open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Domo ĉe la leono nigra (Erfurt)

eta|La Domo ĉe la leono nigra, 2009; la Domo ĉe la leono blanka estus maldekstre.

La **Domo ĉe la leono nigra** (germane: *Haus Zum Schwarzen Löwen*) estas unu el la multo da historiaj domoj en la urbokerno de Erfurto (Anger-placo 11).

## Historio 
La trietaĝa renesancstila loĝdomo kun granda portalo estis konstruita en 1577 de Hermann Worm. Li estis komercisto de izatido kaj rajtis krome fari kaj vendi bieron. Meze de la pordegarko estas liaj inicialoj H.W. kaj supre la sentenco: *Christ allein ist mein Eckstein!* (tradukite: Kristo sole estas mia fundamento.)

La portalo dekstra estas de 1632. La sveda reĝino Maria Eleonora de Brandenburgo ricevis en la domo la novaĵon pri la morto de sia edzo Gustavo Adolfo falinta en la batalo de Lützen. Memorigtabulo pri tio troviĝas dekstre de enmura biertruo. Ene de la domo estas altvaloraj stukaĵoj.

Ekde 1885 estis librovendejo en la domo, kiu funkciis ĝis 1992. Poste venis kiosko, florvendejo kaj (ekde 2007) filio de restoracia ĉeno.

## La domo apude (Anger-placo nr. 10) 
La apuda **Domo ĉe la leono blanka** finkonstruitis laŭ la planoj de la arkitekto Friedrich Granhold en 1896. Krom la jardato videblas sur la gablo ankaŭ simbolo de framasona loĝio.

La konstruaĵon, kiu estis antaŭe surloke, servis kiel guberniestrejo sveda de 1631-35 kaj de 1635-36.

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Bismarck-domo (Erfurt)

eta|eta|Bismarka domo kun statuo de la kanceliero.

La **Bismarck-domo ** (germane: *Bismarckhaus*) estas unu el multaj historiaj domoj en la Anger-strato urbokerne en Erfurto (Anger nr 33). Dum la tempo de GDR troviĝas ene i.a. parto de vestaĵ-kombinato.

## Priskribo 
Apud secesistila konstruaĵo (nr. 34) staras la t.n. *Bismarck-Haus*. Ĝi finkonstruitis en 1900 laŭ la planoj de la erfurta arkitekto Rudolf Walther. Bismarck ankoraŭ loĝis en la antaŭula konstruaĵo nomita *Haus Zum Tannenberge und Zum Grünen Löwen*.

La fasado de la teretaĝo kiel ankaŭ de la unua etaĝo kvazaŭ komplete formas unu grandan vitraĵon, dum supere impone tronas fermita ŝtona fasado kun centra arielo kaj flanka gablo.

## Restado de Bismarck en Erfurto 
Otto von Bismarck vivis de marto ĝis aprilo 1850 tie ĉi. Li estis deputito en la Erfurta Unuigparlamento kiu kunsidis en la Aŭgustenana monaĥejo.

Sur la fasado muntita tabulo enhavas eldiron de Bismarck tekstantan: "In Erfurt habe ich mir meine diplomatischen Sporen verdient.“ (tradukite: *En Erfurto mi gajnis miajn diplomatiajn spronojn.*). Substrekatas ankaŭ la aliesto de tiu ĉi monumento - kontraŭe al la multo da Bismarck-turoj: temas pri honorigo de laboro de juna politikisto.

## Remeto de statuo 
La unua statuo de Bismarck estis forigita en 1945. Tial oni surloken restarigis novan el bronzo de super la natura grando, farita de Christian Paschold.

Monon kolektis la Societo de la amikaro de la erfurta Bismarck-turo. Ties inaŭguro okazis en 2004 en ĉeesto de la nuna ĉefo de la bismarka klano, princo Ferdinand von Bismarck.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Bismarck-turo
* Bismarck-monumento Riechheimer Berg

Kategorio:Konstruaĵoj en Erfurto
Erfurt
Sainte-Radégonde-des-Noyers

**Sainte-Radégonde-des-Noyers** [] estas franca komunumo en la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis 804 loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Sainte-Radégonde-des-Noyers situas en la sudo de Vendée, ĉe la limo kun Charente-Maritime, proksime al la golfo de Aiguillon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Vendée

Kategorio:Komunumoj de Vendée
Mirlitono

eta|Franca papermirlitono el 1990
**Mirlitonoj** estas membranofonoj ĉe kiuj membrano estas vibrigata per kantado aŭ blovado.
* Kazuo
* Eŭnuk-fluto
* Kornmirlitono
* Zobo
La 'instrumento' akirebla per faldado de peco da cigareda papero ĉirkaŭ kombilo kaj blovi aŭ zumi sur ĝi ankaŭ estas konsiderata kiel mirlitono.

Kategorio:Membranofono
Kategorio:Blovinstrumentoj
8982 Oreshek

'*8982 *Oreshek'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ukraina astronomino Ljudmila Vasilievna Ĵuravljova elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio (en tiama Sovetunio, nun en Aŭtonoma Respubliko Krimeo.)

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la malnova burgo Oreŝek (cirile : *Орешек''). Tiu fortikaĵo, konstruita en 1323, estis posedata de Svedio de 1612 ĝis 1702 ; Petro la Granda tiam reakiris ĝin por Rusio. Ĝi estas senkompara arkitektura kaj historia monumento.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ĵuravljova
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Miège

**Miège** estas komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 1295 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Miège situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo rekte apud la lingvolimo al Alemanio, ĉe la norda flanko de la Valo de Rodano. La orientan komunumlimon formas la rivereto La Raspille. La komunumo konsistas el la vilaĝo Miège kaj la setlejo La Rotse. La setlejoj de la komunumoj estas ĉirkaŭitaj de vitejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,53 km², de kiuj 33,9% estas kovritaj de arbaro, 45,7% servas por agrikulturo kaj 16,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Miège limas en nordo al Mollens, en oriento al Salgesch, en sudoriento al Sierre, en sudo al Veyras, kaj en okcidento al Venthône.

## Trafiko 
Miège situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Al la komunumo kondukas mallarĝaj flankaj vojoj de Veyras kaj de Venthône. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas tri kilometrojn sudoriente de la komunumo oriente de Sierre. Pere de poŝtaŭtolinio de Sierre al Crans-sur-Sierre la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Miège datiĝas el la jaro 1226 kiel *Mieio*. Sur la teritorio de la komunumo estis trovitaj tombejoj el la ferepoko kaj la frua mezepoko. Dum mezepoko Miège apartenis al la episkopa Senjorujo Sierre kaj estis de 1560 ĝis 1674 Vicsenjorujo de la familio de Preux. En la jaro 1839 estis kreita la politika komunumo Miège.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Miège
Mollens

**Mollens** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Mollens VD** estas komunumo de la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
* **Mollens VS** estas komunumo de la Distrikto Sierre en Kantono Valezo en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Mollenstorf
Mollens VS

**Mollens** estas civitana kaj paroĥa komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 939 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012, kaj estis 954 la 31-an de decembro 2016. La loĝloko apertenas al la luksa skiejo, turisma kaj kuracloka regiono Crans-Montana. Ĝis la fino de 2016 Mollens ankaŭ estis politika komunumo. Tiam ĝi kun la ĝis tiam najbaraj komunumoj Chermignon, Montana kaj Randogne ekde la 1-a de januaro 2017 kunfandiĝis al samnoma politika komunumo Crans-Montana.

## Geografio 
La komunumo Mollens situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo, rekte apud la lingvolimo kun Alemanio. En nordo la komunuma teritorio etendiĝas ĝis al la Wildstrubel-Masivo kaj la sudorienta parto de la Plaine-Morte-Glaĉero situas sur al komunuma teritorio. La komunumo konsistas el la vilaĝo Mollens kaj la setlejoj Aminona, Conzor, Cordona, Laques, L'Arbiche, Le Tsablio, Les Echerts kaj Saint-Maurice-de-Laques, kaj diversaj izolitaj bienoj kaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 32,51 km², de kiuj 26,8% estas kovritaj de arbaro, 30,9% servas por agrikulturo kaj 3,1% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mollens limas en nordo al Lenk en Simme-Valo (BE), en nordnordoriento al Leukerbad, en nordoriento al Varen, en oriento al Salgesch, en sudoriento al Miège, en sudo al Venthône, kaj en okcidento al Randogne.

## Trafiko 
Tra Mollens pasas la kurboriĉa kantona ĉefvojo n-ro 208 de Sierre al Montana. Montara vojo kondukas de la vilaĝo Mollens al la turisma setlejo Aminona, de kie aertelfero kondukas al la sikregiono de la monto *Petit Bovin*. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 situas proksimume 6 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Sierre. Pere de la poŝtaŭtolinioj de Sierre al Montana kaj de Sierre al Aminona la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mollens datiĝas el la jaro 1250 kiel *Molaen*. Dum mezepoko Mollens apartenis al la episkopa Senjorujo Sierre. En la 15-a jarcento estis unuan fojon menciita vilaĝa komunumo. En la jaro 1683 Mollens kuniĝis kun Cordona. Mollens apartenis al la supera triono de la komunumo Noble Contrée de Sierre kaj formis memstaran komunumon ek de 1839. La komunuma domo en Mollens estis konstruita en la jaro 1656.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Mollens

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mollens
The Beach Boys

eta|*The Beach Boys* kantantaj en 2012
eta|dekstra|The Beach Boys (1964)

***The Beach Boys*** (angle por ***La Plaĝaj Knaboj***) estis usona muzika grupo de rokenrolo kaj psikedela rokmuziko, kreita en 1961 en Hawthorne, Kalifornio, Usono, kaj estis tre sukcesa. Konsiderita unu el la plej influaj kaj prosperaj de la historio kaj la sola kiu estis en konkurenco kun The Beatles.

La grupo en la originala kaj plej bone konata formo konsistis el la fratoj *Brian, Dennis* kaj *Carl Wilson*, ilia kuzo *Mike Love*, kaj amiko *Al Jardine*. Komence administrata de *Murry Wilson*, patro de la tri fratoj, la grupo subskribis kontrakton kun la diskoproduktejo *Capitol Records* en 1962. La frua muziko de la grupo gajnis popularecon tra tuta Usono pro karakterizaj, plurvoĉe kantitaj harmonioj kaj pro kantotekstoj kiuj reflektis la junularan kulturon de Suda Kalifornio el ondorajdado, aŭtoj kaj amindumado. Meze de la 1960-aj jaroj, la kreskanta krea ambicio kaj kompona kapablo de *Brian Wilson* regis la muzikan direkton de la grupo. La unuavice de Brian Wilson komponitaj muzikalbumo *Pet Sounds* kaj unuopaĵo *Good Vibrations* (ambaŭ eldonitaj en 1966) prezentis kompleksan, komplikan kaj mult-tavolan sonon kiu iĝis tipaĵo de la grupo.

En 1988 la grupo eniris la Rock and Roll Hall of Fame, kaj en 2001 gajnis premion Grammy por Lifetime Achievement.

En 2004 la revuo Rolling Stone lokis la bandon en la 12-a loko en la listo de la 100 plej grandaj artistoj de ĉiuj tempoj. Laŭ la muzika revuo Billboard, la bando vendis pli da unuopaĵoj kaj albumoj ol ajna alia usona bando en la historio.

En 2012 la grupo reunuiĝis por mallonga tempo por turneo por marki la 50-an datrevenon de la grupo.

## Diskografio 
* Surfin' Safari (1962)
* Surfin' USA (1963)
* Surfer Girl (1963)
* Little Deuce Coupe (1963)
* Shut Down Volume 2 (1964)
* All Summer Long (1964)
* The Beach Boys' Christmas Album (1964)
* Today!‎ (1965)
* Summer Days (and Summer Nights!!)‎ (1965)
* Beach Boys' Party!‎ (1965)
* ‏1966 Pet Sounds
* Smiley Smile (1967)
* Wild Honey (1967)
* 1968 Friends
* Stack-O-Tracks (1968)
* 20/20 (1969)
* Sunflower (1970)
* Surf's Up (1971)
* Carl and the Passions - "So Tough"‎ (1972)
* Holland (1973)
* 15 Big Ones (1976)
* Love You (1977)
* M.I.U. Album (1978)
* L.A. (Light Album)‎ (1979)
* Keepin' the Summer Alive (1980)
* The Beach Boys (1985)
* Still Cruisin'‎ (1989)
* Summer in Paradise (1992)
* Stars and Stripes Vol. 1 (1996)

Kategorio:Popmuziko
Kategorio:Usona muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1961
J-popo

[eta|La kantistino *[Namie Amuro* (meze) en 2005 Bankoke]]
**J-popo** ([jo-popo]), mallongigo por **japana popmuziko**, estas muzika ĝenro kiu eniris en la muzika fluo de Japanio en la 1990-aj jaroj. Moderna J-popo havas siajn radikojn en pop- kaj rokmuziko de la 1960-aj jaroj, kiel The Beatles kaj The Beach Boys, kiu kondukis al japanaj rokmuzikaj grupoj kiel *Happy End* (はっぴいえんど), kiu kunfandis rokenrolon kun japana muziko en la fruaj 1970-aj jaroj.

J-popo estis plue difinitaj per grupoj de novonda muziko en la malfruaj 1970-aj jaroj, precipe elektronikmuzikaj grupoj kiel *Yellow Magic Orchestra* (YMO) kaj la pop-rokmuzika grupo *Southern All Stars* (サザンオールスターズ, hepburne *Sazan Ōrusutaazu*). Iom post iom, J-popo en la japana muzika sceno anstataŭis la japanan popmuzikon de la 1920-aj ĝis la 1980-aj jaroj, nomatan 歌謡曲 (*kayōkyoku*, "Lirika kanta muziko"). La termino estis kreita de la japanaj amaskomunikiloj por distingi japanan popularan muzikon de alilanda muziko, kaj nun rilatas al la plejparto de japana populara muziko.

## Galerio 

File:Momoiro Clover Z LIVE 1.png|Momoiro Clover Z
File:Ax10akb18.jpg|AKB48
File:Cute.svg|Emblemo de la grupo &nbsp;-ute (Cute)
File:Morning Musume - Platinum 9 Tour Spring 2009.jpg|Morning Musume
File:Berryz Kobo at AnimeNEXT 20120609 15.39.17.jpg|Berryz Kobo
File:Perfume 2009 crop.jpg|Perfume
File:Ske48 teamk2.jpg|SKE48

## Vidu ankaŭ 
* K-popo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* J-popo Official Channel (oficiala kanalo de J-popo) en YouTube

Kategorio:Popmuziko
Kategorio:Japana muziko
Sankta Blazio

**Sankta Blazio** aŭ **Blazio de Sebastea** ( [Sourb Barsegh],  [Agios Vlasios], ; mortis ĉirkaŭ 316) estis kuracisto kaj episkopo en la urbo Sebastea (, ) de historia Malgranda Armenio (la moderna urbo Sivas de Turkio). Laŭ la enciklopedio  li estis martirigita per batado, tortura atako per feraj lanprilaboraj iloj kaj fine senkapigita. Sekve, li iĝis la sankta patrono de kristanaj lanprilaboristoj. En la katolika eklezio lia memoro festiĝas la 3-an de februaro, en la orientaj eklezioj, la 11-an de februaro.

Laŭ la kristana tradicio li estas ankaŭ unu el la dek kvar Helpantaj Sanktuloj de la okcidenta tradicio, honorataj en Mezeŭropo kiel porpetantoj. Pro lia kuracista profesio li helpu kontraŭ kolmalsanoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Blazio, vira persona nomo
* Sveti Vlas, urbo en Bulgario

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Armenoj
Kategorio:Episkopoj
Naturhistoria Muzeo de Ĝenevo

eta|Naturhistoria Muzeo de Ĝenevo.

La **Naturhistoria Muzeo de Ĝenevo** (en franca: ''Muséum d'histoire naturelle de la Ville de Genève*) estas naturhistoria muzeo en Ĝenevo, Svisio.

La kolektoj de Louis Jurine pri himenopteroj, koleopteroj, lepidopteroj kaj hemipteroj estas en tiu muzeo.

La muzeo enhavas ankaŭ kolekton de fascinaj interplektitaj vitraj modeloj de senvertebruloj de Leopold kaj Rudolf Blaschka kaj dukapan testudon nome Janus.

## Referencoj 
* Aellen, W., 1970. *150 ans du Muséum d'Histoire naturelle de Genève*. A. Kundig Genève.
* Sigrist, R., 1990. *Les origines de la Société de Physique et d'Histoire naturelle (1790–1822). La science genevoise face au modèle français, Genève''. Mémoires de la SPHN, 45/1.
* Sigrist, R., 1995. Les origines du Muséum d'histoire naturelle: 1794–1820. *Revue des Musées de Genève*. (No spécial: Le Muséum d'histoire naturelle de Genève : 175 ans), 335, juin: 2–6.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Muzeoj en Svislando
Kategorio:Ĝenevo
Ĝenevo
Károly Lempert

**Károly Lempert** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lempert Károly** estis hungara kemiisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

Károly Lempert http://www.och.bme.hu/org/lempert1.htm  naskiĝis la  1924 en Budapeŝto kaj mortis la 27-a de aŭgusto 2019.

## Biografio 
Károly Lempert ricevis diplomon en Universitato Pázmány Péter en Budapeŝto en 1948, poste li eklaboris en farmacia uzino, baldaŭe en kemia esplorinstituto. Ekde 1960 li instruis en la teknikuniversitato en Budapeŝto, kie li estis katedrestro inter 1962-1978. Li longe redaktis fakrevuon *Acta Chimica*. Li okupiĝis precipe pri organikaj kombinaĵoj. Li pensiuliĝis en 1994. Li ricevis premiojn en 1989 kaj 1994.

## Verkaro (elekto) 
* *A 2-tiouracilok, izocitozinok és kondenzált származékaik (kinazolin-, tiazolopirimidin-, imidazopirimidin-sorbeli stb. analogonok) kémiája I–II* (1961–1962)
* *Szerves kémia I–II* (Organika kemio 1-2), (1964)
* *Szerves kémia* (1976)

## Fontoj 
* biografio kun foto 
 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
László Leindler

**László Leindler** [lAslO lejndler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Leindler László** estis hungara matematikisto, profesoro, instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1982).

László Leindler http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19234 naskiĝis la  1935 en Kecskemét.

## Biografio 
László Leindler frekventis universitaton en Szeged inter 1954-1958. Post la diplomo li ekinstruis en teknika lernejo en Veszprém (urbo), krome li edziĝis baldaŭe havanta 2 filojn. En 1962 li jam instruis en universitato de Szeged, kie li estis katedrestro en 1977. Li estis dufoje vicrektoro en la universitato. En 1964 li doktoriĝis. Li ofte estis gastoprofesoro (ekzemple en Toronto en 1993), krome li esploris ekzemple en Moskvo en 1968. Li longe redaktis fakrevuon *Acta Scientarum Mathematicum*. Li okupiĝis ĉefe pri aroteorio, vico de Fourier, neegalaĵoj. Li ricevis premiojn kaj memormedalojn inter 1961-2004.

## Verkaro (elekto) 
**Generalization on Inequalities of Hardy and Littlewood* (1970)
**Ortogonális sorok szummálhatóságáról* (1985)
**Analízis* (1995)

## Fontoj 
* biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
László Lempert

**László Lempert** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lempert László** estas hungara-usona matematikisto, profesoro, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2004).

László Lempert http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=10757 naskiĝis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
László Lempert jam dum frekventado de gimnazio li partoprenis en Internacia Studenta Matematika Olimpiko. Li atingis la rangon PhD en universitato en Budapeŝto en 1979. Li instruis en ELTE inter 1977-1988, poste en Usono en Universitato Purdue. Li okupiĝas precipe pri funkcio (matematiko), kompleksa analitiko kaj geometrio. Li ricevis premiojn (ankaŭ eksterlandan) ekde 1981.

## Verkaro (elekto) 
* *Recursion for orthogonal polynomials on complex domains. In Fourier analysis and approximation theory* (1976)
* *Symmetries and other transformations of the complex Monge-Ampère equation* (1985) 
* *The Virasoro group as a complex manifold* (1995)
* *Holomorphic functions on (generalized) loop spaces* (2004)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* biografio , 
* angle kun foto
* http://www.math.purdue.edu/people/bio/lempert/Publications 
 

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Saint-Germain-de-Marencennes

**Saint-Germain-de-Marencennes** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Saint-Germain-de-Marencennes situas en la nordo de Charente-Maritime,  nordoriente de Rochefort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime

Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
István Lassu

**István Lassu** [iŝtvAn laŝu], ofte kun pli bona ortografio *István Lassú* laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lassu István** estis hungara statistikisto, geografo, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1833).

István Lassu http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC09006/09202.htm naskiĝis la  1797 en Hungara reĝlando en Visk (nuntempa Viŝkove en Ukrainio). Li mortis la  1852 en Pest (urbo).

## Biografio 
István Lassu frekventis lernejojn en Máramarossziget (nuntempa Sighet en Rumanio) inter 1812-1823, poste li ekhavis postenon en la ŝtata administrado en Buda. Li interesiĝis ankaŭ pri literaturo, sed li ne ricevis sukcesojn. Tamen liaj fakverkoj pri statistiko, geografio kaj historio estis pioniraj. Laŭ informo li estis kunlaboranto de *Esméretek tára* (Kolektaĵo de konoj) (komprenu: praa leksikono).

## Memorigiloj 
* memortabulo apud sia naskiĝdomo de 1896

## Verkaro (elekto) 
* *Franczia országnak statistikai, geographiai és historiai leírása* (Priskribo statistika, geografia kaj historia de Francujo) (1827); kiun sekvis similaj priskriboj pri la ceteraj regnoj
* *A statistikára való bévezetés és Európának statistikai, geographiai és historiai rajzolatja s a tudósok és tudományok rövid historiája* (1828)
* *Q. Horatius Flaccusnak ódái* (Odoj de Horacio), (1829)
* *Világ történetei* (Historioj de mondo) (komprenu: mondhistorio), (1832)

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero L kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografieto

Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Puyravault

**Puyravault** estas la nomo de du komunumoj en Francujo:
* Puyravault, en Charente-Maritime,
* Puyravault, en Vendée.
Puyravault (Vendée)

**Puyravault** [] estas franca komunumo en la departemento Vendée, en la regiono Luarlandoj. Ĝi havis 657 loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Puyravault situas en la sudo de Vendée, ĉe la dekstra bordo de la enfluejo de la rivero Sèvre niortaise, ĉe la limo kun Charente-Maritime, proksime al la golfo de Aiguillon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Vendée

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Vendée
Gyula Székely

**Gyula SZÉKELY** [se:kej] estas rumania hungara inĝeniero pri elektro, universitata profesoro. Li naskiĝis en Braŝovo la 26-an de majo 1946. 
## Biografio
Gyula Székely diplomitiĝis en sia naskiĝurbo (1968), li doktoriĝis samloke en 1978. De 1969 li instruas en la sama universitato, de 1992 kiel profesoro.
## Libroj
*Villamos és mágneses méréstechnika (Brassó 1970; samloke, dua plilarĝita eldonaĵo 1975); Villamos konverterek (sl. 1975); Elektronikus elemek és áramkörök, méréstechnika (sl. 1978; Méréstechnika és automatikus ellenőrzés (sl. 1981); Villamos és elektrotechnikai méréstechnika. Mérőeszközök (sl. 1981); Villamos és elektrotechnikai mérések. I–II. (Buk. 1982, 1989); Nemvillamos mennyiségek villamos mérése (sl. 1984); Mérések és adatgyűjtés (sl. 1994); Adatgyűjtő és jelfeldolgozó rendszerek (Kv. 1997); Vegyes jelű integrált áramkörök (sl. 1998); Calculatoare. Arhitectură şi organizare (kunulaŭtoro Mihai Ro­manca, Brassó 2004). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj inĝenieroj
Jenő Székely

**Jenő SZÉKELY** [se:kej] estis rumania hungara poeto, rakontisto, farmakologo. Li naskiĝis en Békéscsaba en 1889 kaj mortis en 1965 en Budapeŝto.

## Biografio
Jenő Székely estis apotekisto en la dudekaj jaroj en Târgu Mureș, poste li translokiĝis en Hungarujon. Li estis ĉefredaktoro de revuo Gyógyszerészet (Farmakologio). De 1932 li estis ano de Kemény Zsigmond Társaság.

## Volumoj
* Csönd. Poemoj. Kun enkonduko de Ernő Szép (Bp. 1916); A hazug király (samloke. 1921); A Csehi család (romano, Kv. 1928); Csendes séták. Poemoj (Bp. 1932); A porcelángyár. Dramo en 4 aktoj (Bp. é. n.).

## Fonto
* RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj apotekistoj
Mollens VD

**Mollens** estas komunumo en la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 299 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Mollens situas sur la sudorienta deklivo de la plej suda ĉeno de la Ĵurasa Montaro proksimume 13 kilometrojn nordokcidente de la distriktĉefurbo Morges. La nordokcidenta komunumparto estas kovrita de la arbara montoĉeno *Combe de la Meuffe*, kies kulmino sur *Pré de Mollens* kun alteco de 1600 m s.m. estas la plej alta punkto de la komunumo. La komunumo konsistas el al vilaĝo Mollens kaj la setlejoj Champou, Forchy kaj Moulin de Goille.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 11,00 km², de kiuj 8,9% estas kovritaj de arbaro, 51,6% servas por agrikulturo kaj 2,3% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mollens limas en nordo al Montricher, en orientnordoriento al Pampigny, en oriento al Apples, en sudo al Ballens, kaj en sudokcidento kaj okcidento al Berolle.

## Trafiko 
Mollens situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Mollens pasas du konektaj vojoj unu de Montricher al Bière kaj la alia de Montricher al Ballens. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas 12 kilometrojn sudoriente de la komunumo apud Morges. Pere de poŝtaŭtolinio de Bière al L'Isle la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mollens datiĝas el la jaro 1111 kiel *Enguizo de Morlens*. Sur la tertitorio de Mollens estis trovitaj restaĵoj de setlejoj el la gaŭla kaj romia epokoj. Ek de 1139 Mollens apartenis al la Monaĥejo Romainmôtier. La monaĥejo havis en Mollens grendeponejon kaj fondis tie malgrandan priorejon kaj la muelilon La Goille, kiu estis menciita unuan fojon en la jaro 1257. En la sama jaro estis menciita malsanulejo por lepruloj. La voktado apartenis la branĉo de la Senjoroj de Mont-la-Ville. Sub la berna regado de 1536 ĝis la Helveta Revolucio de 1798 la vilaĝon regis dekpersona konsilio. De 1539 ĝis 1798 Mollens apartenis al la Voktejo Morges, tiam ĝis 2007 al la Distrikto Aubonne, kiu kun efiko de 2008 surbaze de la administra reformo de 2006 estis integrita al la Distrikto Morges.

## Vidindaĵoj 
La kastelo estis konstruita en la jaro 1791. La unua mencio de la pastra preĝejo Sankt-Jakobo datiĝas el la jaro 1228, ĝi estis renovigita en la jaro 1741 kaj en 1761 kaj 1798 post grandaj vilaĝaj incendioj dufoje rekonstruita, en 1961 ĝi denove estis rekonstruita.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Mollens

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mollens
József Székely (ĝardenkulturisto)

**József SZÉKELY** [se:kej] estis rumania hungara agronomo. Li naskiĝis en Gheorghe Doja (komunumo) la 22-an de septembro 1928 kaj mortis la 16-a de decembro 1994.

## Biografio
József Székely komencis siajn universitatajn studojn pri ĝardenkulturado en Kluĵo kaj finis en Moskvo en 1957. Li estis esploristo de Ĝardenkultura Eksperimenta Stacio de Kluĵo ĝis sia pensiuliĝo. 

## Libroj
*Combaterea bolilor şi dăunătorilor plantelor ornamentale (kunulaŭtoro, Buk. 1968); Védekezés a dísznövények betegségei és kártevői ellen (kunulaŭtoro, samloke. 1969); Kertészeti növények védelme (kunulaŭtoro, sl. 1975); Bogyós gyümölcsűek termesztése (kunulaŭtoro, sl. 1983); Dísznövények védelme (sl. 1983). 

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj agronomoj
Károly Székely

**Károly SZÉKELY** [se:kej] estis rumania hungara kuracisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Gyergyóújfalu la 4-an de septembro 1913 kaj mortis en Târgu Mureș la 5-an de oktobro 1996.
## Biografio
Károly Székely diplomitiĝis en Universitato de Koloĵvaro en 1942. Li laboris samloke inter 1940–44 kaj post reveno el militkaptiteco de 1947 en OGYI de Târgu Mureș. 
## Kunulaŭtoro
*Klinik und Patho­logische Anatomie der Erythro­myelosis Leucaemica (Bp. 1958), Biologie. Manual pentru învăţămân­tul superior (Buk. 1963), Citológia. Sejttani alapismeretek (Mv. 1978). 
## Universitata prelegoj
*Zoológia, parazitológia, komparatív anatómia (Mv. 1954; 2-a plilarĝita eldonaĵo, samloke, 1956) Általános biológia (sl. 1956). 
## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Saint-Florentin

**Saint-Florentin** [] estas franca komunumo en la departemento Yonne, en la regiono Burgonjo. La nomo de la fromaĝo Saint-Florentin elvenas el la urbo.
maldekstra|100ra|Blazono

## Geografio 
La riveroj Armançon kaj Armance kaj la kanalo de Burgonjo trafluas tra la komunumo. La urbo situas ĉe larĝa valo. Haveno estas ĉe la kanalo. Fervoja stacidomo estas en la najbara komunumo Vergigny.

### Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantara evoluo
La loĝantaro malkreskas ekde 1975. La komunumo havas  loĝantojn en 2010.

### Najbaraj komunumoj 
eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj
Najbaraj komunumoj estas Brienon-sur-Armançon, Champlost, Venizy, Neuvy-Sautour, Germigny, Chéu, Vergigny
kaj Mont-Saint-Sulpice.

## Historio 
Tie estis romia urbo nomita *Castrodunum*.

En 898 la burgonja duko Rikardo venkis tie la Vikingoj.

## Vidindaĵoj 
[eta|maldekstra|[Jubeo en la preĝejo Saint-Florentin]]
Ŝtona jubeo en la preĝejo datiĝas de 1600. En la preĝejo estas ankaŭ vitraloj de la ĉampanja skolo, kiuj datiĝas el la 16-a jarcento.

## Partneraj urboj 
* 

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Yonne
* Saint-Florentin - Vergigny (stacidomo)

Kategorio:Komunumoj de Yonne
Melinda Gyöngyi Székely

**Melinda Gyöngyi SZÉKELY** [se:kej] estas rumania hungara stomatologino, universitata profesorino. Ŝi naskiĝis en Târgu Mureș la 6-an de decembro 1962. 

## Biografio
Melinda Gyöngyi Székely diplomitiĝis en OGYI en sia naskiĝurbo pri stomatologio (1987), doktoriĝis samloke (2002). De 1991 ŝi laboras en la sama universitato, de 2008 ŝi estas profesorino.

## Universitataj prelegoj
*Az orvosi kommunikáció szerepe a fogászatban (Mv. 2006); A fogak és fogívek funkcionális morfológiája (samloke. 2008). ??

## Lernolibroj
*A fogak morfológiája és gnatológiai alapfogalmak (Kv. 1999); Az orvosi kommunikáció szerepe a fogászatban (Mv. 2005); A fogak és fogívek funkcionális morfológiája (samloke, 2007; 2-a eldonaĵo, sl. 2009). ??

## Fonto
*RMIL 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Blazono de Nederlando

**La granda regna blazono**, ( "Grote Rijkswapen"), estas la blazono de la reĝa familio de Nederlando. La komponentoj de la blazono estis regulitaj fare de Reĝino Vilhelmina en reĝa dekreto de la 10-a de julio 1907.

## Priskribo 
La ŝildo estas kronita per la nederlanda reĝa krono kaj subtenata de du leonoj. Ili staras sur lazura rubando kun la teksto "Je Maintiendrai" (mezepokfrance por "Mi firmtenos" aŭ "Mi konservos".)

## Historio 
La nuntempa versio de la blazono valdidas ekde 1907.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la blazono de Luksemburgio, kiu pli detale klarigas pri la simboleco de la ora leono.

Kategorio:Naciaj simboloj de Nederlando
Kategorio:Historio de Nederlando
Nederlando
Kristnaska Triptiko

***Kristnaska Triptiko*** (nederlande : *Driekoningen Triptiek* ) estas novelo de la flandra aŭtoro Felix Timmermans el la jaro 1923. Ĝi estis Esperantigita de Eugeen Paesmans kaj eldonita de Flandra Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj en 1938. Reeldonaĵo aperis en 1977 fare de la Esperanto-grupo La Verda Stelo de Antverpeno.
## Recenzoj
eta||La *Driekoningen Triptiek* de Hieronymus Bosch

 

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Noveloj
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la flandra literaturo
Kategorio:Novelaroj el la nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Saint-Hilaire-de-Villefranche

**Saint-Hilaire-de-Villefranche** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
Saint-Hilaire-de-Villefranche situas en la nordoriento de Charente-Maritime,  sude de Saint-Jean-d'Angély.

Ĝi havas stacidomon, en kiu haltas TER-trajnoj de linio inter Saintes kaj Niort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime
* Saint-Hilaire - Brizambourg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Neoficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Ervin László

**Ervin László** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **László Ervin** estas hungara-usona pianisto, filozofo, verkisto, membro ekstera de Hungara Scienca Akademio (2010).

Ervin László http://ervinlaszlo.com/ naskiĝis la  1932 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ervin László aĝis 9, kiam li jam memstare koncertis. En 1946 li ricevis diplomon en Muzikakademio Franz Liszt. En 1947 li atingis la unuan lokon en konkurso de pianistoj, poste en Ĝenevo li atingis la duan lokon. En la sekva jaro li translokiĝis al Usono kaj ĝis 1966 li koncertadis en la tuta mondo. En 1959 li komencis verkadi filozofiajn temojn. Inter 1961-1966 li havis postenon en universitato de Friburgo, poste li revenis al Usono por instrui muzikon, filozofion kaj estetikon en universitatoj. Baldaŭe li ricevis postenon en instituto de UNO. Li ricevis hungaran premion en 1948, poste eksterlandajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Zene, rendszerelmélet, világrend* (1986)
* *Evolution: The General Theory* (1996)
* *Kozmikus kapcsolatok* (1996)
* *The Chaos Point: The World at the Crossroads* (2006)
* *Új világkép* (2009)

## Fontoj 
* http://ervinlaszlo.com/ 
* http://www.huffingtonpost.com/ervin-laszlo/ 

Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Usonaj pianistoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Rivöi

**Rivöi** (ankaŭ **Rivoeuj**, itale: **Olivone**) estis svisa komunumo. Je 22-a de oktobro 2006 ĝi estis kunigata kun la komunumoj "Aquila", "Campo", "Ghirone" kaj "Torre". La nova komunumo ricevis nomon Blenio.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
Blenio
Veneda lingvo

**Veneda lingvo** aŭ **Venedčyna** estas artefarita lingvo por nordaj slavoj, parto de Interslava lingvo kune kun Slovianski kaj Novoslovienski, farita de rusa verkisto Nikolao Aleksandro Kuznecov (ekde 2010) kaj pola teoretikisto de tutslavismo Waldemar Czur (ekde 2013).

## Aboco 
A, a (a),
Ą, ą (an),
Á, á (ā),
B, b (b),
C, c (c),
Č, č (ĉ),
Ć, ć (ĉj),
Ch, ch (ĥ),
D, d (d),
Ď, ď (dj),
E, e (e),
Ę, ę (en),
Ě, ě (je),
É, é (ē),
F, f (f),
G, g (g),
H, h (h),
I, i (i),
Í, í (ī),
J, j (j),
K, k (k)
L, l (kiel pola ł),
Ľ, ľ (l),
M, m (m),
N, n (n),
Ň, ň (nj),
O, o (o),
Ó, ó (ō),
P, p (p),
R, r (r),
Ř, ř (rj),
S, s (s),
Š, š (ŝ),
Ś, ś (sj aŭ ŝj),
T, t (t),
Ť, ť (tj),
U, u (u),
Ŭ, ŭ (ŭ),
Ú, ú (ū),
V, v (v),
Y, y (kiel pola y),
Z, z (z),
Ž, ž (ĵ),
Ź, ź (zj),
(Đ, đ) (ĝ).

## Gramatiko 
### Substantivoj 
### Adjektivoj 
Adjektivo adverbigeblas per la finaĵo **-o** (aŭ **-e** post mola konsonanto): *dobr**o*** "bone" *svěž**e*** "freŝe".

### Pronomoj 
### Nombrovortoj 
La kvantaj nombroj 1-10 estas:

Pli grandaj nombroj formeblas per aldonado de **-nasť** aŭ **-nadseť** al la nombroj 1-9, **-desęť** al dekoj, kaj **-sto** al centoj.

Ordaj nombroj formeblas per aldonado de la adjektiva finaĵo **-y** al la kvantaj nombroj, escepte de *peršy* "unua", *drugi* "dua", *třeti* "tria", *čterty* "kvara", *stoty/sotny* "centa", *tysęčny* "mila".

### Verboj 
## Ekzemplo 
La Patro Nia

:Otče naš, co jsi na nebě,
:Da śę svęte Imę Tvoje;
:Da prijde Carstvo Tvoje;
:Da bude vola Tvoja jako na nebě, tak na země;
:Chlěb naš každodenny daj nam dnesj;
:I daj nam prošteňe, kako i my prostame svojich vinovatych;
:I nedovedi ny do izkušeňa i spasi ny od zlaho;
:Jako Tvoje jest Carstvo i siła i słava na věci.
:Amen!

## Vidu ankaŭ 
* Interslava lingvo:
** Slovianski
** Novoslovienski
* Slovio

## Eksteraj ligiloj 
* Vortaro de Veneda lingvo, 1228 vortoj de Nikolay Kuznetsov
* paĝo en la retejo *vk.com*
* paĝo en la retejo *lingvoforum.net*
* paĝo en la retejo *izviestija.info* 
* kontribuo "interslavaj lingvoj" de Vĕra Barandovská-Frank en la retejo de AIS (, en formato PDF)

Kategorio:Interslava lingvo
Kategorio:Konstruitaj lingvoj
Kategorio:Zonaj planlingvoj
Reuß (apartigilo)

**Reuß** aŭ **Reuss**  povas esti:

* La dinastio Reuß, germana nobela familio, kiuj ĝis 1918 regis plurajn malgrandajn princlandojn en la teritorio de hodiaŭa Turingio.
* Diversaj historiaj ŝtatoj en la teritorio de hodiaŭa Turingio, ĝis 1918 regataj de tiu dinastio:
** 1778-1918 *Reuß älterer Linie*, "Reuß pli aĝa linio", princlando, kun ĉefurbo Greiz
** 1848-1918 *Reuß jüngerer Linie*, "Reuß pli juna linio", princlando, kun ĉefurbo Gera
** 1918-1919 *Popolŝtato Reuß*, respubliko, estiĝis kiel unuiĝo de la du antaŭaj, poste iĝis parto de Turingio
** antaŭ 1778 resp. 1848: diversaj ŝtatetoj, interalie Reuß-Gera, Reuß-Schleiz, Reuß-Ebersdorf

Sen rilato al la antaŭaj:
* Reuss, rivero en Svisio
* la loko Cimochy inter 1929 kaj 1945 en la iama Orienta Prusio

**Reuß** aŭ **Reuss** ankaŭ estas familia nomo.
Johann Staden

**Johann Staden** (baptita la 2-an de julio 1581 je Nurenbergo; tie ankaŭ entombigita la 15-an de novembro 1634) estis germana orgenisto kaj komponisto barokmuzika. Li estas konata kiel fondinto de la tiel nomata Nurenberga Skolo.eta|Portreto de Johann Staden

## Vivo 
Ekde 1604 li laboris kiel princa brandenburgia kortega orgenisto en Bayreuth kaj Kulmbach. Plej malfrue en 1616 li reiris al Nurenbergo, kie li tiujare fariĝis orgenisto ĉe la preĝejo de la nova malsanulejo. En la sama jaro li transiris al la preĝejo St.&nbsp;Lorenz kaj en1618 al Sankta Sebaldo. Lia filo Sigmund Theophil Staden (1607–1655) same kiel ankaŭ lia bofilo David Schedlich (1607–1687) ankaŭ aktivis en Nurenbergo muzikiste kaj komponiste. Al liaj lernantoj apartenis Johann Erasmus Kindermann (1616–1655).

## Verkoj 
* Harmoniae Sacrae
* Neue deutsche Lieder nach Art der Villanellen
* Neue deutsche Lieder samt etlichen Galliarden
* Neue teutsche geistliche Gesäng
* Venuskränzlein, 1610 gewidmet Markgraf Christian von Brandenburg-Bayreuth
* Hauß-Music
* Hertzens-trosts-Musica
* Geistlicher Music-Klang
* Davids-Harpfe
* Trauerlied zum Tode (1632) Gustav II. Adolfs von Schweden

## Literaturo 
* Robert Eitner: Staden, Johann. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). volumo 35, Duncker & Humblot, Lepsiko 1893, p. 366 sj.
* Thomas Röder: Staden, Johann. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). volumo 24, Duncker & Humblot, Berlino 2010, ISBN 978-3-428-11205-0, p. 783 sj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Libere elŝuteblaj noto ĉe kantoreiarchiv.de 
* Kristnaskaj kantoj de Johann Staden

Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Péter Lax

**Péter Lax** [laks] aŭ pli komplete *Péter Dávid Lax*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lax Péter** aŭ *Lax Péter Dávid,* angle **Peter D. Lax** estis hungardevena usona matematikisto, pedagogo, membro honora de Hungara Scienca Akademio (1993).
[eta|Péter Lax en [1969 en Tokio]]
Péter Lax http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Mathematicians/Lax_Peter.html naskiĝis la  1926 en Budapeŝto kaj mortis la 16-an de majo 2025 en Manhatano, Novjorko.

## Biografio 
Péter Lax devenis el juda familio. Pro la minacoj de nazioj la tuta familio translokiĝis al Usono en 1941. Péter Lax frekventis universitaton en Novjorko, kie li ricevis diplomon Ph.D en 1949. Li eklaboris samloke en la universitato. Li okupiĝas precipe pri diferenciala ekvacio. Li ricevis premiojn inter 1974-2005.

En 1987 li estis premiita la Wolf-Premio pri Matematiko, en 2005 li estis premiita la Abel-Premio.

## Verkaro (elekto) 
* *Calculus with applications and computing* (1976) - kunaŭtoro
* *Linear Algebra* (1997)
* *Functional Analysis* (2002)
* *Linear Algebra and its applications* (2007)

## Fontoj 
* http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Mathematicians/Lax_Peter.html 
* http://www.abelprize.no/c53864/binfil/download.php?tid=53922  
* http://www.ams.org/publications/online-books/hmath2-index 

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Usonaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri matematiko
Albert Lehr

**Albert LEHR** [ler], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lehr Albert** estis hungara instruisto, lingvisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1923).

Albert Lehr http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC09006/09350 naskiĝis la  1844 en Sárszentlőrinc. Li mortis la  1924 en Budapeŝto.

## Biografio 
Albert Lehr frekventis gimnazion en Sopron, poste samloke li lernis teologion. Komence li tradukadis kaj redaktadis, en 1865 li ekinstruis en Szentlőrinc. Inter 1868–1869 li frekventis diversajn germanajn universitatojn, hejmenveninta li plue instruis precipe en Bonyhád, ekde 1873 en Budapeŝto. Li pensiuliĝis en 1898. Foje li verkis poemojn kaj tradukis el latina, germana kaj franca lingvoj, kiuj aperis ekzemple en Vasárnapi Újság.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyar olvasókönyv a középiskolák I-III. osztályai számára, tört térképekkel és illustratiókkal* (Hungara lernolibro por mezlernejanoj kun mapoj kaj bildoj), (1883), (1885)
* *Dísz-nóták. Röfögi egy Epicuri de grege porcus* (1888)
* Goethe: *Hermán és Dorottya* (1889) - tradukaĵo

## Fontoj 
* biografio hungare
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Se Aŭskultas la Animo

***Se Aŭskultas la Animo***  () estas elekto el la poemaro de la flandra poeto Guido Gezelle. La rilataj poemoj estas Esperantigitaj de Hector Vermuyten kaj eldonitaj en 1939 fare de Flandra Unuiĝo de Katolikaj Esperantistoj el Antverpeno. Dua eldonaĵo samurbe aperis en la jaro 1999 ĉe Flandra Esperanto-Ligo.

La titolo de la libreto referencas al titolo de unu el la poemoj.

## Recenzoj
## Referencoj
## Eltiraĵoj

Dosiero:1939 Animo 13.jpg
Dosiero:1939 Animo 15.jpg
Dosiero:1939 Animo 16.jpg
Dosiero:1939 Animo 17.jpg
Dosiero:1939 Animo 28.jpg
Dosiero:1939 Animo 38.jpg
Dosiero:1939 Animo 43.jpg
Dosiero:1939 Animo 44.jpg
Dosiero:1939 Animo 45.jpg

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
* Katalogo de Universitato de Amsterdamo

Kategorio:Poezio
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Eldonaĵoj de Flandra Esperanto-Ligo
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 1999
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Montana VS

**Montana** estas civitana kaj paroĥa komunumo en la distrikto Sierre en Kantono Valezo, Svislando. Ĝi havis 2 372 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012, kaj estis 2 386 la 31-an de decembro 2016. La loĝloko apertenas al la luksa skiejo, turisma kaj kuracloka regiono Crans-Montana. Ĝis la fino de 2016 Montana ankaŭ estis politika komunumo. Tiam ĝi kun la ĝis tiam najbaraj komunumoj Chermignon, Mollens kaj Randogne ekde la 1-a de januaro 2017 kunfandiĝis al samnoma politika komunumo Crans-Montana.

## Geografio 
La komunumo Montana situas en la supra parto de la franclingva Suba Valezo, sur la norda flanko de la Valo de Rodano. Ĝi apartenas al la turisma regiono Crans-Montana. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Montana-Village, Montana-Vermala, Corin kaj Diogne.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,89 km², de kiuj 37,0% estas kovritaj de arbaro, 30,5% servas por agrikulturo kaj 28,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Montana limas en okcidento kaj nordo al Chermignon, en oriento al Randogne kaj en sudo al Sierre.

## Trafiko 
Tra Montana pasas la kantona ĉefvojo n-ro 210, kiu en ringoformo de Sierre kondukas tra la komunumoj kaj vilaĝoj de la regiono Crans-Montana. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A9 troviĝas rekte sude de la komunumo apud Sierre. Diversaj poŝtaŭtolinioj de Sierre kaj de Siono kondukas al Montana. De Montana-Vermala aertelfero al la monto Cry d'Er, de kie eblas atingi en vintro skie la skiregionon de la Plaine-Morte-Glaĉero.

## Turismo 
Montana-Vermala estas la centro de la turisma regiono Crans-Montana, kiu en somereo famas pro la golfo- kaj la tenisturniroj kaj en vintro pro diversaj skiĉampionadoj. En 1987 la mondaj skiĉampionadoj okazis en Montana.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Montana datiĝas el la jaro 1243 jam sub la aktuala nomo *Montana*. Ekde la 14-a jarcento Montano formis kune kun Diogne kaj Chermignon-d'en-Bas kvartalon de la Contrée de Lens en la Valeza Dekono Sierre. Poste ĝi apartenis al la grandkomunumo Lens. Ek de 1855 la civitanoj de Montana postulis sian sendependecon kiel komunumo, kiu celo realiĝis en la jaro 1905.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Montana

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Montana
Adam Krieger

**Adam Krieger** (naskiĝinta la  en Driesen; mortinta la  en Dresdeno) estis germana komponisto kaj eklezimuzikisto.

## Vivo kaj verkado 
Sian muzikan edukadon li ricevis komence ĉe Samuel Scheidt en Halle kaj li daŭrigis tiun ekde 1650 en Lepsiko. En 1655 li venkis kontraŭ la kunkandidato Werner Fabricius je la okupado de la postenon de orgenisto ĉe la lepsika preĝejo Sankta Nikolao, kiu fariĝis libera post la subita foriro de Johann Rosenmüller. La pezocentron de sia verkado Krieger metis en la figuran muzikon. Krieger ankaŭ estis fondinto de collegium musicum en Lepsiko. En la jaro 1657 elektistoprinco Johano Georgo la 2-a vokis lin al la saksa kortego. Tie Krieger donis al la filino de la elektistoprinco lecionojn pri klavikordo. En 1658 li fariĝis kortega orgenisto.

Krieger mortis en 1666 en Dresdeno kaj estis entombigita sur la tombejo ĉe la malnova preĝejo *Frauenkirche*.

## Verkoj 
Krieger komponis kaj rimis multajn kantojn, en 1657 aperis lia unua kantokolekto. Distingilo de liaj verkoj estis simplaj popolkantecaj melodioj. Lia plej fama kanto estas la vesperkanto *Nun sich der Tag geendet hat* [Nun la tago finiĝis], ĝi estas trovebla en la kantaroj de la evangelaj eklezioj. Alia konata kanto estas ''Der Rhein'sche Wein'' [la rejnlanda vino], kiu priskribas la multajn efikojn sekvantajn la ĝuon de rejnlanda vino.

## Literaturo 
* Thomas-M. Langner: Krieger, Adam. En: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 13, Duncker & Humblot, Berlino 1982, ISBN 3-428-00194-X, p. 42 sj.
* Moriz Fürstenau: Krieger, Adam. En: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 17, Duncker & Humblot, Lepsiko 1883, p. 164 sj.
* Hans-Josef Olszewsky: KRIEGER, Adam. En: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). volumo 4, Bautz, Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7, kolumno 659–661.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj himnokomponistoj
Kategorio:Germanaj himnoverkistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj orgenistoj
Kategorio:Komponistoj de la 17-a jarcento
Figura muziko

**Figura muziko** estas male al la unuvoĉa ĥoralo la kontrapunkte plurvoĉe metita muziko de la 14-a ĝis 16-a jarcentoj. En la muziko de la 17-a kaj 18-a jarcentoj la termino signifas ankaŭ la melodian ornamadon de (ĥoral-)melodio ekzemple je orgenaj ĥoralpreludoj. Ĥoroj prezentantaj figuran muzikon ofte nomiĝas **figurmuzika ĥoro**.

Kategorio:Eklezia muziko
Le Porge

''''* - jen france, prononco [], okcitane respektive gaskone *Lo Pòrge* - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĝirondio (france *Gironde* [] respektive okcitane kaj gaskone *Gironda*), en la administra regiono Nova Akvitanio (france *Nouvelle-Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Nòva Aquitània*) kaj en la tradicia, historia regiono Akvitanio (france *Aquitaine* [], okcitane kaj gaskone *Aquitània*). Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Lesparre-Médoc kaj al la kantono *''. 

Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj komunumoj .

## Geografio 
Le Porge situas en la arbaro de Landes,  okcidente de Bordozo. La urbocentro troviĝas  oriente de Atlantiko, sed la komunuma teritorio etendiĝas ĝis la oceano.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ĝirondio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Médoc
Noirmoutier

**Noirmoutier** [] estas franca atlantika insulo. Ĝi apartenas al la departemento Vendée kaj havis  loĝantojn en 2010.

## Geografio 
eta|upright|maldekstra|Satelita bildo de la insulo
Ekde 1971, la insulo estas konektita al la ĉeftero per 583-metra ponto. Eblas aliri la insulon per veturilo ankaŭ per la pasejo de Gois, 4,5-kilometra ŝoseo uzebla nur dum malalta maro.

## Administrado 
La teritorio de la insulo kongruas kun la kantono de Noirmoutier-en-l'Île, kiu inkluzivas kvar komunumojn, de nordo al sudo:
* Noirmoutier-en-l'Île,
* L'Épine,
* La Guérinière,
* Barbâtre.

## Vidu ankaŭ
* *César et Rosalie*, filmo

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
8983 Rayakazakova

'*8983 *Rayakazakova'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno, en tiama Sovetunio. (de 1992 en Aŭtonoma Respubliko Krimeo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la rusa ĉiela mekanikistino *Raisa Konstantinovna Kazakova'' de la Instituto Keldiŝ de Aplika Matematiko. Ŝi partoprenis en la kalkulo de orbitoj de  kaj de kosmoŝipoj al Luno kaj la planedoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977