Amaranta Osorio

**Amaranta Osorio Cepeda** (Querétaro, Mexiko, 1978ko abuztuaren 31) mexikar-kolonbiar eta espainiar antzerkigilea, aktorea eta kultur kudeatzailea da. Hainbat herrialdetan antzeztu dute haren obra dramatikoa. Frantsesera, ingelesera eta alemanera itzulita, sari nabarmenak jaso ditu. Ikuskizunaren eta sorkuntzaren munduko beste emakume batzuekin batera, emakumearen papera eta antzerkian mundua ikusteko duen era defendatzen ditu.

## Bizitza 
Mexikon jaio zen, antzerki munduko familia batean. Cristina Cepeda margolari mexikarraren eta Ramiro Osorio antzerki zuzendari kolonbiarraren alaba da, bere herrialdeko kultura lehen ministro izandakoa. Mexiko Hiria eta Bogota artean eman zuen haurtzaroa.

Mexikon trebatu zen aktoretzan, Antzerkiaren Etxean, eta gero Augusto Boal, Tadashi Suzuki, Mar Navarro eta Fernando Pierasekin. Odin Teatreteko Julia Varley izan du maistra eta mentore. 21 urterekin Madrilera joan zen dramaturgia ikasketak egitera, Madrilgo Arte Dramatikoko Goi Mailako Errege Eskolan (RESAD). Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko eta ICCMUko (Musika Zientzien Institutu Konplutentsea) Kultura Kudeaketako Masterra egin zuen, eta graduondoko beste ikastaro batzuk ere egin zituen, besteak beste, Harvardeko Unibertsitateko lidergo-ikastaro bat. Itziar Pascual Ortiz, Jose Sanchis Sinisterra eta Juan Mayorgaren ikaslea izan da, eta bere esanetan, haiexek dira bere benetako maisuak.

## Lan ibilbidea 
### Antzerkigile 
Bere lan gehienak estreinatuak izan dira, eta batzuk sarituak. Bakarkako lanak idatzi ditu, baita Itziar Pascual Ortiz eta Julia Varleyrekin batera ere. *Lo que no dije* eta *Anónimas* lanak Mexikon, Espainian, Indian, Txilen, Ekuadorren, Kolonbian eta Frantzian aurkeztu dira.

Itziar Pascualekin lau eskutara idatzi du “L*a trilogía de Las Luciérnagas*”, emakumea oinarri hartuta munduko pertsonaiei eta ikuspegiei ahotsa ematen dieten hiru lan: *Mi niña mía* (Moje Holka) Madrilgo Teatro Españolen estreinatu zen 2019an, eta Natalia Menéndezek zuzendu zuen. "*Vietato dare da mangiare*" Madrilgo Teatro Españolen estreinatu zen 2018an, Víctor Sánchezek zuzendu eta Aitana Sánchez-Gijonek antzeztuta; *Click, cuando todo cambia*, Valladolideko Calderon Antzokian estreinatu eta Alberto Velascok zuzendu zuen lanak Calderon Literatura Dramatikoaren II. Saria eskuratu zuen (2018).

#### Estreinatutako lan aipagarriak 
#### Argitalpenak 
### Aktore 
Hiru filmetan parte hartu zuen (Daniel Cebrián-ek eta Álvaro Fernández Armerok zuzenduta), Hamar telesailetan (*“Yo soy Bea”, “El comisario”, “Segundo Asalto”*, besteak beste), 21 antzezlanetan hainbat herrialdetan (Julia Varley, Jill Greenhalgh, Sanchis Sinisterra eta beste hainbat zuzendarirekin) eta 9 film laburretan.

### Kultur kudeatzaile eta ekoizle 
Kultura-kudeatzaile gisa, nazioarteko proiekzioa duten antzerki-jaialdiak zuzendu eta koordinatu ditu Kolonbian, Costa Rican, Mexikon eta Espainian. Bere enpresak, Jeito Produccionesek,  2011. urtean Bancajako Gazte Ekintzaileen Saria jaso zuen.

Programatzaile eta zuzendari gisa duen helburuetako bat *A Solas* jaialdian emakume sortzaileen lana ikusgarri egitea da. 2011. urtean, The Magdalena Projecteen sartu zen, emakume artista eta sortzaileen nazioarteko sarea, emakumeak antzerkian duen zeregina ikusaraztea helburu duen erakundea.  Eta 2019ko Tantidhatri Jaialdia programatu zuen Kalkutan, Indian, Parvathy Baulek zuzenduta.{{zutabeak|kopurua=3|

## Sariak eta aintzatespenak 
* 2019an, FONCAko Arte Sortzaileen Sistema Nazionalaren onuraduna. Mexiko.
* 2019an, Mexikoko Antzerki Konpainia Nazionalaren Historias del Té deialdiaren irabazlea Rotunda antzezlanarengatik.
* 2018an, Ohorezko aipamena Dolores de Castro sarian, *Lo que no dije* lanarengatik. Aguascalientes, Mexiko.
* 2017an, Literatura Dramatikoko Calderon Saria, *Click, cuando todo cambia* lanarengatik. Valladolid, Espainia.
* 2016an, Jesus Dominguez Antzerki Testuen Saria, *Mi niña mía* (Moje Holka) lanarengatik. Huelva, Espainia.
* 2015ean, Planeta Argitaletxearen Fernando Lara Eleberri Sariko finalista, *Salta* eleberriarekin. Sevilla, Espainia.
* 2009an, *Inseparables* film laburraren sariak: Film labur onenaren saria. Censur de corto (Espainia), Mercedeseko (Buenos Aires) Zine Laburraren Nazioarteko Sarian aipamena, Labur Onena. Visualia 2011 Film Laburren Lehiaketa (Espainia)
* 2003an Teatro Exprés-eko Caja Madrid Saria, *¿Contestas?* antzezlanagatik. Madril, Espainia.
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Egilearen webgunea
* Antzerkiaren testuingurua
* The Magdalena Project