Euskal Herria Txapela

**Euskal Herria Txapela** Euskal Herriko gizonezkoen futbol talde nagusien arteko denboraldiaurreko lagunarteko futbol lehiaketa bat da. Euskal Herria Kirola elkarteak antolatzen du, eta emakumezkoek jokatzen duten Euskal Herriko Koparen gizonezkoen bertsioa da. Lehen edizioa 2017an jokatzen hasi zen, Athletic eta Deportivo Alavés taldeen artean; partida ia bukatzear zela, bertan behera geratu zen, liskar batzuen ondorioz. Ordutik, txapelketa udako ohiko ekitaldi gisa finkatu da, denboraldi-aurreko talde onena koroatuz. 9 edizioren ondoren, Athletic eta Osasuna dira txapelketa honen historiako talde arrakastatsuenak, biek hiru titulurekin. Real Sociedadek eta Eibarrek ere txapela behin irabazi dute bakoitzak. Bizkaia eta Nafarroa dira probintzia arrakastatsuenak.

## Historia 
### Jatorria eta lehen edizioa 
Euskal Herriko Txapela uneko talderik onena koroatzeko helburuarekin jaio zen lagunarteko txapelketa gisa. Lehen edizioa, 2017an, ia bukaeraraino jokatu zen, Athletic eta Deportivo Alavés taldeen artean, Lasesarre estadioan, Jose Angel Ziganda eta Luis Zubeldia entrenatzaileekin, hurrenez hurren.

Hala ere, lehen edizio honek emaitza ustekabekoa eta polemikoa izan zuen. Markagailua 2-2 berdinduta eta partida penalti jaurtiketetara jokatzear zegoela, Palencia Caballero epaileak partida etetea erabaki zuen 89. minutuan, partidan zehar areagotu ziren hainbat gorabeheraren ondoren.

Arazoak 70. minutuan hasi ziren, Alexis Ruano Alaveseko jokalaria kanporatu zutenean, epailea bultzatu eta jo baitzuen txartel gorria ikusi ondoren. Epaileak hasieran partida etetea mehatxatu zuen, baina bi taldeetako kapitainek eta taldeko ofizialek iritzia aldarazi zioten, Iker Muniainen bitartekaritza lana goraipatuz. Egoerak okerrera egin zuen ondoren, Oscar Romero kanporatu zutenean Saboriti alboko lerroan egindako sarrera gogor batengatik, eta horrek liskarra piztu zuen. Gipuzkoar epailearen pazientzia agortu zen, eta zelaia utzi zuen bere laguntzaileekin, irabazlerik adierazi gabe.

Polemika ez zen zelaira mugatu, partidaren aurretik gertakariak izan baitziren Alaveseko zaleekin, Iraultza 1921 zaleei estadioan sartzea eragotzi zieten masten ondorioz, eta Herri Nortek Lasesarre utzi behar izan zuen elkartasunez.

### Txapelketaren sendotzea 
Lehen edizioko emaitza polemikoaren ondoren, Athleticek aukera izan zuen bere burua erreskatatzeko txapelketaren bigarren edizioan, 2018an ospatu zena. Oraingoan, aurkaria Real Sociedad izan zen eta partida Irungo Gal estadioan jokatu zen. Aurredenboraldiko parte den eta "udako eusko derbia" bezala ezagutzen den partidak aurreko edizioaren emaitza oso desberdina izan zuen. Eduardo Berizzok zuzendutako Athletic taldeak 1-0 garaitu zuen Asier Garitanoren Real Sociedad taldea, bigarren zatiko lehen minutuan Iñaki Williamsek sartutako gol bati esker, Iker Muniainen asistentzia baten ondoren.

Sari-banaketak izaera sinboliko nabarmena izan zuen, José Ángel Iribar eta Inaxio Kortabarriak, 1976ko Espainiako Trantsizioko Atotxako derbian ikurriña janzteko keinu historikoaren protagonistak, izan baitziren txapela eta garaikurra Markel Susaeta Athleticeko kapitainari emateko arduradunak. Horrela, Athleticek bere lehen Euskal Herriko Txapelaren titulu ofiziala irabazi zuen, aurre-denboraldiko talderik onena bihurtuz.

2019an, txapelketak hirugarren edizioa egin zuen Eibarrek parte hartuz, Real Sociedad taldearen aurka. Klubak garaipena lortu zuen Alexander Isak suediarraren gol bati esker donostiarrak aurretik zituela hasi zen final interesgarri baten ondoren. Hala ere, Eibarrek bere joko sendoa erakutsi zuen lehen zati osoan zehar eta berdinketa lortu zuen Paulo Oliveira atzelariaren korner jaurtiketa bati esker. Bigarren zatian, Willian Joséren Real Sociedaden lesioak oztopatu zuen De Blasis argentinarrak boleaz partida zigilatu zuen amaieratik hogei minutura, Eibar txapelketako bigarren txapeldun bihurtuz.

Txapelketaren laugarren edizioa, 2020an ospatu zena, une berezia izan zen Real Sociedadentzat, 2018an Athleticen aurka eta 2019an Eibarren aurka galdu ondoren, azkenean bere lehen Euskal Herriko Txapela irabaztea lortu baitzuen. Imanol Alguacilek entrenatutako donostiar taldeak Osasuna garaitu zuen alde txikienarekin Willian Joséren penalti bati esker ordu erdian. Penaltia Sergio Herrera Atletikoko atezainak Le Normandi falta egin ondoren etorri zen. Osasunak partida osoan zehar gogor sakatu bazuen ere, bere ohiko presio altuarekin, ez zituen aukerak aprobetxatu, batez ere azken herenean.

Hala ere, Osasunaren mendekua 2021eko bosgarren edizioan etorriko zen, nafarrek beren lehen Euskal Herriko Txapela lortu zutenean Real Sociedad 3-1 mendean hartuta. Denboraldi-aurreko partida bizian jokatu arren, eta Liga hasi baino astebete lehenago jokatuta, Osasunak bere lehen EAEko titulurako gose handiagoa erakutsi zuen. Rojilloek aurrea hartu zuten Budimirren gol batekin, Le Normand eta Remiroren arteko gaizki-ulertu baten ondoren, baina Real Sociedadek berdinketa lortu zuen Willian Joséren bidez, Herreraren defentsako akats bat aprobetxatuz. Osasunako bi izarren, Rubén Garcíaren eta Budimirren, arteko loturak berriro ere fruituak eman zituen kroaziarraren erdiraketa kurbatu batekin eta burukada geldiezin batekin. Azken gola Jaume Grauk eman zuen, utzitako denboralditik itzuli berri zenak, slalom gol ikusgarri batekin 3-1ekoa jarriz.[5]

Seigarren edizioak, 2022an, Athletic txapelketara itzuli zen lau urtez irabazi gabe egon ondoren. Ernesto Valverderen taldeak Real Sociedad 1-0 garaitu zuen Lasesarren, 2017ko lehen edizio polemikoa jokatu zen toki berean. Partidako gol bakarra Mikel Vesgak buruz sartutako gola izan zen, Berenguerrek 22. minutuan egindako falta jaurtiketa baten ondoren. Derbiak tentsio bereizgarria izan zuen, Real Sociedadeko jokalari Rico kanporatu ere egin baitzuten 70. minutuan gehiegizko oldarkortasunagatik. Athleticek partida kontrolatu zuen presio handiarekin eta erasoko formazio batekin, Raúl García erasoaren erdian zuela, Iñaki Williams eta Berenguer alboetan zituela.

2023ko zazpigarren edizioa Osasunaren lurraldea izan zen berriro ere, txapelketako talde arrakastatsuenetako bat bezala berretsi baitzuten bigarren Euskal Herriko Txapela irabazita. Nafarrek 3-1 garaitu zuten Real Sociedad Irungo Stadium Gal-en, protagonista ustekabeko bat izan zuen finalean: Alejandro Catena, taldeko erdiko atzelari berria, hiru gol sartu zituena lehen zatian. Partida Osasuna nagusi izan zen, Catenak lehen gola sartu baitzuen Moncayolaren erdiraketa baten ondoren. Momo Chok Real Sociedadentzat berdinketa lortu bazuen ere Gorrotxategirekin bat-biko bat egin ondoren ezkerreko jaurtiketa bikain batekin, Catenak berriro ere berdindu zuen 37. minutuan buruz sartuta eta hiru gol sartu zituen atsedenaldiaren aurretik korner baten ondoren. Bigarren zatia ez zen hain bizia izan, bi entrenatzaileek gazteei aukerak eman zizkieten bitartean, Osasunak arazorik gabe lortu zuen abantaila.

Athletic-ek titulua berreskuratu zuen 2024ko denboraldiko zortzigarren edizioan, Osasuna 2-1 garaituz Lasesarren. Ernesto Valverderen taldeak denboraldirako prestatuko zen taldearen bertsio oso sinesgarria aurkeztu zuen, Djaló izarra izanik txapelarekin egindako debut ofizialean. Sporting Bragatik iritsi zen aurrelari portugaldarrak lehen gola sartu zuen 19. minutuan, Sancet eta Pradosek hasitako jokaldi baten ondoren. Rubén Garcíak Osasunarentzat berdindu bazuen ere Moncayolaren erdiraketa baten buruz, Iñaki Williamsek partida zigilatu zuen area kanpotik egindako jaurtiketa kurbatu ikusgarri batekin, goiko izkinan sartu zena. Partida Liga denboraldia hasi aurreko azken proba izan zen, zurigorrien aurre-denboraldiko lan bikaina berretsiz.

### Oraingo egoera eta etorkizuneko aukerak 
Txapelketaren bederatzigarren edizioak, 2025ean aurreikusita dagoenak, egutegi arazoak izan ditu lehiaketa sendotu zenetik lehen aldiz. Antolatzaileek zailtasun larriak izan dituzte Athletic eta Osasunaren aurre-denboraldiko egutegi estuetan sartzen den data bat aurkitzeko, bi talde finala jokatzeko sailkatu baitira. Egoera honek Liga dagoeneko martxan dagoen nazioarteko etenaldietako batera arte partida atzeratzeko aukera ekarri du, iraileko lehen nazioarteko leihoa izanik txapelketa egiteko aukerarik probableena. Atzerapauso honek futbol egutegi modernoaren dentsitate gero eta handiagoa eta Euskal Herriko Txapelak EAEko futbol eszenan hartu duen garrantzia islatzen du, bere ospakizuna lehentasunezkotzat jotzen den punturaino, nahiz eta ohiko aurre-denboralditik kanpo mugitu behar izan.

## Egitura 
Ligako eusko derbien emaitzen arabera, sailkapen bat egiten da, eta sailkapenik altuena duten bi taldeak finalera pasatzen dira. Txapelketa tradizionalki aurre-denboraldian egiten da, denboraldi ofizialaren hasiera prestatzeko eta eusko taldeen arteko goi-mailako proba gisa balio duena. Azken edizioan, parte hartu zuten eusko taldeak hauek izan ziren: Athletic, Reala, Osasuna eta Alavés. Zortzi edizioetan zehar, txapelketak 2019an titulua irabazi zuen Eibarrek ere parte hartu du. Finala partida bakarreko formatuan jokatzen da Eusko Herrialdeko hainbat estadiotan, Lasesarre eta Stadium Gal izanik ohiko egoitzak.

## Irabazleak 
## Finalak 
## Parte hartzeak 
## Ekitaldi guztiak 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Emakumezkoen Euskal Herriko Futbol Kopa

## Kanpo estekak