open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kalsoneta rolo

[thumb|[Sarah Bernhardt kiel Hamlet]]

**Kalsoneta rolo** (en la internacia medio, precipe en Francio, **rôle travesti**, **en travesti**, **travesti** aŭ **travesty**) estas teatra termino, kiu markas aktorojn, kiuj ludas rolon de mala sekso (te. se viro ludas virinan rolon aŭ virino viran rolon), precipe en&nbsp;operoj. La markigo "kalsoneta rolo" por la rolo de la alia tipo, te. se virino ludas viron, estas disvastigita en la ĉeĥa teatra medio. Germane oni uzas esprimon por tiaj ĉi roloj *Hosenrolle*.

El la sociaj kaŭzoj ludis viroj virinajn rolojn jam en&nbsp;antikva Grekio kaj Romio. Tio estis tial, ke virinoj havis ĝis malfrua  renesanco malpermesite eniri sur scenejo. En baroka periodo virinoj jam ludis teatron, sed kelkaj roloj estis intence komponitaj ĝuste kiel *rôle travesti*.

## Referencoj
## Rilataj artikoloj 
* Baleto
* Giuseppe Verdi
* Onnagata
* Vincenzo Bellini

## Vidu ankaŭ
* Vira servistino

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Opero
Kategorio:Historio de teatro
Kategorio:Literaturaj roluloj
Kategorio:Francaj vortoj kaj esprimoj
Vivtenado

**Vivtenado**, **vivrimedoj**  aŭ **porvivaĵo**  estas la enspezofonto de homo por financi siajn vivtenajn bezonojn.

Por la plejmulto da homoj, la ĉefa enspezofonto estas enspezoj el laboro, ĉu kiel dungito aŭ kiel memdungito. Ĉi tiun fonton uzas la plej multaj homoj ekde la tago kiam ili eniras la laborantaron, kutime en sia tria vivjardeko, ĝis ili emeritiĝas, kutime en sia sepa vivjardeko.

Por tiuj, kiuj ne kapablas subteni sin per laboro, pro handikapo, la sociala ŝtato provizas bazan enspezon per Nacia Asekuro, en la formo de invalidpensio. Eĉ en kazoj de provizora nekapablo subteni sin per laboro, Nacia Asekuro provizas salajranstataŭigajn subvenciojn

Post emeritiĝo de laboro, post atingo de emeritiĝa aĝo aŭ pro invalideco, la ĉefa enspezofonto estas pensio, kiuj estas donataj al persono laŭ la rajtoj, kiujn li akumulis dum siaj laborjaroj.

Pliaj enspezfontoj povus esti:

* Enspezoj el financaj aktivaĵoj, kiel ekzemple interezoj aŭ dividendoj.
* Enspezoj el posedaĵoj, kiel ekzemple lupago.
* Stipendio, donita ĉefe al studentoj, por ke ili povu koncentriĝi pri siaj studoj sen la ŝarĝo de gajnado de porvivaĵo.

## Filozofie 
**Vivtenado** (de la latina *subsistentia* "vivtenado": "per si mem, sendependeco") estas filozofia termino por la principo de memkonservado, kiu baziĝas ĉefe sur la interagado de homoj kun la medio por certigi sian vivtenadon kaj kontentigi bazajn bezonojn. Vivtenado estas ĉio, kio estas materie kaj socie necesa por ĉiutaga supervivo: manĝaĵo, vestaĵo, ŝirmejo, zorgo kaj kamaradeco. 

La terminon enkondukis Gaius Marius Victorinus. Poste, la termino estis uzata en mezepoka filozofio de Boecio kaj Gilbert de La Porrée (Q583119) kune kun la termino "substanco". Ili atentigis pri la jenaj diferencoj inter substanco kaj vivtenado: vivtenado (sinonimo de la greka ουσίωσις ) estas "tio, kio mem ne bezonas akcidencojn por ekzisti", kaj substanco (sinonimo de la greka ὑπόστασις ) estas "tio, kio servas kiel subjekto por aliaj akcidencoj, sen kiuj ili ne povas ekzisti". **Vivrimedoj** kaj **porvivaĵo** estas sinonimaj terminoj. La naturo de ĉi tiu klopodo nomiĝas *vivtena strategio*. 

Precipe en etnologio, antropologio (la studo de homoj), sociologio, arkeologio, kaj ekonomia historio ĝenerale, *vivtena strategio, vivtena tipo*, aŭ *vivtena formo* ĝenerale rilatas al certaj kondutoj celantaj certigi provizojn. En ĉi tiu senco, ĝi rilatas al iu ajn "strategio por vivtenado", ekzemple, ĉasado aŭ kultivado de kultivaĵoj; en pli larĝa senco, ĝi ankaŭ rilatas al la moderna strategio de "intensa agrikulturo kaj komerco" aŭ industria produktado. Tamen, por distingi ĝin de modernaj merkat-orientitaj produktadmanieroj, la termino *"tradicia ekonomia formo"* ofte estas uzata, kvankam la difino de ĉi tiu termino estas pli ampleksa. 

## Referencoj 
Kategorio:Malriĉeco
Kategorio:Ekonomiko

## Vidu ankaŭ 
* Vivtena ekonomio
* Profesio
Johann Christoph Rasche

**Johann Christoph RASCHE** (naskiĝinta la  en Scherbda, mortinta la  en Untermaßfeld) estis germana teologo, animzorganto, numismatikisto kaj verkisto. 

## Vivo 
Estante filo de paroĥestro li venis en 1744 al la latina lernejo de Creuzburg. Post nur unu jaro li ree edukiĝis hejme. Post la forpaso de la gepatroj en 1745, por li kuratoris la onklo. Li sendis lin de 1747 al la liceo de Meiningen. En 1751, Rasche ekstudentis ĉe la universitato de Jena medicinon. Baldaŭ li iris al la fakultato de teologio. Magistriĝo sukcesis en 1755. Kiam li publikigis la unuajn poeziaĵojn en 1753 oni akceptis lin ĉe *Deutsche Gesellschaft* je Lepsiko post rekomendo de Johann Christoph Gottsched.

En 1755 Rasche iĝis vikario en Offenbach am Main. Poste li predkistis ĉe Frankfurto ĉe Majno kie li renkontis en 1759 dukon Antono Udalriko (Saksio-Meiningen); ĉi tiu nomumis lin lernejestro gimnazia je Meiningen. Laŭ propra peto li poste fariĝis paroĥestro, je Untermaßfeld. Krome li iĝis adjunkto kaj asesoro de la eklezia malsupera tribunalo de la Administradujo Maßfeld. Lia humuremo senteblas ankaŭ en bunta literatura verkaro. 

## Verkoj (elekto) 
* *Gedichte von Einigen Freunden der schönen Wissenschaften*, Marggraf, Jena 1753.
* *Urteile über das Verhalten der Menschen*, 6 volumoj, Frankfurt am Main 1756–1758.
* *Oden*, Scherpern, Frankfurt am Main 1758.
* *Etwas von Ohngefähr*, 2 volumo, Frankfurt am Main 1769.
* *Es ist nötig, jeden Missetäter durch Geistliche zum Tode vorbereiten und zur Hinrichtung begleiten zu lassen*, Hanisch, Meinigen 1770.
* *Die Kenntnis antiker Münzen nach den Grundsätzen des Père L. Jobert und des Herrn de la Bastie*, 3 volumoj, Monath, Nürnberg 1778–1779.
* *Lexicon universae rei numariae veterum et praecipue Graecorum ac Romanorum*, 14 volumoj, Gleditsch, Leipzig 1785–1805.

## Literaturo 
* Georg Karl Friedrich Emmrich: *Einige Worte der Achtung und Liebe am Sarge des Herrn M. Johann Christoph Rasche, gewesenen Adjunktus, Pfarrers und Beisitzers im geistl. Untergerichte zu Maßfeld, gesprochen den 24. April 1805 von G. C. F. Emmrich, Hofkaplan*, Meiningen 1805.
* Friedrich Rassmann: *Literarisches Handwörterbuch der verstorbenen deutscher Dichter*, Lauffer, Leipzig 1826.
*Art. "Rasche, Johann Christoph" - de Max Bendiner, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 27 (1888), p. 316–318 

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB
* *Thüringer Literaturrat*

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen
Kategorio:Lernejestroj
Kategorio:Germanaj luteranaj pastroj
Kategorio:Numismatikistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1733
Kategorio:Mortintoj en 1805
Mensludo

En **Intelekta ludo** aŭ **Mensludo**, mensaj kapabloj estas uzataj por atingi venkon aŭ por libertempaj celoj. Tiaj ludoj evoluigas inteligentecon kaj erudicion. Intelektaj ludoj estas oftaj en la amaskomunikiloj, ekzemple, en televido kaj radio, kie, kutime, partoprenantoj devas respondi demandojn el diversaj sferoj de la vivo, kaj la gajninto ricevas kelkajn premiojn. Famaj antikvaj ludoj, kiuj travivis ĝis hodiaŭ, estas: ŝako, damludo, triktrako, goo.

Kategorio:Ludoj
Antono Udalriko (Saksio-Meiningen)

**Antono Udalriko** (germane: *Anton Ulrich*; naskiĝinta la  en Meiningen, mortinta la  en Frankfurto ĉe Majno) estis germana nobelo kaj inter 1743 kaj 1763 duko de Saksio-Meiningen. Lia patro estis duko Bernardo la 1-a; edzigis lin morganate 
Philippine Elisabeth Cäsar en 1711. En 1750 li edzinigis Charlotte Amalie (Hesio-Philippsthal).

Nur en 1746 li sole suverenis - post la morto de la plej maljuna duonfrato Ernesto Ludoviko la 1-a (Saksio-Meiningen), de ties filoj Ernesto Ludoviko la 2-a (Saksio-Meiningen) kaj Karlo Frederiko (Saksio-Meiningen) kaj post la forpaso de la plej maljuna duonfrato Frederiko Vilhelmo (Saksio-Meiningen). Kun Frederiko Vilhelmo li jam de 1743 kune regadis.

Kun la najbaraj dukujo Saksio-Gotao-Altenburg estis milito en 1747/48 *(Wasunger Krieg)*, kies eksplodon kialigis kverelo de du kortegaj damoj el Meiningen. Ankaŭ kun Saksio-Gotao li konfliktis. Eĉ kiam li eksuverenis sole lia loĝado restis en Frankfurto. Tie lin ofte vizitis generaloj. Antono Udalriko estigis en Meiningen, kun la fratino Elizabeto Ernestino (kiu abatinis je Gandersheim) kolekton de artaĵoj kaj naturaj trezoroj. La feblan administradon de sia duklando li ripari ne sukcesis. Li estis inteligenta sed diboĉema; por la gimnazio de Meiningen li nomumis rektoro Johann Christoph Rasche. Postantis lin dukece Karlo (Saksio-Meiningen).
 
## Literaturo 
* Hannelore Schneider: "Das Herzogtum Sachsen-Meiningen unter seinen ersten Herzögen" - ĉe: *300 Jahre Schloss Elisabethenburg* (=Südthüringer Forschungen, 27), Meiningen 1994.
* Ludwig Hertel: *Meiningische Geschichte von 1680 bis zur Gegenwart* (=Schriften des Vereins für Sachsen-Meiningische Geschichte und Landeskunde, 47), Gadow & Sohn, Hildburghausen 1904  
*Art. ["Anton Ulrich, Herzog zu Sachsen-Meiningen"](https://de.wikisource.org/w/index.php?title=ADB:Anton_Ulrich_(Herzog_zu_Sachsen-Meiningen)&oldid=-) - de Georg Brückner, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 1 (1875), p. 493–496 

## Eksteraj ligiloj 
* Meininger Museen (eld.): "Anton Ulrich Herzog von Sachsen-Meiningen"  
**figuren.minatures.de* 

 
Kategorio:Germanaj dukoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1687
Kategorio:Mortintoj en 1763
Imre Farkas (episkopo)

**Imre Farkas** [farkaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farkas Imre** estis hungara pastro, episkopo, vera sekreta konsilisto. Lia nobela antaŭnomo estis *köveskúti* [koveŝkUti].

Imre Farkas naskiĝis  en Zámoly, li mortis  en Székesfehérvár.

## Biografio 
Imre Farkas post la maturiĝo pasis la novicadon ekde 1804 en Trencsén kaj Nagykároly, en 1808 li ne monaĥiĝis, sed li ekstudis en seminario, eĉ li doktoriĝis el teologio, fine li pastriĝis en 1813. Depost siaj studoj li estis seminaria inspektoro, iom poste ankaŭ li instruis. Inter 1816-1833 li estis pastro de Vál, poste en Székesfehérvár. En 1835 li estis levita kanoniko kaj seminariestro, en 1837 titulara abato, en 1851 episkopo de Székesfehérvár. Dum la hungara revolucio de 1848 li ne apogis la hungarojn, sed restis fidela al Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio). Li estis entombigita en Baziliko Stefano la 1-a (Székesfehérvár).

## Elektitaj kontribuoj 
* *Monumentum pietatis quod dilectissimo parenti Emerico Farkas ipsis nonis...* (poemo, 1807)
* *Nagyságos és Főtiszt. Nagy Pál úrnak…* (poemo, 1812)
* *Szent István első magyar király érdemei.* (parolado, 1834)
* *Az igaz kath. ker. anyaszentegyház küzdelmeiben.* (1848)
* *Az esztergomi ujdon épült főtemplom felszentelve kisasszony hava 31. 1856.* (parolado, 1856; germane: 1857)
* *Az Úr Jézus-Krisztus üdvözítő Istenünk.* (parolado, 1864)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* katolika leksikono (la koncerna teksto legeblas pli malsupre)
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Střešovice

**Střešovice** (antaŭe ankaŭ *Třešovice*, *Třesovice* aŭ *Třebešice*,  antaŭe 
*Střessowitz*, *Stressowitz*, *Tressowitz* aŭ *Třessowitz*) estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago, konsisto de urba parto Prago 6. Střešovice troviĝas en la okcidenta parto de Prago enkojnigita inter kvartaloj Dejvice en nordo, Hradčany en oriento, Břevnov en sudo kaj sudokcidente, Veleslavín en okcidento kaj Vokovice en nordokcidento. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
La unua skribmencio estas en latina fondanta dokumento de Monaĥejo Břevnov el la jaro 993.

Municipo Střešovice estis familia posedaĵo de ĉeĥaj princoj ĝis la jaro 1143, kiam ĝi estis donacita al Monaĥejo Strahov, kaj site al dumtempa elproprumigo en la husana tempo kaj en la tempo de nobelara ribelo ĝi resis en posedaĵo de tiu ĉi monaĥejo fakte ĝis la  20-a jarcento. 

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Střešovice Hübschmannova vila.jpg|Vilao de Hübschmann (Hypšman)
Střešovice kostel sv. Norberta čelo.jpg|Fasado de preĝejo de sankta Norberto
Stresovice2.jpg|Tipa malnova domo en Střešovice
Stresovice3.jpg|Tipa malnova domo en Střešovice
Yemen embassy Prague 2862.JPG|Vilao en Ořechovka
Střešovice mezinárodní škola Park Lane 1.jpg|Internacia lernejo Parko Lane
Střešovice Studijní a dokumentační centrum Norbertov 2.jpg|Studa kaj dokumenta centro Norbertov

## Referencoj
Kategorio:Prago 6
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Strašnice

**Strašnice** () estas ekde la jaro 1922 urba parto kaj katastra teritorio de Prago. Ĝi estas el plejparta parto de la urba distrikto kaj urba parto Prago 10, malgranda parto de Strašnice ĉe la limo kun Žižkov (industriaj kaj deponejaj areoj de Tesla Strašnice kaj&nbsp;Pramen Praha kaj&nbsp;tenisaj ludejoj en regiono de Třebešín) apartenas en distrikton kaj urba parto Prago 3. Strašnice najbaras okcidente kun&nbsp;Vršovice kaj Vinohrady, nordokcidente kun  Žižkov, nordoriente kun Malešice, oriente kun Hostivař, sude kun Záběhlice kaj sudokcidente kun Michle. Vivas ĉi tie  ().

La 30-an de oktobro 2014 estis malfermita instrupado en Straěnice, kiu mezuras 3,5&nbsp;km, ĝi havas 11 haltojn kaj ĝi interkonatigas la vizitantojn kun multaj interesaĵoj el la historio de la kvartalo. Ĉe la komenco de la pado ĉe stacio de metroo Strašnická estas lokigita aŭtomata eldonilo de informiloj kun la informoj pri la interesaĵoj en la vojo. Tiu ĉi ekipaĵo, kiu estas reŝargata per sun-energio, estas la unua aparato de tiu ĉi speco.

## Historio
Strašnice estas menciata jam en la jaro 1185.
## Elstaruloj
*Stanislav Přibyl, episkopo romkatolika kaj arthistoriisto

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Strašnice zámeček 3.jpg|Lernejo el la jaro 1877, hodiaŭ loka polica sidejo
Nová strašnická škola s pomníkem 03.JPG|Lernejo el la jaro 1909, hodiaŭ speciala lernejo
Strašnická škola - dvůr 2.JPG|"Nova" lernejo en Strašnice
Strašnická Barča 2.JPG|Kulturdomo Barikádníků –&nbsp;"Barča"
Strašnice Trmalova vila 1.jpg|Vilao de Trmal
Průběžná v noci 2.JPG|Strato Průběžná ulice nokte
Strašnická metro vstup.JPG|Eniro en stacion de metroo Strašnická
Strašnická stanice 5.jpg|náhled|Interno de la stacio de metroo Strašnická

Kategorio:Prago 3
Kategorio:Prago 10
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Île Seguin

La **Île Seguin** estas insulo en Sejno, Francio, inter la insuloj Boulogne-Billancourt kaj Sèvres, okcidente de Parizo.

Dum plejparto de la 20-a jarcento, ĝi gastigis fabrikon de Renault ĝis la ĉesigo de produktado en 1992, kiam la lasta Renault 5 Superfast estis produktita. La fabriko estis malkonstruita en 2004-2005.

En aprilo 2017, la muzika pavilono kaj arta centro La Seine Musicale malfermiĝis tie.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Parizo
Alex Epstein (Israela verkisto)

**Alex EPSTEIN** (hebree : אלכס אפשטיין ; naskiĝis en 1971 en Sankt-Peterburgo, Rusio) estas israela verkisto, konata pro siaj mikrorakontoj.  Li translokiĝis al Israelo en la aĝo de ok jaroj kaj loĝis kun sia familio en la urbo Lod. 

Epstein dufoje ricevis la Premion de la Israela Ĉefministro por Aŭtoroj kaj Poetoj (2003; 2016). 

## Verkado 
La verkado de Epstein estas plejparte noveloj - kiel ekzemple en la libro Bluo Ne Havas Sudon, kiu enhavas cent dudek rakontojn, de dektri-vorta rakonto ĝis dudek-paĝa rakonto.  Ĉi tiu libro interplektas rolulojn el la diversaj tapiŝoj de kulturo, kiel ekzemple Adamo kaj Eva, Sizifo, Borges, Homero, Max Brod, Andy Warhol, Donald Winnicott kaj Walter Benjamin.  

En 2022, Alex Epstein komencis produkti "miniaturajn librojn", kiujn li mem presas kaj bindas. Liaj etaj libroj taŭgas en juvelskatolon kaj kombinas simplecon, koncizecon kaj formon. Lia unua libro en la serio nomiĝas "Mil kaj Unu Gruoj".

En 2024, Epstein komencis krei juvelojn, kiuj kombinas vortojn kaj materialon. Multaj el liaj pecoj rakontas mallongan historion per nur kelkaj vortoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Alex Epstein
* Alex Epstein en Moderna hebrea Literaturo Leksikono
* Instituto por Traduko de hebrea Literaturo - listo de verkaĵoj
* Vortoj Sen Landlimoj - dek rakontoj
* Guernica - dek rakontoj

Kategorio:Israelaj verkistoj
Reuven Kritz

**Reuven KRITZ** (; naskita kiel Rudolf Kritz la 11-an de novembro 1928 en Vieno; mortis la 7-an de novembro 2020 en Hajdelbergo) estis israela literatura akademiulo kaj verkisto.

Kritz publikigis multajn literaturajn verkojn. Li verkis romanojn por junaj plenkreskuloj kaj plenkreskuloj, kaj en 2001 li publikigis aŭtobiografion.

Eble la plej neordinara aspekto de lia verkaro estas ke liaj verkoj estis publikigitaj anonime aŭ sub pseŭdonimoj. Ĉi tiuj libroj inkluzivas krimfikcion, suspenc-agado, poezion, rakontojn el la Biblio, kaj pli. La plej konata el liaj plumnomoj estas "Ricky Keller".

## Verkaro (elekto) 
* **Nova Mateno** : (בוקר חדש; 1955) Eldonejo Kibbutz Hameuchad, junulara romano kun klare aŭtobiografia fono. Gajnis la Barash-Premion por Infana kaj Junulara Literaturo en 1957. Publikigita en traduko al la angla (1965), esperanto (1967), sveda (1969), kaj germana (1994)
* **Junecaj Pekoj** : Pri la malfacilaĵoj de adoleskeco en kibuca infansocieto en la malfruaj 1940-aj jaroj.
* **Kankro nokte** : Profundaj reflektoj pri la vivo, plenaj de nostalgio - per aro da leteroj de anonima verkisto al imaga "vi".
* **Fratineto** : Realisma romano pri la plenaĝiĝo de moŝava knabino.
* **Poezio de Rachel** : Pri la poezio de la poetino Rachel (Bluwstein).

* Jaroj de Bluo (daŭrigo al Nova Mateno)
* Svingante Naztukon (daŭrigo al Nova Mateno kaj Jaroj de Bluo)

## En Esperanto aperis 
* **Freŝa mateno** (1967) el la hebrea tradukis Ota Ginz.

### Recenzoj 
Pri *Freŝa mateno*

## Referencoj 
Kategorio:Israelaj porinfanaj verkistoj
Kategorio:Hebrelingvaj verkistoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Horní Počernice

**Horní Počernice** () estas urba parto kaj katastra teritorio de Prago, kiu estas ununura parto kreanta teritorion de la urba parto Prago 20 (ĝis la 31-a de decembro 2001 Prago-Horní Počernice). Ĝi situas en urba parto Prago 9, sur orienta rando de Prago apud ŝoseo al Poděbrady. En la jaroj 1969–1974  Horní Počernice estis urbo. Per areo preskaŭ 17 km² ĝi estas la plej granda praga kvartalo. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
La unua skribmencio pri Horní Počernice devenas el la jaro 1322.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Chvalská tvrz.jpg|Burgodomo Chvaly
Tvrz Chvaly - celek 1.jpg|Burgodomo Chvaly
Čertousy, velkostatek.jpg|Grandbieno Čertousy
Zaniklá pískovna.jpg|Pereinta sablominejo
HornoPorno kostel.jpg|Preĝejo ĉe la burgodomo

Kategorio:Prago 20
Kategorio:Urboj enmembrigitaj en Pragon
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Jarmila Hašková

**Jarmila HAŠKOVÁ** (denaske Mayerová; n. la 28-an de junio 1887 en Prago, Aŭstrio-Hungario – m. la 20-an de septembro 1931, Prago, Ĉeĥoslovakio) estis ĉeĥa ĵurnalisto kaj romanverkisto. Ŝi estis la unua edzino de la fama ĉeĥa verkisto Jaroslav Hašek. En 1912 ŝi naskis ilian filon Richard Hašek. 

Hašková verkis humurajn rakontojn kaj estis aŭtoro de romanoj kaj libroj por infanoj kaj junuloj. Ŝi ankaŭ verkis biografion pri sia edzo kaj tradukis la verkon *Emil kaj la detektivoj* de Erich Kästner en la ĉeĥan.

## Literaturo 
* *Jarmila Hašková* en la leksikono de ĉeĥaj verkistoj de Jaroslav Kunc: Slovník soudobých českých spisovatelů *.* Orbis, Prago, 1945
* *Lexikon české literaturo* 2/I, Praha, 2003, p. 91

## En Esperanto aperis 
* **La tridektri savitoj** (Literatura Mondo, 1932, p. 202) – el la ĉeĥa tradukis Ota Ginz

* **El la Notlibro de Sankta Petro** (porinfana libro), tradukis Josef Vondroušek. ciferecigita.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉeĥoslovakoj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Immanuel Olsvanger

**Immanuel OLSVANGER** (naskiĝis la 13-an de aprilo 1888 en Grajewo, Vistula lando (Q2068091), Rusia Imperio ; mortis la 7-an de februaro 1961 en Jerusalemo, Israelo) estis juda folkloristo, tradukisto, ĵurnalisto kaj cionisma aktivulo. Liaj kolektoj de jidaj anekdotoj, rakontoj, proverboj kaj kantoj, kiujn li publikigis en litova jida lingvo transskribitaj en latinan skribon, kaj sekve vidis multajn eldonojn. Li ankaŭ tradukis plurajn librojn en la hebrean kaj publikigis volumon de siaj propraj hebreaj poemoj. 

## Vivo 
Li komencis sian politikan agadon kiel cionisto ankoraŭ kiel studento kaj en 1912 li estis kunfondinto de la cionisma studenta organizaĵo *HeChaver*, kies prezidanto li fariĝis. De 1918 ĝis 1920 li estis sekretario de la Svisa Societo por Folkloro. Komence de la 1920-aj jaroj li laboris en Sud-Afriko, kaj de 1924 en Anglio por Keren Hajesod, la cionisma organizaĵo respondeca pri monkolektado. En la 1930-aj jaroj li vojaĝis al Azio, precipe Barato, kaj en 1933 li elmigris al tio, kio tiam estis Mandata Palestino.  

Olsvanger flue parolis vastan gamon da lingvoj, kaj eŭropaj kaj aziaj, antaŭenigis la disvastigon de Esperanto, kaj tradukis multajn librojn en la hebrean. Li tradukis Boccaccio'n, Danton kaj Goethe'n en la hebrean, sed ankaŭ japanan kaj sanskritan literaturon.

Li mortis en 1961 en Jerusalemo, kie strato estas nomita laŭ li.

## Verkaro 
* Eterna sopiro, Wien, 1925 - originala poezio en Esperanto.
* Royte Pomerantsen or How to Laugh in Yiddish, Jewish Folk Humor, NY Schocken 1947
* Contentions with God: a study in Jewish folklore

* Haeem Samuel Kehimkar, The History of the Bene Israel of India , Tel-Aviv: Dayag, 1937.

* L'chayim! Jewish Wit And Humor, NY Schocken 1949

### Tradukoj (ĉiuj en la hebrean) 
* Dante Alighieri, La Dia Komedio, Tarŝiŝ (el la itala)
* Bhagavadgito: La Kanto de Beno, Mossad Bialik, 1977 (el sanskrito)
* Salvador de Madriga, Filino de la Aztekoj, eldonita de Masada 1958 (el la hispana)
* Salvador de Madrigal, La Potenco de Amo (La Koro de la Petada) Eldonejo Masada 2009 (el la hispana)
* Giovanni Boccaccio, Dekamerono **:** La Libro de Dek Tagoj, Yavne, 1947 (el la itala)
* Banŝio-elkavatoroj: Rakontoj el antikvaj tempoj, Ahiyasaph, 1954 - elektado de rakontoj (japane)
* El la poemoj de Johann Wolfgang von Goethe, Tarŝiŝ (el la germana), inkluzive de la balado " La Fiŝkaptisto ".
* El la Poezio de Barato: Penso kaj Poezio, Tarŝiŝ 1960 (el la sanskrita)
* Giovannino Guareschi, La Eta Mondo de Don Camillo, Masada, 1974, (el la itala). (Plia publikaĵo: Ĥajfo : Itamar)
* --, Don Camillo kaj la Ŝafoj de Lia Paŝtisto, Eldonejo Masada, 1956 (el la itala). (Plia publikaĵo: Ĥajfo: Itamar)
* Juan Ramón Jiménez, *Paltero kaj mi*, Am Oved, 1967 (el la hispana)

## Bibliografio 
* Yitzkhok Niborski, Maître de Conférences à l'INALCO: ''Omaĝo al Immanuel Olsvanger: Les trésors de l'humour jida (video)**.'' Maison de la culture Yiddish - Parizo, novembro 2008, alirita la 7-an de novembro 2011 (la jida).

## Referencoj 
Kategorio:Israelaj esperantistoj
Kategorio:Israelaj tradukistoj
Josef Aschbacher

**Josef Aschbacher**  estas aŭstra astronomo kaj meteologo. Li naskiĝis la 7-an de julio 1962 en Ellmau, federacia lando Tirolo, do nun estas -jara. Sian edukon li akiris ĝis 1985, ĉefe en la universitato de Innsbruck. Ekde la 1-a de marto 2021 li estas la ĝenerala direktoro de la Eŭropa Kosma Agentejo (**EKA**; , *ESA*; , *ASE*, ), interregistrara organizaĵo por la kunordigo de la eŭropaj kosmoesploraj entreprenoj kun ĉefsidejo en Parizo.

Kategorio:Aŭstraj astronomoj
Kategorio:Aŭstraj meteologoj
Curt Riess

**Curt RIESS**, ankaŭ *Riess-Steinam*, origine **Curt Martin Steinam** (n. la 21-an de junio 1902 en Würzburg ; m. la 13-an de majo 1993 en Scheuren, distrikto Maur, Kantono Zuriko) estis jud-germana verkisto, milita korespondanto kaj ĵurnalisto. Li verkis en la angla kaj la germana, inkluzive de la pseŭdonimoj *Peter Brandes, CR Martin* kaj *Martin Amstein*.

Riess estis devigita ekzili en 1933 kaj aktivis en siaj publikaĵoj kontraŭ Nacisocialismo.  En la sekvaj jaroj li laboris kiel ĵurnalisto, moviĝante inter Parizo, Londono, Novjorko kaj Holivudo. Dum la Dua Mondmilito, li estis milita korespondanto por la Usona Armeo kaj specialisto pri germanaj aferoj por la Usona Mararmeo. Li ankaŭ raportis pri la Nurenbergaj Procesoj.

Li estas plej konata pro siaj libroj pri esplorado de la sekretaj agadoj de  kaj . Li ankaŭ verkis romanojn kaj teatraĵojn. 

Riess portretis gravajn samtempulojn en postmilitaj libroj kaj artikoloj kaj verkis biografiojn pri, inter aliaj, Rolf Liebermann, Wilhelm Furtwängler, Gustaf Gründgens, Charles Chaplin kaj Romy Schneider. Li verkis kelkajn publikaĵojn sub pseŭdonimo. Riess verkis serion da artikoloj pri la historio de UFA (d:Q41468) por la revuo *Stern, "Tio okazis nur unufoje* ", kiu ankaŭ estis publikigita kiel libro.

## Verkaro 
* *Total Espionage* (P.G. Putnam's Sons, 1941)
* *Underground Europe* (Dial Press, 1942)
* *The Self-Betrayed—The Glory and Doom of the German Generals* (G.P. Putnam's Sons, 1942)
* *The Invasion of Germany* (G.P. Putnam's Sons, 1943)
* *The Nazis Go Underground* (Doubleday, 1944)
* *Joseph Goebbels*, (Doubleday & Company, 1948)
* *The Berlin Story* (Dial Press, 1952)
* *Joseph Goebbels* Abridged, Ballantine Books, New York, November 1960
* *Underground Europe* (Dial Press, 1972)

## En Esperanto aperis 
**La infansava nokto** (Norda Prismo, 57/5, p. 252-258) – el la germana tradukis Ota Ginz 

## Referencoj 
Kategorio:Militkorespondantoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Germanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Judaj rifuĝintoj
Milovan Gliŝiĉ

**Milovan Đ. GLIŜIĈ** (; n. la 6-an de januaro 1847 en vilaĝo Gradac (proksime de Valjevo); m. la 1-an de februaro 1908 en Dubrovnik) estis serba verkisto, dramisto, tradukisto kaj ĵurnalisto. Ĉefa tradukisto de rusa kaj ukraina literaturo en la serban.

## Verkado 
Liaj realismaj rakontoj el la kamparana vivo enhavas motivojn prenitajn el la serba folkloro. Precipe, en lia rakonto "Post naŭdek jaroj", serbe: *Posle devedeset godina,* aperas la legenda vampiro Sava Savanović (d:Q277644). La rakonto estis publikigita en 1880 kaj fariĝis unu el la unuaj verkoj en la monda literaturo, en kiu la heroo estas vampiro. La romano "*Drakulo*" de Bram Stoker estis publikigita dek sep jarojn poste, en 1897. Glišić estas nomata la "serba Gogol" pro kombinado de elementoj de popolaj "timigaj" rakontoj kun diversaj specoj de komedio en siaj verkoj - humuro, ironio, satiro. 

## Verkaro 
### Dramoj 
* *Du cvancikaj* (1883)
* *Podvala* (1885)

### Noveloj 
* *Glava šećera* (Manpleno da sukero)
* *Ni oko šta* (Eĉ pri tio)
* *Post naŭdek jaroj* (Post naŭdek jaroj). 
* *Prva brazda* (La Unua Sulko)
* *Raspis* (La Skribo)
* *Redak zver* (Rara besto)
* *Roga* (La Jugo)
* *Sigurna većina* (La plej sekura)
* *Svirač* (La Hazardludanto)
* *Šilo za ognjilo* (aleno por tindro)
* *Vujina prosidba* (la amindumado de Vujin)
* *Zloslutni broj* (Stranga nombro)

### kolekto 
* *Pripovetke* (rakontoj)

## En Esperanto aperis 
**La diservo** (la nica literatura revuo, 5/6, p.&nbsp;231-233) – el la serba tradukis Ota Ginz 

## Referencoj 
Kategorio:Poetoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Serbaj tradukistoj
Kategorio:Serbaj dramistoj
Kategorio:Serbaj malfikciaj verkistoj
Komořany (Prago)

**Komořany** () estas eksa vilaĝo, hodiaŭ urba parto kaj katastra teritorio de Prago, konsisto de Prago 12. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
Komořany estas unuafoje menciata en la jaro 1088 kiel domaro.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kastelo Komořany

## Pluaj fotoj 

Okružní str, Prague Komořany.jpg|Vilaoj en strato Okružní ulici
Na Šabatce str, Prague Komořany.jpg|Ĉeĥa hidrometeorologia instituto
Do Koutů str, Prague Komořany.jpg|Forlasita aĉetcentro (en la jaro 2008 rekonstruata)
U Vlečky str2, Prague Komořany.jpg|Malgranda loĝdomaro U Vlečky

Kategorio:Prago 12
Kategorio:Katastraj teritorioj en Prago
Kategorio:Setlejoj en Praga plataĵo
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
József Farkas (piaristo)

**József Farkas** [jOĵef farkaŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Farkas József** estis hungara piarista monaĥo, instruisto.

József Farkas naskiĝis  en Nemesvid, li mortis  en Nagykanizsa.

## Biografio 
József Farkas maturiĝis en piarista gimnazio en Nagykanizsa en 1862, poste tuj li aliĝis al la piaristoj. La novicado okazis en Vác, inter 1863–1866 li studis ĉe piaristoj en Kecskemét kaj Kolozsvár. En la lernojaro 1866 li instruis en Kisszeben, inter 1867–1869 li studis teologion po 1 jarojn en Nitro kaj Szentgyörgy, poste li instruis en piaristaj gimnazioj de Nagykároly (1869–1871), Nagykanizsa (1871-1873) kaj Budapeŝto (1873–1880, tie li akiris pedagogian diplomon en 1874), Kecskemét (1880-1883), Kolozsvár (1883-1891). Li revenis al Vác, kie li instruius 3 jarojn en piarista seminario. En la lernojaro 1894 li estis gimnaziestro de Nagykanizsa, inter 1895–1915 en Budapeŝto li estis revizoro, arkivisto kaj bibliotekisto en la piarista ordeno, poste li emeritiĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Kelet ősköltészete.* (1878)
* *Quintilianus pályaválasztása. Paedagogiai életkép.* (1883)
* *Ifjabb Plinius. Egy tudós emberbarát a róm. császárok korából. Élet- és jellemrajz* (1895)
* *Czuczor Gergely pöre* (1929)
* *A Thököly-kor az egykori piarista krónikákban* (1934)
* *András Jallosics* (1942)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* katolika leksikono (la koncerna teksto estas legeblas pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Jan Romocki

**Jan Romocki** (familia blazono *Prawdzic*, pseŭdonomo *Bonawentura*, naskiĝis la 17-an de aprilo 1925 en Varsovio, mortis la 18-an de aŭgusto 1944 en aĝo de 19 jaroj samloke) estis pola poeto, subleŭtenanto de Pola Enlanda Armeo kaj armea skoltestro.

## En la ribelo de Varsovio
La 1-an de aŭgusto 1944 li estis nomumita skoltestro, partoprenis en la Ribelo de Varsovio kaj distingiĝis en bataloj en Wola. Pro organizita atako la 4-an de aŭgusto 1944 li estis distingita per Batal-Kruco. En la atako li estis vundita.

Dum la atako al str. Stawki la 12-an de aŭgusto li denove vundiĝis, ĉi-foje tre serioze. Laŭ rekomendo de la komandanto de Grupiĝo "Radosław" el la 14-a de aŭgusto 1944 oni sammonate atribuis al li gradon de subleŭtenanto. Li pereis la 18-an de aŭgusto 1944 de aviada bombo, en malsanulejo ĉe la str. Miodowa 23, kaj estis entombigita en Militista Tombejo en Powązki en kvartiro de bataliono "Zośka" (segmento A20-5-22). Laŭ ordono de la komandanto de Pola Enlanda Armeo el la 21-a de aŭgusto 1944 li ricevis Militan Ordenon Virtuti Militari de la 5-a klaso pro "eksterordinara persona kuraĝo montrita en bataloj kaj pro heroa, plena de sindediĉo gvidado de la atako al malamiko en la tereno de Tombejo Powązki en Varsovio.

Kategorio:Polaj poetoj
Elektra traŭmato

Ne konfuzu kun elektrizo.
----

**Elektra traŭmato**, **elektra ŝoko** aŭ **elektra akcidento** estas vundo kaŭzita de la efikoj de elektra kurento sur homojn aŭ bestojn.

Elektra ŝoko okazas kiam oni kontaktas elektran cirkviton, kiu enhavas tensiofontojn kaj/aŭ kurentofontojn kapablajn kaŭzi kurenton tra la korpoparto, kiu estas sub tensio. Kutime, persono estas sentema al la trairo de alterna kurento kun forto pli ol 1 mA. Krome, ĉe alttensiaj instalaĵoj, elektra ŝoko eblas sen kontakto kun kurent-portantaj elementoj, kiel rezulto de kurenta elfluo aŭ rompiĝo de la aerinterspaco kun la formado de elektra arko.

La forto kaj severeco de la damaĝo dependas de multaj faktoroj: la povo de la malŝarĝo, la tempo de eksponiĝo, la naturo de la kurento (rekta aŭ alterna), la biologiaj parametroj de la persono - sano, aĝo, korpa humideco, same kiel la loko de kontakto kaj la vojo de la kurento tra la korpo.

Tipaj sekvoj de elektraj akcidentoj inkluzivas kemi-termikan histodamaĝon (brulvundojn), neŭrologiajn efikojn, muskolan iritiĝon (ekz., muskolaj kramfoj, tetanaj muskolaj kuntiriĝoj ) aŭ muskolan paralizon. Ĉi-lasta, siavice, povas konduki al vivminacaj koraritmioj kiel ventrikla fibrilado, same kiel korhalto, cirkula aresto aŭ spira paralizo kun mortigaj rezultoj. Nerekte kaŭzitaj akcidentoj kiel faloj kun gravaj sekvoj ne estu subtaksitaj.

La rezistanco de la homa korpo estas proksimume 700 ĝis 1000 omoj. Se la du konektiloj de tensiofonto tuŝas nudan haŭton, vivminaca kurento de 50 mA (miliamperoj) povas flui je nur 50 voltoj. 

Oftaj kaŭzoj de elektraj akcidentoj inkluzivas kontakton de vivaj partoj kun akvo, difektan drataron, provojn ripari elektrajn aparatojn mem, kablojn sen izolado kaj difektitajn ŝtopilojn.  

Kategorio:Laborprotekto
Kategorio:Mortokaŭzoj
Kategorio:Torturo
Kategorio:Elektro
Kategorio:Korpaj punoj
August Henneberger

**August HENNEBERGER** (naskiĝinta la  en Meiningen, mortinta la  samloke) estis germana literaturhistoriisto kaj gimnazia instruisto. 

Post lernanti ĉe la gimnazio de Meiningen li studis inter 1839-1843 filologion ĉe la universitatoj de Lepsiko kaj Berlino. Doktoriĝo sekvis. Poste li estis instruisto ĉe la Provizora gimnazio kaj la Reala lernejo de Saalfeld (Saale). En septembro 1844 oni vokis lin lernigadi ĉe Gymnasium Georgianum en Hildburghausen kie li restis ĝis 1848. Post tio li reiris al sia naskiĝurbo, kie li iĝis gimnazia instruisto kaj profesoro (1856). 

Li verkis plurajn faklibrojn kaj gazetajn artikolojn. La bibliotekisto Ernst Kelchner raportis ke li estis serioza kaj tamen afabla kritikisto kiu povis kaj distri kaj ravi la aŭdantaron kaj legantaron. 
## Verkoj (elekto)
* *Altdeutsches Lesebuch für höhere Lehr-Anstalten*, Waisenhaus, Halle 1849.
* *Corruptos aliquot locos Sophoclis emendare conatus est Aug. Henneberger*, Meiningen 1849.
* *Das deutsche Drama der Gegenwart*, Koch, Greifswald 1853.
* *Meiningens Antheil an der deutschen Nationalliteratur*, Keyssner, Meiningen 1854.
* *Adnotationes ad Platonis aliquot locos maximam partem criticae*, Keyßner, Meiningen 1855.
* *Jean Pauls Aufenthalt in Meiningen: ein Erinnerungsblatt zu seinem hundertjährigen Geburtstag*, Keyssner, Meiningen 1863.
* *Griechische Geschichte in Biographien*, Nonne, Hildburghausen 1864.
* *Briefe von Johann Peter Uz an einen Freund*, Brockhaus, Leipzig 1866.

## Literaturo 
* "August Henneberger" - ĉe: *Einladungs-Programm des Herzogl. Gymnasiums zu Hildburghausen zur Anhörung der öffentlichen Prüfung,* Gadow und Sohn, Hildburghausen 1877, p. 9 
* Wilhelm Pökel: *Philologisches Schriftsteller-Lexikon,* Krüger, Leipzig 1882, p. 116 (https://archive.org/details/philologischessc00pkel/page/116/mode/2upininterrete)
* Eduard Doebner: "August Henneberger", ĉe: *Bausteine zu einer Geschichte der Stadt Meiningen,* Keyßner, Meiningen 1902, p. 89-90 (interrete)

## Eksteraj ligiloj
*Vikifontaro
* ligiloj ĉe DDB
* *Thüringer Literaturrat*
*Art. "Henneberger, August" - de Ernst Kelchner, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,* volumo 11 (1880), p. 769 

Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Literaturhistoriistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1821
Kategorio:Mortintoj en 1866
Postmorta nupto

**Postmorta geedzeco** (france: *mariage posthume*), ankaŭ konata kiel **nekrogamio** aŭ **fantoma geedziĝo**, estas geedzeco, kiu okazas post la morto de unu el ĝiaj partoprenantoj. Ĝi estas laŭleĝa en Francio kaj kelkaj aliaj landoj. Similaj specoj de geedzeco estas praktikataj en Sudano kaj Ĉinio. Ekde la Unua Mondmilito, dekoj da petoj pri postmorta geedzeco estas ricevitaj en Francio ĉiujare, kaj multaj estis akceptitaj.

La dato de la geedziĝo estas retrodatata al antaŭ la dato de la morto. La postvivanta edzino/edzo estas konsiderata vidv/ino rilate al familia statuso. Ĝis ŝanĝo en la leĝo en 2001, postmorta geedziĝo ankaŭ havis la samajn heredajn konsekvencojn kiel regula geedziĝo.

En Francio, la daŭra ekzisto de postmortaj geedzecoj estis polemika laŭ jura politiko, ĉar infanoj naskitaj ekster geedzeco jam ne estas laŭleĝe malavantaĝitaj kaj patreco povas esti laŭleĝe establita sen geedzeco. Kelkaj kritikistoj konsideras postmortajn geedzecojn kiel malmodernan, ŝajnigan geedzecon. 

## Vidu ankaŭ 
* Levirato
Kategorio:Geedzeco
Supozita geedzeco

**Supozita geedzeco** estas ŝajne valida geedzeco, farita bonfide de almenaŭ unu el la partneroj, sed kiu estas laŭleĝe malvalida pro teknika malhelpo, kiel ekzemple antaŭekzistanta geedzeco de unu el la partneroj. Male al iu en kunviva, laŭleĝa aŭ ceremonia geedzeco, supozita geedzoj ne estas laŭleĝe edziĝinta. Anstataŭe, supozita geedzo kredas sin esti edziĝinta bonfide kaj ricevas laŭleĝajn rajtojn kiel rezulto de la fido de ĉi tiu persono je ĉi tiu bonfida kredo.

Supozaj geedzecoj ekzistas kaj en katolika kanona juro kaj en diversaj civilaj leĝoj, kvankam la reguloj povas varii. En iuj jurisdikcioj, supozaj geedzecoj estas afero de jurisprudenco prefere ol leĝaro. En multaj jurisdikcioj, laŭ civila juro, la geedzeco fariĝas valida se la malhelpo estas forigita. Se ĝi ne estas forigita, la senkulpa edzo/edzino, almenaŭ, ofte rajtas je la protektoj de eksgeedziĝo por divido de posedaĵoj kaj gepatrorajto.
Kategorio:Nupto
Kategorio:Geedzeco
Sennupta geedzeco

**Sennupta** aŭ **kunviv(ant)a geedzeco** (aŭ kiel nomata en multaj jurisdikcioj **Laŭleĝa kunvivado**), ankaŭ nomata **neformala geedzeco** aŭ **geedzeco pro kutimo kaj reputacio**, estas formo de interpersona statuso, en iuj anglosaksaj landoj (anglosaksa juro), en kiu paro estas laŭleĝe geedzita, kvankam ne per civila geedzeco, nek per iu ajn religia geedzeco, sed per kunvivado prezentante sin kiel geedzoj (en iuj jurisdikcioj kun pli da postuloj). Ĉi tiu termino ofte estas konfuzita per uzado por indiki interpersonan rilaton, kiu ne estas agnoskita de leĝo. Fakte, kunvivanta geedzeco havas la saman devigan efikon kiel aliaj reguligitaj geedzecoj, nur ĝi komenciĝas alimaniere. Geedzeco estas reciproka interkonsento de partioj, kie ambaŭ faras engaĝiĝon al la socio  kaj al la leĝoj, kiuj reguligas la socian kuntekston, kio estas de esenca graveco por la vivo.

Geedzeco povas komenciĝi tiel en iuj subŝtatoj de Usono. En Skotlando, geedzeco *per kunvivado kun kutimo kaj reputacio* estis agnoskita ekde 2006. En Kanado, *kunjuraj partneroj* estas agnoskitaj, kaj en iuj provincoj kiel Ontario, ili estas konsiderataj geedzoj. Ambaŭ povas esti de la sama sekso. En Israelo, *kunjuraj partneroj* estas agnoskitaj, kaj ili ankaŭ povas esti de la sama sekso. En Aŭstralio, *faktaj rilatoj*, *hejmaj rilatoj* kaj *personaj rilatoj* estas agnoskitaj, depende de la subŝtato, kiuj estas, laŭ siaj juraj efikoj, preskaŭ identaj al la religia geedzeco de du homoj serĉantaj socian kaj veran engaĝiĝon. Tamen, en aliaj kurisdikcioj, kunvivanta geedzeco ne havas la posedaĵajn sekvojn de geedzeco dum sia ekzisto. 

Kutime, laŭleĝa kunvivado estas establita per komuna deklaro de du plenkreskuloj antaŭ la loka aŭtoritato. La deklaro estas registrita en la loĝantregistro (registro de loĝantoj). La geedzoj vivas en aparta aranĝo de posedaĵoj. Por heredoj, la postvivanta geedzo laŭleĝe rajtas je uzrajto de la komune loĝata posedaĵo kaj mastrumaĵoj, kvankam ĉi tiu rajto povas esti rezignita per testamento. 

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Libera amo
* Registrita partnereco
* Civila geedzeco
* Konkubineco

Kategorio:Familio
Kategorio:Familia juro
Kategorio:Intimaj rilatoj
Nuligo de geedzeco

**Nuligo de geedzeco** estas la rekono de geedzeco kiel malvalida. Male al eksgeedziĝo, nuligo ne nur finas la geedzecon, sed ankaŭ havas retroaktivan efikon, nuligante ĉiujn jurajn konsekvencojn de la geedzeco, restarigante la situacion al la tempo antaŭ ĝia komenco.

Nuligo estas juĝe ordonita fino de geedzeco pro misa geedzeca kontrakto. Ĝi distingiĝas de eksgeedziĝo, kiu ankaŭ povas esti donita laŭ peto de la tribunalo per konsekvenca ordono. Kune kun eksgeedziĝo kaj la morto de unu el la geedzoj, nuligo estas la tria kialo por la fino de valida geedzeco. Malgraŭ sia kontestebleco, nuligita geedzeco estas konsiderata kiel *laŭleĝe ekzistinta* kaj distingiĝas de ne-geedzeco, en kiu neniu valida geedzeco estis kreita komence.

Historie, la nuligo de la geedzeco de Henriko la 8-a kaj Katerino de Aragono, estis unu de la tialoj de la skismo de la Eklezio de Anglio kun la Katolika Eklezio. 

## En Esperanto aperis 
* "Nuligo de Geedzeco" (1925) de Lu Xun

Kategorio:Geedzeco
Wilhelm Arthur Passow

**Wilhelm Arthur PASSOW** (naskiĝinta la  en Jankowo Gdańskie, nuna distrikto Gdansko, mortinta la  en Wiesenttal-Streitberg) estis germana gimnaziinstruisto, filologo kaj literaturhistoriisto. 

## Vivo 
Estante filo de la fama klasika filologo Franz Passow li frekventis (post hejma privata edukiĝo) la gimnazio je Pforta (inter 1827-1832). Sekvis studo de filologio kaj historio ĉe la universitato de Vroclavo antaŭ irado en 1834 studenti en Berlino. En septembro 1835 li fariĝis, danke al perado de Moritz Seebeck, estro de la Duka gimnazio je Meiningen kaj en decembro 1846 li nomumiĝis profesoro. 

Vokiĝo en aŭgusto 1854 estis profesori ĉe la gimnazio de Racibórz. En septembro 1854 li fariĝis honora doktoro ĉe la universitato de Jena. En junio 1855 li iĝis lernejestro tie en Ratibur. Finfine li lernejestrris de 1858 ĉe *Schola Thoruniensis* je Toruń. Tie li ege apogis la realan fakaron. En 1863 li ricevis la Ruĝan Agloordonon (4-a klaso). 
## Verkoj (elekto) 
* ''Über Fr. Rückerts Lehrgedicht 'Die Weisheit des Brahmanen'*, Gadow, Meiningen 1840.
* (eld.): *Franz Passows Vermischte Schriften*, Brockhaus, Leipzig 1843.
* *Das deutsche Drama im siebzehnten Jahrhundert*, Gadow, Meiningen 1847.
* *Daniel Caspar von Lohenstein*, Brückner & Renner, Meiningen 1852.
* *Lucian und die Geschichte,* Keyßner, Meiningen 1854.
* *Zur Erinnerung an Johann Wilhelm Süvern*, Rathsdruckerei, Thorn 1860.

## Literaturo 
* "Passow, Wilhelm Arthur" - ĉe: *Pierers Universal-Lexikon,* volumo 12, Altenburg 1861, p. 73
* "Zur Erinnerung an Wilhelm Arthur Passow" - ĉe: *Altpreußische Monatsschrift,* 1/1864), p. 628–635
*Art. "Passow, Wilhelm Arthur" - de Adolf Schimmelpfennig, ĉe: *Allgemeine Deutsche Biographie,'' vol. 25 (1887), p. 215–216  

## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB

 

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj instruistoj
Kategorio:Literaturhistoriistoj
Kategorio:Lernejestroj 
Kategorio:Homoj rilataj al Meiningen 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1814
Kategorio:Mortintoj en 1864
Bepi Colombo

**Bepi Colombo** - kutime internacie skribata en unu vorto kun du majuskloj *BepiColombo* - estas kosmoesplora projekto cele al pli profunda esplorado de la suna sistemo. Temas pri kvarparta kosmosondilo kiu lanĉiĝis la 20-an de oktobro 2018  al la planedo Merkuro. Ĝin vivtenas kaj financas la Eŭropa Kosma Agentejo (**EKA**; , *ESA*; , *ASE*, ), interregistrara organizaĵo por la kunordigo de la eŭropaj kosmoesploraj entreprenoj kun ĉefsidejo en Parizo, kunlabore kun la Japana Aerokosmo-Esplora Agentejo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aliaj misioj de la Eŭropa Kosma Agentejo pri esplorado de la suna sistemo estas Rosetta, Mars Express, Venus Express kaj Exo Mars.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala prezeno en la retejo sci.esa.int ()

Kategorio:Kosmoŝipoj
Kategorio:21-a jarcento en Eŭropo
Kategorio:Eŭropa Kosma Agentejo
Emil František Burian

**Emil František BURIAN** (naskiĝis la 11-an de junio 1904 en Pilsen, Aŭstrio-Hungario; mortis la 9-an de aŭgusto 1959 en Prago, Ĉeĥoslovakio) estis ĉeĥa komponisto, poeto, publicisto, kantisto, aktoro, muzikisto, dramisto, reĝisoro kaj dramaturgo.

Membro de la Komunista Partio de Ĉeĥoslovakio ekde 1923. Popola Artisto de Ĉeĥoslovakio (1954).

Kune kun Jiří Frejka kaj Jindřich Honzl, li estas konsiderata reprezentanto de la ĉeĥa teatra avangardo, unu el la fondintoj de la politika teatro de Ĉeĥoslovakio. 

Burian komponis plurajn operojn kaj baletojn, simfonion, kantciklon por voĉo kaj ĵazbando, rekviemon por ĵazbando kaj voĉbando, kantaton, ĉambramuzikajn verkojn, kaj muzikon por teatraĵoj, radiodramoj kaj filmoj.

Liaj verkoj estas influitaj de Dadaismo, Futurismo kaj Poezio. Ili estas forte socialismaj kaj kelkfoje agitaj. Kvankam ili jam ne estas la fokuso de kultura intereso hodiaŭ, ili lasis klarajn spurojn en la ĉeĥa kultura pejzaĝo. Eksterlande, tamen, ili estas preskaŭ forgesitaj kaj apenaŭ plu vekas intereson. Kelkaj el liaj verkoj estis detruitaj dum la Dua Mondmilito.

## En Esperanto aperis 
**Teatraĵo pri Dorota** (marioneta teatraĵo, per kiu la pupteatro Radost en Brno venkis en Zagreba konkurso) tradukis Josef Vondroušek

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* anglalingva informo
* Encyclopedia.com artikolo

Kategorio:Dadaistoj
Kategorio:Ĉeĥaj komunistoj
Kategorio:Ĉeĥaj reĝisoroj
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Jindřich Honzl

**Jindřich HONZL** (naskiĝis la 14-an de majo 1894 en Humpolec, Aŭstrio-Hungario ; mortis la 20-an de aprilo 1953 en Prago) estis ĉeĥa reĝisoro,  teatroteoriulo kaj kritikisto. 

Li estis aŭtoro de verkoj pri la historio de ĉeĥa teatro, teoria esplorado en la kampo de teatra estetiko kaj semiotiko. Li estis la scenaristo kaj reĝisoro de la filmoj Pulvoro kaj Benzino (1931) kaj Via Truko aŭ Via Regalo (1932). 

## Referencoj 
Kategorio:Ĉeĥaj marksistoj
Kategorio:Ĉeĥaj reĝisoroj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Jiří Frejka

**Jiří FREJKA** (n. la 6-an de aprilo 1904 en Útěchovice pod Stražištěm, Aŭstrio-Hungario ; m. la 27-an de oktobro 1952 en Prago, Ĉeĥoslovakio) estis ĉeĥa reĝisoro kaj teatroteoriulo, reprezentanto de poetismo.

Unu el la fondintoj de la revolucia teatro en Ĉeĥoslovakio. Kune kun Jindřich Honzl kaj E. F. Burian, li estas konsiderata reprezentanto de la ĉeĥa teatra avangardo.

En siaj literaturaj verkoj, li priskribis siajn vidpunktojn pri teatro kaj aktorado. Tamen, tiuj libroj ĝenerale ne enhavis la ideojn postulatajn de la socialisma teatro tiutempe. Ĉar li ne volis ŝanĝi sian opinion, konfliktoj kutime ekestis, kio finfine kondukis al lia maldungo el la registara servo.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Karl Volkmar Stoy

**Karl Volkmar STOY** (naskiĝinta la  en Pegau, mortinta la  en Jena) estis germana pedagogo kaj ano de la skolo de Johann Friedrich Herbart.

Studis li teologion en Leipzig kaj Göttingen antaŭ fariĝi en 1843 privata docento. En Jena li paralele fondis privatan edukejon (kie instruistis ekz. Bernhard Giseke kaj Gustav Queck). En 1845 li iĝis profesoro, en 1857 edukada konsilisto. Vokiĝon al la universitato de Hajdelbergo en 1865 li ne rifuzis. Rajtante interrompi la tiean laboron, li instalis en 1867/68 en la aŭstra urbo Bielitz modelan porinstruistan seminarion laŭ liaj propraj doktrinoj. Ekde 1874 li ree agadis profesorece en Jena.

Verkis li: »Schule und Leben« (Jena 1844–51, 5 kajeroj); »Hauspädagogik in Monologen und Ansprachen« (Leipzig 1855); »Über Haus- und Schulpolizei« (Berlin 1856); »Zwei Tage in englischen Gymnasien« (Leipzig 1860); »Enzyklopädie, Methodologie und Literatur der Pädagogik« (Leipzig 1861); »Organisation des Lehrerseminars« (Leipzig 1869); »Philosophische Propädeutik« (Leipzig 1869–70) kaj plurajn fakeseojn en la gazeto »Allgemeine Schulzeitung«, kiun li eldonis inter 1870-1882. La antologion »Kleinere Schriften und Aufsätze« eldonis la filo Heinrich Stoy (Leipzig 1898).
## Fonto
"Stoy" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon,* volumo 19, Leipzig 1909, p. 73-74
## Eksteraj ligiloj
*Coriand, Rotraud: "Stoy, Karl Volkmar" - ĉe: *Neue Deutsche Biographie* 25 (2013), p. 463-464
*ligiloj ĉe DDB