open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Miritxa

**Miritxa** Elgeako mendilerroan dagoen mendi bat da, Elgeamendi eta Arkamorekin batera, Uribarri-Ganboa urtegiaren ondoan dagoen mendi hirukotea osatuz. Miritxa mendilerro honetako bigarren mendirik txikiena da, Arkamoren ondoren, 885 metroko garaierarekin.

## Irispideak 
Marieta herrixkatik, Santa Marina Ermitara abiatu behar da, ondoren, Kondekortako leporantz abiatzeko. Ezkerretik, muinoa jarraitu eta Arkamo mendiaren tontorrera iritsi behar da. Hemendik, hegoekialderantz hartu behar da, Elgeako lepora iritsi arte. Eta, behin hemen, hegomendebalderantz, Miritxia mendiaren tontorrera iritsi arte.

## Inguruko tokiak 
* **Santa Marina** ermita.

## Kanpo estekak 
https://web.archive.org/web/20080616022326/http://www.mendikat.net/monte.php?numero=236
A-636

**A-636** edo **Beasain-Bergara autobia** Beasain eta Bergara lotuko duen autobia da. Izen aldaketa izan zuen azken zatia ireki zenean, Antzuola - Bergara zatia, lehen **GI-632** izena zuen.

## Tarteuneak 

## Ibilbidea 

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gipuzkoako errepideen zerrenda

## Kanpo estekak
The Oxford Murders

***The Oxford Murders*** 2008 urtean Alex de la Iglesiak eginiko filma da. Guillermo Martinez idazle argentinarraren *Crímenes imperceptibles* eleberrian oinarrituta dago. Elijah Wood, John Hurt, Leonor Watling eta Julie Cox aktoreek antzeztu zuten.

Londres eta Oxforden grabatua zen ingelesez.

## Sinopsia 
1993, Oxford, Ingalaterra. Martin (Elijah Wood) Oxfordeko Unibertsitatera iritsi berri den estatubatuar ikasle bat da, bertan Arthur Seldom (John Hurt) logika irakasle ospetsuak bere doktoretza-tesia zuzendu dezan. Bere lehendabiziko topaketan biek atso baten gorpu hila aurkitu dute. Hortik hilketa saila sortuko da, gorpu kaoitzak bere sinboloa du. Ondorioz, ikaslea eta irakaslea hilketak ikertzeari ekingo diote, hiltzailea atzemateko asmoz.

## Pertsonaiak 

* Elijah Wood - Martin
* John Hurt - Arthur Seldom
* Leonor Watling - Lorna
* Julie Cox - Beth
* Dominique Pinon - Frank
* Burn Gorman - Podorov
* Jim Carter - Petersen inspektorea
* Anna Massey - Eagleton andrea
* Alex Cox - Kalman
* Tom Frederic - Ludwig Wittgenstein
* Alan David - Higgins Jauna
* Tim Wallers - Abokatua
* Ian East - Howard Green
* Charlotte Asprey - Howard Greenen emaztea
* Martin Nigel Davey - Wilkes irakaslea
* James Weber-Brown - Doktore
* Michael Mears - Matematikari 2
* James Howard - Kazetaria
* Danny Sapani - Scott
* Doug Kirby - Zinpeko jagolea
* Sarah Crowden - Dendaria
* Bruce Jamieson - Solddadua 1
* Naomi Westerman - Ikaslea
* Roque Baños - Gidaria
* James Fiddy - Inspektorea
* Duane Henry - PC Spencer
* Thomas Snowdon - Soldadua 2
* John Wark - Polizia 2
* Glyn Angell - Ikaslea
* John Snowden - Irakaslea klasean

## Ezaugarri teknikoak 
[thumb|eskuinera|[Oxford udalerriko White Horse pubean filma grabatzen, 2007ko martxoaren 22.]]

## Edukia 
Pertsonaiak zenbait sail logikoz eztabaidan dabiltza, matematikan eta filosofian famatuak direnak eta beste gai askoz ere: Werner Heisenbergen ziurgabetasun-printzipioa, Gödelen teorema, *Vesica Piscis*, krimen perfektuaren aukera, Fermaten azken teorema eta honi dagokion Andrew Wilesen froga, Taniyama–Shimuraren aukera, tetraktisa eta pytagorikoak.

## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
Éramos pocos

***Éramos pocos*** 2005. urtean Borja Kobeagak eginiko film laburra da.

2007ko Oscar Sarietako hautagaia izan zen, lortu ez bazuen ere gogokoenetako bat zen.

## Sinopsia 
Joaquín (Ramón Barea) esnatu eta emazteak utzi du. Bere semea (Alejandro Tejería) esnatzen du. Biek bere kabuz bizi ezin dutenez, amaginarreba Lourdes (Marivi Bilbao) ateratzen dute zaharren egoitzatik etxeko lanak egin ditzan.

## Pertsonaiak 
* Ramón Barea: Joaquín
* Marivi Bilbao: Lourdes
* Alejandro Tejería

## Ezaugarri teknikoak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
* Euskadiko Filmategia
Txekiako Errepublikaren banaketa administratiboa

**Txekiako Errepublikaren banaketa administratiboa**, 2000tik, hamahiru eskualde (*kraje*, singularra *kraj*), gehi hiriburuaz (*hlavní město*) osaturik dago. Eskualde bakoitzak Eskualde Batzar bat du (*krajské zastupitelstvo*) eta *hejtman* edo lehendakari bat. Pragan eskumen horiek udalbatzak eta alkateak dituzte.

Lehenagoko banaketa administratiboa, 76 barrutikoa (*okresy*, sing. *okres*), 1999an aldatu zen.
eskuinera|300px

## Eskualde armarriak 

Fitxategi:Coat of arms of Prague.svg|Praga
Fitxategi:Central Bohemian Region CoA CZ.svg| Hego Bohemia
Fitxategi:South Bohemian Region CoA CZ.svg| Erdialdeko Bohemia
Fitxategi:Plzen Region CoA CZ.svg| Plzeň eskualdea
Fitxategi:Karlovy Vary Region CoA CZ.svg| Karlovy Vary eskualdea
Fitxategi:Usti nad Labem Region CoA CZ.svg| Ústí nad Labem eskualdea
Fitxategi:Liberec Region CoA CZ.svg| Liberec eskualdea
Fitxategi:Hradec Kralove Region CoA CZ.svg| Hradec Králové eskualdea
Fitxategi:Pardubice Region CoA CZ.svg| Pardubice eskualdea
Fitxategi:CZE Kraj Wysoczyzna COA.svg| Vysocina
Fitxategi:South Moravian Region CoA CZ.svg| Hego Moravia
Fitxategi:Olomouc Region CoA CZ.svg| Olomouc eskualdea
Fitxategi:Zlin Region CoA CZ.svg| Zlín eskualdea
Fitxategi:Moravian-Silesian Region CoA CZ.svg| Moravia-Silesia eskualdea

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Alexisbad

**Alexisbad** Alemaniako bainuetxe txiki bat da, Harzgerode udalerrian kokatua, Unterharz konderrian, Quedlinburg herrixka barrutian, Saxonia-Anhalt estatuan. Harz mendien inguruan dago, itsasoaren mailatik 1.000 metroko garaieran, Gernrodetik Harzgerodera doan lurrinezko trenaren trenbide estuaren ondoan.

Alexisbad, bere ur medizinalengatik, non, Alexisbrunnenekoak, oso aberatsak burnian, edateko ur bezala erabiltzen diren, Selkebrunnenekoek, bainuak ordezkatzen dituzten bitartean. Hauek, emakumeen arazoetarako erabiltzen dira. Bainuetxe hau, Anhalt-Bernburgeko Alexius dukeak sortu zuen, 1810. urtean, eta modako toki bihurtu zen XIX. mendearen amaiera aldera.

## Kanpo estekak
Gudugarreta

**Gudugarreta** Beasaingo auzo bat da, herriaren mendebaldean kokatua, Murumendi mendiaren magalean. Ondarre eta Arriaran auzoak ditu mendebaldean eta Loinatz auzoa ekialdean. Hainbat baserri daude eta industria eta tailerrak, bertan auzoaren izen bera daraman industriagune bat baitago. 

## Historia 
Txikia izan arren (eliza propiorik ere ez zeukan), hiribildu beregaina izan zen 1615 eta 1882 bitartean. Aurretik, lurraldea Segurari zegokion.

1840an lortu gabe saiatu zen Beasainen integratzen, une horretan udalerria ez zelako bideragarria. 1860ko erroldan 91 biztanle zeuden. Azkenean, 1882an, lortu zuen Beasainen integratzea.

## Demografia 
## Kanpo estekak 
* Gudugarreta Herribildua eskualdeko historian

* Gudugarretako etxeen eta etxe horietako biztanleen historia

*  Gudugarreta auzoa Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegituran
Bode (ibaia)

**Bode** Alemaniako ibai bat da, Saale ibaiaren ibaiadarra, azken ibai honen ezkerraldetik. Saxonia-Anhalt estatuan zehar igarotzen da

## Ezaugarriak 
Ibai honen luzera, 140 kilometrokoa da. Harz mendietan hasten da, itsasoaren mailatik 860 metroko garaieran. Saale ibaian isurtzen ditu bere urak, Bernburg herritik gertu. Bere arroak, 3.000 kilometro karratuko azalera hartzen du.

Uretorria, segundoko 350 metro kubikokoa du.

### Igarotzen dituen herriak 
* Quedlinburg
* Oschersleben
* Staßfurt
* Thale
* Wegeleben
* Gröningen
* Bernburg
* Hadmersleben
* Egeln

### Ibaiadarrak 
### Ezkerretik 
* Holtemme

### Eskuinetik 
* Rappbode
* Luppbode
* Selke

## Kanpo estekak
Loinatz

**Loinatz** Beasaingo auzo bat da, herriaren zentrutik iparraldean kokatua. Oso famatua da auzoa eta herriko kale eta eraikin askori izena ematen dio, bertan dagoen Amunabarro baserrian jaiotako San Martin Loinazkoa dela eta. Urtero erromeria eta peregrinazioa egiten da bertara. Frantzizkotarrek ere parrokia dute bertan.

## Demografia 
## Ikus gainera 
* Loinazko Andre Mariaren baseliza

## Kanpo estekak 
*  Loinatz auzoa Gipuzkoako Datu Espazialen Azpiegituran
Amunabarro baserria

**Amunabarro baserria** Beasaingo (Gipuzkoa) Loinatz auzoko baserri bat da. Famatua da hor jaio zelako San Martin Loinazkoa, Filipinak eta Japonia ebanjelizatzera joandako erlijio-gizona. Martin Loinazkoa 1566an jaio zen, eta 1877an sute bat izan zen baserrian. Osorik erre zen, San Martin Loinazkoa jaio zen gela izan ezik. Horregatik *logela santua* deitzen diote.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Amunabarro baserria, Gipuzkoako datu espazialen azpiegituran.
Airbag (filma)

***Airbag*** 1997 urtean Juanma Bajo Ulloak eginiko filma da. Pelikula Madrilgo Marea Films eta Asegarce Zinemak ekoiztua zen, TVE eta ETBren laguntzarekin.

## Sinopsia 
Ezkondu-aurreko agurrean, mozkorra galanta, bisita bat putetxe batera, larrua jotze nahasia eta eraztun galdu batek martxa ikusgarria sortuko dute: mafiosoak eta trafikariak, proxenetak eta pistolariak, nazioarteko azpijokoak, eta beren bizitzetako balentria bizi izango duten aberaskumeak.

## Pertsonaiak 

* Fernando Guillén Cuervo: Konradin
* Karra Elejalde: Juantxo
* Alberto San Juan: Pako
* Manuel Manquiña: Pazos
* Maria de Medeiros: Fatima do Espíritu Santo
* Francisco Rabal: Villambrosa
* Rosa Maria Sardà: Aurora
* Luis Cuenca: Souza
* Pilar Bardem: Herme
* Karlos Argiñano: on Serafin
* Albert Pla: Apaiza
* Vicenta N'Dongo: Vanessa
* Raquel Meroño: Araceli
* Fernando Sansegundo: Touriño
* Aitor Mazo: Pintinho
* Gabriella Roy: Angela
* Noemí Climent: Roxanne
* Nathalie Seseña: 'Scandalo' argentinarra
* Carmen Segarra: Juantxoren ama
* Carmen de la Maza: Konradinen ama
* Mikel Garmendia: Konradinen aita
* Fernando García Rimada: markesa
* Maite Pastor: Araceliren laguna (1)
* Beatriz Santiago: Araceliren laguna (2)
* Joan Potau: Dos Barros
* Ramon Barea: tenientea, Big Clubean
* Vicente Díez: Kasinoren kudeatzaile
* Carlos Lucas: Guardia Zibileko tenientea
* Gorka Aginagalde: Guardia Zibileko kaporala
* Paula Soldevila: Conchi
* Sara Mora: Jokalaria
* José Luis Torrijo: Toñin
* Olvido Gara: jokalaria
* Juanjo Puigcorbé: jokalaria
* Santiago Segura: Paiño hautagaia
* Javier Cansado: Cady Palomeque
* Santiago Lajusticia
* Rossy de Palma: Carmiña, Pazosen emaztea
* Julio Medem
* Luis Alegre
* Javier Bardem: Jose Alberto
* David Trueba
* Laura Aparicio: Souzaren amorantea
* Elena Irureta
* Gonzalo Cunill
* Susana Garcia Diez: Roxana
* María Jurado
* Ismael Martínez
* Joxean Mauleón
* Sergio Pazos: Souzaren kamioaren pilotukidea
* Beatriz Sevilla: Lolita
* Yoima Valdés: Monica
* Rosanna Walls: animatzailea
* Yola Berrocal: urre kolorekoz jantzitako emakumea, kasinoan

## Ezaugarri teknikoak 
## Sariak 
1998an, bi Goya sari lortu zituen: muntaiarik onenaren saria eta efektu berezirik onenen saria. Urte berean, Erresuma Batuko BAFTA sarietan hautagai izan zen, atzerriko pelikularik onenen kategorian.

## Kanpo estekak 
* 
* Euskadiko Filmategia
Leon II.a

**Leon II.a** historian zehar pertsonaia ezberdinei dagokie:

* Leon II.a Bizantziokoa Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria.
* Leon II.a aita santua.
* Leon II.a Armeniakoa, Armeniako printzea
Fernando Urain

**Fernando Urain** (Deba, Gipuzkoa, 1972ko apirilaren 4a) euskal musikaria eta zuzendaria da. Gaur egun musika ikastaroak emateaz gain, zuzendaria da Debako Musika Bandan eta Durangoko Orfeioian eta Musika Bandan.

## Musikaren gaineko ikasketak 
Tronpetako goi mailako ikasketak.
Musikari buruzko ikastaro ugari egin ditu Toledon, Elxen, Bilbon eta Txekiar Errepublikan, besteak beste.

## Debako Musika Banda 
Urteak daramatza musika taldean, 11 urte zituelarik bertan sartuaz tronpeta jole moduan.
Urteek aurrera egin ahala, 1991n hasi zen Debako Musika Banda zuzentzen Euskadi mailako hiru musika banda txapelketa irabaziz (Zalla: 1994, 1996 eta 1997).

## Aitzuri Abesbatza 
Debako Aitzuri Abesbatza zuzentzen ere aritu zen. Zumaiako Banda zuzentzen ari zenean deitu zioten abesbatza zuzentzeko (2013an, Zumaiako Banda Mikel Emezabalek zuzentzen du). Hori 2000n izan zen, eta orduz geroztik abesbatzako zuzendari bilakatu zen 2013ko udara arte, hots, Alaitz Urkiak ordezkatu zuen arte.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Fernando Urain
Innerste

Innerste Alemaniako ibai bat da, Saxonia Beherea estatuan kokatua. Leine ibaiaren eskuineko ibaiadarra da, eta 95 kilometroko luzera du. Lautenthal herritik gertu, ibai honek urtegi bat du (*Innerstetalsperre*). Urtegi hau oporretarako eta ur kiroletarako sortua izan zen. Ibai honen iturburua, Harz mendietan dago, Clausthal-Zellerfeld herrian zehazki. Igarotzen dituen herriak Lautenthal, Langelsheim, Salzgitter eta Hildesheim dira, Sarstedt herrian, Hannoverretik hegoaldera, bere urak Leine ibaian isuri aurretik.

## Ibaiadarrak 
### Eskuinetik 
* Grane
* Bruchgraben

### Ezkerretik 
* Neile
* Nette
* Lamme
* Beuster

## Kanpo estekak
Erdialdeko Bohemia

**Erdialdeko Bohemia** (txekieraz: *Středočeský kraj*) Txekiar Errepublikako erdialdean dagoen eskualde administratiboa (txekieraz: *kraj*) da. 11.014&nbsp;km²ko azalera du eta 2012an 1.279.345 biztanle zituen. Bere zentro administratiboa Pragan dago, nahiz eta hiri honek beste eskualde bat osatzen duen eta, beraz, ez dagoen eskualde honen barruan.

## Hiri eta herri nagusiak 
* Beroun
* Benešov
* Brandýs nad Labem-Stará Boleslav
* Čáslav
* Dobřichovice
* Dobříš
* Kladno
* Kolín
* Kostelec nad Černými lesy
* Kralupy nad Vltavou
* Kutná Hora
* Mělník
* Mladá Boleslav
* Mnichovice
* Nymburk
* Poděbrady
* Příbram
* Rakovník
* Říčany
* Slaný

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Baso ilunean

***Baso ilunean*** 2006 urtean Koldo Serrak eginiko filma da. Nazioarteko titulua *Backwoods* zuen. Filma Canneseko Zinemaldian (2006ko maiatzaren 18an) eta Donostiako Zinemaldian (2006ko irailaren 24an) aurkeztu zuten. Artikutza, Arantza, Eratsun eta Aiako Harriaren natura parkean grabatua zen.

1971n Sam Peckinpah zuzendariaren *Straw Dogs* filmarekin antza handia du: haren gaia Kornuallesko herrixka batera bizitzera doan bikote baten istorioa da, bai eta herritar batzuekin dituzten harreman tirabiratsuak ere. *Baso ilunean* bezala, sekulako amaiera bortitza eta harrigarria du.

## Sinopsia 
Bikote ingeles bat (Paddy Considine - Virginie Ledoyen) 1970eko hamarkadan Hego Euskal Herrira doa oporretan. Han, beste bikote bat (Gary Oldman - Aitana Sánchez-Gijón) ezagutu du. Hasieran dena ondo doa, baina arazoak laster agertu dira.

## Pertsonaiak 

* Gary Oldman: Paul
* Paddy Considine: Norman
* Aitana Sánchez-Gijón: Isabel
* Virginie Ledoyen: Lucy
* Lluis Homar: Paco
* Yaiza Esteve: Nerea
* Andres Gertrudix: Antonio
* Jon Ariño: *Lechon*
* Kandido Uranga: Miguel
* Alex Angulo: Jose Andres
* Savitri Ceballos: Jose Andresen alaba
* Patxi Biskert: Jose Luis
* Jose Andres Zalduegi: tabernaria

## Ezaugarri teknikoak 
## Kanpo estekak 
* Webgunea imdb.com
* Euskadiko Filmategia

]]
Leon II.a Bizantziokoa

**Zesar Flavio Leon Augusto** edo **Leon II.a** (467 &ndash; 474ko azaroaren 17a) Ekialdeko Inperio Erromatarreko agintaria izan zen 474. urteko urtarrilak 18tik azaroak 17rarte. Zenon eta Ariadnaren (Leon I.a eta Aelia Berinaren alaba) seme bere aitona Leon I.aren oinordeko izendatu zuten. Aitona hil zenean agintari bihurtu zen zazpi urte besterik ez zituela, Zenon izan zen erregeorde.

Agintari bihurtu eta handik hamar hilabete eskasera gaixotasun ezezagun batek jota hil zen, bere aita Zenon, Zenon I.a agintari izenarekin, agintari bihurtu zelarik.

## Kanpo estekak
Holtemme

**Holtemme**, Alemaniako ibai bat da, 47 kilometroko luzera duena. Harz mendietan du bere iturburua, Harz mendietako tontor nagusiena den Brocken mendiaren ekialdean eta Saxonia-Anhalt, Steinerne Rennen. estatuan barrena igarotzen da. Bachbetteko granito haitzen azpitik igarotzen da, ondoren, Hasserode, Werningerode, Minsleben, Silstedt eta Derenburg igarotzeko, Halberstadt herrian, Bode ibaian bere urak isuri aurretik.

## Kanpo estekak
Pilsen eskualdea

**Pilsen eskualdea** (txekieraz *Plzeňský kraj*; alemanez: *Pilsner Region*) Txekiar Errepublikako mendebaldean, Bohemia eskualde historikoan, dagoen eskualde administratiboa (txekieraz: *kraj*) da. 7.561&nbsp;km²ko azalera du eta 2012an 571.709 biztanle zituen. Zentro administratiboa Pilsen hiria da.

## Geografia 
### Komunak 
Eskualdea komunatan (eskumen handiko udalerriak) banatzen da:
* Blovice (Spálené Poříčí)
* Domažlice (Kdyně)
* Horažďovice
* Horšovský Týn (Staňkov)
* Klatovy (Nýrsko, Plánice)
* Kralovice (Manětín, Plasy)
* Nepomuk
* Nýřany (Město Touškov, Všeruby, Třemošná)
* Pilsen (Starý Plzenec)
* Přeštice
* Rokycany (Radnice, Zbiroh)
* Stod (Dobřany, Holýšov)
* Stříbro (Bezdružice)
* Sušice (Kašperské Hory)
* Tachov (Bor, Planá u Mariánských Lázní)

### Hiri nagusiak 
* Pilsen
* Domažlice
* Kašperské Hory
* Klatovy
* Plasy
* Rokycany
* Sušice
* Tachov

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Karlovy Vary eskualdea

**Karlovy Vary eskualdea** (txekieraz **Karlovaský kraj**) Txekiar Errepublikako mendebaldean, Bohemia eskualde historikoan, dagoen eskualde administratiboa (txekieraz: *kraj*) da.
3.314&nbsp;km²ko azalera du eta 2012an 303.165 biztanle zituen. Zentro administratiboa Karlovy Vary da.

Ospe handikoak dira eskualde honetako bainu hiriak (Karlovy Vary, Mariánské Lázně, Jáchymov, Františkovy Lázně, Lázně Kynžvart).

## Hiri nagusiak 
* Karlovy Vary
* Aš
* Cheb
* Chodov
* Františkovy Lázně
* Jáchymov
* Kraslice
* Luby u Chebu
* Mariánské Lázně
* Nejdek
* Ostrov
* Skalná
* Sokolov

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Andoin-Luzuriaga jauregia

**Andoin-Luzuriaga jauregia** Arabako Zalduondon dagoen barroko estiloko 1683. urteko eraikina da. Herriaren hego-ekialdean dago, Uyar ibaiaren bazterrean, latsategiaren eta Txaroste errotaren eta zubiaren ondoan. 1999an kultura ondasun izendatu zuten jauregia, *monumentu* sailkapenarekin.

## Deskribapena 
Eraikina isolatuta dagoen jauregia da, oinarri laukidun baten gainean eraikitakoa. Beheko solairuaz gain, lehenengo solairua eta ganbara ere baditu, eta azkeneko honek hegoaldeko fatxadan argia sartzeko leihoak ditu.

### Eraikuntza 
Horma harriz egina dago; fatxada nagusiko paretak harlanduxkaz eta gainerakoak kare-junteatuko harlangaitzez. Teilatua lau isurialdekoa da eta fatxada nagusiaren hegalean landutako zurburuak ditu.

### Kanpoaldea 
Fatxada nagusia ekialdera begira dago, oso modu sinplez antolatuta. Xafla leuneko inposta batek bi alde banatzen ditu. Fatxada nagusiak hiru ardatz bertikal ditu: aldeetakoek beheko solairuan portada dute eta goikoak, aldiz, balkoia dauka. Sarrerek pieza bakarreko leiho-burua daukate, ezkerraldekoak nabarmendutako plakadura dauka eta eskuinaldekoak, ordea, bi euskarrien gaineko leiho-buruaren plakadura. 
ezkerrera|thumb|Hegoaldera ematen duen galeria.
Balkoiak oso horizontalak dira eta leiho-buruaren buelta kanpoaldera aterata dute. Erdiko ardatzaren behealdean leiho luzea dago, bere ingurua nabarmendurik duena, eta solairu nagusian Andoindarren eta Luzuriagatarren armarriak daude. Fatxada honek hegaztegi formaduna dauka, eta horren gainean hegalean dauden zurburu landuak eta biribiltxoak (muturrean) daude. Gainerako alde edo fatxadetan leihoek leiho-buruak dituzte eta ez daude hain landuak. 

Hegoaldeko fatxadan galeria nabarmentzen da eta toscana-zutabeen gainean guztiz biribilak ez diren hiru arku daude. Zuraz egindako lanen artean, kanpoaldean fatxada nagusiko hegaleko zurburuak nabarmentzen dira. Barrualdean, hainbat lekutan topatzen ditugu zurezko egiturak: barneko hormetan, teilatuan, ateetan, eskudeletan e.a. Forja-lanei dagokionez, balkoiak eta leiho-habeak nabarmentzen dira.

### Barnealdea 
thumb|Barruko ganga
Eraikinaren barnean, fatxada nagusiko portada igaro eta berehala, beheko solairuko ataria dago, eta horren inguruan banatzen dira gelak. Atari horretatik toscana-zutabeetan eusten diren bi arkuk behe solairurako eskaileretara eta geletara iristeko bidea egiten dute. 

Eskaileraren amaieran, fatxadako armarriez apaindutako petxinen gainean, biribil forma duen ganga dago (seguruenik XIX. mendean zurezkoa zen berezko teilatuaren ordez eraikitakoa). Ganbaran eraikinaren eta teilatuaren zurezko egitura ikus daiteke, dotorea eta pisu gutxikoa, eta azkeneko aroetan burututako hobekuntza-lan batzuk ditu. Dena den, orokorrean berezko pieza eta lotura-sistemak mantentzen dituela esan daiteke.

## Bizilagunak 
21. mendean, Bernardo Atxaga idazlearen eta bere emazte Asun Garikanoren bizitokia da jauregia.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Lazarragatarren jauregia

## Kanpo estekak 
* Kultura Ondasun izendapena EHAAn
Zalduendo

**Zalduendo** Burgosko probintziako herria da, Arlanzon udalerriaren barruan. Hiriburutik 20 kilometrora dago eta guztira 61 biztanle ditu. Burgos probintzian badira euskarazko hainbat toki-izen, Erdi Aroko dokumentazioan jasoak. Horietatik batzuk oraindik gordetzen dira: Zalduendo da horietariko bat.

## Turismoa 
Herria eskualdeko gune turistiko bihurtzen saiatzen ari da, bere kokapen ezin hobeari esker. Bide Berdea edo Donejakue Bidea udalerritik igarotzen dira. Atapuercatik gertu dago, Unescok Gizateriaren Ondare izendatutako aztarnategi eta kobazuloekin. Arlanzon ibaia Burgoserako bidean igarotzen da, Villalbura errotaren inguruan, parke batekin eta ibai askaldegiarekin. Hori guztia Zalduendo Turismoaren udal webgunean jasotzen da.

## Kanpo estekak
Hego Bohemia

**Hego Bohemia** (txekieraz: *Jihočeský kraj*) Txekiar Errepublikako hegoaldean dagoen eskualde administratiboa (txekieraz: *kraj*) da. 10.056&nbsp;km²ko azalera du eta 2012an 636.138 biztanle zituen. Bere hiruburua České Budějovice da. Eskualdea, berez, Bohemian badago ere, herrietako batzuk Moraviako parte dira.

## Hiri garrantzitsuenak 
* Bechyně
* Blatná
* České Budějovice
* České Velenice
* Český Krumlov
* Dačice
* Jindřichův Hradec
* Kaplice
* Milevsko
* Mladá Vožice
* Netolice
* Nová Bystřice
* Nové Hrady
* Písek
* Prachatice
* Protivín
* Sezimovo Ústí
* Slavonice
* Soběslav
* Strakonice
* Tábor
* Trhové Sviny
* Třeboň
* Týn nad Vltavou
* Veselí nad Lužnicí
* Vimperk
* Vodňany
* Volary
* Volyně

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
UPV (argipena)

**UPV** siglak esanahi zenbait ditu:

* **UPV**, *Universitat Politècnica de València* edo Valentziako Unibertsitate Politeknikoa;
* **UPV/EHU** edo Euskal Herriko Unibertsitatea (gaztelaniaz, «Universidad del País Vasco»).
Ezkerte zuri

**Ezkerte zuria** (*Calystegia sepium*), **ezker-aihen zuri**, **birigane zuri**, **birigain zuri** edo **lurruntz zuri** izenez ere ezagutua, klima epeleko Ipar hemisferioko Europa, Asia, Afrikaren ipar-sartaldea eta Ipar Amerikan eta Hego hemisferioko Australia eta Hego Amerikako Argentinan hedatua dagoen belar gaiztoa da.

Beste landareen inguruan erlojuaren aurkako norabidean kiribiltzen den landare belarkara bizikorra da, 2-4 m-ko garaieraraino igo ahal dena, gutxitan 5 m-taraino. Hostoak bakunak, mutur puntadunekoak, gezi-buru itxurakoak, 5-10 cm luze eta 3-7 cm zabal dira, eta zurtoinetan kiribila osatuz egoten dira jarriak.

Loreak udaberri berantiarretik udaren azkeneraino irteten dira. Lore-begian ireki ondoren sepaloak estaltzen jarraituko duten braktea handiz estalita daude. Behin irekita loreak tronpeta itxurakoak dira, 3-7 cm-ko diametrokoak eta zuriak, edo arrosa argiak marra zurirekin. Loraldiaren ostean fruitua 1 cm-ko diametroko kapsula ia esferikoa bihurtzen da, lau zatitan ebakitako laranja baten itxura duten bitik laura hazi beltz handiz osatua dagoena. Haziak sakabanatu eta sorotan, basotan eta bide bazterretan ernatu eta sendo hazten dira.

Herrialde-azpiespezie batzuk bereizi dira, baina aditu guztiek ez dute onartzen banaketa:
* *Calystegia sepium* azpiesp. *americana*. Ipar Amerika.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *angulata*. Ipar Amerika.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *appalachiana*. Ipar Amerikako sortaldea.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *binghamiae*. Ipar Amerikako sartaldea (Kalifornia).
* *Calystegia sepium* azpiesp. *erratica*. Ipar Amerika.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *limnophila*. Ipar Amerikako hegoaldea.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *roseata*. Europako sartaldea, itsasbazterrean. Lore arrosak.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *sepium*. Europa, Asia.
* *Calystegia sepium* azpiesp. *spectabilis*. Siberia. Loreak sarritan arrosa kolorearen ukituaz.

### Erauzteko bidea 
**Ezkerte zuria** lore ikusgarriko landare erakargarria da. Hala ere, arin hazten diren eta beste landareak inguratzen dituzten bere ahienen bidez zanpatu eta suntsitu ditzake landatutako landareak, baita zuhaixkak eta zuhaitz txikiak ere. Hazi bidez ugaltzeko bere ahalmenagatik (30 urteko haziak ere erne daitezke) eta 3-4 m-ko luzera izan dezaketen ahienak ematen arrakastatsuak diren zuztarregatik iraunkortasun handiko belar txarra da eta belar gaizto kaltegarri legez sailkatuta dago toki batzuetan.
**Ezkerte zuria** erauzteko iradokitako metodoa eskuz eta arretaz egindako jorra da.

### Antzeko espezieak 
Ezkerte beltza antzeko ahiena da baina bere atal guztiak askoz txikiagoak dira. Bestalde, orrien atzeko muturrak zorrotzagoak dira.
*Ipomoea pandurata*ren hostoek bihotz itxura dute ez gezi baten buruarena.

## Erreferentziak 
*  
*  Germplasm Resources Information Network: *Calystegia sepium*
*  Flora Europaea: *Calystegia sepium*
*  USDA Plant Profile: *Calystegia sepium*
*  Oregon State Weed Guide
*  Ohio Perennial & Biennial Weed Guide
Kaltzedonia

**Kaltzedonia** silizearen forma kriptokristalinoa da, kuartzoaren eta moganitaren hazkuntza txandakatuaren ondorioz sortutakoa. Bi mineral hauek silizez osaturik daude, baina kuartzoa kristal-egitura trigonala jarraituz sortzen da, eta moganita monoklinikoa da.

Kaltzedoniak ezkoaren antzeko distira dauka eta zeharrargia izan daiteke. Kolore asko eduki ditzake, baina gehienetan zuritik grisera, urdin grisaxka edo marroi argitik marroi ilunera da.

## Kanpo estekak
Watto

**Watto** Star Wars unibertsoko pertsonaia bat da.

Toidarian espezieko txatar-saltzaile txiki honek hegan egiten zuen intsektuek dituzten antzerako hegoekin, eta mutur luze bat zeukan.
Wattok Mos Espa-n zeukan bere txatar-denda, Tatooine planetako portu-espazialean. Bi esklabo izan zituen: Shmi Skywalker eta Anakin Skywalker. Anakin apustu baten ondorioz galdu eta askatua izan zen, Shmi bordari batek erosten zuen bitartean; Cliegg Lars. Azkenean Watto bakarrik geratu zen, zor askorekin eta esklaborik gabe.

## Kanpo estekak
Lapis lazuli

**Lapis lazulia** antzinatik bere kolore urdin sakonagatik harribitxi gisa erabiltzen den arroka da. Bere osagai nagusia lazurita da.

Lapis lazulia milaka urtez erauzi da Afganistango Badakhsan probintzian, eta bere merkataritza hain zaharra da, hilobi neolitikoetan aurkitu izan dela. Arte historian pigmentu urdin preziatuena egiteko erabili izan da: itsasoaz haraindiko urdina. Erdi Aroan itsasoaz iristen zelako deitzen da horrela . Pigmentu oso garestia izan zen sintesi kimikoaren bidez sintetizatu zen arte. Oso pigmentu egonkorra den arren, olio pinturan degradazio kasuak detektatu dira.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Kaltzita

**Kaltzita** mineral karbonatoduna da.

Kaltzio karbonatoak (CaCO3) osatutako formarik egonkorrena da. Beste formak aragonitoa eta vaterita dira. Aragonita kaltzita bilakatzen da 470&nbsp;°C-tik gora, eta vaterita are ezegonkorragoa da.
Kolore zurixka badu ere, oxidazioa jasaten duelarik laranja edo gorrixka bihurtzen da. Egitura kaltzitiko ugari topa ditzazkegu ingurune karstikoetan, adibidez, haitzuloetan. Kaltzitaren prezipitazioak espeleotemak sortzen ditu kobetan.

## Ikus, gainera 
* Harzuri
* Espeleotemak
* Estalaktita
* Estalagmita
* Karbonatazio

## Kanpo estekak
Lazurita

**Lazurita** sulfatoa, sufrea eta kloroa daukan tektosilikatoa da. Bere formula (Na,Ca)8(AlSiO4)6(SO4,S,Cl)2 da. Feldespatoidea eta sodaliten taldekoa da. Lapis lazuli harribitxiaren osagai nagusia da.

## Kanpo estekak
Alcabre

thumb|
thumb|Alcabreren kokapena Vigon.
**Santa Baia de Alcabre**, normalean **Alcabre** deitua, galiziera erreintegrazionistaz **Alcavre**, Vigoko concello edo udalerriko (Pontevedra, Galizia) parrokia bat da.

## Mugakideak 
* Bouzas, Coia, Comesaña eta Naviako parrokiekin egiten du muga, eta Vigo-San Andreseko artziprestatuko parte da.

## Banaketa 
* Hogeita bat herrigune (*entidades de poboación*) ditu, eta hiru "leku" (*lugares*), orotara 2.997 bizilagunekin (2003an).
* Bere herriguneak eta biztanle kopuruak ondoko hauek dira: A Ameixeira (102), Barreiro (243), O Carregal (313), O Castañal (85), O Cruceiro (65), A Fonte (71), Fontes (27), Forte (34), A Garita (57), A Igrexa (405), A Millareira (90), Montana (104), O Muíño do Vento (107), A Pardaíña (19), As Pertegueiras (78), Roade (557), A Robaleira (57), A Sobreira (184), Turido (131), A Veiguiña (174) eta Viña Grande (94).
* "Lekuak" hauek dira (normalean aurreko guneetako baten parte direnak): O Casaliño, Freixeiro eta A Quiringosta

Parrokia txikienetako bat da. Kostaldean kokaturik dago, hainbat hondartza izanez.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Bainuetxe

[thumb|[Batheko bainuetxean ur minerala edaten.]]
**Bainuetxea** uraren bidez sendatzeko edo ongizatea emateko xedea duen toki bat da, bertan egoteko eraikin bat ere baduela.

Igerileku termalez gain, bainuetxeetan erabiltzen diren tekniketako batzuk alga bidezko bainuak, lokatz bidezkoak, pomelo azal bidezkoak, lurrin hartzeak, hidromasajea, ur zurrustadak, urlaster kontrako zirkuituak etab... dira. Itsasoko bainuetxeen kasuan, erabiltzen diren ur bidezko teknika osasungarriak *talasoterapia* hitzarekin ezagutzen dira.

Hauetaz gain, *Ayurveda* metodoa erabiltzen duten bainuetxeak ere badaude. Hauek, Ayurvedan oinarritzen dira, medikuntza sistema osoenetako batean.

Instalazioak, beste zerbitzu batzuekin osatzen dira. Hala nola, orotariko masajeak, saunak, izpi ultramoreak, solariuma, gimnasioa, ur oheak, edertasun tratamenduak...

Ur termal naturalak existitzen ez diren tokian egoterik posible ez denean, gas edo beste erregai baten bidez berotutako urez betetako igerilekuak erabiltzen dira.

Aisialdirako, txirristak ere badaude, baita laku artifizialak arraunerako, olatu artifizialak eratzen dituzten igerilekuak, eta ur korronte ezberdinetako ibai artifizialak ere.

Bainuetxe bezala, derrigorrez itsasotik hurbil ez dauden atseden eta aisialdirako tokiei ere deitzen zaie.

## Bainuetxe ospetsuak 
### Euskal Herrian 
* Beleringoa
* Donostiakoa
* Fiterokoa
* Galartzakoa
* Igeretxekoa
* Zestoakoa
* Zumaiakoa

### Euskal Herritik kanpo 
* Puente Viesgokoa
* Zújarrekoa

## Ikus, gainera 
* Ur termal
* Belle Epoque

## Kanpo estekak
Onbakutz

**Onbakutz** edo Askiolagaina Urkilla mendilerroan dagoen mendia da, mendilerro honetako garaienetakoa. 1.226 metroko garaieraekin, mendilerro honetako laugarren mendirik garaiena da. Berez ez da oso mendi ezaguna.

## Irispideak 
Petroleroak izeneko tokitik doa bideetako bat. Bide hau, nahiko erraza da, baina, itxuraz, ez du interes handirik mendizaleentzat. Galtzada erromatarraren bidea hartu beharrean, ezkerraldeko bidea hartu behar da, Urbia eta Oltzara doana. Bide hau, igoaz doa Urkiola II izeneko tokitik, eta, berehal, Askiola mendira iristen da. Hemendik, ezkerretara hartu eta igoera leun baten bidez, Onbakutzera heltzen da.

Galarretatik, mendizaleentzat interesgarriagoa den bide bat abiatzen da. Herrixka honetatik irten ondoren, Malkorra labarrera poliki-poliki sartzen den bidetik joan behar da. Xedea, Pagomakurra edo Zelaibixkar izeneko mendatera heltzea da, Milpiribil mendiaren ekialdean. Eskuinetik, Onbakutz mendiaren tontorrera heltzen da.

Urbiatik etorriz gero, Arantzazutik igo ondoren, San Adriango tunelerako adierazitako bideari jarraiki, mendate hontara heltzen da, eta Onbakutz mendia inguratzen du.

Azkenik, Otzaurte mendatetik kontrako bidea eginez gero, ez da zailtasunik egongo tontorrera iristeko. Tuneletik abiatuta eta Lizarrate izeneko tokia igaro ondoren, pagadian ondo ikusten den galtzada jarraitu behar da, eta ez da utzi behar bide hau Pagazulueta izeneko mendatera iritsi arte. Orduan, pixka bat igo behar da, eskuinetara Liñategieta mendiaren tontorra utziz, eta, aurrerago, Askiolarena, beste aldean. Askiolako mendatetik, Onbakutzen tontorra hurbil eta begi bistan geratzen da. Askiolako mendate honetara, lehen aipaturiko Galarreta herrixkatik ere hel daiteke, Astibarri labarretik barrena.

## Kanpo estekak
Saltarri

thumb|320px|Saltarri zutarria.
**Saltarri** Aralarreko alde gipuzkoarrean dagoen etzandako zutarri bat da, 3 metrotik gorako luzera duena. Alotza izeneko larrean dago, Beleku izeneko menditik gertu, mendi honen iparraldeko magalean.

## Izenaren jatorria 
Garai batean, artzainek, euren artean, zutarri hau nork jauzi egiten zuen apostua egiten zuten. Jauzia, luzeran izan behar zen. Eta artzainek, bi hankak elkartuta zituztela jauzi egin behar zuten. Hortik datorkio zutarri honi, duen izena.

## Kanpo estekak
Flexiguritate

**Flexiguritate** edo **flexiseguritate** hitza 1980ko hamarkadan Danimarkako lan merkatuan landutako kontzeptua da eta inguruko herrialdeetara (Finlandiara, Holandara...) zabaldu zen berehala. *Flexibilitatea* (malgutasuna) eta *segurtasuna* konbinatzen ditu, lan merkatuari aplikatuz.

Teorian, lan merkatu malgua lortu nahi duen estrategia politikoa da eta, aldi berean, langileen babes soziala bermatu nahi du.

Bereizgarriak:
* Kontratuak egiteko eta eteteko malgutasuna.
* Langabetuen gizarte babes handia, eskubide eta betebeharrak ondo zehaztuz.
* Formakuntza eta berkolokazio politika indartsua.

Langileek bere formazioa eguneratzeko prest egon behar dute, edozein momentutan merkatuaren eskarira egokitzeko xedean. Horretarako formakuntza jarraia antolatzen da, bai langileentzako eta bai langabetuentzako ere. Hortik ondoriozta dezakegu aurrekontu publikoetan eragiten duen kostu handia eta hau izango da bere alderdi kritikatuenetakoa.

## Kanpo estekak
Abaraska (liburua)

***Abaraska*** Asel Luzarraga idazle bilbotarraren liburua da. 2008an argitaratu zen, Txalaparta argitaletxearen eskutik.

## Kanpo estekak 
* Liburuari buruzko azalpena Asel Luzarragaren blogan
Loli Astoreka

**Loli Astoreka Zamalloa** (Bernagoitia, Zornotza, Bizkaia, 1958ko uztailaren 6a - ) euskal aktorea da.

## Biografia 
1975. urtetik 1980. urtera, *Cómicos de la Legua* antzerki taldeko partaide izan zen eta urte batzuk geroago, *Karraka* taldeko kide izatera pasa zen. Telebistan haurrentzako saioetan parte hartu izan du eta baita Euskal Telebistako hainbat sailetan ere. Zinema munduan hainbat film labur eta film luzetan lan egin du.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Eskamak kentzen* (2016)
* *El comisario* (1999-2006)
* *Zeru horiek* (2006)
* *Hospital Central* (2003)
* *Policías, en el corazón de la calle* (2001)
* *Ciudad sur* (2001)
* *Campus* (2000)
* *Periodistas* (1998)
* *Goenkale* (1994-1999 eta 2010)
* *Duplex*
* *Bi eta bat

### Zinema 
* *Nora* (2020)
* *Agur Etxebesteǃ* (2019)
* *Txarriboda* (2015)
* *Amaren eskuak* (2013)
* *Sukalde kontuak* (2009)
* *Zigortzaileak (*2009)
* *Aupa Etxebeste!* (2005)
* *El coche de pedales* (2004)
* *Dame otro final* (2000)
* *Pídele cuentas al rey* (1999)
* *Pecata minuta* (1999)
* *Amor de madre* (1999)
* *La vaca* (1997)
* *Sálvate si puedes* (1995)
* *Adios Toby, adios* (1995)
* *Zapata miragarriak* (1987)
* *El amor de ahora* (1986)
* *Ehun metro* (1985)

### Film laburrak 
* *Kreba'' (2017)

## Erreferentziak
Maite Bastos

**Maite Bastos** (Orio,  - ) euskal aktorea da. Goenkale, ETBko telesail famatuan hasi zen Margariren paperean 1990eko hamarkadan.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Errementari* (2018)
* *Hasiera* (2016, Film laburra)
* *Izarren argia* (2010)
* *Zigortzaileak* (2009)
* *Tostadora* (Film laburra)
* *Kabia* (2007, Film laburra)
* *Arrotzak* (Film laburra)

### Telebista 
* *Itxaso* (2023)
* *Euskolegas* (2009)
* *Hospital Central* (2004)
* *Goenkale* (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maiken Beitia

**Maiken Beitia Fernández** (León, Espainia, 1963ko otsailaren 17a) aktorea da. Leonen jaioa bada ere, Hegoaldeko nafarra dugu.

## Filmografia 
### Zinema 
* *Tres 60* (2012)
* *Nevando voy* (2008)
* *Road Spain* (2008)
* *Bi aurkari, ia-ia berdinak* (2007)
* *Obaba* (2005)
* *Insel der Schildkröte* (2003)
* *Silencio roto* (2001)
* * Mi hijo Arturo* (2001)
* *Ione, igo zerura* (1999)
* *Entre todas las mujeres* (1998)
* *Cuestión de suerte* (1996)
* *El anónimo... ¡vaya papelón!* (1990)

### Telebista 
* *Cuenta atrás* (2007)
* *Amar en tiempos revueltos* (2006)
* *Hospital Central* (2005)
* *Javier ya no vive solo* (2002-2003)
* *Policías, en el corazón de la calle* (2002)
* *La noche del escorpión* (2002)
* *Periodistas* (2001)
* *Ertzainak* (1999)
* *Goenkale* (1994)
* *Benta Barri*

## Erreferentziak
Anabel Arraiza

**Anabel Arraiza Artieda** (Lakuntza, Nafarroa Garaia, 1975ko irailaren 1a) euskal aktorea, kazetaria eta musikaria da. Triki Ta Ke taldean 2001an abeslari aritu ondoren, Euskal Telebistan, Nafar Telebistan eta Hamaika Telebistan aritu izan da. Irrien lagunak klubean eta Bizipoza elkartasun-sarean ere eragilea da, eta hainbat ekitaldi publikotan aurkezle edota gidari aritu izan da.

## Musikaria (1989-2001) 
Txikitan akordeoia ikasi zuen Altsasun, Lakuntzan eta Barañaingo kontserbatorioan. 14 urterekin hasi zen festetan edo inauterietan jotzen. Amaiur akordeoi-orkestrako kidea izan zen. Gero ezkontza, bataio eta jaunartzetan Goiuri taldean teklatuak jo eta abestu zuen. Triki ta Ke taldeko Imanol Goikoetxea urdiaindarrak deituta bi disko grabatu zituzten hiru urtetan, haurdun gelditu arte.

## Zinemako aktorea (1993-2014) 
Gaztetxo zela 18 urterekin aktore hasi zen zineman Mirentxu Purroyren *Denboraren gibelean* filmean; geroago Joseba Salegiren *Ione, igo zerura* (2000) filmean egin zuen protagonista-lana. 2014an Loreak filmeko Miren pertsonaia interpretatu zuen.

## Telebistako aktorea (1994-2003) 
Zinematik telebistara egin zuen jauzi 1994an eta zortzi urtez Sara Garmendia izan zen ETBko Goenkale telesailean 2001era arte. Ondoren *Sorginen Laratza* saioan aritu zen bi denboraldiz, harik eta haurdun geldituta orduko zuzendariak esan zion hobe zuela etxean gelditzen alaba zaintzen. Behar bereziak dituzten haurren familien Euskal Herri osoko 30 bat elkarterekin aritu ziren lanean irrizaleak, Bizipoza elkartasun sarea ehuntzen.

## Kazetaria 
Hiru seme-alabak koskortutakoan berriro hasi zen lan munduan kukuak egiten, ETBko *Arratsaldero* saioan kolaborazio batzuk egin zituen, esaterako, edo azkenaldian Egunak egin du saioan. Hainbat ekitaldi publikotan aurkezle edota gidari lanak egiteaz gain, kazetari gisa Hamaika Telebistan hainbat programa aurkeztu ditu 2017tik:

* *Hiri baratzea programako 35 saioetan* hirien inguruko baratzetan aritzen da ortuko jarduerez adituekin. Iñigo Segurolaren lankidetzan
* *Ajoarrieroa programako 35 saioetan* pertsona mediatikoak elkarrizketatzen ditu sukaldean aritzen direla.
* *Euskaltzale* programako 23 saioetan euskararen ezagutza eta erabilera dira protagonista.
* *Zurriolako Butaka*, Donostiako zinemaldiko programa berezietan aurkezle izan da.

Fitxategi:AnabelArraiza11TBHiri Baratzea.png
Fitxategi:AnabelArraiza11TBAjoarriero.png
Fitxategi:AnabelArraiza11TBEuskaltzale.png

## Filmografia 
### Zinema 
* Loreak (2014). Miren pertsonaia
* *Skizo* (2006)
* *El vestido* (2000)
* *Ione, igo zerura* (Joseba Salegi, 1999)
* *Jendarte Bidaide* (2015)
* *Ekoetikopatetikobikoa* (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Iñaki Beraetxe

**Iñaki Beraetxe** (Donostia, 1963ko abuztuaren 2a) euskal aktore, zuzendari eta gidoilaria da.

## Biografia 
Donostiako Santo Tomas Lizeoan urte batzuk ikasten aritu ondoren, La Salle ikastetxean jarraitu zuen ikasketekin. Txikitatik maite izan du artearen mundua (pintura, musika, zinea, idazketa...). Urte batzuk beranduago, zuzendari, gidoigile, aktore eta bikoizlari lanetan hasi zen. *Goenkale* telesailean Mikel Mendiaraz "Pelos" papera egiteagatik ospetsu bihurtu zen Euskal Herri mailan. Bestalde, bikoizketa-lan nabarmenak ere egin izan ditu, besteak beste, *Merlí* telesailean.

## Filmagintza 
### Zuzendari eta gidoigilea 
* *Txerri hankak* (1999)
* *Osaba Jaxinto* (2002)
* *Ostertz* (2004)
* *Gus & Sarah* (2006)
* *Hara nun ziran...!* (2008)
* *Jatetxean* (2009)
* *Nadiñe* (2009)
* *Anestesia* (2009)
* *Sorginaren etxea* (2010)
* *Carpe diem* (2010)
* *Edozer* (2011)
* *Marilyn* (2013)

### Aktore 
* *Karmele* (2025)
* *Cristobal Balenciaga* (2024)
* *La ermita* (2023)
* *Irati* (2022)
* *Intimidad* (2022)
* *Elkano: mugarik gabe* (2022)
* *Hondar ahoak* (2020)
* *La línea invisible* (2020)
* *Ihesaldia* (2019)
* *Puntu Koma* (websaila) (2019)
* *Go!azen* (2018)
* *Aitaren Etxea* (2015)
* *Ocho apellidos vascos* (2014)
* *Elkartea* (2013) (laburmetraia)
* *Mystikal* (2010)
* *Mugaldekoak* (2010)
* *Pilotari* (2007 &ndash; 2008)
* *Para siempre* (2005)
* *Ze Krixto!!!* (2004)
* *El final de la noche* (2003)
* *El rey de la granja* (2002)
* *Sí, quiero...* (1999)
* *Goenkale* (1994 &ndash; 2004)
* *Edozer* (laburmetraia)
* *Marilyn* (laburmetraia)
* *Pater filia* (laburmetraia)
* *El Comisario*
* *Los hombres de Paco*
* *Aída*
* *Mi querido Klikowsky*

### Bikoizlari 
* *Dinosauruak* (90-ko hamarkadan)
* *One Piece* (1999 - ????) - Kehetxar eta Lord Bat
* *Shrek* (2001) - Shrek
* *Izotz Aroa* (2002) - Diego
* *Izotz Aroa 2: Urtze aldia* (2006) - Diego
* *Izotz Aroa 3: Dinosaurioen egunsentia* (2009) - Diego
* *Planeta 51* (2009) - Grawl jenerala
* Kevin Kostner - Bizkarzaina, El Último Voto
* Richard Gere
* Jack Nicholson - Kukuaren kabiaren gainean hegan, The Departed
* Pierce Brosnan - *Percy Jackson y el ladrón del rayo*
* Jeremy Irons
* Willem Dafoe
* Tom Sheleck - Magnum
* Clint Eastwood - *Gran Torino, Million Dolar Baby*
* Densel Washington - *Eliren liburua*
* *Merlí* (2015)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Euskadiko Filmategia
*   Iñaki Beraetxeren agerpenak Youtuben.
Mañu Elizondo

**Manuel "Mañu" Elizondo Lasarte** (Astigarraga, 1958 - ) euskal aktore eta bikoiztailea da. Aktore izan baino lehen irakaslea izan zen Iruñeko Hizkuntza Eskolan. Telebistan batez ere egin du bere lana, baina, bikoizketa arloan ere aritutakoa izan da, Clint Eastwood, Harrison Ford, George Clooney edo Sylvester Stalloneren ahotsak bikoiztu baititu.

## Filmografia 
* *Nekane Amaya* (2016)
* *Aitaren Etxea* (2015)
* *Arriya* (2011)
* *Ahots ona* (2006)
* *Vaya Semanita* (2005-2010)
* *Karramarro Uhartea* (2000)
* *Goenkale* (1999-2005)
* *Ahmed, Alhambrako printzea* (1998)

## Erreferentziak
David Errasti

**David Errasti Urrutia** (Aretxabaleta, 1965 - ) euskal aktorea da. *Goenkale* telesailean aritua izan da.

## Filmografia 
* *Mystikal* (2010)
* *Martin* (2009)
* *Pilotari* (2007)
* *Seré tus ojos* (2005)
* *Cinema y verité* (2005)
* *Ostertz* (2004)
* *Offeko maitasuna* (1992)
* *Goenkale* (1994-2005 eta 2008)
Jose Maria Berasategi

**Jose Maria Berasategi Iriondo** (Donostia, 1964ko urriaren 3a - ) gipuzkoar aktorea da, zineman eta telebistan ibilitakoa.

## Filmografia 
### Telebista 
* *Cristobal Balenciaga* (2024)
* *Gure Kasa* (2019) (elkarrizketatua)
* *Go!azen* (2009)
* *Cuenta atrás* (2008)
* *Hospital Central* (2007)
* *Amar en tiempos revueltos* (2006)
* *El comisario* (2004)
* *Jaun ta Jabe* (1997)
* *Goenkale* (1994-2005)
* *64* (1993/94)
* *Bi eta bat* (1991)

### Zinema 
* *Ione, igo zerura* (1999)
* *Hotel y domicilio* (1995)
* *Loreak* (2014)
* *Handia* (2017)

## Kanpo loturak 
* Euskadiko Filmategia
Iker Galartza

**Iker Galartza** (Amezketa, Gipuzkoa, 1977ko maiatzaren 17a) pailazoa, aktorea eta gidoigilea da. Telebistan egindako lanengatik da batez ere ezaguna; baina pailazo moduan edo antzerkian ere jardun du, Poxpolo ta Mokolo pailazoekin besteak beste. 2008ko abenduaren 3an, Euskararen Nazioarteko Egunean, Begoña Bilbaok zuzendutako *Ate joka* antzezlana jokatu zuen Gasteiz Printzipal Antzokian. 2017an Gure Zirkua martxan jarri zuen Joseba Usabiaga eta beste kide batzuekin batera eta 2017ko irailean Tolosan estreinaldiko emankizuna eman ondoren Euskal Herriko herriz herri ibili ziren.

## Lanak 
### Telebista 
* *Goenkale* (2001-2005)
* *Vaya semanita* (2006-2015) (2025-...)
* *Euskolegas* (2009)
* *Nekane Amaya: la película* (2012)
* *Irrikitown* (2013-2014)
* *Kontrako eztarria* (2013-2014)
* *Zuek hor eta gu hemen!!* (2014)
* *Zuek hor!!* (2015)
* *Allí abajo* (2015)
* *Nekane Amaya* (2016)
* *3txulo* (2016)
* *Euskalduna naiz eta zu?* (2017)
* *Historias de Alcafrán* (2020)
* *Etxekoak* (2020)
* *Beti mugan* (2021)
* *Irabazi arte* (2022-*gaur egun*)
* *Superra* (2026)

### Gidoiak 
* *Goenkale* (1994)

### Antzerkia 
* *Ate joka* (2008)
* *Erdibana* (2015)
* *Poxpolo ta Mokolo* (1995-2016)

### Zinema 
* *Tres 60* (2013)
**El silencio de la ciudad blanca* (2019)

### Zirkua 
* Gure Zirkua (2017-)

## Kanpo estekak
Kepa Gallego

**Kepa Gallego** (Bilbo, Bizkaia, 1960ko irailaren 6a) aktorea eta zinema zuzendaria da.

## Filmak 
### Aktoretzat 
* *Anfitrioi berezia (2012)*
* *MIR* (2007)
* *Mobbing* (2006)
* *Hospital Central* (2004)
* *Policías, en el corazón de la calle* (2001)
* *El Señorío de Larrea* (1999)
* *A ciegas* (1997)
* *Goenkale* (1994)
* *Karlistadaren kronika 1872-1876* (1988)

### Zuzendaritzat 
* *Kilker Dema* (2002)

## Kanpo estekak
Miren Gojenola

eskuinera|thumb|260px|Miren Gojenola (erdi-erdian) Goenkale telesailekoekin
**Miren Gojenola Arriaga** (Lekeitio edo Gernika-Lumo, Bizkaia, 1968ko otsailaren 8a) bizkaitar aktorea da, telebistan eta zineman aritua.

1980ko hamarkadan antzerkia egiten hasi zen. Telebistan hainbat telesailetan parte hartu zuen, baina ETB 1eko *Goenkale* telesailaren hasierako denboraldietan izandako *Amaia*ren paperak eman zion ospea.

## Lanak 
### Zinea 
### Telebista 
### Antzerkia 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Miren Gojenolaren fitxa IMDBren webgunean.
* Miren Gojenola aktoreak Karmele Jaio idazlearen 'Hitzen distira' lanetik hartutako zenbait pasarte interpretatu ditu bideo hunkigarri honetan.
* Miren Gojenola *Barre librea* saioan: Saltoki txikietako dendariak, antropologorik onenak  2020/10/16
Arboligaina

**Arboligaina**, Urkilla mendilerroan dagoen azken mendia da, ekialdetik. Hortik aurrera ekialderantz jarraituz gero, Altzaniako mendilerroa hasten da, Araba, Gipuzkoa eta Nafarroa probintziek bat egiten duten tokiraino.

## Ondasun nabarmenak 
Mendi honetan bertan dago San Adriango tunel eta ermita ospetsua. Mendi honetxen azpitik igarotzen da XI eta XII. mendean erabiltzen hasi zen galtzada. Gainera, San Adriango tumulua ere, bertan dago.

## Kanpo estekak
Jose Kruz Gurrutxaga

**Jose Kruz Gurrutxaga Larrañaga** (Azkoitia, 1973ko urriaren 17a - ) euskal aktorea da.

## Filmografia 
### Zineman 
* *Korosagasti* (2020)
* *Anfitrioi berezia* (2012)
* *Ander* (2009)

### Telebistan 
* *Ihesaldia* (2019)
* *Mi Querido Klikowsky* (2007)
* *Balbemendi* (2006)
* *Hospital Central* (2002)
* *Policías, en el corazón de la calle* (2000)
* *El comisario* (2000)
* *Campus* (2000)
* *Goenkale* (1994)

### Antzerkian 
* *Declaración de Guillermo* (2017)
* *Metxa* (2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Elkarrizketa youtuben.
Gorka Igartua

**Gorka Igartua** (Ezkio-Itsaso, Gipuzkoa, 1979) aktorea da.

## Ibilbidea 
Kasualitatez sartu zen *Goenkale* telesailean, 17 urte zituela. Ez zuen pentsatuta antzezpena lanbidetzat hartzea; baina, lagun taldeko batzuei *Goenkale*ko castingera laguntzera joanda, berak ere egin zuen proba, eta hartu egin zuten. Horrela ekin zion aktore ibilbideari.

*Goenkale*n bi urte pasatxo egin ondoren, *Hasiberriak* saioan aritu zen bi urte eta erdiz, hura ere ETBn bertan. Gero, Madrila joan zen, Tele 5 kateko *Hospital Central* telesailean jardutera.

## Filmografia 
* *Hospital Central* (2002)
* *Hasiberriak* (2000)
* *Goenkale* (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
*  Gorka Igartuaren profila IMDB.com webgunean.