1846

## Gertaerak 
### Arte eta kultura 
* Abenduaren 6a &ndash; *Faustoren kondenazioa* (), Hector Berliozen musika eta Almire Gandonnière eta Hector Berlioz beraren libretoa duen opera estreinatu zen Parisko Opéra-Comique antzokian.

### Zientzia eta teknologia 
* Irailaren 10a &ndash; Elias Howe estatubatuarrak josteko makina patentatu zuen.
* Irailaren 23a &ndash; Neptuno planeta aurkitu zuten Urbain Jean Joseph Le Verrier frantziarrak eta John Couch Adams britainiarrak; aurkikuntza Johann Gottfried Galle alemaniarrak egiaztatu zuen.

### Kirolak 
## Jaiotzak 
* Urtarrilaren 2a &ndash; Jose Maria Ezpeleta Samaniego, nafar aristokrata (h. 1919).
* Urtarrilaren 5a &ndash; Arsène Darmesteter, frantziar hizkuntzalaria (h. 1888).
* Urtarrilaren 5a &ndash; Maria Jesus Gurutzekoarena, karmeldar moja (h. 1878).
* Urtarrilaren 5a &ndash; Rudolf Eucken, alemaniar filosofoa, 1908ko Literaturako Nobel Saria (h. 1926).
* Urtarrilaren 19a &ndash; Mario Adan de Iartza, bizkaitar politikaria eta agronomoa (h. 1920).
* Urtarrilaren 19a &ndash; Pedro Gorriz, gaztelaniazko nafar idazlea, antzerkigilea, poeta eta kazetaria (h. 1887).
* Otsailaren 1a &ndash; Granville Stanley Hall, estatubatuar hezitzailea eta psikologoa (h. 1924).
* Otsailaren 6a &ndash; Raimundo Andueza Palacio, Venezuelako presidentea (h. 1900).
* Otsailaren 21a &ndash; Svatopluk Čech, txekiar poeta eta eleberrigilea (h. 1908).
* Otsailaren 25a &ndash; Giuseppe De Nittis, italiar margolaria (h. 1884).
* Otsailaren 25a &ndash; Cesarea Garbuno Arizmendi, gipuzkoar enpresaburua, Espainiako lehen petrolio-findegiko enpresaburua (h. 1933).
* Otsailaren 26a &ndash; Buffalo Bill, estatubatuar esploratzailea, bufalo ehiztaria eta ikuskizun antolatzailea (h. 1917).
* Otsailaren 26a &ndash; Felicitas Guerrero, buenosairestar dirudun dama (h. 1872).
* Martxoaren 5a &ndash; Eusebio López, nafar inprimatzailea (h. 1929).
* Martxoaren 7a &ndash; Whitcomb Judson, estatubatuar makina saltzaile, ingeniari mekanikoa eta asmatzailea, kremailera modernoaren sortzailea (h. 1909).
* Martxoaren 9a &ndash; Jose Martin Arana, gipuzkoar enpresaburua eta Beasaingo alkatea (h. 1921).
* Martxoaren 16a &ndash; Gösta Mittag-Leffler, suediar matematikaria (h. 1927).
* Martxoaren 25a &ndash; Michael Davitt, irlandar politikaria (h. 1906).
* Martxoaren 27a &ndash; Juan Pascual Esteban, gaztelaniazko nafar idazlea (h. 1940).
* Martxoaren 31 &ndash; Lindaura Anzoátegui, boliviar poeta eta idazlea, bere herrialdeko lehen dama (h. 1898).
* Apirilaren 4a &ndash; Lautréamonteko kondea, frantziar poeta (h. 1870).
* Apirilaren 20a &ndash; Alexandre Alberto da Rocha de Serpa Pinto, portugaldar esploratzailea (h. 1900).
* Apirilaren 24a &ndash; Marcus Clarke, australiar idazle eta kazetaria (h.1881).
* Maiatzaren 4a &ndash; Émile Gallé, frantziar artista eta diseinatzailea (h. 1904).
* Maiatzaren 5a &ndash; Henryk Sienkiewicz, poloniar idazlea, 1905eko Literaturako Nobel Saria (h. 1916).
* Maiatzaren 6a &ndash; Tomás Balbás, meategietako ingeniaria, Gipuzkoako Aurrezki Kutxaren sortzailetakoa eta gizarte erreformista nabarmena gipuzkoan (h. 1930).
* Maiatzaren 14a &ndash; Pieter Cort van der Linden, Herbehereetako lehen ministroa (h. 1935).
* Maiatzaren 20a &ndash; Alexander von Kluck, alemaniar jenerala Lehen Mundu Gerran (h. 1934).
* Maiatzaren 22a &ndash; Rita Cetina Gutiérrez, mexikar maistra, poeta eta feminista (h. 1908).
* Maiatzaren 23a &ndash; Ernest Monis, Frantziako lehen ministroa (h. 1929).
* Maiatzaren 25a &ndash; Naim Frashëri, albaniar abertzale, olerkari, historialari, kazetari eta itzultzailea (h. 1900).
* Maiatzaren 30a &ndash; Peter Carl Fabergé, errusiar bitxigilea, Fabergé arrautzegatik ezaguna (h. 1920).
* Ekainaren 13a &ndash; Rose Elizabeth Cleveland, Ameriketako Estatu Batuetako lehen dama (h. 1918).
* Ekainaren 16a &ndash; Aureliano Valle, bizkaitar musikagilea, abesbatzen zuzendaria eta organista (h. 1918).
* Ekainaren 19a &ndash; Harvey du Cros, britainiar finantzaria, pneumatikoen industriaren sortzailea (h. 1918).
* Ekainaren 23a &ndash; Gaston Maspero, frantziar egiptologoa (h. 1916).
* Ekainaren 27a &ndash; Charles Stewart Parnell, irlandar politikari nazionalista, Irlandako Alderdi Parlamentarioaren sortzailea (h. 1891).
* Uztailaren 5a &ndash; Zoel García de Galdeano, euskal herritar matematikaria (h. 1924).
* Uztailaren 11 &ndash; Léon Bloy, frantziar idazlea (h. 1917).
* Uztailaren 17a &ndash; Tokugawa Iemochi, Tokugawa shogunerriko hamalaugarren shoguna (h. 1866).
* Uztailaren 19a &ndash; Edward Charles Pickering, estatubatuar astronomoa (h. 1919).
* Uztailaren 21a &ndash; Thorvald Bindesbøll, daniar arkitektoa (h. 1908).
* Uztailaren 25a &ndash; Marie Joséphine Nicolas, frantziar margolaria (h. 1903).
* Uztailaren 29a &ndash; Isabel I.a Bragantzakoa, Brasilgo printzesa inperiala eta erregeordea (h. 1921).
* Abuztuaren 5a &ndash; Alvilde Prydz, norvegiar idazlea (h. 1922).
* Abuztuaren 6a &ndash; Anna Haining Bates, akromegaliaren ondorioz 2,41 metro garai izatera heldu zen kanadar gizasemea (h. 1888).
* Abuztuaren 10a &ndash; Narcís Oller, katalan idazlea (h. 1930).
* Abuztuaren 26a &ndash; Alejandro Pidal y Mon, espainiar historialari eta politikaria (h. 1913).
* Abuztuaren 28a &ndash; Agustín Pérez Soriano, nafar musikagilea (h. 1907).
* Irailaren 4a &ndash; Daniel Burnham, estatubatuar arkitekto eta hirigilea (h. 1912).
* Irailaren 4a &ndash; Julián Zubizarreta, bizkaitar arkitektoa (h. 1905).
* Irailaren 14a &ndash; Joaquín Costa, espainiar idazle, politikari, legegizon, ekonomialari eta historialaria (h. 1911).
* Irailaren 30a &ndash; Manuel Antonio Leunda, gipuzkoar bertsolaria (h. 1940).
* Urriaren 4a &ndash; Achille Luchaire, frantziar historialaria (h. 1908).
* Urriaren 6a &ndash; George Westinghouse, estatubatuar enpresaburua, ingeniaria eta asmatzailea (h. 1914).
* Urriaren 8a &ndash; Vladimir Köppen, jatorri errusiarreko alemaniar geografoa eta meteorologoa (h. 1940).
* Urriaren 9a &ndash; Holger Drachmann, daniar olerkari, antzerkigile eta margolaria (h. 1908).
* Urriaren 14a &ndash; Albert Schickedanz, austriar-hungariar arkitekto eta margolaria (h. 1915).
* Urriaren 17a &ndash; Mary Davies, galestar poeta (h. 1882).
* Urriaren 21a &ndash; Edmundo de Amicis, italiar idazlea, eleberrigilea eta bidaia liburuen egilea (h. 1908).
* Urriaren 27a &ndash; Florencio Ansoleaga, iruindar arkitektoa eta arkeologoa (h. 1916).
* Urriaren 28a &ndash; Auguste Escoffier, frantziar sukaldari eta sukaldaritza liburuen idazlea (h. 1935).
* Azaroaren 2a &ndash; Antonio Peña Goñi, gipuzkoar musikagilea eta kritikaria (h. 1896).
* Azaroaren 2a &ndash; Holger Roed, daniar margolaria (h. 1874).
* Azaroaren 3a &ndash; Elizabeth Thompson, ingeles margolari eta idazlea (h. 1933).
* Azaroaren 5a &ndash; Joaquim Pimenta de Castro. Portugalgo lehen ministroa (h. 1918).
* Azaroaren 8a &ndash; William Robertson Smith, eskoziar antropologoa (h. 1894).
* Azaroaren 11 &ndash; Eulalie Papavoine, Parisko jostuna, Parisko Komunan parte hartu zuena (h. 1875).
* Abenduaren 2a &ndash; Pierre Waldeck-Rousseau, frantziar politikaria (h. 1904).
* Abenduaren 10a &ndash; Ulrikke Dahl, norvegiar idazlea (h. 1923).
* Abenduaren 13a &ndash; Nikolai Jaroxenko, errusiar margolaria (h. 1898).
* Abenduaren 19a &ndash; Turhan Përmeti, Albaniako lehen ministroa (h. 1927).
* Abenduaren 20a &ndash; Cecilia de Madrazo, espainiar piano jolea, oihal bildumatzailea eta Mariá Fortuny Marsal pintorearen emaztea (h. 1932).
* Daría Imbert, arabar marrazkilaria, margolaria eta irakaslea (h. 1938).
* Mari Luixa Erdozio, lapurtar bertsolaria (h. 1925).
* Baldomer Lostau, kataluniar politikari errepublikar eta federalista (h. 1896).
* Dzhanmul-Dzhabaiev, Kazakhstango poeta (h. 1945).
* Ernestina Paper, italiar medikua (h. 1926).

## Heriotzak 
* Urtarrilaren 3a &ndash; Pedro María Unanue, bizkaitar kantari tenorra (j. 1814).
* Otsailaren 15a &ndash; Otto von Kotzebue, alemaniar-estoniar itsasgizona, Errusiar Inperioaren zerbitzura (j. 1787).
* Apirilaren 11 &ndash; Pedro Celestino Negrete, bizkaitar militarra, Mexikoko agintaria izandakoa (j. 1777).
* Maiatzaren 1a &ndash; Migel Antonio Zumalakarregi, gipuzkoar politikaria (j. 1773).
* Ekainaren 1a &ndash; Gregorio XVI.a, aita santua (j. 1765).
* Ekainaren 6 &ndash; Rodolphe Töpffer, suitzar irakasle, politikari, idazle eta margolaria (j. 1799).
* Ekainaren 22a &ndash; Benjamin Robert Haydon, britainiar margolaria (j. 1786).
* Uztailaren 25a &ndash; Louis Bonaparte, Napoleon I.aren anaia, Holandako erregea (j. 1778).
* Abuztuaren 6 &ndash; Pierre Haudaudine, lapurtar enpresaburu eta militarra (j. 1756).
* Irailaren 14a &ndash; Carl Almenrader, alemaniar irakasle, musika tresna diseinatzaile eta konpositorea (j. 1786).
* Urriaren 28a &ndash; Anne-François Arnaud, frantziar margolari neoklasizista (j. 1787).
* Azaroaren 2a &ndash; Esaias Tegner, suedierazko poeta (j. 1782).
* Azaroaren 30a &ndash; Maria Severa Onofriana, portugaldar fado abeslari eta gitarra-jotzailea (j. 1820).
* Abenduaren 6a &ndash; Jean Pierre Garat, lapurtar apaiza eta idazlea (j. 1773).
----

## Kanpo estekak