open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Aga Ĥan

**Aga ĥan** estas la titolo de la religia ĉefo de la nizariaj ismailismanoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.akdn.org/hh/highness.html
* http://www.worldstatesmen.org/Religious_Organizations.html#Ismeaili%20Khans 
* http://www.4dw.net/royalark/India/salute.htm 

## Vidu ankaŭ 
* Sepimamismo

Kategorio:Islamo
Kategorio:Ĥanoj
Universitato de Aligarh

La **islama universitato en urbo Aligarh** (Utar-Pradeŝo), fondita jare 1875, estis la unua moderna islama universitato en Barato, kaj plu estas inter la plej prestiĝaj.
* ties oficiala ret-ejo
* ret-forumo de ties studentoj

Aligarh
Kategorio:Utar-Pradeŝo
Kategorio:Aperis en 1875
Freudenstein (Freiberg)

250ra|eta|Turo de la kastelo Freudenstein
250ra|eta|Stato de la jaro 1554
250ra|eta|Stato en la jaroj 1572 ĝis 1575
250ra|eta|Bildo ĉirkaŭ la jaro 1835
250ra|eta|La kastelo Freudenstein en la jaro 2008
250ra|eta|Nokta impreso
***Freudenstein*** estas la nomo de kastelo en la urbo Freiberg, Saksio, Germanio. Ĝi situas ĉe koordinatoj .

Grafo Otto konstruigas ĉirkaŭ la jaro 1175 burgon por protekti la minadon kaj la setlejon, kiu poste nomiĝos Freiberg. En la unua tempo la burgo havis la nomon *Freiheitsstein*.

En la 16-a jarcento princo-elektisto August ordonas malkonstrui la kadukan konstruaĵon kaj en ties loko ekestis kastelo laŭ la stilo renesanco.

Kategorio:Kasteloj en Saksio
Kategorio:Distrikto Centra Saksio
ENA

**ENA** havas plurajn signifojn:

* **ena** estas kodo de lingvo laŭ normo ISO 639-3.
* **Nacia Lernejo pri Administrado (Francio)
* **Ena derivaĵo**
* **Esperantista Naturkuracista Asocio''' - malnova nomo de Internacia Naturkuraca Asocio
* Ena (urbo) - urbo en Japanio, gubernio Gifu
Famaj kantistoj

Muziko>>Klasika muziko

*Victoria de los Ángeles
*Montserrat Caballé
*Maria Callas
*Enrico Caruso
*Fiodor Chialapine
*Boris Christoff
*Veselin Damjanov
*Placido Domingo
*Kathleen Ferrier
*Dietrich Fischer-Dieskau
*Kirsten Flagstad
*Birgit Nilsson
*Luciano Pavarotti
*Árpád Sándor
*Elizabeth Schwartzkopf
*Joan Sutherland
*Martti Talvela

Kategorio:Klasika muziko
INA

La vorto **Ina** havas plurajn signifojn:

* **ina** estas kodo de lingvo interlingvao laŭ normo ISO 639-3.
* **Radikoj kun ina signifo**
* **Ina sekso**
* **Ina Tautorat**
* **Internacia Naturkuraca Asocio**
* **Listo de usonaj inaj aktoroj**
* **ina** estas adjektivo de sufikso -in- en Esperanto.
* '''Institut national de l'audiovisuel''' estas institucio en Francio kiu arkivas kaj tenas disponeble ĉiujn produktojn de la francaj radio kaj televido.
Kathleen Ferrier

**Kathleen FERRIER** naskiĝis la 22an de aprilo 1912 en malriĉa angla familio de Lancashire. Ŝi frue lernis pianon sed estis devigita forlasi lernejon je dekkvaraĝo kaj iĝis telefonistino por helpi sian familion. Tamen ŝi daŭrigis la lernadon de piano kaj ankaŭ malkovris ke ŝi povis bone kanti.

Dum la dua mondmilito ŝi rondiradis kantante por subteni la trupojn, estis rimarkita de impresario kaj komencis sian profesian karieron la 17an de majo 1943 per sukceso kantante Messiah de Georg Friedrich Handel en la abatejo de Westminster en Londono.

Sia varma alda voĉo estas tuj rekonebla, kaj de la komenco ĉarmis la plej grandajn orkestrestrojn, precipe John Barbiroli, kiu iĝos proksima amiko, kaj Bruno Walter kun kiu ŝi registros siajn plej famajn diskojn, inter kiuj la *Kindertotenlieder* kaj *Das Lied von der Erde* far Gustav Mahler estas memorinda referenco.

Ŝi mortis la 8-an de oktobro 1953 pro kancero.

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Operkantistoj
Meklenburgo

**Meklenburgo** aŭ **Meklenburgio**, , estas regiono en la nordoriento de Germanio. Ĝi estas la okcidenta kaj pli granda parto de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La alia parto estas Antaŭpomerio.

## Landopartoj 
En la historio Meklenburgo estis plurfoje dividita en kelkajn pli malgrandajn landopartojn, kiuj estis unuopaj membro-ŝtatoj de la Sankta Romia Imperio. De 1701 ĝis 1918 ĝi konsistis el la du duklandoj (pli poste grandduklandoj) *Mecklenburg-Strelitz* kaj *Mecklenburg-Schwerin*.

### Meklenburgo-Schwerin 
**Meklenburgo-Schwerin**, germane *Mecklenburg-Schwerin* , estis la pli granda, centra landoparto de Meklenburgo.
* 1701-1815 duklando
* 1815-1918 grandduklando
* 1918-1933 respubliko
Ekde 1871 ĝi estis membroŝtato de la Germana Regno.

### Meklenburgo-Strelitz 
**Meklenburgo-Strelitz**, germane *Mecklenburg-Strelitz* , estis la dua landoparto de Meklenburgo. Ĝi konsistis el du geografie disaj partoj, ambaŭflanke de la pli granda Meklenburgo-Schwerin.
* 1701-1815 duklando
* 1815-1918 grandduklando
* 1918-1933 respubliko
Ekde 1871 ankaŭ ĝi estis membroŝtato de la Germana Regno.

### Reunuigo 
La , la du landopartoj estis (re-)unuigitaj ene de Nazia Germanio al unusola lando **Meklenburgo**.

## Meklenburga dinastio 
La **meklenburga dinastio**,  aŭ *Obodriten*, estis slav-devena, germana dinastio kiu dum entute 787 jaroj - de 1131 ĝis 1918 - preskaŭ seninterrompe regis Meklenburgon. Tradicie ĉiuj anoj de la dinastio, ĉu regantaj aŭ ne, havis la denaskan titolon "duko de Meklenburgo", respektive "dukino de Meklenburgo".

## Vidu ankaŭ 
* Meklenburga golfo de la Balta Maro
* :Kategorio: Dukoj de Meklenburgo

## Galerio 

Dosiero:Flagge des Landesteils Mecklenburg.svg|
Dosiero:Map of Mecklenburg 1803.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio

## Notoj 
Kategorio:Germanio
Kategorio:Historio de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Antaŭpomerio

**Antaŭpomerio**, (), estas regiono en la nordoriento de Germanio. Ĝi estas la orienta (kaj pli malgranda) parto de la federacia lando Meklenburgo-Antaŭpomerio. La alia parto estas Meklenburgo.

La plej granda urbo en Antaŭpomerio estas Stralsund, kiu estis dum la hansa epoko potenca urbo. Tamen la prestiĝon de spirita centro kaj "neoficiala ĉefurbo" posedas Greifswald pro sia iama funkcio kiel sveda administra centro kaj sidejo de pluraj juĝejoj kaj de la Universitato Ernst Moritz Arndt. La ekonomion de la regiono dominas agrokulturo kaj turismo.

[eta|maldekstra|300px|Teritoria pligrandigo de [Prusio inter 1600 kaj 1795: ● *blue*: Margraflando Brandenburgio en 1600 ● *verde*: Duklando Prusio en 1600 ● *flave*: Teritorioj aneksitaj ĝis 1772: 1. Nova Silezio 2. Varmio 3. Pomerio 4. jen Antaŭpomerio 5. Magdeburgo 6. Osnabrück 7. Minden 8. graflando Mark 9. Kleve ● *ruĝe*: pluse aneksitaj ĝis 1795]]

## Historio 
El la perspektivo de la historio oni povas diri, ke Antaŭpomerio estas proksimume tiu parto de Pomerio, oriente de Odro, kiu post la Vestfalia Paco venis sub svedan regon, nomata Sveda Pomerio.

## Geografio 
La regionon karakterizas antaŭ ĉio la bordo de la Balta maro. Tipa estas la tiel nomata "duobla bordo", kreita de lagunoj en tre specifa formo "*Bodden*". En Antaŭpomeranio troviĝas la du plej grandaj insuloj de Germanio: Rügen kaj Usedom. La lasta estas politike dividita inter Pollando kaj Germanio.
La plej granda enlanda lago estas la Lago de Kummerow. En la regiono situas du naciaj naturparkoj:*Vorpommersche Boddenlandschaft* kaj *Jasmund*.

## Eksteraj ligiloj 
* turismaj paĝoj pri Antaŭpomerio en la germana kaj angla, arkivigite ankaŭ finne, hispane, pole, ruse kaj svede.

Kategorio:Germanio
Kategorio:Historio de Meklenburgo-Antaŭpomerio
Kategorio:Pomerio
Listo de urboj de Ĉilio

Jen **Listo de urboj de Ĉilio**:
[eta|dekstra|180px|Mapo de la [regionoj de Ĉilio]]
eta|
eta|
* **Santiago de Chile** (ĉefurbo)
* Puente Alto
* Viña del Mar
* Antofagasta (urbo)
* Valparaíso
* San Bernardo (Ĉilio)
* Temuco
* Concepción
* Rancagua (Ĉilio)
* Talca (Talkao)
* Arica (Ĉilia urbo)
* Iquique
* Talcahuano
* Puerto Montt
* Coquimbo (urbo)
* La Serena (Ĉilio)
* Chillán
* Osorno (urbo)
* Valdivia
* Quilpué
* Calama (Ĉilio)
* Copiapó (urbo)
* Los Ángeles (Ĉilio)
* Punta Arenas
* Cañete (Ĉilio)
* Curicó
* Lota
* Piĉilemo
* Rengo
* San Pedro de la Paz
* Villa Alemana

## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20071001062431/http://www.world-gazetteer.com/s/p_cl.htm Mapo
* http://www.ine.cl Instituto Nacional de Estadísticas
* http://gazetteer.de Loĝantaro de la ĉiliaj urboj
* http://www.citypopulation.de/Chile_d.html Historio de la loĝantaro de la ĉiliaj urboj
Hungara forinto

400ra|eta|Hungaraj malnovaj
**Hungara forinto** (**HUF** laŭ ISO 4217) estas la oficiala monunuo en Hungario. La hungara mallongigo de tiu ĉi valuto estas **Ft**. Ĝi estis enkondukita la 1-an de aŭgusto 1946, post hiperinflacio de la antaŭa valuto, *pengő*.

La sur la bildo prezentitaj malnovaj forintoj montras scenojn, famulojn de la hungaraj liberecbataloj kontraŭ la aŭstroj. Tiuj biletoj estis ŝanĝitaj al pli neŭtralaj meze de la 1990-aj jaroj.

Monero de la forinto estis *fillér*, kiu ĉesis ekzisti en 1999.

Dosiero:Münze Ludwig II Ungarn.jpg|
Dosiero:2 forint 1947 obverse.jpg|2 forintoj 1947
Dosiero:2 forint 1947 reverse.jpg|2 forintoj 1947

## Eksteraj ligiloj 
* Karlo Juhász: *Hungario: Atako kontraŭ la forinto* (Monato 2003/07, p.&nbsp;11)

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Hungario
Nagata Hidezirô

**NAGATA Hidezirô** (-ĵiroo) estis japana verkisto, membro de Supera Domo, prezidanto de Imperia Eduka Asocio kaj prezidento de patriota grupo Kenkokukai. Li naskiĝis je la 23-an de julio de 1876 en Hyôgo-ken. Favoranto de Esperanto por la viktimoj de tertremego en 1923, li, tiama urbestro de Tôkyô, verkis konsolfrazon kaj enterigis ĝin kun ĝiaj esperanta kaj angla tradukoj en budaisman monton, por konservi ĝin je dek mil jaroj. 

NAGATA, Hidezirô
József Nagy (esperantisto)

**NAGY József** [nadj] estis malnova hungara esperantisto.

Li estis kunfondinto de Hungara Esperantista Societo Laborista (HESL). Post la Unua mondmilito li iĝis ĝia plej forta reviviganto kaj en 1924 fariĝis ĝia prezidento.

## Eksteraj ligiloj 
* foto de pluraj aktivuloj de Hungara Esperantista Societo Laborista kun József Nagy en 1920 (jen pli grande) en la retejo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Nakagaki Koĵiro

**NAKAGAKI Koĵiro** aŭ  ''''* (naskiĝis la 20-an de aprilo de 1894 en Kumamoto-ken, mortis la 15-an de novembro 1971) estis japana pentristo kaj pioniro de la japana proleta Esperanto-movado.

Nakagaki estis unu el la gvidantoj de Japana Prolet-Esperantista Unio. Li verkis Esperanto-lernolibron kaj tradukis esperanten *Malsato en riĉa rikolto* en 1932. Nakagaki tradukis en la japanan lingvon el Esperanto kaj esperantigis plurajn librojn kaj verkis *Hon'jaku Jikken-Shitsu* (*Traduka laboratorio en Esperanto)* pri tradukteorioj proponitaj de proletaj esperantistoj rilate al la produktado de monda literaturo en Esperanto.

Krome li estis kunredaktoro de *Proleta kurso de Esperanto* kaj *Infanoj de la mondo*.

## Verkoj en Esperanto 
* 
* 
* 

## Tradukado al la japana lingvo 
*  volume I–VI, 1930–1931. ""
*  ""
*  ""
*  ""
*  ""
*  ""

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ezop(ec)aj fabloj el Japanio (recenzo pri 50 Fabloj de Ezopo de Nakagaki Koĵiro) el *Monato''

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Nakamura Kijoo

**NAKAMURA Kijoo** ( [nakamura kijo-o];Hepburn-Transskribo: Nakamura Kiyoo ; naskiĝis la 19-an de aprilo 1855 mortis la 3-an de januaro 1930 ), estis meteologiisto, la 3-a direktoro de Japana Centra Meteologia Observatorio (nun Japana Meteologia Agentejo) kaj la unua prezidanto de Japana Esperanto-Instituto.

Li naskiĝis en Ĉoŝu (nun Jamaguĉi). Li lernis en Ŝoka sonĵuku en sia juneco. Li laboris en　la sekcio pri geometro de la Ministerio pri Internaj Aferoj.
En 1893 li iĝis doktoro pri scienco.
Li verkis kelkajn artikolojn en Esperanto pri meteologiaj fenomenoj kaj pri tertremoj. Post lia morto oni eldonis en 1932 kolekton de liaj esperantlingvaj artikoloj.

NAKAMURA, Kijoo
Nakanaŝi Joŝio

**NAKANIŜI Joŝio**, japano, mekanika inĝeniero. Li naskiĝis je la 5a de novembro 1899 en Wakamatu-si, Hukuoka-ken. Ĉefdirektoro de Budaisma Savarmeo, direktoro de J. Budhana Ligo Esperantista, del. de UEA kaj prez. de ES en Kisiwada Verkis: Gramatiko kaj Vortareto de Esperanto en brajlo, 1928. Red. „La Lumo Senbara“, 1925-26, „La Libero“ (prop. de B-ismo), 1930-33. - (Knw.)

NAKANIŜI, Joŝio

NAKANIŜI, Joŝio
Nakano Ĉuiĉiro

**NAKANO Ĉuiĉiro**, japano, okulisto, vicprezidanto de Kuracista Unio en Kyoto. Naskiĝis en 1813 (?), mortis la 14-an de oktobro 1930 en Kioto. Pioniro en Kioto. Komencis Esperanton per fama koresponda kurso de George Edward Luckman Gauntlett, 1906. Nobla, bonkora, monhelpema. Li ĉiam diris: kiam mi mortos, metu Fundamenton de Esperanto sur mian bruston kaj kantu la Esperantan Himnon.

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Japanaj kuracistoj
Vitangelo Nalli

**Vitangelo NALLI** (naskiĝinta en 1876; mortinta en 1932 en Genova) estis itala esperantisto kaj doktoro pri medicino. En 1903 ekpropagandis Esperanton en Palermo kaj gvidis kursojn ankaŭ ĉe la universitato. Li fondis la Sicilian Federacion Esperantan (por kies patronado li akiris altrangulojn) kaj la revuon *Idealo.* Li verkis gramatikon. Translokiĝinte en Tunision en 1909, li forlasis la movadon.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1876
Kategorio:Mortintoj en 1932
Geoffrey Dalrymple Nash

**Geoffrey Dalrymple NASH** (naŝ), anglo, laŭvice multaj profesioj. Naskiĝis la 14-an de januaro 1882 en Aston Cantlow (konteo Warwickshire, Anglio).

Nash verkis poemojn kaj artikolojn por angla kaj aŭstralia gazetaro. Reveninte al Anglio el Aŭstralio, li dediĉis sin precipe al Esperanto-propagando. Lia poemaro *Miniaturoj* estis eldonita 1931 de The Esperanto Publishing Company.

Kategorio:Mortintoj en la 20-a jarcento
Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Natan la saĝulo

***Natan la saĝulo***. Drameca poemo, verkita de Lessing en 1779. Karl Minor tradukis la dramon el la germana en 1923 por la festprezentado ĉe la UK en Nürnberg, 1923. (rigardu *Natan la Saĝulo*-libro)

Ĝia problemo: la ideo de la homamo kaj toleremo superanta la dogmojn kaj malamon, ĉar unue ni estas homoj kaj nur poste kristanoj, judoj aŭ mahometanoj. Laŭ la tradukinto oni devas konsideri la tradukon unue kiel Esperant poemon kaj nur duavice kiel tradukitan el alia lingvo klasikan dramon.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Verkoj el la esperantigita germanlingva literaturo
Kategorio:Libroj de Gotthold Ephraim Lessing
Kategorio:Fikciaj judoj
Kategorio:Judoj kaj judismo en populara kulturo
Naturscienco, Mondkoncepto, Religio

**Naturscienco, Mondkoncepto, Religio**. De Joannes Reinke, profesoro je la universilato Kiel. En Esperanton tradukis Ewald Brenken, supra instruisto (Oberlehrer).  1927, 164 paĝoj eldonita de Katolika Mondo, Koeln. Filozofia traktaĵo pri problemoj de la scienco kaj kredo. Multaj citaĵoj porreligiaj, kun enkondukaj vortoj de Prof. A. Dombrowski kai antaŭparolo de la tradukinto.

 

## Referencoj 
Kategorio:Religio
Albrecht Naumann

**Hermann Albrecht NAUMANN** estis germana pormetia instruisto kaj esperantisto, kiu naskiĝis la 13-an de aŭgusto 1890 en Chemnitz. Esperantisto ekde 1912, li enkondukis Esperanton en la mezlernejojn de Werdau en 1920 kaj 1922. Li eldonis la gazetaran servon de GEA de julio 1920 ĝis decembro 1927. En 1928 li elektiĝis prezidanto de Saksa Esperanto-Ligo, en 1930 organizis infaninterŝanĝon inter Saksio kaj Danio, en la sama jaro okazigis Cseh-kursojn sub gvidado de gesinjoroj Morariu el Örebro en sep lokoj kun ĉ. 500 anoj, faris en 1931 radioparoladojn kun Tiberio Morariu kaj Joseph R. Scherer (Dresden-Leipzig). Li verkis artikolojn kaj kursojn pri Esperanto por la regiona germanlingva gazetaro, prilaboris multajn gvidfoliojn kaj librojn.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Mortojaro mankanta
Ernest Naville

**Ernest NAVILLE** ( – ) [navij] estis franclingva svisa esperantisto. Li estis filozofo kaj kelkan tempon universitata profesoro en Genève. Unu el la malmultaj scienculoj, kiuj en la 19-a jarcento atentis Esperanton. En 1899 li sendis gravan raporton al la Franca Akademio de Sciencoj, kies membro li estis, pri la lingvo internacia, kaj konkludis tute favore al Esperanto. Eĉ 88-jara li parolis por Esperanto en la filozofia kongreso en Genève. Li akceptis la honoran prezidantecon de la Svisa Esperanta Asocio kaj sendis leteron, kiu estis legita en la Dua Universala Kongreso de Esperanto en Ĝenevo.

Lia verko „La Devo“ aperis en Esperanta traduko de Antido (pseŭdonimo de René de Saussure).
## Verkoj
**La Devo*. Eld. Kŭndig, Ĝenevo, 1910? (11x16), 156 pĝ.

## Eksteraj ligiloj 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Svisaj esperantistoj
Naŭu Ĉanĝia Fu

**NAŬU Ĉanĝia Fu** estis ĉina bienulo, negocisto kaj esperantisto. Li naskiĝis la 16-an de julio 1903 kaj mortis la 9-an de marto 1932, en aĝo de nur 28 jaroj. Post la esperantistiĝo en 1925, li estis komitatano de Ŝanhaja Esperanto-Asocio. Li propagandis energie en la urbo *Chinking* kaj organizis tie Esperanto-Asocion.

## Notoj kaj eferencoj 
Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Nederlanda Esperantisto

***Nederlanda Esperantisto***  estis la oficiala organo de Nederlanda Societo Esperantista "La Estonto Estas Nia" (LEEN). La gazeto fondiĝis en 1931. Ĝi aperis en nederlanda lingvo kaj en Esperanto. H. de Wolf, Henri Kervers, P. W. Baas redaktis ĝin, la lasta dum sia prezidenteco de LEEN.

La formato estis 24.5x15.5. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-movado en Nederlando
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Joseph Nels

**Joseph NELS** estais franca (de pola deveno) kontisto. Li naskiĝis je la 23-a de januaro 1894 en Warszawa. Inter 1912-13 li fondis Esperantan junularan grupon de Varsovio. Post la Unua mondmilito estis unu el la reorganizantoj de la Lab. G. en Paris kaj de la Federacio de la Pariza regiono, kies komitatano li estis. Kunfondis *Verdan Katon*, kunfondis kaj prezidis la sekcion de Montmartre.
Kategorio:Francaj esperantistoj
NELS, Joseph
Aleksandr Miĥajloviĉ Nedoŝivin

**Aleksandr Miĥajloviĉ NEDOŜIVIN** (, 14-a de marto 1868 en Kazan – marto 1943 en Nico) estis rusa esperantisto.

Dum 27 jaroj li estis imposta specialisto en financministerio, poste 10 jarojn advokato.

Esperantisto de 1910, li kunfondis la Esperanto-Societon en Kovno (Litovio) kaj en Petrogrado fondis Internacian Esperantan Komercan Ĉambron, kiu ricevis ankaŭ subvencion. Liajn Esperantajn laborojn partoprenis liaj edzino (mortinta en 1926) kaj filino.

En 1920 li transloĝiĝis eksterlanden kaj en 1927 pastriĝis. En 1928 li fariĝis paroĥestro en la rusa ortodoksa preĝejo en Leipzig.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Tatarstano
Filo

**Filo** de iu persono estas vira infano de tiu persono.

Tradicie la unue naskitaj filoj havis tutan rajton je la heredaĵo. Nuntempe en aziaj kaj afrikaj landoj kun tradiciaj moroj, la filoj estas pli alte taksitaj ol filinoj. En Ĉinio, kie la registaro instigas (ne monpunas ĝis unu infano) naski nur unu infanon, gepatroj ofte abortigas gravedecon kun filino.

En skandinavaj kaj arabaj kulturoj (vidu araba lingvo) la nocio eĉ penetris la nomojn.

En konfucea filozofio, filpieco (ĉine, xiào) estas virto de respekto fare de filoj al propraj gepatroj, kaj prauloj.

## Vidu ankaŭ 
* filino
* infano
* infanaĝo
* gepatroj
* Parenceco

## Proverbo 
Ekzistas pluraj (2, kaj nur 7 pri filino) proverboj pri filo en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 

## Referencoj 
Kategorio:Familio
Izoleŭcino

**Izoleŭcino** (simbolo **Ile** aŭ **I**) estas unu el la 20 plej oftaj naturaj aminoacidoj, ĝi kodas en DNA. Ĝia kemia konsisto estas sama kun leŭcino, sed la aranĝo de la atomoj estas alia, tiel kaŭzante aliajn proprecojn. Nutrade, izoleŭcino estas esenca aminoacido ĉe homoj.

## Referencoj 
Kategorio:Aminoacidoj
Nederlanda Katoliko

**Nederlanda Katoliko** estas periodaĵo en nederlanda lingvo kaj en Esperanto, fondita en 1910. Redaktis ĝin interalie J. N. J. Smulders, Henri Damen, Petrus Heilker kaj Petrus Micheel Brouwer.

## Eksteraj ligiloj 
* *Nederlanda Katoliko* en la katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* *Nederlanda Katoliko* porparte reteje legebla pere de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* *Nederlanda Katoliko* en la katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* *Nederlanda Katoliko* en katalogo "Erfgoedbib" de *TinyCat* (*LibraryThing*)

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Kategorio:Religiaj gazetoj
Kategorio:Nederlandaj gazetoj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience (Esperanto-gazetoj)
Kategorio:Esperanto-movado en Nederlando
Ĉampinjono

**Ĉampinjono** (*Agaricus bisporus*) estas specio de agariko kun komence palaj, rozkoloraj, poste ĉokoladbrunaj aŭ nigrabrunaj lameloj. Ĝi estas tre ŝatata manĝofungo.

Ĉampinjono estas ofte kultivata sur ĉevala sterko en mallumaj ejoj.
Ĉar la plej multaj manĝeblaj fungospecioj dependas de specifa nutraĵogrundo kaj estas malfacile kultiveblaj, tiu ĉi specio estas tre grava por la komerco pri manĝeblaj fungoj.

## Notoj 
La esperanta nomo originas de ĝia franca termino *Champignon de Paris* [ŝãpiɲ: de paRI] (Ĉampinjono de Parizo).

## Vidu ankaŭ 
* Pradejón
* Quintanar del Rey
* Ĉapelfungo

## Nutra valoro 
Vidu sube

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Agariko en Eo 
* Kulturo 

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Manĝeblaj fungoj
Kategorio:Mikologio
Lamelo (fungoscienco)

[eta|dekstra|Lameloj de fungo (*[Amanita muscaria*)]]

**Lamelo** (el la latina: *lamella*, maldika tranĉo, folieto; diminutivo de *lamina*, *lamna*, plako, folio, tranĉo) estas maldika, longa tranĉo, folio aŭ klingo, ĉefe kiam ili estas kunigitaj multoble kaj paralele (aŭ preskaŭ paralele) je la surfacoj, kaj kiam la randoj direktiĝas eksteren.

## Naturaj lameloj 
Lamelo estas razilklingoforma himeniokovrita organo, lokita sur sur la suba surfaco de la ĉapelo de multaj grandfungoj, ekz. de ĉampinjono

## Artefaritaj lameloj 
Kategorio:Surfacoj
Kategorio:Funganatomio
Helvelo

**Helvelo** estas maldike karnaj, surteraj fungoj, kun loba kvazaŭ bloviĝanta preskaŭ selforma ĉapelo, sur kies surfaco formiĝas la sporoj, kun pli-malpli kaviĝanta stipo plurpinta ĉapelo, venana helvelo-acido. Kelkaj specioj manĝeblaj post kuiriĝo kaj forverŝo de la kuirakvo. .

* *Helvella crispa*
* *Helvella lacunosa*
* *Helvella elastica*

Kategorio:Fungoj
Kategorio:Manĝeblaj fungoj
Kategorio:Mikologio
Ali Akbar Darjuŝ Nemseĉi

**Ali Akbar Darjuŝ NEMSEĈI** (naskita la  en Tabrizo) estis irana esperantisto, zoroastrano, tapiŝfabrikanto kaj komercisto. Li lernis Esperanton en 1920. Sian unuan leteron li sendis al UEA; respondo alvenis pro la tiama malregula poŝta servo kaj aliaj malfaciloj post unu jaro. De 1921 li estis delegito de UEA, de 1928 komitatano. Li vizitis la Universalan Kongreson 1928 en Antverpeno. Li fondis Esperanto-grupon en Tabrizo kaj eldonis persan lernolibron.

La unua Irana Esperanto-asocio en Tabrizo, kiun li gvide fondis, aperis en la UEA-jarlibro de 1923 sub la nomo "Tabriza Esperanta Stelo", do oni konsideras ĝin fondita en tiu jaro - kvankam la Enciklopedio de Esperanto de 1934, do jardekon poste skribis pri li kaj la asocio, sed erare menciis ke ĝi estis nur fondita en 1925. Li tradukis lernolibron, "Ŝlosilo de Esperanto" en la persan lingvon kaj senpage disdonis ĝin al interesantoj. Laŭ la Dietterle-statistiko en 1928 Esperantistoj estis en 8 lokoj de la lando, interalie kompreneble Tabrizo. Laŭ la raporto de Internacia Centra Komitato (ICK) en 1930 Darjuŝ Nemseĉi „faris eksterordinaran oferon per aperigo de la persa ŝlosilo en 6.000 ekzempleroj".

## Nomo 
La Enciklopedio de Esperanto en la artikolo "Persujo" skribas pri Ati Akber Nemseĉi (kvankam eble oni ne bone ciferigis la presitan originalon), sed en artikolo Nemseĉi skribas pri A. Darjuŝ Nemseĉi: li fakte nomiĝis Ali Akbar Darjuŝ Nemseĉi.

Kategorio:Iranaj esperantistoj
Alfred Neupert

**Alfred NEUPERT**  (naskita la  en Lonzig) estis germana esperantisto kaj instruisto popollerneja.

Li estis gvidanto de la internacia Esperanto-junulara movado: Li gvidis TEJA-n de 1921 ĝis 1931, redaktis kaj administradis la gazeton *Esperanta junularo* de 1924 ĝis 1929 kaj eldonis varbilojn kaj lernilojn, ekzemple la Poŝkalendareton por junaj Esperantistoj en 1925.
## Verkoj
*''Enkondukilo en la fundamentajn regulojn de la mondlingvo Esperanto. Eld. „Esperanto-Junularo", Leipzig. 24 pĝ.

## Fontoj 
* 

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Mortojaro mankanta
Nia ĉiutaga pano

**Nia ĉiutaga pano** kaj ĝia influo sur la vivo de la homoj. Kompilis kaj trad. W. Trainer, 1915, 72 p., dua eld.. 1917. „Aro de interesaj pensoj, eltiritaj el la verkoj de malnovaj kaj novaj aŭtoroj. Pledado cetere lerte aranĝita por vegetarismo.“ (G. S. ,E', 1920, p : 191.)
	

Kategorio:Esperanto-movado
Nia Gazeto

**Nia Gazeto** estis monata eldono de „L' Éclaireur de Nice et du Sud-Est“ (Francujo). Ĝi estis fondita en februaro 1934 kaj aperis ĝis inkluzive 1938. Direktoro estis Georges Avril kaj ĝia ĉefredaktoro Salomon  Grenkamp-Kornfeld. Formato 42 x 31 cm. Laŭ juĝo notita en la Enciklopedio de Esperanto temis pri ilustrita, internacia revuo, kiu estis bone redaktata.

## Referencoj 

Kategorio:Francaj gazetoj 
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Niĉjo Mensogulo

***Niĉjo Mensogulo kaj aliaj noveloj***  de Ioan Alexandru Brătescu-Voineşti estas la titolo de 64-paĝa libro aperinta en 1927. Ĝin tradukis el la rumana lingvo Tiberio Morariu. La libreto eldoniĝis ĉe Rudolf Mosse en Berlino kiel numero 10 de la serio Biblioteko Tutmonda.

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Rakontoj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita rumanlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1927
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Johannes Petrus Leonardus Niesten

**Johannes Petrus Leonardus NIESTEN** [nisten] (naskiĝis la  en Mastriĥto, mortis la ) estis nederlanda leŭtenanto-kolonelo en la armeo. Li estis pioniro el la unuaj jaroj de Esperanto. Niesten estis estrarano de Nederlanda Katolika Esperantista Ligo kaj membro de la ekzamena komitato. Niesten estis aŭtoro de lernolibro kaj propaganda broŝuro.

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Nederlanda Katolika Esperantista Ligo
Kategorio:Katolikaj esperantistoj
Ni fosu nian sulkon!

**Ni fosu nian sulkon!** estas devizo emfaze anoncita ĉefe de Théophile Cart kaj presita sur multajn presaĵojn en la jaroj post la Ido-skismo. Ĝi estis prenata el malnova franca fabelo (1. Vorto  de Cart, p: 37), laŭ kiu pli utilas uzi la ilon, ol diskuti pri ĝiaj ecoj.

Kategorio:Esperanto-movado
Ni Kantu!

***Ni Kantu!***  estas libro, kiu kolektas 108 hungarajn popolkantojn, farita de Kálmán Kalocsay en 1928, kun 62 paĝoj. La kantoj estas laboristaj kaj esperantistaj, en traduko tre poezia. Dua eldono aperis en Budapest 2000.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* Persekutita poezio – recenzo de Ada Csiszar
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj

Kategorio:Voĉa muziko
Kategorio:Verkoj el la esperantigita hungarlingva literaturo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1928
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2000
Kategorio:Esperanto-kantaroj
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Emil Nikolau

**Emil NIKOLAU**, oficisto. E-isto de 1907. Estis vicprezidanto de RES. Verkis E-gramatikon, 1925; red. la gazeton ,E', Ploieşti, 1925-27. Tradukis el la rumana al E. Kunlaboris ĉe multaj E-gazetoj, ekzemple al Internacia Socia Revuo.

## Rete legeblaj artikoloj
Artikolo pri la laborista movado en Rumanio  (1913)

## Tradukoj
Mensoga paco , traduko por ISR de artikolo de Kristiano Rakovski

Kategorio:Tradukistoj el la rumana lingvo
Kategorio:Tradukistoj al Esperanto
Nishi Seiho

**NISHI Seiho** ( pron. kiel [niŝi sejho], kun la familinomo literumita ankaŭ **Nisi**, naskiĝis la 6-an de januaro 1885 en Tokio mortis la 17-an de aŭgusto 1978 en Tokio) estis japana esperantisto, profesoro de anatomio en Imperia Universitato de Tokio.

Direktoro de JEI. Vicprezidanto de TEKA. Membro de la Honora Patrona Komitato de UEA. La mondfama anatomo, kiu profesoris en pluraj japanaj universitatoj: Tohoku (1915-1922), Tokio (1922 -1945), Gunma (rektoro, 1946-1961), lernis Esperanton ĉ. 1920 kaj restis aktiva dum pli ol duonajarcento. Jam en 1922 li fondis Esperanto-grupon ("Eskulapida Klubo") ĉe la Universitato de Tokio. Al prof. Nishi kaj tiu klubo ŝuldiĝas granda populareco de la Internacia Lingvo en la medicinistaj rondoj de Japanio. Prof. Nishi estis vicprezidanto de TEKA (antaŭa nomo de UMEA), prezidanto de ISAE kaj prezidanto de Japana Esperanto-Instituto (1945 - 1967). En 1965 li prezidis en la Loka Kongresa Komitato de la 5Oa Universala Kongreso en Tokio, kiun oni ankaŭ nun konsideras la plej bone organizita UK. Pluraj fakaj studoj de prof. Nishi aperis en Esperanto en diversaj periodaĵoj (i. a. Folia anatomica japanica, Medicina revuo, Internacia medicina revuo). Libroforme aperis (1928) lia traduko de Turo de Londono, novelo de Natsume Sôseki, Miologio de la japano ( 1953), anatomia studo Nia korpo (1961 kaj 1964), Tagiĝo de la eŭropa medicino en Japanio (1971), kiu estas traduko de Nishi sed ankaŭ parta reverko kaj prezento de tiu grava medicina teksto el Japanio. Nishi tradukis ankaŭ filozofiajn verkojn (germanajn, ĉinajn kaj hindajn).

## Verkoj 
* *Elefantiazo kaj filariazo* (antauparolo Keiziro Uematu. Nisi kaj Ogata, 1925)
* *Miologio de la japano: statistika raporto pri muskolanomalioj ĉe japanoj* (1930)
* *Nia Korpo. Anatomio kaj fiziologio de la homo por laikoj* (1961, eldonis Gunma Esperanto-Societo Maebaŝi)
* *Problemo pri la individueco kaj la konstitucio el morfofiziologia vidpunkto*
* ''Pri la ĝenerala diferenciĝo de l' trunkomuskolaro*

## Tradukoj 
* Lao-tse: *La Laoco: Tao-Te-Ĉing au la libro de la moralo*
* Nacume, Sooseki: *La turo de Londono* (1928, 1960)
* *Rangaku kotohaĵime'' (kompil. kaj trad. Seiho Nishi kaj aliaj, 1971)

## Vidu ankaŭ 
* Sciencaj Studoj bazitaj sur originalaj esploroj kaj observoj

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Anatomoj
Niŝida Hideo

**NIŜIDA Hideo** (, naskiĝis la 29-an de junio 1903 en Nara, Japanio, mortodato nekonata) estis japana oficisto de asekura kompanio kaj esperantisto. Li klopodis por la XVI-a Japana Esperanto-Kongreso en Osako, kiu okazis en aprilo 1928, kaj por la Osaka Esperantista Societo.

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Niŝimura Koogecu

**NIŜIMURA Koogecu** (, nun kutime latinliterigata per sistemo Hepburn *Nishimura Kōgeku*, n. 23-an de aprilo 1883 en Simane-ken – m. 2-an de aprilo 1973 en Kameoka) estis japana esperantisto, de 1930 membro de la Lingva Komitato kaj propagandisto de Oomoto.

Niŝimura estis esperantisto de 1923. Li estis estro de Eŭropa Centro de Universala Homama Asocio, Parizo kaj ĉefredaktoro de la esperantlingva organo de Oomoto ,Oomoto Internacia' (en 1934 en Kameoka). Li tradukis du verketojn de **Deguĉi** Onisaburo (*Fundamento de animo* kaj *Klarigo de Kamigakari*, ambaŭ 1926).

## Verkoj 
* **1928** (kompilinto): *Sinjoro Laŭdata*, dediĉaĵoj al s-ro Onisabro Deguĉi okaze de lia reliberiĝo [versaĵoj, prozo senditaj al S-ro O. Deguĉi de diverslandaj Esperantistoj], Kameoka 1928, 106&nbsp;p.
* **1925**: ,Origino de Oomoto‘, sankta vivo de Nao Deguĉi. Ajabe 1925, 28 p.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Niŝimura Koogecu en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

Kategorio:Japanaj esperantistoj
Eugène Noël

**Eugène NOËL** (28-a de marto 1855 en Nancio – 8-a de februaro 1921 samloke) estis franca esperantisto kaj militista kuracisto.

Noël estis unue militkuracisto en Alĝerio kaj parolis flue la araban lingvon. Li verkis araban gramatikon, sed, ne sufiĉe kontenta pri sia laboro, mem detruis sian manuskripton. Tiu detalo montras, kiom severa li estis kontraŭ si mem.

Longatempe Noël estis sekretario de la grupo de Nancio (Nancy), kies animanto li estis kun Frecot  kaj Henri Maresquelle. Komitatano de Société pour la propagation de l'Espéranto. Li skribis kaj verkis senhalte kaj kunlaboris ĉe la Esperantaj revuoj ''L'Espérantiste*, *La Revuo*, *Juna Esperantisto*, *Oficiala Bulteno de TEKA* ktp. Li estis la precipa kunlaboranto de Cart en , *Lingvo Internacia'' kaj recenzisto. Noël direktis la ,Lorenan-Esperantan gazeton' (1905-1908), kaj poste la Lorenan Stelon. Li kontribuis al *Anatomia Vortaro* kaj *Literatura Almanako*. Sed precipe li estis laborema tradukisto de klasikaĵoj. L. Bastien juĝas en *Enciklopedio de Esperanto* en 1933: "stilo rimarkinde bela, tradukoj mirinde fidelaj".

Nekrologo verkita de Th.C. aperis (sur enmetita folio) en postmilita eldono (numeroj 248-252 - 1914-1920) de Lingvo Internacia.

## Elektitaj verkoj tradukitaj 
* Lord George Byron:
** *Ĉielo kaj Tero* 1906.
* *Rolandkanto*, 1906.
* Aristofano: *Plutos*, 1906. 2a eld. 1998.
* Plaŭto: *Rudens*, kvinakta komedio, 1906.
* René Descartes: *Parolado pri la Metodo* (kun prof. Thiaucourt) 1906.
* Racine:
** *Esther*, tragedio, 1906.
** *Athalie*, tragedio, 1906.
* Planard: *Procirkonstanca Edzo*, vaŭdevilo, 1908.
* Marc Sangnier: *Ofero de Monaĥo. Noveleto eltirita el la libro « La vie profo nde», 1909?
* Frederic Mistral: *Mirejo* (kun Paul Champion) 1909.
* Huot-Sordot: *En la lando de la Blanka Monto*, 1913.

## Bibliografio 
* Szerdahelyi, István. *Krestomatio de Esperanta Literaturo*. Tekstoj, dataro, bibliografio. Vol. III. Budapest 1982, p.&nbsp;105-108 (kun foto)

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj  de kaj pri Eugène Noël en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto'' en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Francaj esperantistoj
Nohara Kiuiĉi

eta|Nohara ĉ. 1913
eta
**NOHARA Kiuiĉi** estis japana instruisto. Li naskiĝis la 10 nov. 1871 en Ĉofu, Jamaguĉi. 

## Esperantista Agado
NOHARA Kiuiĉi estis esperantisto de 1906. Li kunlaboris de 1907 je *Le Monde Esperantiste*, de 1908 je *Internacia Pedagogia Revuo* kaj *Japana Esperantisto*. Li tradukis el Sanskrito budhismajn sutrojn: *Sukhavativjuho* (1932), *Samantamu-khaparivarto* (1932) k. a. Li ankaŭ tradukis el ĉinaj klasikaĵoj de konfuciismo: *Granda Lernado* (1932), *Doktrino de Mezeco* (1932), *La Libro-konstantaĵo de Fila Pieco* (1933).
## Traduko
Kiuichi Nohara. **La samanta-mukha-parivarto, aŭ, Evangelio de avalokiteŝvaro:: XXIV-a ĉapitro de la fame konata budhisma sankta skribaĵo saddharma-pundarika-sutro**. Eld. Japana Budhana Ligo Esperantista, 1934.

Kategorio:Japanaj esperantistoj 

Kategorio:Naskiĝintoj en 1871
Margrethe Noll

**Margrethe Caroline NOLL** (naskiĝis la  en Kopenhago, mortis la ), danino, estis instruistino laŭ profesio, sed ŝi poste laboris ankaŭ kiel sekretariino kaj librotenistino.   

Ŝi fariĝis Esperantisto en oktobro 1907, kiam ŝi ĉeestis trimonatan kurson organizitan de la gazeto Politiken, kaj gviditan de S-ro Skeel-Giøring, verkinta la unuan danan-esperantan vortaron (1904) kaj lerno-libron (1906). Post la kurso ŝi partoprenis la Konversacian Esperantistan Klubon. De tiam aktive partoprenis en la propagando kaj organizado, precipe per instruado, paroladoj, skribado en gazetoj. Ĉefa gvidinto de la kontraŭ-idista movado en Danujo, ŝi iniciatis kaj partoprenis starigon de diversaj Esperanto-societoj.  

Kiam eksplodis la unua mondmilito en 1914, ŝi helpis vojaĝigi la familion Zamen­hof hejmen al Varsovio. Ili estis en Germanio survoje al la Universala Kongreso en Parizo; necesis revojaĝi tra la neŭtralaj landoj Danio kaj Svedio, ĉar la limo inter Germanio kaj Rusio estis fermita . 

Prezidantino de CDEL, 1916-1919, prezidantino de SDE de 1922 ĝis ĉirkaŭ 1935. Kunlaboranto de Esperanto-gazetoj. Sekretariino de Vegetara Ligo Esperantista. Krome ŝi estis komitatano de la internaciaj Esperantistaj Feriaj Kursoj en Elsinoro kaj Vejle. Aŭtoro de lernolibro kies titoloj estas: *Kort Vejledning for Begyndere*  (*Mallonga konsilo por komencantoj*, 1924) kaj la 16-paĝan frazaron *Ĉu vi deziras korespondi?* (1940, 2-a, jubilea eldono en 1974). Ŝi entute partoprenis 19 Universalajn Kongresojn. 

Ĝis 1955 ŝi estis sekretariino de la Esperanta-Ekzamena Komitato. 

Ŝia tombo troviĝas en Garnisons-Tombejo, en Kopenhago. Sur ĝi estas skribite: "Patrino de la dana Esperanta movado".
## Verkoj
eta|*Ĉu Vi Deziras Korespondi?*, 1974.
**Ĉu vi deziras korespondi?*. 1935(?), 12 pĝ./ Dansk Esperanto-Forlag, 1974

## Bildaro 

Dosiero:Margrethe Noll kaj Arthur Ager 1939.jpg|Noll kun angla esperantisto Arthur A. Ager el Kent, 1939.
UK1948 Noll Nylen Postnikov.jpg|UK 1948. De maldekstre: Margrethe Noll, Paul Nylén kaj Fjodor Postnikov
Dosiero:Tombo de Margrethe Noll.jpg|Tombo de Margrethe Noll.
 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Danaj vegetaranoj
Kategorio:Danaj instruistoj
Nils Alfred Nordlund

**Nils Alfred NORDLUND** (naskita la 11-an de marto 1872 en Tvärred, Västergötland; mortinta la ) estis sveda gimnazia instruisto kaj Esperanto-vortaristo.

Nordlund fariĝis Esperantisto de 1917 kaŭze de porpaca intereso. Li estis prezidanto de la Esperanto-unuiĝo de svedaj geinstruistoj kaj de la Esperanto-distrikto de Skanio. Li gvidis kursojn, verkis kaj mem eldonis lernolibrojn kaj vortarojn (Esperanto ordbok: I. svenska-Esperanto, II. Esperanto-svenska. 2-a eld. Kristianstad: Författarens Förl. 1928, 80 p.)

## Vidu ankaŭ 
* Esperanto-movado (Svedio)

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Nils Alfred Nordlund en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

## Fontoj 
Kategorio:Svedaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
El la Notlibro de Praktika Esperantisto

***El la Notlibro de Praktika Esperantisto***  estas 130-paĝa libro originale esperantlingve verkita de K. R. C. Sturmer. Ĝi aperis ĉe la budapeŝta eldonejo Literatura Mondo en la jaro 1934

## Recenzoj
## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* *El la Notlibro de Praktika Esperantisto* en *Enciklopedio de Esperanto*
* [Recenzo de Sten Johansson(https://eo.wikipedia.org/wiki/Sten_Johansson)]
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de RŜBEL
Kategorio:Katalogo de Universitato de Amsterdamo
Jeff Goldblum

dekstra|eta|Jeff Goldblum en 1985
**Jeff Lynn GOLDBLUM** (n. 22-an de oktobro 1952 en Whitaker, Pensilvanio) estas usona aktoro.

## Filmroloj 
* *Igby Goes Down* (2002)
* *Run Ronnie Run!* (2002)
* *Perfume* (2001)
* *Festival in Cannes* (2001)
* *Cats & Dogs* (2001)
* *Chain of Fools* (2000)
* *Auggie Rose* (2000)
* *One of the Hollywood Ten* (2000)
* *Playmate Pajama Party* (1999)
* *From Star Wars to Star Wars: The Story of Industrial Light & Magic* (farita por TV) (1999)
* ''AFI's 100 Years... 100 Stars* (farita por TV) (1999)
* *Holy Man* (1998)
* *The Prince of Egypt* (1998)
* *Welcome to Hollywood* (1998)
* *The Lost World: Jurassic Park* (1997)
* *The Story of Bean* (farita por TV) (1997)
* *The Great White Hype* (1996)
* *Mad Dog Time* (1996)
* *Independence Day* (1996)
* *Goosebumps: Escape from Horrorland* (1996)
* *Powder* (1995)
* *Hideaway* (1995)
* *Nine Months* (1995)
* *Jurassic Park* (1993)
* *Lush Life* (Made for TV) (1993)
* *Fathers & Sons* (1992)
* *The Player* (1992)
* *Shooting Elizabeth* (1992)
* *Deep Cover* (1992)
* *The Favour, the Watch and the Very Big Fish* (1991)
* *El Sueño del Mono Loco* (1990)
* *Framed* (farita por TV) (1990)
* *Mister Frost* (1990)
* *The Fly II* (1989)
* *The Tall Guy* (1989)
* *Earth Girls Are Easy* (1989)
* *Vibes* (1988)
* *Life Story* (Made for TV) (1987)
* *Beyond Therapy* (1987)
* *The Fly* (1986) (La muŝo)
* *The Race for the Double Helix* (BBC) (1986)
* *Transylvania 6-5000* (1985)
* *Silverado* (1985)
* *Into the Night* (1985)
* *Terror in the Aisles* (1984)
* *Ernie Kovacs: Between the Laughter* (farita por TV) (1984)
* *The Adventures of Buckaroo Banzai Across the 8th Dimension* (1984)
* *The Right Stuff* (1983)
* *The Big Chill* (1983)
* *Rehearsal for Murder* (farita por TV) (1982)
* *Threshold* (1981)
* *The Legend of Sleepy Hollow* (farita por TV) (1980)
* *Tenspeed and Brown Shoe* (farita por TV) (1980)
* *Thank God It's Friday* (1978)
* *Invasion of the Body Snatchers* (1978)
* *Remember My Name* (1978)
* *Annie Hall* (1977)
* *Between the Lines* (1977)
* *The Sentinel* (1977)
* *Special Delivery* (1976)
* *St. Ives* (1976)
* *Next Stop, Greenwich Village* (1976)
* *Nashville* (1975)
* *Death Wish* (1974)
* *California Split'' (1974)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj la 22-an de oktobro
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj televidaktoroj
Kategorio:Usonaj voĉaktoroj
Kategorio:Usonaj teatruloj‎
Kategorio:Usonaj videoludaj aktoroj
Kategorio:Usonaj pianistoj
Nova Esperanto-Biblioteko

***Nova Esperanto-Biblioteko*** estis kolekto de originaloj kaj tradukoj el la germana literaturo en formato 16 x 10 1/2&nbsp;cm. Entute aperis dek kajeroj. La numeroj 1-4 estis primilitaj germanflankaj publikigaĵoj.

* **1** - *La Kulpo de Entente. Konciza resumo kunmetita el oficiala materialo.* Eldonis Deutscher Esperanto-Dienst. Berlin: Ellersiek, 1917. 32 paĝoj.
* **2** - *La Efikoj de la U-boata Milito. Laŭ oficialaj elmontroj el komenco de augusto 1917*. Eldonis Deutscher Esperanto-Dienst. Berlin: Ellersiek, 1917. 36 paĝoj.
* **3-4** - E. D. Morel: ''La Granda Mensogo. (Tsardom's part in the war.)* Eldonis Deutscher Esperanto-Dienst. Berlin: Ellersiek, 1918. 60 paĝoj.
* **5** - Argus: *Pro Kio?* Internacia kriminal-romano originale verkita. Berlin: Ellersiek, 1920. 157 paĝoj.
* **6** - Heinrich Heine: *Elektitaj Poemoj*. Tradukis Friedrich Pillath. 2-a, kompletigita eldono. Berlin: Ellersiek, 1920. 46 paĝoj.
* **7** - P. William: *Legolibro* Berlin: Ellersiek, 1921.
* **8** - Wilhelm Hauff: *La Kantistino*. (*Die Sängerin*). Novelo. Tradukis Eugen Wüster. Berlin: Ellersiek, 1921. 63 paĝoj.
* **9** - Gotthold Ephraim Lessing: *Nathan la Saĝulo*. Tradukis Karl Minor. Berlin: Ellersiek & Borel, 1923. 208 paĝoj.
* **10** - Heinrich Heine: *Atta Troll. Somernokta Sonĝo* Tradukis Zanoni. Berlin: Ellersiek & Borel, 1925. 94 paĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto'' en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Esperanto-movado en Germanio

Kategorio:Esperanto-libroserioj
Nova gramatika libro

***Nova Gramatika Libro de la internacia helpa lingvo Esperanto por la supera kurso***  estas 187-paĝa verko kies aŭtoro estas Anakreon Stamatiadis, kaj kiu aperis en la jaro 1928 ĉe Sakelario en Ateno.

Kelkaj partetoj estas publikigitaj en *Enciklopedio de Esperanto*.
 
## Recenzoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-movado
Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Novaj versaĵoj

***Novaj Versaĵoj***   estas kolekto de poeziaĵoj de Miĥail Lermontov, tradukitaj en Esperanton el la rusa de Bela Manto (Boris Mirski). La libro estas eldonita en 1912 ĉe Presa Esperantista Societo (PES) en Parizo kaj ampleksas 92 paĝojn.
## Specimeno

P R E Ĝ O
En vea malfacila hor’
Se premas sin anim’
Al Dio kun humila kor’
Mi pregas kun estim'
Sin trovas saniganta fort'
En sankta preĝ- al Di’
Kaj spiras en la kanta vort'
Mirinda harmoni'
Plu dubojn ne memoras mi,
Sopiro iras for’.
Kaj preĝas mi, kaj ploras mi
Kaj ĝojas, gojas kor’.

## Recenzoj
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ruslingva literaturo
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Nova Tempo

**Nova  Tempo** estis revuo de popola edukado. Ĝi estis organo de TAGE, la Tutmonda Asocio de Geinstruistoj Esperantistaj aktiva inter 1924 kaj la dua mondmilito, kaj aperis de decembro 1921 ĝis 1926. Ĝia rolon transprenis Internacia Pedagogia Revuo, kiu jam aperis ekde 1908 kaj do en 1921 ĝis 1926 aperis paralele. Eldonistoj de la revuo *Nova  Tempo* estis s-ro Vittecoq (nenio troveblas pri tia homo), Jean Habert, s-ro Müller (estas multaj samnomuloj, eĉ en EdE estas indikoj pri pluraj esperantistoj), s-ro Pflitze (probable tajperaro, eble "Pfütze"?); administranto estis Martin Goldberg en Leipzig. Ĝia formato estis 28 x 23 centimetroj.

Kategorio:Esperanto-gazetoj
Rudolf Novák

eta|maldekstra|250ra|Rudolf Novák

**Rudolf NOVÁK** (naskiĝis la 18-an de februaro 1882 en Kročehlavy- mortodato nekonata) estis ĉeĥoslovaka esperantisto, ĉefinĝeniero de elektraj entreprenoj de Plzeň. Prezidanto de la Plzeň-a klubo. UEA-delegito. de 1921. Propagandisto per prelegoj kaj artikoloj.

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj

Kategorio:Mortojaro nekonata
Kategorio:Naskiĝintoj en 1882
Angelhispano Novejarque

**Angelhispano NOVEJARQUE** [noveĥarke] (mortis en 1922) estis hispana esperantisto, verkisto de logogrifoj kaj ŝakoproblemoj por diversaj Esperanto-gazetoj, loĝis en Valencia, redaktisto de *La Suno Hispana.*

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Noveloj (Henryk Sienkiewicz)

***Noveloj***  estas novelaro verkita de Henryk Sienkiewicz. El la pola tradukis ĝin Lidja Zamenhof. Ĝi 64-paĝe aperis en 1925 ĉe  Ferdinand Hirt & Sohn en Lepsiko kiel volumo 16 de la serio "Internacia Mondliteraturo".

Eldonkleriga Centro el Varsovio reeldonis la verkon en la jaro 1985.

## Enhavo 
La kolekto konsistas el biografia noto pri Sienkiewicz verkita de Lidja Zamenhof kaj la noveloj:
*Lux in tenebris lucet 
*La maljuna servisto (*Stary sługa*)
*Dioklo (*Diokles*)
*Estu benita. Hinda legendo (*Bądź błogosławiona. Legenda indyjska*)
*La anĝelo (*Jamioł*)

## Recenzoj 
## Referencoj 
## Bildaro 

Dosiero:1985 Noveloj (Sienkiewicz).jpg|Eldono de 1985

## Eksteraj ligiloj 
* *Enciklopedio de Esperanto*/N en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto* en elŝutebla versio (PDF).
* *Noveloj* (Faded Page)
* Reta libro (polonia.pl)
* *Noveloj*, 1985
* Elŝutebla pdf-versia faksimilo
* Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
* Katalogo de CDELI
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience: entajpu la vorton "noveloj".
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto

Kategorio:Verkoj el la esperantigita pollingva literaturo
Kategorio:Libroj de Lidja Zamenhof
Kategorio:Serio "Internacia mondliteraturo"
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Biblioteko Hippolyte Sebert
Kategorio:Katalogo de CDELI
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto