open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antiprisma gurutzatu oktogramiko

Geometrian, **antiprisma gurutzatu oktogramikoa** izar-poliedro uniforme bat da, albo-aurpegitzat hirukiak eta oinarritzat bi oktograma dituena. Antiprisma ez ganbilen multzo infinituko poliedro bat da

## Kanpo estekak
Espainiako Aizkolari Txapelketa

**Espainiako Aizkolari Txapelketa** 1950eko eta 1970eko hamarkaden artean jokatu zen aizkolari txapelketa nagusia izan zen.

## Historia 
[270px|thumb|right|[1965eko Espainiako Aizkolari Txapelketaren afixa. Antonio Arretxea, Candido Txurruka, Patxi Astibia, Miguel Berakoetxea, Pedro Goikoetxea, Ramon Latasa eta Miguel Irazusta *Polipaso* izan ziren parte-hartzaileak.]]
Espainiako Aizkolari Txapelketa izan zen historiako lehenbiziko aizkora txapelketa nagusia, jarraitasun handirik izan ez zuen arren. Lehenbiziko ekitaldia Donostian jokatu zen, 1950eko martxoaren 5ean, Gipuzkoako Atletismo Federazioak antolaturik. Txofreko zezen plaza lepo bete zen Martin Garziarena, Juan Baleztena, Antonio Soraluze *Korta*  eta Jose Ignazio Orbegozo *Arria II.a*-ren arteko norgehiagoka ikusteko. Martin Garziarena gorritiarra nagusitu zen, hamar 60 ontzakoak 39 minutu eta 44 segundutan ebakirik. Bigarrena ere nafarra izan zen, Juan Baleztena. Bertso hau bota zuen Basarrik txapelketaren ondoan:

*Joan dan igandez napar anaiak*

*Donostiratu ziñaten,*

*bai saiature Gipuzkoako*

*sari danak eramaten.*

*Ikusten det nik Leitzalde ortan*

*zein pozez bizi zeraten,*

*era ontako semerik eztu*

*edozein errik ematen.* 

Hamabost urte geroago jokatu zen bigarren Espainiako txapelketa, hura ere Donostiako zezen plazan. Zazpi aizkolarik hamabina 60 ontzako moztu behar izan zituzten, eta *Polipaso* izan zen azkarrena, 45 minutu eta 12 segunduko denborarekin. Ondoren beste sei txapelketa etorri ziren, azkena 1977an. Patxi Astibia izan zen garai hartako aizkolaririk onena.

## Palmaresa 
## Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Erronbihexakron txiki

Geometrian, **erronbihexakron txikia** izar-poliedro uniforme bat da. Erronbihexaedro txikia du poliedro duala.

## Hiru dimentsioko irudia 
## Kanpo estekak
Erroxolan

thumb|Galerioko arkua
**Erroxolan** () k. a. II. mendean Don ibaia zeharkatu zuen sarmaziar herri nomada bateko kideez esaten da. Alanoen adar bat omen ziren, nahiz eta Estrabonen esanetan, urrunago zegoen eszitiar herria izan zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Urrezko Aizkolariak

[thumb|200px|[Floren Nazabal da txapelketa gehien irabazi duen aizkolaria.]]
**Urrezko Aizkolariak** (aurrez **Urrezko Aizkora**) Euskal Herriko aizkolarien artean jokatzen den lehiaketa handienetakoa da.

## Historia 
1998tik aurrera jokatzen da. Aizkolari onenak banaka eta binaka lehiatzen dira urtero eta finalak Azpeitian jokatzen dira. Salbuespenak 2014an Orion, 2020an Aian eta 2021ean Lekunberrin jokatutakoak izan ziren.

## Palmaresa 
### Banakako Urrezko Aizkora 
### Garaipenak 
### Emakumezkoen txapelketa 
### Binakako Urrezko Aizkora 
#### Gizonezkoak 
#### Emakumezkoak 
### Garaipenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Guti

**Guti** izan daiteke:

* Gutiérrez abizenaren txikigarria:
** **Antoni Gutiérrez**, *el Guti*, kataluniar politikari komunista.
** **José María Gutiérrez Hernández**, *"Guti"*, madrildar futbolaria.
* **Guti**, antzinako herria.
* ***Guti***, Kirmen Uribek idatzia.
Sale (Alessandria)

**Sale** Italiako udalerri bat da. Alessandriako probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Salek honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Breitenberg

**Breitenberg** honako udalerrietako bat izan daiteke:

* Breitenberg (Bavaria)
* Breitenberg (Schleswig-Holstein)
Oldendorf

**Oldendorf** Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Saxonia Beherean:
** Hessisch-Oldendorf
** Stadtoldendorf
** Oldendorf (Stade)
** Oldendorf (Luhe)
* Ipar Renania-Westfalian:
** Preußisch Oldendorf
* Schleswig-Holsteinen
** Oldendorf (Schleswig-Holstein)
Oława

**Oława** ([ɔˈwava], , , ) Poloniako hego-mendebaldeko hiria, Silesia Behereko voivoderriaren ekialdean kokatua eta Oławako barrutiaren hiriburua.

## Hiri senidetuak 
Oławak ondorengo hiriekin senidetuta dago:

* 
* 
* 
* 
* 

## Kanpo estekak 
*  Oława hiriko webgune ofiziala
Calliano

**Calliano** bi udalerri ezberdinen izena da:
* Calliano, Astiko probintzian, Italia.
* Calliano, Trentinoko eskualdean, Italia.
Borriana

**Borriana** bi udalerri ezberdinen izena da:
* Borriana, Italiako Biellako probintziako udalerria.
* Borriana, Valentziako udalerria, Castelloko probintzian.
Pray

**Pray** bi udalerri ezberdinen izena da:
* Pray, Frantziako Loir eta Cher departamenduan.
* Pray, Italiako Biellako probintzian.
Barolo (argipena)

**Barolo** izan daiteke:

* **Barolo**, Italiako udalerria, Cuneoko probintzian, Piemonte eskualdean.
* **Barolo, Italiako Piemonte eskualdeko ardo gorri mota.
* **Joane Barolo'*, Jose Inazio Basterretxea idazleak *Falo zantarra'' liburua sinatzeko erabili zuen izengoitia.
Pepsi Center

**Pepsi Center** Coloradoko Denver hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Denver Nuggets, Colorado Avalanche eta Colorado Mammoth taldeen jokalekua da.

1999an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Pepsi Center, Denver.jpg|
Irudi:Pepsi_Center_inside.jpg|
Irudi:Pepsi center interior.jpg|
Irudi:Floor of arena 2012 Final Four Denver.JPG|

## Kanpo estekak 
* Pepsi Center kirol pabiloiko webgunea
American Airlines Center

**American Airlines Center** Texasko Dallas hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Dallas Mavericks eta Dallas Stars taldeen jokalekua da.

2001ean inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:American Airlines Center (6246886325).jpg|
Irudi:American Airlines Center2242.JPG|
Irudi:American Airlines Center - Dallas Stars Game.png|
Irudi:American Airlines Center satellite view.png|

## Kanpo estekak 
* American Airlines Center kirol pabiloiko webgunea
Xcel Energy Center

**Xcel Energy Center** Minnesotako Saint Paul hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Minnesota Wild eta Minnesota Swarm taldeen jokalekua da.

2000an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:2009 MN Boys Hockey State Championship.jpg|
Irudi:Box Lacrosse.jpg|
Irudi:NCAA Men's Frozen Four (15676533607).jpg|
Irudi:NCAA Men's Frozen Four (15242710513).jpg|

## Kanpo estekak 
* Xcel Energy Center kirol pabiloiko webgunea
Bridgestone Arena

** Bridgestone Arena** (jatorriz **Nashville Arena**, eta formalki **Gaylord Entertainment Center** eta **Sommet Center** deitua) Tennesseeko Nashville hirian dagoen kirol pabilioi bat da. Nashville Predators eta Nashville Kats taldeen jokalekua da.

1996an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:Gaylord Entertainment Center 2005-12-07.jpg|
Irudi:Bridgestone Arena January 15 2011.jpg|
Irudi:WTN PeepHoles 174.JPG|
Irudi:Gaylord entertainement centre satellite view.png|

## Kanpo estekak 
* Arena kirol pabiloiko webgunea
Aprilia (Italia)

**Aprilia** Italiako udalerri bat da. Latinako probintzian kokatuta dago, Lazio eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Apriliak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Ausonia

**Ausonia** izenak hainbat gairi egiten dio erreferentzia:

## Lekuak 
### Argentina 
* Ausonia (Argentina), Córdobako General San Martín departamenduan kokatutako komunitatea.

### Italia 
* Ausonia (Lazio), Lazion kokatutako Italiako udalerria.
* Ausonia (antzinako hiria), ausonioen antzinako hiriburua.

### Martitz 
* Ausonia Montes, Martitzeko mendia.

## Bestelako erabilpenak 
* 63 Ausonia, asteroidea.
* Lega Sud Ausonia, Italiako alderdi politikoa.
* Ausoniako Errepublika Federala, aurreko alderdiak proposatzen duen errepublika independientea.
* Ausonia (marka), emakumeentzako produktu enpresa, Procter & Gamblen eskuetan.
Eskolapio

**Eskola Jainkozaleetako elizgizon erregularren Ordena** (, Sch.P.oS.P.), eskuarki **Eskolapioak** edo **Piaristak** deitua, erlijio-ordena katolikoa da, irakaskuntzan jarduten duena. José de Calasanzek fundatu zuen 1617an, Erromako ume behartsuei heziketa emateko helburuz. Handik Italia eta Erdialdeko Europara hedatu ziren. 2012an 1.318 kide zituen, mundu osoko 208 etxetan banatuak.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Scottrade Center

**Scottrade Center** Missouriko St. Louis hirian dagoen kirol pabilioi bat da. St. Louis Blues taldearen jokalekua da.

1994an inauguratu zen.

## Iruditegia 

Irudi:BluesvSharks042.jpg|
Irudi:ERI 5057 (5487983366).jpg|
Irudi:Blues vs Ducks ERI 4708 (5472509429).jpg|
Irudi:Scottrade Center satellite view.png|

## Kanpo estekak 
* Scottrade Center kirol pabiloiko webgunea
Krist Novoselic

**Krist Anthony Novoselic** (; Compton, Kalifornia, Ameriketako Estatu Batuak, 1965eko maiatzaren 16a) rock musikaria eta baxu elektrikoaren jotzailea da.

## Biografia 
Txikitan bere familiarekin batera Washington estatuko Aberdeen udalerrira lekualdatu eta bertan hazi zen.

1987an Kurt Cobain eta Aaron Burckhard musikariekin batera Nirvana grunge musika taldea sortu zuten, ondoren Chad Channing bateria jotzailea batu zitzaien eta hark taldea utzitakoan, 1991n Dave Grohl elkartu zitzaien.

1994an Cobain hil ostean, Sweet 75 eta Eyes Adrift taldeak sortu zituen, eta 2006-2009 artean Flipper punk musika taldean jo izan zuen.
Bargstedt

**Bargstedt** Alemaniako udalerri hauetako bat izan daiteke:
* Bargstedt (Saxonia Beherea)
* Bargstedt (Schleswig-Holstein)
Nafar-aragoiar derbia

**Nafar-aragoiar derbia** Osasuna euskal taldeak eta Real Zaragoza aragoiar taldeak jokatu ohi duten futbol derbia da. Lehenbiziko taldea Nafarroako Iruñea hiriburukoa da, eta bigarrena Aragoiko Zaragoza hiriburukoa.

## Partidu ofizialak 
Bi taldeak maiz elkar lehiatu diren arren, taula honetan bi taldeen arteko partidu ofizialak bakarrik agertzen dira. Kasu bakoitzean partidua jokatu zen garaiko taldearen izen ofiziala agertzen da. Hizki lodiz partiduaren irabazlea adierazia dago:

## Estatistikak 
Gaur egun arte jokatutako partiduen estatistikak honakoak dira:

## Ikus gainera 
* Euskal derbia
* Old Firm
* New Firm

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Castel del Monte (Apulia)

(eusk. 'Mendiaren gaztelu'; bareseraz: ''Castídde d'u Monte''; ) Apuliako Andria udalerrian dagoen XIII. mendeko zitadela da. 1240ko hamarkadan eraikin zuten Frederiko II.a enperadoreak hala aginduta.

Eraikin oktogonal honek dorre bana du izkinetan. Sarrera nagusia mendebalderantz begira dago.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Carona

**Carona** honako udalerrietako bat izan daiteke:

* Carona (Italia), Bergamoko probintziako udalerria.
* Carona (Suitza), Ticinoko kantonamenduko udalerria.
* Carona (Kansas)
Castelnuovo

**Castelnuovo** () italierazko toponimoa izan daiteke:

## Toponimoa 
*Castelnuovo, Trentoko probintzian.
*Castelnuovo Belbo, Astiko probintzian.
*Castelnuovo Berardenga, Sienako probintzian.
*Castelnuovo Bocca d'Adda, Lodiko probintzian.
*Castelnuovo Bormida, Alessandriako probintzian.
*Castelnuovo Bozzente, Comoko probintzian.
*Castelnuovo Calcea, Astiko probintzian.
*Castelnuovo Cilento, Salernoko probintzian.
*Castelnuovo del Garda, Veronako probintzian.
*Castelnuovo della Daunia, Foggiako probintzian.
*Castelnuovo di Ceva, Cuneoko probintzian.
*Castelnuovo di Conza, Salernoko probintzian.
*Castelnuovo di Farfa, Rietiko probintzian.
*Castelnuovo di Garfagnana, Luccako probintzian.
*Castelnuovo di Porto, Erromako probintzian.
*Castelnuovo di Val di Cecina, Pisako probintzian.
*Castelnuovo Don Bosco, Astiko probintzian.
*Castelnuovo Nigra, Turingo probintzian.
*Castelnuovo Parano, Frosinoneko probintzian.
*Castelnuovo Rangone, Modenako probintzian.
*Castelnuovo Scrivia, Alessandriako probintzian.

Montenegroko Herceg Novi hiriko exonimoa ere bada, 1539ko Castelnuovoko setioagatik ospetsua dena.

## Pertsonak 
*Elías Castelnuovo (1893-1982), uruguaitar poeta eta kazetaria.
*Emma Castelnuovo (1913–2014), italiar matematikaria.
*Guido Castelnuovo (1865–1952), italiar matematikaria.
100 Greatest Hard Rock Songs

thumb
**100 Greatest Hard Rock Songs** Ameriketako Estatu batuetako VH1 kateak 2008ko abenduaren 2tik 2009ko urtarrilaren 2ra arte sortutako telebista saioa izan zen. Saioak bost atal izan zituen eta bakoitzean 20 kanta aurkeztu ziren. Kantak aukeratzeko katearen webgunearen bidez bozketak egin ziren.

## Aukeratutako kantak 
## Erreferentziak 
## Ikus, baita ere 
* VH1

## Kanpo estekak
Parkimetro

**Parkimetroa** aparkatzeko lekuetan aparkatzea ordenatzen eta neurtzen duen gune publikoetan egoten den gailua da. Gailu honek denbora batez leku publiko batean aparkatzearen truke dirua biltzen du. Parkimetroak udalen menpe egon ohi dira eta kalean aparkatzeko politikako tresna bat dira.
[thumb|Parkimetroa [Houstongo erdigunean, Texas.]]

## Historia 
[thumb|225px|Parkimetroa [1940an]]
1930eko hamarkadan, Oklahomak (AEB) hazkunde ikaragarria izan zuen, petrolioari esker. Automobil parkearen hazkundea are ikusgarriagoa izan zen, erregai merkearen eskutik: hamarkada eskasean 3.000 auto izatetik milioi erdiraino iritsi zen konderria. Oklahoma Hirian zirkulatzea eta, batez ere, aparkatzea, geroz eta zailagoa zen. Orduan, hiriko Merkataritza Ganbarak Carl C. Magee abokatu eta enpresa-gizon arrakastatsua izendatu zuen Trafiko Batzordeko presidente. Arazoa konpontzeko parkimetroa asmatu eta patentatu zuen Mageek; 1935eko uztailaren 16an jarri zituzten lehenengo hamalau gailuak hiriko kaleetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Donibane estadioa

**Donibane estadioa** edota **Donibane zelaia** Nafarroako Iruñea hiriburuan zegoen futbol zelai bat izan zen. 1922-1967 artean Osasuna futbol klubaren jokalekua izan zen. 1967an Sadar estadioak ordezkatu zuen.

Zelaia Iruñeko Alde Zaharretik 600 metro ingurura zegoen, Iruñeko zitadelatik hurbil, gaur egungo Donibane auzoan.

## Historia 
1921eko otsailean Osasunak lursailaren erosketa formalki gauzatu zuen. Zelaia futbolean jokatzeko behar bezala egokitu eta zelaia itxi ondoren, urte hartako maiatzaren 21ean partidu batekin inauguratu zen, ordurarte denboraldi batez Osasunaren jokalekua zen Zalditegiko zelaia ordezkatuz (1921-1922).

Lehenbiziko partidu hartan Osasunak Arenas Getxo bizkaitar taldearen aurka jokatu zuen, nafarrak 2-0 nagusituz. Nafar taldeko jokalariak honakoak izan ziren: Areta, Planas, Néstor, Pinillos, Goñi, Lusarreta, Idoate, Azagra, Urkizu, Etxarren eta Zala.

1934/35 denboraldia amaitzear zela, Futboleko Espainiako Errege Kopako finalerdietako itzuliko Sevilla F.C. taldearen aurkako partiduan ikusle nafarrek sortutako istiluen ondorioz zelaia bi partiduetako itxi zen, ondorioz Villata epaileak partidua 70. minutuan amaitzera derrigortu zuen, sevillarren aldeko 0-1 emaitzaz (aurretik jada sevillarrak etxeko partiduan 4-1eko aldeko emaitza zuten).

1945ean Osasunak krisi ekonomia gainditzeko asmoz zelaia Frente de Juventudes erakunde frankistari alokatu zion.

1967an Osasuna gaur egungo Sadar estadiora lekualdatu zen.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Donibane estadioari buruzko orrialdea. Futbolnostalgia.com
Behrendorf (Saxonia-Anhalt)

**Behrendorf** Alemaniako antzinako udalerria izan zen, Saxonia-Anhalt estatu federalekoa. 2010eko urtarrilaren 1etik Werben (Elbe) hiriaren barnean dago.
Albiano (Italia)

**Albiano** Italiako udalerri bat da. Trentoko probintzia autonomoan kokatuta dago, Trentino-Adige Garaia eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Albianok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Falzes

**Falzes** honakoak izan daiteke:

* Faltzes, Nafarroako udalerria.
* Pfalzen, Italiako udalerria, Hego Tirolean.
Jebustar

**Jebustar** (, *Yəḇûsî*) kanaandarrekin zerikusirik izan zuen herri bateko kideaz esaten da. Herri honetakoak izan ziren garai bateko agintariak Jerusalemen. Errege Davidek ohildu zituen jebustarrak Jerusalemdik, hiriaz jabetu ondoren.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Inperio Heftalita

**Heftalitak** edo **Huno zuriak** V. mendean Erdialdeko Asian bizi ziren herri nomaden eta lekukotuen konfederazioa izan zen, mendebalderantz hedatu zena. VI. mendearen erdialdean, Inperioaren urrezko garaian, Inperioa egungo Afganistan, Turkmenistan, Uzbekistan, Tajikistan, Kirgizstan, Kazakhstan, Pakistan, India eta Txinan zehar hedatu zen.

Heftaliten gotorleku nagusia Tokharistan izan zen, Hindu Kushen iparraldeko ertzean zegoena, egungo ipar-ekialdeko Afganistanen. 479rako Sogdiana konkistatuta zuten eta kidaritak mendebalderantz mugitu zuten. 493an egungo ipar-mendebaldeko Txinan dauden Dzungaria eta Tarim Arroa jada konkistaturik zituzten. V. mendean India inbaditu zuten baina Gupta Inperioko Skandagupta enperadoreak menderatuak izan ziren. VI. mendearen hasieran, Yasodharman eta Narasimhagupta erregeek Indiatik bota zituzten.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Margarita (argipena)

**Margarita** honako bat izan daiteke:

## Lekuak 
* Margarita, Gasteiz osatzen duten herrietako bat.
* Margarita, Cuneoko probintzian dagoen Italiako udalerria.
* Margarita, Panamako Colón barrutiko auzo bat.
* Isla Margarita, Venezuelako hiria.
* Margarita probintzia, Gran Kolonbiako probintzia bat, Venezuelan,

## Bestelakoak 
* Margarita, edari alkoholdun bat.
* 310 Margarita, asteroide bat.
* *Margarita*, Turbinidae familiaren barruko gastropodo genero bat.
* Mitxoleta lorearen gaztelerazko izena.
* Margaritak, Elkarte Tradizionalistako emakume gazteak ziren.
Megalonychidae

**Megalonychidae** ugaztunen familia da. Ia desagerturik dago, egun bi espezie (hatz biko nagia eta *Choloepus hoffmanni*) dituen genero bakarra geratzen baita.

## Taxonomia 
**MEGALONYCHIDAE familia Gervais, 1855**

* Megalonychinae subfamilia
** †*Diabolotherium* generoa
** †*Megalonychops* generoa (*incertae sedis*)
** †*Meizonyx* generoa (*incertae sedis*)
** †*Pliometanastes* generoa
** †*Sinclairia* generoa (*incertae sedis*)
** †*Valgipes* generoa (*incertae sedis*)
** Megalonychini leinua
*** †*Imagocnus* generoa
*** Megalonychina azpileinua
**** Megalonychi infraleinua
***** †*Protomegalonyx* generoa
***** *Megalonyx* generoa
**** Megalocni infraleinua
***** *Megalocnus* generoa
***** †*Neomesocnus* generoa
*** Mesocnina azpileinua
**** *Neocnus* generoa
**** †*Parocnus* generoa
** Choloepodini leinua
*** Acratocnina azpileinua
**** *Miocnus* generoa
**** *Acratocnus* generoa
*** Choloepodina azpileinua
**** *Choloepus* generoa

* Ortotheriinae subfamilia
** †*Proschisomotherium* generoa
** †*Eucholoeops* generoa
** †*Pseudortotherium* generoa
** †*Megalonychotherium* generoa
** †*Paranabradys* generoa
** †*Pliomorphus* generoa
** †*Torcellia* generoa
** †*Ortotherium* generoa
** †*Menilaus* generoa
** †*Diodomus* generoa
** *Habanocnus* generoa
** †*Paulocnus* generoa

## Kanpo estekak
Choloepus

***Choloepus*** Erdialdeko eta Hego Amerikako ugaztun genero bat, Megalonychidae familiako bizirik dauden espezie biak barruan dituena.

## Espezieak 
* Hatz biko nagia (*Choloepus didactylus*)
* *Choloepus hoffmanni*

## Kanpo estekak
Nirvana (argipena)

**Nirvana** hurrengoa izan daiteke:
* espiritualtasunari dagokionez:
** Nirvana, Indiako erlijioetan, meditazioaren helburu gorena;
** Nirvanaren lau etapak, budismoan, Nirvana osorako lau hurbiltze mailak;
** Nirvana Sutra, budismoaren textu nagusietako bat;
* Nirvana, AEBetako rock alternatibo eta grunge musika taldea.
David Fincher

**David Andrew Leo Fincher** (1962ko abuztuaren 28a, Denver, Colorado) estatubatuar zinema eta telebista zuzendari, ekoizle eta bideoklip zuzendari bat da.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista
Aberdeen (Washington)

**Aberdeen** AEBetako Washington estatuko hiri bat da. Grays Harbor konderrian dago. 2013an 16.255 biztanle zituen.

*Nirvana* musika taldearen sorlekua izateagatik ezaguna da.

## Historia 
Izena bertako izokin kontserba fabrika batek ipini zion, izen bereko Eskoziako hiria bezala bi ibai itsasoratzen diren leku batean baitago.

## Iruditegia 

Irudi:Aberdeen, WA - Rt 101 sign.jpg|Kalea.
Irudi:Aberdeen, WA - St. Andrew's Episcopal Church.jpg|Episkopaliar eliza.
Irudi:Aberdeen, WA - Downtown from Rt 101.jpg|Paisaia.
Irudi:Aberdeen, WA - rail bridge 03.jpg|Trenbide zubia.

## Hiritar ezagunak 
* Kurt Cobain (1967-1994), Nirvana musika taldeko ahotsa.
* Krist Novoselic (1965-), Kalifornian jaio arren, txikitatik hiri honetan hazia, Nirvana musika taldeko baxujolea.

## Ikus gainera 
* Aberdeen, Eskozia

## Kanpo estekak 
* Aberdeengo Udal wengunea
Aberdeen (argipena)

**Aberdeen** hurrengoa izan daiteke:

* Aberdeen, Eskoziako hiria.
* Aberdeen (Washington), AEBetako Washington estatuan dagoen hiria.
* Aberdeen (Idaho), AEBetako Idaho estatuan dagoen hiria.
* Aberdeen (Hego Dakota), AEBetako Hego Dakota estatuan dagoen hiria.
Eder Díez

**Eder Díez Sánchez** (Barakaldo, Bizkaia, 1987ko uztailaren 15a - ) bizkaitar futbolaria da, aurrelari moduan aritzen dena.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko ekainaren 5ean eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Sprite

**Sprite** The Coca-Cola Company korporazio multinazionalak sortutako kolore eta kafeina gabea eta limoi-lima zaporea duen freskagarri bat da. 1959an Mendebaldeko Alemanian *Fanta Klare Zitrone* (*Fanta Limoi Argia*) izenez garatua izan zen eta 1961ean AEBetan merkaturatu zen. Hain zuzen ere, garai hartan AEBetan ospetsua zen 7 Up freskagarriari aurre egiteko The Coca-Cola Company korporazioaren erantzuna izan zen.

## Aldaerak 
* Sprite Zero
* Mint acid Sprite
* Sprite Blue
* Sprite 3G
* Sprite Remix
* Sprite Remix Berry Clear
* Sprite Remix Baixa
* Sprite Remix Aruba Jam
* Saborosa Sprite
* Max Sprite
* Ice Sprite
* Sprite Retro.

## Kanpo estekak 
* Sprite freskagarriaren webgunea
Alter Cola

**Alter Cola** Ipar Kataluniako Argelès-sur-Mer udalerrian Cap d'Ona d'Argelers enpresak ekoiztutako koladun freskagarri alternatibo bat da. Ipar Kataluniako Toluges udalerrian ekoizten den CatCola freskagarriaren antzera, 200eko hamarkadaren hasieran Frantziako eskualde ezberdinetan sortutako koladun freskagarriak sortzeko joerari jarraitu zion, tartean Bretainia, Ipar Euskal Herria eta Korsika.

## Ikus gainera 
* Euskal Kola edo Euskal Herriko Kola
* Breizh Cola
* Colà Occitan
* Corsica Cola
* Galicola
* Coca-cola
* Pepsi

## Kanpo estekak
Nutella

thumb

**Nutella** Italiako Ferrero enpresak ekoizten duen kakao, esne eta hurrez eginiriko krema gozo bat da. 1946ean Piemonte eskualdean Ferrero enpresak sortu zuen.

## Kanpo estekak 
* Nutellaren webgunea (eleanitza)
Pralin (Zahor)

**Pralin** Gipuzkoako Oñati udalerrian dagoen Zahor enpresak ekoizten zuen txokolate, esne eta hurredun krema gozo bat zen. 1980ko hamarkadan bere garairik onena izan zuen, baina 1990eko hamarkadan gainbehera izan eta desagertu egin zen.

Zahor enpresa erosi zuen Natra valentziar multinazionalak 2010ean *Pralin Siglo XXI* izenez berriz merkaturatu zuen baina arrakasta eskasarekin, 1980ko hamarkadan gustukoa zuten haurrek, ordurako helduak, antzinako zaporea ez zuela iritzita.

## Motak 
* Pralin txokolate krema
* Pralin bi zaporeduna: txokolate beltza eta zuria (azken hau horizka kolorekoa)
* Pralin fresadun krema, ez zuen arrakasta handiegirik izan.

## Kanpo estekak 
* Pralini buruzko orrialdea
Zahor

**Zahor** Gipuzkoako Oñati udalerrian dagoen gozogintza enpresa bat da.

## Historia 
1937an José Zahour austriar gozogileak Donostian gozoak eta bonboiak ekoizteko obradorea ireki zuen. Bere abizena gaztelaniara egokituz Zahor enpresa sortu zuen. Baina Bigarren Mundu Gerra amaitu ondoren Zahour arrazoi politikoen ondorioz Hego Euskal Herria nahiz Espainiatik aldegitera derrigortua izan zen. Hortaz, 1946an Egaña eta Mendiola elkarteak enpresaren eskubideak erosi eta Oñatin ezarri zen.

Txirrindulari talde profesional baten babeslea ere izan zen. 2004ean Natra valentziar multinazionalak erosi zuen eta marka bilakatu zen.

## Ikus gainera 
* Pralin (Zahor)

## Kanpo estekak 
* Zahor enpresaren webgunea
Altenburgeko abadetxea

thumb|Altenburgeko abadetxea
**Altenburgeko abadetxea **() Benediktar monasterioa da, Altenburgen dagoena, Austria Beherean.
Krems an der Donautik 30 kilometro ingurura dago iparralderantz. 1144. urtean sortu zuen Poigen-Rebgau-eko Hildeburg kondesak.

## Iruditegia  

 Benediktinerstift_Altenburg-DSC_3067w.jpg|Altenburgeko abadetxea Austria Beherean
 Benediktinerstift Altenburg-DSC 3064w.jpg|Sarrera nagusia
 Stift Altenburg Eingang.jpg|Abadiaren eta lorategien ikuspegia
 Stift Altenburg 4.jpg|Barruko ikuspegia

## Kanpo estekak
Nesquik

thumb|200px|eskuinera|Nesquik poteak.

**Nesquik** Nestlé suitzar multinazionalak ekoiztutako kakao hautsa da.

1948an AEBetan Nestlé Quik Chocolate Powder izenez sortu zen. Produktuaren helburua desegitean esneari txokolatearen antzeko zaporea ematea da. Bere osagai nagusiak azukrea, kakaoa, kanela, soja, gatza eta beste zenbait dira.

## Kanpo estekak 
* Nesquick edariaren webgunea
Nocilla

**Nocilla** Starlux espainiar elikagai enpresaren kakao, esne eta hurredun krema gozo bat da.

1967an mota berdineko Nutella italiar kreman oinarrituz espainiar merkatuan sal zedin sortu zuten. 2002an Nutrexpa kataluniar elikagintza taldeak erosi zuen.

Gaur egun Hego Euskal Herria, Espainia eta Portugalen saltzen da.

## Kanpo estekak 
* Nocilla txokolatedun kremaren webgunea
Castellar (Piemonte)

**Castellar** Italiako udalerri bat da. Cuneoko probintzian kokatuta dago, Piemonte eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Castellark honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Bradypus

***Bradypus*** nagien genero bat da, hiru hatzeko nagiez osatua, ***Bradypodidae*** familia monotipikoaren genero bakarra da; egun, lau espezie daude.

## Espezieak 
* Nagi hiruhatz pigmeoa (*Bradypus pygmaeus*)
* *Bradypus torquatus*
* Hiru hatzeko nagia (*Bradypus tridactylus*)
* *Bradypus variegatus*

## Kanpo estekak
John Kerry

**John Forbes Kerry** (1943ko abenduaren 11a, Aurora, Colorado) estatubatuar politikari bat da, Alderdi Demokratako kidea.

2004ko Ameriketako Estatu Batuetako hauteskundeetan herrialde horretarako presidentea izateko Alderdi Demokratako hautagaia izan zen, baina Alderdi Errepublikarreko George W. Bush hautagaiak garaitu zuen.

1985-2013 artean Massachusettseko Senataria izan zen, eta 2007 eta 2009 artean AEBtako Kanpo Harremanetako Batzordeko Presidentea.

Vietnamgo Gerrako beteranoa ere bada.

## Kanpo estekak 
* John Kerry. AEBtako Estatu Idazkaritza
Sergio Mendigutxia

**Sergio Mendigutxia Iglesias** (Avilés, Asturias, 1993ko ekainaren 12a) Lezaman hezitako jokalaria da. 

## Biografia 
Aurrelari lanetan aritzen da. Peña Sport eta Collado Villalbaren harrobietan hezi zen Athleticen harrobiara batu baino lehen 2009an.

## Kirol Ibilbidea 
*2024ko maiatzak 18an eguneratua. Datu ofizialak.*

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Fitxa - www.athletic-club.eus
Euskarazko 25 diskorik onenak

thumb|Hertzainak taldearen izen bereko diskoa izan zen bozketa gehien jaso zituena.
**Euskarazko 25 diskorik onenak** ekimena Sustatu webguneak eraman zuen aurrera 2004an. Beste hedabideen eredua jarraituz webgunean euskal musikaren disko onenak aukeratzeko bozketak ireki zituzten. Sustatuk zerrenda arbitrarioa zela onartu zuen ezen botoa eman zuten pertsonen multzoa mugatua baitzen, baina euskal musikaren argazki moduko panorama ematen digu. Guztira 81 disko aukeratu ziren eta horietatik puntu gehien zituztenak aukeratu zuten.

## 25ak 
Hauek dira aukeratutak puntuazioen arabera ordenatuak:
: Hertzainak, *Hertzainak* (Soñua, 1984).
: Ruper Ordorika, *Hautsi da anphora* (Xoxoa, 1980).
: Itoiz, *Espaloian* (Elkar, 1985).
: Mikel Laboa, *Bat-hiru* (Herri Gogoa, 1974).
: M-ak, *Barkatu ama* (IZ 1989).
: BAP!!, *Zuria beltzez* (Basati Diskak, 1992).
: Dut, *At* (Esan Ozenki, 1996).
: Xabier Montoia, *Beti oporretan* (Esan Ozenki, 1995).
: Negu Gorriak, *Borreroak Baditu Milaka Aurpegi* (Esan Ozenki, 1993).
: Ruper Ordorika, *Gaur* (Esan Ozenki, 2000).
: Su Ta Gar, *Jaiotze Basatia* (IZ, 1991).
: Lisabö, *Ezarian* (Esan Ozenki, 2000).
: Miztura, *Begura* (Metak, 2003).
: Errobi, *Ametsaren bidean* (Elkar, 1979).
: Negu Gorriak, *Salam, agur* (Esan Ozenki, 1996).
: Zein?, *Seiheun eta bi* (Metak, 2003).
: Negu Gorriak, *Gure Jarrera* (Esan Ozenki, 1991).
: Ama Say, *Say ama* (Esan Ozenki, 1994).
: Delirium Tremens, *Ikusi eta Ikasi* (Oihuka, 1989).
: Fermin Muguruza, *In-komunikazioa* (Metak, 2002).
: Pi L.T., *Denbora* (Esan Ozenki, 1998).
: Petti, *Amets bat* (Gaztelupeko Hotsak, 1999).
: Anari, *Habiak* (Esan Ozenki, 2000).
: Mikel Laboa, *14* (Elkar, 1994).
: Hiru Truku, *Mendebaldeko Euskal Baladak I* (Nuevos Medios, 1994).

## Kanpo estekak 
* Sustaturen emaitzak eta azalpenak.
Saliceto

**Saliceto** bi udalerri ezberdinen izena da:

* Saliceto, Cuneoko probintziako udalerria, Italian.
* Saliceto, Korsikako udalerria.
Roosevelt (argipena)

**Roosevelt** hurrengoa izan daiteke:
* Pertsonak:
** Theodore Roosevelt (1858–1919), Estatu Batuetako 26. presidentea;;
** Franklin Delano Roosevelt (1882 – 1945), Estatu Batuetako 32. presidentea;
** Eleanor Roosevelt (1884–1962), Estatu Batuetako idazle, diplomatika eta feminista aktibista;
* Tokiak:
** Roosevelt, Montanako (Estatu Batuetako) konderria;
** Roosevelt, Mexiko Berriko (Estatu Batuetako) konderria;
* Beste batzuk:
** Roosevelten korolarioa, 1904an Theodore Roosevelt presidente estatubatuarrak Monroe doktrinari eginiko gehikuntza.
Gargallo

**Gargallo** bi udalerri ezberdinen izena da:

* Gargallo (Teruel), Espainiako Teruelgo probintzian.
* Gargallo (Novara), Italiako Novarako probintzian.
Sint-Amands

**Sint-Amands** (nederlanderaz ahoskatua: ; ) Belgikako iparraldean dagoen hiria da, Flandriako Anberesko probintzian dagoena. Udalerriaren barruan herri hauek daude: Lippelo, Oppuurs and Sint-Amands prope bera. 2015eko urtarrilaren 1ean 8.124 biztanle zituen.

## Kanpo estekak 
*  Webgune ofiziala
Pella (Novara)

**Pella** Italiako udalerri bat da. [[]]n kokatuta dago, Piemonte eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Pellak honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Villette

**Villette** hainbat lekuren izena da:

## Frantzia 
* Ernemont-la-Villette,
* La Villette (Calvados)
* Muille-Villette
* Les Villettes
* Villette-d'Anthon
* Villette-de-Vienne
* Villette-lès-Arbois
* Villette-lès-Dole
* Villette (Meurthe-et-Moselle)
* Villette-sur-Ain
* Villette-sur-Aube
* Villettes
* Villette (Yvelines)

## Italia 
* Villette (Piemonte)

## Suitza 
* Villette (Vaud)
Turingo probintzia

**Turin** edo **Torino** Italiako probintzia bat zen, Piemonteko eskualdean kokatuta. Torino bera hiriburua eta hiri nagusia zen. 2014ko abenduaren 31n desagertu zen eta bere ordez Turingo Hiri Metropolitanoa sortu zen.

## Herriak 
Probintziako herririk jendetsuenak honakoak ziren:

## Ikus, gainera 
* Okzitaniako haranak

## Kanpo estekak
Día Sexto

**David Saiz Moreno** (Valentzia, Espainia, 1986ko urriaren 31) artistikoki **Día Sexto** bezala ezaguna, rap-kantari espainiarra da.

Día Sexto ezizena aukeratu izanaren zergatia hurrengo hau da: Davidek bere izena ingeleraz nola ahoskatzen zen ikusi zuen, hain zuzen:/´deɪvɪd/. Ahozkera beraz bitan banatu zezaken: deɪ-vɪd/. Lehen zatiaren ahozkera *Day* hitzarena zela eta bigarrenak erromatarrez sei zenbakia adierazten zuela konturatu zen (*VI*). Hala, *Day VI* gaztelerara igaroaz bere oraingo ezizen den "Día Sexto" lortu zuen.

## Biografia 
Davidek 10 urterekin musika entzuten pasatzen zuen egun osoa. Adin horrekin hasi zen erritmoak eta melodiak bere kabuz egiten.

Erritmo elektronikoak sortzen hasi zen, momentu horretan hoberen egiten zuena zelako. Beranduago, rap-musikarekin hasi zen, beti rock, heavy eta musika klasikoa erabiliz bere abestietan.

Gaur egun, beste abeslari batekin ere egiten ditu abestiak, MC Endesarekin. Elkarrekin duten taldea Sons of Aguirre deitzen da.

## Diskografia 
* *Rap-Art* (2006)
* *2.0.0.8* (2008)
* *Fibra Sensible* (2009)
* *R-Evolución* (2010)
* *El secreto de Ki.En.Gi.* (2011)
* *Tiempos de Cambio* (2011)
* *Tiempos de Cambio II (2012)*
* *Tiempos de Cambio III (2013)*
* *Tiempos de Cambio IV* (2014)
* *Tiempos de Cambio V* (2014)
* *Tiempos de Cambio VI (Interestelar*) (2015)

## Kolaborazioak 
Dia Sextok *Sons of Aguirre* izeneko taldea osatu zuen McEndesa edo Masademocratarekin batera. Sons of Aguirre berak, Scila taldearekin diska atera zuen 2018an.

## Kanpo loturak 
* DiaSexto.es
* Día Sextoren bloga
* Día Sexto Twitter-en 
* Día Sexto YouTuben
Irabiaki

**Irabiakia** esne eta zuku, fruitu, turroi, txokolate edo izozkiez eginiriko edari bat da. Gehienetan hotz zerbitzatzen dira. Orokorrean irabiagailu batekin nahasturik daude, eta ez eskuz soilik, makina hauek irabiakiak egiteko zehazki diseinatuak baidaude.
Cacaolat

**Cacaolat** esne eta txokolatez egindako irabiaki marka bat da. 1931ko abenduaren 4an lehenbizikoz merkaturatu zen eta Kataluniako Cardedeu udalerriko lantegian ekoizten da. Munduan ekoiztu zen kakaozko lehen irabiatu komertziala izan zen.

Katalunia, Espainia eta Hego Euskal Herrian saldua den arren, bere merkaturik garrantzitsuena Katalunia da nabarmenki, duen ospearen ondorioz herrialde honetan maiz taberna nahiz jatetxetan gainontzeko herrialdeetan txokolatezko irabiakia eskatu beharrean zuzenean Cacaolat bat eskatu ohi da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Cacaolat irabiakiaren webgunea
Banana split

**Banana split** nagusiki izozki eta bananaz eginiriko azkenburu bat da.

Platertxo luzexka baztean zerbitzatu ohi da. Bi luzetan ebakitako banana batez osatzen da, hortik bere ingelesezko "split" izena.

Aldaera ugari ditu, baina klasikoena bainila gozozko bolak, esnedun txokolatea eta marrubi zatitxoak dituena da, lerroan zerbitzatu ohi da. Bainila izozkiaren gainean marrubi biribiltzoak jarri ohi dira, marrubiaren gainean txokolate xarabea eta txokolatearen gainean marrubia. Goialdea intxaurrak, esne irabiatua eta gerezi bat daramtza.

## Sorreraren bi bertsio 
Azkenburu ospetsu honen sorreraren bi bertsio daude:

Lehenbiziko bertsioaren arabera, 1904ean Pennsylvania estatuko Latrobe udalerrian Tassel Botikako botikari ikasle batek sortu omen zuen.

Bigarren bertsioaren arabera, Ohioko Wilmington hirian dioetenez, 1907an azkenburua bertan sortu omen zuten, Wilmington College ikastetxeko ikasleak azkenburu berezi eta goxo batekin erakartzeko asmoz gozogintza lehiaketa bat ospatu zutenean.

## Kanpo estekak
Mandela (argipen)

**Mandela** hitzarekin honakoak ezagutzen dira:

* **Nelson Mandela**, Hego Afrikako lehendakari ohia eta apartheidaren aurkako ekintzailea.

## Espezieak 
* *Mandela (generoa)*, Noctuidae familiako intsektu generoa.
* *Elasmia mandela*, Notodontidae familiako intsektu espeziea.

## Lekuak 
* Mandela (India), Indiako herri bat, Rajastanen.
* Mandela (Italia), Italiako udalerri bat, Lazion.
Calvi

**Calvi** bi udalerri ezberdinen izena da:
* Calvi (Korsika), Korsikako herria.
* Calvi (Italia), Campaniako herria, Italian.
Calvi (Italia)

**Calvi** Italiako udalerri bat da. Beneventoko probintzian kokatuta dago, Campania eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Calvik honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Txokolate esnedun

**Txokolate esneduna** % 25 eta % 40 arteko kakaoa duen txokolatea da. Gainera, kakao-gurina, esnea, (normalean esne-hautsa) eta azukrea ditu.

Tabletetan edo barretan saltzen da, eta jatorrizko aurkezpenean edo beste osagai batzuekin nahasita ager daiteke, hala nola arroz puztua eta txigortua, kakahuete zatika, arbendola zatikatuak, hur zatikatuak, etab.

## Historia 
XIX. mendearen azken laurdenean agertu zen lehenbizikoz txokolate esneduna Europan, Suitzan, 1875ean. Daniel Peter izan zen txokolatean esnea (Nestlék esne-hautsa erabiltzeari utzi zion) sartzeko ideia izan zuen lehen pertsona.

Ondoren, Kohlr eta Cailler-ekin elkartu zen, eta, azkenean, Nestlérekin elkartu zen 1930 inguruan. Horrela, elikagai horren ekoizpena indartu egin zen.

## Osagaiak eta prozesua 
Txokolate esnedunak gainerako txokolate-barietateen antzeko eraldatze-prozesua behar du, barietateak egiteko erabiltzen diren proportzioak izan ezik.

Txokolate zuriak ez bezala, esnedunak kakao-orea ematen du osagaien artean (oro har, % 40tik beherako proportzioan, baina goi-mailako sukaldaritzarako eta gozogintzarako txokolate esnedunaren barietateak ere % 50etik gorakoak dira). Kakao-oreak kolore bereizgarria ematen dio txokolate horri.

Esne-hautsa edo esne kondentsatua (txokolateari gozotasun handiagoa ematen diona, eta kakaoaren samurtasuna leuntzen duena) eta kakao-orea eta azukrea dira txokolate esneduna egiteko erabiltzen diren beste osagaiak.

Esne edukia dela eta, txokolate zuriak bezala, kaltzio kopuru handiak ematen ditu, baita txokolate beltzak baino kaloria gehiago ere, azukre gehiago sartzen baititu.

Fruitu lehorrak ere aurki ditzakegu osagaien artean, eta, beraz, ekarpen kalorikoa eta proteikoa handitu egiten dira.

Txokolate esneduna neurriz jateak onura handia ekarriko du beti gure osasunean, bai fisikoan (nutrizio-balio aberatsak dituelako), bai mentalean (indarberritzen, lasaitzen, ondorio afrodisiakoak izaten laguntzen du, etab.), eta funtsezko elikagai bihurtzen da gure eguneroko dietan.

## Konposizioa 
## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Txokolate beltz
* Txokolate zuri

## Kanpo-estekak
Erroskilla

**Erroskilla** ore mota ezberdinez egin daitekeen gozopil frijitu edota labetan egina da, ore harrotu batetik hasi eta hostore bateraino izan liteke. Toru itxura du, hots, roska itxurakoa, hortik bere izena.

Hego Euskal Herrian San Blas jaian jateko ohitura dago, otsailaren 3an. Jaiegun berezi hortaz gain, erromeria, azoka eta herrietako jai nagusi askotan saltokietan salgai egoten dira, maiz anisdun estaldura izan ohi dute.

## Ikus gainera 
* Donut

## Kanpo estekak
Kakao-gurin

**Kakao-gurina** txokolatearen ekoizpen prezesuan sortzen den kakaoaren gurin natural jangarria da. Kakao-gurinak txokolatearen nolabaiteko zaporea du. Txokolate zuria ekoizteko erabiltzen den kakaoaren osagai bakarra da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Toblerone

**Toblerone** suitzar txokolate marka bat da.

1908an Theodor Tobler (1876–1941) suitzar gozogileak Berna hirian sortu zuen eta Emil Baumann lehengusuarekin batera hiruki profileko intxaur, almendra eta eztia zituen esnedun txokolatea ekoiztu eta merkaturatu zuten.

Gaur egun Mondelēz International (Kraft Foods) estatubatuar elikagai eta edari multinazionalaren jabetzakoa da.
thumb

thumb|Toblerone (1932).

## Kanpo estekak 
* Toblerone txokolatearen webgunea
Marcelo Zelaieta etorbidea

**Marcelo Zelaieta etorbidea** Nafarroa Garaiko Iruña hiriburuko etorbide bat da.

Etorbidea Arrotxapea auzoko ardartza nagusia da.

## Izena 
Izena Marcelo Zelaieta Espartza Agoizko artzipestrea eta hiri honetan dagoen San Lorentzo elizako apaiza zenaren omenez darama.

## Eraikin garrantzitsuak 
* Cuatro Vientos zubia
* San Salbador eliza
* Kaputxinoen Harresiez Haratagoko komentua
## Garraioa 
Eskualdeko Hiri Garraioaren autobus zerbitzuaren linea hauek etorbide honetan geltokiak dituzte:

## Erreferentziak 
## Ikus, gainera 
* Arrotxapea

## Kanpo estekak
Bernardino Tirapu kalea (Iruñea)

**Bernardino Tirapu kalea** Nafarroako Iruñea hiriburuko etorbide edo hiribide bat da. Errotxapeako ipar-hego ardatz, kale edo hiribide nagusia da.

## Izena 
Izena Bernardino Tirapu (1884-1964) leitzar medikuaren omenez darama.

## Kokalekua 
Arrotxapea auzo guztia hego-iparreko norantzan behetik-goruntz zeharkatzen du, Arrotxapeako zubiaren pareko biribilgunean hasi eta auzoaren iparraldeko amaieran amaitzen da, Rodrigo Ximenez de Rada kaleak eta Pedro Ursua kaleak bat egiten duten biribilgunean.

## Garraiobide publikoa 
Iruñerriko Eskualdeko Hiri Garraioaren autobus zerbitzuaren linea hauek etorbide honetan geltokiak dituzte:

## Kanpo estekak
Esne kakaodun

**Esne kakoduna** kakao hauts desegina duen esne edari bat da. Herrialde askotan oso bero zerbitzatzen den edaria da, bereziki klima hotsa dutenetan, aldiz, beste herrialde batzuetan freskagarri gisa hotz zerbitzatu ohi da. Mendebaldeko Herrialdeetan kafea edo tearen ordezko modura gosarian hartzeko ohitura dago, bereziki haurren artean.

Ez da askoz ere lodiagoa den, beroago zerbitzatzen den eta esne gutxiago duen txokolate beroarekin nahastu behar, esne kakaoduna askoz ere arinagoa eta esne gehiago baitu.

## Ikus, gainera 
* Txokolate beroa
* Cola Cao
* Nesquik
Otsagabia kalea (Iruñea)

**Otsagabia kalea** Nafarroako Iruñea hiriburuko Arrotxapea auzoko kale bat da.

## Izena 
Otsagabia nafar udalerriaren omenez darama.

## Kokalekua 
Auzo honetako kale garrantzitsuenetako bat da, auzoa ekialde-mendebalde norantzan zeharkatzen du, Maiteminduen pasealekua, Santa Alodia kalea eta Carmen Baroja Nessi kaleak bat egiten duten gunean hasi eta Oblaten zubiaren biribilgunean amaitzen da.

Ibilbidearen erdialdera Bernardino Tirapu kaleak zeharkatzen du.

## Ondarea 
* Bernardino Tirapu kalea
* Maitemiduen parkea
* Oblaten zubia

## Kanpo estekak
Arga ibaiaren kalea (Iruñea)

**Arga ibaiaren kalea** Nafarroako Iruñea hiriburuko Arrotxapea auzoko kale bat da.

## Kokalekua 
Arga ibaia nahiz Argaren Ibai Parkearen ibilbidearen albotik doan kalea da.

Ipar-mendebalde eta hego-ekialde norantzan bihurgunea eginez hedatzen da, Marcelo Zelaieta etorbidean hasi (Cuatrovientos biribilgunearen alboan, eta El Vergel zubiaren biribilgunean amaitzen da.

## Ondarea 
* Argaren Ibai Parkea
* Dona Grazia zubia
* Oblaten zubia
* Plazaola oinzubia
* Bernardino Tirapu kalea
* Arrotxapea zubia
* El Vergel zubia

## Kanpo estekak
Mappano

**Mappano** Italiako udalerri bat da. Turingo Hiri Metropolitanoan kokatuta dago, Piemonte eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Mappanok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak
Ferruccio Lamborghini

**Ferruccio Elio Arturo Lamborghini** (Cento, Emilia-Romagna, 1916ko apirilaren 28a – Perugia, Umbria, 1993ko otsailaren 20a) italiar industria gizona izan zen.

## Biografia 
Mahastizain familia batean jaioa, Lamborghini laborarien lana errazteko nekazaritzaren mekanizazioaz kezkatzen hasi zen gaztetatik. Zeuzkan mekanika ezagutzak baliatuz, hutsetik hasi eta punta-puntako makineria eta traktore enpresa eratu zuen denbora laburrean. Baina lanaz kanpo, traktoreak baino azkarragoak ziren ibilgailuak zituen gustuko.

Horregatik, 1958ko lehen bisita haren ondoren, Lamborghini gehiagotan joan zen Maranellora. Batetik, Ferrari gehiago erosi zituelako. Bestetik, auto horiek arazo mekanikoak zituztelako, nagusiki enbrageekin, eta konpontzera fabrikara bertara eraman behar zirelako. Ez zen hura Ferrucciok Ferrariekiko zeukan kexu bakarra. Auto onak iruditzen zitzaizkion, baina zaratatsuegiak eta zakarregiak errepidean gustura ibiltzeko. Ibilgailuen barnealdeari zurrunegia zeritzon, eta saldu osteko zerbitzuak ere ez zuen asetzen traktore fabrikatzailea.

Antza, eragozpen horiek guztiak Enzo Ferrariri berari aurrez aurre jakinaraztea erabaki zuen Lamborghinik. Eta Enzo Ferrarik ez zuen kritika ondo hartu. Eztabaida horren askotariko bertsioak daude. “*Traktore fabrikatzaile batek ez dit erakutsiko kirol autoak egiten*” esan omen zion Ferrarik Lamborghiniri, edo “*ezin duzu Ferrari baten konplexutasuna ulertu*”.

Lamborghiniren erantzuna kirol autoak fabrikatzen hastea izan zen. Lamborghini Trattori enpresa sortu eta hamalau urtera, 1963an, Lamborghini Automobili sortu zuen. Egoitza nagusia Sant'Agata Bolognesen jarri zuen, Ferrariren egoitzatik 30 bat kilometrora.

Urte bereko Turingo Automobil Erakusketan aurkeztu zuen Lamborghini 350 GTV, markaren lehen kirol autoa. Modelo berria Ferraria baino hobea zen Ferrucciok kritikatutako alderdi guztietan. Bi marken arteko lehia hasi zen auto azkarren merkatuan; zirkuituetan, ordea, ez zen lehiarik izango, sortzailea bizi artean Lamborghini markako autoek ez zuten sekula lasterketetan parte hartu. Ferrariak errepidera egokitutako lehiaketa autoak ziren; Ferrucciorenak, aldiz, berariaz errepiderako eta gidatzeaz gozatzeko luxuzko auto erosoak ziren, oso azkarrak izateaz gain.

1966an hirugarren modeloa merkaturatu zuen, Miura izenekoa –Lamborghini zezenketen zale amorratua zen eta, horregatik, urrezko zezena aukeratu zuen markaren ikur–. Traktoreei bezala, motorra atzeko ardatzean ipintzea bururatu zitzaion eta, hala, superdeportiboen genero berri bat abiarazi zuen.

1970eko hamarkadaren hasieran, traktoreen negozioa gainbehera hasi zenean, Lamborghinik enpresa guztiak saldu zituen eta nekazaritzara itzuli zen, urte batzuk lehenago Umbrian erositako mahastietara.

## Erreferentziak
Penne

**Penne** honakoa izan daiteke:
* Penne (Abruzzo), Italiako herria
* Penne (Tarn), Okzitaniako herria (okzitanieraz, Pena)
* Penne (pasta), pasta mota bat.
16 lore

**16 lore** 2009an plazaratutako Gari kantariaren estudioko grabazioa da, seigarrena bere izenarekin bakarlari moduan. Diskaren ezaugarri moduan datu pare bat aipa daitezke: kanta batean, "Zu gabe", Garik Patti Smithekin batera abestu zuela, eta beste batean, "Esperantzara kondenatuta", Berango Merana Ikastetxeko haurren laguntza izan zuela. Grabazioan kanta berriak zaharrekin nahasten dira.

## Musikariak 
* Gari
* Fran Iturbe
* Karlos Arancegui
* Mikel Azpiroz
* Migel Moyano

## Kantuen zerrenda 
# 01 - "Bihotz Urdin"
# 02 - "Ta zer ez da berdin"
# 03 - "#9"
# 04 - "Esperantzara kondenatuta"
# 05 - "Bizitzak"
# 06 - "Aitormena"
# 07 - "Zaharra zara Bilbo"
# 08 - "Batzutan"
# 09 - "Zu Gabe"
# 10 - "Hil ez denak"
# 11 - "Amapola"
# 12 - "Ez da ezer"
# 13 - "Zoratzen"
# 14 - "#9"
# 15 - "Aitormena"
# 16 - "Amets"

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Axular Etxebarriaren komentarioa.
* Diskoa Youtuben.
Phoskitos

thumb|250px|Phoskitos platera.

**Phoskitos** esnegainez beteriko eta txokolateez estalitako espiral itxurako bizkotxo xamurra da, nolabaiteko ijito-besoaren aldaeratzat jo liteke. Kataluniako Bartzelona hirian egoitza duen Nutrexpa taldeak Riudarenes udalerriko lantegian ekoizten du.

## Aldaerak 
* Phoskitos original
* Phoskitos mini
* Phoskitos chocoleche
* Mini Phoskitos Hello Kitty
* Bob esponja
* Gitanitos
* Phoskitos Monster High

## Kanpo estekak 
* Phoskitos gozopilaren webgunea
Txokolate bero

**Txokolate beroa** edo **txokolatada** esne oso bero edo irakinean desegindako kakao- edo txokolate-hautsez eginiko edaria da, batzuetan esnea urez ere ordezten da. Ohikoena negu gorrian edo udazkenean edatea da, klima hotza den urtaroan. Maiz beste jakiekin hartu ohi da, bai txurro, ilgoropil nahiz kauserekin.

Edalontzian hartu daitekeen arren, usadioz etxean edo tabernan katilu baten edan ohi da, jendarteko ospakizun, erromeria edota jaietan aldiz, plastikozko edalontzietan.

## Txokolate beroa prestatzeko modu desberdinak 
***Espainiar eran**: Urarekin prestatzen da, katiluko 2-3 koilarakada kakao erabiltzen da. Txokolate lodi garratza eta iluna da.
***Frantziar eran**: Esnea eta kakao-hautsarekin egiten da. Katilu bakoitzeko kakao koilarakada 1 erabiltzen da. Lodia bada ere, espainiar era baina zapore leunagoa du.
***Vienar edo suitzar eran**: Katiluko koilarakada 1 kakaorekin prestatzen da, baina amaieran esne-gaina erdi harrotua edo likidoa gehitzen zaio. Txokolate leuna eta krematsuagoa da.

## Bibliografia 
* 

## Ikus, gainera 
* Esne kakaoduna

## Kanpo estekak
Ijito-beso

**Ijito-besoa** zilindro itxuraz kiribildua dagoen eta krema, esne-gain edo marmeladaz beteriko gozopil bat da. Hego Euskal Herria eta Espainian 'ijito-besoa' izena jasotzen du, Ipar Euskal Herria eta Frantzian aldiz, 'opil-kiribildua' (*gâteau roulé*).

Beste hainbat herrialdeetako jakia ere bada: Estatu Batuak (*Swiss roll* edo *chocolate log*), Erresuma Batua (*Swiss roll* edo *roulade*), Finlandia (*kääretorttu*), Hungaria (*ekváros tekercs* edo *piskóta tekercs*), Suedia (*rulltårta*), Suitza (*biscuitrolle*, *roulade* edo *gâteau roulé*), bai eta Hego Amerika eta Asiako herrialdeko ugaritan ere.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Maiteminduen parkea (Iruñea)

**Maiteminduen parkea** Nafarroako Iruñea hiriburuko Arrotxapea auzoan dagoen parke bat da. 1990eko hamarkadan ordura arte soro eta baratz eremua zen lursailean auzo honen zabalgunea gauzatu zenean eraiki zen.

Otsagabia kalea, Joaquin Beuntza kalea, Abaurregaina kalea eta Bernardino Tirapu kalearen artean hedatzen da.

## Kanpo estekak
Nicosia

**Nicosia** izenarekin honakoak aurki daitezke:

* Nikosia, Zipreko hiriburua.
* Nicosia (Sizilia), Siziliako udalerria.
Lodrino (Italia)

**Lodrino** Italiako udalerri bat da. Bresciako probintzian kokatuta dago, Lombardia eskualdean.  biztanle ditu,  kilometro koadroko azaleran banatuta.
 
## Mugakideak 
Lodrinok honako udalerri hauekin egiten du muga:
 

## Kanpo estekak