open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Flugiloj de Tatev

eta|250px|Telfero *Flugiloj de Tatev*
250px|eta
**Flugiloj de Tatev**  (armene:*** Տաթևի թևեր*** "Tatevi tever") estas 5,7 kilometra telfero inter Halidzor kaj la monaĥejo Tatev en Armenio. Ĝi estas la plej longa reigebla aera tramo konstruita en nur unu sekcio, kaj havas la rekordon de *Plej longa senhalta dutraka telfero.*  Konstruo estis finita la 16-an de oktobro 2010.

La telfero Flugiloj de Tatev situas en la regiono Sjuniko, 250&nbsp;km sude de Erevano.

Totala vetura tempo de Halidzor-stacio al monaĥejo Tatev estas ĉirkaŭ 12 minutoj; multe pli mallonga vojaĝo ol la 40-minuta veturo laŭ la kruta serpentuma vojo, kiu sekvas la gorĝon de Vorotan. Flugante super la gorĝo, la aera telefera kabino atingas sian maksimuman altecon de 320 metroj. Kiam la unua kabino atingas la stacion Tatev, la dua alvenas al la stacidomo Halidzor. Post kiam la Flugiloj estas reŝargitaj, la movado rekomenciĝas en la kontraŭa direkto. Ĉiu kabino gastigas 30 pasaĝerojn kaj unu stevardo. La telfero povas gastigi ĉirkaŭ 240 pasaĝerojn hore. Potencaj kolonoj dividas la telferon en kvar sekciojn. La plej longa sekcio estas 2,7&nbsp;km kaj superas la monaĥejan komplekson Tatev.

La Flugiloj de Tatev estas nekomerca projekto; la tuta profito de la projekto estas investita en la restarigo de la Monaĥejo Tatev kaj la disvolviĝo de la loka komunumo. La Tatev Revivliga Projekto implikis investon de pli ol 22 milionoj da usonaj dolaroj. 16 milionoj USD de ĉi tiu sumo estis uzata por la konstruado de la telfero; ĉirkaŭ 1 miliono da usonaj dolaroj por la konstruado de restoracio Tatevatun; ĉ. 1,5 milionoj por disvolvigi infrastrukturojn; kaj ĉirkaŭ $ 670,000 por la plibonigo de la reto.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de telferoj

Kategorio:Transporto en Armenio
Kategorio:Aertelferoj
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 2010
Julian Jaynes

**Julian JAYNES** (27a de februaro, 1920 – 21a de novembro, 1997) estis usona esploristo en psikologio en la Universitato Yale kaj en la Universitato Princeton dum preskaŭ 25 jaroj kaj plej bone konata pro sia libro de 1976 nome *The Origin of Consciousness in the Breakdown of the Bicameral Mind*. Lia kariero estis dediĉita al la problemo de konscio, “…la diferenco inter tio kion aliuloj vidas pri ni kaj nia sento de niaj propraj internoj kaj la profundaj sentoj kiuj subtenas ĝin. … Homoj estis konsciaj pri la problemo de la konscio preskaŭ ekde kiam konscio ekis.”

## Notoj 
Kategorio:Usonaj psikologoj
Rousset (Bouches-du-Rhône)

**Rousset** (jen france, okcitane *Rosset*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane *Bocas de Ròse*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane ''Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

[eta|maldekstra|220ra|historia [ventomuelejo]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Bouches-du-Rhône

eta|centra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Ernesto la 1-a (Saksio-Koburgo kaj Gotao)

**Ernesto la 1-a** (naskiĝinta la  en Koburgo, mortinta la  en Gotao) estis ekde 1826 suvereno de la Duklando Saksio-Koburgo kaj Gotao. Lia filo Ernesto la 2-a posteulis lin.

## Vivo 
Estante filo de duko Francisko (Saksio-Koburgo-Saalfeld) li ekregis en la 9.12.1806 dum okupado fare de francaj trupoj. Ĝin li ricevis ne antaŭ la Paco de Tilsit; pro lia partopreno de la Batalo de Jena–Auerstedt en la kampo de la prusoj Napoleono Bonaparte neniam plene konfidis lin. Gvidante la 5-an armekorpuson de la aliancanoj post la Batalo de Leipzig Ernesto perfortis la majencanojn per blokado je kapitulaco.

Dum la Viena kongreso li propagandis por la daŭrigo de la Reĝlando Saksio kaj havigis al si la trans la Rejno situantan Dukujo Lichtenberg kun ĉ. 20 miloj da enloĝantoj. Dum la Dua pariza paco, post kiam Ernesto komanadante la saksojn denove kontraŭ la francoj kunkampanjis, li ricevis dankote alian teritorion kun 5000 enloĝantoj: ĉion li cedis kontraŭ la sumo de 2 milionoj da taleroj al Prusio investante la enspeziton por aĉeti aliajn areojn en la jaroj inter 1836 kaj 1838.

Post la estingo de la gotaa radika dinastio (11.2.1825) li iĝis perkontrakte (12.-15.11.1826) heredanto de la Duklando Gotao sen la Kranichfeld-admininistrujo. Sekve li donis la Duklandon Saalfeld al la meiningen-anoj kaj eknomis sin *Ernesto la 1-a de Saksio-Koburgo kaj Gotao*.

En la 8.8.1821 li donis konstitucion al Koburgo maltuŝante la malnovajn landajn klasajn konsilantarojn en Gotao. Post divorco de Luise, filino de duko Aŭgusto (Saksio-Gotao-Altenburg) en la jaro 1826-a li edzinigis en 1831 Maria, la filinon de duko Aleksandro Frederiko Karlo de Virtembergo. Lia fratino Viktoria iĝis, post la nupto de Eduardo Aŭgusto, duko de Kent kaj Strathearn, patrino de la posta britia reĝino Viktoria. Ŝin edzinigis finfine en 1840 la pli maljuna filo de Ernesto, Alberto de Saksio-Koburgo kaj Gotao. Lia pli juna frato Leopoldo iĝis en 1831 reĝo de Belgio kaj la nevo Ferdinando, la plej maljuna filo de duko Ferdinando (Saksio-Koburgo-Koháry) iĝis en 1836 edzo de la portugala reĝino Donna Maria da Gloria.

## Fonto 
* *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, vol 6. Leipzig 1906, p. 66 (tie ĉi interrete)

## Literaturo 
* 
* Carl-Christian Dressel: *Die Entwicklung von Verfassung und Verwaltung in Sachsen-Coburg 1800–1826 im Vergleich.* Duncker & Humblot Berlin 2007, ISBN 978-3-428-12003-1.
* 
* Heide Schulz: *Freue Dich, Coburg. Die Ode H. C. A. Eichstädts zum Royal Wedding 1840.* In: *Coburger Geschichtsblätter* 20, 2012, S.&nbsp;25–54, .

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la dinastia fondaĵo

Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Dukoj de Saksio
Kategorio:Saksio-Koburgo kaj Gotao
Rousset

**Rousset**
povas esti familia nomo kaj en geografia senco povas aludi interalie al
* Rousset (Bouches-du-Rhône), al
* Rousset-Serre-Ponçon kaj al
* Rousset-les-Vignes en la departemento Drôme de Francio.
Ĉiuj lokoj situas en suda Francio kaj okcitane nomiĝas *Rosset*.
Torinoko

En japana kulturo, **torinoko** () estas speco de altkvalita japana papero.

## Priskribo 
Torinoko estas forta, glata papero, parte travidebla. La fibroj de torinoko estas preskaŭ nevideblaj per la homa okulo. La koloro estas blankeca; la surfaco brilas.

Oni faras torinokon per la fibroj de la arbusto *Wikstroemia* (japane  *gampi*), kiuj estas tre fajnaj kaj fortaj. Oni kolektas tiun arbuston en la montoj de Japanio kaj faras torinokon permane. Pro tio, torinoko estas ĝenerale multekosta.

## Uzoj 
Torinoko estas tradicie uzata por oficialaj dokumentoj. La originalo de la konstitucio de la Japana Imperio estis skribita sur torinoko.

Torinoko estas ankaŭ uzata por tradiciaj pentraĵoj kaj kaligrafio. Ĝi estas ankaŭ uzata en husumoj.

## Historio 
La torinoko havas longan historion. La vortaro *Kolekto de Malaltaj Studoj* (), eldonita en 1444, jam mencias la torinokon.

Etimologie, la nomo “torinoko” signifas ovon, pro la simileco de la blankeca koloro de la papero kun tiu de la ovŝelo.

## Referencoj 
Kategorio:Paperoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Károly Mangold

**Károly Mangold** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mangold Károly** estis hungara advokato, urbestro, parlamenta deputito. Lia filo estis Lajos Mangold.

Károly Mangold naskiĝis la  en Szent-György (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Svätý Jur en Slovakio), li mortis la  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).
 
## Biografio 
Károly Mangold maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Reĝa Jura Akademio (Pozono), fine li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Pest. Post la diplomo li estis elektita urbestro de Pozono. Dum la Hungara revolucio de 1848 li estis fervora apoganto de la revolucio, tial en la sekva jaro li estis arestita kaj kondamnita je prizono. Post sia amnestio li laboris en advokata ateliero, baldaŭ li havis permeson malfermi propran atelieron. En 1861 li estis elektita parlamentano kaj li aliĝis al frakcio de Ferenc Deák. Li ofertis multe por kulturaĵoj en Pozono. Li kontribuis en hungaraj kaj germanlingvaj gazetoj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
Obectov

**Obectov** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Bouzov en distrikto Olomouc. Ĝi situas proksimume 3,5&nbsp;km nordoriente de Bouzov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 40 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Obectov** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,44&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1353.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

 Bouzov, Obectov, chapel.jpg| Kapelo en la nordo de la vilaĝo
 Bouzov, Obectov, crucifix.jpg| Memorige protektata kruco
 Obectov, pohled z centra obce na západ.jpg| Supra parto de la vilaĝo

Kategorio:Bouzov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Listo de asteroidoj (113001–114000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 113001 ĝis 114000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovro.

Krom numeron, okazas, ke kelkaj raraj asteroidoj ricevas nomon. Plejparte el la aliaj asteroidoj havas nenian menciindecon.

## Plena listo (113001-114000) 
### 113001-113050 
### 113051-113100 
### 113101-113150 
### 113151-113200 
### 113201-113250 
### 113251-113300 
### 113301-113350 
### 113351-113400 
### 113401-113450 
### 113451-113500 
### 113501-113550 
### 113551-113600 
### 113601-113650 
### 113651-113700 
### 113701-113750 
### 113751-113850 
### 113801-113850 
### 113851-113900 
### 113901-113950 
### 113951-114000 
## Eksteraj ligiloj 
* Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 110 001 - 115 000
Hugó Márki

**Hugó Márki,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Márki Hugó** estis hungara advokato, altlerneja instruisto. Lia familia nomvarianto estis *Márky,* lia origina familia nomo estis *Meisels* ĝis 1903.

Hugó Meisels naskiĝis la  (laŭ alia informo la naskiĝjaro estas 1879) en Munkács (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Mukaĉeve en Ukrainio), li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Hugó Márki akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde 1917 li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa), baldaŭ en Scienca Universitato de Debrecen. Dum la Kalistefa revolucio li laboris en Budapeŝto (supozeble ankaŭ dum la Hungara Sovetrespubliko). En 1923 li estis trudemerito, poste ĝis 1944 li estis advokato same en Budapeŝto. Ekde 1945 li instruis en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Li edziĝis en 1918.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Le Play módszere* (1905)
* *A szabad tanítás történeti fejlődése* (1908)
* *A francia társadalomgazdasági iskola különös tekintettel Le Playre* (1908)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Santa Maria (Bulakano)

**Santa Maria,** -  - estas triaklasa universitata urbego en Filipinoj, en Luzono, en regiono Centra Luzono, en provinco Bulakano.  
eta|maldekstre|Salutarko en Santa Maria
## Geografio 
Santa Maria situas sur ebenaĵo (tamen norde kun montetoj) en interno de la insulo laŭ la samnoma rivero Santa Maria https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=14.841320439586406%2C120.98686270000003&z=12. Bocaue troviĝas nur 8, Marilao 11, Plaridel 14, provinca ĉefurbo Malolos 17, Kezonurbo 20, ĉefurbo Manilo 30 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Antaŭ ol la hispanoj venis al Filipinoj en 1521, Santa Maria estis nur vasta sovaĝejo, loĝata de sovaĝaj bestoj kaj kovrita de densaj pluvarbaroj. La hispana erao daŭris inter 1521–1898. Ekde 1647 la sporadaj domoj apartenis al Bocaue. Dominikanoj fondis bienon en 1699. Sendependa vilaĝo estis fondita fare de franciskana monaĥo en 1793. samtempe kirko estis konstruita, kiu estis preta en 1800. La vilaĝanoj ĝenerale luis teron de la monaĥoj. Dominado de Usono komenciĝis en 1898, fine de japanoj inter 1942-1945. Santa Maria atingis la internacian klasifikadon grandurbo en la fruaj 1990-aj jaroj. En 2005 la kampuso ekfunkciis. Santa Maria estas kandidato pri komponenta urbo. 
eta|Urbodomo de Santa Maria
## Ekonomio 
Santa Maria estas komerca urbo, sed en 2003 oni malfermis specialan ekonomian zonon. Rizoj, maizoj, legomoj, bredadoj, fiŝkaptadoj estas la ĉefaj agrikulturaj produktoj de la komunumo. La industria zono prilaboras agrikulturajn produktojn, krome ekzistas hejma industrio pri mebloj kaj piroteknikaj uzinoj. La urbego menciindas, kiel turisma celloko por ferii, krome ekzistas riĉaj kuŝejoj de gruzoj, sabloj kaj vulkanaj tofoj.

## Religio kaj eduko 
eta|maldekstre|Preĝejo en Santa Maria
Plimulto de la loĝantoj estas romkatolikoj (91%), krome estas metodistoj, pluraj sektoj, eĉ Islamo ĉeestas. La politeknika universitato funkciigas kampuson en Santa Maria.

## Trafiko 
Santa Maria estas alirebla laŭ negravaj vojoj.

## Klimato 
Santa Maria situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jare falas po 1005 mm. Inter majo kaj oktobro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 23-31 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.
eta|Merkato en Santa Maria
## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* festivalo

## Famuloj 
Santa Maria estis la hejmurbo de poeto :en:José Corazón de Jesús.

## Ĝemelurboj 
*  Milton (Ontario), Kanado (1999)

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj

JfHolyFamilyParish9848Catmonfvf 05.JPG|Preĝejo
JfSanGabriel9855SantoTomasChurchStaMarifvf 15.JPG|Preĝejo
JfBalasing9631aaCBulacanStaMariafvf 20.JPG|Metodista preĝejo
JfBulacan9451CaypomboStaMariafvf 27.JPG|Metodista preĝejo
9706Santa Maria, Bulacan Landmarks 21.jpg|Vendejego
09809jfSanta Maria Bulacan Bridge 1 Lalakhan Santa Clara Bypass Road Santa Maria Riverfvf.jpg|Samnoma rivero
Lucie Silvas

**Lucie Johanne Silverman**, prononco laŭ sistemo IFA [], artista nomo ***Lucie Silvas***, estas brita kantistino kaj kantverkistino. Ŝi naskiĝis la 4-an de septembro 1977 en la urbodistrikto Kingstono ĉe la Tamizo de Londono, do nun estas -jara. 

## Diskaro 
Jen la ĉefaj diskoj de la kantistino:

* Breathe In (2004)
* The Same Side (2006)
* Letter to the Ghosts (2013)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Britaj kantverkistoj
(111867) 2002 EN89

**(111867) 2002 EN89** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝi estas rigardita ankaŭ kiel hungaria asteroido.

Ĝia discentra klinita orbito iom proksimiĝas tiun de Marso ĉe sia suprenira nodo : ĝia marsa MOID estas 0,18682 astronomia unuo, tie estas 27,948 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Ĥaoso

La vorto **ĥaoso** estas uzata en kelkaj samoriginaj sencoj.

* **Ĥaoso**  estas laŭ la helena mitologio, primitiva stato de la universo, kiam ĉiuj elementoj estis intermiksitaj, antaŭ ol dioj organizis ilin.
* En ĉiutaga lingvaĵo, **ĥaoso** estas senorda konfuzo aŭ plena malordo. Tio estas metafora senco de la mitologia signifo de la vorto.
* En **ĥaosoteorio**, **ĥaoso** estas la fenomeno de matematike nestabila konduto de dinamika sistemo, kies konduto ŝajnas hazarda ("**ĥaosa**"), kvankam la modelo de la sistemo estas determinisma.
* La asteroido **19521 Ĥaoso**

## Vidu ankaŭ 
* **Ĥaosa Komputila Klubo** (CCC) estas la plej granda asocio de eŭropaj kodumuloj kiuj organizas la Ĥaosan Komunikadan Kongreson
* Ordo (apartigilo)
* Tohuvabohuo
111913 Davidgans

'*111913 *Davidgans'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *KLENOT* elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la juda kroniksto, matematikisto, geografo kaj astronomo David ben Solomon Gans (1541–1613). Naskiĝinta en Germanio, li iris en Pragon en 1564, kie li fariĝis studento de la rabeno Loev kaj venis en kontakton de Johano Keplero kaj Tycho Brahe. Li estas plej bone konata pro siaj verkoj *Tzemach David* kaj *Nechmad ve-Naim''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de KLENOT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
(111885) 2002 EO139

**(111885) 2002 EO139** estas asteroido de la ekstera asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas ano de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Vilmos Mariska

**Vilmos Mariska** [vilmoŝ mariŝka], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mariska Vilmos** estis hungara juristo, altlerneja instruisto.

Vilmos Mariska naskiĝis la  en Rozsnyó (Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Rožňava en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

## Biografio 
Vilmos Mariska maturiĝis en premonstrata gimnazio en sia naskiĝurbo, ekde 1861 li studis en Reĝa Universitato de Pest. Dum la studentaj jaroj li ankaŭ lerte pianludis, eĉ private li instruis pianludon. Li akiris juran diplomon en 1866, advokatan en la sekva jaro. Post la unua diplomo li laboris en juĝejo kaj li private instruis juron en magnataj familioj. Inter 1868 kaj 1891 li instruis en Reĝa Jura Akademio (Kassa), poste en la menciita universitato. Li ofte kontribuis ĉefe en juraj revuoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bizonyítás elmélete a magánjogi eljárásban* (1868)
* *A magyar pénzügyi törvényisme. Folytonos vonatkozással a magyar államháztartásnak a legújabb időig terjedő tényleges eredményeire.* (eldonita sepfoje inter 1875-1900, kroate 1894)
* *Bélyeg- és illetékszabályok* (1876, 1880)
* *Az államgazdaságtan (pénzügytan) kézikönyve* (eldonita kvinfoje inter 1885-1905)
* *A személyes jövedelmi adó* (1894)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Miksa Marton

**Miksa Marton** [mikŝa], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Marton Miksa** estis hungara advokato, kritikisto, agento. Lia origina familia nomo estis *Kohn* ĝis 1902, lia bofrato estis Zoltán Thury.

Miksa Kohn naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando).
 
## Biografio 
Miksa Marton devenis el juda familio. Li studis en Reĝa Universitato de Budapeŝto, Universitato de Vieno kaj en Berlino. Post la advokata diplomo li malfermis atelieron en sia naskiĝurbo. En la 1900-aj jaroj li estis muzika kritikisto, ekde la 1910-a jaroj ĝis 1927 li gvidis agentejon pri teatraj kaj literaturaj personoj. Lia amiko estis Max Reinhardt. Pro vidviĝo en 1911 li edziĝis dufoje (1905, 1919), lia dua edzinon estis Margit Makay.

## Liaj tradukaĵoj 
* Weinberger-Leon: *Az izé* (opereto, 1902 kun Jenő Heltai)
* Meyer-Förster: *Heidelbergi diákélet* (komedio, 1904 kun Jenő Heltai)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj kritikistoj
Kategorio:Hungaraj entreprenistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
(111932) 2002 GG33

**(111932) 2002 GG33** estas troja asteroido de Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo NEAT (*Near Earth Asteroid Tracking*) elde la Observatorio de la Monto Palomar (San-Diego, Kalifornio, Usono).

## Orbito 
Ĝi orbitas, kun ioma orbita klineco, en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L4 de la sistemo Suno-Jupitero, ĝi do estas ano de la tiel nomata «Greka Tendaro».

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Gábor Máthé

**Gábor Máthé** [mAtE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Máthé Gábor** estas hungara jurhistoriisto, altlerneja instruisto.

Gábor Máthé naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Máthé akiris juran diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1967. Post la diplomo li esploris jurhistorion en la universitato ĝis 1977, tiam li akiris sciencan gradon C.Sc. Inter 1978 kaj 2002 li laboris en Altlernejo pri Publikaj Servoj, kie li estis katedrestro 3 jarojn. Inter 1993-2003 li estis ankaŭ juresploristo helpe de stipendio. Ekde 1999 li instruis ankaŭ en Kalvinana Universitato Gáspár Károli, kie li estis dekano (2004-2009), poste li estis profesoro de Universitato Loránd Eötvös. En 2011 li ricevis emeritan statuson. Li ricevis premiojn inter 2001-2017. Li edziĝis en 1966.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A bírói hatalom gyakorlásáról szóló 1869:IV. tc. létrejötte és jelentősége a dualizmus jogrendszerében* (1969)
* *Az esti- és levelező tagozatú oktatás fejlődése az ELTE Állam- és Jogtudományi Karán. 1945-1970* (kunaŭtoro, 1972)
* *Az Igazságügyi Minisztérium történetéből. 1867-1871* (1982)
* *Theorie und Institutionsystem der Gewaltentrennung in Europa* (redaktoro, 1992)
* *Problems of codification during the Austro-Hungarian dual Monarchy* (2001)
* *Sub clausula, 1920-1947. Dokumentumok két békeszerződés (Trianon, Párizs) történetéből* (kunaŭtoro, 2008)
* *Die Habsburgermonarchie auf dem Wege zum Rechtsstaat? Rechtshistorisches Symposium* (kunredaktoro, 2010)
* *A magyar jog fejlődésének fél évezrede. Werbőczy István és a Hármaskönyv 500 esztendő múltán* (2014)

## Liaj disertaĵoj 
* *A magyar burzsoá igazságszolgáltatási szervezet kialakulása 1867-1875* (libroforme, 1982)
* *Die Problematik der Gewaltentrennung* (habilitiĝo, 2004)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj jurhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Velký Újezd (apartigilo)

Nomon **Velký Újezd** havas pluraj setlejoj:
* Velký Újezd, kampurbo en distrikto Olomouc
* Velký Újezd (Býčkovice), parto de municipo Býčkovice en distrikto Litoměřice
* Velký Újezd (Chorušice), parto de municipo Chorušice en distrikto Mělník
* Velký Újezd (Kojatice), parto de municipo Kojatice (distrikto Třebíč) en distrikto Třebíč

; Konstruaĵoj:
* Velký Újezd (kastelo), kastelo en distrikto Litoměřice
Velký Újezd

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en Olomouc-regiono. Pluaj signifoj estas indikitaj en paĝo Velký Újezd (apartigilo).*

**Velký Újezd** estas kampurbo en Ĉeĥio, en Regiono Olomouc, en distrikto Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

En distanco 9&nbsp;km oriente situas urbo Lipník nad Bečvou, 18&nbsp;km sude urbo Přerov, 17&nbsp;km okcidente statuta urbo Olomouc kaj 18&nbsp;km oriente urbo Hranice.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1334.

Ekde la 12-a de aprilo 2007 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro
## Pluaj fotoj 

Kostel Velký Újezd front.JPG|Preĝejo de sankta Jakobo Pli Aĝa
Velký Újezd, náměstí (1).jpg|Placo
Velký Újezd, Vrchnostenský špitálek (1).jpg|Eksa superulara hospitalo
Velký Újezd, přepřahací stanice (2).jpg|Eksa poŝta rejunga stacio
Velký Újezd, OÚ.jpg|Oficejo de la kampurbo

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Kampurboj en distrikto Olomouc
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
(111928) 2002 GA22

**(111928) 2002 GA22** estas malgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, membro de la Hilda grupo, tie estas en orbita resonanco 3:2 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Preĝejo Nomo de Sankta Maria (Krasznokvajda)

La **preĝejo Nomo de Sankta Maria** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Krasznokvajda (Hungario).

## Historio 
Dum la mezepoko estis tie 2 apartaj vilaĝoj (*Woyda* kaj *Karaznuk*), en ambaŭ estis paroĥoj. Ĉirkaŭ 1550 la loĝantoj iĝis kalvinanoj. La kirko estis barokigita en 1759. La katolika grupo refondiĝis en 1790. La orgeno estis konstruita en 1903.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto ĉirkaŭita per ŝtona muro. La fasado estas simetria, meze la enirejo funkcias, plej supre la turo altiĝas. La navo havas apogpilierojn kaj finiĝas en plurlatera absido.

Kermeso okazas en dimanĉo depost la 12-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://lexikon.katolikus.hu/K/Krasznokvajda.html
* hungare kun fotoj
* http://www.fesztivalnaptar.hu/romai_katolikus_templom/I312531/kep-1/

eta|maldekstre|Aerfoto

Krasznokvajda
Krasznokvajda
Náměšť na Hané

**Náměšť na Hané** () estas kampurbo en Ĉeĥio, situanta en regiono nomata Hanakio, en distrikto Olomouc en Regiono Olomouc. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1141.

Ekde la 23-an de januaro 2007 estis al la municipo redonita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* kastelo Náměšť na Hané
* Preĝejo de sankta Kunhuta
* Naturparko Velký Kosíř
* Naturparko Terezina valo

## Personecoj 
* Ladislav Lakomý (1931–2011), ĉeĥa aktoro kaj teatra pedagogo
* Stanislav Otruba (1868–1949), ĉeĥa muzika komponisto
* Lucie Navrátilová (1994), ĉeĥa filmistino

## Pluaj fotoj 

Náměšť na Hané, kostel zepředu.jpg|Placo kun preĝejo de sankta Kunhuto
Náměšť na Hané, Immaculata.jpg|Statuo de Immaculata sur la placo
Náměšť na Hané, škola.jpg|Baza lernejo
Náměšť na Hané, amfiteátr.jpg|Amfiteatro, okazejo de legenda folka festivalo
Terezské údolí 15.jpg|Naturparko Terezina valo

Kategorio:Municipoj en distrikto Olomouc
Kategorio:Kampurboj en distrikto Olomouc
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Hanakio
Kategorio:Setlejoj en Supramoravia valego
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Andrea M. Ghez

**Andrea M. GHEZ** (naskiĝinta la 16-an de junio 1965) estas usona astronomino kaj profesorino en la Fako de Fiziko kaj Astronomio de UCLA. En 2020, ŝi ricevis la Nobel-premion pri fiziko, dividante duonon de la premio kun Reinhard Genzel, "pro la malkovro de supermasa kompakta objekto en la centro de nia galaksio." La alia duono estis donita al Roger Penrose. Ŝi estas la kvara virino, kiu gajnis la Nobel-premion pri fiziko.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Usonaj Nobel-premiitoj
Kategorio:Membroj de la Usona Nacia Akademio de Sciencoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitinoj
(112127) 2002 JW47

**(112127) 2002 JW47** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Lincoln Near-Earth Asteroid Research* elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia discentra orbito ekstere malproksime tanĝas tiun de Marso. Ĝia marsa MOID estas 0,192474 astronomia unuo, tie estas 28,794 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
James Arthur

**James Andrew ARTHUR** estas brita kantisto kaj kantverkisto kaj naskiĝis en 1988. Li partoprenis en televida programo nomiĝanta Factor X en 2012 kaj venkis en 9a tago de decembro.

## Diskaro 
Jen la diskoj de la kantisto.

### Albumoj 
* James Arthur
* Back from the Bridge (2016)
* You (2019)

### Unuopaĵoj 
* Impossible (2012)
* Quit miss home

## Referencoj 
Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Britaj kantverkistoj
Roger Penrose

Sir **Roger PENROSE** OM FRS (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1931) estas angla matematika fizikisto, matematikisto, scienca filozofo kaj Nobel-premiito pri Fiziko. Li estas emerito Rouse Ball Professor de Matematiko ĉe la Universitato de Oksfordo, emerita ano de Wadham College, Oksfordo, kaj honora ano de St John's College (Kembriĝo).

Penrose kontribuis al la matematika fiziko de Ĝenerala teorio de relativeco kaj kosmologio. Li ricevis plurajn honorigojn kaj premiojn, inkluzive la Wolf-Premio pri Fiziko de 1988, kiun li dividis kun Stephen Hawking pro la teoremoj pri neordinaraĵoj de Penrose – Hawking, kaj la Nobel-premio pri fiziko de 2020 "pro la malkovro, ke formado de nigra truo estas fortika antaŭdiro de la ĝenerala teorio de relativeco, "kiun li dividis kun Reinhard Genzel kaj Andrea Ghez.

## Referencoj 
Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Kategorio:Kosmologoj
Kategorio:Anglaj ateistoj
Kategorio:Anglaj humanistoj
Kategorio:Anglaj matematikistoj
Kategorio:Anglaj sciencaj verkistoj
Kategorio:Anoj de la Reĝa Societo de Londono
Kategorio:Matematikaj fizikistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri fiziko
Kategorio:Filozofoj de scienco
Kategorio:Kvantumaj fizikistoj
Kategorio:Premiitoj de Medalo Copley
Kategorio:Relativecoteoriistoj
Kategorio:Wolf-premiitoj pri fiziko
Saint-Andiol

''''* (jen france, okcitane *Sant Andiòu*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Bouches-du-Rhône (franca elparolo: [], "Riverbuŝoj de Rodano", okcitane *Bocas de Ròse*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura (, prononcata , okcitane *Provença-Aups-Còsta d'Azur''). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* bazaj turismaj informoj ( kaj )

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Bouches-du-Rhône

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Bouches-du-Rhône
Károly Maróthy

**Károly Maróthy** [kAroj marOti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Maróthy Károly** estis hungara advokato, parlamenta deputito. Lia origina familia nomo estis *Meizler* ĝis 1940, tial lia nomo kelkfoje aperis kiel *Maróthy-Meizler aŭ Maróthy (Meizler)*.

Károly Meizler naskiĝis la  en Keszthely, li mortis la  en Bonaero.
 
## Biografio 
Károly Maróthy maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Dum la 1-a mondmilito li estis memservanta soldato, poste li estis agema politikisto, samtempe li malfermis advokatan atelieron. Dum la Hungara Sovetrespubliko li rifuĝis al Szeged, kie kontraŭkomunismaj figuroj kreis kontraŭkabineton. Post fiasko de la Sovetrespubliko li daŭris sian politikan kaj advokatan vivon, li multe strebis por doni teron al la malriĉaj kamparanoj. Inter 1936 kaj 1944 li estis parlamentano, ekde 1940 membro de la Sagokruca Partio. En 1944 li rifuĝis al nazia Germanio, post 3 jaroj al Argentino. En Bonaero li fondis kaj redaktis hungasrlingvajn gazetojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az ismeretlen Mindszenthy* (1958)
* *Prohászka, a napba öltözött forradalmár. I–II.* (1960–1961)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
(112221) 2002 KH4

**(112221) 2002 KH4** estas amora asteroido malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo LINEAR (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Orbito 
Ĝia tre discentra kaj treege klinata orbito pasas inter tiujn de la Tero kaj de Marso, kaj ĝi etendiĝas pli malproksimen ol la marsa orbito : ĝi estas terrenkonta kaj marsrenkonta asteroido.

* Ĝia tera MOID estas 0,24944 astronomia unuo, tie estas 37,316 milionoj da km.
* Ĝia marsa MOID estas 0,28885 astronomia unuo, tie estas 43,211 milionoj da km.

* La  ĝi pasis al 0,247281 astronomia unuo (36,993‭ milionoj da km) de la Tero.
* La  ĝi pasos al 0,255036 astronomia unuo (38,153 milionoj da km) de nia planedo.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Amoraj asteroidoj
Kategorio:Terrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2002
Tarzo (anatomio)

eta|dekstra|La supra (*tarsus sup.*) kaj malsupra (*tarsus inf.*) tarzoj en okulo
eta|dekstra|La supra (*superior tarsus*) kaj malsupra (*inferior tarsus*) tarzoj en okulo de homa kadavro
En anatomio, **tarzo** () estas unu el la du platoj de densa konekta histo, po unu en la supra kaj malsupra palpebroj.

## Priskribo 
Ĉiu okulo enhavas du tarzojn, unu supran kaj unu malsupran.  La tarzoj subtenas la formon de la palpebroj.

La homa supra tarzo estas proksimume 10 mm longa, kaj duonluneca. Ĝi estas konektita al la supra tarsa muskolo.

La homa malsupra tarzo estas proksimume 5 mm longa, mallarĝa kaj elipsa. 

## Etimologio 
La nomo *tarzo* devenas de la helena '** “kadro por sekigi fromaĝon”. La osto tarso estas sametimologia kaj fakte homonima en latino (**').

## Referencoj 
Kategorio:Okulo
Balthasar Fabricius

**Balthasar FABRICIUS** (*ankaŭ: Phacchius, Vach; Phachus; Phacchus, Fabritius*; naskiĝinta ĉ. 1478 en Vacha, mortinta la  en Wittenberg) estis germana humanisto, gramatikisto de la latina kaj retorikisto.

## Vivo 
Malkonatas la unua loko kie Fabricius estis lerninta. Li enmatrikuligitis en la fondojaro mem de la Universitato de Wittenberg kie li magistriĝis en 1503. Poste li iĝis samloke profesoro pri latina poeziarto kaj retoriko. Filologie amplekse erudite li kune kun Nicolaus Marschalk kaj Hermann Trebelius reklamis la enkondukon de la greka lingvo en Wittenberg. Liaj prelegoj pri la vergilia *Eneado* kaj Valerius Maximus tiam fundamentis teorie ĉeakademie. En tiu ĉi senco li ankaŭ post la foriro de la kolegoj aktivis. Fabricius kaj liaj amikoj, antaŭ ĉio Trebelius, formis inter la wittenberga humanistaro la frakcion de "grammatici".

Fabricius estis trankvila fakulo kiu ne insistis pri honora titolo de poeto kontentante esti gramatikisto. Por li gramatiko estis la bazo de ĉia ajn klero. Tiu ĉi koncentriĝo je lingvaj problemoj permesis al li daŭrigi la deĵoron ĉe baldaŭ poste tre luteranisma altlernejo. La malrestadema regna kavaliro kaj humanisto Ulrich von Hutten vintre en 1510/11 gastis ĉe sia amiko Fabricius. Tiu ĉi restado de Fabricius en Wittenberg apartenis ankoraŭ al la antaŭpolitika kaj nur kleron serĉanta periodo en la biografio de Hutten, kiu ekde 1505 frekventis multajn diversajn universitatojn. Tamen klaras ke Ulrich aparte en Wittenberg, konversaciante kun la gastiganto Fabricius aŭ kun Kilian Reuter, ankaŭ poete inspiritis.

El ĉiuj tiamaj docentoj wittenbergaj de la sep liberaj artoj Fabricies ege tipis por profesoro specialiĝanta la tutan akademian vivon je la bonaj artoj. Samtempe li donis ekzemplon por tiutempe (la komencon de la 16-a jarcento) malofta, paca paralelekzistado inter humanistoj kaj skolastikuloj. Dum lia rektorado en la vintra semestro de 1517 oni ekigis la pligrandigon kaj novigon de la aro de "Respublica literaria".

## Literaturo 
* 
* 
* Heinz Kathe: *Die Wittenberger Philosophische Fakultät 1502–1817* (= *Mitteldeutsche Forschungen.* Band 117). Böhlau, Köln/Weimar/Wien 2002, ISBN 3-412-04402-4.
* Walter Friedensburg: *Geschichte der Universität Wittenberg.* Max Niemeyer, Halle (Saale) 1917,
* Helmar Junghans: *Verzeichnis der Rektoren, Prorektoren, Dekane, Professoren und Schloßkirchenprediger der Leucorea vom Sommersemester 1536 bis zum Wintersemester 1574/75.* Ĉe: Irene Dingel, Günther Wartenberg: *Georg Major (1502–1574) – Ein Theologe der Wittenberger Reformation.* Evangelische Verlagsanstalt, Leipzig, 2005, ISBN 3-374-02332-0

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Retorikistoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Universitato de Wittenberg
Sándor Mohay

**Sándor Mohay** [ŝAndor mohai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mohay Sándor** estis hungara advokato, parlamenta deputito, subministro.

Sándor Mohay naskiĝis la  en Marosvásárhely (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Târgu Mureș en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario).

## Biografio 
Sándor Mohay maturiĝis en katolika gimnazio de Gyulafehérvár, pli poste li akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1873. Post siaj studoj li malfermis advokatan atelieron en Gyulafehérvár, post 3 jaroj li estis ankaŭ jura konsilisto de la diocezo en la sama urbo. Post jaroj li havis plurajn postenojn en la departementa politika vivo. Inter 1884-1887 li estis parlamentano, en 1886 li gvidis la Hungarajn Ŝtatfervojojn. En 1902 li estis nomumita subministro en la justicministerio. Li edziĝis en 1882.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Adalékok az italmérési jog természetéhez* (1888)
* parlamentaj paroladoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* https://mpgy.ogyk.hu/mpgy/alm/al_1886/index.htm

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
William Bell Scott

**William Bell SCOTT** (25a de junio 1811 – 10a de februaro 1890) estis skota artisto per olepentraĵoj kaj akvareloj kaj foje per gravurado. Li estis ankaŭ poeto kaj artinstruisto, kaj liaj postmorte publikigitaj memorverkoj havigas paroleman kaj ofte viglan bildon de la vivo en la etoso de La Antaŭ-Rafaelida Frataro; li estis speciale proksima al Dante Gabriel Rossetti. Post edukiĝo en Edinburgo, li translokiĝis al Londono, kaj el 1843 ĝis 1864 li estis estro de la *School of Art* en Newcastle upon Tyne, kie li aldonis industriajn temojn al la tradicia repertorio de pejzaĝoj kaj historia pentrarto. Li estis unu el la unuaj britaj artistoj kiuj etende priskribis la procezojn de la Industria Revolucio. Li revenis al Londono, kie laboris por la "Science and Art Department" ĝis 1885.

eta|250ra|maldekstre|William Bell Scott, *Iron and Coal*, (fero kaj karbo, 1855–60).
Li pentris ciklon de historiaj temoj mikse kun scenoj el la moderna industrio por Wallington Hall en Northumberland (nuntempe de National Trust), liaj plej bone konataj verkoj, kaj pure historian ciklon por la kastelo Penkill en Ayrshire en Skotlando.

Li ne pentris multajn portretojn, sed lia mirinda portreto de lia amiko Algernon Charles Swinburne estas la ikona bildo de la poeto. Liaj inkodesegnoj estis desegnita ĉefe por ilustri siajn librojn.

## Notoj 
Kategorio:Britaj pentristoj
Kategorio:Skotoj
Ermstedt

eta|Andreo-kirko
eta|Komunuma domo de Ermstedt
eta|Vandbildo pri eksa fervojlinio kondukanta de Erfurto al Nottleben
**Ermstedt** estas de 1994 urbokvartalo de Erfurto en Germanujo kun alteco de 291 metroj. En la 31.12.2016 ĝi havis 448 loĝantojn. Temas pri ĝia plej orienta parto. Ĝi situas sur la Altebenaĵo de Alach; sude de ĝi fluas la rivero Nesse. La teritorio estas malarbara kaj kultivatas intense agrikulture dume la vilaĝo mem karakteriziĝas ĝis hodiaŭ per siaj historiaj bienoj. Dum la 1990-aj jaroj estiĝis okaze de suburbanig-fazo en la eksa GDR nova setlejaro kun unufamiliaj domoj ĉe la orienta rando. Najbaraj lokoj estas norde Zimmernsupra, oriente Gottstedt, sudoriente Frienstedt, sude Gamstädt kaj okcidente Nottleben. Ĝis la erfurta urbokerno estas 10 kilometroj, al Gotao ĉirkaŭ 14 kilometroj.

## Historio 
Komence de la 9-a jarcento menciitis Ermstedt ĉe *Breviarium Lulli* sub la nomo *Ermenstadt*. La komunumo jam longe intimajn koneksojn havis kun Erfurto kaj dividis ĉiujn teritoriŝanĝojn: post 1802 la prusiiĝo, en 1807 integriĝo al la Princlando Erfurto, en 1816 reprusiiĝo ktp. En la 1.7.1950 Ermstedt ricevis kiel novan kvartalon Gottstedt; ekde 1994 ambaŭ vilaĝoj estas erfurtaj definitive.

### Demografia evoluo 
* 1843: 321
* 1910: 355
* 1939: 347
* 1995: 336
* 2000: 384
* 2005: 466
* 2010: 456
* 2015: 441

## Vidindaĵoj 
La plej grava konstruaĵo arĥitekturhistoria estas la protestantisma Andreo-kirko. Eklezikomunumo ĝi apartenas al la distrikto Frienstedt.

## Ekonomio kaj infrastrukturo 
Ermstedt ĝis nun agrikulturejas kun pluraj ĉi tiajn entreprenojn. Due temas parte pri loĝadzono por pendollaborantoj erfurtaj. Inter 1926 kaj 1967 troviĝis tie haltejo de la fervojlinio inter Erfurto kaj Nottleben kun konekso al la centro urba. Hodiaŭ buslinioj estas transprenintaj tiun ĉi rolon kun venigo al la Foiro de Erfurto kaj al la Flughaveno Erfurt-Weimar. Alia buslinio kondukas al Neudietendorf kun praktikaj koneksoj busaj kaj vagonaraj. Ŝoseoj kondukas suden al Neudietendorf, norden al Döllstädt, orienten al Bindersleben kaj orienten al Nottleben.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo kirka
* Datreveno fondiĝa 1225-a

Kategorio:Urbopartoj de Erfurto
Lajos Mangold

**Lajos Mangold** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Mangold Lajos** estis hungara historiisto, gimnazia kaj universitata instruisto. Lia patro estis Károly Mangold.
eta|Kovrilpaĝo de libro de Lajos Mangold
Lajos Mangold naskiĝis la  en Pozono (konata ankaŭ *Pressburg* Hungara reĝlando, Aŭstra Imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Reichenhall (Bavario, Germana Regno).

## Biografio 
Lajos Mangold maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, inter 1869-1874 li studis en Universitato de Vieno (en la jaroj 1873 kaj 1874 li estis memserva soldato). Ekde 1875 li instruis en gimnazio de Arad (urbo), post kvin jaroj jam en Budapeŝto en Reĝa Universitato de Budapeŝto, ankaŭ en gimnazio. Krom la instruado li verkis historiajn librojn, studojn (ankaŭ germane), eĉ artikolojn por leksikonoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Világtörténelem. I. Ókor* (tralaboro, 1878, 1886)
* *Világtörténelem középiskolai használatra* (3 volumoj, 1878-1879, 1883-1885, 1889-1892, 1894-1895, 1899-1900, itale 1879-1880)
* *A magyarok oknyomozó történelme* (1883, 1896, vidu la bildon!)
* *Tolnai világtőrténelme* (10 volumoj, sen eldonjaro)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo M, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 2-a punkto)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Elek Matolay

**Elek Matolay** [matolai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Matolay Elek** estis hungara advokato, unu el la pioniroj de la hungara gimnastika movado. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *zolnai kaj nagyszalatnyai * [nadjsalatnjai], lia pseŭdonimo estis *Zolnai Pál*.

Elek Matolay naskiĝis la  en Sátoraljaújhely, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Elek Matolay akiris advokatan diplomon en Reĝa Universitato de Pest en 1860, poste li restis en Pest (urbo). Li partoprenis en establo de la unua gimnastikista klubo, poste en similaj organizaĵoj kaj sportejoj ĝismorte. Ekde 1867 li estis membro de la urba municipo, kie li multe strebis por la gimnastikistoj. En 1869 li studvojaĝis al Germanio, kie li konatiĝis pri gimnastikaj kaj fajrobrigadaj establaĵoj. Li ofte kontribuis en koncernaj gazetoj en tiuj temoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Tornazsebkönyv* (1869)
* *A tornázás története* (1876)
* *A nemzeti tornacsarnok műnyelve* (1881)

## Memorigiloj 
* premio portas lian nomon

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj advokatoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Preĝejo Sankta Andreo (Ermstedt)

eta|Kirkoturo
La **Preĝejo Sankta Andreo** (germane: *St. Andreas*) estas protestantisma kirko en Ermstedt, Germanujo. La kirko post la Turniĝo ekstere kaj interne profunde restaŭritis. 
eta|Suda flanko
eta|Triptiko

## Historio 
La nuna ejo starigitis en 1613 ĉe la rando komunuma. La kampanilo ueste de la navo iam estis la eosta turo de la romanika antaŭula kirko kies fundamentojn oni trovis antaŭ la sakralejo. La nuna transejo el la interno kirka en la turan ĉambron turpiedan iam estis la ĉefa enirejo en la antaŭula konstruaĵo. Atesto pri la konstrujaro de la nuna kirko estas la baptujo antaŭ la altaro en kiu encizelitis la jardato 1613. Alia atesto estas la tabulo supre de la enirejo. La cizelisto ambaŭloke postlasis signon sian, krucon kun piedo separita kaj du kruciĝantaj linioj ĉe la horizontala trabego.

La hodiaŭ sume 25,94 metrojn alta turo havis dum la tempo de la antaŭa kirko altecon de nur ĉ. 13 metroj, sed sen turpinto. La masonitaĵo finiĝis tie, kie hodiaŭ estas la s-forma ankrko ĉetura. 
## Galerio 
Certe estas la afero la plej impona la duetaĝa balkonaro kio faritis post la Reformacio por la kreskinta nombro de kirkvizitemuloj. Tie videblas 37 bildoj kun scenoj el la Nova Testamento.

## Orgeno 
eta|La galerioj
eta|La orgeno
La orgeno estas simetrie konstruita al la altaro sur la plej supra galerio. La nuna instrumento anstataŭigis orgenon de 1593 el Friemar, konkrete en la  1685-a jaro. Eĉ pli nova venis el Dachwig el la ateliero de Johann Michael Hesse en aŭgusto 1813. Samtempe pluinstalitis por statikaj kialoj apogpilastroj eostaj. En 2012 la orgeno estis ankoraŭ riparota. 
## Altaro 
Eoste de la interno estas la triptiko el la erfurta franciskana preĝejo; ĝi venditis en 1656 al la ermstedt-anoj. La vendokontrakto troveblas en la Urba Arkivo de Erfurto. Ankaŭ la malantaŭo altara prie havas malklare videblan enskribaĵon. Restaŭritis ĝi en speciala ateliero en Dresdeno. Montras la aloj interne la apostolojn Andreo, la patronon de la preĝejo, kiel ankaŭ la Savinton Kristo. Meze estas (nebiblia) priploro de Kristo.

## Restaŭradoj (elekto)
Post la Turniĝo novfariais inter 1992 kaj 1994 la tegmento; malfeliĉe dekon da jaroj poste evidentiĝis fuŝeta laboro pro uzodevo de 100 jarojn aĝajn brikojn pro monumentprotektaj kiakoj. La lignospajrokonstruo necesigis en 1994 kompletan novkovradon per ardezo.  Inter 1998 kaj 2000 rubujo el la malsupra etaĝo tura iĝis por havigi vintran kapelon kaj instalo de sanitaraj ejoj. Inter 2004 kaj 2007 malnovaj pucaĵoj forigitis. Ankaŭ originalaj farboj revenis. En 2010 la altaro novigitis en Dresdeno.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Georg Dehio: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler: Thüringen*. 2a eldono, Deutscher Kunstverlag, 2003, p.&nbsp;396.
* Gerd Schöneburg: *Kirchen im Erfurter Gebiet*. 2007, p.&nbsp;52.

## Eksteraj ligiloj
*Hejmpaĝo

Ermstedt
Ermstedt
Ermstedt
Ormoc

**Ormoc,** [ormok] -  - estas kvaraklasa universitata urbego, ankaŭ sendependa komponenturbo en Filipinoj, en insulo Lejteo, en regiono Orientaj Bisajoj, en Provinco Lejteo. La loknomo estas derivita de ogmok el indiĝena lingvo signifanta "malaltebenaĵo".  
eta|maldekstre|Haveno de Ormoc
## Geografio 
Ormoc situas laŭ golfo sur ebenaĵo, tamen rande jam montoj komenciĝas https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=11.022859709358077%2C124.58744464589846&z=10. Regiona administra centro Taklobano troviĝas 48, Cebuurbo 108, Iloilo (urbo) 225, Bacolod 321, ĉefurbo Manilo 559, Kezonurbo 560 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
eta|Vojo en Ormoc
Ormoc estis fondita en 1834. Post la hispana erao dominado de Usono daŭris ĝis 1946, sed la japanoj havis la areon inter 1942-1945. Ormoc atingis la urban rangon en 1947, la internacian klasifikadon grandurbo en la malfruaj 1970-aj jaroj. En 1991 inundo okazis. Oni registris 4,922 mortojn, 3,000 mankantajn personojn, 14,000 detruitajn domojn. Neniu el la 3,000 mankantaj personoj iam estis trovitaj. La kontraŭleĝa arbodehakado kaŭzis la inundon. En 2006 granda fajro okazis ĉe butiko.
 
## Ekonomio 
Ormoc estas la ekonomia, kultura kaj komerca centro de okcidenta Lejteo. La ekonomia bazo de Ormoc estas bona miksaĵo de agrikulturo, fiŝkaptado, industrio, turismo, kaj komercaj servoj. Sukerkanoj, rizoj kaj ananasoj estas la ĉefa produkto de la agrikultura sektoro.

## Religio 
eta|maldekstre|La ĉefa preĝejo en Ormoc
Plimulto de la loĝantoj estas romkatolikoj, ekzistas ankaŭ islama malplimulto.
 
## Eduko 
Ormoc estas instrua centro por okcidenta Lejteo, kie kampuso kaj kelkaj kolegioj funkcias. Krome ekzistas ĉina lernejo.

## Trafiko 
Ormoc estas alirebla laŭ la traira marborda vojo, krome estas alia vojo al interno de la insulo. La urbego havas flughavenon kaj maran havenon. Enurbe busoj trafikas.
eta|Strato en Ormoc
eta|Buso en Ormoc
## Klimato 
Ormoc situas en la ekvatora klimato kun efiko de musono. Jare falas po 1598 mm. Inter majo kaj decembro daŭras la pluva sezono. La averaĝa temperaturo varias inter 24-29 °C. Ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* festivalo
* lagoj proksime
* geotermenergia fonto, kiu povas liveri elektron al la tuta regiono

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de la Filipinoj