open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nikolao Zubkov

**Nikolao (Nikolaj Borisoviĉ) ZUBKOV** () (18-an de januaro de 1918 - 2006) - merita kulturaganto de Rusia Federacio, iama vicprezidanto de ASE kaj ĉefredaktoro de ties Informa bulteno.

En 1930, kiam Nikalao Zubkov lernis en 5-a klaso (en Aŝĥabado) li renkontiĝis kun belgo, bone parolanta la rusan – Stepan Ivanovic Stefan. La lasta instruis biologion kaj la anglan, foje rakontis pri Esperanto kaj ĝiaj ebloj, sed tiam Nikalao Zubkov pri tio ne ekinteresigis.

Esperantistiĝis en 1932. En 1932 li venis en Uljanovsk kaj trovis en librovendejo “Bazan kurson de Esperanto” kaj ekstudis ĝin. Poste, kiam lia patro estis en Moskvo, Nikalao Zubkov petis lin aĉeti en la strato Spiridonovka (t.e., en la sidejo de SEU) Esperantajn librojn. Li aĉetis, sed ne nur – li ankaŭ membrigis lin al SEU!
Ĝis la fino de 1937 instruis en la koresponda kurso de SEU. Li konis persone kelkajn gravajn agantojn de SEU. Pri la ĝenerala sekretario Ernest Drezen, Nikolao Zubkov rememoris: "Kio koncernas Drezen-on, mi vidis lin nur tri- au kvarfoje. Li estis tiom alta partia ĉefo, kiu rigardis tian hundidon kia estis mi, de tia supro, ke eĉ ne rimarkis. Do, li neniam bonvolis konversacii kun mi."

Diplomitiĝis komence pri historio, poste kiel milita tradukisto pri la franca kaj angla lingvoj. Dum kaj post la Dua mondmilito laboris kiel tradukisto, poste kiel universitata instruisto de historio. Redaktoro kaj post 1964 vicĉefredaktoro en la Redakcio de orienta literaturo de la eldonejo *Nauka*. Sur tiu posteno eldonigis la ruslingvan libron de Aleksandr Ĥarjkovskij *La homo kiu ekvidis la mondon* (pri Vasilij Eroŝenko), Esperanto-lernolibrojn de Magomet Isajev kaj Boris Kolker kaj interlingvistikajn librojn kaj ankaŭ la referaĵon de la doktoriga disertacio de Boris Kolker *Kontribuo de la rusa lingvo al la formiĝo kaj evoluo de Esperanto*. Partoprenis en la 64-a, 65-a kaj 68-a Universalaj Kongresoj de Esperanto.

## Interesa fakto 
La patro de lia patrino Abram Cukerman estis verkisto kaj eldonisto en Varsovio, konato de Ludoviko Zamenhof – kvankam ne esperantisto.

## Literaturo 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Kontribuo de la rusa lingvo al la formiĝo kaj evoluo de Esperanto.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Mělník – kastelkeloj kaj ostejo

**Mělník – kastelkeloj kaj ostejo** troviĝas en kastelo en historia centro de urbo Mělník (legu Mjelnik) kaj en preĝejo de sanktaj Petro kaj Paŭlo apud la kastelo.

La kastelkeloj estas ampleksa subterejo de kastelo en Mělník, rekta konsisto de ĉi tiea vinprodukata tradicio.

La kastelo situas en loko de eksa slava burgejo, kiu dank‘ al gardsituo en okulfrapa monteto super rivero superkreskis en romanan vilaĝon kaj post tio en gotikan burgon. Tiu estis devene ĉirkaŭbarita per fosaĵo, iom post iom alikonstruata en ŝtonan burgon kaj en la jaro 1542 en renesancan kastelon.

Vizito de la kastelo konsistas el du rondoj – kutimaj kastelaj ejinternoj kaj eksterordinaraj vinkeloj. Areo de la kastelo estas subkeligita preskaŭ plene, la keloj mankas sole sub norda alo, kie estadis ĉevalejo. Sub okcidenta alo konserviĝis kelo kun devena volbo. Sub suda alo kaj sub la konstruaĵo nomata Geheno estas grandegaj keloj en du niveloj. La kortego estis subkeligita nur komence de la 20-a jarcento. Hodiaŭ vizito de la kelaro havas pli-malpli turisman karakteron akompanata de gustumado de vinoj. Interesaj estas ankaŭ grandaj historiaj bareloj kun lignoskulptaĵoj.

La **ostejo** estas en kripto en la templo de sanktaj Petro kaj Paŭlo tuj apud la kastelo. Devene romana preĝejo estis kelkfoje alikonstruita. Hodiaŭ tio estas trinava spaco, kies karakteron enpremis al ĝi malfrue gotika reguligo kaj renovigoj komence de la 20-a jarcento. La kripto kun la ostejo (alirebla por publiko) estas gotika ĉambro kun korprestaĵoj de miloj da homoj. Ĝi servis ĝis la jaro 1775 kiel kompletigo de tombejo, kiu etendiĝis ĉirkaŭ la preĝejo. Estas eble, ke devene ĝi estis ekzistonta kiel kripto de iuj el signifaj personecoj. Sed ĝi ne estis finita kaj dum mezepokaj pestepidemioj ĝi fariĝis deponejo de ostoj ĉe la apuda tombejo. Kiam en 1787 ĉiuj ostejoj devis esti malfonditaj pro higienaj kaŭzoj, ties fenestroj estis masonigitaj per surtombaj ŝtonoj. Denove alirebla ĝi estis nur en la jaroj 1891 – 1892. En 1915 ĉi tie komencis siajn antropologiajn studojn profesoro MATIEGKA. Laŭ liaj taksoj ĉi tie estas metita korprestaĵoj de 10 – 15 mil da personoj, el kies la plej maljuna devenas el la 13-a jarcento. La ostoj estas metitaj en murojn kun simplaj ornamoj, bildoj de ankro, kruco kaj koro – simboloj de kredo, espero kaj amo. Kranioj kun militvundoj estas koncentritaj en unu loko donante siajn elokventajn atestojn.

Kategorio:Mělník
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Mělník
Kategorio:Subteraj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Kulturaj memorindaĵoj en Mezbohemia regiono
Banĝulo

eta|maldekstra|250px|"Arko 22" ĉe la sendependiĝa ŝoseo
eta|maldekstra|250px|Banĝulo
eta|maldekstra|250px|Strato en Banĝulo
**Banĝulo** (angle '**, mandinke **', iam *Bathurst*) estas ĉefurbo de Gambio kun 34.828 loĝantoj (stato 2003). Ĝi estas la tria plej granda urbo de Gambio post Serekunda kaj Brikama. Banĝulo estas ankaŭ propra administra distrikto, nomata Granda Banĝula Areo; tiu krom Banĝulo ankaŭ havas vastan ĉirkaŭuban areon, kiu nun nomiĝas tegmente Kanifing, ampleksas pli ol 90 % de la Granda Banĝula Areo kaj inkluzivas ankaŭ la la plej grandan gambian urbegon Serekunda - per tiu truko la Granda Banĝula Areo, jam pro la loĝantaroj de Serekunda kaj Banĝulo, tamen estas la senkonkurence plej larĝa urba areo de la lando: sur areo de 1 % de Gambio ĉi-tie vivas iom pli ol kvarono de ĉiuj gambianoj.

## Situo 
Banĝulo situas ĉe la faŭko de rivero Gambio sur la bordo de Atlantiko.

## Historio 
Banĝulo fondiĝis en 1816 kiel komerca kaj armea loko, kiam la Britio provis la sklavkomercon reguligi.

Ĝi nomiĝis ĝis 1973 *Bathurst* (laŭ *Henry Bathurst*, sekretario de brita kolonia buroo).

La Afrika Komisio pri Homaj kaj Popolaj Rajtoj, formiĝis en 1987 kaj nune havas sidejon en Banĝulo, Gambio. Tio utils ankaŭ por la Afrika Ĉarto pri Homaj kaj Popolaj Rajtoj (konata ankaŭ kiel Ĉarto de Banĝulo).

## Ekonomio 
La marhaveno de Banĝulo http://www.gamport.gm/  havas gravan rolon por Gambio, plej ofte oni eksportas tra la urbo arakidon kaj nafton kaj naftaĵojn.

Iomete ekstere de Banĝulo troviĝas la Banĝula Internacia Flughaveno: la flugkampo estis elektita far NASA en 1987 kiel transatlantika neces-alteriĝejo por Space Shuttle-oj kaj en la postaj jaroj por tio antaŭpreparita. La nova flugkampo longas 3600 m.

## Bildaro

Dosiero:Banjultown1.JPG|
Dosiero:Banjul-mercat.jpg|

## Vidu ankaŭ
* Episkopujo Banĝulo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.lonelyplanet.com/destinations/africa/gambia/attractions.htm  
* http://www.jica.go.jp/ninkoku/ninkoku509/index.html  
* http://www.anzen.mofa.go.jp/info/info4_S.asp?id=277 

## Piednotoj
Bastero

eta|300px|Mapo de Sankta-Kito kaj Neviso
**Bastero** aŭ **Basetero** () estas la ĉefurbo de la Insula Federacio Sankta-Kito kaj Neviso sur la Malgrandaj Antiloj. Ĝi kuŝas sur la suda bordo de Insulo Sankta-Kito.

La loĝantaro de Bastero nombras ĉirkaŭ  kaj tio estas preskaŭ la duono de la tuta ŝtato. En la urbo troviĝas komerca centro, flughaveno kaj kelkaj sukerrafinejoj.

eta|maldekstra|180px|Policejo en Bastero

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Kategorio:Sankta-Kito kaj Neviso
Bas-Tero

**Bas-Tero** (france: *Basse-Terre*, ĉ 14 000 loĝantoj), la ĉefurbo de Gvadelupo, situas ĉe la piedo de la ankoraŭ aktiva vulkano La Soufrière.

*Basse-Terre* estas ankaŭ la nomo de la plej granda insulo (848&nbsp;km²) en la gvadelupa insularo, kie estas la urbo Bas-Tero.

Dosiero:Grande terre.jpg|Elkosma vido de Basse-Terre, septembro 1994
Dosiero:Guadeloupe_map.png|Gvadelupo (Mapo)

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Komunumoj de Gvadelupo
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
Kazbek

**Kazbek**, *Kazbeko* (, , ) estas la dua (post Elbruso) plej alta monto de la Granda Kaŭkazo.

* Koordinato: 42° 42′ N / 44° 31′ Or.
* Alteco: 5.047 m.
* Deveno: estingiĝinta vulkano.
* Ŝtato: Kartvelio ĉe la limo kun Rusio (Nord-Osetio).
* La plej proksima urbo: Kazbegi (Kartvelio).

La monto havas formon de duobla konuso, kies bazo estas sur alteco de 1.770 m. Plejparte kovrita per glacio kaj neĝo. Ĉe la orienta deklivo iras la kartvelia milita vojo (unu el malmultaj aŭtovojoj inter Norda kaj Suda Kaŭkazio).

La monton verŝajne unuafoje ascendis en 1868 Douglas W. Freshfield, Adolphus W. Moore kaj Charles C. Tucker.

Kategorio:Montoj en Kartvelio
Kategorio:Montoj en Rusio
Kategorio:Stratovulkanoj
Kategorio:Vulkanoj en Kartvelio
Kategorio:Vulkanoj en Rusio
Kategorio:Montoj kun alteco inter 5000 kaj 5999 m
Kategorio:Mortaj vulkanoj
Kategorio:Geografio de Nord-Osetio
Kategorio:Landlimo de Kartvelio kaj Rusio
Kategorio:Montoj sur landlimoj
Bisaŭo

**Bisaŭo** estas la ĉefurbo de okcidentafrika ŝtato Gvineo Bisaŭa kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Ĝi estas la plej granda urbo de la lando kaj komerca, industria centro kun haveno, tra kiu oni eksportas la varojn kiel malmolan lignon, arakidon, kokosfibrojn, palmoleon kaj gumon.

Bissau kuŝas ĉe la roka bordo antaŭ Bissagos-Archipel, ĉe delto de rivero Geba.

La urbo estis fondita en 1687 de portugaloj kaj servis komence kiel fortikigita komerc-apogejo. En 1942 ĝi estis ĉefurbo de portugala Guineo, sed en 1973 anstataŭis ĝin Madina do Boe.
eta|maldekstra|180px|
eta|maldekstra|180px|

Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Gvineo Bisaŭa
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Urboj de Gvineo Bisaŭa
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1680-1689
Kategorio:Aperis en 1687
Briĝurbo

eta|Mapo de insulo Barbado
**Briĝurbo** aŭ **Briĝtaŭno** () estas la ĉefurbo de la kariba insulŝtato Barbado kaj same ties ĉefa haveno kaj ekonomia centro. La urbo estis fondita en 1628 de Britio kaj havas nun ĉirkaŭ 7.000 loĝantojn, al tiuj oni povas kalkuli ankoraŭ la loĝantojn de la antaŭlokoj kun 80.000 homoj. La urbo vivtenas sin per turismo, sed produktas ankaŭ sukeron, rumon kaj melason. Ĝi lokiĝas ĉe koordinatoj .

Dosiero:Bridgetown1.jpg|La centro de Briĝurbo
Dosiero:Bridgetown2.jpg|Antaŭurboj kaj la haveno

## Referencoj 
Kategorio:Ĉefurboj de Karibio
Kategorio:Barbado
Bamako

eta|maldekstra|250px|Direkte al Prezidenta Palaco, en fono Bamako
eta|maldekstra|250px|Placo de esploristoj
**Bamako** estas la ĉefurbo de Malio. La urbo situas ĉe la rivero Niĝero kaj laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

En la antaŭurbo *Kuba* troviĝas la registara kvartalo de Malio.

## Historio 
Bamako fondiĝis en ĉirkaŭ 1650, estis okupata en 1883 de francaj trupoj kaj iĝis en 1908 ĉefurbo de franca registaro "Haut Senegal Niger". Post akiro de la sendependiĝo de sub Francio en (1960), oni igis la urbon ĉefurbo de ŝtato Malio. En 1988, Bamako estis kunsida loko WHO-Konferenco, kies Bamako-iniciativo ŝanĝis la ĝistiaman sanpolitikon de Afriko.

La 20an de novembro atako de ĝihadistoj al hotelo en Bamako finis per 27 mortoj.

## Ekonomio 
Bamako estas komerca kaj industria centro (teksaj-industrio) de Malio. El Bamako kondukas la fervoja linio tra Kita, Mahina, Kayes en la havenurbon Dakaro en Senegalo. Dum la fama-fifama Dakar-ralio, Bamako estis etapa loko.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Malio
Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Milionurboj
Bango

eta|Bangia aĉet-centro
eta|maldekstra|250px|Rivero Ubangi proksime de Bango
**Bango** - france *Bangui*, sangoe *Bangî* - estas la ĉefurbo de la Centrafrika Respubliko. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis . Laŭ takso de 2005 vivas ĉirkaŭ 684 000 homoj.

La urbo fondiĝis en 1889 kaj en 1960 iĝis la ĉefurbo de la sendependiĝanta lando. Ĝi situas ĉe rivero Ubangi sur loko, kie pluraj rapidfluejoj malhelpas la komercan ŝipveturadon. La rivero Ubangi formas tiuloke limon inter la Centrafrika Respubliko kaj Demokratia Respubliko Kongo. Sur la alia bordo de Ubangi troviĝas la urbo Zongo.

Ĉefa ekonomia branĉo de la urbo estas la teksaĵindustrio, la produktado de nutraĵoj, biero, ŝuoj kaj sapoj. La eksporto baziĝas je kotono, ligno, kafo kaj sisalo.

Ĉe la Placo de la Respubliko (*Place de la République*), urbocentra, troviĝas triumfa arko romostila de la eksa imperiestro Jean-Bédel Bokassa, filo de la urbo.

* Universitato de Bango

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://earth-info.nga.mil/gns/html/cntry_files.html 


Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de la Centr-Afrika Respubliko
Brazavilo

**Brazavilo** ( t.e. urbo de Brazza, esploristo) estas milionurbo, la ĉefurbo de la Respubliko Kongo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Laŭ la interna administra divido de la lando, la urbo konsideriĝas unu el sume dek du departementoj.

## Geografio 
Brazavilo situas vid-al-vide al Kinŝaso ĉe rivero Kongo, nordokcidente de la Larĝiĝo Malebo kaj la insulo Mbamu. Ili estas duoblaj urboj.

## Klimato 
Brazavilo, same tiel, ol Kinŝaso, havas tropikan klimaton. Dum julio kaj aŭgusto daŭras la seka sezono, tiam neniam pluvas. Jare pluvas po 1 473&nbsp;mm. En la tuta jaro la temperaturo estas konstante ĉirkaŭ .

## Historio 
La urbon (origine *Brazzaville*) oni nomis laŭ franca Pierre Brazza, kiu en la tiama Francia Kongo de 1883 establis haltejon, el kiu evoluis la urbo. La haltejo situis sur la dekstra (norda) riverbordo de Kongo, kiu tie vastiĝas al Malebo-Baseno (Stanley-Pool). La areo ĉirkaŭ la posta haltejo estis transdonita de ĉefulo Makoko en 1880 al Pierre Brazza.

Ekde 1898, Brazavilo estis ĉefurbo de Franca Kongo kaj havis en 1900 nur proksimume 5 000 loĝantojn.

La Konferenco de Brazzaville estis kunsido de francaj politikistoj en la ekzilo kaj altrangaj oficiroj de la kolonioj okazinta en Brazzaville, kiu tiam estis la ĉefurbo de Franca Ekvatora Afriko, en januaro 1944. En ĝi oni diskutis la politikajn, sociajn kaj ekonomiajn reformojn plenumotajn en la Franca Kolonia Afriko.

## Ekonomio 
Brazavilo estas grava trafika punkto de ŝipveturado sur Kongo kaj finhaltejo de fervojo al marbordo.

## Vidindaĵoj 
* baziliko omaĝe al Sankta Anna de 1949
* katedralo de 1892
* preĝejo omaĝe al Dipatrino (Rozaria)
* episkopa palaco de 1893
* maŭzoleo de 2006 pri de Pierre Brazza kiu en 1880 fondis la urbon
* palaco de prezidanto de 1901
* bazarejo
* rusa ambasadorejo de 1888
* nubskrapulo kun 30 etaĝoj
* urbodomo de 1963
* poŝtejo de 1931
* abatinejo de 1892
* insulo Mbamu

## Servoj
* Universitato Marien Nguabi

## Amaskomunikiloj 
* Ĵurnalo *La Semaine Africaine*

## Ĝemelurboj 
*  Dakaro, Senegalo
*  Dresdeno, Saksio, Germanio
*  Kinŝaso, Demokratia Respubliko Kongo
*  Nuakŝoto, Maŭritanio
*  Rabato, Maroko
*  Reims, departemento Marne, Francio
*  Vejhaj (威海, pinjine Wēihǎi), provinco Ŝandongo, Ĉinio
*  Vindhuko, Namibio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj


Kategorio:Ĉefurboj de Afriko
Kategorio:Urboj de la Respubliko Kongo
Kategorio:Milionurboj
Kategorio:Havenurboj
Kategorio:Departementoj de la Respubliko Kongo
Ganimedo

**Ganimedo** povas signifi

* **Ganimedo**, en la helena mitologio, estis bela juna knabo, amata kaj forrabita de Zeŭso.
* Oni donis lian nomon al du ĉielaj objektoj :
** Ganimedo estas natura satelito de Jupitero,
** 1036 Ganimedo estas asteroido, la plej granda amora asteroido.
Makaronezio

**Makaronezio** estas biogeografia regiono, kiu konsistas el kvin insul(ar)oj en Atlantiko:
* Acoroj
* Kanarioj
* Madejro kun Porto Santo kaj Desertas-insuloj
* Verdakabaj insuloj (Kabo-Verdo)
* Sovaĝaj Insuloj ()

La kvin partoj ne estas tre proksimaj inter si; sed pro sia situo en Atlantiko, relative malproksime de kontinentoj, ili posedas iom similan klimaton kaj evoluigis analogaĵojn ĉe flaŭro kaj faŭno, kun endemiaj specioj.

Politike la Kanarioj apartenas al Hispanio, Kabo-Verdo sendependiĝis de Portugalio. La tri aliaj grupoj apartenas al Portugalio.

Ĉiuj makaroneziaj insuloj supozeble ekestis pro vulkana aktivado.
La kolektiva nomo estas de helena origino kaj signifas "feliĉaj insuloj".

Fitogeografie, Makaronezio kongruas kun la **Makaronezia Regiono**, Flaŭra regiono kiu situas en la Holarkta Regno.
eta|270px|maldekstra|Makaroneziaj insul(ar)oj

## Vidu ankaŭ 
* Atlantiko
* Atlantido

Kategorio:Vulkanoj
Kategorio:Insuloj
Baroka orkestro

**Baroka orkestro** estas klasikmuzika orkestro,
kiu ludas sur periodaj instrumentoj
el la tempo de la baroko,
klasika epoko,
aŭ romantikisma epoko.

Kelkaj el la barokaj orkestroj,
kiuj ludas sur periodaj instrumentoj,
estas:
* New Trinity Baroque
* The English Concert
* The Academy of Ancient Music
* Taverner Consort and Players
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newportbaroque.org 

Kategorio:Klasika muziko
Listo de urboj de Sudano

Jen listo de **urboj de Sudano** laŭ loĝantaronombroj:
eta|300px|Mapo pri Sudano kun anglaj loknomoj

* Omdurman
* Ĥartumo
* Norda Ĥartumo
* Sudanhavenurbo
* Kassala
* Kosti
* Njalo (urbo)
* El Obeid
* Vad-Medani
* Gedaref
* Al Faŝir
* Rabak
* Ed Dueim
* Genejna
* Ed Damazin
* Al Managil
* Sennar
* ad-Damir
* En Nahud
* Halfa al Jadidah
* Berber
* Dongola
* Hala'ib
* Suakin
* Wadi Halfa
Krome estas:
* Abu-Hamado


Sudano
Listo de urboj de Somalio

eta|220px|Mapo de Somalio
* Baidoa
* Bardera
* Beledweyne
* Berbera
* Borama aŭ Boorama, Borame
* Bosaso aŭ Boosaaso
* Bu'aale
* Burco
* Ceerigaabo
* Dusa Mareb
* Galkajo
* Garbahaarey
* Garoowe
* Hafun
* Hargejso (Hargeysa)
* Jawhar
* Kismaayo aŭ Kismajo
* Laascaanood
* Merka
* Mogadiŝo (Muqdisho) - ĉefurbo
* Xuddur
Sundo

**Sundo** (, ) estas markolo inter la dana insulo Sjælland kaj la sveda provinco Skanio. La nomo devenas de la dana kaj sveda vorto *sund*, kiu signifas *markolo*.

Sundo estas grava ŝiptrafika vojo inter la Balta Maro kaj Atlantiko, kaj unu el la plej dense trafikataj marvojoj en la mondo.

En 2000 estis inaŭgurita vojo trans la suda parto de Sundo (vidu Sundoponto), parte sur longa ponto, parte en tunelo, inter la urboj Kopenhago kaj Malmö. En la norda, plej mallarĝa parto de Sundo plu okazadas vigla pramŝipa trafiko inter Elsinoro kaj Helsingborg, trans la 4-kilometra markolo.

## Insuloj 
* Ven
* Saltholm

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Sundo

Kategorio:Balta maro
Kategorio:Markoloj en Danio
Kategorio:Markoloj en Svedio
Nina Cvileneva

**Nina Jurjevna CVILENEVA** (; naskita en 1949) estas rusia esperantisto. 

Ŝi esperantistiĝis en 1968. Ŝi estas doktoro pri teknikaj sciencoj, docento en aviada teknika universitato en Ufa, ano de la Internacia Sciencista Kolegio de AIS. De 1969 ĝis 1985 ŝi aktive partoprenis en Sovetia Esperantista Junulara Movado (SEJM). Ŝi erkis tekstojn de popularaj Esperantaj kantoj. Ŝi okupiĝas pri tradukado en Esperanton (precipe de prozo). 
 

Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:AIS
Ondes Martenot

eta|300px|La muzikinstrumento *ondes martenot*
[eta|dekstra|180px|[Pierre Vellones (maldekstre) kaj Maurice Martenot (dekstre)]]

La **Ondes Martenot** (aŭ **Ondium Martenot** aŭ **Martenot** aŭ **ondes musicale**) estas frua elektronika muzika instrumento kun klavaro kaj glito. Ĝi estis inventita en 1928 de Maurice Martenot, kaj originale tre simila en sono al la teremino. La sonaj kapablecoj de la instrumento sekve pligrandiĝis per la aldono de filtrilo bankoj kaj ŝalteblaj laŭtparoliloj. La instrumento estas speciale konata por siaj tremigaj hezitadaj notoj produktitaj de la termionikaj valvoj tio produktas oscilantajn frekvencojn, kiujn oni aŭdas por la inaj voĉaj efikoj en la originala temo de *Star Trek* (Stelomigrado).

La Ondes Martenot uziĝis de multaj komponistoj, plej notinde de Olivier Messiaen. Li uzis ĝin en multaj el siaj verkoj, ekzemple la *Turangalîla-Symphonie* kaj la *Trois Petites Liturgies de la Présence Divine*; en lia opero ''Saint François d'Assise* tri instrumentoj estas uzataj. Inter aliaj komponistoj, kiuj uzis la instrumenton, troviĝas Pierre Boulez, Edgar Varese, Darius Milhaud, Arthur Honegger kaj Maurice Jarre.

Ĉe televido Barry Gray ofte uzis ĝin en siaj partituroj por la serio de Gerry Anderson. Ĝi ankaŭ uziĝis de Bryan Ferry sur la albumo *As Time Goes By*.

La instrumento ofte uziĝis en sonotrakoj por hororaj kaj sciencfikciaj filmoj, kaj ankoraŭ uziĝas de tempo al tempo. Ĝiaj uzoj inkluzivis *Lawrence of Arabia* (1962), *Billion Dollar Brain* (1967), *Amélie* (2001), kaj *Bodysong* (2003), de Jonny Greenwood de Radiohead (Radioĉapo). Oni ofte dankis GREENWOOD ke li alportis la Ondes al pli granda aŭdantaro per *Kid A* (2000), *Amnesiac* (2001) kaj *Hail to the Thief* (2003) albumoj de *Radiohead*. GREENWOOD uzis la Ondes ofte en siaj solopenoj, la sonotrako al *Bodysong'', kaj ankoraŭ verkis pecon por la instrumento titolita "Smear".

## Videos 
* Ondes Martenot videos - Youtube / Thomas Bloch

## Eksteraj ligiloj 
* Klavara Museo ero 
* Thomas Bloch: Ondes-Martenot-muzikisto
* Christine Ott: Ondes-Martenot-muzikisto

Kategorio:Klavarinstrumentoj
Kategorio:Elektronikaj muzikiloj
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Naturrezervejo

**Naturrezervejo** aŭ naturprotekta areo estas mezeŭropa nocio pri forte protektita areo por rezervo de la ekosistemo.

En la naturrezervejo oni protektas la planto-, bestospeciojn. Ĝi estas ofte pli malgranda ol nacia parko kaj celas protekti pro sciencaj aŭ naturrezervaj kaŭzoj areojn, rarajn speciojn aŭ belan pejzaĝon, estaĵojn. La naturrezervejo povas esti biotopoj, marĉoj, montaraj lokoj, arbaroj.

Ĉiuj landoj de la mondo enkondukas en siajn regularojn la koncepton de rezervejo (natura, biologia, ktp) laŭ siaj propraj terminoj kaj kun siaj propraj limigoj.

En la naturrezervejo, la fajrigo, kultivado de agro estas malpermesita aŭ nur per biologiaj metodoj (en Hungario).

Birdorezervejo (nomita foje ankaŭ *ornitologia rezervejo*) estas naturrezervejo celita por protekti birdo-speciojn. Kiel ĉe aliaj naturrezervejoj, ankaŭ en birdorezervejo la ĉefa celo estas eviti, ke specio iĝu endanĝerita aŭ formortinta. Tipe, birdospecioj en rezervejo estas protektitaj kontraŭ ĉasado kaj habitatodetruo.

## Naturrezervejo en malsamaj landoj 
### Germanio 
Oni signas la naturrezervejojn en Germanio per aglo sur verda ŝildo (en iama BRD, la okcidento de la ŝtato) kaj per strigo sur flava ŝildo (en iama GDR, la oriento).

En 1995 estis en Germanio 5.314 naturrezervejoj sur areo de 6.845 km². La plej grandan surfacon de 1.416 km² kovras la naturrezervejoj de la federacia lando Bavario kaj kun 1.275 km² sekvas tiuj de Malsupra Saksio.

## Vidu ankaŭ 
* Biodiverseco
* Specifa protekto: nacia parko, biosfera rezervejo, natura parko

* Eŭropaj protektaj areoj Reto Natura 2000 

Kategorio:Ekologio
Kategorio:Naciaj parkoj
Magomet Isajev

[dekstra|eta|Anonco pri kreo de ASE en [der esperantist kun mencio de *Mahomet* Isajev]]
**Magomet** (foje ankaŭ *Mahomet*) **Izmajloviĉ Isajev** [isajef] (; osete *Isati Izmaili furt Mæxæmæt*; naskiĝis la  en Lesken, Nord-Oseta ASSR, RSFSR, Sovetunio — mortis la  en Moskvo, Rusio) estis sovetia kaj rusia esperantisto, profesoro pri lingvoscienco.

## Biografio 
Li naskiĝis la  en Lesken al oseta patrino kaj laka patro.

## Scienca agado 
Li estis fakulo pri iranaj lingvoj kaj sociolingvistiko, aŭtoro de multaj libroj pri tiuj fakoj. Li estis membro de la Rusia Akademio de Naturaj Sciencoj.

En 1951 Magomet Isajev finis Leningradan Ŝtatan Universitaton, instruis en Moskva Ŝtata Universitato, Moskva Ŝtata Lingva Universitato, Rusia Universitato de Amikeco inter Popoloj.

Kiel iranisto, Magomet Isajev multe kontribuis al la esplorado de la digora dialekto de la oseta lingvo. Kiel sociolingvisto, li multe laboris pri esploroj de la lingva situacio en la multlingva Sovetunio.

## Esperanto-agado 
Li esperantistiĝis en 1956. Li gvidis interlingvistikan grupon en la Instituto de Lingvoscienco en Moskvo. De 1979 ĝis 1989 li estis (la unua kaj la lasta) prezidanto de Asocio de Sovetiaj Esperantistoj. Li estis kunaŭtoro de Esperanto-lernolibro kaj aŭtoro de informa libro pri Esperanto. Krome li estis redaktoro de du interlingvistikaj artikolaroj. Li estis scienca gvidanto de doktorigaj interlingvistikaj disertacioj de Dina Lukjanec kaj Boris Kolker.

## Verkoj 
* E. A. Bokarev i interlingvistika; Problema iskusstvennogo jazyka meĵdunarodnogo obŝĉenija (1976)
* Problemy interlingvistiki (1976)
* Pri la lingvo de l' estonteco (1977)
* Язык Эсперанто (Lingvo Esperanto) (1981)
* Учебник языка Эсперанто (Lernolibro de lingvo Esperanto) (1984, kun Z. V. Semjonova)
* Pri bazaj metodologiaj problemoj de interlingvistiko (1986)
* Problemy meĵdudnarodnogo vspomogatel'nogo jazyka (1991)
* La problemo de artefarita lingvo por la internacia komunikado;

## Eksteraj ligiloj 
* Dankletero de la Rusia Registaro al Isajev pro lia granda kontribuo al disvolvigo de filologia scienco (2003)
* Problemy interlingvistiki lingvistika libro (Red. Isajev) en la rusa en la katalogo de UEA
* Problemy meždunarodnogo vspomogatel'nogo jazyka lingvistika libro (Red. Isajev) en la rusa en la katalogo de UEA
* Referaĵo de disertacio de Boris Kolker
* On the Language of the Future

## Vidu ankaŭ 
* Sociolingvistiko

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Rusiaj iranologoj
Kategorio:Sovetiaj iranologoj
Kategorio:Esperantologoj

Kategorio:Naskiĝintoj en Nord-Osetio
Kategorio:Mortintoj en Moskvo
Kategorio:Osetoj
Isère

**Isère** [] estas franca departemento de la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj, en sudoriento de la lando. Ĝia ĉefurbo estas Grenoblo. La departemento enhavas 526 komunumojn.

Ĝia nomo venas de la rivero Isère.

## Geografio 
La departemento limas al departementoj Rhône, Ain, Savoie, Hautes-Alpes, Drôme, Ardèche kaj Loire.

### Plej gravaj urboj 
* Grenoblo
* Vienne

### Arondismentoj 
La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:
* arondismento Grenoble
* arondismento La Tour-du-Pin
* arondismento Vienne

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Isère

## Eksteraj ligiloj 
* Departementa konsilio de Isère
* Statistikaĵoj pri Isère


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1790
Kategorio:Departementoj de Francio
Foliarbaro

eta|250px|dekstra|Foliarbaro en Germanio

**Naturo** > **flaŭro** > arbo > arbaro > foliarbaro < Ekologio
----
En la komunuza lingvo **foliarbaro** komprenigas arbaron, en kiu ne troviĝas koniferoj,
nur foli-portantaj arboj. Plej ofte temas pri arbaroj en regionoj kun modera klimato, kiuj en vintro estas kalvaj kaj somere verdaj.

La foliarbarojn oni subdividas je la grandfoliaj kaj etfoliaj arbaroj.

Science oni uzas pli precizajn nociojn, por priskribi arbarajn formaciojn.

## Vidu ankaŭ 
* Foliarbo
* Foliarbaroj apud la Nigra Maro kaj de Kolĥido
* Hirkaniaj-kaspiaj miksaj arbaroj
* Pluvarbaro
* Montarbaro

Kategorio:Arbaroj
Pugo

eta|250ra|Simiaj pugoj
**Pugo** aŭ **postaĵo** estas la parto de korpo, sur kiu homoj kaj simioj sidas. Ĝi konsistas el du muskolaj masoj, nomitaj sidvangoj aŭ gluteoj.

La sidvangoj konsistas el muskoloj respondecaj por la movoj de la kruroj, aparte por la cirkla movado de la femuro. Tie troviĝas, en la virinoj, la graso uzata en la formado de la feto.

La pugo apartiĝas en du **gluteoj** per divido, nomata *interglutea sulko*, kiu entenas la *anuson*. La formo kaj la amplekso de la sidvangoj en la primatoj ebligas al ili, resti sidantaj sen bezono uzi gambojn kiel aldona apogo, kaj en la homo ili estas la plej gravaj muskoloj por ties staranta pozicio.

En multaj kulturoj, oni evitas publike montri la pugon malkovritan. (Vidu nudeco.)

La malnovaj Grekoj donis al la diino Afrodito la epiteton "la belpuga" (Καλλίπυγος).

Studio Jean Jacques Lequeu.jpg|Jean-Jacques Lequeu (c. 1785).
Étude de fesses.jpg|Félix Vallotton (c. 1884).
Image-Ass 2.jpg|Pugo kaj femurfendo de virino
MOSH (4878531254).jpg|MOSH fotita de Liz Welsh
Female Buttocks 2.jpg|Ina pugo

## Vidu ankaŭ 
* Gropo
* Pugfrapado
* Pugo de diablo

Kategorio:Homa anatomio
Kategorio:Muskoloj
Drôme (rivero)

eta|300px|dekstra|Drôme proksime de Crest
**Drôme** estas 110 km longa rivero en sudorienta Francio. Ĝi fontas en la okcidenta montetaro de Alpoj, proksime al vilaĝo Valdrôme. Ĝi alfluas la riveron Rodano proksime al Loriol-sur-Drôme, inter Valence kaj Montélimar.

La rivero Drôme fluas tra la sekvaj departementoj kaj urboj:
* Drôme (nomata pro la rivero): Die, Crest.

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Rodano
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Laŭrazio

**Laŭrazio** (Laŭr-azio = "de la rivero Sankt-Laŭrenco ĝis Azio") estas la norda el la du kontinentegoj (krom la suda parto Gondvano), kiuj estiĝis en la Mezozoiko el la prakontinento Pangeo. La partoj de Laŭrazio estis Nord-Ameriko kaj Eŭrazio, kiuj disiĝis laŭ diversaj teorioj antaŭ ĉirkaŭ 135-200 milionoj da jaroj.

*vidu:* Plata tektoniko, terhistorio

## Vidu ankaŭ 
* Alfred Wegener

Kategorio:Geologio
Kategorio:Kontinentoj
Kategorio:Terhistorio
Mogadiŝo

eta|maldekstra|250px|Mogadiŝo en 2006

eta|maldekstra|250px|Mogadiŝo en 1993
**Mogadiŝo** (somale: *Muqdisho*) estas ĉefurbo de Somalio. Ĝi estas la tria plej granda urbo de la lando kaj kuŝas ĉe la Hinda Oceano. Laŭ taksoj de la Unuiĝintaj Nacioj, la urbo havis en 1990 ĉirkaŭ 1,2 milionon da loĝantoj.

## Historio 
La urbo jam estis loĝata en la 10-a jarcento, kiam tie estis konvena klimato, akvo por agrikulturado.

En la 16-a jarcento Mogadiŝo venis sub portugalan potencon. En 1871 okupis la landon la Sultano de Zanzibaro kaj luigis ĝin en 1892 al Italio. La 26-an de novembro estis tie murdita la itala ĝenerala konzulo Antonio Cecchi far somaloj. La urbon aĉetis en 1905 la italoj kaj igis ĉefurbo de la nova kolonio Itala Somallando. Dum la dua mondmilito okupis ĝin britaj trupoj enpenetrantaj el la direkto de Kenjo.

En 1977, la germana sekretservo liberigis pasaĝerojn de forrabita flugmaŝino sur la flughaveno de la urbo.

La 3-an de oktobro en 1993, okazis gravaj bataloj ĉe la urbo inter la UN-soldatoj kaj la indiĝenaj armitoj, kiuj sukceis forpeli la usonajn soldatojn per siaj atakoj, fiagoj.

Hodiaŭ, la urbo estas la plej danĝera loko de la mondo, karakterizita per grupaj kampoj kaj politikaj disputoj.

## Servoj
La Somalia Nacia Universitato (somale Jaamacada Ummada Soomaaliyeed; arabe الجامعة الوطنية الصومالية, angle Somali National University, akronime SNU, antaŭe nomita itale Universita' Nazionale Somala) estas la nacia universitato de Somalio. La ĉefa kampuso de la universitato estas en Mogadiŝo. La ĉefkampuso situas kvar kilometrojn de Mogadiŝo Internacia Flughaveno nomita laŭ Aden Abdullah Osman Daar. 

## Ekonomio kaj infrastrukturo 
Mogadiŝo posedas marhavenon kaj estas la ekonomia kaj financa centro de Somalio. La plej gravaj industribranĉoj estas la nutraĵ-, trinkaĵ- kaj teksaĵindustrio. La urbo estas kunligita per vojoj al Kenjo kaj Etiopio. Ĝi havas ankaŭ etan flugtrafikon.

## Vidu ankaŭ 
* Internacia Flughaveno Aden Adde


Kategorio:Milionurboj
Bertalan Árkay

**ÁRKAY Bertalan** (11-a de aprilo 1901, Budapeŝto – 23-a de novembro 1971. Budapeŝto): arkitekto, nepo de arkitekto Mór Kallina. Lia patro estis Aladár Árkay, lia edzino estis Lili Árkayné Sztehló.

Li studis en la budapeŝta Politeĥnika Universitato, poste li laboris ekde 1925 apud sia patro, estis stipendiisto de la pariza Akademio de Belartoj de Francio en 1926 kaj kunlaboranto en laboroficejo de Thier, pariza arkitekto. Li plustudis en la viena Arkitekta Majstrolernejo de P. en (1927) kaj en Romo (1929). Inter 1928–1940 li planis kaj konstruigis multajn modernajn vilaojn. En 1930 li gajnis kun sia patro premion pro la elkonstrua plano de la Elizabeta bulvardo. Ekde 1932 li direktis la planadon de la nova kirko en *Városmajor* (urboparto de Budapeŝto). Li transprenis en 1932 de sia patro la planadon de preĝejo *Fogadalmi* de Mohács. Oni konstruis laŭ liaj planoj la ludomon de la Tutlanda Sociasekura Instituto sur la placo *Köztársaság* (Respubliko) (1935). En 1934 li planis la hungaran ekspoziciejon en Romo por la Internacia Ekleziarta Ekspozicio, kaj en 1936 pavilonon de Milana Triennálé. En 1937 li renovigis la hungaran konstruaĵon de la Venecia Biennálé.

Laŭ liaj planoj estis konstruitaj lernejoj, ludomoj, domaro, hospitalo. En 1948 li renovigis la subpreĝejon de katedralo en Vác kaj la konstruaĵon de la budapeŝta Belarta Muzeo. Ekde 1949 li estis kunlaboranto ĉe Publikkonstru-plana Instituto. Li ricevis multajn distingojn enlande kaj eksterlande sur ekspozicioj.

Oni deponas lian plankolektaĵon pri Budapeŝto en la Budapeŝta Historia Muzeo, inter aliaj la planojn de lia unua edzino Lili Árkayné Sztehló pri vitrofenestroj.

Menciindas ankaŭ liaj pentraĵoj, li ofte partoprenis en ekspozicioj.

## Elektitaj konstruaĵoj 
* Preĝejo Ĉieliro de Maria (Mohács) ĉirkaŭ 1930
* Preĝejo Koro de Jesuo (Hegyvidék) ĉirkaŭ 1933
* Preĝejo Sankta Triunuo (Balatonlelle) ĉirkaŭ 1940
* Preĝejo Apoteozo de Sankta Kruco (Vecsés) ĉirkaŭ 1960
* pluraj familiaj domoj, vilaoj

Dosiero:Árkay Bertalan2.jpg|1932
Dosiero:Lepke utca 25. alatti családi ház (Árkay Bertalan, 1933).jpg|1933
Dosiero:Árkay Bertalan3.jpg|1935

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Drôme

**Drôme** [] , okcitane *Droma*, estas franca departemento de la franca regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj, en sudoriento de la lando. Ĝia areo estas  kaj ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2013. La ĉefurbo de la departemento estas Valence.

Ĝi estas nomita laŭ la rivero Drôme, alfluanto de Rodano. La departemento enhavas 367 komunumojn.

## Arondismentoj 
La departemento dividiĝas al tri arondismentoj:
* arondismento Die
* arondismento Nyons
* arondismento Valence

## Historio 
La departemento estis kreita tuj post la francaj revolucioj, la 
por altrudi la leĝon de la , ekde parto de la provinco Dauphiné.

La limoj de la departemento plurfoje estis modifitaj post la anekso de Comtat Venaissin en 1792 kaj post la kreado de la departemento Vaucluse en 1793. La urboj Carpentras kaj Valréas, interalie, partoprenis en la departemento Drôme mallongtempe. Tiuj ŝanĝoj kreis enklavon de Vaucluse (kantono de Valréas) ene de Drôme, la plej granda enklavo de tiu speco en Francio.

## Geografio 
Ĝi limas al la departementoj Ardèche, Isère, Hautes-Alpes, Alpes-de-Haute-Provence kaj Vaucluse.

Kelkfoje oni distingas la departementon en pluraj partoj:
* montena Drôme, norde, verdeca simile al montetoj ĉe Liono,
* la ebenaĵo de Valence, okcidente,
* la montaro Vercors, oriente,
* provenca Drôme, sude.

Tiuj malnovaj nomoj havas neniun kialon historian, lingvan aŭ etnologian.

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Drôme

## Eksteraj ligiloj 
* Departementa konsilio de Drôme
* Turismo en Drôme


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1790
Kategorio:Departementoj de Francio
Forte

Komunlingve, la signifo de **forte** estas "en forta maniero", ""multe", "tre". Laŭ la kunteksto oni trovas ankaŭ la sekvajn signifojn.

## Forte en muziko 
**Forte** signifas en la muziko fortan, laŭtan prezentadon. 
La mallongigo estas ***f*** kaj estas kursive skribita super la muziknoton.

La vorto estas identa kun la latina adverbo *fortis** (forta, elana, energia).

Oni signas per **forte*' (pluralo en la itala *forti*) ĉiun muzikaĵon, kiun oni devas prezenti per granda voĉa forto, sonsento.

La altiĝon de "forte" oni nomas **fortissimo** (tre laŭte, mallongigo ***ff***).

### Vidu ankaŭ 
* Fortepiano

## Forte kiel familia nomo 
* Allen FORTE (1926-2014), usona muzikteoriisto kaj muziksciencisto.
* Dieter FORTE, germana verkisto.

## Forte kiel firmaa nomo (*Forte RT.*) 
La antaŭulon de **Forte** fondis - je komisiono de brit-usona Kodak - iama husaroficiro *János Ranzenberger* en 1912. Li elektis la urbeton *Vác* pro la tre pura aero por la fotopapera fabriko.

**Forte AK** (originale, hungare *Forte (Fotókémia) RT*) estas firmao, Akcia Kompanio en Hungario, en Vác, fondita en 1922 far George Eastmen fondinto de Kodak. La produktado komenciĝis en 1922 per 7 diversaj fotopaperoj. Dum la dua mondmilito, la Kodadk forlasis Hungarion, dum la firmao evoluis. Fine de 1944 prirabis la fabrikon la germanoj, poste la aliancanoj bombardis ĝin.

Oni vendis la fabrikon en 1947 al Hungara Ĝenerala Kreditbanko, tiel la firmao iĝis ŝtata posedaĵo post ŝtatigo de la banko (1948) kaj ricevis la nomon **Forte**. Dum la orepoko de la fabriko laboris tie 1500 laboristoj.

Dum jardekoj, la firmao iĝis grava produktanto de **nigra-blankaj fotopaperaĵoj** sur la mondmerkato. La firmaon aĉetis en la 1990-aj jaroj la gvidantoj de la firmao kaj la laboristoj. Pro tio ĝi ne havis sufiĉan kapitalon por investi por la plia evoluigo de la produktaĵoj.

La kolora kaj cifereca fotado rebatis la vendosumon kaj komence de la 2000-aj jaroj la malforta usona dolaro akrigis la situon. Poste la firmao provis interkonsenti kun la ŝuldofinancintoj, por eviti la aĉeton de posteuloj de germana Orwo, la *Filmotech* kaj la franca Bergger. Oni volis vendi 5 el 15 hektaroj por financi la ŝuldojn.

En la firmao en 2003 laboris 260 homoj el kiuj oni maldungis 80 homoj. La fabriko staris ekde novembro 2004 sub likvido, aĉetis ĝin en 2005 hungara investa grupo. La finan baton je la enrepeno faris la kolapso de la konkurintoj: inindus la merkaton varoj kun subproduktado vendoprezo.

La produktado ĉesis komence de 2007, la firmao estas fermita, dum sur la produkteja areo oni planas konstrui loĝejojn.
### Noto 
* hungare pri la firmao 

Kategorio:Muzika notacio
Loka Aŭtonoma Juro

**Loka Aŭtonoma Juro** (地方自治法 [ĉihō-ĵiĉi-hō]; La juro 67-a je 17-a de aprilo en 22-a jaro de Showa (1947) )
Ĝi difinas pri lokaj registaraj strukturoj de Japanio.

inklude:
* La kvar tipoj de prefektujo ([to-do-fu-ken])
* Urboj, Urbetoj, Vilaĝoj, kaj lokaj distriktoj
* Granda Urbo kun Esceptoj
* Kerna Urbo
* Escepta Urbo
* Specialaj kvartaloj en Tokio

## Eksteraj ligiloj 
* http://law.e-gov.go.jp/cgi-bin/idxsearch.cgi  
* http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22SE016.html 
* http://law.e-gov.go.jp/htmldata/S22/S22F00201000029.html 
* Loka Aŭtonoma Juro  (en Japana lingvo)

Kategorio:Juro en Japanio
Kategorio:Registaro de Japanio
Kategorio:Aperis en 1947
Aleksandr Melnikov

**Aleksandro S. / Aleksandr / Aleksander / Alexander Melnikov**,  (naskiĝis en 1951) estas rusia kaj sovetia diplomito pri kemio kaj angla lingvo, emerita docento, poste profesoro pri la angla lingvo kaj la estro de fremdlingva katedro.

Melnikov esperantistiĝis en 1965. Li estas duoble doktoro pri lingvoscienco, defendinta la disertaciojn (doktoran kaj habilitacian) pri interlingvistikaj temoj.

En diversaj tempoj prezidanto de SEJM, estrarano de ASE, vic-prezidanto de SEU, ĉefdelegito de UEA, membro de Akademio de Esperanto (2013-2022). Instruis Esperanton en pluraj landoj. Li estas aŭtoro de ruslingvaj kaj esperantlingvaj libroj kaj artikoloj pri interlingvistiko kaj Esperanto-informado.

## Eksteraj ligiloj 
* Pri la estetika funkcio de Esperanto
* Lingvokuljturologiĉeskie aspekty planovyh meĵdunarodnyh jazykov - lingvistika libro de Melnikov en la rusa en la katalogo de UEA.

Kategorio:Rusiaj esperantistoj
Kategorio:Sovetiaj esperantistoj
Kategorio:Akademio de Esperanto
Baroka violono

La **Baroka violono** estas kordinstrumento baroka el kiu disvolviĝis la violono moderna. Kiel la violono moderna, oni ludas la violonon barokan tirante arĉon trans la kordojn kaj ŝanĝas la tonalton fingrante la kordojn kontraŭ la kolo. La diferencoj inter la barokaj kaj modernaj violonoj inkludas: pli malgrandan basostangon, ponton kiu estas pli maldika ĉe la bazo kaj pli dika ĉe la supro, pli mallongan fingrotabulon, pli dikan kolon kaj foreston de agordiloj fajnaj. Krome, malsimile ol la arĉo moderna, la arĉo baroka estas aŭ rekta aŭ konvekse kurba. Ĝia ekstremaĵo formas rimarkindan pinton. Violonoj barokaj havas kordojn katgutajn. Kutime la ludistoj ne uzas metonapogilon kaj tenas la violonon preskaŭ paralele al la tero. Intereso pri barokaj violonoj kreskas ĉar pli kaj pli ludistoj volas ludi muzikon barokan kun muzikiloj de la epoko.

Kategorio:Kordinstrumentoj
Kategorio:Muzikaj instrumentoj
Kategorio:Klasika muziko
Ufa

**Ufa** ( [ufá], ) estas urbego kaj ĉefurbo de Baŝkirio, Rusia Federacio, kie ĝi estas la 11-a plej granda urbo. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 150 m
* Areo: 708 км²
* Horzono: UTC + 6
* Telefonkodo: 347, la enurbaj telefonnumeroj estas sesciferaj (en jaro 2010)
* Poŝtkodo: 450 000 - 450 999
* Kodo de OKATO de la urbo (en jaro 2005) estas 80401
* Demografio historie:
** En la jaro 1959 la urbo havis 547 000 loĝantojn.
** En la jaro 2002 la urbo havis 1 042 400 loĝantojn.
** En la jaro 2010 la urbo havis 1 038 100 loĝantojn.

## Geografio 
Ufa troviĝas en la suda parto de la lando, apud Uralo, en valo de rivero Belaja (Blanka, Белая) (kiu enfluas en riveron Kama (Кама)), ĉe la enfluo en ĝin de riveroj Ufa (Уфа) kaj Djoma (Дёма).

Geografiaj koordinatoj de la urbo estas .

## Historio 
La urbon oni fondis en 1574 lige kun la ekrego de la baŝkira teritorio fare de Rusio. Tiam unue provizora fortikaĵo konstruiĝis. Ufa havas statuson de urbo ekde jaro 1586. Ekde 1919 ĝi estas ĉefurbo de la supre menciita aŭtonomio, post la socialismo ankaŭ religia centro de muslimoj. En Ufa ŝtata universitato funkcias.

La 3an de junio de 1989 du moviĝantaj trajnoj okazigis sparkojn kiuj eksplodigis naturan gason el gasdukto ĉe Ufa. Estis ĉirkaŭ 645 mortintoj.

## Ekonomio 
Industrio de Ufa naskiĝis nur en la 19-a jarcento. En 1925 oni komencis produkti turbinojn por flugmaŝinoj, ekde 1942 diversajn gumojn, nuntempe plastojn.

## Trafiko 
Ekde 1870 la ŝipado, ekde 1892 la fervojo ekfunkciis, kiel transsiberia fervojo. Ufa havas internacian flughavenon. En la urbo tramoj, aŭtobusoj, troleoj kaj ekde 2011 supozeble metroo liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* ortodoksaj preĝejoj
* moskeoj
* muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Ankaro, Turkio
*  Halle, Germanio
*  Las Piñas, Filipinoj
*  Orenburg, Rusio
*  Paldiski, Estonio

## Famuloj 
* Ekde 1917 ĝis la hejmenveno tie vivis kaj verkadis Jaroslav Hašek
* En Ufa mortis hungara kemiisto Irén Júlia Götz

## Esperantistoj 
* Boris Kolker
* Nikolaj Ŝigajev
* Nina Cvileneva

## Bildaro 

Dosiero:Ljalja-Tjulpan.jpg|Moskeo en Ufa
Dosiero:Orthodox church at the end of Kirov street.jpg|Ortodoksa preĝejo en Ufa
Dosiero:Ufa river view.JPG|Riverbordo de Ufa

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de milionurboj
* Internacia flughaveno Ufa
* Ufa (stacidomo)
* Tramtransporto en Ufa
* Trolebusa transporto en Ufa

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Urboj de Baŝkirio
Kategorio:Milionurboj
Taslima Nasrin

**Taslima NASRIN** (bengallingve: তসলিমা নাসরিন) naskiĝis la 25-an de aŭgusto 1962, en Majmansing, Bangladeŝo; kuracisto kaj verkisto, humanisma aktivulo (la etikedon "virinisma" ŝi publike malakceptis). Ŝi akre mallaŭdis islamon pro la statuso de virinoj, kaj estis kondamnita je morto per la religiaj instancoj de la lando kaj persekutata per la laikaj instancoj pro kritiko de islamo, tiel ŝi finfine devis dufoje ekziliĝi. Ŝi ricevis la Saĥarov-Premion en 1994.

## Rete legeblaj en Esperanto 
* ŝia parolado en franca Nacia Asembleo
* ŝi estas ankaŭ poeto

eta|dekstra|Taslima Nasrin

## Referencoj 
Kategorio:Bengalaj verkistoj
Kategorio:Feministoj
Kategorio:Kritikistoj de islamo
Kategorio:Kritikistoj de kreismo
Kategorio:Ginekologoj
Kategorio:Ateismaj feministoj
Kategorio:Ateismaj aktivuloj
Kategorio:Saĥarov-Premio gajnintoj
José Antonio Vergara

**José Antonio VERGARA** (naskiĝis la ) estas ĉilia esperantisto. Vergara estas kuracisto pri epidemiologio kaj universitata instruisto. Lerninta Esperanton per koresponda kurso en 1982, li estas aktivulo pri lingva diverseco kaj homaj rajtoj. Li loĝas en Puerto Montt, Ĉilio.

## Aktivado en UEA 
Jose estas dumviva membro de UEA. Post unujara kunordigo de la Amerika Komisiono de UEA, inter la jaroj 2007 kaj 2010 li estis estrarano de UEA pri faka kaj scienca agado, inter la jaroj 2010 kaj 2013 B-komitatano de UEA, elektita de ties individuaj membroj. La 20-an de julio 2013 José Antonio VERGARA dum la komitatkunsido de la 98-a UK en Rejkjaviko estis elektita kiel estrarano de UEA, ĝis la fino de la mandato en 2016.

Li redaktoris la libron En la mondon venis nova lingvo, festlibro por Ulrich Lins.

## Internacia Scienca Asocio Esperantista 
José-Antonio Vergara estas prezidanto de ISAE depost 2011. Li instigis la uzon de neoficiala nomo por la asocio: Internacia Scienca Asocio Esperanta (anstataŭ 'Esperantista'). Tamen, la statuto registrita en Nederlando (Kamer van Koophandel) sub lia prezidanteco estas Internacia Scienca Asocio Esperantista, kiu do restas la oficiala nomo de la Asocio.

## Eksteraj ligiloj 
* "José Antonio Vergara emfazas lingvajn homajn rajtojn" ĉe Libera Folio (aprilo 2004)
* "José Antonio Vergara volas havi pli da debatoj en la komitato" ĉe Libera Folio (decembro 2009)
* "Esperanto estas multe pli valora ol speco de malangla aŭ identecofonto de supozata “popolo”" ĉe La Ondo de Esperanto (novembro 2011, aperis papere en *La Ondo de Esperanto*, decembro 2011, №12, 206) ()
* prelego de li el 2011 pri aidoso en la retejo vimeo ()
* intervjuo kun la epidemiologo José Vergara en la suda ĉilia televido tute komence de la kronvirusa pandemio la 13-an de marto 2020 ()
* distanca intervjuo kun Jose Antonio Vergara, majo 2022 ()

## Referencoj 
Kategorio:Ĉiliaj esperantistoj
Kategorio:Ĉiliaj kuracistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Nicolaes van Verendael

**Nicolaes VAN VERENDAEL**, [NIKolas van VERendal] (1640-1691, flandra pentristo, naskiĝis en Antverpeno). [[Dosiero:Verendael bloemenstilleven.jpg|eta|dekstra|200px|Tulipo, diantoj, ipomeoj kaj aliaj floroj en vitra vazo, ĉ. 1670. CGFA  ]]

Deksepjaraĝa, li aliĝis la gildon, estanta filo de mastro. Kvankam agema dum tridek jaroj, li ne estis multverka, eble pro lia zorgoplena atento pri detalo. Ŝajne li mortis en malriĉeco.

Kategorio:Flandraj pentristoj
Nintendo

eta|Nintendo-logoo
**Nintendo ** (; hepburne: Nintendō Kabushiki-gaisha) estas japana akcia kompanio, mondfama fabrikanto de ludiloj kaj videoludiloj. Ĝia ĉefa oficejo situas en Japanio, en Kiota gubernio, en Kioto.

Nntempa direktoro de Nintendo estas MIJAMOTO Ŝigeru.

## Historio 
[eta|180px|Bildo de [Game Boy, granda sukceso de Nintendo]]
* 1889 23-a de septembro FUSAĜIRŌ Jamaguĉi establis malgrandan entreprenon por fabriki Japanan ludkarton Hanafudaon .
* 1947 20-a de novembro Komenco de la kompanio
* 1959 Nintendo kontraktis kun Disney por uzi Disney-ajn rolantojn sur Nintendo-a ludkarto. La kontrakto sukcesis kaj profitis almenaŭ 600 000 kartoj po 1 jaro.
* 1980 Game & Watch
* 1983 Family Computer (Famicon)
* 1985 Nintendo Entertainment System
* 1989 Game Boy
* 1990 Super Family Computer (Super Famicon)
* 1991 Super Nintendo Entertainment System
* 1996 Nintendo 64
* 2001 Game Boy Advance
* 2001 Nintendo GameCube
* 2003 Game Boy Advance SP
* 2004 Nintendo DS
* 2004 Game Boy Micro
* 2006 Nintendo DS Lite
* 2006 Wii
* 2011 Nintendo 3DS
* 2012 Wii U
* 2014 New Nintendo 3DS
* 2016 NES Classic Edition
* 2017 Nintendo Switch

## Videoludoj ludeblaj per Nintendo 
* Dark Souls
* Undertale
* :Kategorio:Videoludoj ludeblaj per Nintendo
* :Kategorio:Videoludoj de Nintendo

## Videoludoj eldonita per Nintendo 
* Mario
* Super Mario World
* Super Smash Bros. Melee
* Donkey Kong
* The Legend of Zelda
* The Legend of Zelda: Ocarina of Time
* Super Mario 64
* Kirby
* Donkey Kong 64
* Pokémon Red kaj Blue
* :Kategorio:Videoludoj de Nintendo

## Eksteraj ligiloj 
* Nintendo Japanio Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.co.jp)
* Nintendo de Usono Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.com)
* Nintendo Eŭropo Oficiala Retpaĝo (www.nintendo-europe.com)
* Nintendo Kanado Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.ca) 
* Nintendo Aŭstralio Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.com.au)
* Nintendo Norvegio Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.no)
* Nintendo Svedio Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.se)
* Nintendo Grekio Oficiala Retpaĝo (www.nintendo.gr)

Dosiero:Nintendo Headquarters - panoramio.jpg|
Dosiero:GameCube-Console-Set.png|


Kategorio:Kioto
Kategorio:Japanaj videoludaj firmaoj
Kumamoto (apartigilo)

**Kumamoto** -  - povas esti:

# Kumamoto (熊本市 [kumamoto-ŝi]) — ĉefurbo de la gubernio Kumamoto en la regiono Kjuŝuo de Japanio
# gubernio Kumamoto (熊本県 [kumamoto-ken]) — gubernio en la regiono Kjuŝuo de Japanio
# Kumamoto (熊本 [Kumamoto]) — japana familia nomo
# 9993 Kumamoto, asteroido de la asteroida zono