open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Regimantas

**Regimantas** estas litovlingva vira persona nomo. Kvankam eblus pensi ke temus pri variaĵo de la litova vorto *regėti* ("vidi") + de la persona nomo *Mantas*, laŭ la litovaj etimologoj *Kazys Kuzavinis* kaj *Bronys Suvukyna*s fakte temas pri variaĵo de la latinigita germandevena nomo *Regimantus*, el la malnovaltgermanaj elementoj *ragin* (sorto) kaj *munt* (protekto) - do sume temas pri la sama nomo kiel la pli nova esperantlingva formo Rajmondo kun siaj diverslingvaj variaĵoj, inkluzive de la do pli novecaj litovlingvaj formoj Raimondas kaj Raimundas. Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Regis* kaj *Regius*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Regimantas Adomaitis (naskiĝis en 1937), filma kaj teatra aktoro
* Regimantas Čiupaila (naskiĝis en 1956), matematikisto, eksa politikisto, membro de la nacia litovia parlamento Seimas kaj ministro pri internaj aferoj de Litovio

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Ramūnas

**Ramūnas** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la litova vorto *ramus* (*trankvila*) . Virina formo estas *Ramunė*, kiu ankaŭ estas la litova vorto por la flora planto kamomilo, kiu en tizanoj kaj kremoj trankviligas intestaj kaj mensajn perturbojn kaj haŭtajn iritiĝojn, do ankaŭ etimologie rilatas al la vorto *ramus* (*trankvila*). Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Ramas* kaj *Ramys*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Ramūnas Navardauskas (naskiĝis en 1988), biciklisto
* Ramūnas Šiškauskas (naskiĝis en 1978), korbopilkisto

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Raimundas

**Raimundas** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la pli moderna germana nomo *Raimund* respektive la esperantlingva formo Rajmondo, kiu baze devenas de la malnovaltgermana formo *Raginmunt* kaj ties latinigita formo *Regimantus*, el la malnovaltgermanaj elementoj *ragin* (sorto) kaj *munt* (protekto), kiu ankaŭ en tiu pli arkaika formo konserviĝis en la litova persona nomo Regimantas. Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Raimas* kaj *Raimis*. La virina formo estas *Raimunda*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Raimundas Alekna (naskiĝis en 1959), psikiatro, psikoanalizisto, eksa membro de la nacia litovia parlamento Seimas kaj nacia ministro pri sano de Litovio
* Raimundas Saulius Baltuška (naskiĝis en 1937), eksa armeestro
* Raimundas Lopata (naskiĝis en 1965), politiksciencisto
* Raimundas Palaitis (naskiĝis en 1957), politikisto, ministro pri internaj aferoj kaj eksa urbestro de Palanga

## Vidu ankaŭ 
* Raimondas kaj Regimantas

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Divco

[dekstra|eta|[varaŭto Divco]]
**Divco** estas varomarko de varaŭto (kamioneto, liveraŭto) en la Usono. Divco estas akronimo por la angla **D**etroit **I**ndustrial **V**ehicles **CO**mpany. Fondita en 1926, Divco estis bonkonata produktanto de pioniraj liveraŭtoj, speciale la laktolivera varxaŭto. De 1926 ĝis 1986, Divco produktis mult-haltajn varuaxtojn, pli multe ol aliaj firmaoj.

En 1957, Divco unuiĝis kun Wayne Works sidante en Richmond (Indianao) por formi Divco-Wayne. Divco forlasis la kompanion en 1968, ĉesis la produktadon en 1986 (Wayne bankrotis en 1992).

## Eksteraj ligiloj 
* Divco Club of America - Ŝatantoj de la varomarko 
* Old Car and Truck Pictures - Divco, fotoj 

Kategorio:Usonaj aŭtomobilfabrikoj
Kategorio:Usonaj varomarkoj
Pranciškus

**Pranciškus** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la persona nomo Francisko kaj de ties slava formo *Franciszek* , tial la sono "ŝ" vortomeze. Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Pranas*, *Pranys* kaj *Pranius*. Ke en litovaj nomoj la litero "p" anstataŭigas latinan respektive okcidenteŭropan literon "f", estas pli ofta fenomeno - komparu ekzemple la ŝtatnomon "Prancūzija" anstataŭ Francio.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Pranciškus Smuglevičius respektive Franciszek Smuglewicz (1745–1807), pola-litova pentristo kaj desegnisto
* Pranciškus Stanislavas Vitkevičius (naskiĝis en 1926), juristo, profesoro, eksa juĝisto kaj membro de la nacia litovia parlamento Seimas
* Pranciškus Vaičekonis (1928–2006), eklezia juristo, profesoro kaj pastro

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Kamioneto

eta|Volkswagen Crafter
La **kamioneto** (varaŭto, liveraŭto, furgono) estas motora veturilo por transporto de varoj kaj kiu estas stirebla per permesilo por simplaj aŭtomobiloj. Ĝi havas la permesatan maksimuman tutmason de 3,5 tunoj. Ĝia stokejo estas nevideble fermita, malfermebla ofte ankaŭ ĉe la flanko per deŝovebla pordo.

La similgranda veturilo por transporto de personoj nomiĝas buseto.

## Vidu ankaŭ 
* Kamiono


Kategorio:Aŭtomobiloj
Remigijus

**Remigijus** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la latina nomo *Remigius*, "la remanto"). La virina formo estas Remigija . Kutimaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Remigas* kaj *Remas*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Remigijus Lupeikis (naskiĝis en 1964), biciklisto
* Remigijus Merkelys (naskiĝis en 1964), komponisto
* Remigijus Šimašius (naskiĝis en 1974), juristo, jura filozofo, politikisto, litovia ministro pri justico
* Remigijus Valiulis (naskiĝis en 1958), kuristo
* Remigijus Vilkaitis (naskiĝis en 1950), ŝakludisto, eksa politikisto, ministro pri kulturo

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Pranas

**Pranas** estas relative ofta litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la nomo Franko respektive pli longe Francisko, kaj ankaŭ konsideratas mallongigo de la pli longa litovlingva nomformo Pranciškus . Ke en litovaj nomoj la litero "p" anstataŭigas latinan respektive okcidenteŭropan literon "f", estas pli ofta fenomeno - komparu ekzemple la ŝtatnomon "Prancūzija" anstataŭ Francio.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Pranas Domšaitis (1880–1965), germana ekspresionisma pentristo el Orienta Prusio, kiu origine nomiĝis *Franz Domscheit*, ekde la jaro 1939 uzis la litovlingvan formon de sia nomo kaj ekde la jaro 1949 vivis en Sud-Afriko
* Pranas Dovydaitis (1886–1942), litova politikisto
* Pranas Kuconis (naskiĝis en 1961), litova juristo kaj Kriminalist
* Pranas Kūris (naskiĝis en 1938), litova juristo
* Pranas Lubinas (*Frank Lubin;* 1910–1999), usona-litova korbopilkisto
* Pranas Vytautas Rasimavičius (mortis en 2002), litova juristo kaj juĝisto
* Pranas Vaičekonis (1928–2006), litova pastro kaj eklezia juristo
* Pranas Gavėnas (1918-2000), litova katolika pastro, saleziano kaj esperantisto

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Buseto

[eta|[VW-Bus T1]]
**Buseto** estas nomo de kamioneto kun fenestroj kaj kun ĝis 9 sidejoj, inklude la stir-sidejon. Ĝi estas stirebla per permesilo por simplaj aŭtomobiloj.

## Konataj reprezentantoj de eŭropaj firmaoj 
* VW-Bus
* Fiat Ducato, Peugeot Boxer, Citroen Jumper
* Fiat Scudo, Peugeot Expert, Citroen Jumpy
* Ford Transit
* Mercedes-Benz MB 100
* Mercedes-Benz Vito
* Mercedes-Benz T 1
* Mercedes-Benz Sprinter, VW LT/VW Crafter
* Opel Vivaro, Renault Trafic, Nissan Primastar
* Barkas B1000

## Vidu ankaŭ 
* Aŭtobuso

Kategorio:Aŭtobusa transporto
4501 Eŭripilo

**4501 Eŭripilo** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Eŭripilo, greka batalinto de la Troja milito.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido de la "Greka Tendaro", tie estas: orbitanta proksime de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Povilas

**Povilas** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la nomo *Paŭlo*. Malnovstilaj litovlingvaj mallongigaj formoj estas *Pacas* kaj *Pacys*. Dua, pli juna litova variaĵo de la persona nomo cetere estas Paulius.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Povilas Vanagas (naskiĝis en 1970), arta sketisto
* Povilas Plechavičius (1890-1973), generalo
* Povilas Čukinas (naskiĝis en 1983), korbopilkisto
* Povilas Žagunis (naskiĝis en 1952), politikisto, urbestro de la subdistrikta komunumo Panevėžys
* Povilas Lukšys (naskiĝis en 1979), futbalisto
* Povilas Jegorovas (naskiĝis en 1955), litova advokato kaj esperantisto

### Konatuloj kun tiu dua, mezloka persona nomo 
* Vytautas Povilas Šilas, (*1937), litova inĝeniero, socia aganto kaj esperantisto

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Petras

**Petras** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la persona nomo Petro .

## Konatuloj de la persona nomo 
* Juozas Petras Kazickas (naskiĝis en 1918), entreprenisto kaj mecenato
* Petras Auštrevičius (naskiĝis en 1963), litova politikisto
* Petras Baguška (naskiĝis en 1941), litova politikisto
* Petras Leonas (1864−1938), litova juristo, jura sociologo, juĝisto kaj politikisto
* Petras Vaitiekūnas (naskiĝis en 1953), litova diplomato kaj politikisto
* Petras Vysniauskas (naskiĝis en 1957), litova muzikisto
* Petras Lapienė, 1904-1943), litova pedagogo, folkloristo kaj esperantisto
* Petras Čeliauskas (naskiĝis en 1929), litova pedagogo, litova kaj sovetia esperantisto, landesploranto, tradukisto, publicisto kaj redaktoro kaj ekde la jaro 1999 Honora Membro de UEA
* Petras Urbaitis (1911-1994), litova kaj brazila saleziana pastro kaj esperantisto

## Cetere 
* en la formo **Petráš** la nomo estas ĉeĥa kaj slovaka familia nomo, en la formo **Petrás** (ekzemple János Petrás Ince aŭ Mihály Petrás) ankaŭ hungara.

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Paulius

**Paulius** estas litovlingva vira persona nomo. Temas pri variaĵo de la persona nomo *Paŭlo*. Dua, pli maljuna litova variaĵo de la persona nomo cetere estas Povilas.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Paulius Antanas Baltakis (naskiĝis en 1925), monaĥo kaj episkopo de eksterlande vivantaj litovoj
* Paulius Augius (1909-1960), pentristo kaj lignoskulptisto
* Paulius Grybauskas (naskiĝis en 1984), futbala golisto
* Paulius Jankūnas (naskiĝis en 1984), korbopilkisto interalie de 2003 kaj 2009 en la teamo Žalgiris Kaŭno
* Paulius Kazimieras Marcinkus (1922-2006), internacie ankaŭ nomata Paul Casimir Marcinkus, katolika arkiepiskoko kaj inter la jaroj 1971 kaj 1989 direktoro de la *Vatikana Banko* (formale itale nomata *Istituto per le Opere di Religione*, "Instituto por Religiaj Aferoj")
* Paulius Koverovas (naskiĝis en 1970) ekonomika juristo, advokato kaj vica litovia ministro pri justico

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Rochester (Minesoto)

eta|maldekstra|300ra|La urbocentro de Rochester spegulita per la rivero Zumbro.
**Rochester** estas urbo en la usona ŝtato de Minesoto kaj estas la sidejo de la kantono Olmsted. Situanta ĉe ambaŭ bordoj de la rivero Zumbro, la urbo havas populacion de 106,769 laŭ la usona censo de 2010, kio faras ĝin la tria plej granda urbo de Minesoto kaj la plej granda for de la metropola areo Minneapolis-Saint Paul.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Minesoto
Hina Rabbani Khar

eta|Hina Rabbani Khar (2006)
**Hina Rabbani Khar** (19-an de januaro 1977 en Multan) estas ministrino pri eksteraj rilatoj de Pakistano. Ŝi oficas kiel plej juna registarano kaj unua virino kaj de Pakistano en tiu pozicio ekde februaro 2011.

## Biografio 
Hina Rabbani Khar venas de la tribo Kharral. Ŝia patro Ghulam Noor Rabbani Khar estas grandbienulo en la provinco Panĝabio. Jam ŝia avo *Mohammed Yar Khar* kaj la praavo *Malik Gulam* estis riĉaj grandbienuloj. Ŝi estas la nevino de politikisto Mustafa Khar.

Ŝi studis ĝis 1998 en la *Lahore University of Management Sciences (LUMS)*. Ŝi akiris majstrogradon en 2001 pri manaĝado ĉe University of Massachusetts. Ŝi geedziĝis kun Feroze Gulzar, filo de industriisto, kiun ŝi ekkonis en LUMS.

## Kariero 
Khar startis sian politikan karieron dum regada periodo de Pervez Musharraf. Kiam ŝia patro en 2002 ne rajtis plu kandidatiĝi por la nacia asembleo de Pakisto - pro mankanta eduka grado - ŝi ekkandidatiĝis kiel membro de la PML-Q (muslima ligao). Ŝi iĝis membro de la nacia asembleo kaj ŝtata sekretariino en ekonomia statistika ministerio.

En 2008, Khar sukcese kandidatiĝis en kadro de la opozicia PPP. Ŝi erzervis sian pozicion kiel ŝtata sekretariino sub la nova prezidento Asif Ali Zardari. Post abdiko de Ŝaĥ Mahmud Qureshi, ŝi iĝis en februaro 2011 komisiita ministrino pri eksteraj rilatoj en rango de ŝtata sekretariino. La 19-an de julio 2011, ŝi iĝis oficiale nomumita je la posteno kaj ŝi ĵuris la 20-an de julio. Ŝi montras la belan, molan flankon de Pakistano al la ekstera mondo, sed la verajn, gravajn eksterpolitikajn decidojn plu faras la militistoj.

Kategorio:Pakistanaj politikistoj
Kategorio:Pakistanaj entreprenistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Pakistano
Boeing E-3 Sentry

La **Boeing E-3 Sentry** (Gardostaranto) estas usona Aerdevena Fruaverta kaj Kontrola aviadilo (AEW&C), surbaze de la Boeing 707 kiu disponigas ĉiuveteran gvatadon, komandon, kontroladon kaj komunikadojn ( Command, Control, Communications and Intelligence, C3I). Nuntempe Usono, Britio, Francio, Sauda Arabio kaj de NATO aerkomando operacias E-3. La E-3 estas distingata per la diskoforma radaro super la fuzelaĝo. La produktado finiĝis en 1992 post ke 68 estis fabrikitaj.

## Vidu ankaŭ 
* Boeing
* **Boeing 707** : Originala modelo de E-3 Sentry

Kategorio:Militaj aviadiloj
Kategorio:Aviadiloj de Boeing
4546 Franck

'*4546 *Franck'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgdevenan francan komponiston César Franck (1822–1890).

*Oni ne konfuzu ĝin kun 2824 Franke.''

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Ŝarka sen-naĝiligo

eta|konfiskitaj ŝarkonaĝiloj
**Ŝarka sen-naĝiligo** estas kruela metodo, dum kiu oni detranĉas la naĝilojn de la vivantaj ŝarkoj kaj reĵetas la tiel kripligitajn ŝarkojn en la maron, kie ili ne kapablante moviĝi, sinkas-sufokas aŭ iĝas predo de karnomanĝantaj fiŝoj.

La ŝarkonaĝiloj utilas en kelkaj aziaj kulturoj por alt-estimitaj nutraĵoj, ili estas kuiritaj servitaj en la ŝarkonaĝila supo, precipe en Ĉinio. Oni rezervas la naĝilojn en sekigita stato, kostante 400-1000 USD/seka kilogramo, tiel ĝi utilas kiel prestiĝa kara, nutraĵo. Onidire, la ŝarkonaĝilo fortigas la seksan potencon, plibonigas haŭtan kvaliton, pligrandigas ĉienergion, preventas kormalsanojn kaj malpliigas kolesterolon. Fakte, pro la poluado de la maroj, la naĝilo povas enteni akumulitan hidrargon, danĝeran je graveduloj.

Oni supozas, ke ĉiujare oni kaptas kaj sennaĝigilas pli ol 38 milionojn da ŝarkoj. Tiu trokaptado minacas la populacion de la ŝarkoj, pro tio oni malpermesis la sen-naĝigilon de ŝarkoj (ekz. Tajvano 2011) aŭ eĉ vendon de la ŝarkonaĝila supo (2007, Malajzio).

## Vidu ankaŭ 
* Tigroŝarko

Kategorio:Fiŝkaptado
Kategorio:Ŝarkoj
Prospero

**Prospero** laŭ esperantaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas simple "kontentiga stato". Aparte celiĝas la fenomenoj de financa sukceso kaj bona socia statuso.

## Citaĵoj 
## Notoj 
Kategorio:Ekonomio
Kategorio:Sociologio
Mantas

eta|200px|Flanke menciiĝu ke la pli granda el tiuj du kuzoj el esperantista familio de litova kaj germana deveno, en la foto 12-jara, nomiĝas *Mantas*
**Mantas** estas relative ofta litovlingva vira persona nomo. Temas pri memstara nomo sed ankaŭ pri mallongigo de tuta gamo da litovlingvaj personaj nomoj enhavantaj la silabon *mant-*, ĉu vortkomence (nuntempe plejparte arkaiĝintaj), ekzemple *Mantartas, Mantautas, Mantgailas, Mantgirdas, Mantilas, Mantmilas, Mantminas, Mantotas, Mantrimas, Mantvydas, Mantvilas* kaj *Mantvinas*, ĉu vortfine, ekzemple Algimantas, Rimantas aŭ Vidmantas. La silabo "mant-" origine havas la signifon "prospero".. Virina formo (malpli ofta) estas *Mantė*.

## Konatuloj kun tiu persona nomo 
* Herkus Mantas, gvidanto de la dua prusa ribelo en 1260-1274
* Mantas Jankavičius, litova kantisto
* Mantas Kalnietis, litova korbopilkisto

## Notoj 
Kategorio:Viraj personaj nomoj
Kategorio:Litovaj personaj nomoj
Oldřich Lipský

**Oldřich Lipský** (naskita la  en Pelhřimov ; mortita la  en Prago) estis ĉeĥa reĝisoro.

## Biografio 
Oldřich Lipský naskiĝis en Pelhřimov. Sia plejaĝa frato, Lubomír Lipský, estis aktoro. En 1945, li iris fari siajn studadojn en filozofio. Li komencis fari teatron kiel aktoro kaj enscenigisto. Lipský poste laboris en Barrandov studio. La reĝisoro faris sian unuan filmon en 1950, kun Jan Strejček.

La filmoj de Oldřich Lipský estas ofte komedioj kaj parodioj, kiel unu el siaj plej konataj filmoj, *Lemonade Joe*, parodio de la vakera filmo.

## Filmaro 
* 1950 : *Slepice a kostelník* (kun Jan Strejček)
* 1954 : *Cirkus bude!*
* 1955 : *Vzorný kinematograf Haška Jaroslava*
* 1958 : *Hvězda jede na jih*
* 1960 : *Cirkus jede*
* 1961 : *Muž z prvního století*
* 1964 : *Limonádový Joe aneb Koňská opera*
* 1967 : *Happy End*
* 1969 : *Zabil jsem Einsteina, pánové*
* 1970 : *Čtyři vraždy stačí, drahoušku!
* 1971 : *Slaměný klobouk*
* 1972 : *Šest medvědů s Cibulkou*
* 1973 : *Tři chlapi na cestách*
* 1974 : *Jáchyme, hoď ho do stroje*
* 1975 : *Cirkus v cirkuse*
* 1976 : *Ať žijí duchové!*
* 1976 : *Marečku, podejte mi pero!*
* 1977 : *Adèle n'a pas encore dîné
* 1980 : *Ale doktore!*
* 1981 : *Tajemství hradu v Karpatech*
* 1982 : *Srdečný pozdrav ze zeměkoule*
* 1983 : *Tři veteráni*
* 1986 : *Velká filmová loupež*

## Eksteraj ligiloj 
*  Oldřich Lipský  en Interreta filma datumbazo

Kategorio:Ĉeĥaj reĝisoroj
Black Diamond (Vaŝingtonio)

eta|Situo de Black Diamond en Kantono King kaj Vaŝingtonioeta|La Bakejo (kaj kafejo) ĉe Black Diamond

**Black Diamond** estas urbo sudoriente de Seatlo en Kantono King, Vaŝingtonio, Usono. Laŭ la usona censo de 2010, la urbo havis  loĝantojn.

Black Diamond kreiĝis kiel karbomina centro de la kalifornia firmao "Black Diamond Coal Mining Company" en la 1880-aj jaroj, ĉefe produktante karbon por la sanfranciska merkato. (La urbnomo signifas "Nigra Diamanto", kiu estas alia nomo por "karbo".) La minejo fermiĝis post la unua mondmilito, sed oni rekomencis mini en la ĉirkaŭaĵo dum la 1930-aj jaroj. Minado daŭris ĝis lastatempe, kaj ŝajnas probable ke oni rekomencos en la estonteco.

Black Diamond akiris regionan renomon pro elstara bakejo, kiu dum pluraj jaroj provizis panon al la subŝtata registaro en Olimpio.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de Black Diamond ĉe HistoryLink] 

Kategorio:Urboj en Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono King (Vaŝingtonio)
Rivero James (Virginio)

eta|dekstra|250ra|La rivero James ĉe Blue Ridge Parkway.
eta|dekstra|250ra|Mapo de la baseno de la rivero James.
La rivero **James** aŭ *Jakobo-Rivero* estas rivero en la usona ŝtato de Virginio. Ĝi estas 560 km longa, etendiĝante al 715 km se oni inkludas la riveron Jackson, nome la pli longan de ĝiaj du fontalfluantoj. La Jakobo-Rivero drenas kolektadon konsistantan el 27,020 km². La baseno inkludas proksimume 4% malferman akvon kaj areon kun populacio de 2.5 milionoj da homoj (2000). Estas la 12-a-plej longa rivero en Usono kiu restas tute ene de ununura ŝtato.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Virginio
Antal Pollák

**Antal Pollák,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pollák Antal** estis hungara inventisto.
eta|Telegramo de Pollák-Virág
Antal Pollák naskiĝis la 29-an de marto 1865 en Szentes, li mortis la 30-an de marto 1943 en Budapeŝto.

## Biografio 
Antal Pollák komence frekventis lernejon en Szentes, poste en Graz. Li eklaboris, kiel komercisto pri tritikoj, dume li interesiĝis pri optiko, elektroniko kaj astronomio. En 1895 li inventis kun József Virág specialan bildotelegrafon, kiun ili nomumis *teleautograf*. En 1899 ili prezentis rapidtelegrafon, kiu sendis hore po 70.000 da vortoj (komparu: aparato de *Siemens & Halske* sendis hore nur po 700 da vortoj!). Post 2 jaroj tiu aparato jam sendis literojn, tamen la aparato ne estis profitita en Hungario. Poste li iris al Francio, sed dume komenciĝis la 1-a mondmilito, tial Pollák estis malamiko. La invento forgesiĝis.

## Memorigiloj 
* informada lernejo en Szentes

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj inventistoj
Ferenc Zipernovszky

**Ferenc Zipernovszky,** hungare **Zipernovszky Ferenc,** Esperante **Francisko Zipernovszky** estis hungara inĝeniero. Lia fratino estis Mária Zipernovszky, li havis parencecon kun inventisto Károly Zipernowsky.
Ferenc Zipernovszky naskiĝis la 29-an de julio 1883 en Budapeŝto. Li mortis la 10-an de februaro 1957 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ferenc Zipernovszky frekventis universitaton en Budapeŝto, kie poste li instruis 2 jarojn. Baldaŭe li eklaboris, kiel inĝeniero. Post 2 jaroj li studvojaĝis al eŭropaj landoj kaj al Usono. Hejmenveninta en 1911 li havis estran postenon. Li okupiĝis pri transformatoroj kaj lampoj. Unike li aranĝis stacion pri la bona lumigado. La 2-a mondmilito baris lian eksterlandan karieron. Li ofte prelegis kaj verkis fakartikolojn.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj maŝininĝenieroj
Kunkatedralo Ĉieliro (Kecskemét)

**Kunkatedralo de Ĉieliro** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en urbo Kecskemét.

## Historio 
Oni konstruis imponan, novan preĝejon fine de la 18-a jarcento laŭ planos de Gáspár Oswald, sed la turopinto estis preta en 1806. La turo bruliĝis en 1819, la pli nova estas videbla ekde 1863 kaj ankaŭ nun ĝi estas la plej granda konstruaĵo de la urbo.

## Konstruaĵo 
La katedralo havas 6 flankokapelojn kaj unusolan turon super la ĉefenirejo. La turo havas rondbalkonon en alteco de 35 m kaj estas ankaŭ ĉambro por la fajrobrigado. Pli supre la horloĝo montras la tempon ekde 1899. Pli sube estas skulptaĵoj pri Sankta Petro, Jesuo, 4 evangeliistoj. Sur la fronto reliefoj estas pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Ladislao la 1-a (Hungario). La turo iam havis 6 sonorilojn, nun nur 3. Interne la plej grava fresko prezentas Sanktan Nikolaon. La ceteraj freskoj montras precipe hungarajn sanktulojn. La flankoaltaroj estas Sankta Jozefo, Sankta Maria, Stefano la 1-a (Hungario), Dolora Dipatrino, Koro de Jesuo, fine Sankta Petro-Sankta Paŭlo. La ĉefaltara bildo Ĉieliro de Maria estis pentraĵo de József Ferenc Falkoner. La bildo estis pentrita en la 1770-aj jaroj. Apartenaĵo de la navo estas nekutima granda galerio kun impona orgeno.

Sub la preĝejo estas kripto, apud la preĝejo estas baroka ĉefparoĥo. Kermeso okazas en tago de Ĉieliro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

eta|maldekstra|230px|Aerfoto pri la kunkatedralo

Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Ĉieliro de Jesuo
Kategorio:Katedraloj en Hungario
Kategorio:Kunkatedraloj en Hungario
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Kecskemét
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1800-1809
Kategorio:Aperis en 1806
Preĝejo Sankta Triunuo (Ibafa)

**Preĝejo de Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en Hungario, en vilaĝo Ibafa.

## Historio 
La preĝejo estis konstruita en 1865. Dum la 2-a mondmilito diversaj difektoj okazis, ekzemple la galerio ankaŭ nun mankas. Post senhomiĝo de Gyűrűfű la sanktejo trovis lokon en tiu preĝejo, la iamaj loĝantoj regule vizitas ĝin. En la 2000-aj jaroj la preĝejo parte estis renovigita.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola sur malalta monteto. La preĝejo havas malaltan kvadratforman turon super la ĉeenirejo, antaŭe ŝtona kruco estas. En la proksimeco paroĥo situas. En la interno de la preĝejo la plej grava skulptaĵo prezentas Sanktan Vendelon. La ĉefaltara bildo montras Jesuon kun kruco. Menciindaj freskoj estas pri Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo.

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare

eta|240ra|maldekstra|Preĝejo de Ibafa

Ibafa
Ibafa
Jakov Fedotoviĉ Pavlov

**Jakov Fedotoviĉ Pavlov** (; la 4-a de oktobro 1917 – † 28-a de septembro 1981) estis konata soveta soldato, kiu dum Batalo ĉe Stalingrado komandis al defendo de Domo de fakuloj, pli poste nomita al lia omaĝo - Domo de Pavlov. Ekde la 27-a de junio 1945 tenanto de titolo Heroo de Sovetunio. Ekde la jaro 1944 membro de Komunista partio.

## Vivo 
Li naskiĝis en Velikij Novgorod en la jaro 1917. Li aniĝis al Ruĝa Armeo en la jaro 1938. Dum Granda Patriota Milito li partoprenis en diversaj bataloj en taĉmentoj de Sudokcidenta, Stalingrada, la 3-a ukraina kaj la 2-a belorusia fronto. Li estis komandanto de maŝinpafila taĉmento, maŝinpafilisto kaj komandanto de esplora taĉmento de la 13-a gvardia pafista divizio, en rango de pli aĝa serĝento. Dum batalo ĉe Stalingrado, 4 membra taĉmento de Pavlov esploris kaj konkeris la 23-an de septembro 1942 trietaĝan loĝkonstruaĵon konata kiel Domo de fakuloj en Placo de 9-a januaro. Pavlov esploris la konstruaĵon kun soldato V. S. Gluŝko kaj soldatoj N. Ĉornogolov kaj A. Alexandrov kaj komune kun ili li pli ol unu semajno defendis ĝin, ĝis kiam ne venis por helpi ilin la resto de roto. Sed la domo ne troviĝis en malfermita spaco kaj dumtage ne eblis ligi komunikon kun la ĉirkaŭaj taĉmentoj. Antaŭ multnombraj germanaj atakoj en sieĝado ili defendis ĝin ĝis la 25-a de novembro 1942. Pli poste dum apogo de la ĉirkaŭaj taĉmentoj ĝis februaro de 1943. Tiu ĉi domo, kiun ties defendantoj ŝanĝis en fortikaĵon, kiun germanoj jam ne plu sukcesis konkeri, enskribis sin en la historion kiel Domo de Pavlov.

Pavlov estis honorita per titolo Heroo de Sovetunio, Ordeno de Lenin, Ordeno de Oktobra revolucio kaj per du Ordenoj de Ruĝa stelo.

Sepultita li estas en Velikij Novgorod.

## Literaturo 
* 
## Eksteraj ligiloj 
* Pavlovova kniha *V Stalingrade*

Kategorio:Sovetiaj oficiroj
Kategorio:Sovetiaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Herooj de Sovetunio
Kategorio:Batalo ĉe Stalingrado
Kategorio:Partoprenentoj de batalo ĉe Stalingrado
Oppligen

**Oppligen** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Konolfingen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 665 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Oppligen situas en la flotebenaĵo de la rivereto *Chise*, orienta alfluanto de Aro, en la Svisa Mezlando ĉe la marĝeno de la Antaŭalpoj, proksimume 7 kilometrojn norde de Thun. La komunumo konsistas el la vilaĝoj kaj setlejoj Oppligen, Oppligebärgli, Büel, Deiberg, Bir Chise kaj Rotache, kaj kelkaj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,41 km², de kiuj 32,0% estas kovritaj de arbaro, 54,5% servas por agrikulturo kaj 12,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Oppligen limas en nordo al Wichtrach, en nordoriento al Herbligen, en sudoriento al Brenzikofen, en sudo al Heimberg, kaj en okcidento al Kiesen.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 229 de Burgdorf al Thun, kiu ĉe la okcidenta komunumlimo kuniĝas kun la kantona ĉefvojo n-ro 6 de Berno al Thun. De la kantona ĉefvojo n-ro 6 rapidvojo kondukas al la svisa aŭtovojo A6, kiu pasas du kilometre okcidente de la komunumo laŭlonge de Aro. Oppligen mem ne disponas pri konekto al la publika transportreto, la stacidomoj de Brenzikofen kaj Kiesen tamen troviĝas en proksimeco.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Oppligen datiĝas el la jaro 1006 kiel *Oponlengis*.
 En Oppligebärgli estis trovitaj remparo el la bronzepoko kaj en la arbaro *Hasliwald* romiaj moneroj. En la gruminejo de Kastelo Kiesen estis malkovritaj victombejoj el la frua mezepoko kun armiloj. Ekde la 13-a jarcento aŭ eĉ jam pli frue bienposedanto en Oppligen estis la Monaĥejo Interlaken. Post ties mondigo pro la reformacio de la jaro 1528 Oppligen estis unue atribuita al la tribunalo de Steffisburg kaj samjare pro peto de la vilaĝanoj al la tribunalo Wichtrach sub la alta jurisdikcio de Konolfingen. Post la fino de la Helveta Revolucio en la jaro 1803 Oppligen estis atribuita al la distrikto Konolfingen, kiu en la jaro 2010 estis integrita al la administra distrikto Berno-Mezlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Oppligen
Vendako

300ra|eta|Wendake
**Vendako** (alilingve **Wendake**) estas hurona rezervejo, situanta en urbo Kebeko en limo de kvartalo Loretteville. Ĝi estas ĉirkaŭata de la sama urbo. Laŭ la popolnombrado de 2001, ĝi havis 1 555 loĝantojn. La rezervejo havas areon de 1,1 km2.

## Fotaro 

Dosiero:Panneau d'arrêt à Wendake Québec.jpg|Haltpanelo en la franca kaj en la hurona lingvoj.
Dosiero:Riviere serpent.jpg|Akvofalo de la rivero *Kabir-Kouba*.
Dosiero:Eglice NDLorette Wenkake.png|Preĝejo *Notre-Dame de Lorette*.

Kategorio:Unuaj Nacioj
4502 Elizabethann

'*4502 *Elizabethann'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Henry E. Holt elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Elizabeth* kaj *Ann Holt'', filinoj de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kastelo de Sankta Servando

eta|350px|Kastelo de Sankta Servando.

La **Kastelo de Sankta Servando** estas mezepoka kastelo kiu troviĝas en la urbo de Toledo, Hispanio, apud la bordo de la rivero Taĵo kaj la Akademio de Infanterio. Oni iniciatis ties konstruon por monaĥejo en 1024 en tempo kiam reĝis Alfonso la 6-a. En 1088 iĝis kastelo.

Poste ĝi iĝis alkazaro pro la minaco de la kristana norda reĝlando kaj pro la eblaj eniroj de la islamanoj tra la ponto de Alkantaro. En 1147 Muñoz de Cervatos konkeris la kastelon el la manoj de la maŭroj. Post la tuta elpelo de la islamanoj de la Iberia Duoninsulo, la fortikaĵo perdis iom post iom sian funkcion de avangardo restante formetita al la forgeso.

Post diversaj okazintaĵo, kaj danĝero de ruiniĝo, en 1874 estis nomumita kiel Histori-Arta Nacia Ensemblo. Hodiaŭ, en la 21a jarcento, la kastelo estas tute restaŭrita kaj, post utili sinsekve kiel studenta rezidejo, sidejo de la Parlamento de Kastilio-Manĉo kaj restadejo universitatana, nun ĝi utilas kiel junulargastejo de la Komunumo de Kastilio-Manĉo kaj ejo por okazigo de kursoj kaj konferencoj.

De la kastelo oni povas rigardi panoramon de la urbo de Toledo kaj de la Taĵo, la rivero kiu ĉirkaŭas ĝin, en kio estis la mezepoka citadelo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

San Servando
San Servando
Kategorio:Konstruaĵoj en Toledo (Hispanio)
Parlamento de Kastilio-Manĉo

La **Parlamento de Kastilio-Manĉo** estas la leĝofara instanco de la aŭtonoma komunumo (regiono) de Kastilio-Manĉo, Hispanio. Ĝi estas unu el la tri instancoj kiuj kunformas la tuton de la regiona registaro de Kastilio-Manĉo, kaj estas formata de 49 deputitoj. Ties sidejo estas situanta en la iama Monaĥejo de la Franciskanoj en Toledo, en la momata konstruaĵo San Gil.

## Funkcioj 
Inter la funkcioj de tiu parlamento (nome *Cortes*) elstaras la jenaj:
* Elekti la Prezidenton de la Aŭtonoma Komunumo.
* Aprobi la leĝaron prilaboritan de la aŭtonoma registaro kaj sendi leĝoprojektojn al la nacia registaro.
* Elekti la du senatanojn kiuj reprezentas Kastilio-Manĉon en la hispana senato.

Kategorio:Hispana politiko
Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kuito

''''* aŭ *Cuito'' estas grandurbo en Angolo. Ĝi estas provinca ĉefurbo de Provinco Bié. Dum la portugala erao la oficiala loknomo estis **Silva Porto**.
eta|dekstra|200px|Loko de  en Angolo
eta|dekstra|280px|Klasĉambro en

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 113.624 (sed estas ankaŭ aliaj taksoj)
* Supermara alteco: 1695 m
* Horzono: UTC + 1
* Telefonkodo: +244 48

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en centro de la lando.

## Historio 
Silva Porto fondiĝis en 1750, kiel ideala loko de sklavokomercado. Baldaŭe pro la bona vetero portugaloj loĝis tie. Komence de la 20-a jarcento la trajno faris kontakton al la maro. En la 1960-aj jaroj la urbo estis grava trejna bazo de la armeo. Dum la interna militado inter 1993-1999 la urbo travivis sieĝon kun blokado, multe da homoj mortis.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo estas . Dum la historio malofte okzis frostoj, kaj foje mezuris . Jare pluvas po 1277&nbsp;mm. En junio kaj julio ne pluvas.

## Trafiko 
 havas flughavenon, fervojan stacidomon kaj 3 vojojn al la aliaj landopartoj.

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Angolo
4544 Ksantoso

**4544 Ksantoso** estas tre malgranda apolona asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj astronomoj Henry E. Holt kaj Norman G. Thomas elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita per unu atributo de Apolono: en la greka *Ksantos*, (Ξανθός), signifas "blonda".

*Oni ne konfuzu ĝin kun 411 Ksanto.*

## Orbito 
Ĝia orbito preskaŭ tanĝas tiun de Venuso: ĝi povas proksimiĝi al 0,05943 AU (8,890 milionoj da km) de tiu planedo.

Per ĝia sufiĉa orbita klineco, ĝi malpli proksimiĝas de Tero:
* La  ĝi pasis al 0,1733 AU (25,930 milionoj da km) de Tero.
* La  ĝi pasos al 0,1739 AU (26,007 milionoj da km) de Tero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Apolonaj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Venusrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Henry E. Holt
Kategorio:Malkovrita de Norman G. Thomas
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Burĝonado

La **burĝonado** (*Gemmatio*) estas  formo de vegetativa reproduktado de primitivaj organismoj, tipo de neseksa reproduktado. Ĝi okazas ĉe unuĉeluloj, sed ankaŭ ĉe plurĉeluloj de bestoj kaj plantoj.

* Ĉe bakterioj, *burĝonado* signifas neegalan ĉeldividon, kio okazas ĉe loka elkresko. La filina ĉelo (burĝono (zoologio)) estas pli malgranda ola la patrina ĉelo, male al *ĉeldivido*. Al la burĝonantaj bakeroj apartenas kelkaj akvaj kaj grundaj bakterioj. 
* Ĉe unuĉelaj burĝonaj gistoj (gisto) kaj plurĉelaj fungoj, la  -post ĉeldivido - estiĝante protoplasto eliras tra poro la komunan ĉelmuron kaj formas por si novan ĉelmuron, dum la alia protoplasto restas en la malnova ĉelmuro kaj fermas la poron. Oni rekonas la poron ĉe la gepatroj je t.n. *cikatron*. Ĉe askofungoj la konidioj, ĉe bazidiomicetoj (*Basidiomycetes*) la bazidioj kaj la  sporoj estiĝas per *burĝonado*.

* Ĉe plantoj estiĝas lokaj elkreskoj, kiuj pli-malpli deiĝas de la patrina planto.

* plurĉelaj bestoj laĉas ĉelkompleksojn ĉe surfaco de la patrina individuo, tiel estiĝas filinaj individuoj; se tiuj restas sur la patrina organismo, estiĝas kolonioj. *Burĝonado* okazas ĉe sponguloj (*Porifera*), kavobestoj (*Coelenterata*), muskobestoj (*Bryozoa*), tunikuloj (*Tunicata*) same kelkaj anelidoj (Naidinae).

Kategorio:Reproduktado
Puyallup

**Puyallup** (elp. pjuELep aŭ pjuALep; angle laŭ IFA \pjuːˈæləp\ aŭ \pjuːˈɔːləp\; sud-laŝucide *puyaləp*), grava vorto en Puĝetio (Vaŝingtonio), Usono. 

*Puyallup (popolo)
*Rivero Puyallup
*Puyallup (Vaŝingtonio)
*Foiro Puyallup.

Kategorio:Vaŝingtonio
Okdekjara Milito

La **Okdekjara Milito** (kiu en la moderna historiverkado ankaŭ nomiĝas *La ribelo* aŭ *La nederlanda ribelo*) estas la nomo por ribelo kaj batalo en Nederlando (1568-1648, kun dekdujara armistico dum la jaroj 1609-1621) kontraŭ Hispanio.

Post tiu milito la Respubliko de la Sep Unuiĝintaj Provincoj fariĝis mondestra potenco, antaŭ ĉio pro la marveturado. La respubliko travivis oran jarcenton je ekonomia, scienca kaj kultura terenoj.
eta|maldekstra|300px|Hispana Eŭropo en 1580

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Heiligerlee
* Batalo de Nieuwpoort
* Fernando Álvarez de Toledo
* Vestfalia Paco
* Bourtange


Kategorio:Militoj de Belgio
Kategorio:Militoj de Luksemburgo
Kategorio:Militoj de Nederlando
Kategorio:Militoj de Hispanio
Kategorio:Militoj de sendependeco
Kategorio:Ora jarcento de Nederlando
Kategorio:Militoj de la 16-a jarcento
Kategorio:Militoj de la 17-a jarcento
Foiro Puyallup

eta|Foto desupre, montrante la konstantajn konstruaĵojn de la foira tereno
eta|Infano klopodas rajdi ŝafon ĉe Foiro Puyallup

La **Puyallup Fair** (**Foiro Puyallup**) estas la plej granda publika aranĝo en Vaŝingtonio, ĉiujare vizitata de proksimume miliono da homoj, kaj estas unu el la dek plej grandaj jarfoiroj en Usono. Ĝi estas 17-taga publika foiro, dum septembro, en la urbo Puyallup (Vaŝingtonio) Usono. La Foiro Puyallup ĝis 2006 nomiĝis la Foiro de Okcidenta Vaŝingtonio ("Western Washington Fair"). (La sama organizaĵo, Western Washington Fair Association, okazigas tie ankaŭ 4-tagan printempan foiron.) La tereno de la foiro, nun nomata "Puyallup Fair and Events Center", ampleksas 0,65 km2 kaj havas konstantan 55-homan laboristaron, kaj en septembro oni dungas ĝis 7 500 aliajn homojn por la foiro mem.

En 1942 oni renomis la foirejon "Camp Harmony" (Kampadejo Harmonio), kaj ĝi rolis kiel provizora restadejo por japanoj kaj japandevenaj usonanoj survoje al koncentrejoj en Idaho.

Kategorio:Foiroj
Kategorio:Vaŝingtonio
Kategorio:Kantono Pierce (Vaŝingtonio)
Cerkvic

[eta|250px|[Preĝejo en Zerkvitz]]
**Cerkvic** ( *Zerkwitz* ; sorabe *Cerwika*) estas vilaĝo en Malalta-Luzacio (Germanio) apartenanta al komunumo Lübbenau, norde distrikto Oberspreewald-Lausitz situanta sude Brandenburgio. En 2009, ĝi havis 609 loĝantojn. La vilaĝo estas plimulte de soraba lingvo, plie de la germana.

## Najbaraj lokoj 
Norde Zerkvitz situas vilaĝon Krimnitz kaj ankoraŭ pli norde situas la urbon Lübben.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en 1315 kiel *Czyrkewicz*, signifanta ke en la vilaĝo enhavis preĝejon (*tserkvia* en slava radiko, skribita cerkwja sorabe).

Kategorio:Vilaĝoj
Kategorio:Saksio
Lumpulsa komparilo

[eta|220px|La lumpulsa komparilo de la [observatorio Lowell uzita por la malkovro de Plutono.]]
**Lumpulsa komparilo** estas optika mekanismo uzita por trovi malsimilecojn inter du bildoj. Ĝi funkcias kiel mikroskopo, kiu rapide alterne ("lumpulse") prezentas ambaŭ bildojn al la vido de observanto.

Uzis ĝin la astronomoj por kompari du fotografiojn de la sama parto de la ĉielo prenitaj en du malsamaj momentoj. Ĝi permesas identigi la objektojn, kiuj ŝanĝis de loko (planedojn, asteroidojn, kometojn, stelojn kun granda propra movo...) aŭ de magnitudo (variantajn stelojn).

Notinda astro malkovrita helpe de tia aparato estis la nanoplanedo Plutono, malkovrita de Clyde Tombaugh en 1930.

la "lumpulsa kompara projekciilo" (aŭ "PROBLICOM" : de la angla **PRO**jector **BLI**nk **COM**parator), inventita de la amatora astronomo Ben Mayer, estas malmultekosta versio de la lumpulsa komparilo. Ĝi konsistiĝas el du diaprojekciiloj kun rotacianta kaŝilo kiu alterne interrompas la projekcion de unu aŭ la alia diapozitivo.

## Moderna ekvivalento 
En la nuna tempo, la  vaste anstataŭigis la  kaj la astrofotoj estas ciferece registrataj en memoroj. La funkcio de lumpulsa komparo povas esti plenumita de komputilo prefere ol de mekanisma aparato.

Tamen, algoritmoj de bilda diferencigo kapablas trovi malsimilecojn inter bildoj pli efike ol la homaj okuloj. Por mezuri precize la pozicion de objekto, kies rapideco kaj direkto de movo estas konataj, oni uzas la teknikon de "Spuro kaj Stako", en kiu pluraj bildoj estas supermetitaj tiamaniere, ke la observata objekto ŝajnu punkto inter la steloj, kiuj aperas kiel strekoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
 The Blinking Astronomer (la lumpulsanta astronomo) el "The Cambridge astronomy guide:"

Kategorio:Optiko
Kategorio:Astronomiaj instrumentoj
Pablo Honey

**Pablo Honey** estas la unua albumo de Radiohead. Ĝi aperis februare 1993. La albumo estis registrita en Oxfordshire ekde Septembro ĝis Novembro 1992. Tri kantoj iĝis unuopaĵoj, *Anyone Can Play Guitar*, *Stop Whispering*, kaj ilia plej granda kanto, *Creep*. 

## Kantoj
Kategorio:Radiohead
Lubango

'*** estas grandurbo en Angolo. Ĝi estas provinca ĉefurbo de Provinco Huíla. Dum la portugala erao la oficiala loknomo estis **Sá da Bandeira*'.
eta|dekstra|200px|Loko de  en Angolo
eta|dekstra|300px|Aeropanoramo de
eta|dekstra|300px|Vido al

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 245.196 en 2009
* Supermara alteco: 1720 m
* Horzono: UTC + 1

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en centro de la lando.

## Historio 
En 1882 portugaloj alvenis el Madejro kaj fondis la urbon. En 1923 la trajno faris kontakton al la maro. *Sá da Bandeira* estis la nura grandurbo en portugala Angolo kun blanka plimulto, ĉar la lokaj triboj rifuzis loĝi en la urbo. En 1974 la oficiala loknomo iĝis Lubango.

## Vidindaĵoj 
* katedralo
* urbodomo

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo estas . Foje okzis frostoj, kaj mezuris ankaŭ . Jare pluvas po 920&nbsp;mm. Inter majo-septembro ne pluvas.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj fervojan stacidomon. En la urbo aŭtobusoj kaj taksioj liveras la pasaĝerojn.

## Sporto 
* Sport Lubango e Benfica
* Clube Desportivo da Huíla

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Urboj de Angolo
Narciso Tomé

**Narciso Tomé** (1690 - 1742) estis arkitekto kaj skulptisto hispana, naskiĝinta en Toro (Zamoro). Kun sia frato Diego Tomé li skulptis en 1715 la fasadon de la Universitato de Valadolido. Li verkis en Salamanko kun la fratoj Churriguera [ĉurigEra].[eta|Fasado de la [Universitato de Valadolido, kie partoprenis Narciso Tomé en la realigo de ties skulptaĵoj.]]La 27an de oktobro 1721 li estis nomumita majstro de la katedralo de Toledo, je ordonoj de Teodoro Ardemans kaj je ties morto li sukcedis kiel ĉefa majstro. En tiu katedralo li konstruis, kun kvar siaj filoj, la faman "Transparente" (nome baroka retablo kiu trapasas lumon al ĉefa altaro) de la katedralo de Toledo (1721-1732), unu el la ekzemploj plej elstaraj de la baroko hispana. Ankaŭ en tiu templo realigis aliaj skulptajn verkojn, kiaj retablo marmora de Sanktoj Vicento, Sabina kaj Cristeta kiu troviĝas antaŭ la *Transparente*.

## Referencoj 
* DDAA, Enciclopedia Universal Sopena, 1967, Barcelona, Ramón Sopena
* *Noticias de los arquitectos y arquitectura de España desde su restauración*. Eugenio Llaguno y Amirola, Madrid 1829.versio digitala

Kategorio:Kastilio-Manĉo
Kategorio:Toledo (Hispanio)
Kategorio:Kastilio kaj Leono
Kategorio:Hispanaj arkitektoj
Boeing X-37

eta|Boeing X-37

La **X–37 Advanced Technology Demonstrator** (angla por *Progresigita Teĥnologia Demonstrilo)* estas eksprerimenta kosmoŝipo, kiun evoluigas kaj konstruas la firmao Boeing en la Usono, komence je komisio de DARPA kaj NASA *(X–37A)*, pli poste je mendo de USAF, per pluevoluigo de kosmoŝipo X-40. Celo de la programo estas provo de modernaj, avangardaj materialoj kaj novaj teknologioj por nova kosmoŝipo, post epoko de uzo de Space Shuttle kun NASA. Tiun novan kosmoŝipon planas uzi la USAF sola.

La unua lanĉo de *X–37A* okazis la 7-an de aprilo 2006 sur la private evoluigita porta aviadilo White Knight de la firmao Scaled Composites. 

La X-37B povas oribite flugi la Teron en alto ĝis 900 km dum unua jaro kaj post 15 tagoj post la surteriĝo, ĝi estas denove lanĉebla. La energion servas dum la flugperiodo galium-arsenidaj sunĉeloj. 

En la orbito, la kosmoŝipo povas ŝanĝi la rapidon kaj la alton per helpo de propraj motoroj. Originale, oni planis la motoron de Rocketdyne AR2-3 kun forto de 29,3 kN (kerosena-hidrogenperoksida), sed oni ŝanĝis dum la evoluigo al tradicia hidrazin-motoro. En la stokejo granda 2,13 × 1,22 metrojn, oni povas transporti maksimume 250 kg da ŝarĝo. 

La unua testo de X-37B (OTV-1: Orbital Test Vehicle 1) komenciĝis la 22-an de aprilo 2010 per lanĉa raketo Atlas V (501), el Cape Canaveral. Tiu unua flugo daŭris 224 tagojn en la orbito kun tute aŭtomata surteriĝo en Vandenberg AFB.
 
La dua ekzemplaro (OTV-2) lanĉiĝis la 5-an de marto 2011 same per Atlas V (501) el Cape Canaveral. Ĝi longas 8,91 m, havas enverguron de 4,54 m, alton de 2,89 m. La maksimuma starta maso estas 4989 kg, la flugrapido 28.200 km/h.

## Vidu ankaŭ 
* Boeing

Kategorio:Eksperimentaj aviadiloj
X-37
Henriko Haas

**Henriko Haas** naskiĝis en la jaro 1864 kaj mortis la 30-an de junio 1925. Li estis advokato, la unua pioniro de Esperanto en Maribor, urbo kiu poste estos de Slovenio.

## Referencoj
Kategorio:Jugoslavaj esperantistoj
Louis Sclavis

**Louis Sclavis** (naskiĝis la 2-an de februaro 1953 en Liono, Francujo) estas franca klarnetisto, saksofonisto, komponisto kaj bandestro. Li ĝenerale estas rigardata kiel unu el la plej gravaj eŭropaj instrumentistoj, precipe de la basklarneto.

## Vivo kaj verkado 
Jam en la aĝo de 9 jaroj Louis Sclavis sekvis lecionojn pri klarnetludo kaj muzikis en loka blovmuzika bando, antaŭ ol li studis ĉe la konservatorio je Liono. Ekde 1975 ĝis 1988 li aliĝis al la liona muzikisto-kolektivo Association à la Recherche d'un Folklore Imaginaire (ARFI) kaj muzikis kun tiel renomaj ensembloj de la tiea medio kiel *Workshop de Lyon*, *Marvelous Band* aŭ *Marmite Infernale*.

En 1982 Louis Sclavis fondis sian unuan propran bandon nome *"Le Tour de France"* kun ses muzikistoj el tuta Francujo. En 1984 aperis lia unua soloalbumo titole *Clarinets*. Samjare li komencis multjaran sukcesan kunlaboron kun kontrabasisto Bruno Chevillon en kvaropo kun François Raulin kaj Christian Ville. Ĉi tiu ensemblo renomiĝis dum la sekvaj jaroj kiel demandata festivalbando. Samtempe li muzikis kun Jacques Di Donato kaj Armand Angster en la *Trio des Clarinettes*.

En 1987 li fondis la sepopon *Louis Sclavis Septet*, kiu ankaŭ koncertis je multaj festivaloj, ekz. je la Ĵazfestivalo de Grenoblo. Anglaj, germanaja kaj usonaj muzikistoj el la improvizmedio ekde la komenco apartenis al la kunmuzikantoj de Sclavis. La kunlaboron kun Chris McGregor, Peter Brötzmann, Evan Parker, Conny Bauer, Heinz Becker, John Lindberg, Michiel Braam, Oxley, Jean-Pierre Drouet, Andreas Willers aŭ Gabriele Hasler dokumentas multaj sondiskoj. Regule revenante li revivigas sian sukcesan triopon *Carnet des Routes* kun Henri Texier kaj Aldo Romano.

Louis Sclavis estas ekde la 1980-aj jaroj unu el la aktivaj kristaligantoj de la franca ĵazmondeto kune kun tiel renomaj muzikistoj kiel Bruno Chevillon, Marc Ducret, Michel Portal, Yves Robert, Michel Godard, Dominique Pifarély aŭ Jean-Louis Matinier. El arta kaj popola muzikoj Sclavis forĝas laŭ la koncepto de ARFI de "imaga popolmuziko" facile kapteblan muzikon, kiu kun ritma lerteco kaj ampleksas facilaniman serenecon kaj ankaŭ profundan melankolion.

## Distingoj 
En 1988 Louis Sclavis ricevis la Premion Django Reinhardt, distingo, kiun ĉiujare ricevas la plej bona franca ĵazmuzikisto. En 1990 sekvis la *British Jazz Award*, kaj en 1996 li ricevis la *Nacian Muzik-Premion* de la franca kulturministrejo. Lia muzikalbumo *Ellington on the Air* ricevis en 1993 kiel plej bona franca ĵazalbumo la premion *Django d’Or*.

## Eksteraj ligiloj 
* Diskaro
* Publikaĵoj ĉe FMP
* Fotoj pri la triopo de Louis Sclavis el 2006

Kategorio:Francaj ĵazklarnetistoj
Kategorio:Basklarnetistoj
Kategorio:Francaj ĵazsaksofonistoj
Kategorio:Francaj komponistoj de filmomuziko
Preĝejo Sankta Triunuo (Bodrogolaszi)

**Preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Bodrogolaszi.

## Historio 
La romanika preĝejo konstruiĝis en la 12-a jarcento. En la 18-a jarcento oni trakonstruis ĝin, sed partoj restis el la mezepoko.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola en mezo de malgranda parko. La preĝejo havas unusolan kvadratforman vastan turon kaj unu navon, fine krucoforman modernan sakristion. La absido estas duonronda. La fenestroj laŭ la mezepoka kutimo estas malgrandaj.

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare

Bodrogolaszi
Bodrogolaszi
Preĝejo Sankta Triunuo (Battonya)

La **preĝejo Sankta Triunuo** estas romkatolika preĝejo en urbo Battonya (Hungario).

## Historio 
La klasikisma unutura preĝejo konstruiĝis en la 1810-aj jaroj, kiu estis 37 m longa, 15 m larĝa, 19 m alta (interne). En 1935 oni pligrandigis la preĝejon kaj en la sekva jaro oni konstruis 2 turojn, pli frue la malnovan malkonstruis. En 1935 Pál Molnár C. pentris la ĉefaltaran bildon kaj la freskojn. Nova altaro estis farita en 1977.

## Konstruaĵo 
La preĝejo havas 2 turojn kun skulptaĵoj pri sankta Petro kaj Sankta Paŭlo. Interne tuj estas videbla granda ligna skulptaĵo pri Dipatrino kaj sur la muro reliefo pri Sankta Francisko el Asizo. Ĉe la ĉefaltaro estas bildoj pri Sankta Triunuo kaj Ave Maria. La flanka altaro pri Dipatrino kune kun skulptaĵo estas videbla ekde 1944. La alia flankaltaro montras Koro-n de Jesuo kun skulptaĵo kaj kun bildo pri Sankta Mikaelo. La orgeno troviĝas sur la galerio de 1951. Sub la preĝejo estas kripto.

Kermeso okazas en la dimanĉo de Sankta Triunuo.

## Fontoj 
* hungare
eta|maldekstre|Katolika preĝejo kaj urbodomo

Battonya
Battonya