open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
7-a Brazila Kongreso de Esperanto

En 1923 okazis en Rio de Janeiro la **7-a Brazila Kongreso de Esperanto** prezidita de Leonel Gonzaga, de la 19-a ĝis la 24-a de aprilo, kun la partopreno de pluraj aŭtoritatoj. La kongreso okazus en Aracaju en 1922, sed la loka movado rezignis pri tio, sekve, en tiu jaro ne estis Brazila Kongreso de Esperanto. La evento havis apogon de brazila registaro, sed allogis malmulton da homoj.

Laŭdire, tiu estis la unua BKE, kion partoprenis Ismael Gomes Braga, kiu ĉagrenita de malgranda nombro de partoprenantoj, decidis disvastigi Esperanton je spiritistoj.

Heitor Beltrão reprezentis Bahion en la 7-a Brazila Kongreso de Esperanto.

07
Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en 1923
Kategorio:1923 en Brazilo
Péteri

**Péteri** (pEteri) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Monor. Péter signifas: Petro.
eta|150ra|Blazono de Péteri

## Bazaj informoj 
* 
* Areo:12&nbsp;km²
* Loĝantaro:1900
* Poŝtkodo: 2209
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Péteri situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, inter urboj Gyömrő, Üllő kaj Monor. La ĉefurbo troviĝas je 28 km-oj.

## Historio 
La unua mencio devenas el 1258. En la turka erao la komunumo senhomiĝis. En 1742 slovakoj refondis ĝin.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵoj estas luterana preĝejo de 1830, nobeldomo de Földváry-Boér (interne kulturdomo kaj biblioteko) kaj fiŝkaptista lago.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Libera energio

La **libera energio** en termodinamiko estas funkcio de stato kio mezuras kioman energion oni povas ĉerpi el termodinamika sistemo. Ĉiu ensemblo havas sian propran specon de la libera energion.

## Difino 
La **libera energio** H de ensemblo kun dispartiga funkcio Z(\beta) estas difinita tia ke
:\exp(-H\beta)=Z(\beta).
La libera energio do dependas de la tipo de la ensemblo.
* La helmholca libera energio A=U-TS estas la libera energio de la kanona ensemblo:
::\exp(-A\beta)=\sum_i\exp(-E_i\beta).
* La gibsa libera energio G=U-TS+PV estas la libera energio de la izoprema-izotemperatura ensemblo:
::\exp(-G\beta)=\sum_i\exp(-(E_i+PV)\beta).

## Vidu ankaŭ 
* termodinamika proceso
* helmholca libera energio
* gibsa libera energio

Kategorio:Termodinamiko
Văleni (Feliceni)

**Văleni** [vəlenj] (hungare: **Patakfalva**) estas vilaĝo en Rumanujo sudoriente de Odorheiu Secuiesc. Administre ĝi apartenas al Feliceni. 

## Loĝantaro
En 1910 ĝi havis 364 hungarajn loĝantojn kaj en 1992 264. 

## Historio
Ĝi estas dokumentata sckribe en 1333 kiel ekleziejo. Ĝis 1919 kaj inter 194 kaj 1944 apartenis al Hungario (*Udvarhely *). Ĝia reformita preĝejo estis konstruita en 1804 el materialo de malkonstruita gotika preĝejo. 

## Renomaj homoj
* Albert Kertész (12-a de julio 1860 - ?.) instruisto, poeto

## Fonto
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Borovany (distrikto Písek)

**Borovany** estas municipo en Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono, en la estinta distrikto Písek. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La plej malnova mencio pri la komunumo devenas el la 13-a jarcento (1219). La vilaĝon grave tuŝis la tridekjara milito kaj ĝi preskaŭ senhomiĝis. Dum pesta epidemio en la 70-aj jaroj de la 18-a jarcento estis ĉi tie entombigitaj kelkaj centoj da homoj.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Preĝejo de sankta Rozalio
* Niĉa kapeleto

## Personecoj
El la municipo devenas antaŭuloj de usona astronaŭto Eugene Cernan, kiu en la jaro 1972 alteriĝis sur Luno.

## Pluaj fotoj 

Borovany (Bernartice). (16).jpg|Kapelo de sankta Johano Nepomuka
Borovany (2).jpg|Kapelo en la vilaĝplaco
Borovany hráz.jpg|Digo de fiŝlago kun surtera komunikilo
Borovany (Bernartice). (9).jpg|Pilgrima loko preĝejo de sankta Rozalio
Borovany (Bernartice). (14).jpg|Vido al ĉirkaŭaĵo de la preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Mende (Hungario)

**Mende** estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Nagykáta. La loknomo ne havas sencon en la hungara.
eta|maldekstre|Grenejo, la sola historia monumento en Mende

## Bazaj informoj 
* Areo:27&nbsp;km²
* Loĝantaro:4140
* Poŝtkodo: 2235
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Nagykáta inter Gyömrő kaj Sülysáp.

## Historio 
En la komunumo oni trovis restaĵojn de terfortikaĵoj el la bronzepoko kaj el la komenco de la hungara erao. La unua mencio devenas el 1411. En la turka erao la komunumo senhomiĝis, poste slovakoj refondis ĝin en 1724.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo Ignaco Lojola (Mende) de 1831
* luterana preĝejo
* monumento pri Stefano la 1-a (Hungario)

## Famaj nomportantoj 
* Valér Mende

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Horosedly

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono Písek. Pri parto de municipo Čkyně temas artikolo Horosedly (Čkyně).*

**Horosedly** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Písek. Vivas ĉi tie  (). La unua skribmencio devenas el la jaro 1234. La vilaĝo pli antaŭe nomiĝis *Horusedly*.

Tra sudorienta direkto de la municipo troviĝas naturmemorindaĵo Nerestský lom. Ĉi tie mortis gimnasto Bedřich Šupčík.

## Loĝantaro 
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Cerhonice

:*Eble vi serĉas: Cerhenice.*

eta|maldekstra|250px|Cerhonice
**Cerhonice** estas municipo de Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono, en la estinta distrikto Písek. Vivas ĉi tie  (). La unua skriba mencio devenas el la jaro 1291. La komunumo situas proks. 8&nbsp;km okcidente de la kunfluo de la riveroj Vultavo kaj Otava, kie troviĝas burgo Zvíkov. Al la komunumo apartenas ankaŭ vilaĝeto Obora u Cerhonic.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Cerhonice konsistas el du partoj, kiuj ambaŭ situas en katastra teritorio *Cerhonice*.
* **Cerhonice**
* Obora u Cerhonic

## Personecoj 
* Ladislav Stroupežnický (1850–1892), dramatikisto kaj dramaturgo de Nacia teatro
* Zdenka Sulanová (1920–2004), aktorino

## Pluaj fotoj 

Cerhonice 1 (7).jpg|Kapelo
Cerhonice 1 (5).jpg|Kapelo
Cerhonice 1 (4).jpg|Kapelo
Cerhonice (3).jpg|Municipa ofico
Cerhonice 1 (6).jpg|Kruco antaŭ la municipo
Nový rybník - Cerhonice (004).jpg|Nova fiŝlago
Cerhonice - okres Písek (018).jpg|Tri krucoj
Cerhonice (1).jpg|Parto de la municipo


Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Boudy

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono de Písek. Pluaj signifoj estas indikitaj en artikolo Boudy (apartigilo).*

**Boudy** estas municipo situanta en Sudbohemia regiono, en la estinta distrikto Písek. Vivas ĉi tie  (). Proksime ĉe la vilaĝo troviĝas malstabila, ŝanceliĝema ŝtono, natura memorindaĵo Malý Kosatín, preter kiu kondukas instrua vojo nomata laŭ la fama ĉeĥa pentristo Mikoláš Aleš.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapelo
* Krucoj

## Pluaj fotoj 

2011.4.27. Boudy 026.jpg|Ŝancelŝtono Kosatín
Boudy okres Písek (77).JPG|Korto Boudy
Boudy(2).jpg|Domo en Boudy
Boudy (okres Písek) (4.).jpg|Vilaĝplaca kapelo
Boudy (okres Písek) (7.).jpg|Kapelo de sankta Jozefo
Boudy - okres Písek 03.JPG|Kapelo de Virgulino Maria
Boudy okres Písek (6).jpg|Kruco proksime de kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Borovany (apartigilo)

**Borovany** estas nomo por pluraj vilaĝoj en Ĉeĥio:

*Borovany - urbo en distrikto České Budějovice
*Borovany (distrikto Písek) - municipo en Sudbohemia regiono, distrikto Písek
*Borovany (Bor), parto de urbo Bor en distrikto Tachov
Ecser

**Ecser** [eĉer], slovake **Ečer** estas grandvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Vecsés. Cser signifas *Quercus cernis*,muska aŭ turka aŭ harara kverko.
eta|maldekstre|Preĝejo de Ecser
eta|Ĉefstrato de Ecser
eta|Katolika kirko en Ecser

## Bazaj informoj 
* Areo:13&nbsp;km²
* Loĝantaro:3250
* Poŝtkodo: 2233
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Ecser situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Nagykáta inter Budapeŝto kaj Maglód, aŭtoŝoseo **M0** ĉirkaŭ Budapeŝto preteriras, fine apude troviĝas flughaveno de la ĉefurbo.

## Historio 
En tiu loko keltoj, sarmatoj, romianoj jam loĝadis. La unua mencio devenas el 1315. En la turka erao la komunumo senhomiĝis, poste slovakoj refondis ĝin.

## Vidindaĵoj 
Vidindaĵo estas romkatolika baroka Kirko Sankta Antonio (Ecser) de 1740. Apud la vilaĝo fiŝkaptista lago troviĝas.

## Famuloj 
En Ecser naskiĝis:
* filologo Béla Stoll
* kemiisto Sándor Újhelyi.

## Famaj nomportantoj 
* Károly Ecser

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Hrejkovice

**Hrejkovice** () estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, en nordorienta parto de distrikto Písek, proksimume 32&nbsp;km norde de urbo Písek kaj 6&nbsp;km okcidente de urbo Milevsko. Vivas ĉi tie  ().

La municipo situas sur ĉefa vojo I/19 (Tábor – Milevsko – Hrejkovice – Rožmitál pod Třemšínem – Plzeň). Super la vilaĝo situas fiŝlago Hrejkovický rybník, kies areo estas 23&nbsp;ha, tra la municipo trafluas rojo Hrejkovický potok de la nordo ĝis la sudo kaj ĝi enfluas en akvan rezervujon Orlík.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Hrejkovice konsistas el kvar partoj sur tri katastraj teritorioj:
* **Hrejkovice** (ankaŭ nomo de k. t.)
* Chlumek (situas en k. t. *Hrejkovice*)
* Níkovice (ankaŭ nomo de k. t.)
* Pechova Lhota (ankaŭ nomo de k. t.)

## Memorindaĵoj 
* kapelo de sankta Johano La Baptisto el la jaro 1866

## Pluaj fotoj 

Hrejkovice (okres Písek) (2).jpg|Vilaĝplaca kapelo
Hrejkovice-memorial.jpg|Monumento al falintoj
Hrejkovice (001).jpg|Strato
Hrejkovice (09).jpg|Domoj ĉe vojo


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Ignaco

**Ignaco** estas virnomo, latine signifas fajro.
__NOTOC__
## Nomtago
* 1-a de februaro
eta|Ignaco el Antioĥio
## Ignaco en aliaj lingvoj
* Ignaz, Ignatz germane
* Ignacio hispane
* Ignác hungare
* Ignazio itale

## Sanktuloj 
* Ignaco el Antioĥio, episkopo, martiro, sanktulo
* Ignaco Lojola, sanktulo

## Famaj Ignacoj 
* Ignác Alpár, hungara arkitekto
* Ignác Batthyány, hungara episkopo
* Ignác Born, hungara mineralogo
* Ignác Darányi, hungara ministro
* Ignác Fábry, hungara pastro
* Ignác Goldziher, hungara lingvisto
* Ignác Grossmann, hungara fizikisto
* Ignác Kokas, hungara pentristo
* Ignác Kosutány, hungara juristo
* Ignác Krecsányi, hungara teatrestro
* Ignác Kúnos, hungara lingvisto
* Ignatz Lichtenstein, rabeno
* Ignác Martinovics, hungara monaĥo
* Ignaz Moscheles bohema komponisto
* Ignác Nagy, hungara verkisto
* Ignacy Jan Paderewski, pola politikisto
* Ignác Pfeifer, hungara kemiisto
* Ignác Rados, hungara matematikisto
* Ignác Sauer, hungara kuracisto
* Ignaz Semmelweis, la plej signifa hungara kuracisto
* Ignazio Silone, itala verkisto
* Ignác Stáhly, hungara kuracisto
* Ignác Romsics, hungara historiisto
* Ignác Szepesy, hungara pastro
* Ignác Török, hungara generalo
* Ignác Udvardy (instruisto), hungara instruisto

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Hrazany

**Hrazany** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en distrikto Písek 9&nbsp;km norde de Milevsko. En  ĝi havis . 

## Historio
La unua skriba mencio pri ĝi devenas el 1373.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Hrazany konsistas el kvar partoj sur kvar katastraj teritorioj:
* Dobrošov (k. t. *Dobrošov u Hrazan*)
* Hrazánky (ankaŭ nomo de k. t.)
* **Hrazany** (ankaŭ nomo de k. t.)
* Klisinec (ankaŭ nomo de k. t.)

En la jaroj 1850–1954 apartenis al la municipo ankaŭ Kojetín kaj Mašov.

## Memorindaĵoj 
* Kapelo de Sankta Spirito el 1926
* naturmemorindaĵo *Ŝtonkampo* en Kněz u Hrazan

## Famuloj 
En la vilaĝo naskiĝis skulptisto Václav Barda, pli poste estro de ŝtontajlista lernejo en kroatia urbo Korcula. Liaj verkoj estas konservitaj plejparte en landoj de eksa Jugoslavio. En Brac li faris la unuan monumenton de Lev Tolstoj en slavaj landoj.

## Pluaj fotoj

Kaple Hrazany (2).jpg|Kapelo de Sankta Spirito
Hrazany okoli.jpg|Ŝtonkampo en ŝtona maro
Hrazany (0002).jpg|Hrazany
Hrazany (01).jpg|Hrazany
Hrazany (1).jpg|Hrazany
Hrazany (09).jpg|Hrazany


Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Fausto Bertinotti

eta|dekstra|Fausto Bertinotti
**Fausto BERTINOTTI** estas itala politikisto, kiu estis la prezidanto de la Partito della Rifondazione Comunista (Partio de la Komunisma Refundiĝo) ĝis la jaro 2006, kiam li fariĝis la prezidanto de la itala parlamento.

Bertinotti naskiĝis en Milano la 22-an de marto 1940, kaj lia patro estis fervojisto. Kiel junulo li enskribiĝis en la Socialisma Partio kaj en la komunisma sindikato CGIL. En 1972 lia faksio de la Socialisma Partio aldoniĝis al la Itala Komunisma Partio. En 1985 li eniris la Nacia estraro de la CGIL. En 1991, kiam la Komunisma Partio ŝanĝis ĝia nomo al "Demokrata Partio de la Maldekstro (PDS)" kaj forlasis la komunisman ideologion, Bertinotti kontraŭis la movon. En 1993 li forlasis la partio kaj eniris Rifondazione Comunista, pli maldekstra partio kiu restis fidela al komunismo. En 1994 li fariĝis la nacia estro de la partio, kaj en tiu rolo li fariĝis konata politikisto. En 1996 lia partio estis parto de la maldekstra koalicio, gvidata de la PDS, kiu gajnis la elektojn. Tamen en 1998 Bertinotti decidas forlasi la registaron por protesti kontraŭ ĝia tro dekstra politiko. Parto de lia partio kontraŭis la movon kaj kreis nova partio, nomata la "Partio de la Italaj Komunistoj". En 2005, Rifondazione Comunista denove partoprenis en la elektojn kiel parto de pli granda maldekstra koalicio kiu gajnis. Bertinotti fariĝis la prezidanto de la parlamento, forlasante la prezidanteco de la komunisma partio.

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Italio 1999-2004
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Italio 2004-2009
Jetětice

**Jetětice** estas municipo en Ĉeĥio situanta en Sudbohemia regiono en distrikto Písek. Vivas ĉi tie  (). La unua skribmencio devenas el la jaro 1251. Sub la municipon apartenas ankaŭ domaroj Jetětické Samoty kaj Červená nad Vltavou.

## Jetětice 
eta|maldekstra|220px|Kapelo de Sankta Maria
eta|maldekstra|220px|Fervoja ponto
eta|maldekstra|220px|Preĝejo de sankta Bartolomeo
La municipo estis laŭ arkeologiaj trovoj loĝigita jam en praepoko. La unua skribmencio devenas el la jaro 1251, kiam ĝi apartenis al posedaĵoj de Monaĥejo Milevsko. Pluaj konataj posedantoj estas ekde la jaro 1430 Předbor z Radešína, 1437 senjorujo zvíkova (Jan z Rožmberka), 1575 senjorujo orlika kaj ekde 1736 proprumis la municipon voktujo Branica. En la jaro 1857 trafis la municipon granda incendio, kiam plimulto forbrulis. Memorindaĵoj de la municipo estas kapelo de Sankta Maria el la jaro 1911, kruco el la jaro 1886, monumento de falintoj en la unua mondmilito kaj la Dua Mondmilito kaj kapeleto de Virgulino Maria Lurda en Jetětické Samoty.

## Červená nad Vltavou 
La vilaĝo estis fondita de Zdislava, la patrino de Jiří Milevský. La unua mencio estas el la jaro 1189 kaj kiel municipo Jetětice ĝi apartenis sub Monaĥejo Milevsko kaj senjorujoj zvíkova kaj orlika. Ekde la jaro 1729 estas en la municipo lernejo. Dominaĵoj de la municipo estas fervoja ponto trans rivero Vultavo, preĝejo de sankta Bartolomeo kaj fervoja stacidomo.

## Fervoja ponto 
La ponto trans Vultavo estis konstruita en la jaroj 1886 - 1889, malfermita ĝi estis poste la 20-an de novembro 1889. Ĝi estas 253 metroj longa, 68 metroj alta, ĝi pezas 940 tunojn kaj ĝi enhavas 329 000 nitojn. La ponton fabrikis fabriko Pražská mostárna kontraŭ 510 000 guldenoj. Tio estas la unua fervoja ponto en Ĉeĥio, kiu estis konstruita sen skafaldo nur per aera muntado.

## Preĝejo de sankta Bartolomeo 
Romanika preĝejo estas el la jaro 1190. Ekde la jaro 1251 eĝi estas en tenado de monaĥejo de premonstratoj en Milevsko. Tio estas ununava rektangula konstruaĵo kun prebisterio volbita per kruca ripvolbo. Apud la preĝejo situas baroka sonorilturo. En la jaro 1960 ĝi estis pro konstruado de valbaraĵo Orlík transportita al domaro Vůsí. En tombejo apud la preĝejo estis entombigita eksa landa prezidento de Karpata Rutenio Antonín Rozsypal.

## Loĝantaro 
## Rilataj artikoloj 
* Červená - parto de la municipo
* Červená nad Vltavou - pereinta vilaĝo

## Pluaj fotoj 

Jindrich Eckert - Cervena nad Vltavou, stavba mostu (1889).jpg|Fervoja ponto en la jaro 1889
Jindrich Eckert - Cervena nad Vltavou, stavba mostu 2 (1889).jpg|Fervoja ponto en la jaro 1889
Kostel sv. Bartolomeje (Jetetice) 2.jpg|Preĝejo de sankta Bartolomeo en la 12-a jarcento


Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Szentlőrinckáta

**Szentlőrinckáta** (sentlOrinckAta) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Nagykáta. Szentlőrinc estas Sankta Laŭrenco.
eta|Aerfoto pri Szentlőrinckáta

## Bazaj informoj 
* Areo:20&nbsp;km²
* Loĝantaro:1930
* Poŝtkodo: 2255
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Szentlőrinckáta situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo. La plej proksima urbo estas Jászberény. Rivero Zagyva estas tre proksime. Jászberény troviĝas 17, Budapeŝto 60 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenas el 1473. En la turka erao la komunumo senhomiĝis. En 1709 generalo (**Blinda**) János Bottyán ĉi tie mortis.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Laŭrenco de 1727, pligrandiĝis en 1930, la turo estas 33 m-ojn alta

## Famuloj 
En Szentlőrinckáta naskiĝis:
* biokemiisto Magdolna Hetényi
* jakobeno János Laczkovics
* juĝisto Mária Balázs
* kuracisto Kálmán Magyar.

## Komunumoj de Sankta Laŭrenco en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Gomba

**Gomba** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Monor. La loknomo signifas hungare: fungo.
eta|maldekstre|
## Bazaj informoj 
* Areo:39&nbsp;km²
* Loĝantaro:2840
* Poŝtkodo: 2217
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Monor kaj tie fervojo kaj ĉefvojo estas proksime. Budapeŝto estas 50 km-ojn.
eta|

## Historio 
En la komunumo oni trovis restaĵon de terfortikaĵo el la bronzepoko. La unua mencio devenas el 1337. En la turka erao la komunumo ne senhomiĝis, sed poste en 1705 serbaj solduloj atakis la vilaĝon kaj faris senhoma. La kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1776, la katolika preĝejo en 1930. Dum la socialisma erao kolĥozo pri Andreo Fáy formiĝis.

## Vidindaĵoj 
* Kalvinana preĝejo (Gomba)
* kastelo de Bárczay (bArcai)
* nobeldomo de Perczel

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kluky (distrikto Písek)

[eta|maldekstra|250px|Reprezentanto de [kampula baroko en Kluky]]
**Kluky** estas nomo de pentrinda vilaĝo en Ĉeĥio en suda Bohemio en distrikto Písek sur montarpiedo de Písecké hory. La vilaĝo situas proksimume 7&nbsp;km nordoriente de urbo Písek sur ŝoseo kuniganta Záhoří kaj Albrechtice nad Vltavou. Lokaj partoj de la municipo estas **Kluky**, **Březí**, **Dobešice**, **Mlaka**, **Probulov** kaj **Samoty**. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
Municipo Kluky konsistas el tri partoj sur du katastraj teritorioj.
* **Kluky** (k. t. *Kluky u Písku*)
* Březí (ĝi situas en k. t. *Kluky u Písku*)
* Dobešice (ankaŭ nomo de k. t.)

Al la municipo apartenas ankaŭ solejoj Probulov kaj baza setlejunuo Mlaka.

## Memorindaĵoj
* Kapeloj

## Pluaj fotoj 

Kluky-house.jpg|Domo en kampula baroko
Kluky. Kříž (1).jpg|Kruco ĉe ŝoseo
Mlaka (Kluky) okres Písek (6).jpg|Vilaĝplaca kapelo en Mlaka
Mlaka (Kluky) okres Písek (3).jpg|Niĉa kapeleto en Mlaka


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Písek
Kategorio:Municipoj en distrikto Písek
Kategorio:Kampula baroko
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Úri

**Úri** (Uri) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono Nagykáta. La loknomo signifas: sinjora.
eta|150ra|Blazono de Úri

## Bazaj informoj 
* Areo:22&nbsp;km²
* Loĝantaro:2660
* Poŝtkodo: 2244
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Sülysáp kaj tie fervojo kaj ĉefvojo estas proksime. Budapeŝto estas je 40 km-oj.

La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1252. En la turka erao la komunumo ne senhomiĝis, sed jes poste dum la ribelo de Francisko Rákóczi la 2-a.

## Vidindaĵoj 
La romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Emeriko konstruiĝis en 1673.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kluky

**Kluky** estas nomo por pluraj setlejoj en Ĉeĥio:

*Kluky (distrikto Písek) - municipo en Sudbohemia regiono, distrikto Písek
*Kluky (distrikto Mladá Boleslav) - municipo situanta en distrikto Mladá Boleslav
*Kluky (distrikto Kutná Hora) - municipo situanta en distrikto Kutná Hora

## Rilataj artikoloj
* Kluk
Sándor Tomcsa

**TOMCSA Sándor** (tomĉa) rumanuja hungara verkisto, karikaturisto (Székelyudvarhely, 27-a de aŭgusto 1897 -samloke, 18-a de januaro 1963).

## Biografio
Li sian tutan vivon vivis  en sia naskiĝurbo. Tie li studis en mezlernejo. Inter 1929 kaj 1940 li estis la kunlaboranto de Brassói Lapok kaj post la milito de 1947 de Romániai Magyar Szó, poste Előre. Liaj verkoj en Utunk ofte aperis tiel: "verkis kaj desegnis Tomcsa Sándor".

## Verkoj
**Manó, a romlatlan lelkű ifjú*. - A harmadik. Két egyfelvonásos, Brassó, 1934;
* *Szvoboda Augusztin rémtette*, r., Brassó, 1934;
* *Műtét*, d., Kvár, 1939; 
**Jubileum*, d., Bk., 1949;
* *A patkány*, d., Bk., 1950;
* *Vese velővel*, elb., Bk., 1956;
* *Az utolsó szalmaszál*, d., Mvh., 1957;
* *Tinta és tus*, szatirikus elb. és karcolatok, Mvh., 1959;
* *Őszi tárlat kisvárosban*, I-II., elb., humoreszkek, portrék, riportok, cikkek, Bk., 1965; (postmorto)
* *A fellázadt pofozógép*, humoreszkek, Bk., 1973;
* *Ezüstlakodalom*, színművek, egyfelvonásosok, jelenetek, Bk., 1987.

## Bibliografio
*Nagy Teréz:*Tomcsa Sándor* (monografio). Székelyudvarhely, 2000.
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
László Tompa (poeto)

**TOMPA László** estis rumania hungara poeto, redaktoro, tradukisto en Betfalva la 4-an de decembro 1883 mortinta en Odorheiu Secuiesc 13-an de majo 1964. Li estis patro de reĝisoro Miklós Tompa,avo de reĝisoro Gábor Tompa kaj bopatro de poeto László Szabédi.

## Biografio 
La patro de László Tompa estis ĉefnotario de Departemento Nagy-Küküllő (reĝa departemento) en Segesvár. La bazlernejon li finis en Segesvár, la gimnazion komencis en Székelykeresztúr kaj li finis en Sibio en 1902. Poste li pristudis juron en Kluĵo kaj li diplomitiĝis en 1907. En 1918 li fariĝis la ĉefarkivisto de Departemento Udvarhely. Post 1920 li abdikis de sia posteno kaj li subtenis sin nur el literaturo agado kaj ĵurnalismo. De 1920 li redaktis la gazeton Székely Közélet. Li estis kunlaboranto de Ellenzék, Pásztortűz kaj Erdélyi Helikon. En 1941 li ricevis Premion Baumgarten.

## Verkoj 
* *Erdély hegyei között* (Kolozsvár, 1921);
* *Éjszaki szél* (Székelyudvarhely, 1923);
* *Ne félj* (Kolozsvár, 1929);
* *Hol vagy ember* (Kolozsvár, 1940);
* *Régibbi és újabb versek* (Bukarest, 1955);
* *Versek* (Bukarest, 1963);
* *Tavaszi eső zenéje*, vál. v., Kvár, 1980.

## Literaturo 
* Kicsi Antal: *Tompa László* (monográfia, 1978).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Buddy Longway

*Buddy Longway* estas serio de bildstrioj, kreita de la fama svisa desegnisto Derib. 
Buddy Longway estas felĉasisto. La intrigo okazas en Usono dum la konkero de la okcidento.
Derib, amanto de la ĉevaloj kaj de la indianoj, rakontas la historion de familio. La edzino de Buddy Longway estas indiano, kaj ili havas du infanojn.
## Bildstrioj
# Chinook
# L'ennemi (La malamiko)
# Trois hommes sont passés (Tri homoj pasis)
# Seul (sola)
# Le secret (La sekreto)
# L'orignal (La alko)
# L'hiver des chevaux (La vintro de la ĉevaloj)
# L'eau de feu (La viskio)
# Premières chasses (Unuaj ĉasoj)
# Le démon blanc (La blanka demono)
# La vengeance (La venĝo]
# Capitaine Ryan (Kapitano Ryan)
# Le vent sauvage (La sovaĝa vento)
# La robe noire (La nigra robo)
# Hooka-hey !
# Le dernier rendez-vous (La lasta rendevuo)
# Regarde au dessus des nuages (Rigardanto super la nuboj)
# La balle perdue (La vojerariga kuglo)
# Révolte (Ribelo)
# La source (La fonto)

Kategorio:Bildliteraturo
Kategorio:Bildstriaj fikciuloj
Kategorio:Nordamerikaj indianoj en fikcio
Grzegorz Rosinski

**Grzegorz ROSINSKI** (naskiĝis en 1941) estas pola desegnisto kaj pentristo.

## Liaj bildstrioj 
* Thorgal (kun Jean Van Hamme)
* Hans (kun Duchâteau)
* Le grand pouvoir du Chninkel *La granda povo de la Chninkel* (kun Jean Van Hamme)
* La complainte des landes perdues (kun Jean Dufaŭ)
* Western (kun Jean Van Hamme)
* La vengeance du Comte Skarbek (kun Yves Sente)

Kategorio:Polaj pentristoj
Kategorio:Verkistoj de bildstrioj
Fianarantsoa

**Fianarantsoa** (Fianar) (esperante *kie oni lernas la bonon*) estas urbo en Madagaskaro, kiun fondis en la jaro 1830 la reĝino Ranavalona la 1-a kiel administran centron. Nun loĝas 167 240 homoj en tiu ĉi urbo (1-a de januaro 2005). 

Hodiaŭ, Fianarantsoa estas la centro de riĉa agrara regiono kaj ankaŭ estas la intelekta/spirita centro de Madagaskaro. En la urbo troviĝas la Universitato de Fianarantsoa kaj ankaŭ katedralo. Tradiciaj produktaĵoj kiel rizo, manioko kaj maizo, sed ankaŭ la malagasaj teo kaj vino estas produktataj ĉi tie.
La malnova urbokvartalo (*Haute Ville*) estas sur la plej alta el la tri ebenaĵoj de Fianarantsoa. Supre staris la *Rova*, la reĝa domo de Ranavalona la 1-a. Hodiaŭ oni nenion vidas de ĝi, ĉar ĝi estis anstataŭigita per radia dissendilo kaj akvejo.
La meza ebenaĵo (*Nouvelle Ville*) stariĝis dum la kolonia tempo. Do ĝi estas planita urbokvartalo.

## Ligiloj 
* Université de Fianarantsoa

## Fontindikoj 
Kategorio:Urboj de Madagaskaro
Zsigmond Kemény

**KEMÉNY Zsigmond** [keme:nj], barono: estis hungara verkisto, publicisto, politikisto, ano korespondanta de Hungara Scienca Akademio naskita en Alvinc la 12-an de junio 1814 kaj mortinta en Pusztakamarás la 22-an de decembro 1875.eta|200ra|Zsigmond Kemény

## Biografio 
Sian patron Kemény perdis frue kaj la familiaj malpacoj pro la heredaĵo malĝojigis lian infanaĝon. Li lernis unue en Zalatna, de 1823 en Nagyenyed, kie Károly Szász profundigis lian interesiĝon al juro kaj politiko. Siajn jurajn studojn li finis en Marosvásárhely. En 1839–1840 en la universitato de Vieno frekventis natursciencajn prelegojn. Reveninte en Transilvanujon translokiĝis en Kluĵon kaj fariĝis unu el redaktoroj de *Erdélyi Híradó* (1841–1843). Unue li estis adepto de István Széchenyi, de 1846 de József Eötvös kaj centristoj. En 1847 li translokiĝis al Pest kaj iĝis kunlaboranto de *Pesti Hírlap*. Dum la liberecbatalo en 1848-1849 li estis deputito, poste konsilanto de la ministerio por la internaj aferoj. Li sekvis la registaron al Debrecen kaj Lajos Kossuth al Pest kaj Arad. Post la malvenko de la liberecbatalo iom da tempo li kaŝvagadis; fine la aŭstraj aŭtoritatoj internigis lin en Pest. En 1855 li transprenis la redaktadon de *Pesti Napló*. Li estis unu el tiuj, kiuj preparis la la kompromison de 1867. Post tiu li ne plu havis politikan rolon. Pro la laboro multa, pro sia materiala situacio kaj pro la politikaj emocioj li malsaniĝis je la nervoj; mensmalsaniĝis.

Li estis prezidanto de Societo Kisfaludy de 1866.

## Ĉefaj verkoj 
* *Korteskedés és ellenszerei* (I–II. Kolozsvár, 1843–44)
* *Gyulai Pál* (I–V., Pest, 1847);
* *Forradalom után* (Pest, 1850);
* *Még egy szó a forradalom után* (Pest, 1851);
* *Férj és nő* (r., Pest, 1852);
* *Ködképek a kedély láthatárán* (Pest, 1853;
* *Szerelem és hiúság* (r., Pest, 1854);
* *Szív örvényei* (Pest, 1854);
* *Özvegy és leánya* (r., Pest, 1855);
* *Zord idő* (I–IV. történeti r., Pest, 1858);
* *Rajongók (történeti r., Pest, 1858–59);
* *K. Zs. tanulmányai* (I–II. kiadta Gyulai Pál Pest, 1870);
* *Élet és irodalom* (Bp., 1883);
* *K. Zs. báró összes művei* (sajtó alá rendezte Gyulai Pál, Bp., 1896–1908.)

## En Esperanto aperis 
* en *Hungara Antologio*, 1983: fragmento el *La fanatikuloj*
* *Vidvino kaj ŝia filino* 2014 en la traduko de Jozefo Horváth

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj en Hungara Elektronika Biblioteko
* K. Zs. művei 
* *A mohácsi veszedelm okairól''

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Bénye

**Bénye** (bEnje) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Monor. La loknomo ne havas sencon en la hungara.

## Bazaj informoj 
* Areo:17&nbsp;km²
* Loĝantaro:1240
* Poŝtkodo: 2216
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo, Monor kaj tie fervojo kaj ĉefvojo estas proksime.

## Historio 
La unua mencio devenas el 1368. Antaŭ la turkoj familio **Bényei** havis la bienojn. En la turka erao la komunumo ne senhomiĝis, sed poste slovakoj amase alvenis. Tiam familio Fáy havis la bienojn. La plej fama Fáy estis poeto **András Fáy**, amiko de Petőfi.

## Vidindaĵo 
* luterana preĝejo de 1794, en 1879 trakonstruiĝis

## Fontoj 
* hungara Vikipedio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kokolito

**Kokolitoj** estas la plej malgrandaj planto-fosilioj aŭ vegetalaj fosilioj, ĉar estas **unuĉelaj** estuloj. Temas pri skeleteroj de **Ĥrizofitoj** aŭ flavbrunaj algoj, kiuj vivis kaj vivas en maro. La plej grava konsistaĵo de la plaketoj estas Karbonato de kalcio. Lastatempe oni uzas elektronikajn mikroskopojn por la pristudo de tiuj fosilioj. La scienco kiu prizorgas tiun fakon estas la Paleobotaniko ene de la Paleontologio. Ekzemplo de kokolito tutmonde grava estas la specio *Emiliania hŭleyi*.

Pro ties mikroskopa malgrandeco kaj la tutmonda disvastiĝo de plej parto de tiuj grupoj, la *kokolitoj* (kalka nanoplanktono) estas gravegaj kiel montrofosilio por solvi demandojn pri Tavolografio. Ili ankaŭ estas interesaj indikiloj pri ŝanĝoj de temperaturo kaj saleco de oceanoj. Tiuj ŝanĝoj estas dedukteblaj per kvantaj analizoj de la enhavo de la kalka nanoplanktono.

eta|maldekstra|200px|*Gephyrocapsa oceanica*
## Referencoj 
Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
## Eksteraj ligiloj 
*Cocco Express - Coccolithophorids Expressed Sequence Tags (EST) & Microarray Database 
*University of California, Berkeley. Muzeo de Paleontologio: "Introduction to the Prymnesiophyta".
*The Paleontology Portal: Calcareous Nannoplankton 
* Kio estas kokolito? 
* *Emiliania hŭleyi* ttt-ejo
* BOOM - Biodiverseco de Oceanaj Mikrokalciuloj 

Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Botaniko
Diatomeo

alternative=Diatoms through the microscope.jpg|eta|300x300ra|Vidate per mikroskopo
[alternative=Diatomeo (Diatomea)|eta|414x414ra|Diatomea en [Kunstformen der Natur de Ernst Haeckel, 1904]]
**Diatomeoj**, aŭ *Diatomaceae* laŭ la scienca latina nomo, estas tipoj de flavbrunaj unuĉelaj algoj, kies skeleto pristudata mikroskope de la paleobotaniko estas el siliko. Ili vivas en ĉia tipo de akvo kaj estas bonkvalitaj indikiloj pri saleco, temperaturo kaj aliaj kondiĉoj de sia tiama vivmedio. Tradicie oni diferencigis inter la diatomeoj *Centraj*, kun radia simetrio, kaj la *Pennales*, kun duflanka simetrio kaj plilongigita formo. Multaj specioj aperas formantaj ĉenojn aŭ aliajn ordajn kunmetaĵojn.eta|dekstra|300ra|Kolonio de *Gomphonema* laŭ Ernst Haeckeleta|dekstra|300ra|Duflanka kaj centra diatomeoj. Desegnoj de Ernst HaeckelLa diatomeoj estas fotosintezuloj, kiuj formas parton de la fitoplanktono. Ili estas flavbrunaj pro la kuniĝo de fotosintezaj pigmentoj, kiuj enhavas klorofilon c1 kaj c2, kiel aliajn pigmentojn.

Ili povas esti koloniukoj kaj de sala akvo kaj de fluanta akvo; same ili povas ĉeesti malfacilegajn kondiĉojn de temperaturo aŭ saleco, aŭ interĉeestas kun aliaj vivuloj.

Ili posedas kovraĵon el siliko, nomitan frustulo, konsistanta el du pecoj kiuj alĝustiĝas kiel skatoleto kaj kovrilo, sed tiu pli malgranda ol tiu ĉi. La frustulo estas delikate ornamita per variaj kaj simetriaj desegnoj kiuj diferencigas la du tipojn de diatomeoj. La frustuloj de la diatomeoj sedimentiĝas pro gravecforto, kiam ĝi estas englutita aŭ kiam mortas la ĉelo, kreante la konsiston de la sedimentaj rokoj kiel la diatomito aŭ la moronito. La ecoj de tiuj materialoj, formitaj de mikroskopaj eroj, komplikegaj sed tre regulaj laŭ grandeco, faris ilin allogaj por diversa uzado, kiel la produktado de la dinamito, kie la nitroglicerino estas facile sorbita, malpliigante la eblecon de eventuala akcidenta eksplodo. La diatomeoj ne aperis ĝis la fino de la Mezozoiko aŭ komence de la Cenozoiko, sed rapide akiris grandan ekologian gravecon, ĉar iĝis granda parto de la unua produkto de maroj.

## Referencoj 
Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

Ecomare - diatomeeënmat (diatomeeenmat-2095-ogb).jpg

Kategorio:Botaniko
Kategorio:Mikrobiologio
Kategorio:Paleontologio
Litotamnio

**Litotamnio** estas fosilia planto de la tipo de multĉelaj algoj de la grupo de ruĝaj ĉeloj aŭ *Rhodophyta* en scienca latinlingvo. Estas interesa grupo de algoj por la studoj de la Paleobotaniko, ĉar laŭ longe de jarmiloj en la terhistorio tiuj algoj konstruis verajn rifojn tre similajn al la koralaj rifoj. Krome ne maloftas la rifoj konstruitaj el koraloj kune kun kalkalalgoj, kiel tiuj.

## Referencoj
Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.

Kategorio:Paleontologio
Skvamnuka kolombo

La **Skvamnuka kolombo** aŭ *Ruĝkola kolombo* (*Patagioenas squamosa*), estas mezgranda birdo de la familio de Kolombedoj kiu inkludas kolombojn kaj turtojn ene de la genro de Amerikaj kolomboj nome *Patagioenas*.

Tiu specio estas loĝanta birdo kaj reproduktanta ĉefe ĉe insuloj de Karibo nome Bahamoj, Kubo, Jamajko, Puerto-Riko, Domingo kaj Antigvo. Oni povas konsideri, ke estas endemio.

## Aspekto 
.]]
La **Skvamnuka kolombo** estas granda (32&nbsp;cm ĝis 40&nbsp;cm), ardezgriza kolombo, de grenatkolora plumaro ĉirkaŭ la kolo kaj malpli ĉe la kapo, de kie devenas unu el la du nomoj. La plumaro ĉe la nuko aperas skvameca, kaj de tie devenas kaj la alia kaj la scienca nomoj de la specio. Estas nuda haŭtaĵo kiu ĉirkaŭas la ruĝajn okulojn; tiu ringo estas pli ruĝeca ĉe maskloj kaj pli flaveca ĉe inoj. La kruroj kaj la bazo de la beko de tiu ĉi specio estas ruĝa, sed la cetero de la beko estas helkolora.

## Disvastiĝo 
La teritorio de la Skvamnuka kolombo inkludas la insulojn de kaj la Grandaj Antiloj kaj la Malgrandaj Antiloj. Tiu ĉi specio plej ofte ĉeestas pluvarbarojn, sed ĝi povas troviĝi ankaŭ ĉe pli sekaj malaltaj arbaroj; la specio ĝenerale malakceptas areojn de homa setlado.

## Reproduktado 
La ino de la Skvamnuka kolombo demetas unu aŭ du ovojn en nesto konstruita ĉefe en arbo.

## Dieto kaj kutimoj 
Tiu ĉi specio manĝas ĉefe fruktojn kaj semojn de arboj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Columba livia. In: IUCN 2006. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. www.iucnredlist.org. 30a de Aprilo 2007.
* Evans, P.G.H. (1990). Birds of the Eastern Caribbean. Macmillan Education Ltd, London.

Kategorio:Kolombedoj
Plastro

eta|240px|Plastro
eta|194px
**Plastro**, **kuracbendo**, **sparadrapo** aŭ **pretpansaĵo** estas plasta aŭ tola glubendeto, kun ena pansaĵeto, surmetata sur skrap- aŭ alian vundeton por teni bandaĝojn sur ilia loko, aŭ pli kutime por ŝirmi haŭtajn vundojn aŭ lezojn.

Plastroj ekzistas ofte en larĝecoj de 4, 6 kaj 8 centimetroj kaj longecoj inter 25 ĝis 500 centimetroj, distranĉindaj. Tia formo estas plej avantaĝa ol la nuntempe pli kaj pli oftaj jam distranĉitaj plastroj diversgrandaj por diversgrandaj vundetoj.

Ĉiuj plastroj estas medicinaj helpiloj haveblaj en iu ajn apoteko, kvankam ili ankaŭ ofte haveblas en ordinaraj superbazaroj.

## Historio 
La varo estis kreita en la jaro 1917 de la usonano Earle Dickinson, kiu laboris por la laboratorioj Johnson & Johnson. Li rimarkis ke lia edzino kutime tranĉis siajn fingrojn dum ŝi laboris kuireje, kaj ŝi devis uzis grandajn bandaĝojn, kiuj facile falis.

## Referencoj 
Kategorio:Pansaĵoj
Václav Vavřinec Reiner

**Václav Vavřinec Reiner** (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1689 – mortis la 9-an de oktobro 1743) apartenas al la plej gravaj ĉeĥaj pentristoj de la epoko de kulmina baroko. Kiel nepo de konstruisto kaj filo de skulptisto li havis idealajn kondiĉojn por sukcesa arta kariero.

Krom pejzaĝoj, batalbildoj kaj portretoj li kreis eksterordinajn freskojn (li kompletigis per ili precipe arkitekturon de preĝejoj de Kilian Ignaz Dientzenhofer). Inter liaj plej konataj freskoj apartenas monumenta *Gigantomachie* super ŝtuparo de la palaco de Černín en Prago (nuna sidejo de la Ministerio pri eksterlandaj aferoj) kaj fresko *La lasta juĝo* en kupolo de la preĝejo de Sankta Francisko, situanta apud la Karola ponto en Prago.

Influite de la verkaro de Petr Brandl kaj aliaj aŭtoroj, lia frua verkaro estas karakterizita per mistera tenebreco, pli poste liaj verkoj pli lumiĝis kaj akiris monumentecon. La lasta periodo jam antaŭsignas la alvenantan rokokon. La freskoj de Reiner influis la tutan postsekvan generacion de ĉeĥaj freskistoj.

Liajn verkojn eblas vidi en Prago, Osek (distrikto Teplice), Duchcov, Dobrá Voda (distrikto České Budějovice) aŭ en la pola Vroclavo.

## Elektitaj verkoj 
(el la fonduso de Nacia galerio en Prago)
* *Orfeo en pejzaĝo kun bestoj* (Orfeus v krajině se zvířaty) bildo
* *Batalo kontraŭ Turkoj* (Boj s Turky) bildo
* *Mortpejzaĝo kun kranio - Vanitas* (Zátiší s lebkou - Vanitas) bildo

## Literaturo 
* PREISS, Pavel: *Václav Vavřinec Reiner*. Praha : Odeon, 1971. 138 s.
* PREISS, Pavel: *Václav Vavřinec Reiner, 1689-1743*. Catalogue of the Exhibition. Praha: Národní galerie, 1991. 132 p. ISBN 8070350121

Kategorio:Barokaj pentristoj
Kategorio:Ĉeĥaj pentristoj
Polenoscienco

[eta|dekstra|270px|[Polenero vidita per mikroskopo.]]
**Polenoscienco**, **polenologio** aŭ **palinologio**, estas faka scienco parto de la plantoscienco dediĉita al studo de la poleno kaj la sporoj. Ĝi fokusigas la analizon de ties ekstera morfologio kiu prezentas strukturajn modelojn diferencajn laŭ variado ĉe la eksino, kiu estas la ekstera muro de la poleneroj. La studo kaj mikroskopa analizo de ties simetrio, fendoj en la muroj, konturo, formo, grandeco, ktp., havas gravan valoron por la Taksonomio kaj permesas diferencigi diversajn taksonojn je diversaj niveloj (familio, genroj, specioj). En la studo de la Paleontologio ĝi atingas sian maksimuman kapablecon, ĉar la poleno montras grandan rezistecon kontraŭ la putriĝo pro la kemia karaktero de la eksino. Tiu fako de pristudo estas nomebla kiel "Paleopolenologio"

Por la geologio eĉ pli interesa ol la studo de la fosilioj de grandaj arboj kiel la koniferoj, interesas lal etaj sporoj kaj poleneroj. La reprodukto-ĉeloj de la diversaj plantoj enhavas sufiĉe gravan kemian rezisto-kapablon en la ĉel-muroj, pro tio ili fosiliiĝis kaj troveblas ofte en sedimentoj.

Ankaŭ la paleoklimatologio uzas la informon de la paleopolenologio kiel ilo tre ofte. Tiu uzado kialas por la fakto, ke la vegetalaj specioj pluhavas siajn mediajn kondiĉojn sub diversaj klimataj cirkonstancoj. Simpligo de la indukta metodo uzata por la klimata rekonstruo estas jena: se specio nuntempe tipa de malvarmaj kaj malsekaj medioj troviĝas en sedimento kun materialoj de difinita epoko de la pasinteco, oni povas dedukti, ke la klimato dum tiu periodo estis malvarma kaj malseka. Kompreneble la procezo de interpretado de la ekologio de pasintaj medioj ne estas tiom simpla kaj oni devas konsideri multajn aspektojn kiel la interagado inter la diferencaj specioj ene de vegetala komunumo, la ekologia amplekseco de la taksonoj, ktp.

Unu el la fontoj de fosilia poleno plej oftas, ĉefe en mezvarmaj latitudoj de la planedo, estas la torfejoj, lagaj medioj aŭ humidejoj. La konservado de la poleno bezonas pluhavi la samajn kondiĉojn de anoksio konstante, ĉar la bonkondiĉa konservado de la poleno okazas en medioj malmulte eksponitaj al erozio kaj oksigenado. Pro tio la trofejoj kaj similaj lagaj aŭ marĉaj medioj estas specife utilaj en tiu aspekto. Aliflanke en tiu tipo de sedimentejoj la sedimentita materialo sedimentiĝas sinsekve kaj pro tio oni povas dedukti koherajn kalkulojn en la tempo, en kiuj la bazo estus pli antikva ol la supra zono. Se oni realigas polenajn analizojn kaj oni koherigas la rezultojn omi povas dedukti kurvajn indikilojn de **vegetala ŝanĝo** laŭlonge de preciza periodo kaj pro tio de klimata ŝanĝo laŭlonge de tiu preciza periodo.

## Referencoj 
* Endre Dudich, "Ĉu vi konas la Teron? Ĉapitroj el la geologiaj sciencoj", Scienca Eldona Centro de UEA, Budapest, 1983.
* *Pollen Analysis*, 1994. Margaret E. Collinson, J.A. Webb, P.D. Moore. Blackwell Science.
* Moore, P.D., et al. (1991), *Pollen Analysis* (Second Edition). Blackwell Scientific Publications.
* Traverse, A. (1988), *Paleopalynology*. Unwin Hyman

Kategorio:Botaniko
Kategorio:Paleontologio
Kategorio:Arkeologio
Stafeto

Laŭ origina senco, **stafeto** estas teama sporta konkuro (kura, naĝa, skia, biatlona aŭ sketa), en kiu la skipanoj unu post alia trapasas la etapojn, transdonate la vicon per enmanigo de bastoneto aŭ per simpla ektuŝo. 

Krome,
* **Stafeto** estis la nomo de eldonejo en Kanariaj insuloj, vidu kolektojn Beletraj Kajeroj kaj Bel-literatura Eldon-serio.
* **TK/Stafeto** estis la nomo de eldonejo en Danlando kaj poste en Belgio, sub gvido de Torben Kehlet
* **Stafeto** estas la nomo de eldonserio de Flandra Esperanto-Ligo
Por la mondo

***Por la mondo*** estas muzikaĵo verkita de la brazila muzikisto Markone Froes kaj unue aperinta en la samnoma albumo Por la Mondo, en 1999, de la muzikgrupo Merlin (sub la nomo "Merlin Esperante"), en kiu partoprenas la aŭtoro de la muzikaĵo.

## Informo
Muzikteksto:

## Eksteraj ligiloj
**Por la mondo* kaj aliaj muzikaĵoj de Merlin , ĉe MusicExpress (esperante)
*Teksto de *Por la mondo*, ĉe KKE (esperante)
*Por la Mondo, paĝo pri la albumo Por la Mondo ĉe MusicExpress (esperante)

Kategorio:Esperanto-muziko
Kategorio:Merlin
Kategorio:Por la Mondo
Osor Ojunceceg

**OJUNCECEG Osor** (n. 1956 en Ulaanbaatar) estas unu el Esperanto-uzantoj en Mongolio. Ŝi eklernis Esperanton dum 1973-1975 jaroj. Ŝi profesias kiel instruisto pri filologio.

Kategorio:Mongolaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
The French Connection

***The French Connection*** (anglalingve por "La Franca Konekto") estas krimfilmo de 1971 direktita de William Friedkin. La filmo estis adaptita kaj fikciigita de Ernest Tidyman de la nefikcia libro de Robin Moore. Ĝi rakontas pri du novjorkaj policanoj kiuj provas obstrukci sendaĵon de heroino de Francio. Ĝi estas bazita de reala komploto kontrabandi drogojn el Francio al Usono.

Aktoris en la filmo Gene Hackman kaj Roy Scheider kiel la policaj detektivoj, kun Fernando Rey. La filmo gajnis kvin Akademiajn Premiojn, inkluzivante plej bona filmo. En 2005, la filmo estis elektita de la Usona Biblioteko de Kongreso kiel "kulture grava", kaj tial konservita ĉe la Usona Nacia Film-Registro.

## Vidu ankaŭ 
* *Barcelona Connection*

Kategorio:Krimaj filmoj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1971
Aerosporto

**Aerosporto** estas iu speco el diversaj sportoj.
La karakterizaĵo de tia sporto nur rilatas al aeronaŭtiko kaj necesas trejnadon en aero.
Ene de ĉi tiu grupo de sporto klasifikas kelkaj da specoj:
* **Aerobatiko**,
* **Ekstrema sporto**:
ankaŭ laŭ uzata aviadilo:
* **Glisilo**
* **Paraŝuto**
* **Glisparaŝuto**
* **Paramotoro**
* **Ultramalpeza aviadilo**

**Paramotoro**-la speco de tiu sporto uzatas paraŝuton kun motoro, direkteblas dum flugado;
same flugeblas de tero supren al ĉielo. La paramotoro manipuleblas kaj uzas la direkton de vento dum ventado
same kiel glisparaŝuto.

**Glisparaŝuto**-ĉi tie estas paraŝuto sen motoro, kiu ekspluatas la naturan fizikan forton de la aero. Dum flugado direkteblas ĝin
uzante la direkton de vento.
Flugeblas ĝis alto 1800 m.
Tsagaan-Taiji Batzaya

**BATZAYA Tsagaan-Taiji** (mongole per cirila alfabeto *Цагаан-Тайжи Батзаяа*, n. 1965 en Ulaangom, provinco Uvs aimag) estas mongola esperantisto. Laŭ profesio li estas ĵurnalisto-fotisto, kaj ekde 1995, laboras kiel "libera ĵurnalisto". Ĉef-verkaĵoj: Serioj da gazet-artikolaroj pri "ĵurnaloj kaj gazetoj de Usono, Britio, Kanado kaj Japanio" en mongola lingvo.

Ekde 1998 li trejniĝas por aerosporto (glisparaŝutado & paramotoro). Dum somero de 2007, li estis unu el kunorganizanto de "Internacia Aerostata Evento" en Mongolio. La aranĝo sukcese okazis.

Kategorio:Mongolaj esperantistoj
Peji

**Peji** [pe**ĵi**], **Côme** [ko**me**], **Congá** [kon**ga**] aŭ **Popele** [popele] estas altaro de afrikdevenaj religioj de Brazilo kie estas entronigitaj la simboloj aŭ idoloj de la *Orixás* (gedioj) en  *Ilê Orixá* (kirko, sanktejo). En kandombleo, en tiun sanktejon nur la inicitoj povas eniri, en umbando, tiu sanktejo estas publika.

Kategorio:Kandombleo
Kategorio:Afrika Kulto
Pánd

**Pánd** (pAnd) estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en subregiono de Nagykáta. La loknomo ne havas sencon en la hungara.
eta|150ra|Blazono de Pánd

## Bazaj informoj 
* Areo:22&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 130 m (la vilaĝo); la plej alta monteto estas 208 m
* Loĝantaro:2020
* Poŝtkodo: 2214
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas en valo ĉirkaŭita de montetoj, laŭ traira flankovojo inter urboj Pilis kaj Nagykáta. La lasta urbo troviĝas 13, Pilis 14, Jászberény 30, Újszász 45, Szolnok kaj Budapeŝto po 54 km.

## Historio 
La unua mencio devenas el 1275. En la turka erao la komunumo senhomiĝis, sed refondiĝis en 1689. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
La kalvinana preĝejo konstruiĝis en 1781, la turo estas 30 m-ojn alta.

Pri la vilaĝo oni nomumis grioton.

## Famuloj 
En Pánd naskiĝis Sándor Gáspár (politikisto) kaj skermisto Sándor Pósta.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Káva

**Káva** (kAva) estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Monor. La loknomo signifas hungare: framo.
eta|Blazono de Káva

## Bazaj informoj 
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ flankovojoj, urbo Pilis kaj tie fervojo kaj ĉefvojo estas ne tro for. La komunumo estas ĉirkaŭita kun arbaroj, kie troviĝas malofta floro printempa adonido. Budapeŝto troviĝas 50 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenas el 1375. En la turka erao la komunumo ne senhomiĝis, nur dum retiriĝo de la turkoj. En 1725 slovakoj refondis ĝin. Tiam familio Fáy havis la bienojn. La plej fama Fáy estis poeto **András Fáy**, samtempulo de Petőfi.

## Vidindaĵoj 
* luterana preĝejo de 1923, la turo estas 17 m-ojn alta
* nobeldomo de Puky konstruiĝis en 1830

## Famuloj 
* en Káva naskiĝis statistikisto Gyula Vargha

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Tápióság

**Tápióság** [tApiOŝAg] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Nagykáta. *Tápió* estas rojo, kunfluanto de rivero Zagyva.
eta|150ra|Blazono de Tápióság

## Bazaj informoj 
* 
* Areo:34&nbsp;km²
* Loĝantaro:2701
* Poŝtkodo: 2253
* Telefonprefikso: 29

## Situo 
Tápióság situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, inter grandvilaĝo Sülysáp kaj urbo Nagykáta. Újszász troviĝas je 46, Budapeŝto kaj Szolnok je po 55 km-oj.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua mencio devenas el 1271. En la turka erao la komunumo senhomiĝis, ĉeĥoj refondis ĝin en 1718. La romkatolika preĝejo konstruiĝis en 1729.

## Vidindaĵoj 
* katolika kirko
* skulptaĵo pri Sankta Paŭlo

## Famuloj 
En Tápióság naskiĝis inĝeniero Antal Kövesi.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario