open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Čekovce

**Čekovce,** hungare **Csákóc** [ĉAkOc] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Čekovce situas en la plej griza parto
## Situo 
Čekovce situas inter montoj laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Krupina troviĝas voje je 9, aere je 4&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1391 en formo *"Cheke"*. La unuaj loĝantoj estis germanoj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon unuaklasa. En 1828 loĝis tie 412 vilaĝanoj en 68 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Csákóc 552 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Korpona, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Čekovce 471 homoj, (404 slovakoj, 65 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario) de 1867
* fiŝlago
* kampo por rajdadi

## Eksteraj ligiloj 
* Čekovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Krupina
Kortobirdo

eta|250px|dekstra|Diversaj specoj de kortobirdoj

**Kortobirdo** estas kategorio de enhejmigitaj birdoj tenataj kaj bredataj de homoj cele kolekti ties ovojn, aŭ mortigi ilin por ties viando kaj/aŭ plumoj. Plej tipaj estas membroj de la superordo de *Galloanserae*, ĉefe de la ordo de Kokoformaj (kiu inkludas kokojn, koturnojn kaj meleagrojn) kaj de la familio de Anasedoj (en la ordo de Anseroformaj), komune konataj kiel "Akvobirdoj" (ekz. hejmigitaj anasoj kaj hejmigitaj anseroj). Kortobirdaro inkludas ankaŭ aliajn birdojn kiuj estas mortigataj pro ties viando, kiaj kolomboj aŭ turtoj aŭ birdoj konsiderataj ĉasbirdoj, kiel fazanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Kortobesto

## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri Kortobirdaj Malsanoj 
* PoultryCast podcast
* PoultryHub.org Vikiejo pri Kortobirdaro
* The Poultry Guide  - A al Z kaj plej uzataj demandoj
* World Poultry.net - Pri Kortobirdaro
* ChickenCrossing.Org  - Informo, studo, ligoj pri kokoj kaj aliaj Kortobirdoj
* Poultry.ie - Irlanda Kortobirdaro 

*
Kategorio:Birdobredado
Kategorio:Viando
Kategorio:Bestobredado
Kategorio:Hejmaj birdoj
Devičie

**Devičie,** hungare **Devicse** [deviĉe] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300px|eta|Devičie situas en la plej griza parto

## Situo 
Devičie situas sur mildaj deklivoj laŭ rojo. Krupina troviĝas je 6&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam antaŭ Kristo 500 jarojn. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1256 en formo *"Dyuche"*. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Devicse 375 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Korpona, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Devičie 288 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1804

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Krupina
Tarahumara-Montaro

eta|220ra|El Cerro Mohinora.

**Tarahumara-Montaro** aŭ **Sierra Tarahumara** estas montaro kiu estas parto de Okcidenta Patrinmontaro. Ĝi troviĝas en la subŝtato de Ĉiuaŭo, en la nordokcidento de Meksiko. Cerro Mohinora konstituas la plej altan punkton de Okcidenta Patrinmontaro.

Kategorio:Montaroj en Meksiko
Kategorio:Chihuahua
Alpthal

## Pri la komunumo 
**Alpthal** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 542 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Alpthal situas en la montara valo de la rivero Alp, alfluanto de la Lago de Sihl nordoriente de la montmasivo Mythen meze inter Ŝvico kaj Einsiedeln. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Alpthal mem ankaŭ al vilaĝoj Brunni kaj Eigen. Dank al la aertelfero al Holzegg kaj skiliftoj en Brunni kaj Hagenegg la komunumo en vintro allogas skiturismon ĉefe por tagaj turistoj el la regiono Zuriko.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Alpthal limas en nordo al Einsiedeln, en oriento al Oberiberg, en sudo al Ŝvico, kaj en okcidento al Rothenthurm.

## Trafiko 
Alpthal situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Per la poŝtaŭtolinio de Einsiedeln al Brunni SZ Alpthal estas konektita al la publika transportreto. De Brunni aertelfero kondukas al Holzegg, sur jugo de la monto Mythen, de kie per alia aertelfero atingeblas la kantonĉefurbo Ŝvico.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Alpthal datiĝas el la jaro 1018 kiel *Albetal*, kiam la imperiestro Henriko la 2-a donacis la vilaĝon al la Monaĥejo Einsiedeln. Alpthal apartenis al la teritorioj, kiujn la ŝvicanoj al si alproprigis fine de la 13-a jarcento, kio kaŭzis la limokonflikton, kiu kondukis en la jaro 1315 al la Batalo de Morgarten. En la jaro 1350 Alpthal estis definitive atribuita al Ŝvico. En la jaro 1690 estis konstruita en Alpthal kapelo, kiu estas konsekrita al Sankta Apolonia. En la jaro 1805 la paroĥo sendependiĝis de Ŝvico kaj fariĝis memstara paroĥo. En la jaro 1887 estis konsekrita la hodiaŭa katolika preĝejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Alpthal
*
Batalo de Lepanto

[eta|dekstra|250px|Batalo de Lepanto, de [Paolo Veronese]]
La **Batalo de Lepanto** okazis 7-an de oktobro 1571 kiam aro de la Sankta Ligo, koalicio de Hispanio (inkluzive de ĝiaj teritorioj de Napolo, Sicilio kaj Sardio), la Venecia respubliko, la Papa Ŝtato, la Ĝenova Respubliko, la Duklando de Savojo, la Kavaliroj-Hospitalistoj kaj aliaj, decide venkis kontraŭ la ĉefa militŝiparo de la Otomana Imperio.

La kvin-hora batalo estis kontraŭbatalita ĉe la norda rando de la Golfo de Patraso, en okcidenta Grekio, kie la otomanaj fortoj navigante okcidenten de sia ŝiparmea militbazo en Lepanto (turke: i̇nebahtı; greke: Naupaktos aŭ έπαχτος, Épahtos) renkontis la fortojn de la Sankta Ligo, kiuj venis de Mesino. La venko de la Sankta Ligo donis provizoran kontrolon sur Mediteraneon, protektis Romon de invado, kaj malhelpis la otomanojn avanci plu en Eŭropon. Lepanto estis la lasta grava marbatalo batalita preskaŭ tute inter galeroj funkciitaj per remiloj, kaj donis grandan simbolan gravecon al ĝi ekde tiam.

La batalo finiĝis je la 4-a ptm. La turka ŝiparo suferis la perdon de 210 ŝipoj, el inter ili 117 galeroj kaj 10 galiotoj estis kaptitaj kaj en sufiĉe bona stato por ke la kristanoj povu konservi ilin. Je la kristana flanko, 20 galeroj estis detruitaj kaj 30 estis difektitaj tiel grave ke ili devis esti forĵetitaj. Unu venecia galero estis la nura aĵo konservita de la turkoj.

La Sankta Ligo proponis la venkon al la Virgulino Maria, al kiu ili preĝis por venko per la uzo de la rozario. Andrea Doria konservis kopion de la mirakla bildo de Nia Damo de Gvadalupo donita al li de la reĝo Filipo la 2-a en la ĉambro de sia ŝipo. Pio la 5-a starigis novan katolikan festotagon de Nia Sinjorino de la Venko por festi la batalon, kiu nun estas festita de la Romkatolika Eklezio kiel festo de la Dipatrino de la Rozario.

## Militestroj 
* Johano de Aŭstrio (Hispanio)

Kategorio:1571
Lepanto
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Islamo en Italio
Lepanto
Kategorio:16-a jarcento en Hispanio
Kategorio:16-a jarcento en Italio
Dolné Mladonice

**Dolné Mladonice,** hungare **Alsólegénd** [alŝOlegEnd], germane **Untermladunitz** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Dolné, alsó kaj unter signifas: suba.
300px|eta|Dolné Mladonice situas en la plej griza parto

## Situo 
Dolné Mladonice situas laŭ flankovojoj. Krupina troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1391 laŭ tiama hungara ortografio *"Legyend"*. Iam la vilaĝo disiĝis je suba kaj supre partoj. En 1715 oni komputis tie 15 familiojn. En 1828 loĝis tie 203 vilaĝanoj en 34 domoj. Ĝis 1891 la oficiala hungara loknomo estis *Alsó-Mladonya,* poste ĝi rericevis sian originan hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsólegénd 217 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Korpona, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Kelkaj partoprenis en la Slovaka Nacia Ribelo. En 2001 vivis en Dolné Mladonice 152 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* loĝdomo el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Dolné Mladonice sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Krupina
Invado de Irako en 2003

eta
eta
La **invado de Irako en 2003** (de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo 2003) estis gviditaj de Usono, Britio kaj pli malgrandaj kontingentoj de Aŭstralio, Danio kaj Pollando. Kvar landoj partoprenis per trupoj dum la komenca invado-fazo, kiu daŭris de la 20-a de marto ĝis la 1-a de majo. El Usono estis 248,000, Britio 45,000, Aŭstralio 2,000, kaj Pollando 194. 36 aliaj landoj estis implikitaj en ĝia sekvo. La invado markis la komencon de la milito de Irako. En la preparo por la invado, 100,000 usonaj trupanoj estis kunvenitaj en Kuvajto la 18-an de februaro. Usono proviziis la vastan plimulton de la invadantaj fortoj, sed ankaŭ ricevis subtenon de kurdoj el la iraka Kurdistano.

Laŭ la tiama prezidanto de Usono, George W. Bush kaj tiama brita ĉefministro, Tony Blair, la kialoj de la invado estis " senarmigi Irakon je amasdetruaj armiloj, finigi la subtenon de Saddam Hussein por terorismo, kaj liberigi la irakajn homojn". En 2005, la Centra Inteligent-Agentejo publikigis raporton dirante ke neniaj armiloj je amasa neniigo estis trovitaj en Irako.

La invado estis farita per aviadila atako sur la Iraka Prezidenta Palaco la 19-an de marto 2003. La sekvantaj koaliciaj armeoj lanĉis trudeniron en la provinco Basra proksime de la irak-kuvajta landlimo. Dume komandoj lanĉis atakon ĉe la Persa Golfo ĝis Basra kaj la ĉirkaŭaj nafto-kampoj, ĉefinvadarmeo movita en sudan Irakon, okupante la regionon kaj per la batalo de Nasirijaho la 23-an de marto. Amasaj aviadilaj atakoj trans la lando kaj kontraŭ iraka komando kaj kontrolo metis la defendantan armeon en kaoson kaj malhelpis efikan reziston. La 26-an de marto la 173-a aerbrigado estis paraŝut-liverita proksime de la norda urbo Kirkuk kie ili aliĝis al fortoj kun kurdaj ribeliĝintoj kaj kontraŭbatalis plurajn agojn kontraŭ la iraka armeo por preni la nordan regionon.

Ĉefkorpo de koalicio daŭrigis la veturadon en la koro de Irako kaj renkontiĝis kun malgranda rezisto. La plej granda parto de la iraka militistaro estis rapide venkita kaj Bagdado estis okupita la 9-an de aprilo. Aliaj operacioj okazis kontraŭ la iraka armeo inkluzive de la kapto kaj okupo de Kirkuk la 10-an de aprilo, kaj la atako kaj kapto de Tikrit la 15-an de aprilo. La iraka prezidanto Saddam Hussein kaj la centra gvidado kaŝiĝis kiam la koaliciaj armeoj kompletigis la okupon de la lando. La 1-a de majo estis deklarita la fino de planbataloj kaj tiel la invadoperiodo finiĝis komencante la okupad-periodon.

Kategorio:Politiko en 2003
Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Historio de Usono
Kategorio:Invadoj fare de Usono
Esquerra Republicana de Catalunya

La **Respublika Maldekstro de Katalunio**, katalune: Esquerra Republicana de Catalunya, estas maldekstra sendependendisma partio en Hispanio kampanjanta por la sendependeco de Katalunio. Ĝi ankaŭ estas ĉefsponsoro de la sendependecmovado de Francio kaj Hispanio en la teritorioj konataj inter la katalunaj naciistoj kiel Kataluna Landaro .

Ĝiaj bazaj politikaj principoj estas difinitaj en la Deklaro de Ideologio aprobitaj dum la 19-a Nacia kongreso en 1993. Tio estas organizita en la tri areoj kiuj donas al la organizo sian nomon: Esquerra (Maldekstro), Repúblicana (engaĝiĝo en la ŝtatoformo de respubliko kontraŭ la nuna konstitucia monarkio de Hispanio) kaj Catalunya (kiu konsistas el la tielnomitaj "Kataluna Landaro").

Esquerra Republicana de Catalunya havas nuntempe 21 sidlokojn (tria plej granda grupo laŭ sidlokoj) en la Kataluna Parlamento kaj 1 sidloko en la Baleara Parlamento. Ĝi estas unu el la tri koalicimembroj de la nuna triparta maldekstrema kataluna registaro. Ĝi estis nelonge forpelita de tiu koalicio en majo 2006 pro la multaj streĉitecoj kun la PSC-PSOE (Partio de socialistoj de Katalunio).

El la "kataluna landaro", ĝi havas tri sidlokojn (kvina plej granda grupo laŭ sidlokoj) en la Hispana Parlamento kaj unu sidloko en la Eŭropa Parlamento.

Kategorio:Kataluna movado pri sendependeco
Subĉiela kuirado

**Subĉiela kuirado** estas malnova metodo de kuirado de manĝaĵoj en kampo.
eta|150ra|germana ujo *"Henkelmann"*, france aŭ svisa *Gamelle*
eta|150ra|germana *Gamelle* kun 3 partoj, svisa ujo nur 2 partoj
eta|dekstra|150ra|enbambua vaporkuirado
eta|dekstra|150ra|Ujo-en-ujo vaporkuirado
eta|dekstra|150ra|Maoria teroforno (stovo)

## Manĝaĵoj 
En longaj marŝadoj oni ofte preferas porti manĝaĵojn riĉajn je graso kaj karbonhidrato, kiel energiajn briketojn.

## Historio 
* En (francaj kaj aliaj) armeoj de 18-a jarcento la soldatoj devis tage, ofte vespere, obligacie kuiri varman manĝaĵon.
* Oni uzis la francan ujon - *"gamelle"*.
* Oni faras fajran truon en tero por 3 ujoj kaj oni uzis bastonon por haltigi la ujojn.
* Ofte la soldatoj kuiris legomsupon kun viando.

## Libroj 
* Susanne Fischer-Rizzi, ***Wilde Küche***, (sovaĝa kuirejo) AT Eldonejo, Araŭo 2010, (Svisujo), 216 paĝoj, 200 bildoj, **(100 receptoj)**  ISBN 978-3-03800-499-8
* Gert von Paczensky, Anna Dünnebier: ***Kulturgeschichte des Essens und Trinkens***. Kultura historio de manĝo kaj trinko. ; Eldonejo: *Orbis*, Munkeno 1999, (Germanujo) ISBN 3-572-10047-X
* Paczensky, Gert von; ***Leere Töpfe, volle Töpfe*** : '***die Kulturgeschichte des Essens und Trinkens***' / Malplenaj ujoj, plenaj ujoj: Kultura historio de manĝo kaj trinko.Gert v. Paczensky, Anna Dünnebier Munkeno (Germanujo): Eldonejo Knaus, cop. 1994 573 paĝoj kun bildoj.  ISBN 3-8135-2082-X

## Ligiloj en vikipedio 
* "Gamelle" - "Henkelmann" en germana vikipedio 
* Outdoor cooking en angla vikipedio 
* kuirado
* kuirarto

## Eksteraj ligiloj 
kuirado  

Kategorio:Kuirarto
Eusko Alkartasuna

**Eusko Alkartasuna** estas eŭska naciisma partio funkcianta en Hispanio kaj Francio. La eŭsklingva nomo signifas Eŭska Solidareco kaj estas mallongigita kiel EA. La partio priskribas sin kiel eŭska naciisma, demokratia, populara, progresema kaj senkonfesa partio. Antaŭnelonge, la partio adoptis la tekston "Euskal Sozialdemokrazia" ("eŭska socialdemokratio").

Laŭ sia statuto, EA klopodas atingi "plenan nacian kaj socian liberecon en kaj por la eŭska lando". Ili apogas la kreadon de sendependa Eŭskio, sed vidas ĝin atingebla ene de la projekto de la Eŭropa Unio, kiel unio de popoloj, federacio de nacioj, ne de ŝtatoj.

Ĝia subteno pri eŭska politiko tre malpliiĝis ĉar ĝi estis kreita en 1986 kiel skismo de la Eŭska Naciisma Partio. Nuntempe ĝi havas unu parlamentanon ĉe la eŭska regiona parlamento kaj proksimume 20 urbestrojn en la tuta Eŭskio.

La junulara sekcio de la partio estas nomata "Junaj Patriotoj" (Gazte Abertzaleak).

Kategorio:Politikaj partioj de Eŭskio
Kategorio:Socialdemokratiaj partioj
Batasuna

**Batasuna** ("Unueco" en la eŭska lingvo, originale Herri Batasuna aŭ "Unueco de la Popolo") estis eŭska naciisma partio bazita plejparte en Eŭskio (Hispanio), kie ĝi estis malpermesita en 2003, post kiam tribunalo deklaris ke la partio financis la agadon de la terorisma organizo ETA per publika mono.

Kiel unuiĝo kaj ne kiel partio, Batasuna havas minoritatan ĉeeston en la franca Eŭskio, kie ĝi restas laŭleĝa por la tempo estanta kiel "Batasuna".

La rangoj kaj subteno de Batasuna estis reprezentitaj sub malsamaj nomoj ĉar ĝi estis unue deklarita laŭleĝa dum la 1980-aj jaroj dum la Hispana transiro al demokratio. Tiel, la antaŭuloj de Batasuna estis la origina Herri Batasuna kaj, tiam, Euskal Herritarrok. Post la malpermeso en 2003, la kerno-subteno de Batasuna ankoraŭ reorganiziĝis per aliĝigado de la ĝis nun marĝenaj partioj EHAK kaj Eŭska Naciisma Agado (ANV).

Batasuna estis parto de la eŭska Nacia Liberiga Movado kiu inkludas sociajn organizojn, sindikatojn, junularon (Jarrai kaj Gazteriak, nun kunfanditaj en Haika kaj Segi), kaj la grupojn de virinoj (Egizan). Jarrai-Haika-Segi, Gestoras pro Amnistia, Askatasuna kaj aliaj grupoj proksime rilatiĝintaj al Batasuna estis ankaŭ deklaritaj kontraŭleĝaj fare de diversaj tribunalaj verdiktoj rilate la samajn akuzojn de kunlaborado kun ETA.

Batasuna estas inkludita en la "listo de Eŭropa Unio de terorismaj personoj kaj organizoj" kiel komponento de ETA.

## Vidu ankaŭ 
* *Abertzale*
* *Ezker abertzalea*

Kategorio:Malpermesitaj partioj
Kategorio:Socialismaj partioj
1422 Strömgrenia

'*1422 *Strömgrenia''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la sved-danan astronomon Svante Elis Strömgren.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
1423 Jose

'*1423 *Jose'''* estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Koronisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomo Joseph Hunaerts elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de "*Giuseppina''", june mortinta filino de la itala astronomo kaj matematikisto Emilio Bianchi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1936
Morašice (distrikto Svitavy)

Municipo **Morašice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, 6&nbsp;km okcidente de urbo Litomyšl. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La vilaĝo ekzistis jam en la 12-a jarcento. Tiam sinjoro Oeš transigis parton de Morašice kaj vilaĝojn Lažany kaj Říkovice al premonstrata monaĥejo en Litomyšl. En la jaro 1226 estis en Morašice atestita ekzisto de rotondo kaj de bone remparita fortikaĵeto. Laŭ iuj konsideroj la rotondo povis ekesti jam en la dua duono de la 9-a jarcento. Malkonstruita ĝi estis en la jaro 1834.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Morašice**
* Lažany
* Řikovice
* Višňáry

## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
Proksimume en centro de la vilaĝo, en tombejo, troviĝas preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo. Konstruon de la preĝejo faris verŝajne fratoj Pešek kaj Ješek Lhútek el Prago. Rekonstruo estis post incendio en la jaro 1540 kaj plua en la jaro 1712.

Ĝi estas ununava kun kvinlatere fermita presbiterejo kaj prisma turo kun sakristio en subturejo sur norda flanko kaj antaŭĉambro kun oratorio sur norda flanko de la navo. Fasadoj estas nemembrigitaj, la fenestroj pintarkaj sen giraĵoj, apogpilieroj ĉe la preĝejo dufoje ŝtupigitaj.

La presbiterejo estas kruce volbita, triumfa arko estas alta, pinta, la navo platplafona kun ligna ĥorejo. En la jaro 1951 estis malkovritaj kaj restaŭritaj valoraj surmuraj pentraĵoj - Kliniĝo de Tri Reĝoj, Kristo Suferanto, Sanktuloj, datitaj 1393.

Ekipaĵo estas el la fino de 18-a jarcento - ĉefaltaro kaj du flankaj altaroj, predikejo. Reliefo de "Prediko de Sankta Johano Baptisto" estas el malnova baroka predikejo el la jaro 1657.

### Ostejo 
Ostejo, nomata karner, apud la preĝejo, estis origine gotika kapelo el la 14-a jarcento. Negranda konstruaĵo laŭ kvadrata plano, sur norda flanko portaleto kun hakita embrazuro, oblongaj fenestroj ankaŭ kun hakitaj embrazuroj, interno estas volbita per milde pinta barela volbo.

### Statuo 
Statuo de Sankta Johano Nepomuka estas origine el la jaro 1732, renovigita en la jaroj 1894 kaj 1922.

### Pluaj memorindaĵoj 
* Ruinoj de ĉarpentita muelejo
* Paroĥestrejo
* Vilaĝestrejo
* Multaj originaj bienoj

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Litomyšlsko  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Aralar

**Aralar** estas eŭska socialisma kaj apartisma partio en Hispanio. La partio estas gvidita de Patxi Zabaleta. Ĝi estas kontraŭa al la perforta lukto de ETA.

Aralar naskiĝis en la 1990-aj jaroj de kritika tendenco ene de Herri Batasuna (HB) kaj Euskal Herritarrok (EEH), kondukita de Patxi Zabaleta. La tendenco havis sian ĉefan bazon en Navaro.

La rompo de la armistico de ETA en 2000 provokis la reformadon de Herri Batasuna en Batasuna, por havi ĉeeston en la tuta Eŭsklando. Sekvante malkonsentojn pro interna organizo de Batasuna, Aralar formiĝis kiel aparta partio.

En la elekto de majo 2003 por la Asembleo de Navaro, Aralar akiris 24,068 voĉojn (8.02% el la validaj voĉoj) kaj kvar sidlokojn kaj en la sama regiono akiris 4.76% el la validaj voĉoj en la regionaj balotoj kaj 18 lokaj magistratanoj. En Eŭskio ĝi akiris 30 magistratanojn kaj 1.51 % de la validaj voĉoj.

Aralar kontraŭis la Hispanan parlamentan balotadon 2004 en la Eŭska Aŭtonoma Komunumo en koalicio kun Zutik sed ne gajnis ajnajn sidlokojn, balotigante 3.09% el la validaj voĉoj. La partio konkuris en Navaro kiel parto de la koalicio Nafarroa Bai (NaBai), kune kun Eusko Alkartasuna (EA), Batzarre, la Eŭska Naciisma Partio (PNV) kaj senpartianoj,

En 2004 la junulara sekcio de Aralar, Iratzarri, estis fondita.

Kategorio:Politikaj partioj de Eŭskio
Kategorio:Politikaj partioj de Navaro
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2000
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 2017
1424 Sundmania

'*1424 *Sundmania''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnlandan astronomon kaj matematikiston Karl Sundman.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Tufogarolo

La **Tufogarolo** (*Cyanocorax dickeyi*) estas specio de birdo el la familio de korvedoj. Ĝi estas endemia en eta parto de Okcidenta Patrinmontaro, nome en la meksikaj subŝtatoj Sinaloo kaj Durango.

Tiu nearktisa birdo prosperas en relative humidaj, epifito-riĉaj subtropikaj montarbaroj, speciale tiuj kun granda proporcio de kverkoj. La birdo estas karakteriza por la ekoregiono okcident-patrinmontaraj pinaroj-kverkaroj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Cyanocorax dickeyi. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 25 July 2007.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Meksiko
Vinscienco

[250ra|eta|dekstra|[Ruĝa vino kaj ĝia gustumada glaso]]
**Vinscienco**, aŭ **vinologio**, aŭ **enologio**, estas scienco, kiu okupiĝas pri vino. Ĝi inkluzivas biologian kaj ĥemian aliron al la studado de vino, sed ankaŭ esploradon pri ĝiaj gusto, odoro kaj aspekto.

**Vinsciencistoj**, aŭ **vinologoj**, aŭ **enologoj**, kutime taskiĝas pri profesia gustumado de vino. Ili kapablas kompari la kvaliton de malsamaj vinoj aŭ de unu vino dum malsamaj jaroj, kaj ili donas fakajn konsilojn pri la manĝaĵoj, kun kiuj tiu vino plej taŭgas.

Pluraj universitatoj havas bakalaŭrajn aŭ magistrajn kursojn pri vinologio.

Kiel neologismon eblus uzi la internacian terminon *enologio* kiel sinonimon por *vinologio*.

## Vidu ankaŭ 
* Vinkultivado
* Vinfarado
* Internacia Organizaĵo pri Vito kaj Vino

## Referencoj 
## Aliaj projektoj
Samideano (muzikalbumo)

***Samideano*** estas la unua muzikalbumo de Eterne Rima, eldonita en marto 2010 ĉe Vinilkosmo. Ĝi estas atingebla en du formoj, per KD kaj ankaŭ per cifereca elŝuto.

La albumo enhavas stilon de nuntempa hiphopo, ĉefe suda, kun elementoj de krunko kaj arenbio.

## Traklisto 
# *Prologo* - 0:52
# *Reĝo de la strat*' - 3:20
# *Ho kara mia vidu* - 3:44
# *Samideano* - 3:40
# *Stil*' - 3:28
# *Jam ne plu estas mok*' - 4:40
# *Promesita al mono* - 3:16
# *Ne kalkulu* - 3:33
# *Oro kaj poluro* - 4:26
# *En vi estas ŝik*' - 4:10
# *Ŝia ĉiel*' - 4:02
# *Rokulino* - 3:38
# *Vera senc*' - 3:49
# *Zam* - 4:06
# *Ho kara mia vidu* (Piano miks') - 3:52
# *En vi estas ŝik*' (Lunatiko miks') - 4:10
# *Samideano* (Lunatiko miks') - 3:12
# *Du literoj* (Epilogo) - 2:54
VTOL Aircraft - Ray

***"VTOL Aircraft - Ray"*** estas nova tipo de aviadilo kun patento de David Posva inventisto de Svisujo. 

## Nomo
La **v**ertikala **s**tarta **k**aj **l**anda aviadilo - Rajo   VSKL-aviadilo - Rajo havas eble la nomon de Rajo, (Batidoidimorpha).  

## Aviadilo
La aviadilo havas 4 flugilajn ventolilojn kaj 2 ventolilojn en vosto de aviadilo. 

La aviadilo povas starti kaj alteriĝi simile kiel helikoptero. En normala flugo la 4 flugilaj ventoliloj estas fermitaj, la aviadilo povas rapide flugi. La aviadilo ne bezonas longan startotrakton. La starto estas simile de helikoptero.   

## Vidu ankaŭ 
*David Posva
*Rotoro
*Sikorsky S-72 
*helikoptero
*VSKL-aviadilo
## Eksteraj ligiloj
*oficiala paĝo ;  ankaŭ teĥnika pdf, kaj filmeto 
*filmeto svisa televido
*[raporto de 2 decembro 2010(https://eo.wikipedia.org/wiki/2010) en germana lingvo]
*teĥnika raporto kun bibliografio pri patento en angla lingvo

Kategorio:Aviadiloj
Kategorio: Aviado en Svislando
1425 Tuorla

'*1425 *Tuorla''''' estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Kustaa Aadolf Inkeri elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la nova Observatorio de Tuorla, kiu, en la 1950-aj jaroj estis posteulo de la Observatorio de Iso-Heikkilä.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Amazon Kindle

eta|dekstre|Unuageneracia Kindle
eta|Plej nova Kindle
**Amazon Kindle** estas programara kaj aparatara platformo evoluigita de Amazon.com por la interpreto kaj montrado de e-libroj kaj aliaj ciferecaj amaskomunikiloj. Multaj aparatoj, inkluzive "Kindle", "Kindle Touch", "Kindle DX" kaj "Kindle Fire" apogas tiun platformon. Programoj por Kindle ekzistas por Androido, Vindozo, iPhone OS, BlackBerry kaj Mac OS X. La unua Kindle lanĉiĝis en Usono la 19-an de novembro 2007.

La Kindle (krom la Kindle Fire) utiligas ekranon kun elektronika papero de la marko E Ink. Ĝi elŝutas enhavon pere de la Whispernet-reto de Amazon. Kelkaj Kindloj uzas la reton de AT&T, kiu disponigas internacian sendratan aliron, multaj uzas wifi.

## Enhavo 
Uzantoj povas elŝuti enhavon de Amazon kaj de kelkaj aliaj provizantoj en la proprieta formo AZW aŭ ŝarĝenhavon en diversaj formoj de komputilo per simple retpoŝtigado de Doc, TXT kaj PDF-dosieroj al sia propra Kindle-retpoŝtadreso. La aparato vendiĝas kun *New Oxford American Dictionary, the Oxford Dictionary of English, Lo Zingarelli Vocabolario della Lingua Italiana, le Dictionnaire français de définitions, el Diccionario de la lengua española* kaj *Duden Deutsches Universalwörterbuch*. Kindle ankaŭ enhavas plurajn liberajn eksperimentajn ecojn inkluzive de baza TTT-legilo. Uzantoj ankaŭ povas ludi muzikon de MP3-dosieroj en la fono.

### Kondiĉoj kaj povoj de Amazon.com 
La uzokondiĉoj malpermesas transdoni Amazon-librojn al alia uzanto aŭ malsama speco de aparato.

En julio de 2009 Amazon.com forviŝis el la aparatoj de aĉetintoj (kaj eklegintoj) kopiojn de libroj "La Besto-Farmo" kaj "1984" de George Orwell kaj redonis al ili la aĉetmonon. La kialo estis malobservo de kopirajto: la publikiginto, kiu metis ilin en la katalogon, ne havis licencon por tio en Usono, kie la libroj ne estis publika havaĵo. Oni komparis tion kun enhavo de la romano "1984" mem, en kiu la registaro konstante kaj plene falsadas kaj reverkadis la historion. Poste reprezentanto de Amazon diris, ke la sistemo estas ŝanĝita por ke aŭtomata forviŝo ne plu okazu.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Recenzo pri Amazon Kindle en *Monato*

Kategorio:Libroj
Kategorio:Komputiko
Kategorio:Bitlibroj
Tetanio

En medicino, **tetanio** estas la simptomo de nevolonta kontrahiĝo de muskoloj.

## Priskribo 
Tetanio konsistas el kontrahiĝo de muskoloj, sen konscia rego. Tetanio povas okazi en diversaj muskoloj; oftas tetanio de la muskoloj de la mano, aŭ de la muskoloj ĉirkaŭ la buŝo, aŭ de la membroj.

## Kaŭzoj 
Tetanio povas havi diversajn kaŭzojn.
* Manko de kalcio, aŭ troo de fosfato en la dieto
* Nesufiĉa funkciado de la paratiroido
* Nesufiĉo de karbona dioksido en la atmosfero
* Manko de magnezio en la dieto

Muskolaj simptomoj de la malsano tetanoso estas, tamen, ordinare ne klasifikitaj kiel tetanio.

## Piednotoj 
## Referencoj 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Simptomoj
Kategorio:Sindromoj en neŭrologio
Ingenbohl

**Ingenbohl** estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 8289 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
La komunumo Ingenbohl situas ĉe la bordo de la Kvarkantona Lago, kie la Lago de Urio transiras al la *Baseno de Gersau* sur la flotebenaĵo de la rivero Muota, kiu en Brunnen alfluas al la lago. Al la komunumo apartenas la vilaĝo Brunnen, kaj la setlejoj Unterschönenbuch, Wylen kaj Schränggigen. La ebenaĵon de Brunnen kaj Ingenbohl ĉirkaŭas en nordo la montmasivo Mythen, en oriento Fronalpstock kaj en okcidento Urmiberg. La komunumoparto Brunnen, kiu estas la ĉefa setlejo kaj sidejo de la komunuma administracio, estas karakterizita per pluraj klasikaj hotelkonstruaĵoj kun banoj kaj ripozejoj. En Ingenbohl situas la Monaĥejo Ingenbohl, kiu estas la patrina domo de la Mizerikordaj Fratinoj de la Sankta Kruco kaj la sidejo de Monaĥeja Mezlernejo por junaj virinoj.

## Trafiko 
En Brunnen situas grava stacidomo de la Gotardo-Fervojo de Zuriko tra Zugo kaj Arth-Goldau al Tiĉino. La busentrepreno Auto AG Schwyz servas la komunumon per pluraj buslinioj kaj zorgas por la fajna konekto al la publika transportreto. En Ingenbohl la svisa aŭtovojo A4 transiras al la Aksovojo, kiu konektas la aŭtovojon A4 kaj A2. En Brunnen situas la ŝvica haveno ĉe la Kvarkantona Lago kun ŝipkonektoj al Flüelen kaj Lucerno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ingenbohl datiĝas el la jaro 1387 kiel *uff Ingenbol*.

Brunnen jam menciiĝis en la jaro 1217 kiel *de Brunnon*. Brunnen dum mezepoko estis protektita per defendomuro de la ŝvicanoj, por kiuj Brunnen estis grava haveno. En la 19-a jarcento per la enkonduko de la vaporŝipveturado sur la Kvarkantona Lago kaj la malfermo de la Aksovojo kaj la Gotardo-Fervojo Brunnen pro sia atingeblo kaj bela situo ĉe la suna lagobordo fariĝis grava turisma loko. Estis malfermitaj pluraj grandaj hoteloj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Brunnen (stacidomo)
* Tramtransporto en Ŝvico

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ingenbohl
* Ingenbohl en la Historia Leksikono de Svislando
* Brunnen en la Historia Leksikono de Svislando
1426 Riviero

**1426 Riviero** estas malgranda, tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomino Marguerite Laugier elde la Observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la turisma franca regiono Bordo Lazura, foje nomata *Franca Riviero*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Marguerite Laugier
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Tabarca

eta|310ra|Mapo de la urbo en la 21-a jarcento.
**Tabarca** (prononce [tabArka], en Esperanto Tabarko) estas hispana insuleto situanta en Mediteraneo, proksime de la urbo Santa Pola, en la provinco Alikanto. Tabarca estas la plej malgranda plentempe loĝata insuleto en Hispanio. Ĝi estas nuntempe konata pro ĝia marsoldat-rezervo.

Antaŭ 1700, la insulo estis konata kiel Isla de Sant Pau (Insulo de Sankta Paŭlo) aŭ Illa Plana ("Plata Insulo"). Oni kredas ke ĝi estis la insulo sur kiu la kristana apostolo Paŭlo elŝipiĝis. La insulo estis rifuĝejo por piratoj ĝis la fino de la 18-a jarcento. La ĉefokupo de la loka loĝantaro estas rilatigita al fiŝkaptado kaj la fiŝbazaro de la haveno de Santa Pola dume turismo iĝas la ĉefa konsumanto de la kaptitaĵoj de la insulo dum somero, speciale dum julio kaj aŭgusto.

Kategorio:Provinco Alikanto
Kategorio:Insuloj en Hispanio
Petar Đurković

**Petar ĐURKOVIĆ**, Петар Ђурковић (naskiĝis en 1908 en Donja Trnova, mortis
73 jaraĝa en 1981 en Beogrado), estis serba astronomo.
Li laboris en la Observatorio de Beogrado

Li ricevis diplomon pri matematiko de la Universitato de Beogrado (fakultato pri
filozofio) en 1932. En 1957 li estris teamon pri la serĉo de
kelkopaj steloj, inter 1965 kaj 1970 li estis direktoro de la
Observatorio de Beogrado.

La asteroido 1555 Dejan
ricevis la antaŭnomon de *Dejan Đurković* (Дејан Ђурковић) la filo de Petar Đurković.

## Notoj kaj referencoj 
Đurković, Petar
Đurković, Petar
Laŭerco

**Laŭerco** (germane *Lauerz*) estas komunumo en la distrikto Ŝvico en Kantono Ŝvico, Svislando. Ĝi havis 1054 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Laŭerco situas nordoriente de la monto Rigi ĉe la nordokcidenta bordo de la samnoma lago. Al la komunumo apartenas ankaŭ la insulo Schwanau en la lago, sur kiu situas ruino de kastelo, kiu supozeble estis konstruita de la Grafoj de Kiburgo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Laŭerco limas en nordo al Steinerberg, en nordoriento al Steinen, en oriento al Ŝvico, en sudo al Ingenbohl, en okcidento al Gersau, kaj en nordokcidento al Arth.

## Trafiko 
Tra Laŭerco pasas la kantona ĉefvojo n-ro 2 de Lucerno al Ŝvico. La svisa aŭtovojo A2 pasas aliflanke de la lago. Al ĝi la komunumo havas alvetureblon nordokcidente en Arth kaj sudokcidente en Ŝvico. La buslinio 1 de la Auto AG Schwyz de Arth-Goldau tra Ŝvico al Muotathal konektas la komunumon al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Laŭerco datiĝas el la jaro 1306 kiel *Lowertz*. Dum mezepoko Laŭerco apartenis unue al la Grafoj de Lencburgo, poste al ties heredantoj la Grafoj de Kiburgo kaj fine al la Habsburgoj. En la jaro 1480 estis menciita la kapelo Sankt Theodul kiel filio de la paroĥo Ŝvico. La kapelo estis rekonstruita en la jaro 1508 kaj 1509 post bruliĝo. En la jaro 1520 Laŭerco fariĝis kaplanejo kaj en la jaro 1581 propra paroĥo, kiu tamen ankoraŭ ĝis la 17-a jarcento dependis de Ŝvico. En la jaro 1675 la preĝejo Sankta Nikolao estis novkonstruita. La 19-an de septembro 1764 inscendio detruis la kernon de la vilaĝo. La 2-a de septembro 1806 grandaj partoj de la vilaĝo estis detruitaj per cunamo, kiuj kaŭzis la Montofalo de Goldau.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Laŭerco
* Laŭerco en la Historia Leksikono de Svislando
1428 Mombasa

'*1428 *Mombasa''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sud-afrika astronomo Cyril V. Jackson, elde la Observatorio de la Unio en Johanesburgo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kenja havenurbo Mombasa.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cyril V. Jackson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1937
Klera despotismo

**Klera despotismo** (ankaŭ konata kiel klera absolutismo aŭ klerisma monokratio) estas formo de absoluta monarkio aŭ despotismo en kiu regantoj estis influita de la Klerismo. Kleraj monarkoj ampleksigis la principojn de la klerismo, aparte emfazis ĝin sur racio, kaj uzis ĝis por siaj teritorioj. Ili tendencis permesi religian toleremon, liberan sinesprimon, gazetaron, kaj la rajton je posedado de propraĵoj. La plej parto el ili kreskigis la artojn, sciencojn, kaj edukadon. Tre ofte la monarkoj kiuj sekvis la tendencon de la Klera despotismo ĉirkaŭiĝis de similtendencaj ministroj kaj nobeloj, kiuj okupiĝis pri la reformoj. Kiam ekis kontraŭstaroj kontraŭ tiaj reformoj, tre ofte estis la ministro kiu elposteniĝis dum la reĝo pluokupis la povon.

Tiaj reĝimoj enpoviĝis en kelkaj eŭropaj kortegoj dum la 18a jarcento kaj ĉefe en ties dua duono, dum je la alveno de la Franca Revolucio, la korteganoj kaj la reĝaj familioj iome elturniĝis el reformismaj tendencoj. Triumfis tiaj reĝimoj foje en kortegoj de Hispanio, Portugalio, Francio, Italio, Prusio, Rusio ktp.

En pluraj nacioj, potencaj regantoj bonvenigis gvidantojn de la klerismo en registaroj kaj havis ilin kiel helpaj dezajnistoj de leĝoj kaj programoj por reformi la sistemon, tipe por konstrui pli fortajn ŝtatojn. La plej elstaraj el tiuj regantoj estis Frederiko la 2-a de Prusio, Katerina la 2-a, carino de Rusio de 1762 ĝis 1796, Leopoldo la 2-a kiuj regis la Grandduklandon Toskanion de 1765 ĝis 1790 kaj Jozefo la 2-a, Imperiestro de Aŭstrio de 1780 ĝis 1790. Jozefo estis troigite entuziasma, sciigante pri tiom multaj reformoj kiuj havis tiom malmulte da subteno, ke ekiĝis ribeloj kaj lia registaro iĝis komedio de eraroj kaj preskaŭ ĉiuj liaj programoj estis inversigitaj. Ankaŭ postaj ĉefministroj kiaj Pombal en Portugalio kaj Struensee en Danio regis laŭ klerismaj idealoj.

## En diversaj landoj 
### En Portugalio 
La Markizo de Pombal regis Portugalion dum klerismo kaj batalis por enkonduki en la lando novajn ideojn. Por modernigi la landon, li faris multajn administrajn, ekonomiajn kaj sociajn reformojn. Li tre malvigligis la Inkvizicion kaj protektis judojn. Li ankaŭ forigis Jezuitojn de Portugalio kaj ĝiaj kolonioj. Post la Tertremo de Lisbono li reformis la urbon laŭ modernan arkitektura plano.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Klerismo

Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Politika filozofio
Kategorio:Politikaj teorioj
Kategorio:Politikaj reĝimoj
Kategorio:Politikaj sistemoj
Hispana konstitucio de 1812

eta|220px|Eldono de la Konstitucio de 1812.
La **Hispana konstitucio de 1812** estis promulgita la 19-an de marto 1812 de la Kadiza Kortumo, la nacia leĝdona tribunalo (Cortes Generales) de Hispanio. Tiu konstitucio estis la unua de Hispanio, donita, ĉar la eldonita en 1808 sub Joseph Bonaparte neniam estis metita en praktiko. La Konstitucio de 1812 establis la gvidilojn de universala voĉdonrajto, nacia suvereneco, konstitucia monarkio, gazetara libereco, kaj apogis agraran reformon kaj liberan entreprenadon.

[210px|eta|maldekstre|Detalo de la monumento al la hispana konstitucio de 1812 en [Kadizo, nome la unua de Hispanio, reprezentanta la koncepton de *nacia suvereneco*.]]
La konstitucio, unu el la plej liberalaj de sia tempo, estis aboliciita de Fernando la 7-a je sia reveno al Hispanio la 24-an de marto 1814, sed estis restarigita dum la Liberala Jartrio de 1820-1823, kaj denove nelonge en 1836 kaj 1837 kiam la progresemuloj preparis la konstitucion de 1837. De 1812 al 1814, la konstitucio neniam estis vere plene uzita. Konsiderinda parto de Hispanio estis regata de la francoj, dum la resto estis en la manoj de provizoraj registaroj enfokusigitaj al la rezisto al Bonaparte prefere ol al tuja establo de konstitucia reĝimo, kaj la transoceanaj havaĵoj travivis la ĥaoson de povo-vakuo.

La hispanoj kromnomis la konstitucion *La Pepa* ĉar ĝi estis adoptita en la tago de Sankta Jozefo.

Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Konstitucioj
Kategorio:1812
Kategorio:19-a jarcento en Hispanio
Lago de Laŭerco

**Lago de Laŭerco** () estas lago en kantono Lucerno en Svislando. Kun maksimume profundeco de nur 14 m ĝi apartenas al la plej plataj lagoj de Svislando.

## Geografio 
La Lago de Laŭerco situas nordoriente de la monto Rigi, sude de *Steinenberg* kaj okcidente de la montmasivo Mythen. Ĉefa alfluanto de la Lago de Laŭerco estas la *Steiner Aa*, kiu fontas sub la montpasejo Sattel. La elfluanto estas la rivero *Seeweren*, la ĉefa alfluanto de Muota.

Proksimume de la suda lagobordo situas la du malgrandaj insuloj, nome *Schwanau* kun areo de 5728 m² kaj *Roggenburg* kun arego de 750 m². Roggenburg ne estas loĝata. Sur Schwanau troviĝas kapelo, kastelruino kaj gastejo.

## Komunumoj ĉirkaŭ la lago 
Nordokcidente rekte ĉe la lagobordo situas la komunumo Laŭerco, kiu donis al la lago sian nomon. Norde de la lago situas la komunumo Steinen kaj en sudo la kantona ĉefurbo Ŝvico.

## Cunamo 
La 2-an de septembro 1806 la Montofalo de Goldau malgrandigis la surfacon de la lago. La evento kaŭzis cunamon, kiu detruis grandan parton de la vilaĝo Laŭerco kaj mortigis 457 homojn.

## Oftaj inundoj 
Precipe pli novaj konstruaĵoj apud la lagobordo ofte inundiĝas. Post la inundoj en la jaro 1999 kaj 2005 ekzistas planoj pri konstruo de tunelo al la Kvarkantona Lago por estonte eviti inundojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La Lago de Laŭerco en la Historia Leksiono de Svislando

Kategorio:Lagoj en Svislando
Kategorio:Kantono Ŝvico
Banko de Hispanio

[eta|300ra|[konstruaĵo Banko de Hispanio|Ĉefsidejo de la Banko de Hispanio (Madrido), konstruita el 1884 al 1891.]]
La **Banko de Hispanio** (hispane: *Banco de España*), estas la nacia centra banko de Hispanio. Establita en Madrido en 1782 fare de Karlo la 3-a, hodiaŭ la banko estas membro de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj. Lia reganto estas Pablo Hernández de Cos ekde junio 2018.

Originale nomita en la 18-a jarcento, "Banco Nacional de San Carlos" (Nacia Banko de Sankta Karlo), ĝia unua direktoro estis franca bankisto François Cabarrus, konata en Hispanio kiel Francisco Cabarrús. En 1946 post la Hispana Enlanda Milito, la registaro de Franco metis la bankon sub streĉita kontrolo. Ĝi estis formale naciigita en 1962. Sekvante la restarigon de demokratio en la 1970-aj jaroj, la banko komencis serion de transformoj kaj modernigoj kiuj daŭras ĝis hodiaŭ.

Per la eniro de Hispanio en la Ekonomian kaj Monan Union de la Eŭropa Unio en 1994, la Banko de Hispanio iĝis membro de la Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj.

## Vidu ankaŭ 
* Banco de España (metroo de Madrido)

Kategorio:Bankoj en Hispanio
Kategorio:Registaro de Hispanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Madrido
Kategorio:Ekonomio de Madrido
Kategorio:Eŭropa Sistemo de Centraj Bankoj
Kategorio:Eŭrozono
Metroo de Palma de Mallorca

|}
La **Metroo de Palma de Mallorca** estas la metroo kiu funkcias en la urbo Palma, Hispanio. Ĝi konsistas el naŭ stacioj kaj estis konstruitaj inter 2005 kaj 2007 kun kosto de 312 milionoj da eŭroj. Trajnoj ĉiutage veturas de 06:15 ĝis 23:00.

La subpasejo malfermiĝis la 25-an de aprilo 2007. Ĝi funkcias de la urbocentro ĝis Universitato de Balearoj. Hispanaj aŭtoritatoj ĉesis operaciojn sur la linio en septembro 2007 pro rea inundado. Servoj rekomenciĝis la 28-an de julio 2008.

centra|450px|eta|Linioplano de la metroo

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrooj en la mondo
* Construcciones y Auxiliar de Ferrocarriles

## Eksteraj ligiloj 
*  (TIB)
* Metroo de Palma de Mallorca ĉe UrbanRail.Net

Palma de Mallorca
Palma de Mallorca
Palma de Mallorca
Kategorio:Majorko
Krista Preĝejo (Barbado)

**Krista Preĝejo** (angle: '''' [krajst ĉerĉ]) estas la dua plej granda kaj la dua plej loĝata paroĥo de Barbado.
Ĝi estas la plej suda paroĥo de la insulo, kaj havas areon de 57 km².
Krista Preĝejo estas unu de la originaj ses paroĥaj nomoj de 1629.

Oistins (prononcita /'ȯis-ujoj/) estas feriurbo kaj ĉe la marbordo de Barbado, la ĉefurbo de la paroĥo Krista Preĝejo. 

## Referencoj 

Kategorio:Paroĥoj de Barbado
Horný Badín

**Horný Badín,** hungare **Felsőbágyon** [felŝObAdjon], germane **Oberbadin** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Horný, felső kaj ober signifas: supra.
300px|eta|Horný Badín situas en la plej griza parto

## Situo 
Horný Badín situas laŭ traira flankovojoj. Krupina troviĝas je 10&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1135 en latina formo *"villa Badun"*, kiu disiĝis en nekonata tempo je suba kaj supra domaroj. En 1796 la tutlanda geografia libro taksis la lokon duaklasa. En 1828 loĝis tie 185 vilaĝanoj en 31 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Felsőbágyon 211 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Korpona, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Horný Badín 196 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* sonorilostablo
* malnovaj loĝdomoj

## Eksteraj ligiloj 
* Horný Badín sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Krupina
Paroĥoj de Barbado

Barbado konsistas el 11 **paroĥoj** (la pli malnovaj originas de 1629):

eta|Mapo de la paraĥoj de Barbado

# Krista Kirko ('**)
# Sankta Andreo (**')
# Sankta Georgo ('**)
# Sankta Jakobo (**')
# Sankta Johano ('**)
# Sankta Jozefo (**')
# Sankta Lucio ('**)
# Sankta Mikaelo (**')
# Sankta Petro ('**)
# Sankta Filipo (**')
# Sankta Tomaso ('''')

Sankta Mikaelo kaj Krista Kirko estas la plej loĝataj paroĥoj.
Kune ili havas pli ol duono de la loĝantaro.
La ĉefurbo, Briĝtaŭno, situas en la okcidento de Sankta Mikaelo.
La ĉefa flughaveno, Internacia Flughaveno Grantley Adams situas en la sudo de Kristo Kirko.

Sankta Filipo kaj Krista Kirko estas la plej grandaj paroĥoj.
Kune ili estas pli ol kvarono de la insulo.

Sankta Georgo kaj Sankta Tomaso situas en la mezo de la insulo, kaj estas la nuraj paroĥoj sen marbordoj.
Sankta Petro estas la nura paroĥo kiu havas du marbordojn.

## Referencoj
Kopta kruco

eta|Kopta kruco kun la skribaĵo *Jesuo Kristo Filo de Dio*
La **Kopta kruco** havas sian originon en la kopta simbolo Anĥo kaj estis adoptita de fruaj kristanaj gnostikuloj kiel ekzemple la konata Valentinus de Aleksandrio, (Egiptujo). La kopta kruco de hodiaŭ, uzita de la koptaj ortodoksaj kristanoj, havas multajn malsamajn formojn. La cirklo reprezentas la eternan amon al Dio. La aŭreolo de Kristo estis ofte prezentita kun kruc-bazita aŭreolo en la fruaj tempoj kaj en la orientaj regionoj kie kristanismo estis praktikita. La plena kruco simbolas Kristokrucumon kaj resurekton.

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Kopta ortodoksa eklezio
Integrita transporta sistemo de la Sudmoravia regiono

'*Integrita transporta sistemo de la Sudmoravia regiono (*ĉeĥa mallongigo estas* IDS JMK)*' estas integrita transporta sistemo en la Sudmoravia regiono. De la julio 2010 estas tuta regiono integrita. Nuntempe estas sume 330 linioj, de tio 25 trajnaj linioj, 11 tramaj linioj en Brno, 13 trolebusaj linioj en Brno. Kelkaj busaj linioj estas ankaŭ en Blansko, Břeclav, Hodonín, Kyjov, Vyškov, Znojmo.

## Tarifaj kondiĉoj 
Baza regulo estas: iu ajn bileto validas por iu ajn buso, trajno, tramo aŭ trolebuso. Tio signifas, ke oni povas aĉeti bileton por buso de Brno, per ĝi veturi al Hodonín kaj tie ankoraŭ uzi per sama bileto publikan transporton (kompreneble devas ankoraŭ validi tempa valideco de bileto). Simile eblas aĉeti bileton de Hodonín al Brno por trajno kaj en Brno ankoraŭ uzi publikan transporton.

La sistemo estas dividita en zonojn. Ĉiam oni devas havi bileton por zonoj, tra kiuj vi veturas (tio gravas por monataj biletoj - por unuopaj vojaĝoj egalas, la prezo ĉiam sama laŭ nombro de zonoj). Eblas aĉeti biletojn por unu vojaĝo, unutagan kaj plitagajn biletojn. Krome oni povas aĉeti ankaŭ karton por unu, tri aŭ dekdu monatoj.

## Listo de transportistoj 
* ADOSA, a.&nbsp;s.
* BDS-BUS, s.r.o.
* BK BUS, s.r.o.
* BORS Břeclav, a.&nbsp;s.
* Břežanská dopravní společnost, s.r.o.
* ČAD Blansko, a.&nbsp;s.
* České dráhy, a.&nbsp;s.
* ČSAD Hodonín a.s.
* ČSAD Kyjov a.s.
* ČSAD Tišnov, a.&nbsp;s.
* ČSAD Ústí nad Orlicí, a.&nbsp;s.
* DOPAZ, s.&nbsp;r.&nbsp;o.
* Dopravní podnik města Brna, a.&nbsp;s.
* FTL - First Transport Lines, a.&nbsp;s.
* ICOM transport a.s.
* Jarmila Brtníková - Cestovní kancelář BTC
* SEBUS, s.&nbsp;r.&nbsp;o.
* Tourbus, a.&nbsp;s.
* TRADO-BUS, s.r.o.
* TREDOS, spol. s r.o.
* VYDOS BUS, a.&nbsp;s.
* ZDAR, a.&nbsp;s.
* Znojemská dopravní společnost - PSOTA, s.r.o.

## Konektoj eksterlanden 
Krom konektoj en Sudmoravia regiono estas tri busaj linioj, kiuj veturas eksterlanden. Unu linio veturas tra Skalica en Slovakio, dua linio veturas al Laa an der Thaya en Aŭstrio.

En majo 2014 estis lanĉita busa linio al Drosendorf en Aŭstrio kiel plilongigo de linio 816 de Znojmoal Vratěnín. Jam antaŭe en marto 2014 estis plilongigita trajna linio S91 (Hodonín - Velká nad Veličkou) al Myjava. De junio 2016 ekzistas du buslinioj 555 kaj 580, kiuj veturas ĝis aŭstria urbo Poysdorf en distrikto Mistelbach.

De decembro 2019 eblas veturi per trajna linio ĝis Retz.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Sudmoravia regiono
* Tramtransporto en Brno
* Trolebusa transporto en Brno

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro pri Integrita trafika sistemo de la Sudmoravia regiono
* Informoj pri Integrita trafika sistemo de la Sudmoravia regiono en esperanto 

Kategorio:Transporto en Sudmoravia regiono