open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Haapsalu

eta|Virabelvidbendo de Haapsalu 2022
**Haapsalu** (germane kaj svede *Hapsal*) estas apudmara urbo en Estonio.

Haapsalu situas ĉe la okcidenta marbordo de Estonio kaj estas varma ban- kaj kurac-loko, simile kiel Pärnu.
Pro ĝiaj multaj akvovojoj estonoj nomas la urbon ankaŭ la „Venecio de la Nordo“ aŭ „Venecio ĉe la Balta Maro“.

## Historio 
eta|maldekstra|Burgo Haapsalu (1889)
La urbo estis fondita inter 1260 kaj 1270. La unua skriba dokumento mencias ĝin en 1279.

La german-balta kuracisto Carl Abraham Hunnius malkovris la sanigan efikon de la ŝlimo de Haapsalu en la 19-a jarcento, en 1825 fondis unuan sanatorion kaj rapide establis la urbon kiel monduman kurac-lokon. Jam la rusa cara familio de la Romanovidoj ŝatis la banlokon. Ankoraŭ hodiaŭ ĝi altiras multajn en- kaj eksterlandajn vizitantojn, precipe en somero.

Laŭdire Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij verkis sian 6-an sinfonion en somera domo en Haapsalu.

### Kresko de la loĝantaro 
* 1934 - 4.649
* 1959 - 8.567
* 1970 - 11.483
* 1979 - 13.035
* 1989 - 14.617

## Politiko 
### Partneraj urboj 
*  Loviisa, Finnlando
*  Rendsburg, Germanio (de 1989)

## Kulturo kaj vidindaĵoj 
La ĉefaj vidindaĵoj estas la episkopa kastelo, la marborda promenejo (*Promenaad*), sur kiu jam promenis artistoj kiel Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij kaj la pentristo Nikolai Roerich, kaj la *Kuursaal* (spektakla salonego, konstruita en 1898).

### Konstruaĵoj 
Haapsalu havas multajn vilaojn en la secesia stilo, kiu estas renovigitaj iom post iom.

De 1957 troviĝas la probable plej malnova, ankoraŭ ekzistanta monumento por la germana poeto kaj verkisto Friedrich Schiller en la *Läänemaa Muuseum* (muzeo) de Haapsalu. Ĝin Dorothea Augusta von Rosen (1781–1826), konatino de la edzino de Schiller, starigis en 1813 sur la apuda duoninsulo Hanila.

## Esperanto en Haapsalu 
Haapsalu estis la sidejo de la eldonejo *Tamverk*, kiu publikigis plurajn tradukojn de Henrik Seppik en la 1920-aj jaroj.

Haapsalu linnuse varemed1.jpg|
Haapsalu linnuse kirik 2012.jpg|
Haapsalu linnuse varemed2.jpg|
Haapsalu Maarja õigeusu kirik.jpg|
Haapsalu raekoda 2012.jpg|
Haapsalu kuursaal 2012.jpg|
Haapsalu raudteejaama ooteplatvorm.jpg|
Haapsalu raudteejaama veetorn.jpg|
Haapsalu raudteejaama sepikoda.jpg|
Haapsalu raudteejaama ambulants.jpg|
Auruvedur Su 252-94 Haapsalus.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo
* Germanlingva retejo pri Haapsalu kun bildoj
* Bildoj el Haapsalu

Kategorio:Urboj de Estonio
Mortmasko

[eta|dekstra|200px|Mortmasko de [Oliver Cromwell.]]
[eta|maldekstre|[Funebra arto|Funebra masko de Tutanĥamono.]]
[eta|200px|Mortmasko de [Fryderyk Chopin, en la Pola Muzeo en Rapperswil.]]
[eta|maldekstre|Mortmasko de [Frida Kahlo sur ŝia lito en La Casa Azul.]]
En okcidentaj kulturoj, **mortmasko** estas modluro el vakso aŭ gipso de la vizaĝo de ĵus mortinta persono. Mortmasko estas uzebla kiel memoraĵo de la mortinto, aŭ kiel modelo por la pentrado de portreto. Kelkfoje eblas identigi la portretojn, kiuj estis pentritaj surbaze de mortmasko, pro tipaj misformadoj de la vizaĝaj trajtoj. En aliaj kulturoj, mortmasko povas ekzemple esti masko el argilo, fabrikita por kovri la vizaĝon de la mortinto antaŭ la enteriga soleno. La plej famaj tiaj mortmaskoj estis tiuj uzitaj en Antikva Egiptio kiel parto de la mumiiga procezo, ekzemple la enteriga masko de Tutanĥamono.

En la 17-a jarcento en kelkaj eŭropaj landoj, oni kutimis uzadi la mortmaskojn kiel partoj de statuoj de la mortintoj. Dum la 18-a kaj 19-a jarcentoj, oni cetere uzis mortmaskojn por registri la trajtojn de nekonataj kadavroj : tiun funkcion poste plenumis fotografio.

## Vidu ankaŭ 
* Mortmasko de Napoleono

Masko
Kategorio:Maskoj
Baziliko Santa Maria Novella

[eta|dekstra|250px|Fasado de Santa Maria Novella, finfarita de [Leon Battista Alberti en 1470.]]
La **baziliko Santa Maria Novella** () estas preĝejo en Florenco (Italio). Ĝi situas proksime al la samnoma, ĉefa stacidomo de la urbo. Kronologie, ĝi estis la unua grava baziliko de Florenco, kaj estas la ĉefa dominikana preĝejo de la urbo.

La preĝejo, la apuda klostro kaj la kapeloj entenas grandan kvanton da altvaloraj artaĵoj, sed ankaŭ multajn tombmonumentojn. Precipe famaj estas la freskoj fare de gotikaj kaj renesancaj majstroj. Ili estis financitaj danke al la mecenatoj de la plej riĉaj florencaj familioj, kiuj tiel rajtiĝis akiri tombon ene de unu el la funebraj kapeloj.

Kategorio:Bazilikoj en Florenco
Kategorio:Dominikanaj preĝejoj
Giraldus Cambrensis

**Giraldus Cambrensis** (Ĝeraldo de Kimrio, angle, Gerald of Wales) estis mezepoka kronikisto (n. ĉirkaŭ 1146, m. ĉirkaŭ 1223).

Ano de nobla kaj potenca familio, li naskiĝis en la kastelo de Manorbier en Pembrokeshire, Kimrio. Post eduko ĉe Gloucester kaj Parizo, li revenis al Anglio en ĉirkaŭ 1172. La arĥiepiskopo de Canterbury, Rikardo de Dovero uzis lin por ekleziaj misioj en Kimrio, kie li klopodis forigi malbonajn kutimojn. Kiam en 1176 mortis lia onklo, la episkopo de St David's, la plej grava episkopejo de Kimrio, oni proponis ke Giraldus sukcedus lin, sed la angla reĝo Henriko la 2-a rifuzis, timante ke Giraldus estus tro energia kaj potenca. Giraldus iris al la Universitato de Parizo por studi kaj prelegi.

En 1184 li iĝis reĝa oficisto kaj kapelano de Henriko la 2-a. Li kondukis diplomatan mision al Kimrio, kaj poste, en 1185, akompanis Johanon, unu el la filoj de Henriko, al Irlando. Li partoprenis la normandajn prijuĝojn pri la irlandanoj, kiujn li taksis kiel barbaroj. En 1188 li akompanis la arĥiepiskopon de Canterbury (nun Baldwin de Exeter) al Kimrio por varbi krucmilitistojn.

En 1198 denove la episkopo de St David's mortis, kaj oni proponis ke Giraldus sukcedus. Sekvis longa barakto. Estis nova arĥiepiskopo de Canterbury, Huberto Walter, kiu forte kontraŭis. Giraldus iris al Romo por peti la subtenon de la Papo, sed in 1203 tiu fine nomumis alian. Dum la restaĵo de sia vivo Giraldus studis kaj verkis. Li mortis ĉirkaŭ 1122, eble en Hereford.

Hodiaŭ oni memoras Giraldus ĉefe pro liaj verkoj, kiujn li skribis en la latina. Inter ili estas libroj pri Irlando (*Topographia Hiberniae* - "Topografio de Irlando" - kaj *Topographia Hiberniae* - "Konkero de Irlando") kaj Kimrio (*Itinerarium Cambriae* - "Vojaĝo tra Kimrio" - kaj *Descriptio Cambriae* - "Priskribo de Kimrio") kiuj donas gravajn informojn pri tiuj landoj en la mezepoko. Li ankaŭ verkis biografiojn de ekleziuloj, membiografion, kaj librojn pri ekleziaj temoj.

## Vidu ankaŭ 
* Veturliteraturo

Kategorio:Kimraj historiistoj
Kategorio:Kimraj politikistoj
Kategorio:Kimraj kartografoj
Kategorio:Kimraj geografoj
Kategorio:Kimraj romkatolikaj pastroj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Krucmilita literaturo
Kategorio:Kristanaj hagiografoj
Kategorio:Mezepoka kimra literaturo
Palaco Bargello

La **palaco Bargello** estas palaco lokita en Florenco (Italio) kaj konstruita en 1255. Ĝi depost la jaro 1865 entenas nacian muzeon, la ***Museo Nazionale del Bargello***, kun ties kolekto da gotikaj kaj renesancaj skulptaĵoj, unu el la plej gravaj en Italio.

La palaco Bargello unue nomiĝis palaco Pretorio. Laŭ Giorgio Vasari, ĝi estis konstruita meze de la 13-a jarcento de Lapo Tedesco, patro de Arnolfo di Cambio, por la Kapitano de la Popolo. Ĝi estis sekve pligrandigita. En la 15-a jarcento, Kosimo de Mediĉo petis, ke oni pentru sur ĝia fasado la portretojn de la nobeloj, kiuj estis pendumitaj pro politika opozicio. Ekde 1502 ĝis 1574, ĝi gastigis la Justican Konsilion kaj la juĝojn de la *Ruota*. La palaco sekve fariĝis publika malliberejo.

## Eksteraj ligiloj 
*  aŭ  Oficiala retejo

Kategorio:Konstruaĵoj en Florenco
Bargello
Bargello
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en la 13-a jarcento
Candelaria Loxicha

** Candelaria Loxicha** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaxaca. La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Candelaria Loxicha*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 012.

## Geografio 
**Candelaria Loxicha** apartenas al la distrikto Pochutla al kiuj apartenas entute 14 komunumoj. Ĝi situas en la regiono Costa, kiu apartenas al la sudokcidenta parto de la subŝtato Oaxaca. Jam la nomo en la hispana (costa = marbordo) diras ke tiu regiono estas relative proksime al la marbordo. Ĉiuj distriktoj de tiu regiono limas al la pacifiko. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 8686 loĝantojn. El tiuj estis 4152 viroj kaj 4534 virinoj. La komunumo havas surfacon de 86.76 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 450 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 4996 indiĝenoj. El tiuj 3848 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 3848 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 52.23 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Candelaria Loxicha  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Calihualá

** Calihualá** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako *(Oaxaca)*. La ĉefurbo de la komunumo estas Calihuala. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la nacia geografia instituto INEGI estas 20 011.

## Geografio 
**Calihualá** apartenas al la distrikto Silacayoapam al kiuj apartenas entute 19 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 1057 loĝantojn. El tiuj estis 526 viroj kaj 531 virinoj. La komunumo havas surfacon de 132.69 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 1330 metroj super la marnivelo.
maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 394 indiĝenoj. El tiuj 301 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 301 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj). Entute 29.92 % de la loĝantoj estis indiĝenoj.

Fontoj: Statistikoj de la nacia geografia instituto INEGI pri la censo de 2005 (hispane: *Conteo de Población y Vivienda* de 2005).

## Eksteraj ligiloj 
* informoj pri la komunumo en retpaĝo de la ministerio pri socia evoluigo SEDESOL ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Rumont (Seine-et-Marne)

**Rumont** estas franca komunumo en la kantono La Chapelle-la-Reine de la departemento 
Seine-et-Marne, en la regiono Île-de-France. En 1999 ĝi havis 124 loĝantojn, kiujn oni france nomas "Rumontois".

En 1889 en Rumont vivis kiel instruisto Louis de Beaufront, unu el la fruaj esperantistoj kaj posta motoro de la Esperanto-movado en Francio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
*1999 Land Use, from IAURIF (Institute for Urban Planning and Development of the Paris-Île-de-France région  (en la angla)
*Listo de la Franca Kultur-Ministerio pri Rumont (en la franca)
*Mapo de Rumont en Michelin  (en la angla)

Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
Dubno (distrikto Rimavská Sobota)

eta|dekstra|330ra|Dubno situas en la plej griza regiono
**Dubno,** hungare **Dobfenek** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 234 m
* Loĝantaro: 130
* Poŝtkodo: 980 35
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Dubno situas laŭ la hungara landlimo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 32 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1427. En 1910 loĝis en Dobfenek 198 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Dobfenek apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito du triono de la hungareco deportiĝis al Sudetoj, la restantaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En la 1970-aj jaroj Dubno perdis esti municipo ĝis 1989. En 2001 loĝis en Dubno 138 da homoj, (134 hungaroj, 4 slovakoj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo

## Eksteraj ligiloj 
* Dubno en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Číž

**Číž** (ĉIĵ), (hungare *Csíz* (ĉIz)) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Situo 
Číž situas laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Zvolen-Košice. Tornaľa troviĝas 17 km.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1274 en formo *"Chyz"*. En 1566 kaj en 1682 la turkoj pereigis la vilaĝon. En 1860 vilaĝano faris puton, kies akvo estis netrinkebla. Poste oni konstatis, ke tio estas kuracakvo havanta jodon kaj bromon. La loko iĝis ŝatata banloko. En 1910 loĝis en Csíz 691 da homoj, (686 hungaroj, 3 germanoj, 2 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Csíz apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Putnok, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume slovakoj alvenis. En 2001 loĝis en Číž 690 da homoj, (493 hungaroj, 169 slovakoj, 20 ciganoj, 4 ĉeĥoj).
 
## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1881
* katolika kapelo omaĝe al Koro de Jesuo de 1943
* nobeldomo de Kossuth el la 18-a jarcento
* novklasikisma nobeldomo el la 19-a jarcento
* kuracbanejo el la 19-a j.c., post jarcento renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
*Banejo de Číž 
*Banejo de Číž

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Au Bon Beurre (filmo)

***Au Bon Beurre*** (***Ĉe la Bonkvalita Butero***) estas franca televida filmo de Édouard Molinaro aperinta en 1981.

## Temo 
Tiu rakonto disvolviĝas dum la germana okupado en Francio. Senskrupula laktaĵ-vendisto aktivas en nigra merkato. Du paralelaj intrigoj sekvas la destinon de la duopo Poissonnard, kiu mastrumas laktaĵ-vendejon "Au Bon Beurre" en Parizo dum la 1940-aj jaroj, kaj tiun de juna viro, Léon Lécuyer, filo de unu el iliaj klientinoj, kiun ili denuncis al aŭtoritatoj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Au Bon Beurre*
* Reĝisoro: Édouard Molinaro
* Scenaro: Roger Hanin, Pierre Pelegri, adaptita de romano de Jean Dutourd aperinta en 1952.
* Daŭro: 2 epizodoj de po 90 minutoj
* Aperdato:  en Francio

## Rolularo 
* Roger Hanin: Charles-Hubert Poissonnard
* Andréa Ferréol: Julie Poissonnard
* Jean-Claude Dauphin: Léon Lécuyer
* Béatrice Agenin: Madeleine
* Christine Pascal: Josette
* Paul Guers: Kuracisto
* Monique Mélinand: S-ino Lécuyer
* Dora Doll: S-ino Halluin
* Philippe Clay: S-ro Deprat
* Fred Personne: S-ro Lebugle
* Annick Blancheteau: Emilienne
* Claude Brosset: Jules
* Jean-Marie Arnoux: Brigadisto
* Alain Cathelin: Unua ĝendarmo
* Michel Chalmeau: Inspektoro
* Pierre Duncan: Dua ĝendarmo
* Isabelle Gauchet: Yvette
* Sylvain Lemarie: Tria ĝendarmo
* Béatrice Masson: Jeanine
* Luigi Diberti: Kapitano Legrandier
* María Riquelme: Virino en trajno
* Tony Roedel: Gunther
* Werner Schulenberg: Valkirio
* Yves Soucasse: Kunulo Léon
* Romain Trembleau: Riri, 8-jara
* Martin Trévières: estro de tranĉilejo
* Catherine Allégret: Léonie
* Maurice Jacquemont: Pétain
* Renaud Benoît: Riri, 14-jara
* Frithjof Vierock: Hans
* Jean-François Adam: Inspektoro Simonin
* Elisabeth Kaza: S-ino Legrandier
* René Renot: Gardisto de malliberejo
* Francis Lax: Rappoport
* Jacques Mutel: René Benjamin
* André Valardy: Alphonse
* Peter Semler: Majoro von Pasbst
* Gilbert Vilhon: Juĝisto de ĵuria tribunalo
* Jocelyn Canoen: Pordisto St. Germain
* Jean-Claude de Goros: Inspektoro Hotelo Vichy
* Salvino Di Pietra: Kapitano Legrandier
* Annick Fougery: Pordisto Rappoport
* Patrick Gourevitch: Kortuma oficisto Vichy
* Giuseppe Grottadaurea: Fortulo 1
* Bernard Marcellin: Fortulo 2
* Antonio Passaglia: Oficisto Ĉambro de Deputitoj
* Jean-Simon Prévost: Baden Powells
* Jean-Pierre Rivière: Leŭtenanto malliberejo
* Jean-Louis Tristan: Policisto Pridemando Vichy

## Eksteraj ligiloj 
* Au Bon Beurre en IMDB

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1981
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj de Édouard Molinaro
Hilelismo - propono pri solvo de la hebrea demando

**Hilelismo – propono pri solvo de la hebrea demando** (ruse *ГИЛЛЕЛИЗМЪ - ПРОЕКТЪ РЕШЕНИЯ ЕВРЕЙСКОГО ВОПРОСА*) estas ruslingva verko de L.L. Zamenhof sub pseŭdonimo *Homo Sum* (en la malnova Rusa ortografio *Гомо Сумъ*) publikigita en 1901. La broŝuro estis formale adresita al samgentanoj de L.L. Zamenhof (do al judoj), kiujn Zamenhof kalkulis kiel la unuajn entuziasmiĝontojn pri la projekto Hilelismo, pra-formo de Homaranismo. Praktikonte Hilelismon kiel universalan neŭtralan racian religietikon ili, laŭ Zamenhof, montros plej ĝustan – neŭtralan – religietikan evoluvojon al ĉiuj homoj (gentoj, popoloj) en la mondo. Tuj post la apero de la broŝuro, ĝia eldonisto bankrotis kaj la broŝuro dum kelkaj jaroj restis neakirebla. 

La originala teksto (en kaj la malnova ortografio ruslingva de la epoko de Zamenhof, kaj la moderna post-revolucia ortografio) troviĝas ĉe la paĝoj de Yuri Finkel. 

## Referencoj 
Kategorio:Verkoj de L. L. Zamenhof
Kategorio:Judoj kaj judismo en populara kulturo
Kreuzlingen (distrikto)

**Distrikto Kreuzlingen** estas distrikto de Kantono Turgovio. Ĝi havas areon de 129,0&nbsp;km² kaj nombris post la novstrukturigo de la 1-a de januaro 2011 laŭ la statistiko de la 31-a de decembro 2009 41598 loĝantojn. La ĉefurbo de la distrikto estas la urbo Kreuzlingen.

## Komunumoj de la distrikto Kreuzlingen 
### Komunumoj ekde la 1-a de januaro 2011 

### Komunumoj laŭ la malnova ordo ĝis fino de 2010 
Al la distrikto Kreuzlingen apartenas ĝis la fino de 2010, kiam estis surbaze de la nova leĝo pri la komunumo de Kantono Turgovio malfonditaj la distriktoj Bischofszell, Diessenhofen kaj Steckborn, la sekvantaj dek-du komunumoj:

## Konstanca tereno en distrikto Kreuzlingen 
En distrikto Kreuzlingen sur la teritorio de la politika komunumo Tägerwilen, situas la marĉo Tägermoos, kiu kvankam sur svisa regteritorio estas enlimaĵo de la urbo Konstanco. Ĝi estas sub komuna administrado de Konstanco kaj Tägerwilen.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la distrikta tribunalo Kreuzlingen 

Kategorio:Distriktoj de Svislando
Kategorio:Bodenlago
Kategorio:Distriktoj de Kantono Turgovio
!
Gemerské Dechtáre

eta|dekstra|330ra|Gemerské Dechtáre situas en la plej griza regiono
**Gemerské Dechtáre,** hungare **Détér** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 km²
* Supermara alteco: 217 m
* Loĝantaro: 430
* Poŝtkodo: 980 04
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Gemerské Dechtáre situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, sub piedoj de monto 346 m-ojn alta, fine de sakovojo. Rimavská Sobota troviĝas 22 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1246 en formo *"Deltar"*. En 1710 pro la militadoj kaj epidemioj la vilaĝo senhomiĝis. En 1910 loĝis en Détér 553 da homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Détér apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Kolĥozo formiĝis en 1957. En 2001 loĝis en Gemerské Dechtáre 467 da homoj, (452 hungaroj, 13 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kermeseja katolika preĝejo omaĝe al Sepdolora Dipatrino
* klasikisma kapelo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1880
* luterana sonorilturo el la 19-a jarcento

## Ĝemelkomunumo 
 Kissikátor, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Gemerské Dechtáre en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Drňa

eta|dekstra|330px|Drňa situas en la plej griza regiono

**Drňa** (drnja), hungare **Darnya** (darnja) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 183 m
* Loĝantaro: 210
* Poŝtkodo: 980 03
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Drňa situas sur ebenaĵo kaj sur deklivoj, sub piedoj de 395 m-ojn alta monto, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo, fine de mallonga sakovojo. Rimavská Sobota troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
Apud la loko dum la neolitiko estis setlejo kun defendaj muroj. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1246 en formo *"Darna"*. Ŝajnas, post la tatara invado en 1241 fortikaĵo konstruiĝis, kiu iam detruiĝis kaj lasis nenion pri sia historio. En 1910 loĝis en Darnya 418 da homoj, (escepte 2 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Darnya apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Drňa 218 da homoj, (173 hungaroj, 39 slovakoj, 4 ciganoj, unusola ĉeĥo). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas trapasebla ie ain senĝene.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1802
* restaĵoj de la fortikaĵo

## Eksteraj ligiloj 
* Drňa en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Chandon de Briailles

Grafo **Pierre-Gabriel CHANDON DE BRIAILLES**, estro de ĉampanvina kompanio Moët & Chandon estis unu el la unuaj francaj esperantistoj. Li lernis Esperanton en 1892 de Louis de Beaufront.

Li estis bofilo de Jean-Rémy Moët, kiu donis al li en 1832, duonon de sia firmao.

Kategorio:Francaj esperantistoj
Gaheris

**Gaheris**, kavaliro en Artura legendo.

Li estis la filo de Reĝo Lot de Orkney kaj Morgause, kaj frato de Agravain, Gawain, kaj Gareth. Li estis ankaŭ frato aŭ duon-frato de Mordred. Li edziĝis al Lynette, kiun lia frato Gareth helpis savi ŝian fratinon Lyonesse, per duobla ceremonio en kiu ankaŭ Gareth edziĝis al Lyonesse.

Li servis kiel eskviro de sia pli aĝa frato Gawain antaŭ ol kavaliriĝi ĉe la kortego de Reĝo Arturo. Li partoprenis la mortigon de Pellinore (kiu mortigis lian patron). Poste estis revenĝo inter la familio de Lot kaj tiu de Pellinore. Malgraŭ tio Morgause ĝuis amaferon kun Lamorak, la filo de Pellinore. Gaheris trovis ilin en lito kaj senkapigis sian patrinon, sed permesis ke Lamorak eskapu. Kredante ke Lamorak estas la mortiginto, Gawain, Agravain kaj Mordred kuniĝis kun Gaheris por embuskigi kaj mortigi Lamorak, sed poste eltrovis ke fakte Gaheris mortigis sian patrinon. Sekve, Gaheris estis portempe ekzilata de la Artura kortego.

Gaheris revenis al la kortego. Arturo petis ke Gaheris kaj liaj fratoj defendu la ŝtiparumon de Reĝino Ginevra. Gawain rifuzis, sed la aliaj senentuziasme konsentis, kvankam ili diris ke ili ne portos kirasojn. Gaheris mortis, kune kun Gareth kaj Agravain, kiam Lanceloto kaj liaj kavaliroj savis Ginevran.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Agravain

**Kavaliro Agravain**, nevo de Reĝo Arturo.

Li estis la dua filo de Reĝo Lot de Orkney kaj Morgause, kaj frato de Gawain, Gaheris kaj Gareth. Li estis ankaŭ frato aŭ duon-frato de Mordred.

Li estis bonaspekta kaj forta kavaliro, sed, malkiel Gawain kaj Gareth, havis reputacion pro malico kaj malbono. Gawain petis ke li ne spionu Ginevran, sed li ignoris la konsilon. Kune kun Mordred li malkaŝis la am-aferon de Lanceloto kaj Ginevra. Iuj verkistoj diras ke, fuĝante el la ĉambro, Lanceloto mortigis lin; aliaj, ke li mortis, kune kun Gareth kaj Gaheris, kiam li senkirase kaj senentuziasme rezistis Lanceloton kaj liajn kavalirojn kiam tiuj savis Ginevran de ŝtiparumo.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Abundantia

**Abundantia** estis la romia diino pri bonŝanco, personigo de abundeco kaj prospereco. En la romia mitologio, ŝi estis ankaŭ konita kiel Annona kaj estis konsiderita kiel malgrava diino. Krom la personigo de ŝanco kaj riĉeco, ŝi ankaŭ estis la gardistino de la *cornucopia*, tio estas la korno de abundeco. Pere de tiu korno ŝi laŭtradicie disdonis manĝaĵojn kaj monon.

Oni retrovis nur malmultajn kultejojn rilate al Abundantia en Romo. Ŝi cetere estis priskribita kiel "*la bela virino de sukceso*", kaj pro tio estis multe bildigita de variaj artistoj, ofte tenante la *cornucopia*.

## Vidu ankaŭ
*151 Abundantia

Kategorio:Dioj pri fortuno
Kategorio:Romiaj dioj
Kategorio:Diinoj de la romia mitologio
Kategorio:Personigoj
Dubovec

eta|dekstra|330ra|Dubovec situas en la plej griza regiono

**Dubovec,** hungare **Dobóca** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Supermara alteco: 182 m
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 980 41
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Dubovec situas sur ebenaĵo kaj sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Jesenské-Tornaľa. Rimavská Sobota troviĝas 16&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1260. En 1910 loĝis en Dobóca 752 da homoj, (745 hungaroj, 6 slovakoj, unusola germano). Ĝis Traktato de Trianon Dobóca apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En 1921 ĉeĥoj alvenis, kiuj fondis novan municipon apude en 1927. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis, la ĉeĥa kolonio perdis la memstarecon. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1951 la vilaĝo iĝis municipo. En 2001 loĝis en Dubovec 537 da homoj, (445 hungaroj, 69 slovakoj, 8 ciganoj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* gotika katolika preĝejo omaĝe al Reĝo Ladislao la 1-a (Hungario) el la 14-a jarcento
* statuo de Sankta Johano de 1789

## Eksteraj ligiloj 
* Dubovec en la papo

## Notoj kaj referencoj 
(1)http://www.foruminst.sk/index.php?p=lexikon&t=a&xp=&w=&MId=&Lev=&Ind=9&P=pub,hu,#top

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Lynette (artura legendo)

**Lynette** estis virino kiu vojaĝis al la kortego de Reĝo Arturo por peti ke iu helpu ŝin savi sian fratinon Lyonesse, kiu estis sieĝata de la Ruĝa Kavaliro.

Ĉar ŝi rifuzis malkaŝi sian nomon - la kialoj estas tute neklaraj - oni komandis Gareth, kiu laboris kiel kuireja knabo, akompani ŝin. Survoje ŝi insultadis lin sed li venkis plurajn kavalirojn antaŭ ol estis kavalirigita de Lanceloto. Gareth venkis la Ruĝan Kavaliron sed estis grave vundita: poste Lynette flegis lin. Gareth ekamis Lyonesse. Ŝi, Lynette kaj Gareth iris al la Artura kortego kie Lynette mem ekamis Gaheris. Sekvis duobla geedziĝo.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kavaliro Kay

**Kavaliro Kay** (kimre, Cai, Kai aŭ Kei), seneskalo de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Kavaliro Ector, vartopatro de Arturo mem. Inicie Arturo estis la eskviro de Kay. Dum turniro en Londono, Arturo eltiris "la Glavon en la Ŝtono", kiun neniu alia sukcese eltiris. Kay pretendis ke faris tion, sed fine konfesis la veron. Tuj ĉiuj agnoskis Arturon reĝo de Britio.

Kay lojale servis Arturon, sed havis reputacion pro koleremo, fanfaronemo kaj malĝentileco.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Korinta ordo

eta|300px|kapiteloj de la kvin klasikaj kolonaj ordoj (kaj aldone la "moderna ionika ordo") en superrigardo
La **korinta ordo** estas la lasta el la tri antikvaj grekaj arkitekturaj kolonaj ordoj. Ĝi diferenciĝas per precipe riĉa dekoracio kaj kornico ornamita de du vicoj da akantaj folioj al kiuj sekvas iaj helikfiguroj nome kaŭlikloj.

Tia vegetala dekoracio estis jam uzita en Antikva Egiptio aŭ en Asirio, sed la grekoj modernigis kaj purigis la antaŭajn formojn, tiel kreante novan stilon. Kvankam la nomo de la ordo devenas de la greka urbo Korinto, tiu stilo estis iom pli uzita en Ateno.
eta|maldekstra|300px|korinta kolono en la kirko Sankta Maria de la Anĝeloj en Romo

Laŭ Francisko Azorín **korinta ordo** estas *Tipa ordo de la greka k. romana arkitekturo, kies kolonaj kapiteloj estas tre ornamitaj per akantofolioj.* Li indikas etimologion el *Korinto*, propra nomo de greka urbo kaj de tie la latina *corinthius*.

## Vidu ankaŭ 
* Kompozita ordo

## Notoj 
Kategorio:Antikva arkitekturo
Gareth

**Gareth**, nevo de Reĝo Arturo.

Li estis la filo de Reĝo Lot de Orkney kaj Morgause, kaj frato de Gawain, Agravain kaj Gaheris. Li estis ankaŭ frato aŭ duon-frato de Mordred.

Laŭ Thomas Malory li alvenis al la kortego de Arturo maskvestite kiel kuireja knabo. Kavaliro Kay ĉiam komandis lin fari malfacilaĵojn, mokis lin pro lia malsupera rango, kaj moknomis lin "Beaumains", kiu signifas "belaj manoj" aŭ "bonaj manoj", ĉar liaj manoj estis molaj kaj ne alkutimigataj al mana laboro. Gareth iris el la kortego por helpi Lynette kiu deziris savi sian fratinon Lyonesse de la Ruĝa Kavaliro de la Ruĝaj Landoj, Kavaliro Ironside ("Ferflankulo"). Lin akompanis la nano Melot, kiu sciis la realan identecon de Gareth. Tamen ankaŭ Lynette kredis ke Gareth estas nur kuireja knabo kaj survoje mokis lin. Gareth venkis la fortan Perarde - la Nigra Kavaliro - kaj akiris ties kirason kaj ĉevalon. Li renkontiĝis kun Pertolope, la Verda Kavaliro, kiu kredis, ke li estas lia frato, la Nigra Kavaliro. Lynette diris al Pertolope, ke Gareth estas nur kuireja knabo kaj petis, ke li forigu Gareth. Tamen Gareth venkis Pertolope, sed ne mortigis lin: Pertolope promesis servi lin. Simile Gareth venkis Perymones, la Pulkolora Kavaliro, kaj Persaunte, la Indiga Kavaliro, kaj tiuj ankaŭ iĝis liaj sekvantoj. Finfine Lynette konsciis, ke Gareth, per sia trankvila akcepto de ŝia mokado, estas vere kavalireca kaj ja estas bona kavaliro. Ili renkontis Lanceloton kiu kavalirigis Gareth.

Gareth kaj la aliaj atingis la kastelon de Lyonesse, kie la Ruĝa Kavaliro sieĝis ŝin. Tuttage Gareth batalis kontraŭ tiun kaj fine venkis lin, malgraŭ ke tiu posedis la forton de sep viroj. Komence li intencis mortigi la Ruĝan Kavaliron, kiu mem estis mortiginta ĉiun alian kavaliron kiu klopodis savi Lyonesse. Tamen la Ruĝa Kavaliro eksplikis, ke li faris ĉion nur pro ke la damo kiun li amis igis lin ĵuri mortigi Lanceloton: li mortigis la aliajn kavalirojn nur por atentigi Lanceloton. Aŭdinte tion, Gareth igis lin promesi kaj servi lin kaj iri al la kastelo de Arturo por peti la pardonon de Lanceloto. Dum la batalo, Gareth ricevis gravajn vundojn kaj poste Lynette flegis lin.

Post pluraj malfacilaĵoj Gareth edziĝis al Lyonesse. Li mortigis la Dukon de Toskanio. Arturo petis, ke Gareth kaj liaj fratoj defendu la ŝtiparumon de Reĝino Ginevra. Gawain rifuzis, sed la aliaj senentuziasme konsentis, kvankam ili diris ke ili ne portos kirasojn. Gareth mortis, kune kun Gaheris kaj Agravain, kiam Lanceloto kaj liaj kavaliroj savis Ginevran.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Pola landvojo n-ro 30

**Pola landvojo n-ro 30** (**DK30**) - landvojo en sudokcidenta parto de Malsuprasilezia Provinco je longeco 67&nbsp;km. Ĝi trairas tra Przedgórze Sudeckie. Ĝi estas lasta kunigilo de landvojoj n-ro  kaj , antaŭ landlima trairejo.

## Pli gravaj urboj laŭ DK30 
* Zgorzelec () - pretervojo
* Łagów
* Pisarzowice
* Lubań
* Olszyna - pretervojo
* Biedrzychowice
* Gryfów Śląski
* Radoniów - pretervojo
* Jelenia Góra () - pretervojo
Brňany

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono de Litoměřice. Pri parto de urbo Vyškov temas artikolo Brňany (Vyškov).*

**Brňany** estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice, regiono Ústí nad Labem, troviĝanta proksimume 6&nbsp;km sude de Litoměřice. En la vilaĝo loĝas  ().

## Historio 
Unua skriba mencio pri Brňany devenas el la jaro 1057 kaj rilatas al fondiĝo de kanonikaro en Litoměřice. Oni supozas devenon de la nomo de malnovĉeĥa "brná", tio signifas kota aŭ malklara akvo, kiu kompreneble troviĝas en apuda rivero Ohře.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kasteleto el fino de 18a jarcento en ĉefa strato. Ĝi estis konstruita barokstile de Jakob Wimmer - armea liveranto de konstrumaterialo por konstruado de la fortikaĵo Terezín (tiuepoke *Theresienstadt*).
* Masonitaj domoj el komenco de 19-a jarcento kun konservitaj pinjonoj kaj pordegoj.
* Kapelo de Virgulino Maria Dolorplena kaj Sankta Johano el Nepomuk. Origine barokstila ĝi estis rekonstruita novogotike en la 19a jarcento.
* Niĉa kapeleto en bevelita domangulo ĉe ĉefa stratkruciĝo.
* Monumento por la falintoj en la Unua Mondmilito - tumulo kun apude staranta statuo de soldato.

## Fotogalerio 

Brnany LT CZ chapel 200.jpg|Kapelo de Virgulino Maria Dolorplena kaj Sankta Johano el Nepomuk
Brnany LT CZ crossroads view towards E 197.jpg|Niĉa kapeleto en bevelita domangulo ĉe ĉefa stratkruciĝo
Brnany LT CZ WWI memorial 0198.jpg|Monumento por la falintoj en la Unua Mondmilito

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Chalcatongo de Hidalgo

**Chalcatongo de Hidalgo** estas unu el la 570 komunumoj de la meksika subŝtato Oaĥako (*Oaxaca*). La ĉefurbo de la komunumo same nomiĝas *Chalcatongo de Hidalgo*. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 20 026.

## Geografio 
Chalcatongo de Hidalgo apartenas al la distrikto Tlaxiaco al kiuj apartenas entute 35 komunumoj. Ĝi situas en la Miŝteka regiono de Oaĥako (regiono *Mixteca*), kiu apartenas al la nordokcidenta parto de la subŝtato. La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 7483 loĝantojn. El tiuj estis 3474 viroj kaj 4009 virinoj. La komunumo havas surfacon de 111 kvadratkilometroj. La meza alteco estas 2450 metroj super la marnivelo. maldekstra|eta|300px|Situo de la koncerna distrikto kaj regiono interne de la subŝtato Oaxaca.

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 (laŭ INEGI) en la komunumo vivis 3532 indiĝenoj. El tiuj 2929 aĝis pli ol 5 jaroj. Entute 2929 personoj estis dulingvaj (hispana kaj indiĝena lingvoj).

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
* Chalcatongo de Hidalgo  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Oaxaca
Kategorio:Miŝteka regiono de Oaĥako
Münsterlingen TG

## Pri la komunumo 
**Münsterlingen** estas komunumo en la distrikto Kreuzlingen de Kantono Turgovio, Svislando. Ĝi havis 2543 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Münsterlingen situas ĉe la bordo de Bodenlago sudoriente de la urbo Kreuzlingen. Münsterlingen konsistas el la du municipoj Scherzingen kaj Landschlacht.

## Limoj kaj najbaraj komunumoj 
Münsterlingen limas en nordoriento al Bodenlago, kiu estas landlimo kun Baden-Virtembergo (Germanio), en nordokcidento al Bottighofen, en sudokcidento al Lengwil kaj en sudoriento al Altnau.

## Trafiko 
La komunumo disponas pri tri stacidomoj ĉe la trajnlinio de Romanshorn al Kreuzlingen, kiun servas trajnoj de Svisaj Federaciaj Fervojoj kaj de THURBO.

## Historio 
La politika komunumo Münsterlingen estiĝis la 1-an de januaro 1994 per la kunigo de la ĝis tiam aŭtonomaj komunumoj Landschlacht kaj Scherzingen kadre de la komunuma reorganizado de Kantono Turgovio. Nomon kaj blazonon la komunumo ricevis de la malnova Monaĥejo Münsterlingen. La unua dokumenta mencio de la monaĥejo datiĝas el la jaro 1125 kiam Henriko la 5-a permesis al *Ulrich de Dillingen*, la tiama episkopo de Konstanco la renovigon de la monaĥejo, kiu laŭ buŝa tradicio fondita en la 10-a jarcento de fratino de la abato Gregoro de Einsiedeln.

## Vidu ankaŭ 
* Münsterlingen-Scherzingen (stacidomo)
* Münsterlingen Spital (stacidomo)
* Landschlacht (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Münsterlingen
* Münsterlingen en la Historia Leksikono de Svislando
* Landschlacht en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Bodenlago
Ekskaliburo

eta|255x255ra|Kiel la kavaliro, Bedivere ĵetas la glavon Excalibur en la akvon. Bildo de Aubrey Beardsley, 1894.
[eta|dekstra|200px|*Excalibur* fare de [Howard Pyle (1902).]]
**Ekskaliburo** (En la angla **Excalibur**; en la kimra, **Caledfwlch**; en la kornvala, **Calesvol** (en moderna kornvala: **Kalesvolgh**); en la bretona, '''Kaledvoulc'h**; kaj en la latina, **Caliburnus''') estis la legenda glavo de Reĝo Arturo.

Iuj verkistoj diris ke Arturo eltiris Excalibur el ŝtono, kion nur la vera reĝo povus fari, dum turniro ĉe Londono, kaj pro tio iĝis reĝo. Aliaj, ke la Damo de la Lago donis ĝin al Arturo post kiam li iĝis reĝo. Laŭ pluraj versioj de la legendo, kiam li estis mortanta Arturo ordonis al Bedivere ĵeti Excalibur en la lagon el kiu ĝi venis, kaj brako de Damo leviĝis el la akvo por kapti ĝin.

Laŭ multaj verkistoj, la glavo estis ambaŭflanke gravurita: sur unu flanko estis la vortoj "Prenu min"; sur la alia, "Forĵetu min". La klingo forte brilis, tiom kiom tridek torĉoj, kaj blindigis la malamikojn de Arturo. La ingo de Excalibur povis protekti kontraŭ vundoj. Iuj diris ke la Feino Morgane ŝtelis la ingon kaj ĵetis ĝin en lagon: ĝi neniam plu videblis.

Kategorio:Artura literaturo
Kategorio:Fikciaj glavoj
Lajos Áprily

**ÁPRILY Lajos** (lajoŝ aprili) estis hungara poeto kaj tradukisto naskiĝinta la 14-an de novembro 1887 en Braŝovo kaj mortinta la 6-an de aŭgusto 1967 en Budapeŝto. Li estis la patro de poeto, tradukisto Zoltán Jékely.

## Biografio 
La originala nomo de Lajos Áprily estis *Lajos Jékely*. Post la bazlernejo en Parajd de 1890 li lernis en Székelyudvarhely kaj de 1899 en Kolozsvár. Li akiris en 1909 instruistan diplomon pri la hungara kaj germana lingvoj kaj literaturoj kaj li fariĝis instruisto en Nagyenyed en Kolegio Bethlen. Tie naskiĝis en 1913 sia unua filo, la estonta poeto, verkisto kaj tradukisto Zoltán Jékely. Li publikigis dekomence sub nomo Lajos Áprily en 1918 en revuo Új Erdély. En 1923 li havigis diplomon pri la franca lingvo en Dijon. En 1926 sia familio translokiĝis al Kluĵo kaj li instruis en la Reformita Kolegio. En 1928 li fariĝis redaktoro de Erdélyi Helikon. En 1929 la familio translokiĝis Hungarujon Budapest, kie la poeto de 1934 estis nomumita direktoro de Baár-Madas Leánynevelő Intézet. Tie estis sia disĉiplo interalie Ágnes Nemes Nagy, la pli malfrua poetino. En 1935 li faris duonjaran studvojaĝon en Eŭropo. En 1942 por mallonga tempo ili retranslokiĝis Transilvanujon al Parajd. En 1943 la familio ekloĝis en Szentgyörgypuszta proksime de Visegrád.

## Volumoj 
* *Falusi elégia,* versek, 1921
* *Esti párbeszéd,* versek, 1923
* *Rasmussen hajóján,* veresek, 1926
* *Vers vagy te is,* versek, 1926
* *Idahegyi pásztorok,* verses dráma, 1929
* *Rönk a Tiszán,* versek, 1934
* *Úti jegyzetek. Egy pedagógiai vándorlás megfigyelései,* úti beszámoló, 1934
* *A láthatatlan írás,* versek, 1939
* *Az aranyszarvas,* műfordítások, 1964
* *Fecskék, özek, farkasok,* történetek, 1965
* *Jelentés a völgyből,* versek, 1965

## Bibliografio 
* Vita Zsigmond: *Az ember és a költő* (La homo kaj poeto) (monografio). 1972.
* Antal Attila: *Világalkotó elemek Áprily Lajos költésztében*. Kriterion Könyvkiadó, Kolozsvár, 2003.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉiuj poemoj en hungara lingvo 
* Biografio, fotoj

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Bohušovice nad Ohří

**Bohušovice nad Ohří** (en loka dialekto *Boušovice*, )  estas urbo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice. Ĝi konsistas el du partoj - Bohušovice troviĝas ĉe maldekstra bordo de rivero Ohře kaj Hrdly ĉe la dekstra. En la jaro  loĝis en la urbo .

## Historio 
Unua skriba mencio pri Bohušovice (*Bvsouici*) devenas el la jaro 1057 kaj rilatas al fondiĝo de kanonikaro en Litoměřice.
Signifa evoluo de la komunumo komenciĝis post la jaro 1850 lige kun finkonstruo de fervojo inter Praha kaj Dresden.
En la jaro 1920 Bohušovice ricevis statuton de urbo, kiun ĝi poste perdis dum Dua Mondmilito. En la jaro 1998 ĝi ricevis la urban statuson denove.

## Loĝantaro 
## Trafiko 
La urbo troviĝas 9&nbsp;km de aŭtostrado D8 (elveturejoj 35 - Doksany aŭ 45 - Lovosice). Tra ĝi ankaŭ trapasas ĉefa fervojtrako Praha - Děčín. En stacidomo haltas eĉ rapidtrajnoj, tio montras nunan gravecon de la urbo.

## Ekonomio 
La urbo estas fama interalie per agrikultura kaj manĝovara produktado. La produktejoj kaj deponejoj troviĝas proksime de la fervoja stacidomo. La plej signifa estas laktofabriko, grava estas ankaŭ produktado de mustardo.

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sanktaj Prokop kaj Nikolao sur Centra placo.
* Ŝtona fervoja ponto trans rivero Ohře el la jaro 1848.
* Monumento de Johano Hus sur Centra placo.
* Kapeleto de Sankta Anna ĉe ŝoseo al Brňany.

Bohusovice_nad_Ohri_CZ_Masaryk_Street_towards_NNW_029.jpg|Masarykova strato
Bohusovice_nad_Ohri_CZ_SS_Procopius_and_Nicholas_church_622.jpg|Preĝejo de Sanktaj Prokopio kaj Nikolao
Bohusovice_nad_Ohri_CZ_town_hall_0616.jpg|Urbodomo
Bohusovice_nad_Ohri_CZ_elementary_school_012.jpg|Baza lernejo
Bohusovice_nad_Ohri_CZ_Jan_Hus_memorial_from_S_015.jpg|Monumento de Johano Hus
Bohusovice_nad_Ohri_CZ_railway_station_from_SE_004.jpg|Fervojstacio Bohušovice nad Ohří


Kategorio:Urboj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Municipoj en distrikto Litoměřice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Malsupraohara tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Ohře
Dulovo

**Dulovo** estas diversaj komunumoj.

* Dulovo (distrikto Rimavská Sobota) estas vilaĝo en Slovakio
* Dulovo (distrikto Taĉiv) estas vilaĝo en Ukrainio
Flughaveno de Antverpeno

La **Flughaveno de Antverpeno** (Deurne) (IATA: ANR, ICAO: EBAW) estis inaŭgurita la  kaj sekve estas la plej malnova ankoraŭ funkcianta flughaveno de la mondo. Ĝi troviĝas 5 kilometrojn for de la urbocentro de Antverpeno kaj grandparte sur la teritorio de la antverpena distrikto Deurne.

La flughaveno estas nun ĉefe uzata por vojaĝoj al Britio (Londono, Manĉestro, Manksinsulo, Ĵersejo) kaj al Germanio (Frankfurto).
eta|dekstra|300px|La alvenejo

## Historio 
Ĝis la jaro 1920 la flughaveno de Antverpeno estis la tiel nomata *Wilrijkse Plein* (Placo de Wilrijk). Kiam la ĉirkaŭaĵo iĝis plenkonstruita, la konata piloto Jan Olieslagers serĉis terenon pli for de la centro de la urbo. Elektita estis tereno en la sudo de Deurne. La  ĝi estis oficiale inaŭgurita. En oktobro de la sama jaro la aviadilkonstruejo kaj -lernejo Stampe kaj Vertongen ekloĝis en Deurne. En 1928 la aviadilkompanio *Sabena* ekfunkciigis fluglinion inter Deurne kaj Evere kaj unu jaron poste inter Deurne kaj Hamburgo. Poste sekvis Amsterdamo, Kopenhago kaj kelkaj aliaj. En 1927 Jan Olieslagers fondis la flugklubon *Antwerp Aviation Club*, kiu ankoraŭ nun ekzistas kaj aktivas.

La  estis inaŭgurita la flughavena konstruaĵo de arkitekto Stanislas Jasinski en modernisma stilo.

Ekzistis grandaj planoj por ekspansiigi la flughavenon, sed la Dua mondmilito ŝanĝis tiujn ideojn. Germanio dum la okupacio de Belgio uzis la flughavenon kiel startejon por siaj bombadoj de Anglio. Estis ankaŭ ili kiuj konstruis betonan alteriĝejon. Post kiam Germanio retiriĝis en 1944 la britoj okupis la flughavenon B-52 (nomo kiun donis la aliancanoj). En 1946 la tereno estis denove transdonita al Belgio, sed nur en 1947 komenciĝis novaj regulaj flugoj inter Deurne kaj Londono.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   Oficiala retejo de la flughaveno
*  Retejo de la muzeo Stampe kaj Vertongen

Antverpeno
Kategorio:Konstruaĵoj en Antverpeno
Nová Bašta

eta|dekstra|330px|Nová Bašta situas en la plej griza regiono

**Nová Bašta,** hungare **Egyházasbást** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. La historia slovaka nomo estis **Kostolná Bašta**, la hungaroj uzis ankaŭ la formon *Újbást*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: 271 m
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 980 34
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Nová Bašta situas sur malebenaĵo, laŭ flankovojoj. Fiľakovo troviĝas 20, Rimavská Sobota 38 km-ojn.

## Historio 
En la proksimo oni loĝis dum la bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1267 en formo *"Basthi"*. En 1910 loĝis en Egyházasbást 610 da homoj, (escepte unusolan slovakon ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Egyházasbást apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Egyházasbást rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito multe la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Nová Bašta 546 da homoj, (493 hungaroj, 28 slovakoj, 22 ciganoj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* romanika katolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) de 1290, ĉirkaŭita per defenda muro
* gotika preĝejo omaĝe al Sankta Nikolao de 1397
* restaĵoj de fortikaĵo el la bronzepoko
* kastelo
* malnovaj loĝdomoj kun loka muzeeto
* kermeseja kapelo
* arbaraj vojetoj por turistoj

## Eksteraj ligiloj 
* Nová Bašta en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Vyšné Valice

eta|dekstra|330ra|Vyšné Valice situas en la plej griza regiono

**Vyšné Valice** (viŝnE valice), hungare **Felsővály** (felŝOvAj) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1899 la oficiala hungara nomo estis *Felsővály-Bikszög*.

## Bazaj informoj 
* Areo: 13 km²
* Supermara alteco: m
* Loĝantaro: 320
* Poŝtkodo: 982 52
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Vyšné Valice situas inter montoj 476 kaj 499 m-ojn altaj, laŭ rojo, fine de sakovojo. Tornaľa troviĝas 16 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1247, kiel setlejo de nobeloj. Apuda vilaĝo Bikszög (biksog) menciiĝis en 1407. En la 19-a jarcento ambaŭ vilaĝoj unuiĝis. En 1910 loĝis en Felsővály 309 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Felsővály apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornalja, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Felsővály rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito multe la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Vyšné Valice 298 da homoj, (261 hungaroj, 34 slovakoj, 2 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* kalvinana preĝejo de 1622
* ligna sonorilturo el la 17-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Vyšné Valice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Hostice

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en Slovakio. Pri parto de municipo Ruda nad Moravou en Ĉeĥio temas artikolo Hostice (Ruda nad Moravou).*

**Hostice,** hungare **Gesztete** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

* Areo: 21 km²
* Supermara alteco: 216 m
* Loĝantaro: 890
* Poŝtkodo: 980 04
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Hostice situas sur ebenaĵo kaj sur deklivoj, sub piedoj de monto 308 m-ojn longa, laŭ rojo, laŭ la hungara landlimo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko. La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1332 en formo *"Gezeche"*. En 1890 la tuta vilaĝo detruiĝis pro incendio. En 1910 loĝis en Gesztete 722 da homoj, (escepte 8 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Gesztete apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Hostice 855 da homoj, (744 hungaroj, 58 hungarlingvaj ciganoj, 45 slovakoj kaj aliaj). Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al interna zono de Schengen, sekve la limo estas ie ajn trapasebla senĝene.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al apostolo Sankta Andreo de 1787, en 1913 tute renovigita
* kastelo de Putnoky (putnoki)
* nobeldomo de Vécsey (vEĉei) el la 18-a jarcento

## Ĝemelkomunumo 
*  Domaháza, Hungario

## Eksteraj ligiloj 
* Hostice en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota