open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kay Beauchamp

'''Kathleen Mary 'Kay' Beauchamp'* (1899ko maiatzaren 27a - 1992ko urtarrilaren 25a) Erresuma Batuko Alderdi Komunistaren brankako figura zen 1920ko hamarkadan. *The Daily Worker* (geroago *The Morning Star*) sortzen lagundu zuen, eta kazeta horretako aholkularia izan zen, Finsburyn.

## Biografia 
ezkerrera|thumb| Welton Manor Farm, Midsomer Norton, hor hazi zen
Nekazari-familia batean jaio zen Welton Manor Farmen (Midsomer Norton, Somerset), 1899ko maiatzaren 27an. Joan Beauchampen ahizpa zen, geroago Joan Thompson izan zena, sufragista bikaina eta Sylvia Pankhurstekin elkartua. Familia Somerset ibaiaren arroa menderatzen zuen Beauchamp familiaren parte zen. Bere aita Sir Frank Beauchamp eta Louis Beauchamp ikatz-meatzeen jabe zirenen lehengusua zen. Ama 1904an hil zitzaion, Kayk lau urte besterik ez zituela.

Londresko University College-n graduatu zen, 1924an. Urte hartan, Graham Pollard liburuzain eta bibliografikoarekin ezkondu zen (Albert Pollard irakaslearen semea).

Alderdi Komunistarekin bat egin zuen, eta nazioarteko idazkaria izan zen. 1930eko urtarrilaren 1ean argia ikusi zuen *The Daily Worker* (geroago *The Morning Star*) kazetaren lehen edizioan parte hartu zuten zortzi alderdi-kideetako bat izan zen. Zuzendari nagusi gisa, kartzelaratu egin zuten epaitegiarekiko laidoagatik, izan ere, Wal Hannington langile-lider langabearen kondena “kolpe muntatu” gisa deskribatu zuen egunkariak.

Irakasle gisa lan egin zuen, eta Alderdi Komunistaren hezkuntza-sailean ere parte hartu zuen. 1930 eta 1940 urteetan, Harry Pollittekin lankidetza estuan lan egin zuen, gose-ibilaldiak, Espainiako Gerra Zibilerako elkartasun-lana eta Bigarren Mundu Gerran bigarren fronterako kanpaina antolatuz.

Gerraren ondoren, Finsburyko aholkulari hautatu zuten. Alderdi Komunistaren nazioarteko idazkaria ere bazen. Zeregin horren karietara, hainbat bisita egin zituen Afrikara. Askatasun Kolonialaren aldeko Mugimenduan (MCF) parte hartu zuen, 1954an sortu zena, eta Kwame Nkrumah, Jomo Kenyatta eta gero buruzagi izan ziren beste afrikar batzuekin lan egin zuen.

1972an, bere lehen ezkontza deseginik, Tony Gilbertekin ezkondu zen. Politikan aktibo izaten jarraitu zuen, 1992ko urtarrilaren 25ean zendu zen arte.

## Argitalpenak 
* *Leninism ~ a syllabus* (1940)
* *Our Borough - an introductory discussion syllabus. On the government of the borough of Finsbury* (1945)
* *Canvassing* (1945)
* *Fascism and how to defeat it* (1959)
* *We can get those deep shelters* (1961)
* *Black citizens* (1973)
* *Report of Liberation Conference to isolate and defeat racism* (1977)
* *One race, the human race* (1979)
* *Ethiopia: An African Giant Awakens* [avec Tony Gilbert] (1985)
* *Racism: A Threat to World Peace* – [avec Amanda Mensah] (1986)
* *Ring Around the Carnival'' [avec Maggie Chetty] (1986)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
San Roman eliza (argipena)

**San Roman elizak** ugariak dira Euskal Herrian eta atzerrian  ohikoan Erroman Zesareakoaren adbokaziokoak. Wikipedia honetan daude:

* **San Roman eliza**, Arellano herriko eliza.
* **San Roman eliza**, Arre herriko eliza, Ezkabarte udalerrian.
* **San Roman eliza**, Arzotz herriko eliza, Gesalatz udalerrian.
* **San Roman**, Durruma herriko eliza, Donemiliaga udalerrian.
* **San Roman**, Egileta herriko eliza, Dulantzi udalerrian.
* **San Roman**, Etxarren herriko eliza, Girgillao udalerrian.
* **San Roman**, Ezkerekotxa herriko eliza, Iruraiz-Gauna udalerrian.
* **San Roman**, Otsa lekuko eliza, Artzibar udalerrian.
* **San Roman eliza**, Tobillas herriko eliza.
* **San Roman**, Zirauki herriko elizetako bat.
* **San Roman**, Zuntzarren lekuko eliza, Lizoainibar-Arriasgoiti udalerrian.

Baselizak eta antzekoak:
* **San Roman**, Agoitz herriko baseliza.
* **San Roman**, Muxika herriko baseliza.

Atzerrian:
* **San Román de Moroso**, Kantabriako baseliza, Arenas de Iguña udalerrian.

Ikus, halaber:

* San Roman (argipena)
Vladimir Komarov

**Vladimir Mikhailovitx Komarov** (; Mosku, 1927ko martxoaren 16a – Orenburg oblasta, 1967ko apirilaren 24a) sobietar proba-pilotu, ingeniari aeroespazial eta kosmonauta izan zen.

1942an ikasle sartu zen aire armadako eskolan eta 1945ean graduatu zen. Kosmonauta bihurtu aurretik, Sobietar Batasuneko armadako borroka-pilotua izan zen.

1964ko urrian Voskhod 1 ontziaren buru izan zen, tripulatzaile bat baino gehiago zeramatzan lehen espazio-hegaldia. 1967an Soiuz 1 espazio-ontzian bidaiatu zuen. Lurrera itzultzean, jausgailuaren akats batek eragin zuen ibilgailuak lurraren kontra talka egitea eta Komarov hiltzea. Espazioaren esplorazioko lehen hildakoa izan zen.
Orsk

**Orsk** Errusiako Orenburg oblasteko bigarren hiri handiena da, Ural mendilerroaren hegoaldean kokatua, Ural ibaiaren erdi-goien ertzean. Ibai hori Europa eta Asiaren arteko mugatzat hartzen denez, Orsk bi kontinenteen artean kokatzen dela esan daiteke. Hiriak Orsk-eko aireportua du.

## Demografia 
## Kanpo estekak
1991ko Nafarroako Foru Erkidegoko Saria

**XXIII.** Nafarroako Foru Erkidegoko Saria Nafarroa Garaian egindako txirrindulari lasterketa izan zen. 1991ko apirilaren 6an, larunbata, jokatu zen.

Ibilbidea 197 kilometroko luzera izan zuen eta lau mendate igo ziren: Erreniega (3. mailakoa), Etxauri (1. mailakoa), Lizarraga (2. mailakoa) eta Urbasa (2. mailakoa).

Garailea Roland Le Clerc frantziarra izan zen, Lizarrako helmugara bakarrik heldu zelarik.

## Sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orskeko presa apurtzea

**Orsk-eko presa apurtzea** Erdialdeko Asian izandako uholdeek eragindako gertaera bat da, Errusiako Orenburg oblasteko Orsk herriko presa apurtzea eragin zuena, hiriko eremu handien uholdeak eta ia 11.000 biztanle hustu beharraren ondorioarkin. 

Apurketa unean gutxienez sei langile zauritu ziren, presaren konponketei soilik lotutako 1.200 milioi errublo (12 milioi euro inguru) kalte-kalkuluez gain.

## Testuingurua 
Orsk presa 2010ean eraiki zen 5,5 metroko ur-maila jasateko. Huts egin zen unean, inguru horretan izandako euriteek, elurra urtzearen ondorioz jada Ural ibaiaren mailari gehituta, Uralak erregistratutako 9,6 metroko altuerara iritsi ziren.

## Gertaeren bilakaera 
Elurra urtzeak eragindako Ural ibaiaren uholdeak eragin handia izan zuen Kazakhstango iparraldeko erdian, mugaz bestaldean, Orsk hiria izan zen kaltetutako lehen herrietako bat; 2024ko apirilaren 5eko gauean, iritsi zen ur-kopuru izugarriak presa haustea eragin zuen. Herriko eremuak azkar hasi ziren urez betetzen.

Apirilaren 5etik 8ra bitartean, ibaiaren maila altuak beste bi presa txikiago hautsi zituen, eta ondorioz, apirilaren 8an Errusian erregistratutako Uralen mailarik altuena lortu zen: 9,75 metro. Horri gaineratu zitzaion Uralaren ibaiadarretako baten gainezka egitea, Elshanka ibaia, zeharkatzen zuen herria, Gay, urperatu zuena.

TASS gobernu agentziaren arabera, Orskeko 11.000 biztanleak ebakuatuko zituzten , nahiz eta apirilaren 8rako 2.000 eta 4.500 pertsona artean bakarrik ebakuatu zituzten oblast osoan, nahiz eta ebakuazioak Orskeko klaseak bertan behera utzi (apirilak 6 ) eta Gay-en (apirilak 8). 2024ko apirilaren 8an, Orskeko ehun bizilagun baino gehiago tokiko administrazioaren eraikinaren aurrean egindako manifestazio batean parte hartu zuten. Horietako batzuei alkatetzara joateko baimena eman zieten Denis Pasler Orenburg eskualdeko gobernadorearekin biltzeko.  Orenburgo Oblasteko kaltetutako eremuetan ibilgailu motordunen zirkulazioa debekatuta zegoen. Apirilaren 8ko arratsaldean, Novotroitsk ere presaren hausturarekin lotutako uholdeek eragiten zutela jakinarazi zuten.

Apirilaren 9an, Vasili Kozupitsa Orsk hiriko alkateak esan zuen uholdeen okerrena pasatu zela eta ura jaisten hasi zela. Hala ere, apirilaren 13an, agintariek berriro adierazi zuten Orenburgeko ur maila gailur berri batera iritsi zela.

2024ko apirilaren 14an, eskualdeko hiriburua den Orenburg ondoan dagoen Ural ibaiaren ur maila 11,87 metroko gailurra iritsi zen, 1942ko uholdeen errekorra gaindituz. Hiriburuan, 6.000 etxebizitza-eraikin baino gehiago abandonatu zituzten eta mediku instalazio batzuek funtzionatzeari utzi zioten. Auzokideek inprobisatutako presak eraiki zituzten oraindik urperatu gabeko eremuak babesteko.

Garrantzi federaleko larrialdi egoera deklaratu zen eskualdean.  Uholdeak diren guneetan lapurreten berri ematen dute hedabideek. Era berean, dendetako apaletan edateko uraren eskasia eta behar-beharrezko produktuen prezioen igoera nabarmena da. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Orskeko aireportua

**Orsk-eko aireportua** ()  Errusiako nazioarteko aireportu bat da   Orsk-eko hegoaldean. Hegazkin ertainei zerbitzua ematen die. Terminalaren eraikina Kazakhstango mugatik 3 kilometrora inguruan dago, Kzakhstanen kokatutako ekipamendu batzuekin.

## Historia 
Aireportua 1958an sortu zen. 

1960ko apirilaren 9an, Sverdlovsk-eko Mikoyan-Gurevich MiG-19 ehiza-hegazkinentzako erregaia hornitzeko geltokia izan zen Gary Powersen U-2 hegaldietako bat atzematen saiatzen zirenak, baina MiG-19etako bat Orskera hurbiltzean erori zen. 

Aireportuko eraikin modernoa 1982an eraiki zuten eta pista artifizial modernoa 1987an jarri zuten. 

Aireportua Saratov Airlines 703 hegaldiaren helmuga izan zen, 2018ko otsailean 71 pertsona hil ziren istripua izan zuena. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Metilazio

Kimikan **metilazioa** konposatu batean atomo edo funtzio-talde bat edo batzuk metiloz ordezkatzea (−CH3) da.
[erdian|thumb|443x443px|[Alkohol eta fenolen metilazioa]]
Sistema biologikoetan entzimek bideratzen dute metilazioa. Izan ere, metilazioak metal astunak aldaraz ditzake eta gene-adierazpena, RNAren prozesamendua eta proteinen funtzionamendua goberna ditzake. Epigenetikaren prozesu giltzarria da.
[erdian|thumb|359x359px|Metilazioa prozesu prozesu biologiko batean, [Metionina|metioninaren kasua]]

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Xilenol laranja

**Xilenol laranja** konposatu organikoa da C31H32N2O13S formula duena. Solidoa da. Balorazioetan usatzen da adierazle gisa eta laranjatik horira aldatzen zaio kolorea. Fluoreszentea da. Sodio-gatz moduan erabiltzen da normalean.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Marta Kessler

**Marta Andreievna Timofeieva** (), ***Marta Kessler*** () izen artistikoz ezagunagoa, (Mosku, 2009ko abuztuaren 8a) errusiar aktorea da.

## Bizitza 
Moskun jaio zen 2009ko abuztuaren 8an. Bere ama Anna Rebetskaia dantzaria da, eta aita Andrei Timofeiev musikaria. Hiru urte bete arte, iragarkietan aritu zeneta gero, *Tykva* film laburreko bi rol nagusietako bat antzeztera gonbidatu zuten. 2015ean, protagonisten alaba antzeztu zuen *On – drakon* filmean. 6 urterekin lehen aldiz protagonista gisa agertu zen film luze batean.

2018an, Tommy Bertelsen zuzendari estatubatuarrak zuzendutako *Beatus* filmean parte hartu zuen, eta zuzendariak «ikusgarritzat» jo zuen. Hurrengo urtean Oksana antzeztu zuen *Sestrionka* filmean eta kritika positiboak jaso zituen. Horrez gain, aktiboki parte hartzen du telesailetan. 2020an Constanceren papera lortu zuen *The Mysterious Benedict Society* telesailean.

2021eko otsailean *Marta Kessler* izen artistikoa erabiltzen hasi zen.

## Filmografia 
### Zinema 
### Telebista 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Poli(fenilen oxido)

**Poli(fenilen oxido)a** (**PPO**) tenperatura altuko polimero termoplastikoa da (C8H8O)n formula orokorra duena. Ez da normalean purua usatzen prozesatzeko zaila delako. Horrexegatik, poliestirenoarekin, estireno-butadieno kopolimeroarekin edo poliamidekin nahasirik erabiltzen da normalean.

PPO amorfoa da.

## Erabilera 
PPOren nahasteak usatzen dira tresna elektronikoetan eta elektrikoetan eta autogintzan egiturazko piezak egiteko, beroari ondo eusteaz gain dimentsio-egonkortasun handia dutelako. Halaber, ur beroa ongi pairatzen eta ur gutxi xurgatzen dute eta dentsitate txikia dute.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Sandra Pierrette Kanzie

**Sandra Pierrette Kanzié** (Abiyán, Boli Kosta, 1966ko apirilaren 14a) poeta da eta Burkina Fasoko lehen emakumea herrialde horretan liburu bat argitaratzen.

## Biografia 
Abiyanen jaio zen, 1966ko apirilaren 14an. Familia Burkina Fasora joan zen bizitzera, eta Bobo-Dioulasso et Bo eskolara joan zen.  Kanziék oso gaztetatik idazten zuen.  1988an, Uagaduguko Lyeee Mixte Montaignen graduatu zen Bigarren Hezkuntzan. Lizentziaturako lehen urtean Uagaduguko Unibertsitatean ikasi zuen, eta gero Dakarrera joan zen Filosofia ikastera.Burkina Fasoko gero eta emakume gehiagok argitaratu dute herrialde honetan 1980ko hamarkadaz geroztik, Kanziéz gain, Bernadette Dao eta Angele Bassole-Ouedraogok adibidez. Bere lana Women's Studies Quarterly-n argitaratu dute, bere herrialdeko emakumeen idazketa ilustratzeko.

Kanzié liburu bat argitaratu duen Burkina Fasoko lehen emakumetzat hartzen da. *Les tombes qui pleurent* lehen liburua 1987an argitaratu zuen, Bernadette Dao eta Rosalie Tall bezalako idazleak baino lehenago, azken hauek bera baino askoz lehenago idazten aritu ziren arren. Poema horiek neba ito ondoren idatzi zituen eta minez beteta daude. 

Lana ama baten eta seme baten arteko elkarrizketa urratzaile gisa kokatzen da.

## Argitalpenak 
* *Les tombes qui pleurent* (Impr. nouvelle du Centre, 1987)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jamala al-Baidhani

**Jamala al-Baidhani** (; Al Aeoff, 1977 – Sana, 2012ko abenduaren 15a) yemendar aktibista izan zen, emakumeen eta pertsona desgaituen eskubideen alde borrokatu zena.

## Bizitza 
Al Baidha eskualdeko Al Aeoff herrixkan jaio zen. Haur aktiboa zen zazpi urterekin meningitisa pairatu eta gaixotasunarekin lotutako konplikazioen ondorioz elbarri geratu zen arte. Indarberritu ondoren, Al-Baidhanik gurpil-aulkia erabili zuen mugitzeko. 1995ean, Gizarte Gaietako Ministerioan hasi zen lanean eta unibertsitatera ere joan zen.

2012an, Al-Baidhani hil zen Sanan, arnas gaixotasun batekin lotutako konplikazioengatik. Majel Al-Dema hilerrian lurperatu zuten. 2013an, bigarren Balquis saria eman zioten Yemengo emakumeen garapenerako aparteko ekarpenagatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Eloy Moreno

**Eloy Moreno Olaria** (Castelló de la Plana, 1976ko urtarrilaren 12a - ) gaztelaniaz jarduten duen idazle espainiarra da. *El bolígrafo de gel verde* izeneko lehen eleberriak ezagun egin zuen.

## Ibilbidea 
Kudeaketako Informatikako injenieritza tekniko ikasketak egin zituen Jaume I.a Unibertsitatean eta Castellóko udaletxean hasi zen lanean. 

2009an *El bolígrafo de gel verde* idatzi zuen eta 3.000 kopia saldu ondoren Espasa argitaletxeak fitxatu zuen. Gaur egun 200.000 kopia saldu ditu eta Penguin Random House taldeak lortu ditu haren eskubideak. Ingelesera, italierara, neerlanderara, taiwanerara eta errusierara itzuli da, besteak bete.

2013an *Lo que encontré bajo el sofá* atera zuen. Toledon kokatzen da istorioa eta hiri hartan bisita gidatua eginez aurkeztu zuen liburua. Ordutik hainbat ibilaldi gidatu egin izan ditu hirian, 300 pertsona ere biltzen dituelarik.

2015ean *Cuentos para entender el mundo* (euskaraz: *Mundua ulertzeko ipuinak*) proiektua burutu zuen. Antzinako ipuin herrikoiak hartu eta ikuspegi modernoa ematen die. Dagoeneko hiru liburu atera ditu.

2018an *Invisible* (euskaraz: *Ikusezin*).

## Bibliografia 
* 2009: *El bolígrafo de gel verde*
* 2013: *Lo que encontré bajo el sofá*
* 2015: *Cuentos para entender el mundo* (euskaraz: *Mundua ulertzeko ipuinak*)
* 2015: *El regalo*
* 2016: *Cuentos para entender el mundo 2* (euskaraz: *Mundua ulertzeko ipuinak 2*)
* 2018: *Invisible* (euskaraz: *Ikusezin*)
* 2018: *Cuentos para entender el mundo 3* (euskaraz: *Mundua ulertzeko ipuinak 3*)
* 2019: *Tierra*
* 2021: *Juntos, col. Cuentos para contar entre dos*
* 2021: *Diferente*
* 2021: *Lo quiero todo, col. Cuentos para contar entre dos*
* 2022: *Invisible, col. Cuentos para contar entre dos* (euskaraz: *Ikusezin, albuma. Biren artean kontatzeko ipuinak*)
* 2023: *Las reglas del Ratoncito Pérez*

## Sariak 
* 2011: Premio Onda Cero Castellón, *El bolígrafo de gel verde* eleberriagatik
* 2017: IES Benjamín de Tudela Eleberri Saria, *El regalo* eleberriagatik
* 2019: Yoleo Saria, *Invisible* eleberriagatik
* 2019: Hache Saria, *Invisible* eleberriagatik
* 2020: El Corte Inglés Gazteentzako eleberriaren Saria, *Invisible* eleberriagatik
* 2021: Cento Saria (Italia) Gazte Literatura, *Invisible* eleberriagatik
* 2021: Book Trailers Fundación Planeta, *Tierra* eleberriagatik
* 2023: Premi Menjallibres, *Diferente* eleberriagatik

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* : Webgune ofiziala
Sarah Bouyain

**Sarah Bouyain** (Reims, Frantzia, 1968) idazle eta zinema-zuzendaria da.

## Bizitza 
Ama frantsesaren eta aita burkinafasoarraren alaba. Matematika ikasketak egin zituen, eta gero zinematografiara pasatu zen, Lumière eskolan ikasiz, ondoren kamerari lana egin zuen.

## Filmak 
* *Niaraye* (1997)
* *Les enfants du Blanc* (2000)
* *Notre Etrangère* (2010)

## Liburuak 
* *Métisse façon* (2003)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* 
* Sarah Bouyain en Internet Movie Database (en inglés).
Alessandro Costacurta

**Alessandro Costacurta** (Jerago con Orago, 1966ko apirilaren 24a) italiar futbolari ohia da.

Hogei urte baino gehiago eman zituen AC Milan taldean, eta denboraldi bat AC Monzan. Franco Baresi, Paolo Maldini eta Mauro Tassottirekin batera, Italiako ligako eta Europako futboleko atzelari onenetako bat izan zen 1980ko eta 1990eko hamarkadetan.

Italiako futbol selekzio nazionalarekin 59 partida jokatu zituen eta 1994an munduko txapeldunorde izan zen.

## Palmaresa 
**AC Milan**
* Serie A: 1987–88, 1991–92, 1992–93, 1993–94, 1995–96, 1998–99, 2003–04
* Italiako futbol kopa: 2002–03
* Italiako futbol superkopa: 1988, 1992, 1993, 1994, 2004
* Europako Kopa/Txapeldunen Liga: 1988–89, 1989–90, 1993–94, 2002–03, 2006–07
* Europako Superkopa: 1989, 1990, 1994
* Kontinente arteko Futbol Kopa: 1989, 1990

**Italia**
* Munduko Futbol Txapelketa, txepeldunordea: 1994

## Kanpo estekak
Bilećko aintzira

**Bilećko aintzira** () Bosnia-Herzegovinako Serbiar Errepublikaren eta Montenegroren arteko mugan dagoen aintzira da. Bosnia-Herzegovinako aintzira handienetako bat da, Trebsinjica haranaren goi eta erdialdeko eremuetan zabaltzen dena.

## Geografia 
400 metrotako altueran kokaturik dago. Trebišnjica ibaiaren ibilbidean 1968an presa eraiki zuten eta orduan sortu zen aintzira. 18 km-ko luzera du eta 4 km-ko zabalera maximoa, guztira 33 km2-ko azalera hartuz.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
2008ko Txetxeniako lurrikara

**2008ko** 5,8 graduko **Txetxeniako lurrikara** 2008ko urriaren 11n gertatu zen 09:06:10 UTC-n Txetxenian, Errusian, eta 40 segundo iraun zuen.  Gutxienez 13 pertsona, Gudermes, Shalinski eta Kurtxaloievski barrutietako 5 haur barne hil ziren lurrikarak eta erreplika batzuen ondorioz,  Iparradeko Kaukaso osoan sentitu zirenak, Armenian eta Georgian barne. Biktimen kopurua handitu egin daiteke urrunago dauden auzoetatik informazioa jaso ahala.  Gainera, 116 pertsona zauritu ziren. 

Dagestanek, Ingushietak, Ipar Osetiak eta Stavropolek ere nabaritu zituzten mugimenduak,  guztira 16 erreplika izan ziren Richter eskalan 3 eta 5 artean.  Dardara batzuek 30 segundo baino gehiago iraun zuten, eta egitura kalte handiak eragin zituzten Txetxeniako bi barrutietan, eta 52.000 pertsona elektrizitaterik gabe utzi zituzten hiru barrutietan.  Komunikazioak eta errepideak ere eten ziren.  Txetxeniako Grozny hiriburuan kalte txikiak izan ziren, batez ere leihoak hautsita. 

Hasierako dardaratik 16 minutura, 4,3 graduko erreplika indartsu batek jo zuen eskualdea. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* USGS lurrikararen xehetasunak
Arlonagusia

**Arlonagusia futbol zelaia**, Lemoako futbol zelai nagusia da. Lemoa taldearen futbol zelaia izan zen. Zelaiak 101x63,5 metro ditu eta 5.000 ikusleentzako tokia dauka harmailetan.

## Kanpo estekak
2019-20ko Espainiako Errugbiko Ohorezko Maila

**2019-20ko Espainiako Errugbiko Ohorezko Maila** Espainiako gizonezkoen errugbi liga nagusiaren 53. denboraldia izan zen. 12 talde lehiatu ziren, 2019ko irailaren 15etik aurrera. 2020ko martxoaren 13an lehiaketa eten egin behar izan zen COVID-19 pandemiaren eraginez. Une horretako sailkapena ofizial bihurtu eta Valladolideko VRAC izan zen irabazlea.

## Taldeak 
12 taldek hartu zuten parte.

## Lehiaketa sistema 
Lehenbiziko fasea liga moduan jokatu zen, denak denek aurka, bi itzulitara. Ondoren sei lehenengoek txapelketarako play-offak jokatuko zituzten. Azken taldea jaitsi egingo zen eta azkenaurrekoak jaitsiera play-offak jokatuko zituen Ohorezko B mailako txapeldunordearen aurka.

Puntuak honela banatu ziren:
* 4 puntu garaipenagatik
* 2 puntu berdinketagatik
* 0 puntu porrotagatik
* eraso bonus puntu bat, 4 entsegu edo gehiago lortzeagatik.
* defentsa bonus puntu bat, 7 tanto edo gutxiagoko aldeaz galtzeagatik.

## Lehenbiziko fasea 
|-
!style="background-color:#efefef;" width="20"|
!style="background-color:#efefef;" width="150"|Kluba
!bgcolor="#efefef" width="20"|Jokatuak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Irabaziak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Berdinduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Galduak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aldeko tantoak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aurkako tantoak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Aldea
!bgcolor="#efefef" width="20"|Eraso bonusak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Defentsa bonusak
!bgcolor="#efefef" width="20"|Puntuak
|-style="background-color:#d8ffeb;text-align:center;"
| 1 || VRAC || 17 || 14 || 1 || 2 || 535 || 293 || 242 || 9 || 1|| **68** 
|-
| 2 || SilverStorm El Salvador || 17 || 14 || 0 || 3 || 506 || 304 || 202 || 7 || 3 || **66** 
|-
| 3 || Alcobendas Rugby || 17 || 12 || 0 || 5 || 485 || 398 || 87 || 5 || 3 || **56** 
|-
| 4 || AMPO Ordizia || 17 || 11 || 1 || 5 || 542 || 339 || 203 || 4 || 5 || **55** 
|-
| 5 || UE Santboiana || 17 || 9 || 1 || 7 || 447 || 436 || 11 || 3 || 2 || **43**
|-
| 6 || Barça Rugbi || 17 || 8 || 3 || 6 || 431 || 438 || -7 || 1 || 3 || **42**
|-
| 7 || Independiente Rugby || 17 || 8 || 1 || 8 || 459 || 486 || -27 || 1 || 4 || **39** 
|-
| 8 ||Aparejadores Burgos  || 17 || 7 || 2 || 8 || 411 || 454 || -43 || 2 || 1 || **35**
|-
| 9 || Ciencias || 17 || 5 || 0 || 12 || 344 || 460 || -116 || 3 || 3 || **26** 
|-
| 10 || Complutense Cisneros || 17 || 5 || 0 || 12 || 330 || 449 || -119 || 1 || 4 || **25** 
|-
| 11 || Bathco Rugby || 17 || 3 || 1 || 13 || 365 || 412 || -47 || 2 || 7 || **23** 
|-style="background-color:#ffcccc;text-align:center;"
| 12 || Hernani Rugby || 17 || 1 || 0 || 16 || 271 || 657 || -386 || 0 || 4 || **8** 
|}

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tomi Poikolainen

**Tomi Poikolainen** (Helsinki, 1961eko abenduaren 27a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1980ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan, 1992ko Udako Olinpiar Jokoetan eta 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Ulla Rantala

**Ulla Rantala** (Tammela, 1957ko maiatzaren 1a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1984ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jorma Sandelin

**Jorma Sandelin** (Kristinestad, 1936ko ekainaren 4a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1972ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Katri Suutari

**Katri Suutari** (Kouvola, 1976ko apirilaren 8a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2000ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Tommi Tuovila

**Tommi Tuovila** (Kuusamo, 1971ko uztailaren 8a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1996ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Jutta Poikolainen

**Jutta Poikolainen** (Tampere, 1963ko martxoaren 15a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 1988ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Samuli Piippo

**Samuli Piippo** (1980ko urtarrilaren 1a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2016ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Begoña Gómez

**María Begoña Gómez Fernández** (Bilbo, 1971ko martxoaren 24a) marketinlari espainiarra da, Pedro Sánchez Espainiako gobernuko presidentearen emaztea. 

## Biografia 
Begoña Gómez Bilbon jaio zen, baina haurtzaro gehiena Valderas (Leon) herrian egin zuen. “M&B Escuela Superior de Marketing y Negocios” akademian onetsi gabeko Marketineko titulua lortu zuen, eta MBA ez-ofizial bat du.  

Esternalizazio komertzialean aholkulari zuzendaria izan zen Inmark taldean, Pedro Sánchez bere senarra (2006an ezkondu ziren Madrilgo udaletxean) Espainiako gobernuko presidente bihurtu zen arte 2018an.  2018tik 2022ra Enpresa Institutuko (IE) Africa Centerreko zuzendari exekutiboa izan zen. 2020tik, Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Eraldaketa Sozial Lehiakorrerako Katedra Berezia zuzentzen du. 

2024ko apirilaren 24an, epaile batek ikerketa bat hasi zuen Begoña Gómezen aurka, negozioetako  delituengatik, Manos Limpias talde ultraeskuindarraren salaketa baten ondorioz. Salaketa funsgabea eta faltsua zela adierazi zuen Pedro Sánchezek.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Angela Visser

**Angela Visser** (Nieuwerkerk aan den IJssel, Hego Holanda, Herbehereak, 1966ko urriaren 18a) neerlandar aktorea eta modeloa da, edertasun lehiaketatan parte hartu duena. 1989an Miss Unibertso irabazi zuen lehen neerlandarra izan zen.

## Miss Unibertso 
1988aren amaieran Miss Mundo lehiaketara joan zen, baina ez zen sailkatu. Hurrengo urtean, ostera, Miss Unibertso 1989an, arrakasta handia izan zuen, batez beste 9,711 emaitza lortu zuen finalaurreko hiru ataletan.  bigarren gelditu zen Suediako Louise Drevenstam. Atzean utzi zituen, Ameriketako Estatu Batuetako, Poloniako eta Mexikoko beste ordezkariak, hurrenez hurren. Angelarekin batera, beste finalaurrekoen artean, Alemania, Venezuela, Finlandia, Jamaika eta Txileko ordezkariak zeuden.

### Miss Unibertsoren ondoren 
Visser lehiaketara itzuli zen (1991etik 1994ra ). H*ot Under the Collar, Killer Tomatoes Eat France!* filmetan ere agertu zen, eta telebista-saioetan.

## Filmografia 
Besteak beste, hauxek dira bere lanetako batzuk:

* *The Ben Stiller Show*
* *Blossom*
* *Boy Meets World*
* *Baywatch*
* *Acapulco H.E.A.T.*
* *Beverly Hills, 90210*
* *Friends*
* *USA High*
ezkerrera|thumb|200px|Miss Unibertso 1989ko Angela Visserren  lorratzak Rotterdamen (Herbehererak)
thumb|260x260px|Miss Unibertso Angela Visser, 1989
## Aintzatespenak 
*Miss Unibertso 1989ko Angela Visserren lorratzak Rotterdamen (Herbehererak).

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Bideo aurkezpena: Miss Universe 1989 | Angela Visser | Miss HOLLAND 🇳🇱
Cortinarius brunneus var. glandicolor

***Cortinarius brunneus var. glandicolor*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Beste *Cortinarius* gorrixka eta hilgarri batzuekin nahasteko arrisku larria: *orellanus*, *semisanguineus*

Sinonimoak: *Cortinarius glandicolor*, *Telamonia glandicolor*, *Gomphos glandicolor*, *Hydrocybe glandicolor*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 2 eta 5 cm bitarteko diametrokoa, lau-ganbila, titi nabarmenarekin, ertza pixka bat ildaskatua gardentasunagatik. Kapelaren azala higrofanoa, erradialki fibrilosoa, arre-gorrixka kolorekoa (hezetasunarekin  lehorrarekin baino ilunagoa)

**Orriak:** Adnatuak, zabal, arre kolorekoak (laranja koloretik txokolate koloreraino)

**Hanka:** 3 eta 7 cm bitarteko garaierakoa, okertua, zilindrikoa, kapelaren kolorekoa, ondoren oinarria pruina berezi zuri batez estalia. 

**Haragia:** Gutxi, arre ilun kolorekoa. Errefauaren usain arin batekin eta zapore melekarekin.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta. *Glandicolor* epitetoa latinetik dator, ezkurra esan nahi duen, “glans-glandis” hitzetik.  Bere koloreagatik.

## Jangarritasuna 
Jangarria, baina arriskutsua.

### Nahasketa arriskua 
Bere ezaugarri nagusia oinaren oinarrian duen pruina zuria da. *Cortinarius sericeofulvus*, oso antzekoa da, baina ez du pruina zuririk oinaren oinarrian.

## Sasoia eta lekua 
Udaberrian. Pinu gorrien eta izeien basoetan, mendi ilun eta hezeetan.

### Banaketa eremua 
Alaska, Kanada, Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Errusia, Kaukasia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mari Piuva

**Mari Piuva** (1980ko urriaren 21a) arkularia da. Finlandia ordezkatu zuen 2004ko Udako Olinpiar Jokoetan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Cortinarius cumatilis

***Cortinarius cumatilis*** *Cortinariaceae* familiako onddo espezie bat da. Jangarria. *Cortinarius praestans* perretxikoak baino baliabide gastronomiko txikiagoa du.

Sinonimoak: *Sphaerotrachys cumatile*, *Gomphos cumatilis*, *Phlegmacium cumatile*.

## Deskribapena 
**Kapela:** 6 eta 15 cm bitarteko diametrokoa, sendoa, hemisferikotik ganbilera eta lau-ganbilera, ertza fibrilosoa eta bihurgunetsua. Kapelaren azala likatsua, zetaduna, purpura edo urdin kolorekoa, purpura-grisa, more-marroia, tonu  okre-urdin, kolorekoekin

**Orriak:** Adnatuak, trinkoak, estuak, bihurgunetsuak, zurixkak edo gris-marroi kolorekoak, isla moreekin, ertza koskaduna eta zurixka.

**Hanka:** 5 eta 10 cm bitarteko garaierakoa, trinkoa, gogorra, betea, fibrilosoa, klabiforme samarra, erraboila azpa gabe, zuria, gortina morearekin, oinarrian iraunkorragoa.

**Haragia:** Sendoa, zurixka, usaingabea, zapore gozo samarrekoa. Potasarekin marroi kolorea hartzen du.

**Etimologia:** *Cortinarius* hitza gortinatik dator, gortina eta guzti, errezelaren hondakin bereizgarriak direla eta.

## Jangarritasuna 
Erdipurdiko jangarria.

### Nahasketa arriskua 
*Haasii* aldaera delakoak, gaztetan orri urdinxkak, hanka meheagoa eta oinarri erraboilduna du. *Cortinarius praestans*, marroia gehiago da urdina baino, sendoagoa oraindik eta hanka luzeagoa; jangarri ona. *Cortinarius cyaneus* espezieak orri moreak (ez zuriak) ditu, eta gortina ez hain nabarmena. *Cortinarius volvatus*-ekin ere nahas daiteke, honek nahasmendu gastrikoak eragiten ditu.

## Sasoia eta lekua 
Udan eta udazkenean. Koniferoetan, izeietan, baso mistoetan eta basoko soilguneetan.

### Banaketa eremua 
Ameriketako Estatu Batuak, Europa, Japonia.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mona Grudt

**Mona Grudt Bittrick** (Stjørdal, Norvegia, 1971ko apirilaren 6a) norvegiar kazetaria, aurkezlea, argitaratzailea eta modeloa da, edertasun lehiaketatan parte hartu duena. Ezaguna da 1990ean Miss Unibertsoren lehiaketa irabazi zuen Norvegiako lehena izan zelako.  

Norvegiako *Skal (Shall we dance)* (Izarrekin dantzan) bertsioan bigarren postua lortu zuen

## Miss Unibertso 
Grudt Miss Unibertso lehiaketako epaileen gogokoena bihurtu zen, atariko gaitasunak irabazita (elkarrizketan eta bainu jantzian).Finalerdietan, hiru atalak irabazi zituen. Miss Unibertsoren lehiaketan, bera agertzen da "Infernuaren edertasunaren erregina" publizitate-trikimailu gisa, Hell herrian jaio baitzen, ingelesez "infernua" esan nahi duena. (Gainera, "zortea" ere esan nahi du norvegieraz).

## Miss Unibertso izan ondoren 
Grudt Norvegiako *Bryllup Ditt* (Zure ezkontza) aldizkariaren argitaratzailea da. Gainera, Norvegiako *Skal (Shall we dance)* (Izarrekin dantzan) bertsioan bigarren postua lortu zuen.

## Bizitza pertsonala 
Brody Bittrick estatubatuarrarekin ezkonduta dago, eta bi seme-alaba ditu.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Mona Grudten bideo dokumentua : Miss Universe 1990 

* Official homepage (browser window ordezkoak)
*  Internet Movie Databasen (en).
La Crème de la crème

***La Crème de la crème*** 2014ko Kim Chapironek zuzendutako komedia dramatikoa da. Filmak hiru izendapen jaso zituen 20. Lumière sarietan, non Thomas Blumenthal eta Jean-Baptiste Lafarge gizonezko errebelazio onenaren eta Alice Isaaz emakumezko errebelazio onenaren saria jaso zuten.

## Sinopsia 
Quiet Kelia Frantziako negozio eskola ospetsu batean sartu berri da (komunikabide batzuek HEC Paris dela uste dute). Festa batean, Dan ezagutuko du, bigarren mailako ikasle ezezaguna, zeinaren adimena denaren balio komertzialaren balorazio hotz batek zuzentzen duen. Danen gelakideak, Jaffarrek, etengabe ez du arrakastarik izaten neskekin. Orduan, Kelia eta Dan emakume gazte batekin ezkontzen dira eta Jaffarrekin batera arratsalde batera ordaintzen dute eskolan neskekin bere kapital erakargarria handitzeko. Louis, Versallesko ikasleak, horixe adierazten du, eta Dani eta Keliari elkarlanean aritzea eta estrategia zabaltzea proposatu die sedukzioaren «kapitala» handitu nahi duten ikasle horiei guztiei. "Les amateurs de Cigares" prostituzio kluba sortzean datza. Filmaren azpitituluak merkatuko arauekiko errespetua aipatzen du; jaietara joateko gazteak kontratatzen dituzte. Keliak bezeroak kontratatzen ditu, Louisek arduratzen ditu eta Danek kontuak. Kelia, bere lagunekin lesbiana dela dirudiena, Louisengandik erakartzen du, bere xarmaz fidatzen dena, Danek ez bezala. Bere urtebetetze egunean, Keliak eta Louisek Dan Eulalie eskaintzen dute, lurrintegi batean kontratatua. Danek opariari uko egiten dio, nahiz eta azkenean Eulalie beraientzat lanean ari den elkar ikusten duten arren. Negozioak ondo doaz eta ingeniaritza unibertsitate batera zabaltzen dira. Hala ere, dei egiten diete eta kontratazioa leporatzen diete. Eulalie Danengandik aldentzen da, jeloskorregia. Kelia zuzendariari campuseko ikasle onenak direla frogatzen saiatzen da, irakatsi zitzaizkien metodoak arrakastaz aplikatu baitituzte. Diziplina kontseiluan, Louis eta Kelia musukatzen dira.

## Aktoreak 
* Thomas Blumenthal Dan gisa
* Alice Isaaz Kelly gisa
* Jean-Baptiste Lafarge Louis bezala
* Karim Ait M'Hand Jaffar gisa
* Marine Sainsily Eulalie bezala
* Marianne Denicourt Louisen ama gisa
* Bruno Abraham-Kremer Danen aita gisa
* Jenna Thiam fotokopia-dendako neska gisa
* Noémie Merlant: Gorria
* Lucas Bravo Antoine Mufla gisa

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Filmaren IMDBko fitxa irakurgai
Michelle McLean

**Michelle McLean** (Windhoek, Namibia, 1972ko uztailaren 30a) namibiar aktorea, idazlea, eta modeloa da, edertasun lehiaketetan parte hartu duena. 1992an koroatu zuten Miss Unibertso. 19 urte zituen Namibia ordezkatu zuenean, eta koroa irabazi zuen bere herrialdeko lehen emakumea izan zen.

## Edertasun Lehiaketak 
### Miss Mundo 
1991n, Miss Unibertso izan aurretik, McLean Miss Mundo delakoan lehiatu zen. Atariko lehiaketan, bigarren postuan gelditu zen 51 puntu lortuta, Miss Hegoafrikarekin batera, Venezuelako Ninibeth Lealen irabazlearen atzetik. Azkenean, McLeanek top 5ean amaitu zuen.

### Miss Unibertso 
1992ko Miss Unibertsoko lehiaketan, bigarren postua lortu zuen atariko proban, 9,147ko puntuazioarekin, Venezuelako Carolina Izsak-en atzetik, atariko hiru gaitasunak irabazi baitzituen. Hala ere, McLeanen izan zuen berotasuna eta umeenganako maitasunak, oratoriak eta altuerak lagundu zioten koroa bereganatzen Indiako Izsak, Kolonbiako Paola Turbay eta Indiako Madhushri Sapreren aurretik.

1992an, Michellek *Michelle McLean haurrak, Namibiarekiko konfiantza* sortu zuen; haur behartsuen heziketan eta zaintzan jartzen du arreta.

## Miss Unibertso izan ondoren 
Michellek Miss Unibertso lehiaketa eraman zuen zuen bere herrira 1995ean. Michelle denboratan senargai zuen Neil Bierbaumekin ezkondu zen, baina 2006an dibortziatu ziren.

2009an, Miss Mundoren anfitrioikidea izan zen Hegoafrikan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Mike Pinder

**Michael Thomas Pinder** (Erdington, 1941eko abenduaren 27a – Kalifornia, 2024ko apirilaren 24a) ingeles rock musikaria izan zen.

1964an The Moody Blues taldea sortu zuen Ray Thomas, Denny Laine, Clint Warwick eta Graeme Edgerekin batera. *Go Now *bigarren singlearekin Erresuma Batuko zerrendetan lehen postua lortu zuten 1965eko urtarrilean. Pinder eta Laine izan ziren taldearen abestien egile nagusiak. Gainera, Pinder taldeko abeslaria eta teklatu jotzailea izan zen, eta Mellotrona zuzenean erabili zuen lehen musikarietako bat izan zen.

1974an taldeak jotzeari utzi zion eta Pinder dibortziatu eta Kaliforniara joan zen. 1977an taldearen bilera egin zen; Pinder ez zen batu, nahiz eta batzuetan haiekin kolaboratu.

## Bakarkako diskografia 
* *The Promise* (1976)
* *Among the Stars* (1994)

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Yehni Djidji

**Yehni Djidji** edo **Fonou** **N’Guessan Rosine Kakou** (Abiyán, Boli Kosta, 1988)  idazle, gidoilari eta blogaria da. Informazio eta marketing zientzietan diplomatua.

## Argitalpenak 
* 2010 : *Intimes confidences* (NEI, adoras, Abiyán) ;
* 2010 : *Les plus belles lettres d’amour* (NEI, adoras, Abiyán) ;
* 2010 : *Côte d’Ivoire: 50 ans d’indépendance*(Frat Mat Ed., R.Laffont, Abiyán/París).
* 2012 : *Une passion interrompue* (Balafons, Abiyán)

## Goraipamenak 
* 2011: Boli Kostako blogari onena, *E-voir Blog Awards*
* 2013: brontzezko domina Jeux de la Francophonie 2013ko literatur lehiaketan.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Remigia Nazaroviene

**Remigia Nazaroviene** (Asjabad, Turkmenistan, 1967ko ekainaren 2a) Turkmenistanen jaiotako atleta ohi eta entrenatzaile lituandarra da. Heptatloi-proban espezializatuta dago, eta 1997an munduko brontzezko domina lortu zuen eta IAAFren 1998ko Munduko Ekitaldi Konbinatuen Erronkan hirugarrena izan zen. Talence Decastar bi aldiz irabazi zuen, 1996an eta 1997an, eta 1989an eta 1998an baztertu zuten. Elkarren segidako hiru Joko Olinpikotan (1988tik 1996ra), elkarren segidako Munduko Atletismo Txapelketetan (1995etik 1999ra) eta Europako Atletismo Txapelketan (1990etik 2002ra) lehiatu zen.

Lituaniako erregistro nazionala du heptatloian , 6604 punturekin, eta erregistro nazionalak ere baditu 100 metroko eta 60 metroko hesietan.

Heptathletoilari  gisa erretiratu ondoren, Estonian entrenatzen hasi zen. 2009an, Mikk Pahpill dekatloilariak heptatloia irabazi zuen Europako Barne Txapelketan.

## Kirol ibilbidea 
1997ko Atenasko Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen heptatloi lehiaketan, 65.66 puntuko markarekin, eta Sabine Braun alemanak (urrea, 6739 puntu) eta Denise Lewis britainiarrak (zilarra, 6654 puntu) gainditu zuten.

### Nazioarteko lehiaketa 
## Yxapelketa Nazionalak 
## Marka pertsonalak 
### Kanpoan 
### Barruan 
## Coaching-a 
Heptathloilari gisa erretiratu ondoren, Remigia Nazarovienara entrenatzen hasi zen Estonian. Gaur egun, Mikk Pahpill entrenatzen du. Andres Raja, Mikk-Mihkel Arro, Artur Liiv eta heptathletkaie Kand, Ksenija Balta, Ebe Reier, Berit Jürgenson ere entrenatu ditu.

Decathlete Mikk Pahpillek irabazi zuen Europako Barne Txapelketa 2009an, eta Ksenija Balta heptathloilariak 2005ean irabazi zuen brontzezko domina Europako Junior Txapelketan.

## Bizitza pertsonala 
Aita xabalina-jaurtitzailea zen, 78,32 m-ko emaitzarekin, eta ama 12,0-segundoko 100 m-ko performerra zuen. Deividas semea saskibaloian jokatzen ari da.

Nazarovieniar Andrei Nazarov-ekin ezkondu zen, 1995eko Munduko Txapelketan hamargarrena amaitu zuen dekatloilari estoniarrarekin. Virgilijus Alekna borrokalari lituanoaren arreba da.

## Aintzatespenak 
* Algirdas Brazauskas lehendakari lituanoaren merezimenduaren intsignia.
* 2006ko emakumezkoen atletismoko entrenatzaile onenaren saria.
* 2008an Estoniako Kultura Ministerioaren saria. 

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Irina Belova

**Irina Belova** (Angarsk, Errusia, Sobietar Batasuna, 1968ko martxoaren 27a) sobietar atleta ohia da, heptatloi-proban espezializatua. 1991n munduko brontzezko domina lortu zuen.

## Kirol ibilbidea 
1991ko Tokioko (Japonia) Munduko Txapelketan, brontzezko domina irabazi zuen heptatloi lehiaketan, eta 6468 puntu lortu zituen. Alemaniako Sabine Braun (urrea) eta Errumaniako Liliana Năstaseren (zilarra) atzetik gelditu zen.

## Palmaresa 
### Marka pertsonalak 
## Lorpenak 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
1990eko Nafarroako Foru Erkidegoko Saria

**XXII.** Nafarroako Foru Erkidegoko Saria Nafarroa Garaian egindako txirrindulari lasterketa izan zen. 1990eko martxoaren 31n, larunbata, jokatu zen.

Ibilbidea 197 kilometroko luzera izan zuen eta lau mendate igo ziren: Erreniega (3. mailakoa), Etxauri (1. mailakoa), Lizarraga (2. mailakoa) eta Urbasa (2. mailakoa).

Garailea Pedro Delgado espainiarra izan zen, Lizarrako helmugara bakarrik heldu zelarik.

## Sailkapena 
## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Liliana Năstase

**Liliana Nüstase** (Vanju Mare, Errumania, 1962ko abuztuaren 1a) errumaniar atleta ohia da, heptatloian espezializatu zena. 1991n munduko txapeldunordea izan zen heptatloi-proban.

## Kirol ibilbidea 
1991ko Tokioko (Japonia) Munduko Txapelketan, zilarrezko domina irabazi zuen heptaloi lehiaketan, 6493 punturekin, eta podiumean geratu zen Sabine Braun (urrea) alemanaren atzetik eta Irina Belova (brontzea) sobietarraren aurretik.

## Palmaresa 
### Munduko probetan 
Domina 1:

1 zilarrezkoa (Tokio (Japonia), 1991,  nell'eptathlon) link=Archivo:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px

### Munduko estaliko probak 
Medaglia 1:

1 urrezkoa (Toronto (Kanada), 1993, nel pentathloian) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px

### Europako estaliko probak 
Medaglia 1:

1 urrezkoa (Genova (Italia), 1992, nel pentatloian) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px

### Nazioarteko probetan 
* 2 domina:
** 1 urrezkoa (Zagabria, 1987, nell'eptathloian) link=Archivo:Gold_medal_with_cup.svg|15x15px
** 1 zilarrezkoa (Kobe (Japonia), 1985, nell'eptathloian) link=Archivo:Silver_medal_with_cup.svg|15x15px

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Talia Shire

**Talia Rose Shire**, **Coppola** jaioa (Queens, New York, 1946ko apirilaren 25a) estatubatuar aktorea da. 

New Yorkeko Queens auzoan jaio zen, italiar jatorriko familia batean. Carmine Coppola konpositorearen alaba da, Francis Ford Coppolaren arreba eta Sofia Coppolaren eta Nicolas Cageren izeba. David Shirekin eta Jack Schwartzmannekin ezkonduta egon zen.

Bere pertsonaiarik ezagunenak Connie Corleonerena *The Godfather* trilogian eta Adrian Balboarena *Rocky* sailean dira. Oscar sarirako eta Urrezk9 Globo Sarirako izendatuta egon da.

## Filmografia 
## Kanpo estekak
San Bartolome eliza (argipena)

**San Bartolome elizak** ugariak dira Euskal Herrian eta atzerrian, ohikoan Bartolome apostoluren adbokaziokoak. Wikipedia honetan daude:

* **San Bartolome eliza**, Alonsotegin (Bizkaia).
* **San Bartolome eliza**, Amezketan (Gipuzkoa).
* **San Bartolome eliza**, Aurizperriko eliza, Nafarroa Garaian.
* **San Bartolome eliza**, Benegorri, Orbaibar, Nafarroa Garaia.
* **San Bartolome eliza**, Genbe, Gesalatz, Nafarroa Garaia.
* **San Bartolome eliza**, Larrangozkoa (Longida, Nafarroa Garaia).
* **San Bartolome eliza**, Martzillakoa, Nafarroa Garaian.
* **San Bartolome eliza**, Munarrizketakoa, Nafarroa Garaian.
* **San Bartolome eliza**, Olanokoa, Zigoitia (Araba).
* **San Bartolome eliza**, Olorizkoa, Nafarroa Garaian.
* **San Bartolome eliza**, Saigots, Esteribar, Nafarroa Garaia.

Baselizak eta antzekoak:
* **San Bartolome baseliza**, Leioan, Bizkaian.
* **San Bartolome baseliza**, Ordizia (Gipuzkoa=
* **San Bartolome baseliza**, Rocaforteko baseliza, Zangozan, Nafarroa Garaian.

Atzerrian:
* **San Bartolome katedrala**, Plzeň hirikoa, Txekian.

Ikus, halaber:

* San Bartolome (argipena)
Tina Thörner

**Maria Kristina "Tina" Thörner** (Säffle, Suedia, 1966ko otsailaren 24a) suediar rallyko ingeniaria eta kopilotua da. 1990ean hasi zen Tina Thörner motor-kiroletan. Harrezkero, FIAko Munduko Rally Txapelketako hiru titulu irabazi ditu, hirugarren eta bigarren postua, oro har, 1999 eta 2006ko Dakar Rallyean, eta FIAko Munduko Rally Kopako bi garaipen 2008 eta 2009an.

Gidari entzutetsu askorekin jardun du, Louise Aitken-Walker barne, eta harekin historia egin zuen FIAko munduko lehen emakume txapeldun bihurtzeko. Dakar rallyan, Jutta Kleinschmidtekin parte hartu zuen, eta 1999an podiuma lortu zuten lehen emakumeak izan ziren. Colin McRaerekin izan zen 2004an eta 2005ean. 2008an, FIA Nazioarteko Rallyetako Munduko Kopa irabazi zuen Nasser Al Attiyahrekin.

Thörner ''Let's Dance* 2011n ere agertu zen, eta panelista gonbidatu bat Intresseklubben-eko bi ataletan.

## Lan ibilbidea 
### Rallyetan 
1984an ekin zion kopilotu ibilbideari. Dakar rallyko pilotu askoren kopilotua izan da. 2004an eta 2005ean Colin McRae kopilotua izan zen, eta 2006an bigarren geratu zen lehiaketan. Munduko hiru txapelketa ere irabazi ditu.

1990ean, Tina Thörner kopilotuak eta Louise Aitken-Walker pilotuak historia egin zuten, FIA Ladies-eko munduko lehen txapeldunak bihurtzean.

1999an, Jutta Kleinschmidt gidariarekin lehiatu zen Dakarreko Rallyan.  Tina eta Jutta izan ziren rallyko buruzagi nagusiak. Azkenean, hirugarrena izan zen, oro har, eta Dakar Rallyan amaitu zuten podiuma lortu zuten lehen emakumeak izan ziren.

Tina Thörner-ek historia egin zuen berriro 2008an, FIAko Cross Country Munduko Rally Kopa Nasser Al-Attiyah-rekin irabazi zuenean, eta Ekialde Ertaineko eta Europako gizonezkoen probetan lehen emakumearen bihurtu zen. 

Gidari askoren kopilotu izan da, emakumezko zein gizonezko, besteak bete: Lars-Erik Torph, Carina Hermanson, Susanne Kottulinsky, Mats Jonsson, Ola Strömberg, Mats Karlsson, Leif Asterhag, Louise Aitken-Walker, Isolde Holderied, Simon Davison, Uwe Nittel, Mika Solberg, Mattias Ekström, Jutta Kleinschmidt, Thomas Rådström, Kenneth Eriksson, Ari Vatanen, Colin McRae, Giniel De Villiers, Nasser Al-Attiyah eta Guerlain Chicherit. 

### Dantzan 
2011ko udaberrian, Tinak *Let's Dance''-n parte hartu zuen Karlsson dantzariarekin batera.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak 
* Webgune ofiziala
María Xesús Lama

[thumb|260px|Ezkerretik hasita: [María Xesús Lama, Xurxo Martínez, Ana Acuña, Henrique Monteagudo, Marilar Aleixandre eta Ana Boullón, Casa da Matanza, Manuel Murguíaren mendeurrena, 2023]]
**María Xesús Lama López** (Santa Euxea, Guntín, Lugo, Galizia, 1964) galiziar filologoa, irakaslea, idazlea, saiakeragilea eta itzultzailea da. 2018an, Espainiako Kultura eta Kirol Ministerioak urtero ematen duen Saiakerako Sari Nazionala jaso zuen, *Rosalía de Castro.* *Cantos de independencia y libertad (1837-1863)* lanarengatik.

## Biografia 
Galego-Portugaldar Filologia eta Hispaniar Filologia ikasi zituen Santiagoko Unibertsitatean 1987an, eta 2002an Bartzelonako Unibertsitatean doktoratu zen. Bere tesian literatura galiziar garaikideari buruz izan zen, zelta material mitiko-jabetzeari eta Bretainiar gaia, hain zuzen ere.

Haren ikerketa Galiziako eraikuntza-prozesu nazionalaren eta literaturaren arteko erlazioan oinarritzen da, eta bere argitalpenen hiru norabide nagusitan garatzen da: Rosalía de Castroren bizitza eta lana, galiziar letren idazle fundatzaile gisa, Galiziako ustezko jatorri zeltaren literatura-tratamendua eta emigrazio edo erbesteko literatura. Alemanetik eta ingelesetik galizierarako itzulpenak ere argitaratu ditu.

Zenbait aldizkari literariotan parte hartzen du.

## Argitalpenak 
Argitaratutako lan hautatuak:

### Saiakera 
* *El celticismo y la problema de Bretaña en la literatura gallega: hacia la construcción de un contradiscurso histórico ficción en la obra de Xosé Luís Méndez Ferrín*, 2001, Bartzelonako Unibertsitatea.
* *Rosalía de Castro*. *Cantos de independencia y libertad (1837-1863)*, 2017, Galaxia.

### Itzulpenak 
* *A vida e o tempo de Diego Xelmírez,* A. Fletcher-ena, 1992, Galaxia. Itzulpena Henrique Monteagudorekin.
* *Contos*, Ernst Hoffmannen lana, 1996, Tris Tram. Itzulpena: Marta Ares Fontelarekin.
* *Vinte e nove contos*, Quim Monzó, 2008, Sotelo Blanco.

### Edizioak 
* *Cantares Gallegos*, Rosalía de Castrorena, 1995 eta 2008, Galaxia.
* *Canto do pobo disperso*, Valentín Paz-Andraderena, 2012, Consello da Cultura Galega.

### Lan kolektiboak 
* *Actas do VII Congreso Internacional de Estudos Galegos. Mulleres en Galicia. Galicia e os outros pobos da Península.. Bartzelona, 2003*, 2007, Edicións do Castro. Helena González Fernándezekin koeditorea.
* *Do sentimento á conciencia de Galicia: correspondencia, 1961-1984*, Ramón Piñeiro eta Basilio Losadarena, 2009, Galaxia. Argitalpena: Helena González Fernández.
* *Ramón Piñeiro. Día das Letras Galegas 2009*, 2009, Santiagoko Unibertsitatea.

* 2017  Fervenzas Literarias saria,  saiakera/ikerketa liburu onenari, *Rosalía de Castro.* *Cantos de independencia y libertad* lanarekin.
* 2018 Espainiako Kultura eta Kirol Ministerioak  ematen duen Entsegu Sari Nazionala, *Rosalía de Castro.* *Cantos de independencia y libertad* lanarengatik.
* Rosalía de Castro Fundazioaren Baltar Feijoo saiakera-saria, *Rosalía de Castro.* *Cantos de independencia y libertad* lanarengatik.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak
Barry Cunliffe

**Barrington Windsor Cunliffe** (CBE, FBA, FSA, 1939ko abenduaren 10a), Barry Cunliffe bezala ezaguna, britainiar arkeologo eta akademikoa da. Europako Arkeologia irakaslea izan zen Oxfordeko Unibertsitatean 1972tik 2007ra. 2007tik irakasle emeritua da.

## Erreferentziak 
## Kanpo estekak