open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Eva Glawischnig-Piesczek

**Eva Glawischnig-Piesczek** (naskita la 28-an de februaro 1969 en Villach) estas aŭstra advokato kaj iama politikisto (ĝis 2018 La Verduloj, partianeco suspendita).  De 1999 ĝis 2017 ŝi estis membro de la Nacia Konsilio por la Verduloj. De oktobro 2006 ĝis oktobro 2008 ŝi estis la Tria Prezidanto de la Nacia Konsilio kaj de 2008 ĝis 2017 la Federacia Proparolantino kaj Klubprezidantino de la Verduloj. La 18-an de majo 2017 ŝi demisiis de ĉiuj oficoj pro sankaŭzoj. De 2018 ĝis 2021 ŝi laboris kiel lobiisto por la hazardluda grupo Novomatic. 

Glawischnig-Piesczek diplomiĝis pri juro ĉe la Karl-Franzens-Universität Graz, kaj ricevis sian doktorecon en 1998.  Antaŭ ol eniri politikon, ŝi laboris kiel jura konsilisto por la aŭstra organizaĵo Global 2000.

La  la Justica Kortumo de la Eŭropa Unio verdiktis pri la afero «Eva Glawischnig-Piesczek kontraŭ Facebook Ireland Limited».

## La afero "Eva Glawischnig-Piesczek kontraŭ Facebook Ireland Limited" 
En 2016, uzanto registrita en Irlando publike konigis novaĵartikolon el la aŭstria retejo oe24.at akompane de siaj komentoj. La mesaĝo, kiu temis pri Eva Glawischnig-Piesczek, tiama prezidantino kaj proparolantino de la partio, akompane de siaj komentoj, kiuj traktis ŝian partion kiel faŝista kaj nomis ŝin «korupta stultulino» kaj «abomeninda perfidulino».

Glawischnig-Piesczek procesis en Aŭstrio pri misfamigado kaj gajnis. Oni ordonis al Fejsbuko forigi la mesaĝon, kaj ĝi malvidebligis la mesaĝon nur en Aŭstrio. Sed ŝi insistis ke tio okazu tutrete, do, la supera kortumo de Aŭstrio transdonis la aferon al la Justica Kortumo de Eŭropaj Komunumoj, petante klarigojn pri la eŭropunia juro.

La 3-an de oktobro 2019, la Justica Kortumo de la Eŭropa Unio verdiktis favore al la demandantino Eva Glawischnig-Piesczek, permesante al aŭstria kortumo postuli ke la sociamaskomunikilo Fejsbuko forigu el sia retejo mesaĝon publikigitan de irlanda uzanto. Ĝia verdikto fakte ordonis, ke kortumo de iu ajn eŭropunia lando rajtas postuli de Fejsbuko forigi misfamigajn informojn el ĉiuj paĝoj, senkonsidere de tio uzantoj de kiuj landoj kreis respektivajn mesaĝojn kaj ĉu ili komplete koincidas aŭ nur similas laŭ enhavo. Do decido de kortumo el unu eŭropunia lando povas influi ĉiujn landojn de la Eŭropa Unio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Jeniseja gubernio

La **Jeniseja gubernio** - , *Jenisejskaja gubernija* - estis rega kaj administra regiona dividaĵo de la Rusia Imperio. Ĝi oficiale ekzistis inter la 22-a de julio 1822 kaj la 25-a de majo 1925, ĝis 1917 kadre de la Rusia Imperio kaj de tiam kadre de la Rusia SFSR. kvankam la gubernio fakte jam ekinstaliĝis la . La loĝantaro estis  en [[]]. Konsiderante ke la gubernio kovris areon de 2 516 930 kvadrataj kilometroj, tio en  rezultigis loĝdenson de  loĝantoj/km². Gubernia ĉefurbo estis la urbo , kaj la tuta administra unuo kompreneble havis sian nomon de la riverego Jenisejo, kiu trafluas ĝin.

Per sia areo, la gubernio cetere estis la dua plej granda dividaĵo en la imperio, post la Jakutska provinco.

Kategorio:Gubernioj de la Rusia Imperio
Jakutska provinco

La **Jakutska provinco** - , *Jakutskaja oblast*, eventuale ankaŭ tradukebla kiel ***Jakuta provinco*** (la unua nomo aludas al la ĉefurbo Jakutsk, la dua al la loka etno jakutoj) - estis rega kaj administra regiona dividaĵo de la Rusia Imperio. Ĝi oficiale ekzistis inter la jaroj 1805 kaj 1920, ĝis 1917 kadre de la Rusia Imperio kaj de tiam de 1918 ĝis 1920 kadre de la Rusia SFSR. Post tiu jaro, ĝi transformiĝis al la Jakuta ASSR. Konsiderante ke la provinco kovris areon de 3 489 689 kvadrataj verstoj, do proksimume 3 729 008 kilometroj, tio en  rezultigis loĝdenson de  loĝantoj/km². Gubernia ĉefurbo estis la urbo .

Per sia areo, la provinco cetere estis la plej granda dividaĵo en la imperio.

Kategorio:Gubernioj de la Rusia Imperio
Onna White

**Onna WHITE** (n. la 24-a de marto 1922 en Inverness, Nov-Skotio ; m. la 8-a de aprilo 2005 en Okcidenta Holivudo) estis kanada koreografistino. Ŝi ricevis honoran Akademian Premion en 1969 pro sia koreografia laboro en la produktado de la filmo *Oliver*. Ŝi ankaŭ estis nomumita por Tony-premio ok fojojn .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Dancistoj
Kategorio:Kanadaj aktoroj
Louis Appia

**Louis Paul Amédée APPIA** (n. la 13-a de oktobro 1818 en Hanau - m. la 1-a de marto 1898 en Ĝenevo) estis svisa kirurgo. Li faris apartan kontribuon al milita medicino. En 1863, li fariĝis membro de la "Komitato de la Kvin" en Ĝenevo, kiu poste fariĝis la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco (ICRC). En 1869, li renkontis Clara Barton en Svislando kaj atentigis ŝin pri la Konvencio de Ĝenevo kaj la laboro de la Internacia Komitato. Ĉi tiu renkonto estis la impeto por la klopodoj de Clara Barton fondi la Usonan Ruĝan Krucon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Lunarko Movada Historio - d-ro. Louis Appia

Kategorio:Svisaj kuracistoj
Théodore Maunoir

**Théodore David Eugène MAUNOIR** (n. la 1-a de junio 1806 en Ĝenevo ;  26-a de aprilo 1869 samloke) estis svisa kirurgo. En 1863, li estis unu el la kvin fondintoj de la *Internacia Komitato de Societoj por Helpo al Vunditoj*, kiu fariĝis la Internacia Komitato de la Ruĝa Kruco (ICRC) en 1876.

En 1863, pro sia sperto en la traktado de vunditoj en milito kiel kirurgo, li estis invitita de Henry Dunant kaj Gustave Moynier, kune kun la svisaj armegeneraloj Guillaume-Henri Dufour kaj Louis Appia, por iĝi unu el la kvin kunfondintoj de la *Internacia Komitato por Helpo al Vunditaj Soldatoj*, ankaŭ konata kiel la Komitato de la Kvin, kiu poste naskis la Internacian Komitaton de la Ruĝa Kruco en 1876. Li mortis, tamen, ses jarojn post la fondo de la komitato, do lia kunlaboro havis malmultan efikon sur la posta evoluo de la ICRC. Ene de la komitato kaj en la ĝeneva socio, li fariĝis proksimaj amikoj kun kolega kirurgo Louis Appia .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ruĝa Kruco kaj Ruĝa Lunarko Movada Historio - d-ro. Théodore Maunoir 

Kategorio:Svisaj kuracistoj
Olivia Rodrigo

**Olivia Isabel RODRIGO** (naskita la 20-an de februaro 2003 en Murrieta, Kalifornio) estas usona aktorino kaj kantistino. Ŝi estas konata pro sia rolo kiel *Paige Olvera* en la Disney Channel -serio *Bizaardvark* kaj kiel *Nini Salazar-Roberts* en la Disney+ -serio *High School Musical: The Musical: The Series*.  En 2022, ŝi gajnis tri Grammy-muzikpremiojn.

En januaro 2021, ŝi publikigis sian debutan unuopaĵon, " Drivers License ", kiu atingis la pinton de la furorlisto en multaj landoj, inkluzive de Usono.

La revuo Time nomis ŝin Artisto de la Jaro por 2021, kaj *Billboard* nomis ŝin Virino de la Jaro por 2022, igante ŝin la unua azi-usona artistino kiu ricevis la honoron.

## Diskaro 
### Studiaj albumoj 
* *Sour* (2021)
* *Guts* (2023)

### Unuopaĵoj 
* «Drivers License» (2021)
* «Deja Vu» (2021)
* «Good 4 U» (2021)
* «Traitor» (2021)
* «Brutal» (2021)
* «Vampire» (2023)
* «Bad Idea Right?» (2023)
* «Get Him Back!» (2023)
* «Can’t Catch Me Now» (2023)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Usonaj sopranistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Irlandaj usonanoj
Kategorio:Germanaj usonanoj
Kategorio:Filipindevenaj usonanoj
Kategorio:Usonaj infanaj kantistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Artikoloj kun hCards
Kategorio:Alternativrokaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj rokkantistoj
Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Usonaj infanaj aktoroj
Naturturismo

[eta|dekstra|250px|Nacia parko Los Cardones, [Argentino.]]
**Naturturismo** estas turismo fokusita sur naturaj spertoj. Temas pri specifa postulo-segmento de turismo karakterizita per naturrilataj agadoj kiel migrado, piedvojaĝado, biciklado, grimpado, ĉasado, naturobservado aŭ ĝuado de naturo. Por ĉi tiu celo, oni serĉas estetike allogajn, simbole signifajn kaj/aŭ fizike malfacilajn naturajn kaj kulturajn pejzaĝojn aŭ bestajn vivejojn.

Naturturismo estas aparte ofta grandskale en naciaj parkoj kaj similaj grandskalaj protektitaj areoj.  Tie, ĝi foje ludas gravan rolon en la akcepto, financado kaj finfine la konservado de la areoj, kvankam negativaj efikoj sur ekologiajn rilatojn (same kiel socikulturajn, se indiĝenaj popoloj estas implikitaj) estas preskaŭ neeviteblaj. Tiel nomata *eko-* aŭ *mola turismo* provas minimumigi ĉi tiujn efikojn kiel eble plej multe. Tio validas, ekzemple, por la atestitaj sovaĝejoj de la Eŭropa Sovaĝeja Societo en Eŭropo.

## Vidu ankaŭ
* Balenobservado
* Birdumado
* naciaj parkoj
* naturaj parkoj
* Safari
* Verda vojo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Naturprotektado
Kategorio:Naturo
Kategorio:Turismo
Ruĝbeka grundokukolo

**Ruĝbeka grundokukolo** aŭ pli simple *Ruĝbeka kukolo* (*Neomorphus pucheranii*) estas specio de kukolo en la tribo *Neomorphini* de subfamilio Krotofagenoj. Ĝi troviĝas en Brazilo, Kolombio, Peruo, kaj eble en Ekvadoro.

## Taksonomio kaj sistematiko
La Ruĝbeka grundokukolo havas du subspeciojn, nome la nomiga subspecio *N. p. pucheranii* kaj *N. p. lepidophanes*.

Plenkreskuloj de la subspecio *N. p. lepidophanes* estas similaj, sed kun argilkoloraj brusto kaj ventro anstataŭ sablokoloraj ĝis helgrizaj. Ankaŭ iliaj brustoplumoj aspektas pli skvamecaj. "Tamen, la dependeco de la ruĝbeka grundkukolo de tropikaj ĉiamverdaj arbaroj sugestas, ke ĝi povus esti sentema al perdo de vivejo pro senarbarigo kaj arbarfragmentiĝo."

## Referencoj 
* *The Illustrated Encyclopedia of BIRDS* eldonita de Dr. Christopher M. Perrins ISBN 0-13-083635-4
* ''Grzimek's Animal Life Encyclopedia* eldonita de Michael Hutchins ISBN 0-7876-5785-9
* *Handbook of Birds of the World'' eldonita de Josep del Hoyo et al. ISBN 84-87334-22-9

## Eksteraj ligiloj
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Nearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Rick James

**Rick JAMES** (naskita kiel James *Ambrose Johnson Jr.* la 1-an de februaro 1948 en Bufalo, Novjorkio; mortis la 6-an de aŭgusto 2004 en Los-Anĝeleso, Kalifornio) estis usona kantisto-kantverkisto kaj diskproduktanto.

James estis populara artisto en la malfruaj 1970-aj kaj 1980-aj jaroj kaj havis kvar sukcesojn numero unu en la usonaj R&B-furorlistoj en la ĝenroj funko kaj R&B. Inter liaj konataj kantoj estas " Super Freak ", "Mary Jane" kaj "You and I".

## Studio albumoj 
* *Come Get It!* (with The Stone City Band, 1978)
* ''Bustin' Out of L Seven* (1979)
* *Fire It Up* (1979)
* *Garden of Love* (1980)
* *Street Songs* (1981)
* *Throwin' Down* (1982)
* *Cold Blooded* (1983)
* *Glow* (1985)
* *The Flag* (1986)
* *Wonderful* (1988)
* *Kickin'* (1989)
* *Urban Rapsody* (1997)
* *Deeper Still'' (2007)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* Rick James, La Mynah Birdoj kaj Neil Juna
* Altiĝa & Falo de Super Freak

Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Usonaj soulaj kantistoj
Kategorio:Usonaj malliberuloj
Kategorio:Artikoloj kun hCards
Kategorio:Usonaj kantverkistoj
Kategorio:Usonaj sondisko-produktistoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj rokkantistoj
Nigrablanka centropo

La **Nigrablanka centropo** aŭ *blankakola centropo* (*Centropus ateralbus*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Bismarkoj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

Temas pri mezgrandaj birdoj kun longaj vostoj, nigraj ventro kaj piedoj, tre malhelbluaj flugiloj ŝajnantaj nigraj (kun blanka flugilareo), blankaj brusto, kolo kaj kapo, kun grizaj beko, brido, frunto, krono kaj superokula strio. La irisoj estas helbrunaj kun nuda ringa haŭtaĵo.

## Notoj 
## Referencoj 
*  Read, John L. & Moseby, Katherine (2006): Vertebrates of Tetepare Island, Solomon Islands. *Pacific Science* **60**(1): 69–79. DOI: 10.2984/1534-6188(2006)60[69:VOTISI]2.0.CO;2 [HTML resumo](http://www.bioone.org/perlserv/?request=get-abstract&doi=10.2984%2F1534-6188(2006)60%5B69%3AVOTISI%5D2.0.CO%3B2)

Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Eburbeka centropo

La **Eburbeka centropo** (*Centropus menbeki*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Aru-insuloj en Molukoj kaj tuta Nov-Gvineo escepte plej altaj montaroj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĝi estas ardeznigra mezgranda birdo kun longa vosto kaj malhelbluaj nuancoj. La beko estas blanka kun helbluaj nuancoj kaj helbluaj ĉirkaŭokulaj haŭtaĵoj. La irisoj estas flavecaj.

## Notoj 
## Referencoj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Biaka centropo

La **Biaka centropo** (*Centropus chalybeus*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Okcidenta Nov-Gvineo. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj.

Ĝi estas minacata pro habitatoperdo kaj tial estas taksita kiel Preskaŭ Minacata fare de IUCN.

## Notoj 
## Referencoj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Longjen

**Longjen,**  per simpligita ĉina skribo **龙岩,** per tradicia ĉina skribo **龍巖,** per pinjino *Lóngyán* estas (triaranga) urbo je prefektuja nivelo en provinco Fuĝjano en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "Drako-Roka Urbo".
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektura loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
eta|maldekstre|
La prefektuja milionurbo situas laŭ rivero sur areo de  km² kaj administras 7 dividojn. Ĝanĝou troviĝas 92, Mejĝou 129, Sanmin 140, prefektuja ĉefurbo Fuĝoŭo 253, Ŝanhajo 805, ĉefurbo Pekino 1642 km aere https://www.thedistancenow.com/hu/longyan_china/fuzhou_china. 

## Historio 
Longjen estas lastatempa artefarita kreaĵo de la ĉina registaro, neniam unuiĝinta antaŭ la kreado de moderna Ĉinio. La triaranga urbego konsistas el du kulture apartaj partoj, havantaj preskaŭ nenion komunan rilate al lingvo, kulturo kaj vivkutimoj.

## Ekonomio 
La areo servas kiel strategia centro por la distribuado de varoj al Sjamen, Ĉjuanĝoŭ kaj Ĝanĝou. Ĝi estas la ĉefa ligo inter la enlanda kaj marborda regionoj. La areo estas riĉa je naturaj rimedoj kiel gravaj mineralaj deponejoj kaj arbaraj zonoj, la peza industrio produktas vojkonstruadajn ekipaĵojn kaj aliajn metalurgiaĵojn.

## Eduko 
La plej altnivela eduko okazas en la loka universitato.
eta|maldekstre|

## Trafiko 
La prefektonivela urbo estas alirebla ĉefvoje kaj trajne, eĉ enlanda flughaveno funkcias.

## Klimato 
La prefekturbo situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen kun mallongaj kaj mildaj vintroj kaj longaj, varmaj kaj humidaj someroj. La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas  mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed inter februaro-septembro pli multe.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* urbomuro

## Ĝemelurboj 
*  (2001)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kenneth Arrow

**Kenneth Joseph ARROW** (la 23-an‏ de aŭgusto 1921 - la 21-an de februaro 2017 ) estis usona ekonomikisto kaj profesoro ĉe Universitato Stanford. 

Arrow kunhavis la Nobel-premion pri ekonomiko kun John Hicks en 1972 pro iliaj kontribuoj al la teorio de ĝenerala ekvilibro kaj sociala ekonomiko.  Je 51 jaraĝa, li estis la plej juna ricevanto de la Nobel-premio pri ekonomiko. En 2004, li ricevis la Nacian Medalon de Scienco, la plej altan sciencan premion aljuĝitan de Usono, pro sia esplorado pri decidiĝo sub necerteco kaj sia esplorado pri riskopreno.

Kune kun Paul Samuelson, li estas konsiderata unu el la fondintoj de moderna (post- mondmilita) novklasika ekonomiko. Multaj el liaj iamaj studentoj mem gajnis Nobel-premiojn (Roger Myerson, Eric Maskin, John Harsanyi, and Michael Spence).

Kune kun Gerard Debreu (kiu gajnis la Nobel-premion pri ekonomiko en 1983), Arrow produktis la unuan pruvon pri la ekzisto de ekvilibra merkato surbaze de certaj restriktaj supozoj.

Eble liaj plej rimarkindaj kontribuoj estas en la kampo de la teorio de publika elekto, precipe la teoremo de neeblaĵo de Arrow ; kaj lia laboro pri ĝenerala ekvilibroanalizo. Li metis la fundamentojn por pluraj aliaj branĉoj de ekonomiko, inkluzive de la teorio de endogena kresko, sanekonomiko kaj informa ekonomiko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kenneth J. Arrow paperoj, 1921–2017, Universitato Duke

Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Papa Akademio de Sociaj Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Usonaj socialdemokratoj
Kategorio:Usonaj politikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj politikaj filozofoj
Kategorio:Usonaj ekonomikaj verkistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Gérard Debreu

**Gérard DEBREU** [dəbʁø] (n. la 4-a de julio 1921 en Calais, Francio ; m. la 31-a de decembro 2004 en Parizo) estis franc-usona ekonomikisto kaj gajninto de la Nobel-premio pri ekonomiaj sciencoj en 1983.

En 1954, Debreu, kunlabore kun Kenneth Arrow, publikigis pioniran artikolon titolitan "La Ekzisto de Ekvilibro en Konkurenciva Ekonomio", en kiu oni donis matematikan pruvon pri la ekzisto de ĝenerala ekvilibro, uzante topologion anstataŭ la metodojn de infinitezima kalkulo.

En 1955, Debreu translokiĝis al Universitato Yale, kie li publikigis sian klasikan libron "The Theory of Value: An Axiomatic Analysis of Economic Equilibrium", kiu estas konsiderata unu el la plej gravaj verkoj en matematika ekonomiko. Debreu ankaŭ studis kelkajn problemojn de la utileca funkcio. Komence de la 1960-aj jaroj, li laboris ĉe Stanford, dediĉante la plejparton de sia tempo al kompleksa pruvo, kiu aperis en 1962, pri la ekzisto de ekonomia ekvilibro. En januaro 1962, li komencis labori en la Universitato de Kalifornio, Berkeley, kie li funkciis kiel Profesoro pri Ekonomiko. Dum siaj ferioj de tie, li vizitis la universitatojn de Leiden, Kembriĝo, Bonn kaj Parizo.

Lia pli posta esplorado fokusiĝas al la teorio de troaj postulfunkcioj, montrante ke la ekonomio havas finhavan nombron da ekvilibraj prezoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo por Debreu
* Gvidilo al la Gérard Debreu Paperoj ĉe La Bancroft Biblioteko
* Lekcioj sur Matematikaj Ekonomikoj de 1987 ĉe Universitato de Canterbury 

Kategorio:Studentaro de la Universitato de Parizo
Kategorio:Lernintoj de École Normale Supérieure (strato Ulm, Parizo)
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la franca Akademio de Sciencoj
Kategorio:Francaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri ekonomiko
Johann Andreas Wagner

**Johann Andreas WAGNER** (21a de Marto 1797 – 17a de Decembro 1861) estis germana paleontologo, zoologo kaj arkeologo kiu verkis kelkajn gravajn verkojn pri paleontologio. Li estis ankaŭ pioniro de la teorio pri biogeografio.

Wagner naskiĝis en Nurembergo kaj doktoriĝis el Universitato de Erlangen en 1826 pasigante iom da tempo en la Universitato de Wurzburg (1814-16). Li laboris kiel *privatdozent* en Erlangen post vojaĝo kiu inkluzivis viziton al Parizo. En 1832 li fariĝis adjunkto de Gotthilf Heinrich von Schubert ĉe la Munkena zoologia kolekto. En 1835 li estis elektita al la Bavara Akademio de Sciencoj. En 1845 li organizis enketon pri la distribuoj de 44 vertebruloj (16 mamuloj, 27 birdoj, 1 reptilio) tra la distriktoj de Bavario sub aŭspicioj de la Regno Bavario. En 1849 li fariĝis tria kuratoro por la zoologiaj kolektoj. Li estis la aŭtoro de *Die Geographische Verbreitung der Säugethiere Dargestellt* (1844–1846). En ĉi tiu verko li rekonis la zonon ĉirkaŭ Meksiko, Honduro kaj Nikaragvo kiel okupitan de miksaĵo de nearktisa kaj neotropisa faŭnoj. Ĉi tion ankaŭ sugestis Karl Illiger kaj Heinrich Lichtenstein. Sed Wagner produktis kelkajn el la plej fruaj biogeografiaj mapoj. Li ankaŭ publikigis la sudamerikan moluskan laboron de Von Spix.

Wagner estis kristana kreisma. En sia teorio pri la distribuado de mamuloj, li supozis ununuran diluvon, surbaze de kiu li klarigis siajn fosiliajn trovaĵojn. Li atentigis pri la historio de bredbestoj, subtenante ideojn en la Biblio pri reloĝado de la tero ĉirkaŭ la monto Ararato.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*Some Biogeographers, Evolutionists and Ecologists:Chrono-Biographical Sketches
*Die geographische verbreitung der säugthiere dargestellt (1841-46)
*Geschichte der Urwelt (1857-58)

Kategorio:Paleozoologoj
Kategorio:Germanaj paleontologoj
Kategorio:Germanaj arkeologoj
Kategorio:Germanaj sciencaj verkistoj
Kategorio:Kreismo
Nigravizaĝa centropo

La **Nigravizaĝa centropo** (*Centropus melanops*) estas specio de centropo de la familio Kukoledoj. Ĝi estas endemia de Mindanao, Basilano, Dinagatoj, Boholo, Lejteo, Bilirano kaj Samaro en Filipinoj. Iliaj naturaj habitatoj estas subtropikaj aŭ tropikaj malsekaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi estas okulfrapa centropo kun sia kremkolora kapo kontrasta kun nigra masko kaj vosto kaj kaŝtankoloraj flugiloj.

## Aspekto kaj taksonomio 
EBird priskribis tiun birdospecion jene: "Granda, longvosta birdo de arbaraj implikaĵoj en la malaltaj teroj kaj pli malaltaj montoj de sudaj Filipinoj. Distingebla per nigra ventro kaj vosto, kaŝtankoloraj flugiloj, kremkoloraj supra dorso kaj brusto ĝis la supro de la krono, kaj triangula nigra masko sur la vizaĝo atinganta punkton ĉe la malantaŭo de la kapo. Neniu alia simila specio en sia teritorio. Ŝteliĝema kaj pli ofte aŭdata ol vidata."

### Subspecioj 
Oni agnoskis jenajn du subspeciojn:

* *C. m mindanensis* – en Mindanao, Basilan kaj Dinagataj Insuloj
* *C. m. banken* – en  Bohol, Leyte, Biliran kaj Samar

Subspecioj estas malforte diferencigitaj kaj eble kunigitaj kiel monotipa specio.

## Ekologio kaj kutimaro 
Ne multo estas konata pri ĝia dieto kaj reproduktaj kutimoj. Oni supozas, ke ĝi manĝas insektojn. Manĝoserĉas en densaj interplektitaj vitoj kaj bambuo. La nesto estas nepriskribita, sed la ovoj supozeble estas tute blankaj.

## Habitato kaj konservostatuso 
Ĝi troviĝas en tropikaj humidaj malaltebenaĵaj arbaroj kun densa subkreskaĵaro ĝis 1 200 metroj super marnivelo. Ili manĝoserĉas en densaj subkreskaĵaroj kaj arbopintoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kukoloformaj
Kategorio:Kukoledoj
Kategorio:Birdoj de la Filipinoj
Jotham Napat

**Jotham NAPAT** (la 7-a de aŭgusto 1972) estas vanuatua politikisto kaj membro de la Parlamento de Vanuatuo ekde 2016. Li estas membro de la partio Leaders Party of Vanuatu (LPV). Ekde la 11-a de februaro 2025, li estas la Ĉefministro de Vanuatuo., kaj estis la estro de la Nacia Katastrofa Komitato post kiam Ciklono Pam okazis en 2015.

## Referencoj 
Kategorio:Vanuatuaj meteologoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1972
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Ĉefministroj de Vanuatuo
Kategorio:Nuntempaj naciaj ĉefministroj
Puerto Williams

**Puerto Williams** estas urbo  kaj haveno en la aŭstrala zono de Ĉilio, kiu situas ĉe la norda marbordo de la insulo Navarino kaj ĉe la suda bordo de la Kanalo Beagle. Ĝi troviĝas en la Regiono Magallanes kaj Ĉilia Antarkto, ene de la Rezervo de la Biosfero Kabo de Hornos, kaj, el administracia vidpunkto, estas la ĉefurbo samtempe de sia komunumo Cabo de Hornos kaj de la provinco Antártica Chilena.

Situanta je Latitudo de preskaŭ 55° S, ĝi estas la plej suda urbo de Ĉilio kaj ofte ricevas la epiteton «la plej suda urbo de la mondo», kion pridisputas la argentina urbo Ushuaia, situanta ĉe la norda bordo de la Kanalo Beagle.

## Fizika geografio 
Puerto Williams troviĝas ĉe la norda marbordo de la insulo Navarino, kiu apartenas al la arkipelago Fajrolando situanta ĉe la plej suda rando de Sudameriko inter la Pacifiko kaj la Atlantiko. Kun areo de 2 470 km², Navarino estas la kvara plej granda insulo de la arkipelago; ĝi kuŝas sude de la Granda Insulo de Fajrolando kaj estas disigita de ĉi tiu per la Beagle-kanalo. La larĝo de la kanalo inter Punta Gusano kaj la Granda Insulo estas ĉirkaŭ 4 km. Nur la Drake-pasejo apartigas ĝin de Antarkto.

## Ekonomio 
thumb|left|Aŭstrala aranekrabo (*Lithodes santolla*). Ĝi estas la preferata specio de la fiŝkaptistoj de Puerto Williams.
La ekonomia strukturo de Puerto Williams apogas sin sur kvar komplementaj kolonoj: nome loĝistika ĉeesto de la Ĉilia Mararmeo, neindustria fiŝkaptado de aranekraboj, turismo de specialaj interesoj (konservado) kaj la aparato de publikaj servoj:

La Mara Bazo de Puerto Williams donas rektajn kaj nerektajn laborojn pri prizorgado, provizado kaj ĉeantarktaj kaj antarktaj operacioj, samtempe provizinte loĝistikajn servojn al la pramo «Yaghan», esenca por la provizado kaj moviĝeblo de loĝantoj kaj vizitantoj, kun publika kontribuo superanta 3 600 milionojn da pesoj jare. En la primara sfero, la neindustria fiŝkaptado de la aŭstrala aranekrabo komenciĝas ĉiujare en julio; dum la unua elŝarĝo de 2024 oni malŝarĝis 350 kg, kio ilustras la gravecon de ĉi tiu emblema rimedo por familiaj enspezoj kaj regionaj eksportaĵoj.

La urbo ĉiujare ricevas milojn da migrantoj kaj kroz-ŝipaj turistoj allogitajn de la Rezervo de la Biosfero Kabo de Hornos kaj la cirkvito Dientes de Navarino, kio generas dungadon en gastejoj, gvidservoj kaj loka transporto; tiu fluo plifortiĝis ekde 2022 pro la malfermo de la Subantarkta Centro "Kabo Horn" (Centro Subantártico Cabo de Hornos), kiu kombinas mondklasan esploradon kun popularsciencaj agadoj, lasante multobligan efikon en la urba ekonomio per sia infrastrukturo. La kvara subteno estas la publika sektoro: kiel provinca ĉefurbo kaj kapo de servoj por la arkipelago, pli ol triono de la laborforto laboras en la urbodomo, la prezidenta delegacio kaj instancoj kiel la juĝa povo, kiuj funkcias en modernaj konstruaĵoj inaŭguritaj dum la lastaj jaroj.

Kune, tiuj sektoroj konsistigas malgrandan sed diversiĝintan ekonomian teksaĵon, kiu generas ŝancojn por daŭripova loka evoluo.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Ĉilio
Kategorio:Magallanes y la Antártica Chilena
Duma Boko

**Duma Gideon BOKO** (naskiĝis la 31-an de decembro 1969 en Mahalapye, Bocvano) estas bocvana advokato kaj politikisto (*Ombrella for Democratic Change*, Bocvana Nacia Fronto). Li estas Prezidanto de Bocvano ekde la 1-a de novembro 2024 kaj la sesa Prezidanto de Bocvano. 

Li estis la gvidanto de la Ombrela Partio por Demokratia Ŝanĝo ekde novembro 2012, kaj la Opoziciestro de la 25-a de oktobro 2014 ĝis la 28-a de aŭgusto 2019.

Sekve de la senatelektoj la 30an de oktobro 2024, la preskaŭ ses jardekoj da domineco de la Botswana Democratic Party (BDP) finiĝis. Aktuala Mokgweetsi Masisi koncedis malvenkon.  La publika inaŭguro okazis la 8an de novembro 2024 en la Nacia Stadiono en Gaborone. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Prezidantoj de Bocvano
Kategorio:Bocvanaj politikistoj
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Jean-Lucien Savi de Tové

**Jean-Lucien Kwassi Lanyo Savi de Tové** (naskita la 7-an de majo 1939 en Lomé) estas togolanda politikisto kaj funkciis kiel prezidanto de Togolando ekde 2025. Li famiĝis en la 1970-aj jaroj kiel unu el la ĉefaj opoziciuloj kontraŭ la diktatora prezidanto Gnassingbé Eyadéma. Li estas membro de la Tutafrika Patriota Konverĝo (CPP) kaj funkciis kiel Ministro pri Komerco, Industrio kaj Metioj en la registaroj de Edem Kodjo kaj Yawovi Agboyibo de 2005 ĝis 2007.

Iama opozicia gvidanto, li estis malliberigita plurfoje dum la prezidanteco de Gnassingbé Eyadéma antaŭ ol aliĝi al la registaro.

En majo 2025, Savi de Tové estis unuanime elektita prezidanto fare de la Nacia Asembleo post konstitucia reformo en 2024, kiu ŝanĝis la prezidentan elektometodon de rekta popola voĉdono al nerekta elekto fare de la Nacia Asembleo.

Li ekoficis sukcedante Faure Gnassingbé, la filon de Eyadéma, iĝante la unua oficisto kiu nun havas ceremonian rolon, ĉar la plej multaj el la antaŭe ekzistantaj povoj de la prezidanteco estis transdonitaj al nova posteno nomata Prezidanto de la Konsilio de Ministroj pro la reformo. La postenon poste transprenis Faure Gnassingbé, kiu retenis la plejparton de sia plenuma povo. Ekoficinte nur kvar tagojn antaŭ sia 86-a naskiĝtago, Savi de Tové estas la plej maljuna prezidanto en la historio de Togolando. 

## Kariero 
Post la puĉo en Togolando en 1967, li estis nomumita Ĝenerala Sekretario de la Ministerio pri Eksterlandaj Aferoj, kie li laboris ĝis 1974.

La 12-an de julio 1979, li estis arestita pro akuzoj pri konspirado de puĉo kaj estis prenita en prizonon. En aŭgusto 1979, li estis kondamnita kaj kondamnita al dek jaroj da malliberejo.

Post la leĝigo de plurpartia politiko, li fondis la Partion de Demokratoj por Unueco, kaj en marto 1993 la opozicio proponis lian kandidatecon por la posteno de Ĉefministro, kritikante la kunlaboron de la nuna registarestro, Joseph Kokou Koffigo, kun Prezidanto Gnassingbé Eyadema. Tamen, la kandidateco de Savi de Tove neniam estis aprobita. 

En 1999, la Partio de Unuecaj Demokratoj kuniĝis kun aliaj opoziciaj partioj por formi la Tutafrikan Patriotan Konverĝon, gvidatan de Eden Kodjoe, kaj Savi de Tove estis nomumita ĝia unua vicprezidanto.  La 20an de junio 2005, li estis nomumita Ministro pri Komerco, Industrio kaj Metioj, postenon kiun li konservis en la sekva registaro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Togolandaj politikistoj
Kategorio:Nuntempaj ŝtatestroj
Kategorio:Prezidantoj de Togolando
Manuel Marrero Cruz

**Manuel Marrero CRUZ** (naskiĝis la 11-an de julio 1963 en Holguín, Kubo) estas kuba politikisto. Li servis kiel Prezidanto de la Konsilio de Ministroj kaj kiel estro de la registaro de la Respubliko Kubo ekde 2019.

Li estas la unua Ĉefministro de la lando ekde kiam la posteno estis aboliciita en 1976 kaj restarigita en 2019. La lasta, kiu okupis la postenon en 1976, estis Fidel Castro.

Marreo Cruz komence studis arkitekturon. En la 1990-aj jaroj, li estis estro de la teknika investa grupo de la Gaviota Grupo, la turisma divido de la armee kontrolata holdingo GAESA. Poste, li fariĝis vicdirektoro kaj poste ĝenerala direktoro de la Hotelo Río de Luna en Guardalavaca. Samtempe, li estis la delegito de Gaviota por la orientaj provincoj de Kubo. En 1999, Marreo Cruz fariĝis vicprezidanto kaj en 2001 prezidanto de Gaviota. 

Manuel Marrero Cruz estas membro de la Politika Buroo de la Komunista Partio de Kubo. De 2004 ĝis 2019, li funkciis kiel Ministro pri Turismo.  Li estis nomumita de sia antaŭulo kaj nuna prezidanto, Miguel Díaz-Canel. 

La posteno de Ĉefministro estis establita post referendumo pri nova konstitucio en februaro 2019. La posteno estis vaka de kiam Fidel Castro tenis ĝin en 1976. La kuba prezidanto Miguel Díaz-Canel formale nomumis Marrero-n, kaj la nomumo estis aprobita de la Nacia Asembleo. La Ĉefministro estas elektita por kvinjara oficperiodo laŭ la nova konstitucio de Kubo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pepas
* Biografio de CIDOB (en la hispana)

Kategorio:Ĉefministroj de Kubo
Kategorio:Kubaj ministroj
Johnny Briceño

**John Antonio BRICEÑO**, ofte konata kiel **Johnny Briceño** (naskita la 17-an de julio 1960 en Orange Walk Town, Belizo), estas beliza politikisto kaj komercisto, kiu funkciis kiel Ĉefministro de Belizo ekde la 12-a de novembro 2020, kaj kiel gvidanto de la Popola Unuiĝinta Partio (PUP) ekde 2016.  Li estis Gvidanto de la Opozicio de 2008 ĝis 2011 kaj denove de 2016 ĝis 2020. De 1998 ĝis 2007, li funkciis kiel Vicĉefministro sub Said Musa.

Briceño estis elektita al la Ĉambro de Reprezentantoj en 1993,  kaj en 1994 li estis elektita al la Urba Konsilio de Orange Town (la kvara plej granda urbo de Belizo) kie li servis du oficperiodojn, de 1994 ĝis 2001. Li estis la gvidanto de la Popola Unuiĝinta Partio (PUP) de 2008 ĝis 2011 kiam li demisiis pro sankaŭzoj kaj estis anstataŭigita de Francis Fonseca. 

La 11-an de novembro 2020, la PUP, nun denove sub la gvidado de Briceño, venkis en la elektoj de la Nacia Asembleo kaj Briceño transprenis la postenon de ĉefministro la 12-an de novembro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* belize.gov.bz biografio

Kategorio:Belizaj politikistoj
Philip Davis (politikisto)

**Philip Edward "Brave" DAVIS** (naskita la 7-an de junio 1951 en Nassau) estas bahama politikisto kaj advokato, kiu funkciis kiel Ĉefministro de Bahamoj ekde septembro 2021. Li estas membro de la Progresema Liberala Partio (PLP).

Li estas parlamentano por Cat Island, Rum Cay, kaj San-Salvadoro ekde majo 2002. Li estis la Gvidanto de la Opozicio en la Parlamento de majo 2017 ĝis septembro 2021, kiam li gvidis la Progreseman Liberalan Partion al balota venko kaj poste ĵuris kiel ĉefministro, anstataŭigante Hubert Minnis.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Bahamaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Bahamoj
Ágnes Binét

'*** [Agneŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Binét Ágnes*' estis hungara psikologo, psikoterapiisto. Ŝia edzo estis Tamás Varga.

 naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ĝuste antaŭ la dua mondmilito ŝi ekstudis en Ĝenevo en :en:Rousseau Institute ĉe Jean Piaget, poste ŝi akiris diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány ĉe Lipót Szondi en 1945. Post la diplomo ŝi studis filozofion kaj ekde 1947 ŝi praktikadis en psikologia instituto, inter 1948-1950 ankaŭ instruis. Ekde 1948 ŝi ankaŭ partoprenis en tralaborado de lernolibroj laŭ socialisma kaj malsekulara vidpunktoj. Baldaŭ ŝi estis psikologo de infanoj en ĉefurba kuracejo, ekde 1969 ĝis la pensiuliĝo en 1980 ŝi estis psikoterapiisto de infanoj en alia kuracejo. Ŝi edziniĝis en 1950, vidviniĝis en 1987.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Versek könyve.* (kunkompilisto, 1943; 2-a eldono: 1945)
* *Gyermekjátékok.* (infanludoj, 1947)
* *Grimm mesék.* Szerk. (redaktoro, 1955)
* *A 3–6 éves gyermek. A gyermek helye otthonában.* (kunaŭtoro, 1969)
* *Gyermeklélektan.* (kun Ferenc Mérei, 1970; 11-a eldono: 1999)
* *Ablak – zsiráf. Képes gyermeklexikon.* (kun Ferenc Mérei, 1971; 26-a eldono (!): 2000)
* *Gyurka számolni tanul. Ismeretterjesztő képeskönyv.* (kunaŭtoro, 1978; 4-a tralaborita eldono: 1984)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj psikoterapiistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
San Fernando (Trinidado)

**Sankta Fernando** (hispane: **San Fernando**) estas urbo situanta en la sudokcidenta parto de la insulo Trinidado en Trinidado kaj Tobago. La urbon limas la rivero Gorrakera norde, la rivero Oropocha sude, la aŭtovojo Sir Solomon Hochoy okcidente, kaj la golfo Praia okcidente. La urbo estas nomata "Sando" fare de la lokanoj kaj estas la industria ĉefurbo de Trinidado pro sia proksimeco al la rafinejo Pointe-à-Pierre kaj aliaj industrioj kiel ekzemple produktadinstalaĵoj por likvigita natura gaso, fero, ŝtalo kaj aluminio.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas  la plej granda urbo kaj la dua plej granda municipo en la lando laŭ loĝantaro.

Ĝi situas 55 km sude de Portospeno kaj limas al la Golfo Paria.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Urboj de Trinidado kaj Tobago
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Éva Braun (komunisto)

**Éva Braun,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Braun Éva** estis hungara komunisto. Ŝia patro estis Róbert Braun.

Éva Braun naskiĝis  en Budapeŝto, ŝi mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Éva Braun maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1936, poste ŝi finis kurson pri anglalingva oficeja korespondado en :en:Pitman Training Group en 1937. Intertempe ŝi lernis ankaŭ lingvojn kaj stenografion. Hejmenveninta ŝi laboris en fabrikoj, kiel sekretariino. Libertempe ŝi aliĝis al la komunistoj en 1940, krome ŝi partoprenis en la sindikata movado. Jam en 1940 ŝi estis arestita monatojn, inter 1941-1943 ŝi estis deportita al Nagykanizsa. Dum la nazia erao ŝi kaŝiĝis kaj estis aktiva en partizana grupo en la ĉefurbo. En la unua tago de 1945 kun siaj partizananoj estis kaptitaj, poste murdigitaj. Ŝia kadavro estis trovita en 1949. Ŝi ricevis postmortan premion en 1948.

## Memorigiloj 
* memorkolono en Szokolya en 1968
* memorkolono en Budapeŝto en 1946, detruita dum la Hungara revolucio de 1956, restarigita en 1979

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla pli malsupre)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj oficistoj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Kategorio:Hungaraj martiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Terrance Drew

**Terrance Michael DREW** estas kuracisto kaj politikisto el Sankta-Kito kaj Neviso. Li servas kiel ĉefministro ekde la 6-a de aŭgusto 2022. Li estas membro de la socialista Laborista Partio de Sankta-Kito kaj Neviso.

Ekde sia ekofico, Drew lanĉis plurajn iniciatojn por antaŭenigi politikan stabilecon kaj daŭrigeblan disvolviĝon en Sankta-Kito kaj Neviso. Ŝlosila celo de lia administrado estas plue vastigi la turisman industrion, minimumigante ĝian median efikon. Drew emfazis, ke Sankta-Kito kaj Neviso celas establi sin kiel daŭrigeblan cellokon per antaŭenigado de renovigebla energio kaj ekologie sanaj praktikoj. Ĉi tiuj mezuroj celas ne nur fortigi la lokan ekonomion, sed ankaŭ kontribui al la tutmonda batalo kontraŭ klimata ŝanĝo. 

Alia grava projekto de lia registaro estas plibonigi la sansistemon. Drew, mem kuracisto, atribuas grandan gravecon al certigi, ke ĉiuj civitanoj havu aliron al altkvalita medicina prizorgo. Tio inkluzivas la vastigon de la medicina infrastrukturo, la enkondukon de modernaj teknologioj kaj la trejnadon de medicina personaro. Li ankaŭ celas kunlabori pli proksime kun internaciaj sanorganizoj por plue altigi la normon de sanservo.

Post la kronado de reĝo Karlo la 3-a, li anoncis, ke lia registaro pripensas transiron al respublikana formo de registaro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĉefministroj
Kategorio:Sankta-Kito kaj Neviso
Texaco

**Texaco** (plennome **Texaco, Inc.** ("The **Texa**s **Co**mpany")) estis usona naftokompanio kiu kuniĝis kun Chevron Corporation en 2001 por formi ChevronTexacon.

Ĝi specialiĝas pri la esplorado, produktado kaj rafinado de nafto kaj tergaso, same kiel la produktado de petrolkemiaĵoj. Ĝi ankaŭ faras esploradon pri alternativaj energifontoj. Ĝi produktas nafton kaj tergason rekte kaj per reto de filioj kaj asociitaj kompanioj en Usono kaj 16 aliaj landoj. Ĝi havas distribuan reton en 150 landoj.

Fondita en Beaumont, Teksaso, en 1902, la stelo unue aperis sur la emblemo de Texaco en 1903, kiam 19-jaraĝa itala rafinejlaboristo sugestis uzi la kvinpintan Teksasan simbolon. Li poste aldonis verdan "T" - kolorskemon, kiun li verŝajne pruntis de la itala flago. Kun la tempo, la emblemo evoluis. La kompanio akiris novajn markojn, kiel ekzemple Havoline Oil, kiam ĝi akiris la Indian Refining Company en 1931.

La nuna versio de la Texaco-stelo kaj moderna benzinstacio-dezajno estis kreitaj en 1981.

En 2001, Texaco kaj Chevron kuniĝis por formi Chevron-Texaco. Baldaŭ poste, ili aldonis purigilon nomatan Techron al ĉiu benzingrado vendita de la kompanio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Firmaoj de Teksaso
Kategorio:Transnaciaj firmaoj
Kategorio:Petrolindustrio
Kategorio:Energiaj firmaoj
Kategorio:Naftoduktoj
Kategorio:Ekonomio de Usono
Roosevelt Skerrit

**Roosevelt SKERRIT** (naskita la 8-an de junio 1972 en Roseo) estas la ĉefministro de Dominiko ekde 2004 kaj la gvidanto de la Dominika Laborista Partio.

## Kariero 
Li diplomiĝis ĉe la Universitato de Nov-Meksiko kaj la Universitato de Misisipio kun bakalaŭraj gradoj en psikologio kaj la angla lingvo.

Li estis elektita al la Asemblea Ĉambro en 2000. Ĉefministro Rosie Douglas nomumis lin Ministro pri Junularaj Aferoj kaj Sporto.

Skerritt estis nomumita por la posteno la 7-an de januaro 2004, unu tagon post la morto de sia antaŭulo, Pierre Charles, kaj ĵuris la postenon la sekvan tagon. Li antaŭe servis kiel Ministro pri Edukado en la kabineto de Charles.

Ekde la 22a de oktobro 2007, li ankaŭ plenumis la oficon de Ministro pri Eksterlandaj Aferoj, kiun li transdonis al Vince Henderson la 18an de novembro 2008.  Li denove okupis tiun oficon la 4an de januaro 2010. 

Skerrit estis la plej juna registarestro en la mondo kiam li ekoficis. Li estas membro de la Dominika Laborista Partio.

Ekde la komenco de lia regado, Dominiko fariĝis pli kaj pli politike malproksima de Usono kaj pli proksima al Ĉinio kaj Venezuelo. 

Dum lia ĉefministra ofico, diplomatiaj rilatoj kun Ĉinio estis establitaj kaj komuna komunikaĵo estis subskribita, konsentante provizi Dominikon per 112  milionoj da usonaj dolaroj en ĉina helpo. Rekono de Ĉinio signifis la rompon de diplomatiaj rilatoj kun Tajvano, kies politikojn la ĉefministro konsideras "nerealismaj".

Skerritt listigas la batalon kontraŭ aidoso, ekonomian stabiligon kaj restrukturadon de la ŝtata ŝuldo kiel siajn ĉefajn prioritatojn. Li konservas bonajn rilatojn kun Kubo kaj Venezuelo ; ĉi-lasta, ekzemple, asignis 26  milionojn da dolaroj al Dominiko por la renovigo de la Flughaveno Melville Hall (renomita Flughaveno Douglas-Charles ekde la 27-a de oktobro 2014). Li aliĝis al la Bolivara Alternativo por Ameriko.

Li ankaŭ gajnis decidajn venkojn en la elektoj de 2009, 2014 kaj 2019 (kvar sinsekvaj elektoj). La 7-an de decembro 2019, li denove ĵuris kiel Ĉefministro, kaj la 17-an de decembro 2019, li ankaŭ alprenis la devojn de Ministro pri Financoj, Disvolviĝo kaj Ekonomiaj Aferoj, Investoj, Planado, Telekomunikadoj kaj Dissendado.

Li funkciis kiel Prezidanto de la Kariba Komunumo (CARICOM) kaj la Organizaĵo de Orientaj Karibaj Ŝtatoj (OECS). Li estas forta defendanto de pli granda regiona kunlaboro kaj laboris por profundigi kunlaboron kun la Komunumo de Latinamerikaj kaj Karibaj Ŝtatoj (CELAC).

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉefministroj de Dominiko
Kategorio:Domingaj politikistoj
Loĝioj de Benkoj

La **Loĝio de Benkoj** estas loĝio en Pizo, situanta ĉe la enirejo de la *Ponte di Mezzo*, en la suda duono de la urbocentro.

## Historio kaj priskribo 
La loĝio, apogata de dek du pilastroj, estis konstruita inter 1603 kaj 1605 laŭ la projekto de la arkitekto Bernardo Buontalenti. En tiu tempo ĝi gastigis la bazaron de lano kaj silko (la “benkoj” de la nomo rilatas ĝuste al la vendotabloj de la bazaro), kaj ankaŭ hodiaŭ ĝi estas foje uzata por bazaroj diverstipaj.

Ĝi havas kvadratan bazon kun dek du pilastroj, kiuj subtenas supran etaĝon (konstruitan komence de la 18-a jarcento), origine multe pli malaltan kaj ornamitan per frontono kun volutoj. Ĉirkaŭ 1619 la Medicea akvokondukilo estis konektita al la kvartalo Kinzica, kaj unu el la unuaj fontanoj, nun ne plu funkcianta, troviĝis ĝuste apud la loĝio. La volutoj estis forigitaj en 1814, kiam la tuta supra etaĝo — rekte konektita al Palaco Gambacorti per ponteto — estis altigita kaj ornamita per triangula frontono.

En la fruaj jaroj de la 20-a jarcento, en 1925, oni elfosadis sub la loĝio por krei tagan hotelon, parton de la reto de “alberghi diurni” *Cobianchi*. Nuntempe tiu spaco estas uzata kiel publikaj necesejoj, remalfermitaj kaj renovigitaj en 2012.

Ekde 1865 la konstruaĵo gastigis la Ŝtatan Arkivon de Pizo.

Ĝia profilo, apud la Horloĝturo, estas unu el la plej konataj elementoj en la vidoj de la Lungarnoj de Pizo.

## Bildgalerio 

Dosiero:Pisa,_logge_di_banchi,_stemma_di_ferdinando_I_de'_medici,_su_dis._di_bernardo_buontalenti,_01.jpg|alternative=| Blazono de familio Medici sur la flanko de Vojo Benkoj
Dosiero:Loggia_dei_Banchi,_Pisa_(26654919586).jpg|alternative=| Elflanka vido
Dosiero:Loggia_dei_banchi,_archi_02.JPG|alternative=| Interna galerio
Dosiero:Bagni_pubblici_nei_sotterranei_della_loggia_dei_banchi_01.JPG|alternative=| Publikaj necesejoj

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Logge_dei_Banchi%2C_Pisa.jpg/250px-Logge_dei_Banchi%2C_Pisa.jpg

Kategorio:Konstruaĵoj en Pizo
Juan Pablo Guanipa

**Juan Pablo Isidoro GUANIPA Villalobos** (Marakajbo, la 20-a de decembro 1964) estas venezuela advokato kaj politikisto, eksa elektita guberniestro de la subŝtato Zulia kaj gvidanto de la opozicia partio *Primero Justicia*. Li funkciis kiel deputito al la Nacia Asembleo en la 4-a Leĝdona Asembleo kaj unua vicprezidanto de tiu ĉi organo inter 2020 kaj 2021.

Li funkciis kiel konsiliano de Marakajbo dum du sinsekvaj oficperiodoj inter 2005 kaj 2013. En 2015 li estis elektita deputito al la Venezuela Nacia Asembleo ĝis la fino de 2017 , kiam li demisiis por kandidatiĝi por guberniestro, kie li estis elektita kun 51% de la voĉoj, tamen li estis malhelpita ekofici, ĉar li rifuzis ĵuri antaŭ la Nacia Konstituciiga Asembleo, konsiderata nelegitima de Guanipa.  Li estas la regiona kunordiganto de la partio Primero Justicia en la ŝtato Zulia kaj prezidas la fondaĵon *Marakajbo Posible*. Guanipa estis prezidenta kandidato por la partio Primero Justicia, sed finis dua en la interna procezo, okazinta antaŭ la opoziciaj antaŭbalotoj de 2023.

Post la prezidantaj elektoj de 2024, li estas vaste konsiderata la gvidanto de Primero Justicia. La 23-an de majo 2025, du tagojn antaŭ la regionaj elektoj de la lando, li estis arestita de la sekurecaj taĉmentoj. Lia restadejo estas nuntempe nekonata.

Lia aresto estis priskribita de lia politika aliancano María Corina Machado kiel kidnapo kaj ago de ŝtata terorismo, deklarante ke la venezuela registaro "urĝe serĉas ŝin" dum ŝi restas kaŝita.  La usona ministro pri eksterlandaj aferoj Marco Rubio ankaŭ kondamnis la areston de Guanipa kiel "nepravigebla kaj arbitra", alvokante por lia liberigo kaj la restarigo de demokratio en Venezuelo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Venezuelaj politikistoj
Ŝijan

*Ne miskomprenu Ŝjiano kun Ŝijan!*

**Ŝijan,** per simpligita ĉina skribo **十堰,** per pinjino *Shíyàn* estas (triaranga) milionurbo je prefektuja nivelo en provinco Hubejo en Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas laŭvorte "dek digoj".
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2020 la prefektujnivela loĝantaro estis  homoj.

## Geografio 
La kuntirita urbego situas grandparte en montaro sur areo  km² kaj administras 8 dividojn. La plej alta punkto estas 2 740 m, dum la plej malalta punkto 87 m super la marnivelo. La areo estas plejparte arbarkovrita.

## Historio 
En 1969 Ŝijan estis ankoraŭ malgranda vilaĝo kaj poste kreskis en grandan urbon pro la aŭtofabrikado.

## Ekonomio 
La plimulto de la elektro devenas de la akvoenergio. La gravaj pezaj industrioj en la urbego inkluzivas cementojn, ŝtalojn, sed plej gravas, ke Ŝijan estas grava centro de la aŭtomobila industrio en Ĉinio.

## Trafiko 
eta|maldekstre|
La prefektujnivelo urbo estas alirebla trajne kaj voje, krome enlanda flughaveno servas 15 km de la urbocentro.

## Klimato 
La klimato estas humida subtropika laŭ klimata klasifiko de Köppen (Cfa). La jara averaĝa temperaturo estas  kaj varias inter . Jare averaĝe pluvas 832 mm, en ĉiuj monatoj pluvas, sed la precipitaĵo estas pli inter junio-septembro.

## Ĝemelurboj 
*  (1999)

## Fontoj 
* WikiTrans
eta|maldekstre|

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Infobae

***Infobae*** estas argentina interreta gazeto fokusita pri aktualaĵoj kaj ekonomiko, kreita en 2002 de la argentina negocisto Daniel Hadad.

Ĝia ĉefsidejo situas en Bonaero. La kompanio ankaŭ havas novaĵagentejojn kaj lokajn eldonojn en Novjorko, Meksikurbo, Miamo, Bogoto, San-Paŭlo kaj Madrido. Infobae.com estas ĉefe konsultata en hispanlingvaj landoj: Latinameriko, Hispanio, kaj Usono. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Hispanlingvaj retejoj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2002
Sándor Braun (patologo)

**Sándor Braun** [ŝAndor braŭn], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Braun Sándor** estis hungara kuracisto, patologo.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis .

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1927, poste pro la kontraŭjudaj leĝoj li povis studi eksterlande en Würzburg (1928–1931), Halle-Wittenberg (1931–1933), Florenco (1933) kaj Bolonjo, fine en la lasta urbo li akiris medicinan diplomon en 1935. Post la diplomo li laboris en juda hospitalo en Budapeŝto 3 jarojn, sed inter 1938-1945 li estis trudlaboristo, respektive deportito. Inter 1945–1948 li estis patologo en malsanulejo Rókus, poste ĉefkuracisto en alia hospitalo ĝis sia morto. Intertempe li estis akademia aspiranto (1961–1964), poste li kandidatiĝis (CSc) en 1967 antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li edziĝis en 1937, filino naskiĝis en 1944. Li ricevis premiojn inter 1953-1965.
 
## Elektitaj kontribuoj 
* *Brown–Pearce-féle nyúlcarcinoma fejlődésére, áttételeire és befolyásolhatóságára vonatkozó vizsgálatok Erős Gedeonnal.* (1937, 1938)
* *Fetal chondrodystrophia.* (kunaŭtoro, 1950)
* *Wirkung von Janusgrün B auf Amytalascites Mäusetumoren in vitro und in vivo.* (kunaŭtoro, 1958)
* *The Role of Mitochondria in the Early Morphogenesis of Chickk Embryos.* (1966).
* *A Janus zöld B és a „biológiai oxigénhatás”.* (monografio kaj disertaĵo, 1966)

## Fontoj 
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj