open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
H. R. Giger

'*Hans Rudolf *Ruedi* Giger*' (1940ko otsailaren 5a, Chur, Grisonia, Suitza &ndash; 2014ko maiatzaren 12a, Zürich) suitzar margolari, eskultore eta barnealde diseinatzaile surrealista da. *Alien* filma ospetsuko lanarengatik efektu berezien Oscar Saria irabazi zuen.

## Iruditegia 

Irudi:Giger2m.jpg|2010ean.
Irudi:Birth Machine.jpg|Eskultura.
Irudi:HR Giger-Chur-038.jpg|Eskultura.
Irudi:Giger Museum.jpg|Eskultura.

## Lanak 
### Parte hartutako filmak 
* 1979 – Alien
* 1984 – Dune
* 1985 – Kate Bush zuzendariaren *Cloudbusting* bideoko *"Cloudbusting Machine"* makina
* 1986 – PPoltergeist II
* 1988 – Teito Monogatari
* 1992 – Alien III
* 1995 – Species
* 1995 – Batman Forever (Batmobil autoaren diseinua)
* 1996 – Kondom des Grauens

### Diskoen azalak 
* 1973 – Emerson, Lake and Palmer – Brain Salad Surgery
* 1977 – Magma – Attahk
* 1981 – Debbie Harry – KooKoo
* 1985 – Celtic Frost – To Mega Therion
* 1989 – Steve Stevens – Atomic Playboys
* 1990 – Atrocity – Hallucinations
* 1992 – Danzig – III: How The Gods Kill
* 1994 – Carcass – Heartwork
* 1994 &ndash; hide - Hide Your Face
* 1999 &ndash; Dr. Death - Somewhere in nowhere (Birthmachine)

## Bibliografia 
* 1971 – ARh
* 1974 – Passagen
* 1976 – HR Giger bei Sydow-Zirkwitz (katalogoa)
* 1977 – Necronomicon ()
* 1980 – Giger's Alien
* 1981 – HR Giger's New York City
* 1984 – Retrospective 1964–1984 (katalogoa)
* 1985 – Necronomicon 2 ()
* 1988 – Biomechanics
* 1991 – HR Giger ARh ()
* 1992 – Skizzen 1985
* 1993 – Watch Abart ’93 (katalogoa)
* 1995 – Species Design
* 1996 – Filmdesign
* 1996 – www HRGiger com
* 1996 – Visioni di fine millennio (katalogoa)
* 1998 – Monsters from the ID
* 1998 – The Mystery of San Gottardo
* 2002 – Icons „HR Giger"
* 2004 – Le Monde Selon HR Giger (katalogoa)
* 2005 – HR Giger in Prague (katalogoa)

## Kanpo loturak 
* H.R. Gigerren webgunea 
* H.R. Gigerren webgunea (Estatu Batuak) 
* H.R. Giger museoaren webgunea 
* H.R. Gigerren webdenda
1708 Pólit

**1708 Pólit** asteroide gerrikoan aurkitutako 1708. asteroidearen izena da. 1929ko azaroak 30ean aurkitu zuen Josep Comas i Solák Bartzelonatik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1929 XA** zen.

## Kanpo estekak
Público

***Público*** bi egunkariren izena da:

* *Público*, Espainiako egunkaria, 2007tik 2012ra paperean argitaratua; geroztik, Internetez dago eskuragarri.
* *Público*, Portugalgo egunkaria, 1990ean sortua.
Tapio

**Tapio** finlandiar mitologian basoetako jainko edo izpiritua da. Tradizio folklorikoaren arabera, ehiztariek erregutu egiten zioten ehizaldi batera joan aurretik. Tapio basoko jainkosa den Mielikkirekin ezkondua dago, eta Annikki, Tellervo, Nyyrikki (ehizaren jainkoa) eta Tuulikkiren aita da. Tapio pertsonaia mitiko nagusi bezala agertzen da Kalevalan.

Bere izena, Tapiola eran, Helsinkiren kanpoaldean dagoen Espoo hiri barneko hiriguneetako baten erabiltzen da. Tapiola Jean Sibeliusen olerki sinfoniko bat ere bada, eta bere azken lanetako bat da.

## Kanpo estekak
Tapiola

**Tapiola** (Hagalund suedieraz Finlandiako hegoaldeko kostaldean, Helsinkitik mendebaldera dagoen Espoo hiriko barruti bat da. Tapiola, biztanle aldetik Espooko hirugarren barrutia da, Leppävaara eta Espoonlahtiren ondoren. Bere biztanleria, 2006ko abenduak 31n eginiko erroldaren arabera, 41905 biztanlekoa da.

thumb|300px|eskuinera|Tapiolaren erdigunea udan.

Tapiola izena Tapiotik dator, finlandiar mitologiako basoetako jainko edo izpiritua dena, Finlandiako epopeia nazionala den Kalevalan adierazten den bezala.

Tapiola, hirigintzaren ikuspuntutik, 1960ko hamarkadan handitua izan zen, eta ordutik "lorategi-hiri" izena jaso zuen. Espooko kulturgunea eta EMMA arte modernoaren museoa dauden tokia da.

## Kanpo estekak 
* Tapiola barrutiaren webgunea
1707 Chantal

**1707 Chantal** asteroide gerrikoan aurkitutako 1707. asteroidearen izena da. 1932ko irailak 8an aurkitu zuen Eugène Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1932 RL** zen.

## Kanpo estekak
Tuonela

**Tuonela** lurrazpiko mundua edo hildakoen mundua da finlandiar mitologian, greziar mitologiako Hadesaren antzekoa. Tuonela, Tuoni, Manala eta Mana, sarritan, sinonimo bezala erabiltzen dira.
[thumb|250px|[Akseli Gallen-Kallela: Lemminkainenen ama bere semearekin Tuonelan.]]
Tuonela Finlandiako olerki epiko nazionala den Kalevalak bere itxurari buruz egiten duen aipamenagatik da ezaguna. Epopeia honen hamaseigarren koplan, Väinämöinenek, heroi rapsoda dena, Tuonelara bidaiatzen du heriotzari buruzko zentzuzko jakintza lortzeko. Bidaian, gidaria ezagutuko du (Hadeseko Karonteren antzekoa), baina, kasu honetan, neskatxa gazte bat da, Tuonelaren Neskatxa (Tuonen Tyttö) bezala ezaguna, nork, Tuoni ibaian zehar inframunduko bidaia honetan gidatuko duen.

Alabaina, Tuoni uhartean Väinämöinenek ez du bila zebilen sorginkeria lortzen, eta ilunpetako pertsonaia nagusiek bertan gera dadin jartzen dizkioten proba eta traba mordo baten ondoren, berak horiengandik aldentzea eta handik ihes egitea lortzen du. Bizien mundura itzultzean, bera prest dago heriotzaren munduan bizirik sartzen saiatzen den pertsona oro madarikatzeko.

Itun Zaharreko testu erlijiosoetako Aδης (Hades) greziar hitza Tuonela bezala itzuli da Bibliaren finlandiar bertsioetan. Kristautasunak, sarritan, Tuonela hildakoen atseden toki bezala interpretatu du, Azken Epaiaren aurretik.

## Kanpo estekak
1992ko Andaluziako Itzulia

**1992ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 38. edizioa izan zen. 1992ko otsailak 4 eta 9 artean ospatu zen, 6 etapatan banatutako 804 kilometroko ibilbidea eginez. Chiclana de la Fronteran hasi zen taldekako erlojupeko batekin eta Granadan amaitu zen.

Garailea izan zen Miguel Ángel Martínezek proba, batez beste, 37,761 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena Malcolm Elliottentzat izan zen, mendikoa Juan Carlos Martín Martínezentzat, tarteko helmugena John Talenentzat eta taldekakoa ONCErentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Malcolm Elliott

thumb|260px|Malcolm Elliott 2009an.

**Malcolm Elliott** (Sheffield, 1961eko uztailak 1) ingeles txirrindulari bat izan zen, profesionala 1984 eta 1997 artean lehen etapa batean, eta 2003tik 2011raino profesionaletara itzuli ondoren. Bere lorpenik handienak Espainiako Vueltan lortu zituen, 3 etapa irabaziz.

## Palmaresa 
**1984**
* 2 etapa Milk Racen

**1985**
* 2 etapa Milk Racen
* Jayco Herald Sun Tour

**1986**
* 2 etapa Milk Racen

**1987**
* Milk Race eta 4 etapa
* 3 etapa Irlandako Itzulian
* Etapa 1 Jayco Herald Sun Tourrean
* 3. Amstel Gold Racen

**1988**
* Etapa 1 1988ko Espainiako Itzulian
* Etapa 1 Aragoiko Itzulian
* Milk Race  eta 2 etapa
* Etapa 1 Jayco Herald Sun Tourrean
* 2. Irlandako Itzulian

**1989**
* 2 etapa 1989ko Espainiako Itzulian eta puntukako sailkapena
* 3 etapa Setmana Catalanan
* 2 etapa Gaztela eta Leongo Itzulian
* Etapa 1 Burgosko Itzulian
* Etapa 1 Galiziako Itzulian
* Etapa 1 Milk Racen

**1990**
* 2 etapa Kantabriako Itzulian
* Etapa 1 1990eko Euskal Herriko Itzulian
* 2 etapa Kataluniako Itzulian
* Milk Race eta etapa 1

**1991**
* Masferrer garaikurra
* 8. Nafarroako Foru Erkidegoko Sarian

**1992**
* 2. Gaztela eta Leongo Itzulian

**1993**
* 20px 15px Erresuma Batuko errepide txirrindularitzako txapelketa
* Etapa 1 DuPont Tourrean
* Redlands Bycicle Classic

**1994**
* Redlands Bycicle Classic

## Kanpo estekak
Erresuma Batuko errepide txirrindularitzako txapelketa

150px|eskuinera
thumb|240px|eskuinera|David Millar Erresuma Batuko txapeldunaren maillotarekin.
**Erresuma Batuko errepide txirrindularitzako txapelketa** urtero Erresuma Batuko txapelduna izango den txirrindularia erabakitzeko egiten den lasterketa da. Titulua lasterketa bakar baten garaileari ematen zaio, eta irabazleak Erresuma Batuko banderaren koloreak dituen maillot bat eramateko eskubidea du hurrengo urteko txapelketa ospatu arte.

Txapelketa hau 1946tik ospatzen da. Ordutik, soilik 1960an ez zen ospatu.

## Palmaresa 
## Ikus, gainera 
* Erresuma Batuko erlojupeko txirrindularitza txapelketa

## Kanpo estekak
Khmelnytsky

**Khmelnytsky** (ukraineraz: *Хмельни́цький*, translit. ''Khmel'nyts'ky*; errusieraz: Хмельни́цкий, translit. *Khmel'nitsky''), 1954 arte **Proskuriv** (ukraineraz: Проскурів) deitua, Ukrainako mendebaldeko hiria eta Khmelnytskyko oblastaren hiriburua da. Podolia eskualde historikoan dago, Hegoaldeko Bug ibaiaren ertzean. 2005ean 255.902 biztanle zituen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Khmelnitsky city, Ukraine Ukrainetrek.com
Chinook

**Chinook** hitzak hainbat adiera ditu:

## Kulturak 
* **Chinook**: Estatu Batuetako amerindiar herria.
* **Chinook**: herri honen hizkuntza familia.

## Animaliak 
* **Chinook**: izokin espeziea.
* **Chinook**: txakur arraza.

## Besteak 
* **Chinook**: kanadar haizea.
* **CH-47 Chinook**: helikoptero militarra.
Marinel pizza

**Marinel pizza** (italieraz *pizza marinara*) napolitar pizza tipiko bat da, tomate, baratxuri, oregano eta olioz ondua. Margarita pizzarekin batera napolitar pizzarik ezagunena da. Ez da itsaski pizzarekin nahastu behar (*pizza frutti di mare*).

## Historia 
Pizza honek bere izena bere osagaiak denbora askoan kontserbatzen direlako jasotzen du, hala, marinelek euren bidaia luzeetan prestatu ahal izateko erraz garraia baitzitezkeen. Esaten da, baita ere, izena hasieran arrain txikiak gehitzen zitzaizkiolako jasotzen duela, gaur egun jada erabiltzen ez den osagaia. Francesco de Bouchardek 1866 an pizza mota nagusiak deskribatu zituen, gaur egun marinel pizza, margherita pizza eta calzone deitzen direnak:

## Kanpo estekak
Disidentzia

**Disidentzia** erregimen politiko nahiz ideologia jakin baten aurka dauden pertsona, talde eta erakundeak izendatzeko erabiltzen den terminoa da. Disidentzian aritzen diren pertsonak **disidenteak** dira. Errejimen totalitarioetan, gobernuek gogor jo ohi dute disidentziaren aurka, horien giza-eskubideak zapalduz.

## Ikus, gainera 
* Insurjentzia

## Kanpo estekak
Calzone

**Calzonea** italiar gastronomiako espezialitate bat da. Pizzaren antzera labean egina da, baina oreak erabat itxitakoa. Gaztaz betea egoten da (orokorrean mozzarella edo ricotta baina aldaeren batzuk Parmigiano Reggiano, provolone edo tokiko ordezko gaztaren bat dute) haragi xehetua, barazkiak etab... Oreak bere edukia ixten du, egosterakoan bere lurrinak mantentzen dituelarik. Beroa zerbitzatzen da, batzuetan tomate saltsa edo marinel saltsa soil batekin lagundua (azken hau albakaz eginiko tomate saltsa bat da) edo baita bolognar saltsarekin ere.

## Aldaerak 
Italiako herriren batzuetan (Markak eskualdean) tamaina txikiko calzoneak saltzen dira (ogitarteko eran) janari laster bezala zerbitzatuak. Calzone hauek erreta prestatzen dira, labean eginak izan ordez. Calzone hauen bertsioak daude Apulian. Strombolia antzekoa da, baina tradizionalki Italian plater ezberdintzat hartu izan da.

Izena, pixoihalak (calzone) jartzen ziren moduagatik jasotzen du.

## Ikus, gainera 
* Pizza
* Stromboli
* Enpanada

## Kanpo estekak
Blini

[thumb|[Patataz beteriko bliniak.]]
**Blinia** (ingelesez blintz, errusieraz блин, блины (pl.); ukraineraz блинці, blyntsi) krepe moduko jaki bat da, nagusiki poloniar, bielorrusiar, errusiar eta ukrainar jatorrikoa. Irin, arraultza, esne eta legamiarekin egiten da, eta labean egosia edo errea jan daiteke, betekiarekin edo gabe. Oso arrunta da eslabiar sukaldaritzan (errusiarra, poloniar, bielorrusiar eta ukrainar gastronomietan esaterako).

Bliniak keztaturiko zenbait arrainentzako oinarria da (izokina, amuarraina edo esturioia), baita crême fraîche (esnegain garratza) eta arrain arraultzentzat ere, eta vodkarekin, txanpainarekin, cavarekin edo ardo zuriarekin laguntzen dira.

## Kanpo estekak
Poltavako oblasta

**Poltavako oblasta** (ukraineraz: Полтавська область, translit. *Poltavs’ka oblast*) Ukrainako erdialdeko oblasta da. Iparraldean Txernihiv eta Sumyko oblastekin du muga, ekialdean Kharkiveko oblastarekin, hegoaldean Dnipropetrovsk eta Kirovohradeko oblastekin eta mendebaldean Txerkasi eta Kieveko oblastekin. 28.748 km²ko azalera du eta 2008an 1.526.511 biztanle zituen. Poltava da oblast honetako zentro administratiboa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Europako Saskibaloi Errekopa

**Europako Saskibaloi Errekopa** edo **Saporta Kopa** herrialde bakoitzeko Koparen irabazleek jokatzen zuten saskibaloi txapelketa izan zen. 1966-67 denboraldian jokatu zen lehenengo ekitaldia eta 2001-02an azkena, izan ere urte horretan Korać Koparekin bat egin eta Eurocup sortu baitzen. FIBAk antolatu izan zuen.

Pallacanestro Cantù eta Real Madril launa garaipenekin izan ziren garaipen gehien lortu zituztenak. Bestalde aipatzekoa da Gasteizko Saski Baskonia taldeak hiru final jokatu zituela eta 1996an txapelduna izan zela.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
### Taldeka 
### Herrialdeka 
## Kanpo estekak 
*  FIBA Europa webgunea
1989ko Italiako Giroa

**1989ko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 72. edizioa izan zen. 1989ko maiatzak 21 eta ekainak 11 artean ospatu zen, horietako bat bikoitza izan zen 22 etapatan banatutako 3418 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Laurent Fignonek, batez beste, 36,552 kilometro orduko abiaduran bete zituenak.

Lehen egunetan, maglia arrosa Jean Paul van Poppel, Acácio da Silva eta Silvano Continiren eskuetatik pasa zen, azkenean Erik Breukinkek bereganatzeko. Alabaina, Breukink ez zen lider sendoa izan, eta denbora gehiegi galdu zuen mendiko etapetan, honen ondorioz sailkapen nagusian laugarren postuan amaitu zuelarik.

Laurent Fignon, ordea, bai izan zen sendoa, eta Giroa irabaztea lortu zuen, bigarren izan zen Flavio Giupponi eta hirugarren izan zen Andrew Hampstenen aurretik, azken hau aurreko edizioko garailea.

Marino Lejarreta bizkaitarrak 10. postuan amaitu zuen. Luis Herrerak, bere aldetik, bi etapa eta mendiko sailkapena irabazi zituen, hala, bere parte-hartzea nabarmen justifikatuz.

## Taldeak 
| valign="top" width="50%" |

|}

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak
1947ko Espainiako Itzulia

**1947ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 7. edizioa izan zen. 1947ko maiatzak 12 eta ekainak 5 artean ospatu zen, horietako bat bikoitza izan zen 24 etapatan banatutako 3893 kilometroko ibilbidea eginez.

47 txirrindularik hasi eta 27k amaitu zuten proba.

Garailea izan zen Edouard Van Dijckek proba, batez beste, 29,392 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Itzuliaren lehen zatian Delio Rodríguez nagusitu zen, 12. etapa amaitu ondoren lidertza Manuel Costaren kontura galdu zuen arte. Alabaina, eta aurreko edizioan bezala, Manuel Costak ez zuen itzulia irabazterik lortu. Oraingo honetan Van Dijck belgiarraren aurrean, bere arrakasta egin zituen bi erlojupeko bikainetan oinarritu zuelarik.

Cipriano Agirrezabal euskaldunak bi etapa irabazi zituen, eta etapa gehien irabazi zituen txirrindularia Delio Rodríguez izan zen, 8 etaparekin. Emilio Rodríguez izan zen, bigarren aldiz jarraian, mendiko sailkapenaren garailea.

## Etapak 
## Sailkapenak 
Lau sailkapen jokatu ziren eta honakoak izan ziren emaitzak:

|}

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
Abraham de Amezaga

**Abraham de Amézaga** (Bilbo, Bizkaia, 1974ko abenduaren 5a) gaztelaniazko kazetaria eta hizlaria da.

Frantses Filologian lizentziatua, moda, luxua eta bizitzaren arteari buruz idazten du. Hamaika aldizkaritan (*Elle, Glamour, Woman, El Mundo, Yo Dona, Gentleman, Citizen K, AD, Qué Leer, Época, House & Garden*...) aritu izan da artikuluak, erreportajeak eta elkarrizketak egiten. Euskal Herrian *El Periódico de Alava* egunkariko moda arduraduna izan zen 1997tik 2001 arte eta Radio Euskadiko saio batean modari buruz aritu zen astero.

Hamar urtez *Vogue* aldizkariko Mexiko eta Hego Amerikako ediziotako korrespontsala izan da Europan. Hitzaldiak ematen ditu modaren izen handiei buruz Europan —Espainian eta Frantzian batez ere—, Hego Amerikan eta Estatu Batuetan.

Irakaslea ere da, Vogue eta Carlos III Unibertsitateko Master de Comunicación de Moda y Belleza delakoan eta baita Istituto Marangonik Parisen duen egoitzan ere.

Balenciaga jostunari buruzko zenbait liburutan parte hartu izan du eta bere aitona zen Elias Amezaga idazleari buruzko bi biografia kaleratu ditu. Argitaratu duen azken liburua *Inspiradoras* da.

## Liburuak 
* *Balenciaga. De París a San Sebastián* (Kutxa, 2001). Zenbait autore.
* *Carta de amor a Cristóbal Balenciaga * (IVAM, 2002). Zenbait autore.
* *Elías Amézaga Urlézaga* (Eusko Ikaskuntza, 2006).
* *Elías Amézaga. Vida y obra* (Eusko Ikaskuntza, 2009).
* *Inspiradoras* (Ediciones Recovecos, 2011).

## Erreferentziak
Port Talbot

**Port Talbot**, Gales hegoaldeko Neath Port Talbot konderriko hiri eta portu bat da. Swansea hiritik hurbil dago.

2011ko erroldaren arabera 36.276 biztanle zituen.

## Iruditegia 

Irudi:Port Talbot Docks - geograph.org.uk - 41571.jpg|Kaia.
Irudi:Margam steelworks from Prince Street, Taibach - geograph.org.uk - 451887.jpg|Altzairutegia.
Irudi:A48 in Taibach looking east - geograph.org.uk - 1471166.jpg|Kalea.
Irudi:Victoria Road (Port Talbot) - geograph-372362.jpg|Remax estadioa.

## Kanpo estekak
Los Pekenikes

**Los Pekenikes** Madrilen 1959an osatu zen espainiar musika talde bat izan zen. Alfonso eta Lucas Sainz buru zituzten Ramiro de Maeztu Institutuko antzinako ikasleek osatu zuten.

Talde honetatik 1960ko hamarkadako pop kantari ugari pasa dira, Juan y Junior taldea osatu zuten Juan Pardo eta Antonio Morales, Eddy Guzmán, Felipe Alcover, José Barranco, jada aipaturiko Lucas eta Alfonso Sainz, Tony Luz, Pepe Nieto, Jorge Matey, Felix Arribas, Vicente Gasca, Ignacio Martín Sequeros eta baita Luis Eduardo Aute ere, anglosaxoi lanen gaztelaniazko bertsioak eginez eta 1960ko hamarkadaren erdialdean *"Los cuatro muleros"* en arrakastaren ondoren talde instrumental bezala osatuz. 1965eko ekainean *The Beatles* en hasierako gonbidatuak izan ziren talde honek Madrilen Espainiara iritsi ondoren eman zuen kontzertuan.

Los Pekenikes taldearen lehen bilduma instrumental handia 1966koa da, eta bertan *"Lady Pepa"*, *"Frente a palacio"* eta *"Hilo de seda"* kantu arrakastatsu handiak agertzen dira beste batzuen artean. Taldearen musika karrerako beste kantu arrakastatsu handi batzuk *"Ritmo de concierto"*, *"Embustero y bailarín"* (Tony Britok ekoiztua), *"Sombras y rejas"*, *"Arena caliente"* eta *"Cerca de las estrellas"* dira.

*Palomitas de maíz*, Gershon Kingsleyren jatorrizko kantua den *"Popcorn"* en bertsioa ere taldearen arrakasta handietako bat da.

Euren kantu askoren kalitate interpretatiboak, erabilitako moldaketez gain, talde hau, garai hartako popeko garrantzitsuenetako bat bihurtzen dute.

## Diskografia 
### Bildumak 
* *Los Pekenikes* (Hispavox, 1966)
* *Los Pekenikes* (Hispavox, 1967)
* *Alarma* (Hispavox, 1969)
* *Ss.Ss.Ss.Q.E.S.M.* (Hispavox, 1971)
* *Los Pekenikes* (Movieplay, 1972)
* *Saltamontes* (Movieplay, 1973)
* *Los Pekenikes* (Movieplay, 1975)
* *Cachimba* (Movieplay, 1977)
* *Lo nuevo de Los Pekenikes* (Nevada, 1979)
* *Scanner* (Lady Alicia Records, 1984)
* *Tren a Memphis* (Zafiro, 1986)
* *Diáspora* (Fonomusic, 1996)

## Kanpo estekak
1709 Ukraina

**1709 Ukraina** asteroide gerrikoan aurkitutako 1709. asteroidearen izena da. 1925eko abuztuak 16an aurkitu zuen Grigory Neujminek Simeisetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1925 QA** zen. Bere izena Ukrainagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1710 Gothard

**1710 Gothard** asteroide gerrikoan aurkitutako 1710. asteroidearen izena da. 1941eko urriak 20an aurkitu zuen György Kulinek Budapestetik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1941 UF** zen.

## Kanpo estekak
1711 Sandrine

**1711 Sandrine** asteroide gerrikoan aurkitutako 1711. asteroidearen izena da. 1935eko ekainak 29an aurkitu zuen Eugène Delportek Uccletik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1935 BB** zen.

## Kanpo estekak
1712 Angola

**1712 Angola** asteroide gerrikoan aurkitutako 1712. asteroidearen izena da. 1935eko maiatzak 28an aurkitu zuen Cyril Jacksonek Johannesburgotik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1935 KC** zen. Bere izena Angola herrialdeagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Popcorn (musika)

***Popcorn*** (gaztelaniaz *Palomitas de maíz*) sintetizadore melodia instrumental baten izenburua da, ezaugarri hauetako lehenetakoa. Bere izenak bere notek arto aleek eztanda egitean egiten duten soinuaren antzekotasunari erreferentzia egiten diote.

## Historia 
Gershon Kingsleyk idatzi zuen 1969an bere *"Music to Moog By"* bildumarako. Ondoren Stan Freek Hot Butter (Gurin beroa) synthpop taldearekin grabatu zuen 1971n, eta orduan sekulako arrakasta bihurtu zen, ospetsuenen lehen mailetara iritsi zen sintetizagailuko lehen kantua izan zelarik.

## Jo zuten beste batzuk 
Ordutik, artista gehiagok grabatu dute. Horien artean:
* Anarchic System
* Aphex Twin
* Jean-Michel Jarre (*"Popcorn Orchestra"* izenarekin)
* Arthur Fiedler and the Boston Pops
* M&H Band (Kraftwerki oker emana)
* DJ Fantomas
* El Trío La Rosa (saltsa bertsioa)
* Gigi D'Agostino
* Shadmehr Aghili
* Muse
* Popcorn Makers
* Afrosound (Kunbia bertsioa)
* Los Pekenikes
* Axel Crazy Frog

Izan ere, 500 edizio baino gehiago daude, bertsio eta nahasketa ezberdinetan, gainera, filmetako gaietarako, telebista iragarkietarako eta baita bideo-jokoetarako ere oso erabilia izan bait da. Bertsioren batzuk letra ere badute.

## Datu bitxiak 
* Bere ospearen zati bat melodia musika sortzeko ordenagailu programa berezi batek sortu izanaren usteari zor dio, garai hartan oso sinesgarria zena.

* Ohikoa da lan hau oker, Jean-Michel Jarren lana dela uste izatea, hau, lanaren jatorrizko egilea baino askoz ezagunagoa bait da, eta sintetizagailuak eta oso antzeko estiloa ere erabiltzen baititu.

* Lehen ahapaldiaren metrika gaztelaniaz duen izenera bikain egokitzen da (hau da, baten nota kopurua eta bestearen silaba kopurua berbera da) jatorrizko izenburuarekin gertatzen ez dena, hau, bide batez, herrialde ez anglosaxoi guztietan berbera delarik.

* *"Palomitas de maíz"* gai honek ospe bitxia izan zuen Ekuadorren Polo Baquerizok zuzendutako *Haga negocio conmigo* saioaren zati baten ondorioz. Zati horretan, Polo Baquerizok parte-hartzaileak "Palomitas de maíz" kantua euren eskuak ahora itsatsiak, esku zapladak emanez eta ahoa mugituz notak modulatuz jotzera desafiatzen zituen. Esaten denez, Polo Baquerizo bera da, Ekuador guztian, kantu hau modu horretan jotzeko gai den bakarra.

* Txilen, gai hau Canal 13 telebista kateak emandako TV o no TV telebista saioaren hasieran erabili zen.

## Kanpo estekak
1993ko Andaluziako Itzulia

**1993ko Andaluziako Itzulia** txirrindularitza itzuli honen 39. edizioa izan zen. 1993ko otsailak 2 eta 7 artean ospatu zen 6 etapatan banatutako 731,10 kilometroko ibilbidea eginez. Chiclana de la Fronteran hasi zen banakako erlojupeko batekin eta Granadan amaitu zen.

Garailea izan zen Julian Gorospek, hala bere bigarren Andaluziako Itzulia irabaziz, proba, batez beste, 35,018 kilometro orduko abiaduran bete zuen. Erregulartasunaren sailkapena Sammie Moreelsentzat izan zen, mendikoa Antonio Miguel Díazentzat, tarteko helmugena Steffen Wesemannentzat, eta taldekakoa Banestorentzat.

## Etapak 
## Sailkapen nagusia 
|}

## Kanpo estekak
Frans Maassen

**Frans Maassen** (Haelen, 1965eko urtarrilak 27) herbeheretar txirrindulari ohi bat da, profesionala 1987 eta 1995 artean. Bere lorpenik handienak 1990eko Frantziako Tourrean irabazitako etapa bat eta 1991ko Amstel Gold Race izan ziren.

Gaur egun Rabobank taldeko kirol zuzendaria da.

## Palmaresa 
## Emaitzak Itzuli Handietan 
### Frantziako Tourra 
* 1988: 126.
* 1989: 103.
* 1990: 64. eta etapa 1
* 1991: 129.
* 1992: 91.
* 1993: 106.
* 1994: Utzi egin zuen
* 1995: 97.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Txileko komuna

**Txileko komunak** herrialdearen administrazio-banatekan maila beherenekoan dauden erakundeak dira, eskualdeen eta probintzien pean. Euskal Herrian erabiltzen den *udalerri* kontzeptuaren baliokidea da.

Txileko komuna erakunde subnazional txiki bat da, hiritarra, landatarra edo mistoa; zenbait hiri, herri edo herrixka elkartuz sortua. Komuna baten barruan egon daitezke hiri edo herri bat baino gehiago, hala nola: hiriak (5.000 biztanle baino gehiago), herriak (2.001 – 5000 bitarte biztanle, edo 1000 – 2001 bitarte, biztanleen %&nbsp;50 bigarren edo hirugarren sektoreko ekonomia-jardueran ari badira), edo beste edozein motako herrixka edo giza kokaleku batzuk.

2010. urtean, Txilen 346 komuna daude, 54 probintziatan bilduak.

## Administrazioa 
Komuna bakoitzaren (edo komuna elkarte) toki-administrazioa udalean datza. oro har, udalak komuna bakar bat administratzen du, alabaina, Cabo de Hornos komunaren kasuan udalak Cabo de Hornos eta Antártica komunak administratzen ditu.

2008. urtean 346 komuna eta 345 udal daude.

## Kanpo estekak
Herbehereetako Itzulia

**Herbehereetako Itzulia** 1948tik urtero Herbehereetan ospatzen zen txirrindularitza lasterketa bat zen.

Sei etapa zituen, horietako bat erlojupekoa. Landgraaf zen ohiko helmuga.
2004an UCI ProTourra iritsi ondoren, proba hau Beneluxeko Itzuliagatik ordezkatua izan zen.

Proba honetan garaipen gehien lortu dituena Gerrie Knetemann da, proba lau aldiz irabaziz.

## Palmaresa 
## Ikus, gainera 
* Beneluxeko Itzulia

## Kanpo estekak
ALBA Berlin

**ALBA Berlin** (ofizialki *Schreibweise ALBA*), Berlingo saskibaloi taldea da. Bere armarrian ageri den albatrosarengatik *Berlin Albatrosses* ezizena du.

## Historia 
BG Charlottenburg izenarekin sortu zen 1989an, baina 1991ean ALBA (zabor kudeaketa enpresak) babestea erabaki zuenean **ALBA Berlin** izenarekin ezagutzen hasi zen.

1995an irabazi zuen bere lehen titulua, Korać Kopa hain zuzen ere. 1997tik aurrera Alemaniako Bundesligaren zapi titulu jarraian etorri ziren. Alemaniako 6 Kopa ere baditu.

## Palmaresa 
**Alemanian:**
* Alemaniako Bundesliga (8): 1997, 1998, 1999, 2000, 2001, 2002, 2003 eta 2008.
* Alemaniako Kopa (6): 1997, 1999, 2002, 2003, 2006 eta 2009.

**Europan:**
* Korać Kopa (1): 1995.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
1705 Tapio

**1705 Tapio** asteroide gerrikoan aurkitutako 1705. asteroidearen izena da. 1941eko irailak 29an aurkitu zuen Liisi Otermak Turkutik. Bere behin-behineko izendapen zientifikoa **1941 SL1** zen. Bere izena Finlandiar mitologiako Tapio pertsonaiagatik jasotzen du.

## Kanpo estekak
1990eko Italiako Giroa

**1990eko Italiako Giroa** Itzuli Handi honen 73. edizioa izan zen. 1990eko maiatzak 18 eta ekainak 6 artean ospatu zen, horietako bat bikoitza izan zen 20 etapatan banatutako 3450 kilometroko ibilbidea eginez, garailea izan zen Gianni Bugnok, batez beste, 37,609 kilometro orduko abiaduran bete zituenak.

Marino Lejarreta bigarren izan zen azken erlojupekoan, sailkapen nagusian 7. postuan amaituz. Euskaldunik hoberena Federico Etxabe izan zen, sailkapen nagusian 5. postuan amaituz.

Gianni Bugno nagusitu zen edizio honetan, hasieratik amaierara. Hasierako etapan maglia arrosa hartu zuen eta ez zuen behin ere utzi. Berarekin batera podiumean Charly Mottet eta Marco Giovannetti egon ziren, azken hau Seur taldeko liderra.

## Etapak 
## Sailkapenak 
### Sailkapen orokorra 
### Puntukako sailkapena 
### Mendiko sailkapena 
### Taldekako sailkapena 
|}

|}

## Kanpo estekak
Harukichi Hyakutake

Japoniar Armada Inperialeko jenerala izan zen Bigarren Mundu Gerran. Haren anaia zaharretako bi, Saburo Hyakutake eta Gengo Hyakutake ere, Japoniar Itsas Armada Inperialeko almiranteak izan ziren.

## Karreraren hastapenak 
Saga Prefekturan jaiota, Hyakutakek, 1909an, Japoniar Armadako Akademia Inperialeko 21. promozioan infanteria ofizial maila lortu zuen. Kanji Ishihara eta Jo Iimura jeneral ospetsuak eta Txinatar buruzagia izango zen Chiang Kai-shek bere ikaskideak izan ziren. 1921ko Armadako Gerra Eskolan, 33. promozian ikasi zuen. Bertan, kriptoanalisia ikasi zuen eta Japoniar Armadako Estatu Nagusira bidali zuten graduatu ondoren.
1925tik, 1927ra, teniente-koronel mailarekin, Hyakutake Polonian bizi zen Japoniar ofiziala izan zen. 1928an Txinako Kwantung Armadako koartel nagusira koronel bidali zuten. 1932tik, armadaren seinale eskolan lan egin zuen, 1935ra arte. Han sail baten nagusia izan zen Estatu Nagusian. Urte batean, 78. infanteria erregimentua agindu eta gero, Hiroshimako Armadako Prestatzeko Eskolara superintendente joan zen 1936ko apirilean. 1937ko martxoan, maior jeneral mailara igo zuten.

1937ko abuztuan, Hyakutake Seinale Eskolako superintendente izendatu zuten. 1939ko martxoan, Brigada Misto Independientearen agintea eman zioten eta teniente jeneral mailara igo zuten, urte hauetako abuztuan. 1940ko otsailetik, 1941ko apirilera, armadako 20. dibisioaren komandantea izan zen.

## Bigarren Mundu Gerra 
1942ko maiatzean, Hyakutakeri Japoniar Armada Inperialeko 17. armada-gorputzaren agintea eman zioten. Haren kuartel nagusia Ozeano Bareko hego-mendebaldeko Rabaulen zegoenez, bere unitateek berehala ekin zioten borrokari Ginea Berrian, Guadalcanalen eta Salomon Uharteetako kanpainetan. Hitoshi Imamuraren 8. eskualdeko armadak gatazka-lekuko operazioak bere gain hartu zituenez, Hyakutakek unitateak Salomon uharteetan baino ez ziren borrokatu; batez ere Bougainvillen. Aliatuek bera eta bere soldaduak harrapatu zituzten, Torokina Lurmuturrean sendo gotortutako perimetroa ezarri zutenean. Hyakutakeren soldaduek ezin zuten errefortzurik eta hornigairik jaso. Perimetroaren aurkako erasoek porrot egin zuten eta armada-gorputz osoak oihanetik bizibidea atera behar izan zuen. Hori zela eta, gerraren amaierara arte leizeetan ezkutatu behar izan ziren. Hyakutake akituaz zegoenez, apoplexiak jo zuen eta 1945ko otsailean, Masatane Kanda jeneralak ordeztu zuen. 1946ko otsailera arte, ez zen Japoniara eramateko modurik egon, Japoniak amore eman eta gero hain zuzen. Hori zela eta, 1947ko martxoaren 10ean hil zen.
1946ko Espainiako Itzulia

**1946ko Espainiako Itzulia** Itzuli Handi honen 6. edizioa izan zen. 1946ko maiatzak 7 eta 30 artean ospatu zen, 23 etapatan banatutako 3797 kilometroko ibilbidea eginez. Itzulia Madrilen hasi eta amaitu zen.

48 txirrindularik hasi eta 29k amaitu zuten proba.

Garailea izan zen Dalmacio Langarikak proba, batez beste, 27,679 kilometro orduko abiaduran bete zuen.

Edizio honetako berrikuntza bezala, Espainiako Itzuliaren historiako lehen taldekako erlojupekoa ospatu zela nabarmendu behar da, Herbehereetako taldeak irabazi zuena.

5. etaparen ondoren, Manuel Costa bihurtu zen lider bi faborito nagusiak ziren Julián Berrendero eta Dalmacio Langarikari 22 minutu ateraz. Desabantaila handi hau gora-behera, bi txirrindulariak denbora jaten joan zitzaizkion, Langarikak 18. etaparen ondoren lider bihurtzea lortu zuelarik, hala, itzulia Madrilen amaitu arte mantenduz.

Dalmacio Langarika bera, bost etapa garaipenekin, edizio honetan etapa gehien irabazi zituen txirrindularia izan zen.

## Etapak 
## Sailkapenak 
Hiru sailkapen jokatu ziren: Nagusia, mendikoa eta taldekakoa, puntukakoa desagertu egin baitzen. Honakoak izan ziren emaitzak:

|}

|}

|}

## Kanpo estekak
Lehengusu

**Lehengusuak** edo **kusiak** norberaren aitaren nahiz amaren anai-arreben seme-alabak dira. Emakumezkoak diren lehengusuetarako **lehengusina** edo **kusina** hitzak ere erabiltzen dira. Batzuetan, lehengusu terminoak senidetasun harreman zabalagoak definitzeko erabiltzen da eta sarri arbaso komuna duten pertsonak izendatzeko erabiltzen da. Kultura zenbaitetan, lehengusuen arteko amodio harremanak tabutzat jo eta beraien arteko ezkontza debekatu edo begi txarrez ikusita daude.

## Kanpo estekak
Endotoxina

**Endotoxinak** hainbat bakterio Gram negatibok zelula horman dituzten toxinak dira, bakterio hauen ostalariarentzat toxikoak direnak. Exotoxinen aldean, egitura somatikoak dira, bakterioari lotuak daudenak, beraz ez dira bakteriotik kanpo askatzen.

Endotoxinak lipopolisakaridoak dira. Hori dela eta, beroarekiko erresistenteak dira, ez dute desnaturalizazioa jasaten. Lipopolisakarido horien zati lipidikoa da toxizitatea eragiten duena.

Endotoxinek ez dute toxoiderik sortzen eta ez dira exotoxinak bezain toxikoak.

Beren jarduerari dagokionez, eragin biologiko hauek burutzen dituzte:

* makrofagoak aktibatzen dituzte, zitokinak askatzen dituztenak

* sukarra sortzen dute

* odolean koaguluen agerpena eragiten dute, odoljarioak eragiten dituztenak

* sarritan beherakoak eta gaitz gastro-intestinalak sortzen dituzte

Endotoxinak askatzen dira bakterio eramailea hiltzen denean. Endotoxina askatuak toxikoagaoak dira endotoxina lotuak baino. Honenbestez, bakterioak hiltzen dituzten antibiotikoek, paradoxikoki, kalte handiak sor ditzakete endotoxinen askapen bortitza gertatzerakoan.

Endotoxina-dosi handiak arriskutsuak dira eta heriotza eragin dezakete, schock hemorragikoa eta ehunen nekrosiaren ondorioz.

## Kanpo estekak
Kuxin

thumb|300px|**Kuxinak**.

**Kuxina** gai bigun batez beteriko oihalezko zaku moduko objektu bat da, eroso esertzeko aulki eta beste eserlekuen gainean jartzen dena. Sarri apaingarri moduan ere erabiltzen da eta horregatik berariaz diseinatutrako oihalekin egiten da.

## Ikus, gainera 
* Burko

## Kanpo estekak
Maitale

[thumb|200px|[Madame de Pompadour, Luis XV.a Frantziakoaren maitalea, *circa* 1750.]]
**Maitale** zentzu zabalean maite duen edo elkar maite duten pertsonak dira, eta, zentzu zorrotzean, norbaiti buruz, ezkontide edo ohizko bikotekide ez den eta berarekin sexu-harremanak dituen pertsona da.

Orokorrean, harreman monogamoetan, bikotekide batek maitalearekin duen harremana ezkutua da.

Ohaidetzan ez bezala, maitale batek ez du ezkontzarekiko inolako estatus legala. XVIII. eta XIX. mendeetan Venezian zaldun adeitsu eta emakume ezkondu baten maitalea bat izendatzeko *cicisbeo* edo *cavalier servente* hitzak erabiltzen zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Amorante (argipena)

**Amorante** hitzak honako adierak ditu:

* Maitale, zentzu zabalean, maite duen edo elkar maite duten pertsonak.
* Amorante, Iban Urrizar musikariaren bakarkako proiektua.
Teofilina

**Teofilina** edo **1,3-dimetilxantina** konposatu organikoa da, C7H8N4O2 formula duena, alkaloidea, base purikoen klasekoa eta xantinaren deribatua. Solido kristalino zuria da. Uretan, etanoletan eta etil eterretan disolbagaitza da.

Teofilina produktu naturala da eta kafe-ale berdeetan (*Coffea arabica* edo *Coffea canephora*), te beltzean (Camelia sinensis), kakaoan (Theobroma cacao) eta maten (Ilex paraguariensis).

## Iturriak 
Teofilina dimetilurea and etil zianoazetatoa erreakzionaraziz sintetiza daiteke. Alabaina, iturri-nagusia teofilina duten landareetatik erauztea da.

## Erabilera 
Teofilina bere ezaugarriak medio botika gisa usatzen da. Nerbio-sistema zentralaren estimulatzailea eta bronkodilatatzailea da. Biriketako gaitzak tratatzeko erabiltzen da, hala nola, bronkitisa, asma eta enfisema.

## Erreferentziak
Ohaidetza

[thumb|[Yang Guifei (719-756), Tang Xuanzong enperadorearen ohaidea.]]
**Ohaidetza** ezkontza-loturarik gabeko bi pertsonaren arteko ezkondu-harremana da. Ezkontzan bion eskubideak bereak badira, ohaidetzan ohaideak gizarte-maila baxuagoa du. Antzinako Txinan eta Antzinako Erroman estatus legala izan arren, egun monogamia da nagusi Mendebaldeko kulturan, eta ohaidea maitale bat besterik ez da.

Ohaidetza ohikoa zen Erdi Aroan, bereziki elizjendean. 1022an, Erromako Eliza katolikoak apaizek emazterik ez izateko debekua ezarri zuen eta, ordutik aurrera, bikote ez ofizial horiek ohaidetza bihurtu ziren. Hierarkia katolikoak gaitz iritzi egin zion ohaidetza horri, eta gero eta diziplina zorrotzagoa ezarri Mendebaldeko Europan. Trentoko kontzilioak (1563) ohelagunei eskumiku zigorra ezarri zien.

## Ikus, gainera 
* Poligamia
* Monogamia
* Ezkontza morganatiko
* Haren

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ángel Castresana

**Ángel Castresana del Val** (Medina de Pomar, 1972ko otsailaren 29a) espainiar txirrindulari ohia da, 1997 eta 2006 artean profesionala zena.

Bere ibilbidean garaipen bakarra lortu zuen.

## Palmaresa 
**1997**
* 3. Altsasuko Sarian
* 4. Nafarroako Itzulian
**2001**
* Euskal Herriko Itzulia: etapa 1

## Taldeak 
* Estepona en Marcha (1997)
* Euskaltel-Euskadi (1998-2001)
* ONCE-Eroski (2002-2003)
* MrBookmaker.com (2004-2005)
* Unibet.com (2006)

## Kanpo loturak 
* *sitiodeciclismo.net*
Esne-gain gordin

**Esne-gain gordin**a edo **esne-gain fresko**a krema zuri, gantzatsu (% 30-40 gantz, % 15 laktosa) eta, dauzkan bakterio hazien ondorioz, arinki garratza da. Alabaina, haren antzeko esne-gain garratza baino gantzatsuagoa da, eta ez hain garratza. Jatorrian, esne-gain gordina frantziar espezialitate bat zen, baina gaur egun Europa osoan zehar hedatuta dago eta bertako sukaldaritzetan oso erabilia da: adibidez, supermerkatu gehienetan potoetan salgai dago. Laktosari intolerantzia diotennentzat, laktosa kopuru txikiagoak dituzten barietate komertzial bereziak daude.

## Elaborazioa 
Esne-gain gordina pasteurizatu gabeko esne-gainean, *lactobacillus* kultiboak gehituz lortzen da: bakterio horiek garatzen uzten dira, esne-gain garratza eta gantzatsua izan arte. 18 eta 40 ordu bitartean 20 eta 40&nbsp;°C arteko tenperatura behar dute bakterioek esnearen azukrea azido bihurtzeko. Jarraian, eta prozesua amaitzeko, esne-gaina pasteurizatu egiten da. Horregatik, ezin da krema pasteurizatu batetik abiatuta egin: esne-gain horretan, bakterio faltak usteltzea eragingo luke, ozpinaz garraztu beharrean.

## Erabilerak 
Orokorrean, esne-gain gordina, esne-gain garratza bezala, plater gehienetan erabiltzen da, baina lehenak bi abantaila ditu, ordea: esne-gain garratz bihur daiteke eta ez da irakitean mintzen. Esne-gain gordina barietate likidoagoan ere dago: esne-gain mehe deritzo. Merkatuan badaude aldaerak zenbait osagairekin, baratxuria eta usain belarrak horien artean. Gehienetan, zopak eta pureak egiteko erabiltzen da.

## Aholkuak 
Esne-gain gordina izan ezean, nahikoa da ozpin koilarakada bat jartzea gutxi gorabehera bi katilu esne-gainetan, eta guztia ondo nahastu. Esne-gain gordinaren ordezko gisan erabat balio dezake. Esne-gaina harrotuz eta ondoren limoi ura gehituz eta ondo nahasiz ere egin daiteke.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Smetana: Europa ekialdean dagoen antzeko produktu bat da
* Esne-gain harrotua

## Kanpo estekak
What You Need (abestia)

***What You Need*** INXS australiar musika taldearen kantu bat da. Talde honen 1985eko bilduma den Listen Like Thieveseko hasierako kantua da Australia eta Zelanda Berriko edizioetan, eta bigarrena AEBkoan, "This Time"n omenez. Talde honek AEBetako Top Tenean sartzea lortu zuen lehen kantua izan zen, Billboard Hot 100ean 5. postuan agertuz.

Kantu honen coverra egin zuen "Weird Al" Yankovicek bere 1986ko polka den Polka Partyn. What You Needen remix bertsioa Fifa Football 2005 bideo-jokoko soinu bandan agertzen da.

UK Singles Chartean 51. postuan sailkatu zen eta Hot Mainstream Rock Tracksen hirugarren postuan.
Pierre Boulle

**Pierre François Marie Louis Boulle** (1912ko otsailaren 20a, Avignon, Okzitania &ndash; 1994ko urtarrilaren 31, Paris) frantziar idazle bat izan zen. Haren idazlan ospetsuenak *Pont de la rivière Kwai* (1952) eta *La Planète des singes* (1963) izan ziren. Gerora, bi eleberriotan oinarrituta, *The Bridge on the River Kwai* (1957) eta *Planet of the Apes* (1968) film ospetsuak zinemaratu ziren.

## Idazlanak 
* William Conrad (1950)
* Le Sacrilège malais (1951)
* Le Pont de la rivière Kwaï (1952) - Prix Sainte-Beuve 1952
* La Face (1953)
* Le Bourreau (1954)
* L'Épreuve des hommes blancs (1955)
* Les Voies du salut (1958)
* Un métier de seigneur (1960)
* La Planète des singes (1963)
* Le Jardin de Kanashima (1964)
* Le Photographe (1967)
* Les Jeux de l'esprit (1971)
* Les Oreilles de jungle (972)
* Les Vertus de l'enfer (1974)
* Le Bon léviatan (1977)
* Les Coulisses du ciel (1979)
* L'Énergie du désespoir (1981)
* Miroitements (1982)
* La Baleine des Malouines (1983)
* Pour l'amour de l'art (1985)
* Le Professeur Mortimer (1988)
* Le Malheur des uns... (1990)
* À nous deux Satan (1992)
Puerto Varas

**Puerto Varas** Txileko hegoaldeko komuna eta hiria da. Los Lagos eskualdeko Llanquihue probintzian kokatuta dago, izen bereko aintziraren ertzean. 32.912 biztanle (2002).

## Kanpo estekak 
*  Puerto Varaseko udalaren webgunea.
2007ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa

**2007ko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketa** Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketaren 20. edizioa izan zen. 2007ko urtarrilak 20 eta otsailak 4 artean ospatu zen, Nazioarteko Eskubaloi Federakuntzak eta Alemaniako Eskubaloi Federakuntzak antolatuta.

24 herrialdek parte hartu zuten txapeldun bihurtzeko asmoz. Espainiako Eskubaloi selekzio nazionala zen titulua defendatzen zuena, 2005eko Gizonezkoen Munduko Eskubaloi txapelketako garaile bezala. Txapelketa honetako maskota ofiziala "Hanniball" urtxintxa da.

## Egoitzak 

## Taldeak 

## Lehen erronda 
### A Taldea 

* Resultados

* (¹) -  Wetzlarren guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### B Taldea 

* Emaitza

* (¹) -  Magdeburgon guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### C Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Berlinen guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### D Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Bremenen guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### E Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Kielen guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### F Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Guztiak Stuttgarten
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

## Bigarren erronda 
### 1. Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Dortmunden
* (²) -  Hallen
* (³) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### 2. Taldea 

* Emaitzak

* (¹) -  Mannheimen guztiak
* (²) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

## Azken erronda 
### Final laurdenak 
* (¹) -  Kolonian
* (²) -  Hanburgon
* (³) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### Finalerdiak 
* (¹) -  Kolonian
* (²) -  Hanburgon
* (³) -  Alemaniako tokiko ordua (UTC +1)

### Hirugarren postua 
### Finala 
## Dominak 

## Estatistikak 
### Sailkapen nagusia 
[thumb|250px|[Lech Kaczyński, Poloniako presidenteak Poloniako selekzioaren entrenatzaile den Bogdan Wentari zilarrezko domina ematen dio.]]

* 2.etik 7. posturarteko taldeak 2008ko maiatzeko torneo aurreolinpikorako sailkatu ziren.

### Goleatzaile nagusiak 
### Talde ideala 
### Alemania 2007ko MVPa 
## Kanpo estekak 
* 2007ko munduko txapelketaren webgune ofiziala
Frutillar

**Frutillar** Txileko hegoaldeko komuna eta herria da. Los Lagos eskualdeko Llanquihue probintzian dago, izen bereko aintziraren mendebaldeko ertzean. 15.525 biztanle zituen 2002an.

## Kanpo estekak 
*  Frutillarreko udalaren webgunea.
Fresia

**Fresia** Txileko hegoaldeko komuna eta herria da. Los Lagos eskualdeko Llanquihue probintzian dago. 12.804 biztanle (2002).

## Kanpo estekak 
*  Fresiako udalaren webgunea.
Szpęgawsk

**Szpęgawsk** Polonia iparraldean dagoen Pomerania probintziako Starograd konderriko Starograd Gdański gminako barruti administratiboko herri bat da. Starograd Gdańskitik zazpi kilometro iparrekialdera eta probintzia edo voivodatoko hiriburua den Gdańsketik 41 kilometro hegoaldera dago.

Probintziari buruzko historiari buruzko xehetasunak jakiteko, ikus, Pomeraniako historia.

Herriak 620 biztanle ditu.

Nazien okupazioan zehar, 5000 eta 7000 zibil artean exekutatuak izan zen 1939ko irailetik 1941eko urtarrilerarte Szpęgawskeko basoan (Las Szpęgawski) horietako asko Pomeraniako intelektual eta juduak.

## Kanpo estekak
Gmina

**Gmina** (ahoskera: ) Poloniako lurralde banaketaren unitaterik txikiena da. 2010eko otsailean 2479 gmina zenbatu ziren. Hitz hau alemanezko gemeinde hitzetik dator, "komuna" edo "udalerria" esan nahi duena.

1972tik, ordurarte banaketa administratiborik txikiena zen gromada ordezkatu zuenean Poloniako banaketa administratiboaren oinarrizko unitatea izan da. Hiru gmina mota daude:

* **Hiri gmina** (gmina miejska): hiri edo herri bakar batez osatua dagoena.
* **Hiri-landa gmina mistoa** (gmina miejsko-wiejska): herri bat eta bere inguruko landa
* **Landa gmina** (gmina wiejska): herri edo herrixka txikiak eta nagusiki landa.

Zenbait landa gminek euren egoitza euren lurraldetik kanpoko herri batean dute. Esate baterako, Augustów landa gmina Augustów herriak administratzen du, hau, era berean, bere kabuz, hiri gmina bat delarik.

## Poloniako gminak 
## Lurralde banaketa administratiboentzako eslabiar izenak 
* gmina
* krai
* kraj
* krajina
* pokrajina
* opština, općina
* obec
* oblast, oblast', oblasti, oblys
* okręg
* okres
* ókrug
* powiat
* raión
* voivodato, vojvodina
* župa
* županija

## Kanpo estekak
Polonia Txikiko Donejakue bidea

thumb|250px|Bidearen ikurra
thumb|250px|Donejakue eliza (Sandomierz)
**Polonia Txikiko Donejakue bidea** () Sandomierz eta Krakovia arteko Donejakue bidearen tartea da, Polonia Txikia zeharkatzen duena.

## Ibilbidea 
* Sandomierz
* Klimontów
* Kotuszów
* Szczaworyż
* Wiślica
* Probołowice
* Pałecznica
* Niegardów
* Więcławice
* Krakovia

## Kanpo estekak 
* malopolskadroga
Perkūnas

**Perkūnas** (lituanieraz Perkūns, Perkūnas, letonieraz: Pērkons, Pērkonos, prusieraz: perkūns, perkunis, polonieraz: Perkun, Perun, Perkwunos, eslovenieraz: Parkelj), baltiar panteoiko jainkorik garrantzitsuenetako bat da. Lituaniar zein letoniar mitologian tximista, euria, mendien, haritzen eta zeruaren jainkoa bezala dokumentatua dago.

## Etimologia 
Izena oraindik mantentzen da egungo baltikoan, lituanieraz perkūnas ("tximista") eta perkūnija ("tximista ekaitza"), eta letonieraz pērkons bezala ("tximista" zein "tximista ekaitza"). Honen beste izen alternatibo batzuk Pērkoniņš eta Pērkonītis (txikigarriak) eta Pērkona tēvs eta Vecais tēvs dira.

Perun eslabiar jainkoarekin (Perún edo Parom), Ukkoren (gizon zaharra) izenetako bat den Perkele finlandiar jainkoarekin, baltiar mitologiako mailegutzat hartua dena, eta Jörð edo Fjorgyn eskandinaviar jainkosarekin lotua dago.

Jainko honek, era berean, lituanieraz zenbait ezizen onomatopeiiko ditu, horien artean: Akmeninis, Blizgulis, Bruzdulis, Dievaitis, Dūdų senis, Dundulis, Dundusėlis, Dundutis, Kalvis, Karalius Perkūnėlis, Poškutis, Šarkutis, Tarškulis, Tarškutis, etab...

Pērkons letoniar rock taldeak bere izena jainko honen izenetik jasotzen du.

## Kanpo estekak
Jörð

Eskandinaviar mitologian **Jörð** Asynjur bat da, eta Lurraren pertsonifikazioa. Fjorgyn edo Hlôdyn (Bellinger, 1997:235) ere deitua da.

Jörð Odinen alaba, eta, aldi berean, bere emaztea eta Thorren ama da (Gylfaginning 9). Fjorgyn, Hlôdyn bezala ere ezaguna (bihotza) Thorren ama da Odinekin batera (Völuspá 48) eta honen hedapena den Meilirekin (Hárbardsljód, 9). Annar eta Nótten alaba eta Auð eta Dagren arreba/ahizpa da. Honetaz aparte, funtsean ezezaguna da. Batzuk, Odinen emaztea zen Friggentzat beste ezizen bat dela uste dute. Skáldskaparmalen, baina, Frigg, Rindr eta Gunnloden arerioa da.

Jörð antzinako eskandinavieraz eta honen ondorengo diren egungo eskandinaviar hizkuntzetan (islandieraz jörð, feroeraz jørð, daniera, suediera eta norvegieraz jord) lur hitzarentzako erabilera arrunteko hitza da.

## Bibliografia 
* Faulkes, Anthony (Trans.) (1995). *Edda*. 
* Ellis Davidson, H. R. (1965). *Gods And Myths Of Northern Europe*. Penguin. 
* Grundy, Stephan (1998) * The Concept of the Goddess*. Routledge. 
* Sturluson, Snorri. *Heimskringla: History of the Kings of Norway*, trad. Lee M. Hollander. Reprinted. University of Texas Press, Austin, 1992. 
* Larrington, Carolyne (Trans.) (1999). *The Poetic Edda*. Oxford World's Classics. 
* Lindow, John (2001). *A Guide to the Gods, Heroes, Rituals, and Beliefs*. Oxford University Press. .
* Näsström, Britt-Mari (1998) *The Concept of the Goddess*. Routledge. 
* Orchard, Andy (1997). *Dictionary of Norse Myth and Legend*. Cassell. 
* Simek, Rudolf (2007) trad. Angela Hall. *Dictionary of Northern Mythology*. D.S. Brewer. 
* Bellinger, Gerhard J., *Knaurs Lexikon der Mythologi* Weltbild/Bechtermünz, Augsburgo (1997), .

## Kanpo estekak
Meili

Eskandinaviar mitologian **Meili** Æsirretako bat da. Bere izena Edda poetikoan agertzen da, Hárbarðsljóðen, non Thorrek soilik bere anaia bezala aipatzen duen, mundu osoan ezagunak diren bere anaiorde Baldr eta Vali aipatu gabe utziz, Meili soilik Odinen semea ez zela adieraziz, baizik eta ziuraski, baita Jörðena ere.

## Kanpo estekak