitutako 1405. asteroidearen izena da. 1936ko irailak 12an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 RE** zen. Bere izena Jean Sibelius konposatzaileagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Georgi Malenkov

**Georgi Maximilianovitx Malenkov**  (, *Georgij Maksimilianovič Malenkov*; Orenburg, 1902ko urtarrilaren 8a - Mosku, 1988ko urtarrilaren 14a) sobietar politikaria izan zen. Iosif Stalinen lankide gertua, bera hiltzean Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren idazkari nagusi bilakatu zen. Astebete baino ez zuen iraun, laster Nikita Khrustxevek ordezkatua izan zelako. Politburon ostera gehiago eutsi eta 1955era arte SESBeko premierra izan zen.

## Erreferentziak
1406 Komppa

**1406 Komppa** asteroide gerrikoan aurkitutako 1406. asteroidearen izena da. 1936ko irailak 13an aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 RF** zen. Bere izena Gustaf Komppagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1407 Lindelöf

**1407 Lindelöf** asteroide gerrikoan aurkitutako 1407. asteroidearen izena da. 1936ko azaroak 21ean aurkitu zuen Yrjö Väisäläk Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 WC** zen.

## Kanpo estekak
1403 Idelsonia

**1403 Idelsonia** asteroide gerrikoa aurkitutako 1403. asteroidearen izena da. 1936ko abuztuak 13an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1936 QA** zen.

## Kanpo estekak
Gustaf Komppa

**Gustaf Komppa** (Viipuri, 1867ko uztailaren 28a - Helsinki, 1949ko urtarrilaren 20a) kimikari finlandiar bat izan zen, 1903an kanforraren sintesi osoa munduan komertzializatu zuen lehena izateagatik ezagunagoa dena.

Komppa Vyborgen jaio zen 1867an. Helsinkiko Unibertsitatean graduatu zen 1891n eta jarraian Suitzan lan egin zuen Filosofia doktoretza lortu baino lehen. Denbora laburrez Finlandiara itzuli ondoren kimika irakaslea izan zen Helsinkiko Teknologia Unibertsitatean. Zenbait finlandiar erkunde handitan kide zuzendaria ere izan zen, eta Zientzien Finlandiar Akademiaren kide sortzailea. Uppsalako Unibertsitateak, Kopenhageko Unibertsitateak eta Heidelbergeko Unibertsitateak ohorezko doktore bezala gonbidatu zuten.

Komppak estentsiboki lan egin zuen konposatu ugariren sintesi organikoarekin, batez ere kanforra eta terpenoideekin. Kanforraren sintesia aurrerapen handi bat izan zen, bereziki, pinu oliotik eratorritako pinenoaren erdisintesia komertzializatu zuelako. Gainera, turba fuela bihurtzeko metodoak garatu zituen. Bere karreran zehar Komppak 200 ikerketa artikulu baino gehiago argitaratu zituen.
Lassiter kostaldea

**Lassiter kostaldea** () Mackintosh lurmuturra, Black kostaldearekin muga dena, eta Orville kostaldearekin muga den Bowman penintsulako hego muturrean dagoen Adams lurmuturraren artean, Palmer Lurraldean, Weddell itsasoan daogen penintsula antartikoaren hegoekialdeko kostalde zatia da. Antartandeek Lassiter kostaldea English kostaldetik banatzen dute, penintsula antartikoaren mendebaldeko zatian dagoena.

Lassiter kostaldearen iparraldeko zatia Ameriketako Estatu Batuetako Antatika Zerbitzuko kideek aurkitu zuten, nortzuk airetik argazkitu zuten 1940ko abenduak 30ean. Ronne Antartikar Ikerketa Espedizioak, Finne Ronne fragata kapitainak zuzendua, kostaldea airetik argazkitu zuen 1947an. Ronnek eta British Antarctic Surveyk elkarrekin kartografiatu zuten. Lassiter kostaldeak bere izena Ameriketako Estatu Batuetako Aire Armadako pilotua zen James W. Lassitergatik jaso zuen, aire esplorazioko progamaren arduraduna izan zena.

Lassiter kostaldean New Bedford, Howkins eta Keller badiak daude.

## Lurralde aldarrikapenak 
Argentinak Lassiter kostaldea Suaren Lurraldea, Antartika eta Hego Atlantikoko Uharteak probintziako Argentinar Antartika departamendu barnean sartzen du, Txilerentzat Magallanes eta Txileko Antartika eskualdeko Txileko Antartikako Probintziako Antartika hiriaren zati da, eta Erresuma Batuarentzat Britainiar Antartikaren zati. Aldarrikapen hauek Itun Antartikoaren baldintzek mugatzen dituzte.

Herrialde aldarrikatzaileen izendapenak:

* Argentinak *costa Lassiter* deitzen du.
* Txilek *Costa Lassiter*
* Erresuma Batuak *Lassiter coast*

## Kanpo estekak
Real Club Náutico de Vigo

thumb|300px|Real Club Náutico de Vigo.
**Real Club Náutico de Vigo**, **RCNV**, Galiziako Pontevedrako probintziako Vigo hirian kokaturiko itsas klub famatua da. Itsasoari loturiko hainbat atal dauzka, tartean arraunketa olinpikoa eta tostartekoa.

## Uniformea 
Elastikoak zuri eta urdinak ditu eta trainerua gorria da.

## Historia 
1906.ko apirilaren 17an fundatu zen Vigoko itsas kirol jarduera guztiak batzeko helburuaz. 1926 eta 1929.an bere egoitza 800 tonatako *Klosofic* itsasuntzia izan zen, eta 1945.an gaur egungo egoitza inauguratu zuten itsas ertzean, 1987.an haundituko zena.

Kirol ugari hartzen ditu Elkarteak, besteak beste, bela, igeriketa, arraunketa, waterpoloa eta triatloia.

## Arraunketa 
**Arraunketa olinpikoa**

Espainiako hainbat txapelketa irabazi ditu, zortzikoan (1988) eta lemazaidun laukoan (1960, 1986, 1987, 1999, 2003) besteak beste.

**Tostako arraunketa**

Ipar-mendebaldeko Traineruen Liga sortu zenetik bertan aritu da eta emaitza onak lortu ditu. 2008.an txapelduna izan zen eta hurrengo urtean bigarrena gelditu zen. 2010. urtean Club de Remo Murosekin bat egin zuen baina bosgarrenak izan ziren ligan.

## Palmaresa 
### Galiziako Traineruen Liga 
* **Txapelduna (1):** 2008.
* Bigarrena (1): 2003 eta 2009.
* Hirugarrena (3): 2004, 2006 eta 2007.

### Txapelketak 
* Galiziako Traineru Txapelketa (0): bigarrena 2003an.

### Gainontzeko estropadak 
### Aulki mugikorra 
* Espainiako zortziko txapelketa (1): 1988.
* Espainiako lauko txapelketa (5): 1960, 1986, 1987, 1999, 2003.
* Orioko Nazioarteko Estropadak (1): 2009.

## Azken denboraldiak 
## Erreferenztiak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofizala
Philippe Montanier

**Philippe Montanier** (Vernon, Normandia Garaia, 1964ko azaroaren 15a) futbol entrenatzaile eta futbolari ohi frantziarra da.

## Ibilbidea 
Frantziako Ligue 1 eta Ligue 2n jokatu zuen, atezain gisa. SM Caen (140 partida), Toulouse FC (88) eta FC Nantes (8) taldeetan ibili zen, besteak beste.

Futbol entrenatzaile bilakatu zen geroago, eta US Boulogne eta Valenciennes FC taldeak entrenatzeaz arduratu zen. 2011ko ekainean, Real Sociedadeko entrenatzaile izateko kontratua sinatu zuen Montanierrek. 2012-13ko denboraldian bere eskutik Errealak 4. postua eskuratu zuen, Champions Leaguerako sailkatuz eta taldearen historian mugarri arrakastatsua utziz.

2013-14an Stade rennais taldearekin hasi eta 3 urtez aritu zen bertan entrenatzen. 2016an azkenik Nottingham Forestekin fitxatu zuen.
Club de Regatas Perillo

260px|thumb|Perillo, 2012an.
**Club de Regatas Perillo** Galiziako A Coruñako probintzian hiriburutik gertu dagoen Oleiros herriko itsas kirolen elkartea da, 1970. urtean sortu zena. 

Arraunketari dagokionez, batel eta trainerillatan hainbat Espainiako txapelketa irabazi ditu eta traineruan emaitzarik onenak 1998 eta 2002 urteen artean lortu zituen. Galiziako txapelduna izan zen lautan eta 2002ko Kontxako Banderan hirugarren egin zuen. Azken urteetan, apalago, Galiziako Traineruen Ligan ari da.

2016tik aurrera urtero atera du emakumezkoen trainerua.. Arraunketari dagokionez, 1974. urtean jokatu zen Galiziako txapelketa bat irabazi zuen. Horri esker Espainiako txapelketan hartu zuen parte, Portugaleten.

### Urrezko aroa 
1996. urtean Espainiako Batel Txapelketa irabazi zuen, bai eta hurrengo bi urteetan ere, eta kirol maila nabarmen igo zuen Perillok. 1997. urtean Espainiako Traineru Txapelketan bigarren postua lortu zuen  

1998 eta 2002 artean lau aldiz irabazi zuen Galiziako Txapelketa eta Kontxako Banderan ere hiru aldiz sailkatu zen. 2002an hirugarrena izan zen, bigarrenarengandi segundu bat baino gutxiagora. 

### Ligak 
2003. urtean ez zuen TKE ligan parte hartu nahi izan eta hasierako urtetan Galiziako Ligako ohorezko txandan aritu zen. 2009tik aurrera ordea emaitza kaskarragoak izan zituen eta 2012tik aurrera B mailaren eta A mailaren artean aritu izan da.

A Ligarako azken igoera 2020an izan zuen. Galiziako B Ligan hirugarren egin zuen baina Aresek TKE Ligan sartu zenez Perillok ere igoera lortu zuen. Urtebete baino ez zuen egin A Ligan.

## Palmaresa 
### Kontxako Bandera 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (0)
* Hirugarrena (1): 2002.
* Sailkatua (3): 1998, 1999 eta 2002.

### Ligak 
* Galiziako A Liga (0): 1997an bigarren, 1998 eta 2001ean hirugarren.
* Galiziako B Liga (0): 2012an bigarren.

### Espainiako Traineru Txapelketa 
* **Txapelduna (0)**
* Bigarrena (1): 1997.
* Hirugarrena (2): 1998 eta 2001.

### Galiziako Traineru Txapelketa 
* **Txapelduna (5):** 1974, 1998, 1999, 2001 eta 2002.

### Gainontzeko estropadak 
### Trainerillak 
* Espainiako Trainerilla Txapelketa
** Txapelduna (0)
** Bigarren (1): 1997
** Hirugarren (1): 1998

### Batelak 
* Espainiako Batel Txapelketa (3): 1996, 1997, 1998

## Azken denboraldiak 
## Emakumezkoen trainerua 
thumb|280px|Perilloren emakumezkoen trainerua.
2017an emakumezkoen trainerua osatzea lortu zuen eta Galiziako Ligan aritu zen. Galiziako Txapelketan 3. postua lortu zuen, baina Ligan 5.a izan zen. Hurrengo urteetan taldea egonkortu du eta hirugarrena izan da Ligan, 2018an, 2019an eta 2024an. 

2021ean aurreneko estropada irabazi zuen, Concello de Redondela Bandera, eta Kontxako Banderarako sailkatzetik lau segundutara gelditu zen. 2022an okerrago ibili zen eta Galiziako Ligan azkenengo postuan gelditu zen.

2024an maila ona eman zuen eta hiugarren egin zuen Ligan.

### Banderak 
* Concello de Redondela Bandera (1): 2021.
* Merako erlojupekoa (1): 2021.
* Paco Fenosa memoriala (1): 2026.

### Denboraldiak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
*  Liga Galega de Traiñeiras-en webguneko informazioa
La Granja (argipena)

**La Granja** izenak zenbait adiera ditu:

* La Granja, Cáceres probintziako herria;
* La Granja, espainiar musika-taldea.
Finlandia (Sibelius)

***Finlandia***, opus 26, Jean Sibelius finlandiar musikagileak idatzitako olerki sinfoniko bat da. Jatorrian 1899an idatzi zen, eta ondoren 1900ean berrikusi.

## Historia 
Lan honek zazpi minutu inguruko iraupena du, eta ia bere osotasunean erritmo eta estilo zurrunbilotsu bat du, orkestra karga handiarekin, finlandiar herriaren opresioa eta borroka sinbolizatuz, itxaropenezko ereserki batean amaituz.

Lan hau arrazoi patriotikoengatik idatzia izan zen, herri oposizioa mugiarazteko Errusiar Inperioak finlandiar autonomia ezabatu izanaren aurrean. Ospetsu egin ziren lanak tsarren zentsura gainditzeko jaso zituen izen ezberdinak, horien artean *Sentimendu Zoriontsuak Udaberriaren Iristean Finlandian*.

## *Finlandia* ereserkia 
Ziur aski, olerki sinfoniko honen zatirik ezagunena amaierako ereserkia da, *Finlandia ereserkia* izenez ezaguna. Ereserki hau Sibeliusek berak banandutako orkestra lan bihurtu zen, eta 1941ean, Veikko Antero Koskenniemik gaur egun ereserkia ezagun egin duen letra idatzi zuen.

Finlandiak ez du nazio ereserki ofizialik. Maamme, ereserki ofiziotsua, askoz ezagunagoa den arren, *Finlandia* zenbait alditan proposatu da ereserki ofiziala izateko.

*Finlandia*ren musika Biafra estatu independentistaren nazio ereserkitarako ere erabili zen, bai eta erlijio ereserki askotan ere.
Los diez libros de Fortuna de Amor

**Los diez libros de Fortuna de Amor** Antonio de Lofraso militar eta olerkariak idatzitako artzain eleberri bat da, Bartzelonan 1573an argitaratua eta Miguel de Cervantesek Kixotearen I. zatiko VI. atalean On Kixoteren liburutegiko aukeraketa dontsuan aipatua.

Lana, Quirrako kondeari eskainia, Frexano (dirudienez, pertsonaia hau egilean bertan oinarritua dagoelarik, Lofrasok sardinieraz lizarra esan nahi baitu) eta Fortuna artzain andre ederraren arteko maitasun zintzoa kontatzen du. 56 tertzetotan banatutako 168 bertsotan eginiko olerki luze batekin amaitzen da, "Testamento de Amor" izenekoa.

On Kixoteren herrixkako apaizak, Pero Pérezek, aipaturiko aukeraketa horretan *Apolo Apolo izan zenetik, musak musa eta olerkariak olerkari, ez da idatzi hain liburu barregarri eta zentzugaberik, eta, bere bidetik, munduan argitaratu diren genero honetako liburu guztietatik hoberena eta bakarrena dela, eta irakurri ez duenak, kontuan izan dezala sekula ez duela ezer onik irakurri*. (Martín de Riquer akademikoaren arabera, dena dela, "lorea trufazkoa da eta hain zuzen ere zentzugabea izateagatik salbatzen da").

Lanaren VI. liburuan Dulcineo izeneko artzain gizon bat eta Dulcina izeneko artzain emakume bat agertzen dira, Cervantesentzat Dulcinea Tobosokoaren pertsonaia sortzeko inspirazio iturri izan zitezkeenak. *Los diez libros de Fortuna de Amor* Londresen berrinprimatu zuen 1740an gaztelaniako maisua zen Pedro Pinedak, nork lan hau estimagarritzat hartzen zuen bere "ontasun, dotoretasun eta zorroztasunagatik".
## Bibliografia 
* 1992, Marìa Asuncion Rocca Mussons, ''Antonio Lo Frasso, militar de l'Alguèr,* incluido Facsimile de la edición original de 1573, Cagliari.
* 2014, Galiñanes Gallén Marta, *Los diez libros de Fortuna de Amor. Edición y estudio'', Ariccia.

## Kanpo estekak
Iota Cancri

**Iota Cancri** (ι Cnc / 48 Cancri) Cancer konstelazioko izar bitar bat da, gure Eguzki-sistematik 298 argi-urtera dagoena. Bi kideak bisualki 30,6 arku segundoz bananduta daude, eta teleskopio txiki batekin ikus daitezke.

Izar nagusia, Iota Cancri A (HD 74739 / HR 3475) +4,02 itxurazko magnitudeko izar erraldoi hori bat da. 5000. kelvineko tenperatura batekin G8Iab, G7.5IIIa edo G8III bezala sailkatua izan da. Bere argitasunak, gure eguzkiarena baino 215 aldiz handiagoa, bete betean kokatzen du erraldoien taldean, izar supererraldoiek izaten duten argitasunetik oso urruti. Bere kidea, Iota Cancri B (HD 74738 / HR 3474) sekuentzia nagusiko izar zuri bat da, +6,57 magnitudekoa eta A3V espektro motakoa, bere azaleko tenperatura 8800 gradu kelvinekoa delarik.

Iota Cancri A, 3,5 eguzki masako masa batekin, heliozk nukleo hil bat duen izar bat da, azala hozten ari zaiona. Bere adina 260 milioi urtetan estimatzen da, eta duela milioi bat urterarte B motako izar zuri-urdin bat zen. Bere aldetik, Iota Cancri B gure eguzkia baino 16 aldiz argitsuagoa da, bere masa gure eguzkiarena baino bi aldiz handiagoa delarik. Bi izarren arteko gutxienezko distantzia 2800 unitate astronomikokoa da, eta euren orbita periodoa gutxienez 65000 urtekoa da.

## Kanpo estekak
The Jungle Book (1967ko filma)

***The Jungle Book*** (eusk. 'Oihaneko liburua'), marrazki bizidunak generoko film estatubatuar bat da, Disney estudioek 1967an ekoiztua. Rudyard Kiplingen *Oihaneko liburua* liburuko kontaketetan oinarritzen da (jatorrizkoan, *The Jungle Book*) eta protagonista *Mowgli* da, haur basati bat.

Filma Estatu Batuetan estreinatu zen 1967ko urriaren 18an, Disney-ren hemeretzigarren film luzea izan zen, Walt Disneyk zuzenean ekoiztu zuen azkena, hura egiten ari zela hil baitzen. Robert B.Sherman eta Richard M. Sherman anaiek sortu zituzten filmeko bost abesti baina haietako bat Terry Gilkyson-ek idatzi zuen. Musika George Brunsek ondu zuten.

## Sinopsia 
Mowgli ume txiki bat da, Bagheera panterak basoan galduta aurkitu duena. Bagheerak otseme batzuen kargu utzi du, zain dezaten. Urte batzuk geroago, Shere Kan tigrea oihanera itzuli denean, otsemeen taldeak erabaki du ezin dutela haren ardura hartu, tigre beldurgarriari aurre ez egitearren. Beraz, Bagheerak gizonen herrixkara eraman behar du, baina bidean arazoak dituzte: lehen gauean, Kaa sugea saiatu da Mowgli jaten, hipnotizatu eta gero. Gero, Baloo hartza aurkitu eta hark Mowgli semetzat hartu du, Bagheeraren desesperaziorako. Louik, tximinoen erregeak, Mowgli harrapatu du, suaren sekretua erakuts diezaion. Tximinoen taldetik salbatu ondoren, Balook gizakiengana eramateko erabakia hartu du, da, baina Mowglik alde egin du eta saiekin eta Shere Kanekin topo egin du; harekin borrokatu eta alde eragiten dio, sua erabiliz eta saien eta Balooren laguntzaz. Azkenean, Mowgli herrixkara joan da, ibaian ikusten duen neskato batek piztu dion maitasuna dela eta.
  
## Ondorioa 
Filmaren arrakastagatik, 2003an Disney-k *Oihaneko liburua bi* estreinatu zuen.

## Sariak 
### Oscar sariak 
## Kanpo estekak
Canis aureus

***Canis aureus*** edo **urre koloreko txakala** otsoaren antza duen animalia da, bera bezala Canidae familiakoa. Leku beroagoetan bizi dira, Afrikako ekialdean, India, Errusia eta Balkanetan. Urre koloreko txakalek moldatzeko gaitasun handia dute, eta aurrera egiten dute gizakia nagusi den inguruneetan. Batez ere animalia hilen haragiaz elikatzen dira. Ugaztun txikien harrapariak eta orojaleak direnez, haien presentzia ez da askorik nabarmentzen.

## Banaketa 
Urre koloreko txakala bitarteko tamainako haragijale bat da, oso hedatua Eurasiako hegoaldean eta Afrikako iparraldean. 1960ko hamarkadan gainbeheraldia izan ondoren, espeziea suspertu egin da, eta, aurreko banaketa eremua birkolonizatu ez ezik, beste eremu batzuetara hedatzea ere lortu du. Espeziea azkar ari da aurrera egiten Europan; eskala handiko gertakari bat da, beste haragijale handi batzuenaren antzekoa. Europako herrialde askotan, Estoniatik Frantziaraino, animalia erratikoen presentziaz dagoeneko ezaguna eta dokumentatua dena baieztatzen da.

## Azpiespezieak 
Txakalaren azpiespezie ugari dago munduan zehar:
* * Canis aureus algirensis*, Aljeriako txakala.
* * Canis aureus anthus*, Senegalgo txakala.
* * Canis aureus aureus*, Txakal arrunta.
* * Canis aureus bea*, Serenguetiko txakala.
* * Canis aureus cruesemanni*, Siamgo txakala.
* * Canis aureus ecsedensis*
* * Canis aureus indicus*, Indiako txakala	.
* * Canis aureus lupaster*, Egiptoko txakala. Hainbat adituentzat otso grisaren azpiespezie bat da, horregatik Afrikako otsoa deitzen dute *Canis lupus lupaster*. Beste adituentzat ordea, Canis anthus-en azpiespezie bat da, horrexegatik deitzen dute *Canis anthus lupaster*.
* * Canis aureus moreotica*, Europako txakala.
* * Canis aureus naria*, Zeilango txakala.
* * Canis aureus riparius*, Abisiniako txakala.
* * Canis aureus soudanicus*
* * Canis aureus syriacus*, Siriako txakala.

## Euskal Herrian 
2023ko urtarrilaren 8an horrelako txakal bat aurkitu zuten. Azken hamarkadetan, beste eremu batzuetara hedatzea lortu du Europan barrena, eta urtarrilekoa Euskal Herrian ikusi den lehena da —baita Iberiar penintsula osoko lehena ere—. Halere, auto batek harrapatu eta hil zuen A-1 errepideko 379. kilometroan, Aguraindik gertu. aurkikuntza. Animalia desitxuratuta zegoen eta espeziea ziurtatzeko animaliaren laginen bitartez DNA analisi batekin osatu zuten EHUko Gasteizko Farmazia Fakultateko Zoologia eta Animalia Zelulen Biologia Sailekoek.  Pentsatzekoa da bat agertu baldin bada ere, gehiago egongo direla. Orain kezka nagusia da ea otsoarekin nahas daitekeen zeren eta hori iberiar kanidoarentzako beste arriskua izango bailitzateke.

## Argazki galeria 

Irudi:Golden wolf sa02.jpg
Irudi:Golden Wolf2.jpg
Irudi:Golden Jackal Revivim.jpg
Irudi:Canis aureus Revivim.JPG
Irudi:Canis aureus revivim2.JPG
Irudi:Wildlife in Ngorongoro.JPG

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alemaniako kantziler

**Alemaniako kantzilerra**, ofizialki, **Alemaniako Errepublika Federaleko Kantziler Federala** (Alemaneraz: *Bundeskanzler(in) der Bundesrepublik Deutschland*), Alemaniako Gobernu Federaleko burua da eta gerra egoeran, Alemaniako Indar Armatuen komandantea (bake garaian Defentsa Ministroak du burutza). Bundestag-ak, Alemaniako Parlamentuak, aukeratzen du kantzilerra, Alemaniako Presidenteak proposaturik, eta debaterik gabe.

Gaur egun, Olaf Scholz da Alemaniako Kantziler, SPD alderdikoa, 2021eko abenduan aukeratua Angela Merkel postuan ordeztuz. Bere alderdiak 90 Aliantza/Berdeak eta FDP alderdiekin koalizio ituna sinatzean aukeratu zuen Bundestag-ak kantziler.

## Kantzilerren zerrenda 
### Alemaniar Inperioa (*Reichskanzler*) 
* 1871-1890 Otto von Bismarck
* 1890-1894 Leo von Caprivi
* 1894-1900 Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst
* 1900-1909 Bernhard von Bülow
* 1909-1917 Theobald von Bethmann-Hollweg
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1917&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Georg Michaelis
* 1917-1918 Georg von Hertling
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1918&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Maximilian von Baden
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1918&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Friedrich Ebert (SPD)
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1919&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Philipp Scheidemann (SPD)

### Weimarko Errepublika (*Reichskanzler*) 
* 1919-1920 Gustav Bauer (SPD)
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1920&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Hermann Müller (SPD)
* 1920-1921 Constantin Fehrenbach (Zentrum)
* 1921-1922 Joseph Wirth (Zentrum)
* 1922-1923 Wilhelm Cuno
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1923&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Gustav Stresemann (DVP)
* 1923-1925 Wilhelm Marx (Zentrum)
* 1925-1926 Hans Luther
* 1926-1928 Wilhelm Marx (Zentrum)
* 1928-1930 Hermann Müller (SPD)
* 1930-1932 Heinrich Brüning (Zentrum)
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1932&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Franz von Papen
* 1932-1933 Kurt von Schleicher

### Hirugarren Reicha (*Reichskanzler*) 
* 1933-1945 Adolf Hitler (NSDAP)
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1945&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Joseph Goebbels (NSDAP)
* &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;1945&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; Lutz Schwerin von Krosigk

### Alemaniako Errepublika Federala (*Bundeskanzler*) 
* 1949-1963 Konrad Adenauer (CDU)
* 1963-1966 Ludwig Erhard (CDU)
* 1966-1969 Kurt Georg Kiesinger (CDU)
* 1969-1974 Willy Brandt (SPD)
* 1974-1982 Helmut Schmidt (SPD)
* 1982-1990 Helmut Kohl (CDU)

### Alemaniako Errepublika Demokratikoa 
* 1949-1960 Wilhelm Pieck (SED)
* 1949-1964 Otto Grotewohl (SED)
* 1960-1973 Walter Ulbricht (SED)
* 1973-1976 Horst Sindermann (SED)
* 1976-1989 Erich Honecker (SED)
* 1964-1973 / 1976-1989 Willi Stoph (SED)
* 1989 Egon Krenz (SED)
* 1989-1990 Hans Modrow (SED)
* 1990 Lothar de Maizière (SED)

### Alemania batua 
* 1990-1998 Helmut Kohl (CDU)
* 1998-2005 Gerhard Schröder (SPD)
* 2005-2021 Angela Merkel (Kanzlerin) (CDU)
* 2021-2025 Olaf Scholz (SPD)
* 2025- Friedrich Merz (CDU)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katie McGrath

**Katherine "Katie" McGrath** (1983ko urriaren 24a, Dublin) irlandar aktore bat da. BBC One britainiar telebista kateko Merlin telesailean Morgana sorginaren papera antzezteagatik ezaguna da.

## Biografia 
Dublingo Trinity College unibertsitatean historian graduatu zen. Bere asmoa moda munduan kazetari gisa lan egitea zen, horretarako *Image* aldizkarirako lan egin zuen, ondoren *The Tudors* telesailean jantzitegiko laguntzaile izan zelarik.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
Iniciativa per Catalunya Verds

**Iniciativa per Catalunya Verds** (ICV) edo "Kataluniaren aldeko Ekimena Berdeak" alderdi politiko ekologista eta sozialista kataluniarra da.

## Historia 
1987ko otsailaren 23an federazio politikoa sortu zuten "Iniciativa per Catalunya" (IC) izenarekin, hasiera hartan Partit Socialista Unificat de Catalunya (PSUC), Entesa dels Nacionalistes d'Esquerra (ENE) eta Partit dels Comunistes de Catalunya (PCC) alderdiek osatua. Rafael Ribó izan zen garai hartako buruzagi gorena, PSUCen idazkari nagusia zelarik, eta laster barneko taldeen arteko liskarrak piztu ziren eta PCC koaliziotik atera zen.

Lehenengo krisialdi hura baretuta, 1995ean "Iniciativa per Catalunya-Els Verds" (IC-EV) bilakatu zen alderdia, baina berriro barneko ika-mikak pairatu behar izan zituzten.

2000. urtean Joan Saurak Ribó ordezkatu zuen eta 2002an oraingo izena hartu zuten, "Iniciativa per Catalunya Verds" (ICV) alegia.

## Hauteskundeetako emaitzak 
[thumb|[2010eko emaitzak Legebiltzarrerako hauteskundeetan.]]

2003an ICV eta "Esquerra Unida i Alternativa" (EUiA) Pasqual Maragallek zuzendutako gobernuan sartu zen, PSC eta ERC alderdiekin batera, eta bertan Joan Saura eta Salvador Milà sailburu (*conseller*) moduan ibili ziren.

2006ko Legebiltzarrerako hauteskundeetan 2003ko emaitzak hobetu zituzten eta 12 legebiltzarkide lortu zituzten guztira, hiru gehiago hain zuzen ere. Joan Saura eta Francesc Baltasar sartu ziren gobernuan, aurreko formula berretsita, José Montilla presidentea zelarik.

Azkenik, 2010ean 10 eserleku Parlamentuan eskuratu zituen 230.824 botoei esker, aurreko hauteskundeetan baino bi gutxiago.

Laburbilduta, 2003tik 2010era 150.000 eta 340.000 boto artean lortu izan ditu koalizioak.

thumb|400px|erdian|Alderdiaren bilakaera botoei dagokienez (2003-2007).

## Kanpo estekak 
* ICVren webgune ofiziala
ICV

**ICV** izan daiteke:
* Euskal Hiritarren Egitekoak, bilbotar alderdi abertzalea.
* Iniciativa per Catalunya Verds, alderdi politiko ekologista eta sozialista kataluniarra.
Canis simensis

***Canis simensis*** edo **Etiopiako otso**a, **Abisiniako otso**a, **txakal gorri**a nahiz **simiendar txakal**a, Etiopiako gune menditsuetan bizi den kanido bat da. Koiote baten antza du, bai tamainan bai egituran, baina burua luzeagoa eta estuagoa du. Ilea ere gorrixka du, zati zuriekin. *Canidae* familiako beste kide handiekin alderatuta, elikatzeko modu oso orokorra dutenak, Etiopiako otsoa eskualde afromontanoko karraskariez elikatzen da, eta horregatik oso habitat zehatzetan aurki daiteke. Munduko kanido arraroenetako bat da, eta Afrika osoko karniboroen artean galtzeko arrisku larriena du. 

Gaur egun, haren populazioaren erdia Bale Mendietan bizi da: guztira 360-440 ale daudela estimatzen da, 3.000 eta 4.500 metro arteko altuerako mendikate isolatuetako goiko aldeetan. 

## Argazki galeria 

Irudi:Canis simensis -Simien Mountains, Ethiopia-8.jpg
Irudi: EthiopianWolfSkull.jpg

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kolonbiako kafearen ardatza

thumb|260px|Kolonbiako kafe sailak.
**Kolonbiako kafearen ardatza** () Kolonbiako Andeetako eskualdeko zati bat da, Caldas, Risaralda eta Quindío departamenduak, Valle del Caucako ipar-ekialdea eta Antioquiako hego-mendebaldea hartzen dituena. Eremu honetan produzitzen da Kolonbiako kafe gehiena.

Hiri nagusiak Pereira (Risaralda), Armenia (Quindío), Manizales (Caldas) eta Medellín (Antioquia) dira.

## Kanpo estekak 
*  Colombia Reports: Coffee region
1412 Lagrula

**1412 Lagrula** asteroide gerrikoan aurkitutako 1412. asteroidearen izena da. 1937ko urtarrilak 19an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 BA** zen. Bere izena Joanny-Philippe Lagrulagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1413 Roucarie

**1413 Roucarie** asteroide gerrikoan aurkitutako 1413. asteroidearen izena da. 1937ko otsailak 12an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 CD** zen.

## Kanpo estekak
1415 Malautra

**1415 Malautra** asteroide gerrikoaan aurkitutako 1415. asteroidearen izena da. 1937ko martxoak 4an aurkitu zuen Louis Boyerrek Aljerretik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1937 EA** zen.

## Kanpo estekak
Santander (Kolonbiako departamendua)

**Santander** Kolonbiako 32 departamenduetako bat da, herrialdearen ipar-ekialdean dagoena, Andeetako eskualdean. Iparraldean Cesar eta Norte de Santander departamenduekin du muga, ekialdean eta hegoaldean Boyacárekin eta mendebaldean Antioquia eta Bolívarrekin. 30.537 kilometro koadroko eremua du, eta 2016an 2.071.016 biztanle zituen. Hiriburua Bucaramanga da (524.112 biztanle 2010ean). Guztira 87 udalerri ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
RocknRolla

**RocknRolla** 2008ko Guy Ritchie ingeles zuzendariak zuzendu eta idatziriko britainiar filma bat da. Oso-osorik Londres hirian filmatu zen. Erresuma Batuan 2008ko irailaren 5ean estreinatu zelarik.

## Argumentua 
Higiezinen sektoreak negozio nagusi gisa drogen sektorea erabat baztertu dute, horregatik errusiar petrolio handiki batek lursailen salerosketa ilegal bat burutzeko erabakia hartzen duenean, Londres hiriko mafioso eta gaizkile guztien opil honetako beren zati bat nahiko dute. Denek, krimen antolatuaren buruzagi botoretsuenatik hasi eta fundamentu eskaseko azken lapurra arte euren onurak bereganatu nahiko dituzte. Halere, saria mafiako buruzagiaren semeak eskuratuko du, hau drogazale eta rock musikaria da, hein batean bere gezurretazko heriotza prestatzera ere iritsi zena.

## Pertsonaiak 
* Gerard Butler, *Bat Bi* (One Two) da, eskoziar liskar bilatzailea.
* Tom Wilkinson, Lenny Cole da, Londres hiriko eskola zaharreko mafia buruzagia.
* Mark Strong, Archy da, Lenny Colen eskuineko eskua eta filmaren narratzailea.
* Idris Elba, ezizenez *Marmarti* (Mumbles), Bat Birekin gaiztakeriak burutzeko beti lagun.
* Karel Roden, Uri Omovich da, errusiar petrolio handikia eta Londresko futbol talde baten nagusia (Roman Abramovich aberatsan oinarritutako pertsonaia).
* Thandie Newton, Stella da, Omovichen kontulari *sexya* eta Bat Biren maitasun interesa.
* Dragan Micanovic, Victor da, Omovichen eskuineko eskua.
* Toby Kebbell, Johnny Quid da, Lenny Colen semeordea, musikaria eta drogazalea.
* Tom Hardy, Bob da, * Bob Ederra* (Handsome Bob), Bat Biren taldeko kideetako bat.
* Chris 'Ludacris' Bridges, Mickey da.
* Gemma Arterton, June da.
* Jeremy Piven, Roman da.
* Jimi Mistry, *Aholkularia* da.

## Kanpo estekak 
* RocknRolla filmaren webgunea 
* RocknRolla filmaren IMDBko fitxa ikusgai
Porfirio Tirokoa

**Porfirio** (, *Porphyrios*; Tiro, 234 aldean - Erroma, 305 aldean) greziar filosofo neoplatonikoa izan zen.

## Bizitza 
Filosofia ikasketak egin zituen Atenasen. Plotino filosofoa ezagutu zuen Erroman 262an; haren jarraitzaile izan zen eta haren hitzaldiak eta biografia argitaratu zituen. Logika, erretorika, matematika, astrologia, erlijio eta moralari buruzko lan asko idatzi zituen, eta Platonen eta Aristotelesen lanen iruzkinak egin zituen; aipagarriena *Kategorien sarrera* da, Aristotelesen filosofiaren iruzkina neoplatonisten ikuspuntutik egina, geroztik Severino Boeziok itzuli eta Erdi Aroan eragin handia izan zuena. Kristautasunaren aurka borrokatu zen eta *Kristauen aurka* idazlana argitaratu zuen, gaur egun galdurik dagoena. Plotinoren biografiarekin batera, bere lanen bilduma idatzi zuen, *Eneadak* izenburupean.

Gaur egun, Filosofian gorengo mailako substantziaren edo generoaren eta beheragoko mailako generoen edo espezieen arteko mendekotasuna azaltzen duen irudiari *Porfirioren zuhaitza* deritzo, Porfiriok asmatu baitzuen.

## Erreferentziak 
## Bibliografia 
* Aguirre, Javier (2008): "Plotino eta neoplatonismoa" in Agustin Arrieta (et al.): *Filosofiaren historia*, Donostia, Elkar.
Raul Zelik

thumb|Aurkezpen audioa
**Raul Zelik** (Munich, 1968) alemaniar idazlea eta politologoa da, Euskal Herriarekin lotura handia duena.

1997an bere lehen eleberria argitara eman zuen, *Friss und stirb trotzdem*, eta ordutik zenbait literatur sari jaso ditu, Alemaniako literaturaren munduan egile entzutetsua bilakatuz. Halaber, Latinoamerikarekin ere harreman estua du, eta bertako egoeran oinarritutako lanak idatzi ditu, *Venezuela más allá de Chávez* kronika edo *La negra* eleberria bezala.

Euskal Herriarekin mantentzen duen harreman estuaren erakusgarri, 2007an, Petra Elserrekin batera, Joseba Sarrionandiaren *Lagun izoztua* alemanera itzuli zuen.

## Lanak 
### Euskaraz 
* 2009 *Lagun armatua*. Tafalla: Txalaparta. 

### Alemanez 
* 2011 *Nach dem Kapitalismus? Perspektiven der Emanzipation oder: Das Projekt Communismus anders denken*, ez-fikzioa 
* 2009 *Die Vermessung der Utopie - Mythen des Kapitalismus und die kommende Gesellschaft*, Raul Zelik Elmar Altvater elkarrizketatuz, ez-fikzioa . Creative Commons lizentziapean: jaitsi
* 2009 ''Die kolumbianischen Paramilitärs. 'Regieren ohne Staat' oder terroristische Formen der Inneren Sicherheit*, ez-fikzioa 
* 2007 *Der bewaffnete Freund*, eleberria 
* 2005 *Berliner Verhältnisse*, eleberria 
* 2004 *Bastard - Die Geschichte der Journalistin Lee*, eleberria 
* 2004 *Made in Venezuela. Notizen zur〈bolivarianischen Revolution)*, kronika politikoa 
* 2001 *GrenzgängerBeatz*, ipuinak 
* 2000 *La Negra*, eleberria 
* 1999 *Kolumbien – Große Geschäfte und staatlicher Terror*, ez-fikzioa (Dario Azzellinirekin)
* 1997 *Friß und stirb trotzdem*, eleberria 

### Gaztelaniaz 
* 2017 *La izquierda abertzale acertó*. Txalaparta.
* 2010 *El amigo armado*. Tafalla: Txalaparta. 
* 2009 *Situaciones berlinesas*. Tafalla: Txalaparta. 
* 2004 *Venezuela más allá de Chávez. Crónicas del Proceso Bolivariano*. Bartzelona: Virus. 
* 2000 *La negra''. Bartzelona: Virus. 

## Erreferentziak 
## Kanpo loturak 
*  Raul Zeliken webgunea
1926ko Euskal Herriko Itzulia

**1926ko Euskal Herriko Itzulia** txirrindularitza lasterketa honen III. edizioa izan zen. 1926ko abuztuak 4 eta 8 artean ospatu zen. 746 kilometroko ibilbidea egin zuten lau etapatan banatuta.

III. edizio honetarako 42 txirrindularik eman zuten izena, horietatik 29k parte hartu zutelarik eta hauetatik proba soilik 23k amaitu zutelarik.

Garailea Nicolas Frantz luxenburgotarra izan zen.

## Etapak 
## Sailkapenak 
|}

## Kanpo estekak 
* 1926ko Euskal Herriko Itzulia
1961eko Paris-Roubaix

**1961eko Paris-Roubaix** txirrindularitza lasterketa klasiko honen 59. edizioa izan zen. 1961eko apirilak 9an ospatu zen eta Rik Van Looy belgiarrak irabazi zuen. 6 txirrindulariko talde bati esprintean irabazi zion.

## Sailkapena 
|}

## Kanpo estekak 
* Sailkapen osoa
1964ko Frantziako Tourra

**1964ko Frantziako Tourra** Itzuli Handi honen 51. edizioa izan zen. 1964ko ekainak 22 eta uztailak 14 artean ospatu zen. 4504 kilometroko ibilbidea egin zen 22 etapatan banatuta, horietatik hirugarrena, hamargarrena eta hogeita bigarrena bi sektoretan banatuta egon zirelarik.

132 txirrindularik parte hartu zuten 11 txirrindulariko 12 taldetan banatuta, horietatik proba soilik 81ek amaitu zutelarik. Talde bakar batek ere ez zuen proba bere txirrindulari guztiekin amaitu.

Garaileak, Jacques Anquetil, hala bere bosgarren Tourra lortuz, proba batez beste 35,42 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Lehenbiziko euskalduna Kas taldeko Francisco Gabika bizkaitarra izan zen, hamahirugarren postuan amaitu zelarik.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra *(Maillot Jaune)* 
### Puntukako sailkapena *(Maillot Vert)* 
### Mendiko sailkapena 
# Federico Martín Bahamontes 173 punturekin
# Julio Jiménez 167 punturekin
# Raymond Poulidor 90 punturekin
### Taldekako sailkapena 
* Pelforth

## Parte-hartzaileak 
NP : Ez zuen etapa hasi ; C : erorketagatik abandonatu zuen ; A : Etapan zehar abandonatu zuen ; HD : Abandonatu egin zuen.

*Artikulu hau frantsesezko eta gaztelaniazko wikipedietatik itzulia dago*.

## Kanpo estekak
Nerdanel

**Nerdanel**, *Jakintsua* bezala ezaguna, Tolkienen legendarium ospetsuko pertsonaia bat da, bere hil ondorengo lana den Silmarillionen agertzen dena. Noldor klaneko emakumezko elfo bat da, klan honetako gerlari handienetako bat zen Mathanen alaba.

Fëanorrekin ezkondu zen Tirionen, eta ezkontza honetatik zazpi seme izan zituzten: Maedhros, Maglor, Celegorm, Curufin, Caranthir eta Amrod eta Amras bikiak. Denbora batez bere senar sutsuaren barne sua baretzea lortu zuen, baina bere eraginak erabilgarri izateari utzi zion Fëanorrek bere burua eta bere leinu guztia Melkorrek lapurtutako silmarilak berreskuratzera konprometitu zuenean.

## Kanpo estekak