Geertruida de Haas-Lorentz

**Geertruida Luberta de Haas-Lorentz** (Leiden, Herbehereak, 1885eko azaroaren 20a - Leiden, 1973), **Berta Lorentz** edo **Berta de Haas-Lorentz** izenez ere ezaguna, Herbehereetako fisikaria izan zen, eta elektroien fluktuazioa partikula browniarrak bezala aztertu zuen lehen pertsona. Zarata elektrikoaren teorian lan egin zuen lehen emakumetzat hartzen da.

## Bizitza 
Berta Lorentz Leidenen jaio zen, Herbehereetan, Hendrik Lorentz  saridunaren eta Aletta Catherin Kaiserren alaba nagusia bezala. Bere amak haurrak eta etxea zaintzen zituen, ongintzako lanak egiten zituen eta tokiko emakumeen sufragio mugimenduan oso inplikatuta zegoen.

1910eko abenduaren 22an Wander Johannes de Haas-ekin ezkondu zen, geroago Leidenen fisika esperimentaleko katedraduna izango zena,

Bertak Fisika ikasi zuen Leideneko Unibertsitatean, bere aita doktore-aholkulari zuela. 1912an, doktoretza jaso zuen "''Over de theorie van de Brown'sche beweging en daarmede verwante verschijnselen"* izeneko tesiarekin (Browndar higiduraren eta erlazionatutako fenomenoen teoriaz).

## Ikerketa 
De Haas-Lorentz izan zen Albert Einsteinen mugimendu browndarraren teoria beste domeinu batzuetara aplikatu zuen lehenengoetakoa. Bere tesi-lanean zehar, zirkuitu elektrikoetan elektroien fluktuazio termikoaren analisi teorikoa egin zuen lehena izan zen, Johnson-Nyquist zarataren aurkikuntza esperimentala baino lehenago.

Bera izan zen, halaber, lehenengoa proposatu zuena fluktuazio termikoek erradiazio elektromagnetikoaren detekzioa mugatzen zutela.

Supereroankortasunaren Londoneko penetrazio-sakonera ere iragarri zuen 1925ean, 1935ean Londoneko ekuazioak garatu aurretik.

## Lanak (hautaketa) 
* De Haas-Lorentz, Geertruida (1912). *Over de theorie van de Brown'sche beweging en daarmede verwante verschijnselen. [On the theory of Brownian motion and related phenomena]* (PDF) (Doctoral dissertation thesis) (in Dutch). University of Leiden.
* De Haas-Lorentz, Geertruida (1913). *Die Brownsche Bewegung und einige verwandte erscheinungen* [*Brownian motion and some related phenomena*] (in German). Braunschweig: F. Vieweg. OCLC 5160522
* De Haas-Lorentz, Geertruida; Lorentz, H. A. (1919). *Theorie der quanta* [*Theory of quanta*]. OCLC 81861598
* *Lessen over theoretische natuurkunde : aan de Rijks-Universiteit te Leiden* [*Lessons on theoretical physics at Leiden State University*]. Vol. 1–5. 1919–1926. OCLC 805502380
* Lorentz, H. A.; Bruins, Eva Dina; Reudler, Johanna; De Haas-Lorentz, Geertruida Luberta (1928). *Kinetische Probleme* [*Kinetic Problems*] (in German). Leipzig: Akademische Verlagsgesellschaft. OCLC 28005510
* De Haas-Lorentz, Geertruida Luberta (1946). *De beide hoofdwetten der thermodynamica en hare voornaamste toepassingen* [*The two main laws of thermodynamics and their main applications''] (in Dutch). 's-Gravenhage: M. Nijhoff. OCLC 361410098
* De Haas-Lorentz, Geertruida Luberta, ed. (1957). *H. A. Lorentz: impression of his life and work*. Amsterdam: North-Holland Pub. Co. OCLC 317334917

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* H.A. Lorentz-en doktoregoko ikasleak: 1881-1921
* De Haas-Lorentz-en argazkia
* Geertruida de Haas-Lorentz Matematika Genealogia Proiektuan