open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Doroteo Holland

**Dorothy Burnham** aŭ **Doroteo Holland** (naskiĝis la 28-an de Majo, 1920 en Ĉikago, Ilinojso - forpasis la 27-an de Februaro, 2019)

Ŝi edziniĝis kun Roy Holland la 7-an de Januaro 1945.

Doroteo lernis Esperanton per lernolibro en 1946 kaj refondis la Esperanto-Societon de Ĉikago kune kun Roy kaj aliaj samideanoj post la Dua Mondmilito. Ŝi estis tre aktiva en la movado en Ĉikago, Fayetteville (Arkansaso), kaj Santa Barbara (Kalifornio). Ŝia loka grupo dum multaj jaroj estis La Esperanto-Rondeto de Santa Barbara.

Ŝi partoprenis Landajn Kongresojn, kursojn ĉe NASK, kaj Universalajn Kongresojn. Ŝi instruis Esperanton ĉe la Universitato de Kalifornio ĉe Santa Barbara en 1970 kaj 1971.

Ŝi membriĝis en Amerika Asocio de Instruistoj de Esperanto (AAIE) en 1963 kaj redaktis ties bultenon ekde tiam ĝis 2011. Ŝi kaj Roy verkis la Usonan Ekzamenan Servon kun tri niveloj, kiujn ŝi administris, kaj la unuan nivelon de la Perkoresponda Servo. Ŝi estis la eduka sekretario de AAIE multajn jarojn. Pro sia sindona laboro por AAIE, ŝi iĝis honora membro de AAIE en 2010.

Ekde 1946 kiam ŝi lernis Esperanton, S-ino Holland komencis vastan mondkorespondon kaj instruis la internacian lingvon. En 1948, ŝi estis unu el la fondintoj de la nuna Esperanto-Societo de Chicago. Ŝi verkis radiokurson por Stacio WSEL. En 1955 ŝi ĉeestis kun edzo Roy sian unuan Universalan Kongreson en Bolonjo, Italio. Post tio ŝi partoprenis kongresojn en Harrogate, Rejkjavik, Lucerno, Braziljo, Budapeŝto kaj Vankuvero. Krom tio ŝi vizitis plumamikojn de Kanariaj Insuloj ĝis Skandinavio.

Sed eble ŝia plej alte taksata kontribuo al la Esperanto-movado estas kiel instruisto, eĉ per brajla koresponda instruado de Esperanto por *Hadley School for the Blind* (Winnetka IL), kaj kiel administranto de la ELNA-Koresponda Kurso. Simile, ŝi administras la 3-nivelan nacian ekzamenon. Instruistoj-membroj de AATE (*American Association of Teachers of Esperanto*) konas ŝin pli intime per la paĝoj de ties valorega kvaronjara *Bulteno*.

Skribis Dorothy: “Mi ne povas imagi mian vivon sen Esperanto…”

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo Usona Esperantisto 2019:2
* Panteono Edukado.net
* UE 1984:4 Ŝi tion ja meritas

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Katakrezo

La **katakrezo** estas vortfiguro, kies uzo iĝis tiel ofta, ke la origine propra senco estas preskaŭ nesentebla. Katakrezo estas parto de la procezo de *leksikiĝo*: sufiĉe ofta katakreza senco ofte menciiĝas en vortaro, kiel unu el pluraj sencoj de vorto.

## Ekzemploj 
Jen ekzemploj de katakrezo en Esperanto:
* *plumo* en la senco de *skribilo*
* *piedo* de tablo
* *folio* de papero
* *dento* de dentrado

Katakrezo ekzistas en diversaj lingvoj. Jen kelkaj ekzemploj en aliaj lingvoj:
* en la franca lingvo, ''* — laŭvorte, *ĉevale sur* — signifas “(sidi aŭ esti) ambaŭflanke de”.
* en la germana lingvo, ** — laŭvorte, *riverlito* — signifas la fluejon de rivero.

## Etimologio 
La termino *katakrezo* devenas de la helena termino  *katáĥrēsis*, el  *katá* “kontraŭ, sub” kaj  *ĥrêsis'' “uzo”.

## Referencoj 
Kategorio:Leksikologio
Kategorio:Semantiko
Tučapy (distrikto Uherské Hradiště)

**Tučapy** estas municipo en Ĉeĥio en distrikto Uherské Hradiště proksimume 10&nbsp;km okcidente de Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie  (). La municipo situas sur milda deklivo de Chřiby turniĝinta al nordoriento. Suprenpaŝante sur kampo Roviny malantaŭ la vilaĝo disvolviĝos bela vido en valon de rivero Moravo kaj al kontraŭsituantaj Blankaj Karpatoj.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1131.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Monumento al falintoj
* Kapeleto de Dia Koro de Sinjoro

## Personecoj 
* Matouš Bartoň (1865–???), urbestro, landa deputito
* Bedřich Beneš Buchlovan (1885–1953), verkisto, tradukisto el la germana kaj la pola, instruisto kaj bibliotekisto
* Jaroslav Kaňovský
* Tomáš Fryšták (* 1987), futbalisto

## Pluaj fotoj 

Tučapy, common.jpg|Mezo de la municipo
Tučapy (UH), kostel.jpg|Fasado de la preĝejo kun monumento al falintoj en la 1-a mondmilito
Tučapy.jpg|Vido al la municipo
Kaplička Božího Srdce Páně.jpg|Kapeleto de Dia Koro de Sinjoro
Socha Panny Marie.jpg|Statuo de Virgulino Maria ĉe la preĝejo

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Jussi Lampi

**Jussi Yrjö Tapani Lampi** (naskiĝinta la  en Lappajärvi) estas finna aktoro kaj muzikisto. Li aktoris kaj en televidserioj (kun aliaj '** kaj **') kaj en filmoj, kun aliaj '**, **' kaj ''*. En televidserio kaj filmoj pri Rölli li aktoras la figuron *Suuri rölli'' ("granda rölli"), kiun "normala" Rölli timas.

Lampi kreskis en Lappajärvi kaj plenkreskule loĝis en Jyväskylä kaj Helsinko. En 1980-aj jaroj Lampi ludis en bando Wanna-Bees. Ekde jaro 1993 Lampi ludas en bando Pink Flamingos. Lampi estas proksimume 2 m alta.

Lia filino estis aktoro kaj kantisto Mandi Lampi, kiu faris sinmortigon en 2008.

Kategorio:Finnaj aktoroj
Kategorio:Finnaj muzikistoj
Princlando Fürstenberg

La **princlando Fürstenberg** estas la ĝenerala termino por la areoj regataj de la imperiaj princoj de Fürstenberg en la Ŝvaba Imperia cirklo de la Sankta Romia Imperio. La princlando eliris de samnoma **graflando** kaj de graflando Heiligenberg ekestinta ĉ. la jaro 1250 kaj ekzistis kiel imperia teritorio de la altigo de Hermann Egon al la statuso de imperia princo en 1664 ĝis la transformoj en 1806 lige al la malfondo de la Sankta Romia Imperio dum la erao de Napoleono. Tiam la princlando falis al la Grandduklando Badeno. La teritorio situis en la areo de la nuntempa federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio, norde de la Bodenlago.

## Rezidaj urboj 
De 1664 ĝis 1716 la rezidejo estis en la kastelo Heiligenberg. De 1716 ĝis 1723 la rezidejoj de la du partaj princlandoj estis en Stühlingen kaj Meßkirch.
En 1723 la princo Joseph Wilhelm translokis sian loĝejon de Stühlingen al Donaueschingen, kiu restis la rezidejo de la nun unuiĝinta princlando eĉ post kiam la linio de Meßkirch formortis.

   Donaueschingen Schloss.jpg|kastelo Donaueschingen
   Messkirch Schloss Ostflügel 01.jpg|kastelo Meßkirch
   Heiligenberg-1908.jpg|kastelo Heiligenberg

Kategorio:Historio de Baden-Virtembergo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Germanaj princlandoj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Antifrazo

En retoriko, la **antifrazo** estas ironia uzo de vorto por signifi la malon.

## Ekzemploj 
Jen antifrazoj krioj:
* *Bonege!* (en la mala senco: malbonege!)
* *Kiel bela!* (en la mala senco: kiel fuŝa!)
* *Jen Ejnŝtejno!* (pri idioto)

Kelkfoje, antifrazo estas eŭfemismo. Eŭripido uzas la epiteton *Eŭmenidoj* (), laŭvorte “La Afablulinoj”, por la Erinioj, kiuj estas diinoj de venĝo kaj puno.

## Etimologio 
La termino *antifrazo* devenas de la helena  *antífrasis*, kun estas kunmetaĵo de  *antí* “kontraŭ” kaj  *frásis* “parolo, esprimo”.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Litoto
* Ironio

Kategorio:Retoriko
Ponto Nomentano

**Ponto Nomentano** estas ponto de Romo sur la rivero Aniene en la kvartalo Monte-Sacro. Ĝi estas por piedirantoj ponto.

## Historio 
maldekstra|eta|vido de interno
Estis unu el la plej gravaj eksterurbaj pontoj de antikva Romo. La unua ponto estis konstruita je la 1a jarcento a.K. el kvadrataj blokoj de tofo.

### Kronologio 
* 549: La ponto estis parte detruita de Totila. 
* 552: rekonstruo fare de bizanca generalo Narseso. 
* 800 : Karlo la Granda iris al Romo kun sia filo. Tradicio rakontas, ke li renkontis tie kun papo Leono la 3-a
dum aŭtuno, precize je la 22a de novembro.
* Je la 8a jarcento oni aldonis du turojn sub la regado de papo Hadriano la 2-a .
* Poste oni aldonis murojn je la 12a-13a jarcentoj.
* La ponto apartenis laŭ la epoko al multaj diversaj familioj ĝis kiam en 1532 ĝi iĝis urba doganejo.
* La franca verkisto Stendhal (Henri Beyle, 1783-1842) inkludis en sia libro "Promenades dans Rome" rakonton pri promenado de la 18a de aprilo 1828 al la Monto Sakro kaj tra tiu ponto.
* Dum la jaro 1849 ĝi estis multe detruita de la francoj sed tuj rekonstruita poste.
* De la jaro 1997 oni rajtas trapasi ĝin nur piede pro sekureco.

## Bildaro 

Dosiero:PONTE NOMENTANO ANIVITTI.jpg|Filippo Anivitti, akvarelo: Vido de la Ponto Nomentano.
Dosiero:Ponte Nomentano - G.Vasi.PNG|eta|maldekstra|*Ponto Nomentano* de Giuseppe Vasi, jaro 1752.
Dosiero:Ponte nomentano 2 ok.jpg|eta|center|La ponto Nomentano pejzaĝe.

## Priskribo 
La ponto konsistas en du turoj kaj arko inter ili. Tie trairis la fama Romia Strato Nomentana.

Kategorio:Pontoj en Romo
Kategorio:Ŝtonaj pontoj
Eymoutiers-Vassivière (stacidomo)

**Eymoutiers-Vassivière** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Eymoutiers, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Le Palais - Eygurande-Merlines (713000).

## Vidu ankaŭ 
* Eymoutiers

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Eymoutiers
Familio Fürstenberg

eta|dekstre|200ra|
**Fürstenberg** estas la nomo de ŝvaba nobela familio de la alta nobelaro en la Sankta Romia Imperio, kies havaĵoj estis kaj parte estas ankoraŭ hodiaŭ en la sudokcidenta germana regiono inter Nigra Arbaro, Supra Rejno, Bodenlago kaj la mezalta montaro *Schwäbische Alb* (en Esperanto Ŝvabia Ĵuraso), en la nuntempa federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio. Krome Fürstenberg posedis grandajn bienojn en la Aŭstraj Heredaj Landoj - precipe en Bohemio. Ili apartenas al la tiel nomataj apostolaj familioj.

eta|maldekstre|140ra|
Kun la Princlando Fürstenberg ili regis unu el la plej grandaj teritorioj en sudokcidenta Germanio ĝis 1806. Fürstenberg interalie akiris internacian reputacion per renoma bierfarejo (*Fürstlich Fürstenbergische Brauerei*) kaj kiel posedanto de unu el la plej grandaj privataj artaj kolektoj en Eŭrop. En Donaueschingen ili loĝas en kastelo Donaueschingen ekde 1488, sed ĝis 1716 la princa rezidejo estis en la kastelo Heiligenberg. De 1716 ĝis 1723 la rezidejoj de la du partaj princlandoj estis en Stühlingen kaj Meßkirch. En 1723 la princo Joseph Wilhelm translokis sian loĝejon de Stühlingen al Donaueschingen, kiu restis la rezidejo de la nun unuiĝinta princlando eĉ post kiam la linio de Meßkirch formortis.

Kun la kastelo Heiligenberg la familio Fürstenberg posedas unu el la plej gravaj renesancaj monumentoj norde de Alpoj. La ekonomia bazo de la familio kuŝas ĉefe en vasta arbara proprieto.

La familio ne rilatas al la baronoj von Fürstenberg el Vestfalio, kaj la Porcelana Fabriko en Fürstenberg an der Weser en la nuna Malsupra Saksio ankaŭ ne rilatas.

Donaueschingen Schloss.jpg|
Messkirch Schloss Ostflügel 01.jpg|
Heiligenberg-1908.jpg|

Kategorio:Historio de Baden-Virtembergo
Kategorio:Historio de Germanio
136557 Neleo

**136557 Neleo** estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas kun iometa klinangulo, proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Greka Tendaro »..

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 25-an de septembro 1973 de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geedzoj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la Observatorio de Leiden (Nederlando) en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Neleo, patro de la greko Nestoro, konata pro lia saĝo. Neleo, lia edzino Kloro kaj iliaj aliaj infanoj estis ekzilitaj en Mesinon. Pli malfrue, ĉiuj krom Nestoro estis mortigitaj de Heraklo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
(136564) 1977 VA

**(136564) 1977 VA** estas tre malgranda terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la  de la usonaj geastronomoj Eleanor Francis Helin kaj Eugene M. Shoemaker elde la Observatorio de la Monto Palomar, (Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝia tre discentra orbito ekstere, malproksime tanĝas tiun de la Tero kaj krucas tiun de Marso kun febla orbita klineco.

* Ĝia tera MOID estas 0,137216 astronomia unuo, tie estas 20,527 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,11355 astronomia unuo, aŭ 16,987 milionoj da km.
* La , ĝi pasis al 0,137440 astronomia unuo (20,561 milionoj da kilometroj) de la Tero.
* La , ĝi pasos al 0,137143 astronomia unuo (20,516 milionoj da kilometroj) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Malkovrita de Eugene M. Shoemaker
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
(136582) 1992 BA

**(136582) 1992 BA** estas terrenkonta kaj marsrenkonta amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 6:5 kun Marso.

Ĝia iom discentra orbito, tute inkludita inter tiuj de Marso kaj de la Tero, ekstere malproksime tanĝas tiun de la Tero kaj proksime interne tanĝas tiun de Marso.

* Ĝia tera MOID estas 0,2752 astronomia unuo (41,168 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,05414 astronomia unuo (8,099 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,2758 astronomia unuo (41,255 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,2741 astronomia unuo (41,004 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasos al 0,07771 astronomia unuo (11,625 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,05655 astronomia unuo (8,460 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,05614 astronomia unuo (8,398 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Nivnice

**Nivnice** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště, proksimume 5,5&nbsp;km sude de Uherský Brod. Etnografie ĝi apartenas al parto Moravia Slovakio. Vivas ĉi tie  (). La municipo estas konsiderata kiel plej verŝajna naskoloko de Jan Amos Komenský.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1261.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Anĝeloj Gardistoj
* Ŝtona kruco
* Kapelo de La plej sankta Triunuo
* Akvomuelejo de Bartek n-ro 99

## Pluaj fotoj 

Nivnice, deska.jpg|Memortabulo sur muelejo de Bartek
Nivnice, pomník.jpg|Monumento al J. A. Komenský
Nivnice, Bartkův mlýn.jpg|Muelejo de Bartek (n-ro 99)
Kaple Nejsvetejsi Trojice Nivnice.jpg|Kapelo de La plej sankta Triunuo

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Eksaj kampurboj en Ĉeĥio
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Spartakiado

[eta|250ra|Kvina Spartakiado de vintro en soveta poŝtmarko de [1982.]]
**Spartakiado** () estis populara sporta evento okazinta en Sovetunio kaj la landoj de la Orienta Bloko dum la Malvarma Milito.

Komence la Spartakiado (nomita laŭ Spartako, la estro de la sklavribelo kontraŭ Romo) celis esti konkurso inter pro-komunismaj sportaj kluboj en Germanio. Ekde 1928 samnomaj konkursoj okazis en Sovetunio por anstataŭigi la olimpikan movadon, en kiu Sovetunio ne partoprenis, unue pro bojkoto de la Internacia Olimpika Komitato kaj poste laŭ iniciato de Sovetunio mem, pro ideologiaj malkonsentoj.

Kelkaj konkursoj okazis sub la nomo "Spartakiado": inter la armitaj fortoj de Sovetunio, la pormilitaj junularaj movadoj, kaj inter la popoloj de Sovetunio, kiu okazis ekde 1956 ĝis la malfondo de Sovetunio en 1991.

Spartakiado ankaŭ okazis en aliaj komunistaj landoj kiel Orienta Germanujo, Pola Popola Respubliko, Bulgara Popola Respubliko kaj Ĉeĥoslovakio.

## Rilatoj al Esperanto 
Dum la komunista Spartakiado planita por 1933 en Moskvo, Esperanto planiĝis estis uzata kiel oficiala lingvo – buŝe kaj skribe – kaj estis uzota eĉ por startigaj komandoj. Tiu laŭ la historiisto Bernd Krause estus unu el la plej grandaj »sportaj« momentoj en la historio de Esperanto, sed ĝi neniam okazis, ĉar la evento devis esti nuligita.

## Vidu ankaŭ 
* Olimpiko de laboristoj

## Referencoj 
Kategorio:Sporto en Sovetunio
Kategorio:Plursportaj eventoj
Al-Vakil

**Al-Vakil** (esperante: La Reprezentanto) estis uzbeka repa grupo. Kantoj kiel "Boʻm-boʻsh koʻchalar", "Ajoyib Kun" kaj "Dam-dam" (kun DJ Piligrim, Nju Anĝeles ) estis sukcesoj.

## Akuzoj 
Estas famo, ke membroj de la grupo estis implikitaj en la murdo de Lajlo.  La onidiroj ankaŭ diras, ke la murdo estis la kialo de la malfondo de la grupo. 

Ili estas nomataj uzbekaj rep-reĝoj. Ili estis akuzitaj pri mortigo de kantisto nomata Lajlo. Arsen estas armendevena, plenumis malliberecan punon kaj nuntempe estas la ĉefkantisto de la ARS repa grupo Omar Aĥe en Moskvo. Danis, tataro, estis mortkondamnita, sed lia puno estis rekonsiderita kaj li estis liberigita post servado en malliberejo. Danis nun loĝas en Italio. Muzaffar estis uzbeka, li ne estis malliberigita, sed mortis pro koratako en 2011. Dum la proceso, ili asertis komuniki kun reprezentantoj de la astrala mondo.

## Fontoj 
Kategorio:Uzbeka muziko
Kategorio:Muziko
Kategorio:Repo
Kategorio:Repaj grupoj
Kategorio:Repaj muzikaj grupoj
Kategorio:1990-1999
Gejme

**Gejme** (: ) estas irana stufaĵo (*ĥoreŝ*) konsistanta el viando (ŝafidaĵo) tomato, fenditaj pizoj, cepo kaj sekigitaj limeoj. La stufaĵo havas plurajn versiojn en diversaj regionoj de Irano - el kiuj la plej multe konataj kaj kuirataj eble estas tiuj, kiuj estas garnitaj el melongeno aŭ safron-gustigitaj frititaj terpomoj - kaj estas kutime servata kun kuirita rizo.

## Etimologio 
La persa vorto *gejme* (ankaŭ transliterita kiel *qeimeh*) devenas de klasika persa *qeema* kiu venas de tjurka vorto *qıyma* 'pecigita viando', kiel la urdua qīmā/keema, turka *kıyma* kaj greka *kimás*.

## Iraka varianto 
Iraka *qeema* estas farita kun tre malgrande dispecigita viando kaj disbatitaj fenditaj pizoj kaj estas preparita en granda komuna skalo ĉe la ĉiujara islama aŝura religi-tago.

## Iranaj variantoj 
* Gejme sibzamini (: ): kun maldike kaj longe tranĉitaj kaj safron-gustigitaj frititaj terpomoj.
* Gejme badenjĝan (: ): kun frititaj kompletaj aŭ laŭlonge duonigitaj melongenoj.
* Gejme nesar (: ): kun migdaloj kaj frititaj cepoj; specialaĵo de Gazvino.
* Piĉag Gejme (: ): malsama plado kun migdaloj kaj frititaj cepoj; specialaĵo de Ardabilo. Piĉag (Azere literumita pıçaq) signifas tranĉilon en la azerbajĝana lingvo kaj tio aludas al la migdaloj.
* Gejme raŝti (: ): kun acida granat-aĵo, granata suko, tomato kaj citron-suko; specialaĵo de Raŝto.
* Gejme nokhoud (): kun pizoj anstataŭ fenditaj pizoj; specialaĵo de la Pers-Golfa marbordo de Irano; simila al abguŝto.
* Gejme kadu (): kun frititaj kompletaj aŭ laŭlonge duonigitaj kukurboj.
* Gejme beh (): kun frititaj kompletaj aŭ laŭlonge duonigitaj cidonioj.
* Gejme bamieh (: ): kun fritita gomboj. Ĝi ankaŭ havas citronan sukon kaj cinamon.

## Vidu ankaŭ 
* Stufaĵo

## Referencoj 
Kategorio:Iraka kuirarto
Kategorio:Irana kuirarto
(136568) 1980 XB

**(136568) 1980 XB** estas tre malgranda sed treege hela marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la usona astronomo Eugene A. Harlan elde la Observatorio Lick (San Jose, Kalifornio, Usono)

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

Ĝia tre discentra, tre klinita orbito proksimiĝas tiun de Marso ĉe sia suprenira nodo, ĝia marsa MOID estas 0,0872172 astronomia unuo, tie estas 13,048 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Saint-Léonard-de-Noblat (stacidomo)

**Saint-Léonard-de-Noblat** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Saint-Léonard-de-Noblat, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Le Palais - Eygurande-Merlines (713000).

## Vidu ankaŭ 
* Saint-Léonard-de-Noblat

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Saint-Léonard-de-Noblat
Emmylou Harris

**Emmylou Harris** (Birmingham (Alabamo), la 2-an de aprilo 1947) estas usona kantistino kaj kantverkistino, kiu precipe sukcesis en la 1970-aj jaroj. Ŝi kunlaboris kun multaj konataj artistoj el la kontrea kaj popolmuzika mondo.

En 1977 ŝi havis mondvastan furorkanton per la kontrea versio "(You Never Can Tell) C'est La Vie" de Chuck Berry. 
 
Ŝi estis la plej bona lernantino de sia klaso en la mezlernejo,
kaj estis entuziasma aktivulino por feminismo, pacismo kaj la bestorajtoj (PETA).

eta|maldekstre|Emmylou Harris en 2005

## Diskaro 
### Studiaj albumoj 
* 1969 : *Gliding Bird* (Jubilee)
* 1975 : *Pieces of the Sky* (Reprise/Warner Bros.)
* 1976 : *Elite Hotel* (Reprise/Warner Bros.)
* 1977 : *Luxury Liner* (Reprise/Warner Bros.)
* 1978 : *Quarter Moon in a Ten Cent Town* (Reprise/Warner Bros.)
* 1979 : *Blue Kentucky Girl* (Warner Bros.)
* 1980 : *Roses in the Snow* (Warner Bros.)
* 1980 : *Light of the Stable*, album de Noël (Warner Bros.)
* 1981 : *Evangeline* (Warner Bros.)
* 1981 : *Cimarron* (Warner Bros.)
* 1983 : *White Shoes* (Warner Bros.)
* 1985 : *The Ballad of Sally Rose* (Warner Bros.)
* 1986 : *Thirteen* (Warner Bros.)
* 1987 : *Angel Band* (Warner Bros.)
* 1989 : *Bluebird* (Warner Bros.)
* 1990 : *Brand New Dance* (Warner Bros.)
* 1993 : ''Cowgirl's Prayer* (Warner Bros.)
* 1995 : *Wrecking Ball* (Warner Bros.)
* 1999 : *Red Dirt Girl* (Nonesuch)
* 2003 : *Stumble into Grace* (Nonesuch)
* 2008 : *All I Intended To Be* (Nonesuch)
* 2011 : *Hard Bargain* (Nonesuch)

### Kunlaboraj albumoj 
eta|dekstre|200px| Emmylou Harris kun Mark Knopfler koncerte.
* 1987 : *Trio*, kun Linda Ronstadt kaj Dolly Parton
* 1998 : *Trio II*, kun Linda Ronstadt kaj Dolly Parton
* 1999 : *Western Wall: The Tucson Sessions*, kun Linda Ronstadt
* 2006 : *All the Roadrunning*, kun Mark Knopfler
* 2008 : *I've Always Needed You*, kun Carl Jackson
* 2013 : *Old Yellow Moon*, kun Rodney Crowell
* 2015 : *The Traveling Kind*, kun Rodney Crowell
* 2016 : *The Complete Trio Collection*, kun Linda Ronstadt kaj Dolly Parton

### Koncertaj albumoj 
* 1982 : *Last Date* (Warner Bros.)
* 1992 : *At the Ryman* (Warner Bros.)
* 1996 : *Spyboy* (Eminent)

### Kompilaĵoj 
* 1978 : *Profile: Best of Emmylou Harris* (Warner Bros.)
* 1990 : *Duets* (Reprise/Warner Bros.)
* 1996 : *Portraits* (Warner Bros.)
* 2005 : *The Very Best of Emmylou Harris: Heartaches and Highways* (Rhino Entertainment)
* 2007 : *Songbird - Rare Tracks & Forgotten Gems'' (Warner Bros.)

Kategorio:Usonaj kantistoj
Steviolo

eta|dekstre|300ra|Kemia formulo de steviolo.
**Steviolo** estas diterpeno izolita por la unua fojo el la planto *Stevia rebaudiana* en 1931. Kvankam ties kemia strukturo ne estis klarigita komplete ĝis 1960. Tiu komponaĵo troviĝas normale en naturo en formo de glukozidoj, inklude la dolĉajn kemiajn kombinaĵojn konatajn kiel esteviozidoj.

La planto stevio enhavas komponaĵon konatan kiel steviolo kiu, kiam elprenita, havas 300 fojojn la dolĉecon de la sukero dum ĝi havas minimuman efikon sur la sangosukero.

## Notoj 
Kategorio:Dolĉigaĵoj
Kategorio:Dolĉigiloj
Kategorio:Diterpenoj
Kategorio:Ciklopentanoj
Kategorio:Vinildenaj kombinaĵoj
Sukralozo

eta|dekstre|280ra|Formulo de sukralozo.
La **sukralozo** estas organika klorido uzata kiel ofta surogato de sukero ĉe manĝaĵoj. Ĝi funkcias ĉe la riceviloj de la digesta sistemo produktante la dolĉan guston kaj stimulante la hormonan sekrecion. Ties surogata efiko estas 385 ĝis 650 fojojn pli granda ol la saĥarozo (ordinara sukero)​. Oni ne pruvis, ke ties konsumo profitas al la malpliigo de pezo, male kelkaj studoj sugestas, ke oni asocias kun pliigo de pezo kaj risko de sangovaskulaj malsanoj.

La sukralozo estis malkovrita en 1976 hazarde fare de Shashikant Phadnis, studento de la King's College de Londono, Unuiĝinta Reĝlando, kiu en laborgrupo kun aliaj esploristoj de la Queen Elizabeth College kiu klopodis sintezi halogenajn sukerojn en la Universitato de Londono, miskomprenis instrukcion kaj aldonis kloron anstataŭ sukeron.

En 1991 la uzado de la sukralozo estis aprobita en Kanado. En 1993, en Aŭstralio. En 1996 en Nov-Zelando. En 1998, la Manĝaĵa kaj Droga Administracio de Usono aprobis ties uzadon en kvin kategorioj de manĝaĵoj. preskaŭ duoble ol la saĥarino kaj 3,3 fojojn pli ol aspartamo.

## Notoj 
Kategorio:Dolĉigaĵoj
Kategorio:Disaĥaridoj
Kategorio:Manĝaj aldonaĵoj
Kategorio:Organikaj kloridoj
Kategorio:E-numeraj aldonaĵoj
Martina Kvarantan Šmitran

**Martina Kvarantan ŠMITRAN** estas kroata esperantistino, profesoro pri socia pedagogio kaj trejnisto pri neŭrolingvistika programado (NLP). 

Ŝi estas aparte aktive en la Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI). En ILEI ŝi eniris en 1992, per partopreno al la 1-a ILEI-gimnazio. Ŝi ankaŭ partoprenis la postajn. Ŝi ankaŭ estas membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj partoprenas en Universala Kongreso de Esperanto (UK), ekz-e UK 1993 en Valencio. 

Martina ankaŭ estas sukcesa orgen- kaj pianludistino kaj korusgvidantino kaj dum tiu kongreso ŝi havis memstaran unuhoran koncerton. Pro la fakto, ke invitita pianisto malfruis, ŝi ankaŭ plenigis la truon de la muzika paŭzo dum la inaŭguro. De tiu kongreso ŝi kunlaboris kun la Internacia Koruso, per pianakompano. Ŝi koncertis en Triesto, Vieno kaj Berlino. Kiel kungvidantino de la kroata Esperanto-grupo, ŝi partoprenis Euroscola (2001, 2002). Pri la fako NLP ŝi verkis tri librojn.

Ŝi ankaŭ aŭtoras fabellibron por infanoj. Martina partoprenis en la Tago de Lernado de la 2-a Virtuala Kongreso de Esperanto per la prelego *De aplaŭdo al konfido*, tiam prezentita ankaŭ kiel patrino de kvar infanoj.

Šmitran
Pokalo Liberigintoj

[eta|Pokalo ĉe [Allianz Parque en 2016]]
La **Pokalo Liberigintojo**, oficiale konata kiel **CONMEBOL Libertadores**, estas ĉiujara futbala turniro organizita de la Sudamerika Futbala Konfederacio. Ĝi unue estis aranĝita en 1960 sub la nomo Pokalo de Amerikaj Ĉampionoj. En 1965, oni nomis la turniron *Liberigintoj*, memore al la sendependecaj militoj en Latinameriko, kiuj estis batalitaj en Sud-Ameriko. Ĝi estas unu el la plej prestiĝaj turniroj en la mondo kaj konkurso de la plej famaj kluboj de Sud-Ameriko.

La rezultoj de ĉiu okazigita turniro ĉi-subas.

## Vidu ankaŭ 
* Futbalo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Oficiala retejo de CONMEBOL

Kategorio:Futbalaj konkursoj
Kategorio:Aperis en 1960
Kategorio:CONMEBOL
Adolf Kaegi

**Adolf KAEGI** (unue *Kägi*; naskiĝinta la  en Bauma, mortinta la  en Rüschlikon) estis svisa hindologo kaj filologo klasika.

## Vivo 
Adolf Kaegi studis la malnovajn lingvojn kaj hindologion metante fokuson sur la malnovgreka lingvo kaj sanskrito. Inter liaj akademiaj instruistoj estis Rudolf von Roth kaj Karl Friedrich Geldner. En 1875, post doktoriĝo kaj habilitiĝo, li fariĝis privata docento pri la malnovaj lingvoj prezentonte en 1878 studon pri la kantokolekto Rigvedo.

En 1883 oni nomumis lin eksterorda profesoro pri komparatikstiko kun speciala atento pri la malnovhinda kaj malnovgreka ĉe la en 1856 nove aranĝita katedro pri komparita lingvoesplorado ĉe la Universitato de Zuriko sub Heinrich Schweizer-Sidler. En dek jaroj da eksterorda profesoreco li okupiĝis precipe pri la helena. Li prilaboris la vortaron de Gustav Eduard Benseler *Griechisch-Deutsches Wörterbuch* kaj la specialan homeron-rilatan de Georg Autenrieth *Wörterbuch zu den Homerischen Gedichten*. Krome li mem verkis propran porlernanta vortaro helena-germana kaj praktikajn ekzerckajerojn gramatikajn. Lia ĉefa verko estis la en 1884 unue eldonita gramatiko *Kurzgefaßte griechische Schulgrammatik* kiu eĉ hodiaŭ uzatas en instruado altlerneja en formo prilaborita de Eduard Bornemann.

En 1893 Kaegi posteulis kiel orda profesoro sinjoron Schweizer-Sidler, pri sanskrito, hindeŭropaj studoj kaj klasika filologio. Pro grava malsano Kaegi devis malpligrandigi sian instruadon ĝis kiam li posteulitis en 1914 fare de Eduard Schwyzer. Je la fino de siaj esploradoj li revenis pli al hindaĵoj.

Krome li estis inter 1901 kaj 1902 membro de la gvidanta komitato de societo esplora kaj eldona al la svisgermana lingvo, kiun li ekde 1917 estris. Li mortis post longa malsano en aĝo de 73 jaroj.

## Verkoj (elekto) 
eta|Reimpreso de la 13-a eldono de homera speciala vortaro de 1920 (en 1999)
* *Der Rgveda,* 1878.
* *Kurzgefaßte Griechische Schulgrammatik* (1884; versio interreta de la 6-a eldono de 1896); aktuala eldono el Hildesheim/Zürich/New York: Weidmann 2008, ISBN 978-3-615-70100-5.
* *Repetitionstabellen zur kurzgefassten griechischen Schulgrammatik* (1893), aktuala eldono el Hildesheim/Zürich/New York: Weidmann 2013, ISBN 978-3-615-70200-2.
* *Griechisch-Deutsches Schulwörterbuch,* reimpreso de la 15-a eldono, Darmstadt: WBG 2005.
* *Wörterbuch zu den Homerischen Gedichten,* nova impresaĵo de la 13-a eldono, Stuttgart: Teubner 1999.
* *Griechisches Übungsbuch für Preußen,* dua eldono, Berlin: Weidmann 1932.

## Literaturo 
* 
* Eduard Schwyzer: *Adolf Kaegi.* Ĉe: *Jahrbücher über die Fortschritte der klassischen Altertumswissenschaft,* 1925, Nr.&nbsp;206, p. 61–85.
* Wachter, Rudolf: "Kaegi, Adolf", ĉe: Historisches Lexikon der Schweiz (HLS), (tie ĉi interrete)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Klasikaj filologoj
Kategorio:Svisaj filologoj
Kategorio:Sanskrito
(136617) 1994 CC

**(136617) 1994 CC** estas malgranda sed neordinare hela terrenkonta kaj marsrenkonta rapide rotacianta triopa apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono), kongruigita kun antaŭmalkovraj observoj depost la ; numerotita la .

## Orbito 
Ĝi estas en orbita resonanco 10:9 kun Marso.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Marso kun malgranda orbita klineco.

* Ĝia tera MOID estas 0,01590 astronomia unuo (2,379 milionoj da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,11171 astronomia unuo (16,712 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,01684 astronomia unuo (2,519 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,01702 astronomia unuo (2,546 milionoj da km) de nia planedo.

## Satelitoj 
Ambaŭ satelitoj, *" Beta "* kaj *" Gamma "*, estis malkovritaj la  de M. Brozovic, L. A. M. Benner, M. C. Nolan, , E. S. Howell, C. Magri, J. D. Giorgini, P. A. Taylor, J.-L. Margot, M. W. Busch, M. K. Shepard, L. M. Carter, J. S. Jao, J. Van Brimmer, C. R. Franck, M. A. Silva, M. A. Kodis, D. T. Kelley, M. A. Slade, A. Bramson, K. J. Lawrence, J. T. Pollock, P. Pravec, D. E. Reichart, K. M. Ivarsen, J. Haislip, M. C. Nysewander kaj A. P. LaCluyze uzante radarajn observojn elde la Observatorio de Goldstone (Kalifornio) kaj elde la Observatorio de Arecibo (Porto-Riko), anoncitaj la .

La satelito *"Beta"* havas diametron de 0,113 ± 0,03&nbsp;km, orbitan  de 1,729 ± 0,008&nbsp;km kaj  de 1,243 ± 0,0329 tago (29,832 horoj); ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

La satelito *"Gamma"* havas diametron de 0,08 ± 0,03&nbsp;km, orbitan duonan grandakson de 6,130 ± 0,108&nbsp;km kaj orbitan periodon de 8,376 ± 0,404 tagoj (201,024 horoj); ĝia rotacia periodo estas ankoraŭ nekonata.

**(136617) 1994 CC** estas la dua triopa asteroido malkovrita inter la , post (153591) 2001 SN263.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 
*  (136617) 1994 CC, *"Beta"*, kaj *"Gamma"*; paĝo de Wm. Robert Johnston

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
360-grada video

eta|dekstra|300'x|Ekzempla 360-grada video en formato 360x180 kaj egalortangula.
**360-grada video** estas video en kiu ĉiu direkto estas registrata samtempe pere de ĉiudirekta kamerao aŭ kameraaro. Dum spektado sur normala plata spektilo, la spektanto povas regi la spektodirekton kiel ĉe panoramo. Ĝi ankaŭ povas esti spektata per spektilo aŭ projekciilaro aranĝita kiel sfero aŭ parto de sfero. Oni malkonsentas, ĉu 360-grada video estu priskribata kiel virtuala realeco.

## Kreado 
eta|dekstra|Iuj ĉiudirektaj kameraoj havas larĝangulajn lensojn sur la antaŭaj kaj malantaŭaj flankoj por faciligi registron de 360-grada video.

Oni kutime registras 360-gradan videon aŭ per speciala aranĝo de pluraj kameraoj, aŭ per tiucela kamerao kiu enhavas plurajn enfiksitajn lensojn, kaj filmante parte koincidajn angulojn samtempe. Per kunigado de bildoj, oni faras el la disaj registroj unu sferan videaĵon, kaj ĝustigas la kolorojn kaj kontraston de ĉiu bildo por ke ili estu koheraj kun la aliaj. Tiu prilaborado estas farata aŭ de la kamerao mem aŭ per specialaj programoj, kiuj povas analizi oftajn vidajn kaj aŭdajn registrojn kaj kunligi la signalojn de la diversaj kameraoj. Ĝenerale, la sola areo nespektebla estas la direkto al la apogilo de la kamerao.

## Spektado 
Oni kutime spektas 360-gradajn filmojn per personaj komputiloj, moveblaj aparatoj kiel saĝtelefonoj, aŭ tiucelaj surkapaj spektiloj. Uzantoj povas panorami tra la filmo per klakado kaj trenado. Ĉe saĝtelefonoj, internaj sensiloj kiel la giroskopo ankaŭ povas esti uzataj por panorami laŭ la turno de la aparato. Profitante tiun konduton, stereoskop-aspektaj enfermaĵoj por saĝtelefonoj (kiel Google Cardboard kaj Samsung Gear VR) povas esti uzataj por spekti 360-gradajn videojn en enmerga formato simila al virtuala realeco. Oni spektas la spektilon de la telefono tra lensoj havataj ene de la enfermaĵo, malsame de surkapaĵoj por virtuala realeco, kiuj havas siajn propracelajn spektilojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* How do I make 360 videos? de BBC Academy
* A beginner’s guide to spatial audio in 360-degree video de NPR Training
* A guide to recording spatial audio for 360-degree video de NPR Training

Kategorio:Video
Kategorio:Videa kaj kina teknologioj
Kategorio:Virtuala realeco
Anakoluto

En retoriko, la **anakoluto** estas vortfiguro subita rompo de gramatika strukturo, ŝanĝo de unu sintakso al alia.

## Uzoj 
La anakoluto estas, en prozo, ofte rigardata kiel gramatika aŭ stila eraro. Tamen, ĝi estas kelkfoje uzata en poezio por la subita, rompa efiko kaj pro metriko.

## Ekzemploj 
La *Plena Ilustrita Vortaro de Esperanto* citas citas alian ekzemplon de anakoluto, en tradukita poezio de Castro Alves:

La unuaj du versoj estas jena sintakse:
:morti estas vidi l’ estingiĝon de lumo nin en ŝtorm’ orientanta
aŭ, en pli ordinara vortordo,
:morti estas vidi la estingiĝon de lumo orientanta nin en ŝtormo
La tria verso komenciĝas paralele:
:aŭskulti [estas umi la ion? …]
sed ĝi daŭras jene:
:aŭskulti kondamnito sonorilon,
La infinitivo *aŭskulti* ne uziĝas kiel subjekto (simile al la unua verso), sed kiel la ĉefverbo, kun subjekto *kondamnito* kaj objekto *sonorilon*.

## Etimologio 
La termino *anakoluto* devenas de la helena vorto  *anakólouthon*, kunmetaĵo de  *an-* “sen” kaj  *ákólouthos* “sekva”: tiel, “ekster la ordinara sekvaĵo”.

## Referencoj 
Kategorio:Retoriko
Stanley J. Drake

**D-ro Stanley J. DRAKE** (1916 - la 2-an de Decembro 2011, en Atlanto, Georgio), honora membro de Esperanto-USA.

Li esperantistiĝis en la 1970-aj jaroj kaj tre vigle aktivis post sia emeritiĝo kiel prezidanto de Fort Lauderdale University en Florido, ĉeestante plurajn Universalajn Kongresojn kaj multajn regionajn kaj landajn kongresojn, kelkajn el kiuj li helpis organizi. Li instruis Esperanton en universitataj kaj neformalaj kursoj diversloke kaj ankaŭ informadis pri Esperanto. En la 1990-aj jaroj, artikolo pri la spertoj d-ro Drake en Esperantujo aperis en diversaj ĵurnaloj en multaj partoj de Usono kaj interesis multajn homojn pri la lingvo.

Li membris en Universala Esperanto-Asocio, kelkaj landaj asocioj, Esperanto-Societo de la Karolinoj kaj Virginio (kiun li helpis organizi), Amerika Asocio de Esperanto-Instruistoj, kaj Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj.

En 1978 li fondis la Internacian Societon de Amikeco kaj Bonvolo kaj servis multajn jarojn kiel ties ĝenerala sekretario kaj poste prezidanto.

Ekster la Esperanto-movado, d-ro Drake instruis en pluraj universitatoj kaj en 1968 fondis Amerikan Asocion de Prezidantoj de Sendependaj Kolegioj kaj Universitatoj. Ses kolegioj kaj universitatoj nomis lin honoriga doktoro, kaj la 10-an de Majo 1973 Senatano Lawton Chiles laŭdis lin pro lia laboro en la kampo de la usona alta edukado. Li kaj lia edzino Virginia multe vojaĝis tra la tuta mondo.

## Eksteraj ligiloj 
UE2011:6 Nekrologo

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Le Palais (stacidomo)

**Le Palais** estas fermita franca stacidomo sur linioj Les Aubrais-Orléans -  kaj Le Palais - , situanta en  Le Palais-sur-Vienne, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF).

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Les Aubrais-Orléans - Montauban-Ville-Bourbon (590000).
* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Le Palais - Eygurande-Merlines (713000).

## Vidu ankaŭ 
* Le Palais-sur-Vienne

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Le Palais-sur-Vienne
Rubomanĝaĵo

[eta|[Naĉoj kun fromaĝo.]]
eta|Entreprenoj de rapidaj manĝaĵoj.
La termino **rubomanĝaĵo** (traduko de la termino anglalingva *junk food*) referencas al manĝaĵo kiu enhavas, ĝenerale, altajn nivelojn de grasoj, salo, kondimentoj aŭ sukeroj (kiuj stimulas la apetiton kaj la soifon, kio rezultas en granda komerca intereso por la negocoj kiuj liveras tiun tipon de manĝaĵo) kaj nombrajn manĝaldonaĵojn, kiel ununatria glutamato potencigitajn de la gusto aŭ la tartrazino (kolorigilo).

Potenciale, ĉiuj manĝaĵo estas malprofitaj por la sano, se oni troigas ties konsumon, sed tiuj konsiderataj rubomanĝaĵoj faras tion pli grandmezure ĉar necesas malpli grandajn kvantojn por produkti nedeziratajn efikojn aŭ ĉar oni konsumas ilin en pli grandaj kvantoj, kio okazas pro ties konsumfacileco (rapida manĝaĵo) aŭ pro la socia uzado de ties konsumo (ligita al formoj de distro de junuloj). Povas okazi ankaŭ ke determinitaj sociaj tavoloj, aŭ tiuj kiuj suferas determinitajn antaŭajn malsanojn, estas pli suferemaj al ties efikoj. Kutime oni rilatas la konsumon de rubomanĝaĵo kun la obezeco, la kormalsanoj, la diabeto, la kario kaj la celulito. La rubomanĝaĵo havigas al la konsumanto grasojn, kolesterolon, sukerojn kaj salon, dum saniga manĝaĵo havigas fibrojn, proteinojn, karbonhidratojn, vitaminojn kaj mineralojn necesajn por la bona funkciado de la homa korpo.

La restoracioj de rapidaj manĝaĵoj havigas tiun tipon de manĝaĵoj, sed ankaŭ la ĉenoj de superbazaroj proponas al merkato tian rubomanĝon. Tiukadre, la esploradoj pri socikulturaj procezoj kaj nutrokutimo povas helpi en la kompreno de tiu fenomeno, ĉar ili fokusas al la grandskalaj procezoj, kiel la tutmondigo, la modernigo, la urbigo, la ŝanĝoj en la sociaj roloj de virinoj kiuj iam zorgis pri taŭga nutrado, kaj la teknologiaj ŝanĝoj.​ La ekonomiaj, kulturaj kaj politikaj trajtoj de lando havas fortan rilaton kun ties nutroformo. Pro tio gravas konsideri la influon de tiuj faktoroj en la manĝokutimaro. Gravas ankaŭ la hegeomonio de la obezeco en la aktualo, spite ŝajna malpliigo en la porcioj de kalorioj konsumitaj, kiel la graso, en la dieto de la infanoj ekzemple en Usono.

## Notoj 
Kategorio:Antropologio
Kategorio:Sociologio
Kategorio:Rapidmanĝejoj
Kategorio:Manĝaĵoj
Lago Karum

**Lago Karum** (ankaŭ konata kiel Lago **Assale** aŭ **Asale**) estas salakva lago lokata en la Regiono Afaro de Etiopio, ĉe alteco de 120 metrojn sub marnivelo. 

eta|maldekstra|Akvo en Lago Karum, vidata per truo en la salabeno.
[eta|maldekstra|Kamelkaravano transportanta [salon, proksime al Lago Karum.]]
Salebeno, kiun oni ankoraŭ minas, ĉirkaŭas la lagon, kaj la vulkano Erta Ale, la plej aktiva vulkano en Etiopio, troviĝas ĉe la sudoriento de la lago.

## Vidu ankaŭ 
* Salkaravanoj en la Saharo

Kategorio:Lagoj en Etiopio
Karum
Datumarego

eta|Arta ilustraĵo de fluo de granda kvanto da ciferecaj datumoj
eta|Pliiĝo en la kvanto de tutmondaj ciferecaj informoj stokitaj
En statistiko kaj informadiko, la termino **datumarego** (, laŭvorte «granda datumaro») estas termino, kiu indikas kolekton da datumoj karakterizataj per tri fundamentaj konceptoj: *amplekso*, *rapideco* kaj *diverseco*. Pro siaj karakterizaĵoj, tiaj datumkolektoj bezonas altnivelajn statistikajn kaj komputajn metodojn kaj analizajn teĥnologiojn por ekstrakti valoron aŭ scion. En la datum-scienco, la termino estas uzata por indiki la kapablon analizi, eltiri informojn, kaj rilatigi grandegan kvanton da heterogenaj (kaj strukturitaj, kaj senstrukturaj) datumoj; la analizo celas malkovri korelacion inter malsamaj (pasintaj aŭ estantaj) fenomenoj kaj antaŭdiri la estontajn. Grandegaj datumoj povas esti uzataj por diversaj celoj, inkluzive mezuri la agadon kaj la rendimenton de organizo, aŭ analizi komercan procezon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Datumanalizado
* Interreto de aĵoj
* Nuba komputado

Kategorio:Komputiko
Volbeat

**Volbeat** estas dana metalroka bando, kiu grupiĝis en oktobro 2001 en Kopenhago. Ĝi estas formata de la kantisto Michael Poulsen, la gitaristo Rob Caggiano, la basisto Kaspar Boye Larsen kaj la drumisto Jon Larsen. Ili publikigis ses studialbumojn, ĉiuj el ili per la nederlanda diskentrepreno Mascot Records en Usono, kaj per Vertigo Records en Eŭropo.

## Referencoj 
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Danaj muzikaj grupoj
Kategorio:Metalrokaj muzikaj grupoj
(136618) 1994 CN2

**(136618) 1994 CN2** estas terrenkonta kaj marsrenkonta apolona asteroido, rigardita kiel potence danĝera objekto.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Usono).

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la  1:2 kun la Tero, 1:1 kun Marso kaj 6:1 kun Jupitero.

Ĝia tre discentra orbito krucas tiujn de la Tero kaj de Marso kun danĝere febla orbita klineco.

* Ĝia tera MOID estas 0,01251 astronomia unuo (1,871 miliono da km).
* Ĝia marsa MOID estas 0,03267 astronomia unuo (4,887 milionoj da km).
* La  ĝi pasis al 0,03563 astronomia unuo (5,331 milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,01402 astronomia unuo (2,098 milionoj da km) de nia planedo.
* La  ĝi pasos al 0,06428 astronomia unuo (9,617 milionoj da km) de Marso.
* La  ĝi pasos al 0,04293 astronomia unuo (6,422 milionoj da km) de ĉi tiu planedo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Potence danĝeraj objektoj
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Humaoj

eta|330x330px|Flago de la nacio *houma*.
La **Humaoj** (angle *Humas people*) estas indianaj indiĝenoj el Luiziano, Usono. Ili formas franclingvan indianan tribon ekde la malapero de ilia denaska lingvo dum la franclingva koloniisma epoko (Franca Luiziano). La Humaoj donis sian nomon al la urbo Houma (Luiziano).

La malkovro de petrolo estis atako sur la indiĝenaj rajtoj de la Humaoj. Ili estis forpelitaj de siaj teritorioj kaj ne povis profiti de la financaj gajnoj kiun faris la petrola industrio.

La Humaoj formas komunumon de proksimume 15 000 personoj.

Meze de la 20-a jarcento la *United Houma Nation* organizis sin en loka registaro kaj organizis balotojn. Ili estas fine agnoskitaj en oktobro 2014 fare de la federacia registaro de Usono.

## La usona Luiziano (*Louisianne*) 
Post kiam Napoleono Bonaparte vendis Luizianon al Usono en 1803, la franclingva luiziana socio daŭre vivis laŭ siaj propraj reguloj kaj parolis la francan dum preskaŭ la tuta 19-a jarcento. Estas nur komence de la 20-a jarcento ke tiu situacio ŝanĝiĝis kiam la luiziana ŝtato malpermesis la uzadon de la franca, samkiel por la lingvo de la Humaoj, la Kaĵunoj kaj la luiziananoj kiuj parolas la luizian-kreolan francan.

## Franclingvio 
Ekde la dua duono de la 20-a jarcento, la Humaoj postulas la apartenon al franclingvio samrajte kiel la Kaĵunoj kaj la kreoloj de Luiziano. Kvankam la gejunuloj estas franclingvanoj kaj ke ili eklernas la anglan kun la celo sin integri en la usona socio, la lingva kaj kultura kunlaboro kun la franca konsulejo plifortiĝis.

## Klimata ŝanĝo 
Suda Luiziano pli ol aliloke en Usono suferas de inundoj. La insulo Jean Charles ekzemple jam estas loko kie la klimata ŝanĝo plej forte kaj rapide manifestiĝis.

## Vidu ankaŭ 
(Angla vikipedio) Houma (urbo)

## Referencoj 
Kategorio:Indiana historio
Kategorio:Sovaĝa okcidento
Kategorio:Lingvoj de Usono
Kategorio:Franclingvio
Kategorio:Nova Francio
Kategorio:Luiziano
Kategorio:Indianaj etnoj en Nordameriko
Kategorio:Klimata ŝanĝo
Kategorio:Indiĝenaj rajtoj
Moshe Lewin (historiisto)

**Moshe "Misha" Lewin** (/ˌləˈvin/ lə-VEEN; 7a de Novembro 1921 – 14a de Aŭgusto 2010), estis fakulo pri Historio de Rusio kaj Historio de Sovetunio. Li estis grava figuro en la skolo de sovetaj studoj kiu aperis en la 1960-aj jaroj.

Moshe Lewin naskiĝis en 1921 en Wilno, Pollando (nune Vilno, Litovio), filo de judoj kiuj poste mortis en la Holokaŭsto. Lewin vivis en Pollando la unuajn 20 jarojn de sia vivo, kaj fuĝis al Sovetunio en Junio 1941 tuj antaŭ la invadanta Nazia armeo. Dum la sekvaj du jaroj, Lewin laboris kiel laboristo de kolektiva farmo kaj de altforno en metalurgia fabriko. Tiu saman jaron, Lewin ricevis esploran stipendion por la Sorbono en Parizo, kie li studis la kolektivigon de la Sovetunia agrikulturo. En 1964, li ricevis sian doktorigon tie.

En 1968 li publikigis du gravajn verkojn, unu pri la rusaj kamparanoj kaj la soveta regado kaj alian pri la politika evoluo de Lenino. En 1974 li publikigis verkon pri soveta ekonomio fokuse al Nikolaj Buĥarin. Verko de 1985 estis esearo pri diversaj aspektoj de la soveta socio, kaj de 2005 pri la fino de la soveta epoko fokuse al Miĥail Gorbaĉov.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj historiistoj
Kategorio:Francaj historiistoj
Kategorio:Francaj judoj
Kategorio:Polaj judoj
Kategorio:Rusistoj
Kategorio:Historiistoj de komunismo
Magnac - Vicq (stacidomo)

**Magnac - Vicq** estas franca stacidomo sur linio Les Aubrais-Orléans - , situanta en  Vicq-sur-Breuilh, apud Magnac-Bourg, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Les Aubrais-Orléans - Montauban-Ville-Bourbon (590000).

## Vidu ankaŭ 
* Magnac-Bourg
* Vicq-sur-Breuilh

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Vicq-sur-Breuilh