Primo de Riveraren direktorio militarra

**Direktorio Militarra** Miguel Primo de Riveraren diktaduraren lehen garaian Espainia gobernatu zuen erakundea izan zen, 1923ko irailetik 1925eko abendura arte. Direktorio hori militarrek bakarrik osatzen zuten, eta Primo de Riveraren estatu-kolpearen ondoren ezarri zen. Haren helburu nagusia orokorra aholkatzea zen gobernu-eginkizunetan eta lege-indarra zuten dekretuen promulgazioan.

## Testuinguru historikoa 
Primo de Riveraren estatu-kolpea krisi politiko eta sozialaren testuinguruan gertatu zen Espainian. Ezegonkortasun politikoak, ustelkeriak eta arazo ekonomikoek, Marokoko Annualeko hondamendiarekin batera, gobernua larriki ahuldu zuten. Primo de Riverak, Alfontso XIII.a erregearen laguntzarekin, ordena eta egonkortasuna berrezartzeko promesarekin hartu zuen boterea.

### Osaera eta funtzioak 
Direktorio Militarra zortzi jeneralek eta kontramirante batek osatzen zuten, guztiak Primo de Riveraren konfiantzazkoak. Organo horrek diktadoreari aholkuak eman behar zizkion erabakiak hartzeko eta lege-indarra zuten dekretuak aldarrikatzeko, Gorteak itxi egin baitzituzten kolpearen ondoren.

### Jarduera nagusiak 
* Ordena Publikoa berrezartzea: Direktorio Militarraren lehen neurrietako bat alderdi politikoak desegitea eta berme konstituzionalak etetea izan zen. Ordena publikoa berrezartzeko politikak ezarri ziren, bereziki Katalunian, gizarte-asaldura handia baitzegoen.

* Marokoko Arazoaren Konponbidea: Direktorio Militarrak arrakasta handia lortu zuen Marokon Alhucemasen lehorreratzearekin 1925ean, Frantziarekin lankidetzan. Operazio hori erabakigarria izan zen Rifeko gerrari amaiera emateko eta Espainiak eskualdean zuen kontrola sendotzeko.

* Erreforma administratiboak: Erreformak egin ziren elementu ustelen administrazio publikoa garbitzeko eta jauntxokeria ezabatzeko. Hala ere, neurri horiek arrakasta mugatua izan zuten, Espainiako bizitza politikoan errotutako ustelkeriaren ondorioz.

* Abertzaletasunaren sustapena: Erregimenak espainiar sentimendu aberkoi sendoa sustatu zuen oinarri ideologiko gisa, nazionalismo katalanetik urrundu eta 1925ean Mankomunitate Katalana desegitera eraman zuena

## Direktorio zibilerako trantsizioa 
1925eko abenduan, militarren eta zibilen gobernu misto batek ordezkatu zuen Direktorio Militarra, Direktorio Zibila izenaz ezaguna. Trantsizio honek Primo de Riveraren diktaduraren bigarren etaparen hasiera markatu zuen, 1930eko urtarrilean erori zen arte luzatu zena.

### Inpaktua eta Ondarea 
Primo de Riveraren Direktorio Militarrak eragin nabarmena izan zuen Espainiako historian. Ordena berrezartzean eta Marokoren arazoa konpontzean arrakasta batzuk lortu bazituen ere, bere erregimen autoritarioak eta erreforma sakonik ezak oposizio gero eta handiagoa ekarri zuten, eta bere erorketarekin amaitu zen.

## Osaketa 
### Osaketa militarra 
[thumb|Miguel Primo de Riveraren direktorio militarra (1923-1925) Ezkerretik eskuinera (letra lodiz Direktorio Militarreko kideak eta parentesi artean ordezkatzen duten eskualde militarraren zenbakia; etzanez, Koadrilateroko lau jeneralak): [Primo de Rivera jenerala, Alfontso XIII.a erregea eta *José Cavalcanti de Alburquerque* jenerala, lehenengoan; **Antonio Mayandía Gómez** jenerala (5. Eskualde Militarra), *Federico Berenguer Fusté* jenerala eta *Leopoldo Saro Marín* jenerala, bigarren ilaran; *Antonio Dabán Vallejo* jenerala, **Francisco Ruiz del Portal** jenerala (7. Eskualde Militarra) eta **Luis Navarro y Alonso de Celada** jenerala (3. Eskualde Militarra), hirugarren ilaran; **Luis Hermosa y Kith** jenerala (2. Eskualde Militarra), **Dalmio Rodríguez Pedré** jenerala (4. Eskualde Militarra), **Adolfo Vallespinosa Vior** jenerala (1. Eskualde Militarra), **Francisco Gómez-Jordana Sousa** jenerala (6. Eskualde Militarra), eta **Mario Muslera y Planes** jenerala (8. Eskualde Militarra), atzeko lerroan.]]

### Gobernu-osaketa 
## Kanpo estekak