Dentbeka kolibro

La **Dentbeka kolibro** (*Androdon aequatorialis*) estas malgranda specio de kolibroj en la familio Trokiledoj kaj la nura specio de la genro *Androdon*. Ĝi troviĝas en malsekaj arbaroj en okcidenta Kolombio, nordokcidenta Ekvadoro (suden ĝis Provinco Pichincha), kaj ĝis orienta Panamo (Darieno). Kvankam ĝenerale malofta, lokigita kaj asociita kun la tre minacataj humidaj partoj de Ĉokoo, ĝia teritorio restas relative granda, kaj tial ĝi estas konsiderata kiel malplej zorgiga fare de BirdLife International.

## Aspekto
La dentbeka kolibro havas totalan longon de ĉirkaŭ 14 cm, kiu inkluzivas la longan, esence rektan bekon de ĉirkaŭ 4 cm. Ĝia ordinara nomo rilatas al la malgrandaj dentosimilaj segildentoj sur la interna parto de la dista duono de la beko. Ĝi estas brilverda supre kun kuprokolora krono. La subaj partoj estas blankecaj striecaj malhele. La rondeta vosto estas grizeca kun larĝa nigra subfina bendo kaj blankaj pintoj. Estas okulfrapa blanka bendo sur la pugo. Ĉe maskloj, la beko havas malgrandan hokon ĉe la pinto kaj pli elstarajn dentosimilajn pikilojn; ilia plumarkoloro averaĝe estas pli hela ĝenerale ol ĉe inoj. Dum la verdaj supraj partoj de ĉi tiu specio estas irizecaj, ĝia plumaro estas pli obtuza ol tiu de plej multaj kolibroj. Ene de sia teritorio, ĝi estas esence nedubebla pro la kombinaĵo de la longa, preskaŭ rekta beko kaj la malhele striecaj blankecaj subaj partoj.

## Habitato
La dentbeka kolibro estas limigita al humidaj primaraj arbaroj kaj proksimaj duarangaj arbaroj. Ĝi troviĝas ĝis altitudo de ĉirkaŭ 1 560 m. En Ekvadoro, ĝi estas plej ofta inter 400–800 m, dum ĝi ĉefe troviĝas inter 600–1 560 m en Panamo, kaj ĝis 1 050 m en Kolombio.

## Kutimaro
Sufiĉe diskreta kaj ĝenerale malbone konata. Ĝi estas rapida fluganto. Ĝi manĝadas de malaltaj niveloj ĝis sub-kanopeo, kie ĝi manĝas nektaron el floroj de plantfamilioj kiel Erikacoj kaj Gesneriacoj. Ĝia ĉefa manĝostrategio implikas kapto-liniojn, itineron tra florplantoj. La Dentbeka kolibro estas bone adaptita por kapti malgrandajn araneojn kaj insektojn, dum la kurbeca pinto de la maskla beko estas plie taŭga por ĉerpi predon el ene de rulitaj folioj kaj kavaĵoj. Ĝi foje estis vidita rapide kolekti sub grandaj folioj, dum ĝi skuas sian voston.

Malmulto estas konata pri ĝia reprodukta konduto, sed individuoj kaptitaj en Kolombio en januaro-marto havis pligrandigitajn gonadojn, indikante ke ili estis en reprodukta stato. En Ekvadoro, oni raportis ke maskloj kolektiĝas en masklarejoj en februaro-majo, kio estas nekutima inter membroj de la subfamilio Trokilenoj, sed ofta inter la membroj de Fetornitenoj. Ĝiaj krioj inkluzivas altatonajn *cit-cii-cu* kaj penetrajn *ĉit*-notojn.

## Taksonomio
La taksonomia pozicio de la dentbeka kolibro estis polemika, ĉar kelkaj argumentas, ke ĝi devus esti lokita en la subfamilion *Phaethornithinae* (Fetornitenoj), kaj aliaj ke ĝi, kune kun la du lancobekaj kolibroj, devus esti lokita en sian propran malgrandan subfamilion, *Doryferinae*. Hodiaŭ plej multaj fakuloj lokigas ĝin komence de Trokilenoj.

## Referencoj 
* del Hoyo, J.; Elliot, A. & Sargatal, J. (editors). (1999). *Handbook of the Birds of the World. Volume 5*: Barn-Owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. ISBN 8487334253
* Temeles, E.J.; Linhart, Y.B.; Masonjones, M. & Masonjones, H.D. (2002): The role of flower width in hummingbird bill length-flower length relationships. *Biotropica* **34**(1): 68–80.  PDF kompleta teksto
* Hilty, S., & W. Brown. 1986. *A Guide to the Birds of Colombia.* Princeton University Press, Princeton. 
* Restall, R., C. Rodner, & M. Lentin. 2006. *Birds of Northern South America*. Vol. 1 & 2. Helm, London.  (vol. 1);  (vol. 2)
* Ridgely, R., & J. Gwynne, Jr. 1989. *A Guide to the Birds of Panama with Costa Rica, Nicaragua, and Honduras.* 2nd edition. Princeton University Press, Princeton. 
* Ridgely, R., & P. Greenfield. 2001. *The Birds of Ecuador - Field Guide*. Cornell University Press. 
* Schuchmann, K. 1999. Androdon aequatorialis (Tooth-billed Hummingbird). Pp.&nbsp;549 in: del Hoyo, J, A. Elliott, & J. Sargatal. eds. 1999. *Handbook of Birds of the World.* Vol. 5. Barn-owls to Hummingbirds. Lynx Edicions. 
* Skutch, Alexander F. *The Life of the Hummingbird.* New York: Crown, 1973

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Apodoformaj
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio