open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Georgi Oppokov

**Georgi Ippolitovitx Oppokov** (; **Afanasi Lomov** moduan ere ezaguna; Saratov, 1888ko otsailaren 5agreg./urtarrilaren 24ajul. - Mosku, 1938ko abenduaren 30a) errusiar militante boltxebikea izan zen.

## Biografia 
1903an Errusiako Alderdi Sozialdemokratako (marxistako) kide egin zen eta laster ildo boltxebikearekin lerratu zen. 1905ko iraultzan parte hartu zuen. Saratov hirian alderdi-lana egin zuen, eta geroago Petrogradeko eta Moskuko Komiteetako kide ere izan zen. 1909an Alderdi Sozialdemokratako zuzendaritzan sartu zen. Tsarismoaren garaian hainbat aldiz atxilotua izan zen: 1910an Arkhangelsk Iparraldeko hirira deportatua izan zen, egonaldi hori Zirkulu Artikora esplorazioak egiteko baliatu zuen.

1913an aske geratu zen eta Moskuko Metal-Langileen Sindikatua sortzen parte-hartu zuen, baina 1914 eta 1915 artean, Saratov hirira deportatu zuten, eta 1916 eta 1917 artean, Siberiara. Garai horietan, “Lomov” ezizena hartu zuen. Otsaileko iraultzaren ostean, Moskuko Komite Boltxebikearen kide izan zen. 1917ko uztaileko Alderdi Boltxebikearen VI. Biltzar Nagusitik aurrera, Alderdi Boltxebikearen Komite Zentraleko kide izan zen, Biltzar Nagusi horretan txosten ekonomikoa aurkeztu zuen (berak onartu zuen postu horretarako aukeratu zutela “*burkide ezagun asko kartzelan edo ihesean zeudelako, eta postuak norbaitek hartu behar zituelako*”).

Urriaren 10eko Komite Zentralaren bilera historiakoan parte hartu zuen. 1917ko Urriko Iraultzaren egunetan, iraultza prestatu zutenen artean egon zen. Iraultzaren ostean, Moskuko Sobietaren Komite Militar Iraultzailearen kide izan zen; eta Iraultzaren ostean, Moskuko Sobietaren lehendakariorde (Moskuko alkateorde) baita. Horrez gain, Sovnarkomen, lehen Sobietar Gobernuan, Justiziako Herri-Komisario aukeratua izan zen, baina denbora laburrez egon zen Gobernuan. Brest-Litovskeko Itunaren kontra kokatu zen, Alderdi Boltxebikearen ezker-aldean.

1918tik 1921ra Sobietar Ekonomi-Plangintza Kontseiluko lehendakariorde izan zen. 1921 eta 1923 artean Siberiako eta Uraletako instituzio ekonomiko eta politikoetan hartu zuen parte. 1923an Sobiet Ekonomi-Plangintza Kontseiluko zuzendaritzan berriz sartu zen, eta 1926 arte lan horretan egon zen. 1931 eta 1934 artean GOSPLANeko lehendakariorde izan zen; eta 1934 eta 1937 artean Kontrol Komisioko kide.

1919an Alderdi Boltxebikeko Komite Zentraleko postua galdu zuen, baina berriz aukeratu zuten 1925ean, 1934 arte. 1929 eta 1931 artean Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistaren Politburoko kide ere izan zen. Ukrainako Alderdi Boltxebikeko Komite Zentraleko kide izan zen 1927tik 1930ra. 1920ko hamarkadan, Alderdi barruko borroketan, ildo trotskistaren alde kokatu zen. Purga Handian, "alderdiaren eta Estatuaren kontrako sabotaia" zela eta, 1937an atxilotua izan zen. 1938an exekutatu egin zuten.

## Bestelakoak 
Mikhailo Hruxevski ukrainar historialari nazionalista handiaren lehengusua izan zen.

## Erreferentziak
Morris Travers

**Morris William Travers** (Londres, 1872ko urtarrilaren 24a - Stroud, 1961eko abuztuaren 25a) kimikari britainiarra izan zen. William Ramsayrekin batera xenona, neona eta kriptona aurkitu zituen.
Masia Freixa

**Masia Freixa**, Kataluniako Terrassa udalerrian dagoen eraikin modernista bat da. Sant Jordi parkean dago.

1896an eraikia, hasiera batean hari lantegia izateko, eta 1907 eta 1914an Lluís Muncunill i Parellada arkitektoak zaharberritua. Arkitektoak gaudíar estiloko arku eta gangez apaindu zuen. Urte luzez Udal Musika Kontserbatorioaren egoitza izan zen.

## Kanpo estekak
Irlandako Galeria Nazionala

**Irlandako Galeria Nazionala**,  eta , Irlandako Dublin hiriburuan dagoen arte museo bat da. Merrion Square plazaren sarreretako batean dago, Leinster House eraikinaren atzealdean. 1854an sortu zen eta 10 urte geroago inauguratu zen.

Bertan, Irlandako eta Europako beste herrialde batzuetako artelanen bilduma bat dago ikusgai, tartean espainiar (Diego Velázquez, Francisco de Goya), italiar barroko (Caravaggio) eta herbeheretar (Rembrandt, Vermeer) artisten margolanak. Sarrera doakoa da.

## Artean aipagarriak 
Bildumak 14.000 artelan inguru ditu: gutxi gorabehera, 2.500 olio-margolan, 5.000 marrazki, 5.000 grabatu, eta beste hainbat eskultura, altzari eta bestelako artelanak.

File:Clarice Orsini de Medici.JPG|Domenico Ghirlandaio, ustez *Lorenzo Mediciren emazte Clarice Orsiniren erretratua*, 1494 baino lehenagokoa.
File:Mantegna, giuditta di dublino.jpg|Andrea Mantegna, *Judith*, 1490s
File:Werkst. Lucas Cranach d.Ä. - Judith mit dem Kopf von Holofernes (National Gallery of Ireland).jpg|Lucas Cranach Zaharraren tailerra, *Judith. Holofernesen buruarekin*, 1550 ingurukoa
File:Tiziano Vecelli - Ecce Homo (National Gallery of Ireland).jpg|Tiziano, *Ecce Homo*, 1558–60
File:Rembrandt - Portrait of a Woman with Gloves - NGI.808.jpg|Rembrandt, *Eskularrudun emakume baten erretratua*, c 1632-1642 ingurukoa.
File:Sainte Famille - Poussin - National Gallery of Ireland.jpg|Nicolas Poussin, *Familia Santua*, 1649 ingurukoa.
File:La mulata, by Diego Velázquez.jpg|Diego Velázquez, *Emauseko afaria*, 1660 baino lehenagokoa.
File:The Taking of Christ-Caravaggio (c.1602).jpg|Caravaggio, *Kristo atziturik*, 1602 ingurukoa.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Bordeleko Arte Ederren Museoa

**Bordeleko Arte Ederren Museoa**, , Frantziako Bordele hirian dagoen arte museo bat da, Gironde departamenduan. 1801ean Pierre Lacour margolariak inauguratua, Paris hiriburutik kanpo Frantzian dauden arte museo handienetako bat da.

Frantziar eta herbeheretar artisten margonalanez osatutako bilduma nabarmenak ikusgai daude, bai eta beste herrialdeetakoak ere.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Berlinghiero Berlinghieri

[180px|thumb|*[Madonna col Bambino (Berlinghiero)|Madonna col Bambino*, Metropolitan Museum.]]

**Berlinghiero Berlinghieri** (Volterra, 1175 inguruan – 1236 urtea aurretik hilda) margolari italiarra izan zen. 1228 eta 1232 urteak artean Luccan lan egin zuen. Bere obra arte bizantziarretik mendebaldeko arte propiora igarotzeko urrats garrantzitsua izan zen.

## Biografia 
Haren biografian hutsune handiak daude. Badakigu Malaneseren semea zela eta, ziur aski, Volterran, Pisako probintzian, ikasi zuela; agian herri horretan ere jaioko zen. 1228ko dokumentu bati esker gutxienez bi seme izan zituela dakigu: Bonaventura eta Barone. Dokumentu horretan, Luccako beste herritarrekin batera, Pisako ejertzitoari bakea zin egin zuten.

## Obra 
Gutxi dira margolari honen gordetzen diren margolanak:
* Lehena *Gurutzea* edo *Croce di Lucca* (1210-1220 inguruan), Luccako Museo Nazionale di Villa Guinigin erakusten da. Lan honen estiloa bizantziarra da oraindik. Jesusen irudiak estatiko eta dramatismorik gabekoa da, *Christus triunphans* modukoa. Iruditik kanpo lanean ikusten diren esmalte kromatikoak oso bizantziarrak dira.
* 1230 eta 1235 artean datatutako beste *Gurutzea* edo *Crocifisso di Fucecchio*. Gaur egun Pisako San Mateo Museoan gordetzen da baina jatorriz Fucecchioko San Salbador abadian zegoen. Lan honetan espezialistek Giunta Pisanoren eragina ikusi dute, batez ere irudien espresibitatean.
* Beste bi obra ez dago oso garbi egilea Berlinghieri zenik: *Madonna col Bambino*, New Yorkeko Metropolitan Museum of Arten gordeta, eta bestea, beste madonna, Pisako katedralean gordeta.
* *San Lorenzo e una santa*, (1230-1235 inguruan), Fucecchio, Museo di Fucecchio
* *Pia donna e san Paolo*, (1230-1235 inguruan), bilduma pribatua
* *Frammento di una croce dipinta*, Avignon, Petit Palais
* *Madonna col Bambino* (egotzita), North Carolina Museum of Art

## Estiloa 
Berlinghiero Berlinghieriren margolanetan XIII. mendeko Toscanako margolaritzaren garapena ikus daiteke. Bizantziar margolaritzaren eragina nabarmena da oraindik, nahiz eta arkitekturan eta eskulturan erromanikoaren eta gotikoaren estiloen eragina, hau da, Alpeen iparraldeko eragina garbia izan. Zentzu horretan arte bizantziarretik mendebaldeko artera igarotzeko bidean daude.
[thumb|*[Croce di Lucca*]]

## Bibliografia 
* Egile batzuk: *Dizionario Larousse della pittura italiana: dalle origini ai nostri giorni*, Gremese ed., Roma, 1998, 62-63.or.
* Christopher Kleinhenz, John W. Barker, Gail Geiger, Richard H. Lansing, *Medieval Italy: An Encyclopedia*, Routledge, Londres, 2004, II. liburuki, L-Z, 662.or. .

## Kanpo estekak
Susy Delgado

**Susy Delgado** (San Lorenzo, Paraguai, 1949ko abenduaren 20a) paraguaitar kazetari, idazle eta poeta da. Guaranieraz eta gaztelaniaz idazten du.

Komunikabideetan lizentziatu zen Asunciongo Unibertsitate Nazionalan. Ondoren soziologia graduondoko titulua lortu zuen Madrilgo Unibertsitate Complutensean.

La Nación egunkarian hasi zen kazetari.

## Lanak 
* 1986 *Algún extraviado temblor*
* 1987 *Tesarái mboyvé / Antes del olvido*
* 1991 *El patio de los duendes*
* 1992 *Tataypýpe / Junto al fuego*
* 1995 *Sobre el beso del viento*
* 1996 *La rebelión de papel*
* 1999 *Ayvu membyre / Hijo de aquel verbo*
* 2002 *La sangre florecida*
* 2003 *Las últimas hogueras*
* 2003 ''Ñe'ẽ saraki*
* 2003 *Ñe'ẽ jovái / Palabra en dúo
* 2007 ''Jevy ko'ê / Día del regreso*
* 2008 *Tyre'ỹ rape / Camino del huerfano*
* 2010 *Ogue jave takuapu / Cuando se apaga el takuá''
La Papelera Española

**La Papelera Española** 1901eko abenduaren 25ean hamar enpresen elkartzearen bidez sortutako enpresa da. XX. mendean zehar, Espainian paperaren ia monopolioa osoa izatera iritsi zen, 1920an estatuan ekoizten zenaren % 80 eginez, batez ere Gipuzkoan. 1997an desegin zen.

## Historia 
Nicolás María Urgoiti Achúcarro izan zen sortzailea eta enpresaren Zuzendari Nagusia. Hasierako kapitala 20.000.000 pezetatakoa izan zen eta estatuan ziren ondorengo fabrikak bildu zituen: Aranguren eta Arrigorriaga (Bizkaia), Tolosa eta Errenteria (Gipuzkoa), Prat de Llobregat (Bartzelona) eta Villanueva de Castellón (Valentzia). Helbidea Bilbon bazuen ere, bulego zentralak Madrilen zituen.

Langileentzat, garai haietan ohikoak ez ziren zenbait baldintza onuragarriak ezarri ziren, hala nola, irabazien partekatzea urtearen amaieran, "Mutual Benéfica Papelera" deituriko elkartea nagusi eta langileei babes ekonomikoa emateko heriotza edo gaixotasunen aurrean, ekonomatoa, etxebizitzak, etab.

Prentsa munduan zabaldu zen enpresa, beste elkarte batzuen artean,*Calpe* argitaletxea sortuz 1918an (gerora *Espasa-Calpe*), *El Sol* (1917) eta *La Voz* (1920) egunkari nazionalak eta *Prensa Gráfica* (1913) konpainia, besteak beste.

**Papelera Españolak** ere 70-80 hamarkadetako krisialdi ekonomikoa pairatu zuen. Finlandiar Enso enpresarekin lotu zen beherakada saihesteko, tamaina egokiago bat lortu nahian baina, hala ere, instalazioak eguneratzeko eginiko inbertsioen zorpetzearen eraginez 1991. urtean ordainketen etenaldira iritsi zen. 1994.enean borondatezko porrota txostena aurkeztu zuen eta 1997an hasi zen likidazioa hurrengo urtera arte luzatu zen.

## Ondorengoak 
La Papelera Española itxi ondoren zenbait fabrikek martxan jarraitu zuten izena eta egoera fiskala aldatua:

* Arangurengo fabrika: Pastguren izenpean 2009 arte jarraipena izan zuen .
* Errenteria: Papresa da lanean jarraitzen duen bakarra. 1993tik 1996ra La Papelera Españolaren eskumendeko enpresa zen, urte hartan banaketa egin zen arte. Prentsarako papera egiten du, erabilitako papera pasta bihurtuz, zurituz eta bobinetan prestatuz. Olibet eta Gabierrota auzoen artean dago kokatua, Oiartzun ibaiaren ondoan.
* Prat de Llobregat: 1922an hasi zen kartoia egiten Papelera Españolaren fabrika honek krisialdiaren ondorioz oinarrizko aldaketak jasan zituen enpresaren banaketa ekarriz eta SARRIÓ S.A.ren parte izatera pasatuz. 1991ean SARRIÓk SAFA italiarra erosi zuen eta 1997an Reno de Medicirekin elkartu zen, izena berriz aldatuz, erabat itxi zen arte. 2006an fabrikako industria-nabeak botatzen hasi ziren eta gaur egun hiriaren ondare diren eraikuntza nagusia eta eskola mantentzen dira.
* Villanueva de Castellón: 1930. hamarkadan Villanuevako papelera Papelera del Grao S.A. elkartean sartu zen, Papelera Españolaren enpresetako bat zena. 80. hamarkadan itxi zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Zuheros

**Zuheros** Kordobako probintziako udalerria da Subbética cordobesa eskualdean dagoena. 2015ko urtarrilaren 1eko erroldaren arabera herriak 688 biztanle zituen.

Espainiako herri ederrenetakoa da eta Kordobako garrantzitsuenetakoa ere bada bere ondare historiko, natural eta kultural handiagatik. Hori dela eta, herria Kultur Intereseko Ondasun izendatu dute.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Kordobako udalerrien zerrenda

## Kanpo estekak 
*  Udalerriaren webgunea.
Gwenvred Latimier-Kervella

**Gwenvred Latimier-Kervella** (Dijon, Borgoina-Franche-Comté, Frantzia, 1988a) bretainiar idazlea da. Lanbidez liburuzaina da. 2004an *Huñvreoù* (Ametsak) izeneko eleberria argitaratu zuen bretoiz.

## Lanak 
### Eleberria 
* 2004: *Huñvreoù*, Keit Vimp Bev arg.,
Lena Olin

**Lena Maria Jonna Olin** (Stockholm, 1955eko martxoaren 22a) suediar aktore bat da. Lasse Hallström suediar zinema zuzendariarekin ezkondua dago.

Antzeztutako film nabarmenen artean honakoak daude: *The Unbearable Lightness of Being* (1988), *Enemies, A Love Story* (1989), *Chocolat* (2000), *Queen of the Damned* (2002), *Casanova* (2005) eta *The Reader* (2008). *Alias* eta *Welcome to Sweden* telesailak ere antzeztu ditu.

## Filmografia 
## Kanpo estekak 
* IMDBko fitxa irakurgai
Anna Muradova

**Anna Romanovna Muradova** () (Mosku, Errusia, 1972ko abenduaren 12a) errusiar itzultzaile eta idazlea da, bretainieraz idazten duena. Bretainiera ikasi zuenean zenbait errusiar idazleren (Txekhov, Gabriadze, Astafiev, Tendriakov) lan batzuk bretainierara itzuli zituen. Ondoren, eleberriak idazten hasi zen.

1998an Imram saria jaso zuen.

## Lanak 
### Itzulpenak 
* Revaz Gabriadze. *Koutaisi*, Hor Yezh argitaletxea, 1994.
* Viktor Astafiev. *Ludotchka*, Hor Yezh argitaletxea, 1998, .
* Vladimir Tendriakov. *Parania*, de Vladimir Tendriakov, Hor Yezh argitaletxea, 1998, .

### Auteur 
* *Un dornad kraoñ-kelvez*, Hor Yezh argitaletxea, 1998, .
* *Kudennoù an treiñ diwar ar Rusianeg*, Hor Yezh argitaletxea, 1999, .
* *Beglaia kniga*, Forum argitaletxea, 2005, .
* *Zemnovodnoie v karmane*, Neolit argitaletxea, 2021, .

## Kanpo estekak
Rói Patursson

**Rói Patursson** (Tórshavn, Faroeak, 1947ko irailaren 21a) faroetar idazle eta filosofoa da. Faroeetako Herri Unibertsitateko zuzendaria izan zen.

Tórshavnen jaioa, Sankta Frans eskolan egin zituen lehen hezkuntza ikasketak. 1964 eta 1965 bitartean, Patursson atzerrira joan zen, Tórshavnen eta Kopenhagen lan egin ondoren. 1968an Europan zehar bidaiatu zuen, eta gero 1969ra arte gimnasioan jarraitu zituen ikasketak.

1970etik 1985era Kopenhagenen bizi izan zen. 1973an ezkondu zen eta bi alaba izan zituen; lehenengoa 1974an, eta bigarrena 1981ean. 1976an filosofia ikasten hasi zen Kopenhageko Unibertsitatean eta 1985ean lortu zuen maisutza.

1985ean Faroeetara itzuli zen. Gau-eskolan eta Faroe Uharteetako Unibertsitatean irakatsi zuen. Horrez gain, Føroya (Faroeetako Irratia) irrati-katerako saioak egin zituen. 1988tik Faroeetako Herri Unibertsitatea zuzendu du.

1986an Kontseilu Nordikoaren Literatura Saria irabazi zuen *Líkasum* (1985) olerki-bildumarekin. Sari hori irabazi zuen bigarren faroetar idazlea bihurtu zen, 1965ean William Heinesen herrikideak irabazi eta gero.

## Lanak 
### Olerkigintza 
* 1969 - *Yrkingar*
* 1976 - *Á alfaravegi*
* 1983 - *Spor í sjónum*
* 1985 - *Líkasum*
Bahir Dar

**Bahir Dar** (, *Baḥər Dar*) ipar-mendebaldeko Etiopiako hiria da, Amhara eskualdeko hiriburua. Tana aintziraren ertzean dago, Nilo Urdinaren iturburutik gertu, 1.800 metroko garaieran. 2015ean 243.300 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 
Bahir Dar-ek sabanako klima du, *Aw*, Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Lesakako Zubigaineko dantza

thumb|Zubigaineko dantza, 2019ko uztailaren 7an. |336x336px
thumb|339x339px|Lesakako zubi dantzan emakumeak dantzari 2019 (Irantzu Pastor.Argia)
**Lesakako Zubigaineko dantza** Euskal Herriko dantza ezagunetariko bat da, eta Lesakako ezpata-dantzaren zati da. San Fermin egunarekin batera, uztailaren 7an, Lesakako ezpatadantzariek Zubigainekoa dantzatzen dute Onin ibaiaren ertzeko petrilean. Egun handia da lesakarrentzat, eta zubigainekoa dantzatzen dutenentzat; festa egun horren une hunkigarriena zalantzarik gabe.

## Jatorria 
XV. mendean herri horretako auzoek sinaturiko haien arteko bake itunaren oroigarria omen da dantza hau. Dena dela, historiatik kanpo, espezialista batzuek urari buruzko San Juaneko solztizio-errituekin ikusi diote lotura handia.  Gerta daiteke tradizio desberdinetatik sortutako erritua izatea.

## Deskribapena 
Dantza hau Lesakako ezpata-dantza erritualaren atal bat da. Eskol Ttiki etxera heltzerakoan, taldeak Onin ibaiaren kanalizatzen duten hormen gainean ziklo erritualeko hirugarren dantza egiten du: zubigainekoa. Dantza hau hormen gainean aurrera eta atzera eginez dantzatzen da, Zubigainekoaren ondoren, banderaren astintzea egiten da, bandera arboltu, zubitik bertatik eta ibaiaren ubidearen gainetik.

## Emakumeen presentzia 
2019ko San Fermin egunean, historian lehen aldiz, 3 emakume ezpatadantzari gisa aritu ziren zenbait urte entseguetan eman ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* [2017ko dantzaren bideoa Naiz:(https://eu.wikipedia.org/wiki/Naiz:) webgunean.]
* Zubigaineko dantzaren deskribapen zehatza Auñamendi Entziklopedian.
Dire Dawa

**Dire Dawa** (, *Deré Dawa*; ; ; ) ekialdeko Etiopiako hiria da. 1.276 metroko garaieran dago, Dechatu ibaiaren ertzean. 2015ean 277.000 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 
Dire Dawak estepako klima beroa dauka, *BSh*, Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Chloë Sevigny

**Chloë Stevens Sevigny** (1974ko azaroaren 18a, Springfield Massachusetts) estatubatuar aktore, moda diseinatzaile eta modelo bat da.

Antzeztutako film nabarmenenen artean honakoak duade: ''Boys Don't Cry* (1999), Taldeko emakumezko aktore onenaren Oscar Saria), *American Psycho* (2000), *Party Monster* (2003), *Dogville* (2003), *The Brown Bunny* (2003), *Melinda and Melinda* (2004), *Manderlay* (2005) eta *Zodiac* (2007). Bestalde, *Kitty* (2016) filma zuzendu du.

Telesaila hauek ere antzeztu ditu: *Big Love*, *Hit & Miss* (2012), *American Horror Story: Hotel* (2015–2016), *American Horror Story: Asylum* (2012–2013), *Bloodline* (2015–2017) eta *Portlandia''.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
### Bideoklipak 
## Kanpo loturak 
* Webgune ofiziala 
* IMDBko fitxa irakurgai
Manorbier gaztelua

**Manorbier gaztelua**,  eta , Galesko Manorbier udalerrian dagoen normandiar gaztelu bat da, Tenby udalerritik 5 milia hego-mendebaldera, Pembrokeshire konderrian.

1140ko hamarkadan William de Barri normandiar zaldunak eraikiarazi zuen.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Valentziar Pilotaren Museoa

**Valentziar Pilotaren Museoa**, , Espainiako Valentziako Erkidegoko Genovés udalerrian dagoen valentziar pilotari buruzko museo bat da.

2003an inauguratu zen eta 2017an Valentziako Generalitatearen Kultura Kontseilaritzak valentziar pilotaren museo ofiziala bezala izendatu zuen. Valentziako Etnologia Museoarekin lotura du.

## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
Abergele

'''''', Galesko iparrealdeko kostaldean dagoen udalerri bat da, Conwy lurraldean. Colwyn Bay eta Rhyl udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 10.577 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Deganwy

''''*, , Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Creuddyn penintsulan dago, Llandudno eta Llandrillo-yn-Rhos (Ingeles: *Rhos-on-Sea'') udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 3.936 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Kinmel Bay

'''''', , Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Clwyd ibaiaren ertzean dago, Denbighshire konderriaren mugan.

2011ko erroldaren arabera 7.864 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llandudno Junction

'''''', , Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Llangystennin antzinako parrokian dago, Llandudno udalerriaren hegoaldean.

2011ko erroldaren arabera 6.722 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanfairfechan

'''''', Galesko iparraldeko kostaldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. 2011ko erroldaren arabera 3.637 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Old Colwyn

'''''', , Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Colwyn badiaren ekialdean dago.

2011ko erroldaren arabera 8.113 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Penmaenmawr

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Conwy eta Llanfairfechan udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 4.353 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Penrhyn Bay

'''''', , Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Llandudno parrokia eta komunitatearen barnean dago,

2011ko erroldaren arabera 4.883 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Anzac Eguna

[250px|eskuinera|thumb|94. Anzac Eguneko ospakizun ekitaldia, [Kings Park (Mendebaldeko Australia)|Kings Park, Mendebaldeko Australia, 2009ko apirilaren 25a.]]
**Anzac Eguna**, , Australia eta Zeelanda Berriko jaiegun nazionala da. Urtero, apirilaren 25ean, Lehen Mundu Gerran zehar Otomandar Inperioaren aurka Gallipoliko guduan borrokatutako australiar eta zeelandaberriar soldaduen omenez ospatzen da, alegia, ANZAC gudarosteko soldaduak. Bi herrialde honetan sekulako garrantzia duen jaieguna da.

Bestalde, Cook uharteak, Niue, Pitcairn uharteak eta Tongan ere ospatzen da, eta iraganean baita Papua Ginea Berria eta Samoan ere.

## Ikus gainera 
* Australiako eta Zeelanda Berriko Armada Gorputzak (ANZAC)

## Kanpo estekak
Betws yn Rhos

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Kostaldetik 8 kilometro lur barrura dago, Abergele eta Colwyn Bay udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 1.052 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Bylchau

'''''', Galesko iparraldeko herrixka bat da, Conwy lurraldean. Denbigh udalerritik 5 milia hego-mendebaldera dago, hain zuzen ere, Denbighshire konderriaren mugatik milia batera.

## Kanpo estekak
Caerhun

'''''', , Galesko iparraldeko baserri giroko komunitate eta parrokia bat da, Conwy lurraldean. Conwy ibaiaren mendebaldeko ertzean dago, Henryd udalerriaren hegoaldean eta Dolgarrog udalerriaren iparraldean. Komunitate honen barnean Llanbedr-y-Cennin, Rowen, Tal-y-bont eta Ty'n-y-groes herriak daude.

2011ko erroldaren arabera 1.292 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Capel Curig

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Snowdonia eskualdearen bihotzean dago, Llugwy ibaiaren ertzean. A5 autobidea eta A4086 errepidearen arteko elkargunean dago.

2011ko erroldaren arabera 206 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Capel Garmon

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Betws-y-Coed udalerritik hurbil dago, Conwy haranaren goi ibarrean eta Bro Garmon komunitatean, Snowdonia eskualdearen gain.

## Kanpo estekak
Cerrigydrudion

'''''', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Londrestik Holyhead udalerrira doan A5 autobidean dagoen udalerririk garaiena da. Historikoki Denbighshire lurraldean zegoen, baina 1996an Conwy lurraldera igaro zen.

2011ko erroldaren arabera 740 biztanle zituen. 2001eko erroldaren arabera biztanleriaren %76 galesaz mintzatzen zen, eta %80ak galesaren ezagutzak zituen.

## Kanpo estekak
Charles de Wailly

**Charles de Wailly** (frantsesez: [ʃaʁl də vaji]) (1730eko azaroaren 9a - 1798ko azaroaren 2a) Frantziako arkitekto eta hirigilea izan zen, eta altzari diseinatzailea, Antique estiloko berpizte neoklasikoko nagusietako bat. Bere lan nagusia Comédie-Françaiserako (1779-82) Odéon antzokia izan zen. Bere diseinuetan, Wailly-k irudi perfektuaren (zirkulua) zaletasuna erakutsi zuen.

## Biografia 
De Wailly Parisen jaio zen. 1749. urtean hasita, Jacques-François Blondelen ikaslea izan zen École des Artsen, non William Chambers ezagutu zuen eta Marie-Joseph Peyreren eskolakidea izan zen; Gero Giovanni Niccolò Servandonirekin eta Jean-Laurent Le Geayrekin batera ikasi zuen. 1752. urtean arkitekturako Prix de Rome saria lortu ondoren Erromako Frantziako Akademian aritu zen hiru urtez 1755. urtera arte, saria Pierre-Louis Moreau-Desprouxekin, bere lagunekin, partekatuz. Biek Dioklezianoren Termen indusketetan parte hartu zuten. Erroman, De Waillyk Augustin Pajou eskultorearekin adiskidetasuna sortu zuen, bere bustoa eta bere emaztearena zizelkatu zituena, eta haretzat, 1776an Parisen, etxe bat eraiki zuen bararenaren ondoan.
[ezkerrera|thumb|[Parisko Panteoia|Panteoia eraldatzeko proiektua errepublikarako tenplu batean.]]

1767an, De Waillyk Arkitekturako Errege Akademiako lehen mailako kidea izendatu zuten eta, 1771. urtean, Pintura eta Eskulturako Errege Akademian onartu zuten, garai hartako arkitekto profesional bakarra, bere marrazkilari trebetasun handiaren seinalea dena. De Waillyk, hortik aurrera, Pariseko aretoetan bere interpretazioak, diseinuak eta ereduak erakutsi zituen. Publizitate zabalagoa lortu zuen bere diseinuetako bi Entziklopediarako grabatu zituenean, eta beste bi gehiago, 1780ko Frantziako Deskripzio Monumentalerako.

Bere ospea atzerrian hazi zen bere lanen grabatuaren bidez; Errusian bereziki ezaguna bihurtu zen. Han, zenbait ikasle Parisera joan ziren berarekin zuzenean ikastera, Vasili Bazhenov, Ivan Starov eta Andrey Voronikhin barne. Katalina Nagusiak postu handia eskaini zion Arteen Akademia Inperialean, San Petersburgon, baina ukatu egin zuen.

Adélaïde Flore Bellevillekin ezkondu zen nor, bera hil ondoren, 1800. urtean Antoine François (Fourcroyko kondea) kimikariarekin berrezkondu zen. Noël François de Wailly lexikografoaren anaia zen.

De Wailly Parisen hil zen 1798an.
Dese

**Dese** () erdialdeko Etiopiako hiria da. Amhara eskualdean dago, 2.470 eta 2.550 metro arteko garaieran, Addis Abebatik 400 kilometro iparraldera. 2015ean 187.900 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Proterozoiko

**Eoi Proterozoiko**a lurraren garai geologiko bat izan zen. Duela 2500 milioi urte hasi eta 1958 milioi urte iraun zuen, hau da, duela 542 milioi urte arte. Eoi Proterozoikoa amaitzean Eoi Fanerozoikoa hasten da. Garai hauetan, Lurrak lehen glaziazioak eduki zituen, hainbat estromatolito garai hauetakoak dira, orokorrean lehen bizidunek garapen handia egin zuten Eoi honen amaieran zehar.
thumb|300px|Proteroziokoaren amaieran, duela 550 milioi urte, kontinenteen egoera.

## Geologia 
Proterozoikoko arrastro geologikoak, Eoi Arkearrekoak baino onagoak dira. Garai honen hasieran, kontinenteak osatuak zeuden Lurreko lurrazala bezala. Eoi honetan zehar Lurrak hainbat aldaketa garrantzitsu izan zituen, horren adibide, oxigenoaren presioaren igoera handia planetaren atmosferan.

Garai hauetan, kontinenteak osatzeaz gain, lehen bizi forma Eukariotak agertu ziren. Bizidun hauek, zehazki alga urdinek (Zianobakterioek) oraindik ere gehiago handitu zuten atmosferako oxigeno kantitatea, alga mota gehiago agertzea eraginez, milioi bat urte beranduago. Hainbat estromatolito ere garai hauetan eratu ziren, dudarik gabe planetaren boisferan eragina izan zuten.

Proterozoikoko azken periodoan, garai Ediakarikoan, gorputz biguineko organismoek eboluzio handia jasaten dute.

## Proterozoikoko banaketak 
Ondorengo taulan proterozoikoa banatzen duten Aro eta Periodoak ageri dira.

## Ikus, gainera 
* Eskala geologiko
* Paleozoiko

## Kanpo estekak 
*  Oxidazio handia
*  Glaziazioei buruzko artikulua
Niketz

**Niketz** 2002an Etxebarrin sortu zen rock eta metal taldea da.

## Historia 
Taldea 2002an sortu zen eta lehenengo urteetan bi maketa grabatu zituzten. Lehenengo lan luzea *Bizi eta adierazi* izan zen, 2011 urtean plazaraturikoa.

## Diskografia 
* *Niketz* (Maketa) (2005, autoekoizpena)
* *Une motz gozoak* (2007, autoekoizpena) - 4 abestitako EP-a
# Oroitzapen galduak
# Irakurri ezinezko hitzak
# Isiltasunaren biktima
# Premiak
* *Bizi eta adierazi* (2011, autoekoizpena)
# Gauzak
# Zabaltzen
# Nahi eta ezin
# Bizi eta adierazi
# Berriz ibiltzen ikasiz
# Pentsamenduen artean
# Ikusi nahi ez
# Inoiz ulertuko ez duzun borroka batean
# Cicuta
# Aurrez aurre
# Gaur ere
* *Frenetiko* (2017, autoekoizpena)
# Ezin hobeak
# Saldu
# Beltzez jantzitako gizon gizenak
# Isilpeko mezuetan
# Dena eta ezer ez
# Desertu
# Galderarik gabeko erantzunak
# Mugak
# 50_tan
# Islada hutsa
# Itxaropenari aipuak

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Era (geologia)

thumb|Lurreko garai geologikoak irudikatzen dituen espirala
**Era** (maiz, **aro**), lurraren historia zatitzeko erabiltzen den unitate geokronologiko formal bat da. Garai geologikoen taulan erabiltzen da. Hainbat arok, eon bat osatu dezakete geologian, bestalde, erai periodoetan zatitzen dira.

Eren zatiketa oso desberdina da. Eon batzuetan, adibidez Arkearrean, era bakoitzak 300-400 milioi urte irauten du; Fanerozoikoan, aldiz, 290-65 milioi urte artean irauten dute aroek. Era batetik beste batera igarotzeko, Fanerozoikoan, iraungipen masiboak edota biosferaren aldaketa handiak hartzen dira ardatz gisa. Arkearrean, aldiz, aldaketa klimatikoek egiten dute banaketa hori, adibidez, atmosferako oxigenoaren igoera, glaziazioak, etab.

## Historia 
Fanerozoikoko hiru aroak geologoek egin zituzten lehen hiru zatiketa handiak izan ziren, Paleozoikoa, Mesozoikoa eta Zenozoikoa. Fosilen eta estratigrafiaren inguruan zituzten datuen bidez zatitu zituzten. Beraien izenak bizitzaren historiarekin lotura dute, Paleozoikoak *fauna zaharra* esan nahi du, ornogabe eta arraien garaia. Mesozoikoak, *bigarren fauna* edo *erdiko fauna* narrastien garaia baitzen eta azkenik Zenozoikoak *fauna berria* esan nahi du, ugaztunen garaia.
[thumb|[Arkear eonean Lurrak izan zezakeen tankera]]
Geologia historikoan, aroak, zein denbora neurtzeko gainerako unitateak, harrien sorreraren garaia identifikatzeko eta garai geologikoak neurtzeko erabili izan ziren, 1880. urtean, zientzialariak nahaste-egoera batean zeudela, bi sistemak banatzea erabaki zuten arte.

## Garai geologikoen taulan onartutako aroak 
Ondoren ageri diren aroak dira ofizialki garai geologikoen taulan ageri direnak. Esan beharra dago, Hadear eonaren barnean beste lau era gehiago ipintzen direla batzuetan, baina ez daude ofizialki onartuak proba faltarengatik.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Garai geologikoak
* Hadearra
* Eon
* Geologiaren historia

## Kanpo estekak 
* http://www.euskara.euskadi.eus/r59-luredir/eu/contenidos/articulo/c1601/eu_d1601001/1601001.htmlAro geologikoen inguruan informazio gehiago
* https://web.archive.org/web/20171007170513/http://info.ikasgune.com/es/node/598Lurraren sorreraren inguruko informazioa
Dinmael

'''''', Galesko iparraldeko Erdi Aroko cwmwd bat da, Conwy lurraldean. Antzina Powysko Erresumaren zati izan zen. Antzinako galesez "Erregearen gotorlekua" (Din "gotorleku" + Mael "errege") esan nahi du.

## Kanpo estekak
Dolgarrog

'''''', Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Llanrwst eta Conwy udalerrien artean dago, Conwy ibaitik hurbil.

2011ko erroldaren arabera 446 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Dolwyddelan

'''''', Galesko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. A470 errepidean dago, Blaenau Ffestiniog eta Betws-y-Coed udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 474 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Eglwysbach

'''''', Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean.

2011ko erroldaren arabera 935 biztanle zituen, horietako %54a galez hiztuna.

## Kanpo estekak
Glan Conwy

**Llansanffraid Glan Conwy,**, laburtuz **Glan Conwy**, Galesko udalerri bat da, Conwy lurraldean.

2011ko erroldaren arabera 2.196 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Henryd

'''''', Galesko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. Conwy udalerritik 3,2 kilometro hegoaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 715 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Enrique Dussel

**Enrique Domingo Dussel Ambrosini** (1934ko abenduaren 24a, La Paz departamentua, Mendozako probintzia, Argentina &ndash; Mexiko Hiria, 2023ko azaroaren 5a) Argentinako akademiko, filosofo, historialari eta teologo mexikar naturalizatua izan zen. Mexiko Hiriko Unibertsitate Autonomoko errektorea izan zen.

## Pentsamendua 
Enrique Dussel nazioartean ezaguna da bere lanagatik Etika eremuan, Filosofia politikoan, Latinoamerikako filosofian eta bereziki askapenaren filosofiaren sortzaileetako bat izateagatik, pentsamendu korrontea zeinaren arkitektoa den, ondoren ere askapenaren teologiaren sortzaileetako bat izan zen. Karl-Otto Apel, Gianni Vattimo, Jürgen Habermas, Richard Rorty, Emmanuel Lévinas eta Adela Cortina bezalako filosofoekin elkarrizketak mantendu egin zituen. Bere Filosofia, Politika, Historia eta Erlijioaren ezagutza zabalak, 50 liburu eta 400 artikulu baino gehiagotan irudkatua –horietako asko sei hizkuntza baino gehiagotara itzuliak–, egin zuen XX. mendeko pentsalari filosofikorik ospetsuenetariko bat, konprometitutako filosofia eraikitzeko lagundu duena. Modernitatearen kritikoa izan zen, transmodernitate izeneko une "berria" eskatuz. Halaber, helenozentrismoa, eurozentrismoa eta okzidentalismoa kritikatu zituen. "Iraultza deskolonizatzailea" edo "iraultza deskoloniala" izeneko jarrera filosofikoa defendatu zuen.

## Kanpo estekak
Nació Digital

thumb|eskuinera|250px|*Nació Digital* egunkariaren logoa.
**Nació Digital** (euskaraz "Nazio Digitala") Kataluniako egunkari digital bat da. Katalanez argitaratzen da. 1995ean Vic udalerrian Miquel Macià i Arqués kazetariak SCG Aquitània SL. Encapçalada enpresa eratzearekin batera sortu zuen.

Gaur egun Bartzelonan egoitza du eta eskualdekako argitalpenak ere argitaratzen ditu. Vic, Terrassa, Granollers, Reus eta Tarragonan ere ordekzaritzak baditu.

## Kanpo estekak 
* Webgunea
Granadako katedrala

**Granadako katedrala**, ofizialki **Granadako Gizankundearen Eliza Katedral Santu Metropoliarra**, Espainiako Andaluzia autonomia erkidegoko Granada hirian dagoen katedral bat da. Pizkundetar eta barroko estilokoa da, Kristoren Gizakundearen adbokaziokoa.

1526-1561 artean Diego de Siloé arkitektoak eraikiarazi zuen. Bertako Errege-Erreginen Kaperan Errege-erregina Katolikoen hilobia dago.

Eliz atari multzo bikain bat du katedralak: hiru fatxada nagusian, eta alboetan, Siloéren ate txikiak esaten zaienak, San Jeronimoren Atea, Barkamenaren Atea (*Puerta del Perdón*)  eta Ecce Homoaren Atea. Barrualdean ere badira atariak, gotikoa Errege-Erreginen Kaperara sartzekoa, eta pizkundetarra sakristiakoa.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Santanderko udaletxea

**Santanderko udaletxea**, Espainiako Santander hiriko Udalaren egoitza da, Kantabria autonomia erkidegoan. Eraikina 1897-1907 artean Julio Martínez-Zapata madrildar arkitektoak eraikiarazi zuen.

## Kanpo estekak 
* Udal webgunea
Serafima Hopner

**Serafima Ilinitxna Hopner** (, ; 1880–1966) Ukrainan jaiotako militante boltxebike judua izan zen.

## Biografia 
1901tik zirkulu marxisten kide, eta 1903tik Alderdi Komunistako militantea izan zen. Odesan eta Nikolaieven lan politikoa egindakoa. 1910an erbestera egin behar izan zuen, Parisera. Lehen Mundu Gerran zehar, posizio internazionalistan lerratu zen, eta Frantzian gudaren kontrako propaganda egin zuen. 1916an Errusiara ilegalki itzuli zen, eta bere lan politikoa zela eta, noizbait-nonbait atxilotua izan zen.

1917an *Zvezda* (“Izarra”) aldizkariko langile egin zen, eta Alderdi Boltxebikearen Zazpigarren Biltzar Nagusiko ordezkari izan zen. Urriko Iraultza Sozialistaren ostean, Ukrainan botere sobietara sendotzen egin zuen lan. 1918ko irailean, aste batzuez Ukrainako Alderdi Boltxebikearen buru izan zen, eta Ukrainako Armada Gorrien hezitzaile politiko baita. 1920 eta 1925 artean agitazioan lan egin zuen hainbat hiritan eta 1925 eta 1927 artean Zhetnodelen Prentsa departamenduaren burua izan zen.

1927 eta 1928 artean Ukrainako Alderdi Komunistako Komite Zentraleko kide izan zen; eta Sobietar Batasuneko Alderdi Komunistako hainbat Biltzar Nagusitarako ordezkari ere izan zen. 1927 eta 1929 artean Ukrainako *Vseukrajinski Proletarii* (“Ukraina Osoko Langileak”) eta *Kommunist* aldizkariak ateratzen lagundu zuen. Internazional Komunistan ere lan egin zuen, 1935ean, Kominternen VII Biltzar Nagusiko ordezkari izan zen.

1934an Historia Doktore titulua lortuta, 1938 eta 1945 atean *Istoritxeskogo Zhurnal* (“Historia-Kazeta”) aldizkarian lan egin zuen. 1933an Leninen Ordenaren Saria irabazi zuen, eta 1960an Lan Sozialistaren Heroi izendatua izan zen. 1966an hil zen.

## Erreferentziak
2017ko Las Vegasko tiroketa

**2017ko Las Vegasko tiroketa**, urriaren 1ean, AEBetako Las Vegas hirian eta bertako gaueko 22:08etan, Route 91 Harvest country musika jaialdian zehar jazotako tiroketa bat izan zen, Las Vegas Strip eremuan. Jason Aldean musikariaren aire libreko emanaldiaren amaieran, Mandalay Bay hotelaren 32. solairutik, tiratzaile bakar batek jendearen aurka tiro egin zuen.

Denera, 59 hildako (tiratzailea barne) eta 489 zauritu egon ziren. Tiratzailea eta sarraskiaren egilea Stephen Paddock 64 urteko estatubatuarra izan zen.

## Kanpo estekak
Jima

**Jima** (; ) hego-mendebaldeko Etiopiako hiria da. Oromia eskualdean dago, 1.780 metroko garaieran. 2015ean 177.900 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 
Jimak klima ekuatoriala du, *Af* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Nazioarteko Estratigrafia Batzordea

**Nazioarteko Estratigrafia Batzordea**, ***International Commission on Stratigraphy***, ***ICS*** ere deitua, Zientzia Geologikoen Batasun Internazionala erakundearen mende dagoen batzorde bat da. Besteak beste, estratigrafia, geologia eta geokronologiaz arduratzen da internazionalki.

## Helburuak 
Helburu nagusietako bat 1974. urtean hasitako proiektu bat bukatzea da. Proiektu honek garai geologiko guztiak hartuko eta ordenatuko dituen eskala bat sortzean datza, etorkizunean ikerketa paleontologiko zein geologikoek eskala internazional bat eduki ahal izateko.

## Argitarapenak 
ICSk *Lethala, Episodes, Stratigraphy, Geoarabia, Newsletters on Stratigraphy *eta* Carnets de Géologie / Notebooks on Geology* aldizkari eta liburuak argitaratu ditu, denak ere geologiari loturik daude.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Estratigrafia
* Geologia
* Geologiaren historia
* Paleontologia

## Kanpo estekak 
*  ICSren webgune ofiziala.
Txalo

thumb|300px|Publikoa txalo egiten.
**Txaloa** esku-zartaka sortutako hotsaren bitartez onespena adierazteko modua da. Ohikoa da musika-kontzertu baten bukaeran, diskurtso bat entzun ondoren, antzerki-lan ikusi ondoren eta, orokorrean, publiko batek bere gustuko zerbait ikusi duenean txaloak egitea. Komunikazio ez berbalean txaloa talde baten iritzi-adierazpen sinplea da; testuinguru horretan gero eta txalo luzeagoa eta ozenagoa izanez gero, oniritziaren neurria altuagoa da.

## Ezaugarriak 
Txalo batek hiru ezaugarri ditu:
# **Intentsitatea**: txaloan erabiltzen den energia maila da.
# **Erritmoa**: esku-zartakaren abiadura.
# **Iraupena**: txaloak irauten duen denbora.

Hiru ezaugarri hauen arabera txaloak sei kategorietan sailka daitezke:
* Uhukaldia
* Txalo eza
* Eskasa
* Orokorra
* Indartsua
* Txaloaldia

## Motak 
Ia adierazpen unibertsala izanik, hala ere txaloa ez da berdina lurralde guztietan. Esaterako, arabiarrek eta Afrika beltzaren pertsonek beste eskuen posizioak erabiltzen dituzte. Aldaera horietatik kanpo, bi txalo-mota oso ezagunak dira:
* Txalo amerikarra edo *in crescendo*, baita *txalo geldoa* ere («slow clap»): hasiera batean pertsona batek txalo egiten du eta, poliki-poliki, jende gehiago hari batzen zaio, azkenik, publiko osoa bilduz eta, batzutan, zutik jarrita. Txalo-mota honek dramatismoa bilatzen du eta filme estatubatuarretan oso ohikoa izan da.
* Gorren txaloa: soinua entzun ezin dutenez, bi eskuak altxatzen dituzte alde batera eta bestera mugituz.
thumb|300px|Pertsona gorren txaloak.
## Erreferentziak
## Kanpo estekak 
* :Txaloaren ezaugarriak.
Awasa

**Awasa** (, *Äwasa*) Etiopiako hiria da, Hegoaldeko Nazioen, Nazionalitateen eta Herrien Eskualdeko hiriburua. 1.708 metroko garaieran dago, Awasa aitziraren ertzean, Addis Abebatik 285 kilometro hegoaldera, Sodotik 130 kilometro ekialdera, eta Dillatik 75 kilometro iparraldera. 2015ean 300.100 biztanle zituen.

## Klima 
Awasak sabanako klima du, *Aw*, Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Islamofobia

thumb|300px|Musulmanen aurkako manifestazioa Txekian, 2005ean.

**Islamofobia** (, *islām* eta antzinako grezierazko φόβος, *phobo*, "beldurra" edo "aurkakotasuna") musulman guztiekiko nahiz Islam erlijioarekiko aurreritzi ezkorrak edo gorrotoa izatean datza.

## Testuinguruak 
Islamofobia hitza honako testuinguruetan erabili ohi da:

* Islamaren aurkako ekintza edo sentipen ezkorrak.
* Mendebaldeko herrialdeetan, orokorrean musulman guztiekiko xenofobia eta bereziki arabiar eta magrebiarren aurkakoa.

## Historia 
Jatorria, Erdi Aroan du, bereziki Islamaren hedapena eta ondorengo Gurutzaden garaian, ondoren apalduz joan zen arren, XX. mendearen amaieran eta batez ere XXI. mendearen hasieran Mendebaldeko herrialdeek jasotako musulman etorkin kopuru handien eta Jihadismoaren atentatu ugarien ondorioz asko berrindartu da.

## Ezaugarriak 
Islamofobia zehazten duten zortzi ezaugarri daude:
# Islama bloke monolitikoa, estatikoa eta aldaketekiko errefraktarioa delakoaren ustea.
# Islama erradikala eta beste erlijoekiko erabat ezberdina delako ustea, haien baloreak eta/edo eraginak elkarbanatzen ez dituela.
# Islama mendebaldeko kulturaren azpitik dagoelako ustea: primitiboa, irrazionala, barbaroa eta sexista.
# Islama, berez, bortitza eta etsaia delako ideia, arrazakeria eta zibilizazioen arteko talkaren aldekoa.
# Islaman ideologia politikoa eta erlijioa elkarrekin batera doazelako ideia.
# Musulman mundutik Mendebaldeko herrialdeei egindako kritiken gaitzespena.
# Musulmanen aurkako jarrera diskriminatzaile eta batertzailea.
# Musulmanen aurkako etsaitasuna naturalki eta ohikotzat hartzea.

## Kanpo estekak
Jijiga

**Jijiga** (; ) ekialdeko Etiopiako hiria da, Somali eskualdeko hiriburua. 1.609 metroko garaieran dago, Hararetik 80 kilometro ekialdera, eta Somaliako mugatik 60 kilometro mendebaldera. 2015ean 159.300 biztanle zituen.

## Geografia 
### Klima 
Jijigak klima epela du, negu lehorrekin, *Cwb* Köppen klima sailkapenaren arabera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Franz Hinkelammert

**Franz Josef Hinkelammert** (Emsdetten, 1931ko urtarrilaren 12a - San Jose, 2023ko uztailaren 16a) alemaniar ekonomialari eta teologoa izan zen, askapenaren teologiaren eta kapitalismoa kritikatzen duen teologiaren adierazgarria. Ikerketa Ekumenikoko Saileko kofundatzaileetako bat izan zen, San Josen (Costa Rica), Hugo Assmann eta Pablo Richardekin batera.

Berlineko Unibertsitate Librearen doktoretza ekonomian lortu zuen 1960an. Txileko Unibertsitate Katolikoko irakasle izan zen 1963tik 1973ra. Pinocheten kolpe militarraren ondoren, Costa Rican kokatu zen eta Ikerketa Ekumenikoko Sailean lan egin zuen. San Josen. Eredu ekonomiko neoliberala kritikatu zuen, baita Milton Friedman eta Friedrich Hayek ekonomialariak eta Karl Popper filosofoa ere. Halaber, pentsamendu postmodernoa kritikatu zuen *The cry of the subject* liburuan.

Mendebaldeko zibilizazioaren gaur egungo etapa "modernitatea in extremis" bezala definitu zuen, mendebaldeko tradizioaren alderdi deshumanizatzaile eta autosuntsitzaileak aurreko ezinezko mugak gainditzera eramanez.
Focke-Wulf Fw 200 Condor

**Focke-Wulf Fw 200 Condor**, Alemaniako helmen handiko miaketa-hegazkin bat izan zen. Focke-Wulf hegazkinlaritza konpainiak ekoitzi eta 1937ko uztailaren 27an lehenbiziko hegaldia burutu zuen.

Bigarren Mundu Gerran Luftwaffek aliatuen ontziak atzemateko miaketa-hegazkin gisa emaitza bikainekin erabili zuen, ontziak hondoratu edota U-Boot alemaniar itsaspekoei laguntza ematen ere bai. Hortaz gain, bonbaketari eta garraio-hegazkin gisa ere erabilia izan zen.

Winston Churchillek "Atlantikoko zigorra" ezizena ipini zion, Atlantikoan aliatuen ontzi ugari hondoratu zituelako.

## Kanpo estekak
Sahul

[eskuinera|thumb|260x260px|[Azken glaziazioan urgaineratutako lurren eremua, itsasoaren maila gutxi gorabehera 150 m beherago zen. baita Tasmaniako eta Hego-ekialdeko Australiako glaziarren (zuriak) kokapena ere.]]
eskuinera|thumb|313x313px|Satelite bidezko argazki honek Australia, Ginea Berria eta Tasmania lotzen dituen plataforma kontinentala erakusten du.
**Sahul**, **kontinente australiarra** ere deiturikoa, Ozeaniako kontinentean kokatutako eskualde geografikoa da. Australia, Tasmania, Ginea Berria eta inguruko uharte batzuek (Aru eta Raja Ampat) osatzen dute. Australia Papua Ginea Berritik Torres itsasarteak, eta Tasmaniatik Bass itsasarteak bereizita egon arren, hiru lur masak plataforma kontinental bereko urgaineratutako zatiak dira, eta ikuspuntu biologiko, geologiko, eta antropologikotik oso erlazionatuta daude.

Zeelanda Berriko uharteak ez dira Sahulen parte hartzen, baina bai Australasiako parte biogeografiarekin lotutako beste helburu batzuetarako.

## Kanpo estekak
Llanbedr-y-Cennin

'''''', Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Conwy lurraldean. Conwy udalerriaren hegoaldean dago, eta Conwy ibaia udalerritik igarotzen da. Snowdonia Parke Nazionalaren ekialdeko muturrean dago.

## Kanpo estekak
Towyn

'''''', , Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Denbighshire konderriko Rhyl eta Conwy konderriko Abergele udalerriaren artean dago.

2011ko erroldaren arabera 7.864 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Ysbyty Ifan

'''''', Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Conwy lurraldean.

2011ko erroldaren arabera 196 biztanle zituen. Biztanleriaren %79a galeseraz mintzatzen da.

## Kanpo estekak
Llanddoged

'''''', Galesko iparraldeko udalerri txiki bat da, Conwy lurraldean. Llanrwst udalerriaren iparraldean dago.

Biztanleriaren gehiengoak galesera hitz egiten du.

## Kanpo estekak
Llanfair Talhaiarn

''''*, , laburtuta *Llanfair TH'', Galesko iparraldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Abergele udalerritik 8 kilometro hegoaldera dago.

2011ko erroldaren arabera 1.070 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanddulas

'''''', Galesko iparraldeko kostaldeko udalerri bat da, Conwy lurraldean. Old Colwyn eta Abergele udalerrien artean dago.

2011ko erroldaren arabera 1.542 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Gizarte-laguntza

**Gizarte-laguntza** gobernu batek ematen duen laguntza mota bat da, gizarte-ongizatea hobetzeko, gizarte bateko kideek oinarrizko giza beharrak ase ahal izatea bermatzeko, hala nola elikadura eta etxebizitza. Gizarte-segurantza zein ongizate kontzeptuak sinonimo izan daiteke, baina herrialde batzuetan ez da hala, gizarte-segurantza aldez aurretik lagundu dutenei soilik ematen baitiete (adibidez, pentsio-sistema gehienak), beharrean oinarrituta laguntza ematen duten gizarte-laguntzako programei kontrajarrita (adibidez, baliaezintasun-prestazio gehienak edo Diru-sarrerak Bermatzeko Errenta). Lanaren Nazioarteko Erakundeak honela definitzen du gizarte-laguntza: "adineko pertsonei laguntzea, seme-alaben mantenuari laguntzea, osasun arreta unibertsala, gaixotasun-bajak eta aitatasun-baimenak, langabezia- eta baliaezintasun-prestazioak eta gaixotasun profesionalak dituzten pertsonei laguntzea".

Zentzu zabalagoan, gizarte-laguntzak barne har ditzake ongizatearen oinarrizko maila emateko ahaleginak, diruz lagundutako gizarte-zerbitzuen bidez, hala nola, osasuna, hezkuntza, azpiegiturak, lanbide-heziketa eta etxebizitza publikoa. Ongizate-estatu batean, Estatuak osasunaren, hezkuntzaren, azpiegituren eta gizartearen ongizatearen ardura hartzen du bere gain, eta deskribatutako gizarte-zerbitzuak ematen ditu.

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Gizarte-langintza

## Kanpo estekak
Trefriw

'''''', Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. Crafnant ibaiak zeharkatzen du.

2011ko erroldaren arabera 783 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llanfihangel Glyn Myfyr

'''''', Galesko iparraldeko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. Clocaenog basoaren hego-mendebaldeko mugan dago, Corwen udalerritik 14,6 kilometro ipar-mendebaldera, Cerrigydrudion udalerritik 4 kilometro ekialdera eta Conwy udalerritik 44,3 kilometro hegoaldera.

2011ko erroldaren arabera 189 biztanle zituen.

## Kanpo estekak
Llangernyw

'''''', Galesko iparraldeko baserri giroko udalerri eta komunitate bat da, Conwy lurraldean. A548 errepidean dago, Llanrwst eta Llanfair Talhaiarn udalerrien artean.

2011ko erroldaren arabera 1.079 biztanle zituen. Biztanleriaren gehiengoak galesera mintzatzen du.

## Kanpo estekak