open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zsolt Fekete (fotisto)

**FEKETE Zsolt** estas rumanuja hungara fotisto naskita la 11-an de majo 1967 en Târgu Mureş. Li estas la filo de pentristo Zsolt Fekete.

## Individuaj ekspozicioj
*1996 • Laborprocezo, Arles (FR)
*1997 • De-Max Galerio

## Elektitaj grupaj ekspozicioj
*1998 • Kluĵo • Sfântu Gheorghe • Târgu Mureş
*1994 • Andar per Mostre,  Fotoj el Hungarujo Spilimbergo (IT) • Juna foto en Hungarujo, Budapest, Miskolc, Szeged
*1995 • Ekspozicio de Magyar Iparművészeti Főiskola,  Eger • Fotobienalo Ernst Múzeum, Budapest
*1997 • Profil Galerio, Bratislava • ALTER-NATIV, Kultúrpalota, Târgu Mureş • Magyar Ház, Berlin.

## Libro kaj dokumentfilmo
*Fekete Zsolt - Köböl Ákos - *Amit a portfolió építéséről tudni kell*http://www.libri.hu/szerzok/fekete_zsolt.html
**Az idő fényképe*http://www.libri.hu/konyv/az-ido-fenykepe.html

## Fonto
*Artportal.hu
## Eksteraj ligiloj
*Blogo de fotisto

Kategorio:Rumanujaj hungaraj fotistoj
László Félegyházi

**FÉLEGYHÁZI László** (fe:ledjha:zi) estis hungara pentristo naskita en Satmaro la 28-an de marto 1907 kaj mortinta en Budapeŝto la 20-an de marto 1986.

## Kariero
László Félegyházi havigis diplomon de desegninstruisto en Budapeŝto inter 1923 kaj 1930 en la Belarta Altlernejo, poste li vivis kaj laboris por jaroj en Baia Mare. En 1934 li studis en Parizo kaj poste li loksidiĝis en Hungario en Debreceno, kie li envolviĝis la laboron de Asocio Endre Ady. Li ekspoziciis regule en la diversaj aranĝoj de la Szinyei Társaság kaj Képzőművészek Új Társasága. En 1932 kaj 1935 li havis retrospektivajn ekspoziciojn en muzeo Déry Múzeum de Debreceno. Poste 1945 li partoprenis ĉiuj pli gavajn ekspoziciojn. után minden jelentősebb tárlaton részt vett. 1972-ben Bp.-en a Magy. Nemzeti Galériában (MNG) állított ki a K-mo.-i művészek kiállításán. Festményein az 

## Premioj
*Szinyei-premio (1932);
*Munkácsy-premiito (1950).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon, Artportal.hu

Felegyhazi, L.
Felegyhazi, L.
Károly Fekete

**FEKETE Károly** estis rumanuja hungara pentristo naskita en Érmihályfalva la 29-an de julio 1898 kaj mortinta en la sama loko Valea lui Mihai la 5-an de decembro 1981.

## Biografio 
En jaroj 1921-25 Fekete lernis kaj laboris en Artistkolonio de Baia Mare, poste inter 1924-30 en Magyar Képzőművészeti Főiskola (Hungara Belarta Altlernejo) de Budapeŝto. Liaj signifaj instruistoj estis István Réti kaj János Vaszary (pentristo). Li studvojaĝis en Parizo, Romo kaj Florenco. Kune kun János Pirk li pentris la murbildojn de la loka preĝejo. En jaroj 1958-64 li estis politika malliberulo.

## Fontoj 
* Artportal

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Cipra silvio

eta|318x318ra|Sur monbileto
La **Cipra silvio**, ***Sylvia melanothorax***, estas specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Tiu reproduktiĝas en Cipro, kio nomigas la specion en multaj lingvoj. Tiu malgranda paserina birdo estas mallongdistanca migranto, kaj vintrumas en Israelo, Palestino, Jordanio kaj Egiptio. 

Kiel plej parto de la silvioj, ankaŭ tiu havas distingajn masklan kaj inan plumarojn. La maskla plenkreskulo estas malgranda silvio (13-14 cm longa, 10-11 g peza, kun enverguro de 15-18 cm) kun griza dorso, nigra kapo (sed griza nuko), blankaj subvangaj strioj ("mustaĉoj") ne tiom markataj kiom tiuj de la Blankagorĝa silvio kaj de la Barbstria silvio sed pli svagaj aŭ ampleksaj strizonoj, kaj, unike inter tipaj silvioj, subaj partoj tre skvamecaj je nigro, kio nomigas la specion en la latina scienca nomo kie *melanothorax* devenas de du radikoj el la antikva greka signife “kun nigra brusto”. En la nigra vizaĝo ege rimarkindas la okulo kun flaveca iriso kaj ruĝa okulringo. La ino estas ĉefe griza supre, kun pli griza kapo kaj blankeca sube kun helaj punktetoj; temas pri kazo de seksa duformismo. La specio estas simila al la Sardia silvio kun kies inoj tiuj inoj povas esti konfuzataj escepte pro pli hela gorĝo kaj suba punktado. La kanto de la Cipra silvio estas rapida kaj sonoreca, kaj simila al tiu de la Sardia silvio.

Kune kun la Nigragorĝa silvio ĝi formas superspecion kun malhelaj gorĝoj, blankaj vangostrioj kaj helaj vostobordoj. Tio krome rilatas al la specioj de la Mediteraneo kaj Mezoriento de la genro *Sylvia* kiuj havas nudan okulringon, nome la Barbstria silvio, Sardia silvio kaj la Tamariksilvio. Ambaŭ grupoj havas blankan barbareon, sed tiu povas ne formi klaran strion ĉe la lasta grupo; super tio blanka, la kapoj de la maskloj estas uniforme malhelaj.(Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006)

Tiu estas birdo de seka malferma kamparo, ofte ĉe montetaj deklivoj, kun arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ ulekso; la ino demetas 3-5 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu estas insektovora, sed manĝas ankaŭ berojn.

Tiu specio, kiel simbolo de la insulo Cipro, aperis en poŝtmarkoj de ambaŭ ŝtatoj cipraj nome la agnoskata kaj la turka disigaĵo kaj en monbiletoj.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife Internationa, 2004, 52836, Sylvia melanothorax, 12a Majo 2006. Malplej Zorgiga

* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0

* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Waldeck

[200ra|eta|maldekstra|Mapo de Waldeck, kun la limo inter [Vestfalio kaj Hesio-Nasaŭo]]
**Waldeck**, , aŭ pli poste **Waldeck kaj Pyrmont** (ebla esperantigo estus: "Valdeko-Pirmonto"), estis historia ŝtateto en meza Germanio. Ekde la 14-a jarcento ĝi estis memstara graflando en la Sankta Romia Imperio, ekde 1815 kiel **princlando Waldeck-Pyrmont** membro-ŝtato de la Germana Federacio kaj poste de la Germana Imperiestra Regno kaj de la Vajmara Respubliko. Rezidejo kaj administrejo estis unue la kastelo *Burg Waldeck* apud *Eder* kaj poste Arolsen. La princlando konsistis ekde 1625 el du geografie disaj partoj: la iama **graflando Waldeck** (en la nordo de la hodiaŭa federacia lando Hesio) kaj la multe malpli granda **graflando Pyrmont** (en la sudo de la hodiaŭa Malsupra Saksio).

Ekde 1868 la princlando havis kontrakton kun la reĝlando Prusio, laŭ kiu la multe pli granda reĝlando administris la etan najbaran princlandon, kiu tamen formale plu restis suverena ŝtato. Tiu kontrakto estis renovigita ĉiun dekan jaron, ankaŭ post la Novembra Revolucio en 1918, kiam kaj Prusio kaj Waldeck iĝis "liberaj ŝtatoj" (= respublikoj). La ŝtateto tamen ne sukcesis resti memstara, kaj fine plene iĝis parto de Prusio: unu en 1921 la eta norda parto *Pyrmont*, kaj en 1929 fine la restanta parto *Waldeck*.

La nigra-ruĝa-ora flago de Waldeck iĝis flago de la Vajmara Respubliko kaj pli poste de la Federacia Respubliko Germanio.

## Dinastio Waldeck-Pyrmont 
Dum preskaŭ 800 jaroj la landon regis la **dinastio Waldeck**, pli poste nomata **dinastio Waldeck-Pyrmont**. Ĝi estas proksime ligita al la reĝa familio de Nederlando. En 1879 la 20-jara princino Emma de Waldeck-Pyrmont (filino de princo Georgo Viktoro kaj fratino de la lasta reganta princo, Frederiko) edziniĝis kun reĝo Vilhelmo la 3-a de Nederlando kaj per tio fariĝis prapatrino de ĉiuj nederlandaj reĝoj kaj reĝinoj ĝis hodiaŭ.

eta|maldekstra|300ra|

## Regantoj de Waldeck kaj Pyrmont 
Princoj (*Fürsten*):

* 1712–1728: Frederiko Antono Ulriko, rangaltigita 1712 al hereda princo
* 1728–1763: Karolo Aŭgusto
* 1763–1812: Frederiko Karolo Aŭgusto
* 1812–1813: Georgo la 1-a
* 1813–1845: Georgo la 2-a
* 1845–1893: Georgo Viktoro
* 1893–1918: Frederiko, frato de Emma

## Eksteraj ligiloj 
* Princlando Waldeck  

* Militaj dekoraĵoj de la princlando Waldeck 


Kategorio:Germanaj princlandoj
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Historio de Hesio
Kategorio:Historio de Malsupra Saksio
Kategorio:Distrikto Waldeck-Frankenberg
Edward Augustus Inglefield

**Edward Augustus Inglefield** (27-an de marto 1820 en Cheltenham - 5-an de septembro 1894 en Londono) estis brita admiralo kaj polusa esploristo.

## Vivo 
Inglefield jam ekservis en 1834 en la mararmeo. Lin komisiis en 1852 Lady Jane Franklin veturi al Barrow-marvojo, por partopreni la serĉadon de la brita polusa esploristo John Franklin sur areo de la Insuloj de reĝino Elizabeto kaj por liveri helpmaterialojn por la tie troviĝinta eskadro. Dume li ankaŭ esploris la nordajn bordojn de la Baffin-golfo. Li nomumis en 1852 la Ellesmere-insulon post Siro Francis Egerton, unua earlo de  Ellesmere.

Li atingis la 16-an de aŭgusto Upernavik kaj eniris Smithsund (ĝis 78° 28' 21 norda latitudo). John Ross asertis, ke tiea vojo estas fermita, sed Inglefield trovis ilin malfermite kaj tiel montris la ĝustan vojon por ĉiu posta ekspedicio. Li ankaŭ atingis Jonessund ĝis 84° 10' okcidenta longitudo.

Li ekveturis denove en 1853 kaj 1854, por transporti stacionantajn homojn sur la Beechey-insulo reen al Grand-Britio. 

Inglefield iĝis en 1875 vicadmiralo.

Inglefield ricevis pro siaj povumoj Oran medalon fare de la Reĝa Geografia Societo en Londono.

Siro Edward August Inglefield mortis la 5-an de septembro 1894 en Londono.

## Verkoj 
**Report on the Return of the Isabel from the Arctic Regions*. (In: Journal of the Royal Geographical Society. 1853, S. 136)
**A Summer Search for Sir John Franklin*. Londono 1853

 

Kategorio:Esploristoj de Arkto
Kategorio:Britaj esploristoj
Billy Gilman

**Billy GILMAN** aŭ plennome **William Wendell GILMAN III (do la 3-a)** - naskiĝis la 24-an de majo 1988, do nun -jara - estas usona kantisto, kiu publike prezentiĝas ekde la jaro 1999, do ekde la 11-a vivjaro. Li ĝis la knaba voĉoŝanĝiĝo havis brilan sopranan voĉon, kaj post tiam, kantante oktavon pli sube, same klaran tenoran voĉon. En Usono oni kutime konsideras lin en la kategorio de kontrea muziko, sed multaj el liaj kantoj estas kanzonoj popmuzikaj fokusitaj je lia soloa kantista voĉo kaj je relative ambiciaj tekstoj - ne vere tipaj por kontrea muziko. Akompanas lin la renomo esti "knaba kantisto" de tre pura voĉo, kaj responde liaj tekstoj kutime estas malprovokaj, morale senriproĉaj kaj fojfoje iom naive kortuŝaj.

En 2000, en la 12-a vivjaro, li nacie konatiĝis per la unuopaĵo *One Voice* ["unu voĉo"], kiu elektiĝis inter la 20 plej sukcesaj kontreaj muzikaĵoj en Usono kaj igis lin esti la plej juna kantisto en tiu kategorio. Pli poste en la sama jaro, publikiĝis albumo samnoma, kiu vendiĝis tre sukcese kaj dufoje ricevis la platenan premion pri multfoja vendo de muzika produktaĵo en Usono.

Sekvis kristnaska albumo sub la nomo "Classic Christmas" ["klasika kristnasko"] kaj plia albumo sub la titolo *Dare to Dream* ["kuraĝi revi"], ambaŭ ricevis la oran premion pri multfoja vendo de muzika produktaĵo. La 4-a albumo, *Music Through Heartsongs* ["muziko tra korkanzonoj"], en 2003 estis bazita sur poemaj tekstoj de la juna verkisto *Mattie J.T. Stepanek*, kiu suferis je muskola distrofio kaj mortis en 2004. Ĝi estis kantata per jam ne plu infana voĉo de la intertempe 15-jara junulo Billy. En 2005 la kantisto en nova muzikproduktejo publikigis sian 5-an muzikan albumon sub la titolo *Everything and More* ["ĉio kaj pli"], kaj 2006 sekvis 6-a albumo simple nomata *Billy Gilman*.

## Albumoj 
* One Voice (2000)
* Classic Christmas (2000)
* Dare to Dream (2001)
* Music Through Heartsongs (2003)
* Everything and More (2005)
* Billy Gilman (2006)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle) 
* Billy Gilman en MySpace

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Infanaj kantistoj
Esparta ligeo

[eta|*Lygeum spartum*  [Muzeo de Tuluzo]]

La **esparta ligeo** aŭ **esparta herbo** (*Lygeum spartum*) estas plantospecio el la familio de la poacoj, adapta al regionoj sekaj kun argilaj, marnaj, gipsaj kaj salecaj grundoj de la Mediteranea regiono. Kutime oni reciproke konfuzas la alfon kaj la espartan ligeon.

## Etimologio 
La nomo *spartum* devenas de la greka *spárton*, alfogreso, aludante la similecon de alfogreso kaj esparta ligeo.

## Disvastiĝo 
Tiu palearktisa specio troviĝas en orienta kaj suda Hispanujo, kaj en la Balearoj. La planto ankaŭ estas indiĝena en Italujo kaj je la suda marborda zono de la Mediteraneo, ekde Maroko ĝis Egiptujo.

## Priskribo 
Estas herba staŭda kaj rizoma planto kiu altas unu metron. Ĝi havas flav-verda ĝis blankeca koloro. Ĝiaj ŝosoj konstituas dikajn pajlotigojn kiuj estas kovritaj je la bazo kun skvamoj. La folioj, kun aspekto de junko, estas rulvolvitaj, por redukti tiamaniere la perdon de akvo pro transpirado.

La floroj konstituas spikon, kovrita de grandaj silkecaj haroj kaj ĉirkaŭita de brakteo de 3 ĝis 9 centimetroj. Se la planto troviĝas sen la floro, oni nefacile distingas ĝin de la alfo (*Stipa tenacissima*).

## Uzado 
Antaŭe ĝi havis industrian utilon por fabriki esparton. En Aragono oni rikoltis la foliojn por plekti ilin kaj fabriki ŝnurojn nomitaj "fencejos" kun kiuj oni ŝnuris la faskojn de greno post la rikolto de la cerealoj. Ĝi ankaŭ estis uzata por fari la pajlomatracojn por la soldatoj.

En Níjar (Almerio), la planto estas uzata por la enpakado de la keramiko en kestoj, por protektado kontraŭ la skuiĝo dum sia transporto. Simila uzado ekzistas en la Murcia regiono, en tiu ĉi okazo por protekti la transportendajn melonojn.

Esparta ligeo ankaŭ utilas por la kapra kaj ŝafa paŝtado. Sammaniere kiel la alfo, la esparta ligeo estas uzata por la fabrikado de espartaĵoj.

Nuntempe oni agnoskas ĝian ekologian valoron kiel protektanto de la grundo.

## Vidu ankaŭ 
* Mediteraneaj sekaj duonarbaroj kaj stepo

## Bibliografio 
*  Ingrid Schönfelder, Peter Schönfelder 1990 : Die Kosmos-Mittelmeerflora, *Franckh*, Stuttgart ISBN 3-440-05300-8
*  *Lygeum spartum*. In: Clayton, W.D., Harman, K.T. and Williamson, H. 2006 onwards : GrassBase - The Online World Grass Flora. [elŝutita 2007-10-27]

## Eksteraj ligiloj 
*  Flaŭro de Aragono 

Kategorio:Pooideoj
Kategorio:Metio
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Gundinci

**Gundinci** estas komunumo en la kroatia provinco Brod-Posavina. Ĝi administre identas kun samnoma vilaĝo.

Laŭ la censo de 2001 Gundici havis 2.294 loĝantojn de jena etna konsisto:
* Kroatoj: 2.277 (99,26&nbsp;%)
* Germanoj: 1 (0,04&nbsp;%)
* Makedonoj: 1 (0,04&nbsp;%)
* sendecidaj: 8 (0,35&nbsp;%)
* sen indiko: 7 (0,31&nbsp;%)
## Gefiloj
*Stefan Maul, ĵurnalisto esperantista

Kategorio:Urboj de Kroatio
Rebuso

[eta|200ra|Ekzemplo de rebuso (en [nederlanda)]]
**Rebuso** (laŭ PIV) estas ludproblemo, en kiu la vortoj de frazo estas prezentitaj sub formo de desegnitaj objektoj, kies nomoj samsonas (aŭ eĉ similsonas, kiel la divenotaj vortoj aŭ vortsilaboj. Ekzemple oni kunmetas la bildojn de maro kaj de ŝuo, por elvoki la vorton "marŝu". Tiu ludproblemo estas simila al tiu de ŝarado. Kiel dua signifo eblas uzi tiun vorton por iu afero malklara nefacile komprenebla. La nomo koincidas en multaj eŭropaj lingvoj.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝarado
* [Rebusoj el la revuo «Semajno de enigmoj(https://eo.wikipedia.org/wiki/Semajno_de_enigmoj)»]  

Kategorio:Vortaj ludoj
Ŝarado

eta|Grupo de ludantoj divenante frazon
**Ŝarado** estas ludo per enigmo konsistanta en la diveno de vorto pere de indiko pri ties signifo, malkomponado en partoj, kiuj formas aliajn vortojn. Tiu tempopasigilo estas rilata ĉefe kun la krucvortenigmo.

Tiu ludo estas pli malfacila ol iom simila rebuso.

## Notoj
Lewis Padgett

**Lewis PADGETT** estas la pseŭdonimo de la sciencfikciaj usonaj verkistoj kaj geedzoj Catherine L. Moore kaj Henry Kuttner.

Catherine L. Moore kaj Henry Kuttner geedziĝis en junio 1940 sed ilia kunlaboro komencis de 1937. Plimulto el la verkoj de C. L. Moore, kaj la preskaŭ tutaĵo el la verkoj de H. Kuttner inter 1940 kaj 1958 estas rigardindaj kiel kunverkoj de la geedzoj. Ili subskribis aŭ sub la solaj nomoj de "H. Kuttner" aŭ de "C. L. Moore", aŭ sub ambaŭ nomoj "H. Kuttner kaj C.L. Moore", aŭ sub diversaj pseudonimoj, kaj okazis, ke novelo aperita sub iu nomo estis reeldonita sub alia.

La pseudonimo "Lewis Padgett" estis oficiale unuafoje uzita en la numero de aŭgusto 1942 de *Astounding Stories*. Pro la milito, plimulto el la kunlaborantoj de ĉi tiu pulpa magazino estis rekrutigitaj. Henry Kuttner, pro kormalsano, ne estis rekrutigita. John W. Campbell alvokis la geedzojn Kuttner verki por la magazino, tiam plej prestiĝa en la fako de la sciencfikcio; sed petis, ke ili prenu nekonatan nomon.

Tiel, por la ekskluziva uzo de *Astounding Stories* estis kreita la nomo "Lewis Padgett", el la denaska nomo de la patrino de H. Kuttner: "Lewis", kaj de la denaska nomo de la avino de C. L. Moore: "Padgett"

## Aliaj pseŭdonimoj uzataj de la geedzoj Kuttner 
* Edward J. Bellin
* Will Garth
* Keith Hammond
* Hudson Hastings
* Paul Edmonds
* Kelvin Kent
* C. H. Liddell
* Scott Morgan
* Lawrence O'Donnell
* Woodrow Wilson Smith

## Verkoj sub la nomo de Lewis Padgett 
* *Deadlock*, 1942
* *Piggy Bank*, 1942
* *The Twonky*, 1942
* *Compliments of the Author*, 1942
* *Time Locker*, 1943
* *The Proud Robot*, 1943
* *Mimsy Were the Borogoves*, 1943
* *Shock*, 1943
* *Open Secret*, 1943
* *The World Is Mine*, 1943
* *Endowment Policy*, 1943
* *Gallegher Plus*, 1943
* *The Iron Standard*, 1943
* *When the Bough Breaks*, 1944
* ''The Piper's Son*, 1945
* *Three Blind Mice*, 1945
* *Camouflage*, 1945
* *What You Need*, 1945
* *Line to Tomorrow*, 1945
* *Beggars in Velvet*, 1945
* *We Kill People*, 1946
* *Rain Check*, 1946
* *The Cure*, 1946
* *Time Enough*, 1946
* *The Fairy Chessmen*, ( 1946)
** reeldonata sub la titoloj : *Chessboard Planet*, 1946 kaj *The Far Reality*, 1951
* *Murder in Brass*, 1946
* *The Portal in the Picture*, 1946
** reeldonata sub la titolo *Beyond Earth's Gates*, 1949
* *Project*, 1947
* *Jesting Pilot*, 1947
* *Margin for Error*, 1947
* *Tomorrow and Tomorrow*, 1947
* *Exit the Professor*, 1947
* *The Day He Died*, 1947
* *Ex Machina*, 1948
* *Private Eye*, 1949
* *The Prisoner in the Skull*, 1949
* *See You Later*, 1949
* *Tomorrow and Tomorrow*, 1951 (novel)
* *Humpty Dumpty*, 1953
* *Epilogue'', 1953 (eseo)

## Referencoj 
Kategorio:Pseŭdonimoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Sciencfikciaj verkistoj
Barbstria silvio

eta|* Sylvia cantillans *
eta|* Sylvia inornata iberiae *
La **Barbstria silvio**, ***Sylvia cantillans***, estas specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Tiu malgranda silvio reproduktiĝas en plej sudaj areoj de Eŭropo el Iberio al Grekio kaj nordokcidenta Afriko. Temas pri migrantaj birdoj, kiuj vintrumas laŭlonge de la suda bordo de Saharo. Ĝi estas vaganto tre for de la reprodukta teritorio kaj printempe kaj aŭtune tiom norde kiom ĝis Britio.

Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu havas distingajn masklan kaj inan plumarojn, temas pri kazo de seksa duformismo. Maskla plenkreskulo havas grizajn dorson (pli malhele ĉe flugilplumoj) kaj kapon, **brikoruĝajn subajn partojn**, kun helgriza ventro, kaj blankajn subvangajn striojn ("mustaĉojn"). La ino estas ĉefe bruna supre, kun pli griza kapo kaj blankeca sube kun rozkoloreca nuanco. La kanto de la Barbstria silvio estas rapida kaj sonoreca, iom simila al tiu de la Babilema silvio .

Tiu birdo ŝajnas rilata al la superspecio de la Sardia silvio plus la Tamariksilvio. Ili ĉiuj havas blankajn subvangajn blankajn areojn, malhelajn kapon ĉe maskloj, kaj nudajn okulringojn. Tiuj tri specioj estas rilataj al superspecio konsistanta el la Nigragorĝa silvio kaj la Cipra silvio, kiuj kunhavas ankaŭ la blankan subvangan areon kun nigro supre.(Shirihai et al. 2001, Jønsson & Fjeldså 2006 )

La Barbstria silvio estas dividita en tri distingajn subspeciojn, kiuj povus eble esti sufiĉe diverĝaj por konsideri ilin tri separataj specioj (Shirihai et al. 2001)
* **Iberia barbstria silvio** -subspecio *iberiae*, iberio, suda Francio kaj ekstreme nordokcidenta Italio.

La Orienta barbstria silvio diferenciĝas el la nomiga raso pro sia pli markataj blugrizaj supraj partoj, nigreca masko ĉe bridoj kaj orelkovriloj, brika ruĝecbruna koloro nur en gorĝo kaj brusto kaj tre markata el ampleksa blanka ventro, pli palaj flankoj kaj pli ampleksa blanka submustaĉa strio.

Tiu estas birdo de seka malferma kamparo, ofte ĉe montetaj deklivoj, kun arbustoj por nestumado. La nesto estas konstruita en malalta arbusto aŭ ulekso. La ino demetas 3-5 ovojn. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiu estas insektovora, sed ĝi manĝas ankaŭ berojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Diferencoj laŭ aĝo kaj seksoj (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 
* Avibase

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Samuel Finta

**FINTA Sámuel** estis hungara skulptisto. Li naskiĝis en Nagyvárad la 8-an de decembro 1882 kaj mortis en Túrkeve la 8-an de aŭgusto 1979. 
## Kariero
Samuel Finta pristudis skulptoarton en hungara industriarta lernejo de Budapeŝto. En 1919 li laboris en Nagyvárad, poste en Budapeŝto. 
## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ágnes Forró

**FORRÓ Ágnes** (foro:) estas rumania hungara pentristino, grafikistino naskita en Kluĵo, la 10-an de oktobro 1956. Ŝi estas filino de pentristo Antal Forró.

## Kariero 
Ágnes Forró studis inter 1981-86 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. Ŝi pentras pejzaĝojn en paŝtelo kaj kreas grafikajn ilustraciojn. Ŝiaj majstroj estis Mircea Spataru, Cornel Alincai.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1996 • Gy. Szabó Béla Galéria, Kluĵo.

## Fonto 
* Artportal.huhttp://artportal.hu/lexikon/muveszek/forro_agnes 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Antal Forró

**FORRÓ Antal** estis rumanuja hungara pentristo naskita en Mărtănuş la 7-an de marto 1924 kaj mortinta Kluĵo la 11-a de aŭgusto en 1982. Li estis la patro de pentristino Ágnes Forró.

## Biografio
Antal Forró studis inter 1950-56 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu. Inter 1960-82 li estis instruisto de la arta altlernejo. 

## Individuaj ekspozicioj
*1983 • Korunk Galerio, Kluĵo.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Aladár Garda

**GARDA Aladár** estas rumanuja hungara grafikisto, tekstilisto naskita  la 2-an de februaro 1948 en Sângeorgiu de Pădure.
## Biografio
Garda studis en Belarta Altternejo Ion Andreescu de Kluĵo inter 1974-78. En 1986 li translokiĝis Hungarion, poste en Germana Federacia Respublikon. De 1990 li instruas en altlernejo de Mönchengladbach.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Éva Györffy

**GYÖRFFY Éva** [djoerfi] estas rumanuja hungara scenejdekoraciistino, pentristino naskita la 13-an de aprilo 1931 en Arad.  Ŝi translokiĝis Hungarujon en 1987.

## Biografio
Éva Györffy finis en 1957 en la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. De 1959 ĝis 1986 ŝi estis scenejdekoraciistino kaj kostumistino de teatro de Arad.

## Fonto
*Artportal.hu 
*Persona retpaĝohttp://www.eva-gyorffy.nl/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj scenejdekoraciistoj
Irén Gyulai

**GYULAI Irén** [djulai] estas hungara fasonisto. Ŝi naskiĝis la 3-an de novembro 1928 en Arad.
 
## Biografio
Gyulay studis inter 1947-52 en Industriarta Altlernejo en Budapeŝto. Ŝi estas laŭreatino de premio Munkácsy (1979). Ŝi estis tridektri jarojn fasonisto de la hungara instituto de fasono.

## Fonto
*Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj fasonistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sardia silvio

[eta|ovoj de *Cuculus canorus canorus* en nesto de *Sylvia sarda* - [Muzeo de Tuluzo]]

**Sardia silvio**, ***Sylvia sarda***, estas specio de birdo de la familio de Silviedoj kaj de ties plej tipa genro nome *Sylvia* aŭ silvioj, kiuj estas grizecaj aŭ grizecbrunaj insektovoruloj. Tiu reproduktiĝas en insuloj de Mediteraneo nome Korsiko kaj Sardio. La pli malgranda subspecio de Balearoj estas pli kaj pli ricevante specifan statuson kiel **Baleara silvio**, ***Sylvia balearica***. Tiu du ŝajne formas superspecion kiu siavice grupiĝas kun la Atlassilvio kaj kun la Purpura silvio (Helbig 2001, Jønsson & Fjeldså 2006). Ili estas ĝenerale loĝantaj birdoj, sed kelkaj migras suden por vintrumi en norda Afriko. Ili estas raraj vagantoj en norda kaj okcidenta Eŭropo. 

Tiuj estas malgrandaj, longvostaj, grandkapaj birdoj, kun supraj partoj tre similaj al tiuj de la plej proksimaj parencoj en la grupo de la Purpura silvio. La Sardiaj silvioj estas grizaj supre kaj sube, kaj ne havas la brikoruĝajn subajn partojn de la Purpura silvio. Masklaj plenkreskuloj havas malhelajn makulojn en frunto (kio raras inter silvioj) kaj inter okulo kaj la pinteca beko. La kruroj kaj irisoj estas ruĝaj.

La kanto estas rapida sonorado. Nematuruloj povas esti konfuzataj kun tiuj de la Purpura silvio, kiuj estas ankaŭ grizaj sube, sed la Sardia silvio havas pli palan gorĝon. Ties iriso estas malhela.

La Baleara silvio estas 20 % pli malgranda ol la nomiga formo. Ankaŭ ĝi estas pli pala sube, kun rozkoloreca nuanco.

Tiuj malgrandaj paserinaj birdoj troviĝas en malferma kamparo kun dornaj arbustoj kaj makiso. La ino demetas 3-5 ovojn en nesto en arbusto. Kiel plej parto de silvioj, ankaŭ tiuj ĉi estas insektovoraj.

Tiu palearktisa birdo ricevis la sciencan nomon laŭ la itala naturalisto Alberto della Marmora.

## Referencoj 
* IUCN2006, BirdLife International, 2004, 52842, Sylvia sarda, 12a Majo 2006. Malplej Zorgiga.

* **Helbig**, A. J. (2001): Phylogeny and biogeography of the genus *Sylvia*. *In:* Shirihai, Hadoram: *Sylvia warblers*: 24-29. Princeton University Press, Princeton, N.J. ISBN 0-691-08833-0

* **Jønsson**, Knud A. & **Fjeldså**, Jon (2006): A phylogenetic supertree of oscine passerine birds (Aves: Passeri). *Zoologica Scripta* **35**(2): 149–186.  (HTML resumo)

## Eksteraj ligiloj 
*La Baleara silvio povas esti observata en tiu vojo tra Majorko

Kategorio:Silviedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Ferenc Haár

**HAÁR Ferenc** [ha'r] *Francis Haar* (1908, Csernátfalu - decembro 1997, Honolulu), hungara-japana-usona fotisto.

## Kariero 
Li studis inter 1924-27 en Landa Lernejo pri Industriarto en Budapeŝto. En 1935 li establis la fotostudion *Studio Haár*. En 1937 li loksidiĝis en Parizo, en 1940 en Japanujo kaj malfermis fotostudion. Kune kun sia edzino li ilustris la japanan eldonon de verkon de Imre Madách (La Tragedio de l' Homohttp://mek.oszk.hu/00900/00928/). Dum la milito oni evakuis ilin el Tokio al urbo Karuizawa. Nur en 1948 li povis denove malfermi sian fotostudion. Inter 1956 kaj 1959 li vivis en Chicago, ekde 1960 ĝis sia morto en Havajo, kie li faris dokumentfilmojn, ilustris librojn kaj instruis fotoarton en la Universitato Havajo.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1940 • Shirokiya Department Store's Gallery, Tokio
* 1949 • American Cultural Center, Tokio
* 1952 • Haar Photo Studio, Kamakura (JP)
* 1957 • Chicago Public Library
* 1958 • University of Chicago
* 1967 • Art Department University of Hawaii
* 1968 • Unitarian Church Gallery, Honolulu
* 1969 • Graphic Gallery, Honolulu Academy of Arts
* 1972 • Helikon Galerio, Budapest • Princess Kaiulani Hotel, Honolulu
* 1973 • American Savings and Loan Art Gallery, Honolulu
* 1975 • Kennedy Theatre, University of Hawaii
* 1983 • Focus Gallery, Honolulu Academy of Arts
* 1989 • Fotoarta Galerio, Budapest
* 1991 • Budapest Galerio, Budapest (kun Tom Haar).

## Fonto 
* Artportal.hu

Kategorio:Hungaraj fotistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Usonaj fotistoj
Kategorio:Japanaj fotistoj
Ŝaĥtia proceso

La **Ŝaĥtia proceso** de 1928 estis la unua grava ŝajnproceso en Sovetunio post la proceso de Socirevoluciuloj en 1922.

Sub la komunista mismanaĝado, la karboproduktado daŭre malpliiĝis en la areo dum kelkaj jaroj. En 1928, la loka OGPU arestis grupon da inĝenieroj en Nord-Kaŭkaza urbo Ŝaĥti, akuzante ilin je konspirado kun iamaj posedantoj de la karbominejoj (la posedantoj vivis longtempe jam eksterlande) por saboti la sovetan ekonomion. La organizanto de la arestoj kaj la pridemandoj estis Efim Evdokimov (1891-1939), amiko de Stalin kaj amas-murdisto de kamparanoj dum la senkulakiga politiko. Li retiriĝis de OGPU en 1931, sed poste li gvidis la sekretan polico-teamon ene de NKVD.

La Ŝaĥtia proceso signis la komencon de uzo de akuzo pri sabotado kontraŭ la veraj aŭ fikciaj malamikaj klasoj ene de la Sovetunio kaj kiu pintiĝis en la Granda purigo dum la 1930-aj jaroj. La 10-an de marto 1928 – responde al la arestoj - la gazeto Pravda anoncis, ke la burĝaro uzis la sabotadon kiel metodon de la klasbatalo. Stalin menciis monaton poste, ke la arestoj en Ŝaĥti pruvis, ke la klasbatalo intensiĝis pli kiel la Sovetunio proksimiĝas al la socialismo.

Nikolaj Buĥarin, Aleksej Rikov, kaj Miĥail Tomskij ĉiuj kontraŭis la novan politikon de Stalino, sed li insistis, ke la internacia kapitalo celas malfortigi ekonomian forton de la Sovetunio.

Danke al la torturaj konfesoj, 5 el 53 akuzitaj inĝenieroj estis juĝitaj je morto kaj aliaj 44 je prizono.

## Vidu ankaŭ 
Proceso de la Industria Partio

Kategorio:Stalina periodo (Sovetunio)
Avatar (filmo)

eta|250ra|Aktorino kaj avataro Tucia.
***Avatar*** (2009) estas usona filmo de James Cameron. Disvolviĝo de eventoj okazas en estonteco (ekde majo ĝis aŭgusto de la jaro 2154) sur planedo Pandora, kie estas simila naturo al Tero kaj kie vivas indiĝenoj kun blua haŭto iom similaj al la homoj.

## Enhavo 
Kaporalo Jake Sully, la eksa membro de marista infanterio, kiu estas katenita al rulseĝo, alflugas sur Pandoran, por ke li anstataŭ sian subite mortintan fraton-dunaskiton dum esploro de la indiĝenaj loĝantoj nomataj ''Na'vi.'' Por penetri al la indiĝenoj servas la tion. avataroj aspektantaj kiel la indiĝenoj, kiujn la sciencistoj kreas helpe de kombinaĵo de homa kaj na'via DNA. Tiun ĉi avataron, al kiu la avataro estis kreita al la korpo kun eluzo de DNA, oni poste povas teleregi per sia menso. Sed krom la sciencistoj ĉirkaŭ botanikistino-doktorino Grace Augustin estas sur la planedo ankaŭ armeo kaj entreprenistoj, kiuj interesiĝas pri tre valora mineralo. Sed la plej granda minvejno troviĝas sub grandega arbo, ĉirkaŭ kiu koncentriĝas centro de la vivo de la indiĝenoj.

Jake Sully venos inter Na'viojn kaj li devas admoni ilin transloĝiĝi. Sed li ne sukcesos fari tion, anstataŭ tio li enamiĝos en la indiĝenan princinon Neytiri (Zoë Saldaña) kaj iom post iom li malkovras kaj ekkonas la naturon de Pandora, la nekonatajn bestojn kaj plantojn kaj la mitologion de la tribo Na'vi (la radikoj de arboj kaj la plena naturo sur la planedo estas ligita analogie de nervaj fibroj kaj tiel ĝi estas kapabla konservi eĉ la memoron ks., la indiĝenoj alligas al tiu ĉi reto nomante ĝin diaro Eywa). Jake Sully estas post iu tempo akceptita eĉ inter batalantoj kaj gvidas militon kontraŭ la atakantaj homoj. Tiuj ja kapablos per peza tekniko kaj batalhelikopteroj dezertigi parton de praarbaro kaj neniigi la grandan arbon, sed finfine Jake sukcesos kunvenigi la loĝantojn de la planedo kaj poste al la batalo aliĝos ankaŭ la bestoj. La homoj estas forpelitaj el la planedo kaj Jake Sully per aparta transporto venos en sian avataron kaj restas sur Pandora kiel unu el Na'vioj.

## Vidu ankaŭ 
* Na'via lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* La antaŭfilmo por Avatar  *(kun eo-substrekoj)*
* La elsendo de la Radio Verda *(inkluzivinta la rakonton pri diskutoj ĉirkaŭ la filmo kaj ties radikoj en Novo Epoko)* 


Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2009
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio
Jonas Brothers

eta|dekstra|300px
**Jonas Brothers** estis junulara muzikbando el Wyckoff, New Jersey, Usono, fondita en 2005. La bandanoj estas Paul Kevin Jonas II kiel Kevis (n. 1987), Joseph Adam Jonas kiel Joe (1989), Nicholas Jerry Jonas kiel Nick (1992).

Ilia debuta albumo estis en 2006 *It’s About Time*, ili poste aperis en la sukcesa televida serio Hannah Montana. Ili kantis kun la ĉefludistino la kanton *We Got The Party With Us*. Ili poste kunlaboris kun ŝia teamo kaj turneis tutmonde. Ilia dua albumo *Jonas Brothers* aperis en 2007. Ili turneis en 2008 kun Avril Lavigne, aperis en filmo *Camp Rock*.

La Jonas Brothers en 2007 enspezis $12.000.000, kies 10% ili pludonis al fondaĵo de Nick, *Change for the Children Foundation*.

Ili portas purecan ringon.

## Diskaro 
* It's About Time (2006)
* Jonas Brothers (2007)
* A Little Bit Longer (2008)
* Lines, Vines and Trying Times (2009)
* Happiness Begins (2019)
* The Album (2023)
* Greetings from Your Hometown (2025)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 2005
Pureca ringo

eta|dekstra|Pureca ringo
**Pureca ringo** (konata ankaŭ kiel **virgeca ringo**, **promesa ringo** aŭ **abstina ringo**) estis origine inventita en Usono en la 1990aj jaroj fare de kristanismaj grupoj por propagi seksan abstinon. La portado de la ringo estas ofte kunligita kun virgeca garantiaĵo, subskribata komuna proceso inter gepatroj kaj gefiloj.

La portanto de la ringo, la subskribanto de la garantiaĵo promesas deteni, rezervi virgecon ĝis geedziĝo.

Kategorio:Juveloj
Kategorio:Seksa konduto
KLT-reaktoro

La **KLT-reaktoro** estas nuklea reaktoro, kiu estas enkonstruita en nuklean glacirompilon de Tajmir-klaso kaj en kargoŝipon Sevmorput. La reaktoron evoluigas OKBM.

Tiu estas premakva reaktoro de la tria generacio, kiu estas ekipita kun 241 ĝis 274 brulelementoj. La brulelementoj konsistas el 30 ĝis 40 procentoj de riĉigita uranio. La reaktoro produktas la terman povumon de 135&nbsp;MWth. La elektra povumo estas ĉ. 35&nbsp;MW.

Oni devas ŝanĝi la brulelementojn post ĉiun trian-kvaran jaron. 

Oni konstruas en Sankt-Peterburgo la unuan naĝantan nuklean centralon  „Nuklea centralo akademiko Lomonosov”, kun du KLT-40S kaj por funkciejo en la urbo Viluĉinsk. La ekkonstruo okazis la 15-an de aprilo 2007. La reaktoro KLT-40S devos havi malnetan povumon de 35 elektraj megavatoj. La neta povumo devos esti 32&nbsp;MWe. La unua surakva nuklea centralo longos 144 m, larĝas 30 m kaj kun du KLT-40S-reaktoroj havos la kapaciton de ĉ. 70&nbsp;MW.

Kategorio:Reaktortipoj
Kategorio:Nuklea teknologio en Sovetunio
Miley Cyrus

**Miley Ray CYRUS** (23-an de novembro 1992 en Nashville, Tennessee kiel *Destiny Hope Cyrus*, ŝi ŝanĝis sian nomon oficiale en 2008) estas usona aktorino, kantistino kaj kantaŭtorino. Ŝi famiĝis pro la populara televida serio *Hannah Montana*, en kiu ŝi ludas la ĉefan rolon.

Laŭ la stato de 2023 ŝi vivas en la protektita urbeto Hidden Hills, iom pli ol 40 kilometrojn nordokcidente de la urbocentro de Los-Anĝeleso kaj de Holivudo, kun multaj same socie konataj najbaroj.

Ŝia patro estis kantisto kaj aktoro Billy Ray Cyrus.

eta|maldekstra|Miley Cyrus (2009)
## Albumoj 
* Meet Miley Cyrus (2007)
* Breakout (2008)
* Can't Be Tamed (2010)
* Bangerz (2013)
* Miley Cyrus & Her Dead Petz (2015)
* Younger Now (2017)
* Plastic Hearts (2020)
* Endless Summer Vacation (2023)
* Something Beautiful (2025)

eta|maldekstra|Miley Cyrus - Gypsy Heart Tour - Sydney 2011
eta|maldekstra|Vancouver 2014

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Wrecking ball  (Malkonstrua globo)

Kategorio:Infanaj aktoroj
Kategorio:Infanaj kantistoj
Kategorio:Indianaj muzikistoj
Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Daktilo (poetiko)

eta|dekstra|300px|**Daktilo** estas kiel fingro, havanta unu longan silabon sekve de du mallongaj silaboj.
**Daktilo** estas verspiedo uzata en poezio. Ĝi konsistas el tri silaboj, el kiuj la unua estas peza (longa aŭ akcenta) kaj la aliaj malpezaj (—∪∪).

La vorto devenas de la helena vorto *δάκτυλος* (dAktilos) = fingro; homa fingro ja konsistas el unu pli longa kaj du malpli longaj ostoj. Tiu helena vorto, kun peza unua silabo, mem prezentas daktilon.

En la esperanta poetiko ne estas kutime, ke verso finiĝu per du malpezaj (senakcentaj) silaboj. Ĉe daktilaj versoj tial ofte mankas fina silabo; la verso do finiĝas per trokeo. Oni nomas tian verson katalekta; la fenomeno okazas ankaŭ en aliaj lingvoj. Ekzemplon de katalektaj daktilaj versoj donas la Fundamenta Krestomatio per la poemo "Alaŭdeto" (tradukita de "F. Lorenc", kredeble Francisko Valdomiro Lorenz):
::Sarkas knabino kanabon
::Apud ĝardeno sinjora; ...

Kategorio:Metrikaj piedoj
Bakarato

**Bakarato** estas hazardludo per kartoj, inter bankiero kaj vetantoj (PIV). Ĝi estas ludata per ses paketoj de francaj kartoj (po 52 kartoj, tiel entute 312 kartoj). La bakarataj kartoj havas unukoloran dorsan flankon sen iu ajn signo. Oni uzas tri paketojn kun helroza kaj tri kun helblua koloro sur la dorso.

Celo de la ludo estas atingi 9 poentojn per du aŭ tri kartoj aŭ plejproksimiĝi al la 9 poentoj. La kalkulvaloro de la kartoj estas: aso unu poento, duo ĝis naŭo valoras du ĝis naŭ poentojn, deko kaj bildoj valoras nul poentojn. Se la kartoj donas la sumon dek aŭ pli, oni kalkulas nur la finan ciferon; t.&nbsp;e., se ludanto havas sep kaj kvin poentojn, tio estas (7 + 5 = 1**2**) du poentoj; se ses plus kvar (6 + 4 = 1**0**) tiam nul poentoj (tiu situacio nomiĝas „*bakarato*“).

*Bakarato* havas du ĉeftipojn kaj multajn subtipojn.

Kategorio:Hazardludoj
Kategorio:Kartludoj
Zsolt Fekete (pentristo)

**FEKETE Zsolt** estas rumania hungara pentristo naskita en Târgu Mureş la 9-an de julio 1935 - Târgu Mureş 2016. Li estas la patro de fotisto Zsolt Fekete. 

## Kariero
Zsolt Fekete finis siajn studojn en 1953 en la Muzika kaj Belarta Liceo de Târgu Mureş. Inter 1959-1963 li laboris en Miercurea Ciuc ĉe la Etindustria Kooperativo Olt pri Artkeramio, inter 1964 kaj 1976 li estis reklamgrafikisto ĉe la komerca entrepreno de Târgu Mureş, ekde 1976 ĝis 1988 li estis scenejpentristo de la Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István de Târgu Mureş.

## Individuaj ekspozicioj
*1969, 1972, 1976, 1978, 1983, 1988, 1992 • Târgu Mureş
*1974 • Cleveland • New York
*1978 • Odorheiu Secuiesc • Baraolt • Miercurea Ciuc
*1982 • Lugano
*1986, 1988 • Köln
*1989 • Vieno
*1990 • Tornyai János Múzeum, Hódmezővásárhely • Tápiószele • Kiskunfélegyháza • Kiskőrös • Budapest
*1991 • Gyöngyös • Debrecen
*1992 • Szentes
*1993 • München.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
*1962-66, 1968, 1971 • Târgu Mureş
*1966-68, 1970-72, 1976, 1978-79 • Landa Ekspozicio, Bukareŝto
*1976-77, 1985, 1994-95 • Somera Ekspozicio, Covasna
*1994 • 100 x Szépművészet, Târgu Mureş
*1995 • Hungara Samtempa Ekspozicio de Transilvanio, Târgu Mureş
*1995 • Marosvásárhelyi Tárlat, Vármegye Galéria, Budapest
*1997 • Aŭtuna Ekspozicio '97, Barabás Miklós Céh, Târgu Mureş
*1999 • Sesdekaj jaroj, Târgu Mureş, arto de Maros-Magyar Autonóm Tartomány, 1960-68, Hatvany Lajos Múzeum, Hatvan.

## Fonto
*Artportalhttp://artportal.hu/lexikon/muveszek/fekete_zsolt_1935_festomuvesz
*Erdélyi Magyar Kikicsoda, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Albert Irk

**IRK Albert** estis hungara juristo, pli juna frato de kemiisto Károly Irk. Li naskiĝis la 18-an de aŭgusto 1884 en Csernátfalu kaj mortis la 21-an de oktobro 1952 en Pécs. Li estis korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio en 1936.

## Kariero 
Albert Irk pristudis juron en Koloĵvaro, en Berlin; li instruis ekde 1913 en Koloĵvaro, ekde 1917 en Oradea, inter 1922 kaj 1950 en Pécs li estis katedrestro. Lia esplorkampo estis la kriminalscienco.

## Verkoj 
* *A bűnsegély és társtettesség fogalmi elhatárolása* (Kolozsvár, 1913);
* *Von der normalen und pathologischen Charakter der Kriminalität* (Leipzig, 1913);
* *A normatív és explikatív módszertani felfogás a büntetőjogban* (Bp., 1914);
* *A büntetőjog átalakulása* (Kolozsvár, 1915);
* *Az új nemzetközi jog* (Bp., 1922);
* *A büntetőjogi alapfogalmak módszertani kritikája* (Pécs, 1926);
* *Bevezetés az új nemzetközi jogba* (Pécs, 1929);
* *A magyar büntető perjog vezérfonala* (Pécs, 1931);
* *Die heutige Lage des Strafrechts* (Leipzig, 1931);
* *A magyar anyagi büntetőjog* (Pécs, 1933);
* *A nemzetközi bűncselekmény és a nemzetközi büntető bíróság eszméje* (Bp., 1934).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj kriminologoj
Declan Galbraith

**Declan Galbraith** (naskiĝis la 19-an de decembro 1991 estas brita kantisto, kiu publike prezentiĝas ekde la jaro 1999, do ekde la 7-a vivjaro. Li ĝis la knaba voĉoŝanĝiĝo havis brilan sopranan voĉon, kaj post tiam, kantante oktavon pli sube, same klaran tenoran voĉon. Lia patro Alec Galbraith havas skotan devenon kaj lia patrino Siobhan irlandan. Declan Galbraith havas pli junan fratinon. Lia kanta stilo aŭdeble estas en la tradicio de folklora irlanda kantoarto.

## Biografio 
La avo de Declan regis plurajn muzikilojn kaj ofte kunportis la nepon al siaj koncertoj. En aĝo de sep jaroj Declan unuafoje publike kantis en la Charles-Dickens-festivalo en Rochester (Kent). Li komencis partopreni en talentaj konkursoj por junaj kantistoj kaj ene de la unua jaro gajnis 12 el 14 konkursoj.

En produktaĵo de muzika albumo li unuafoje partoprenis kune kun interalie la muzikgrupo Westlife kaj la kantistaj kolegoj Elton John kaj Elvis Presley - en kolekto de popmuzikaj kristnaskaj kantoj li reprezentiĝis per versio de la kanto *Walking in the Air*. Sekvis publika prezento en la celebraĵo de la regotempa jubileo de la brita reĝino Elizabeto la 2-a en la Katedralo de Sankta Paŭlo en Londono, en kiu li prezentis la kanton *Amazing Grace*, kaj en koncerto de Elton John kun pli ol 22.000 spektantoj. Plie li en decembro 2002 kantis en la koncertejo *Odyssey Arena* de Belfasto, simultane konektita al publiko de 80.000 infanoj el ĉiuj mondopartoj - tio rezultigis mencion en la *Guinness-libro de mondaj rekordoj*.

Post sukceso de muzika albumo en 2002, en kiu la tiam 10-jaraĝa Declan kantis per ankoraŭ infana voĉo, la 1-an de decembro 2006 aperis la unua internacie distribuita albumo de li post la voĉoŝanĝiĝo - sub la titolo *Thank You* ["Dankon"]. Krom en Britio kaj Irlando, la junulo interalie aparte konatiĝis en Germanio kaj la najbaraj landoj de centra Eŭropo. Pro la sukceso de la albumo *Thank You*, ankaŭ la primuzika televida kanalo VIVA ekkonsciis pri la junulo kaj en januaro 2007 prezentis la premieron de la muzika filmeto *An Angel*.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2002: *Declan*
* 2006: *Thank You*
* 2007: *You And Me*

### Unuopaĵoj 
* 2001: *Walking in the Air*
* 2002: *Tell Me Why*
* 2006: *An Angel*
* 2007: *Love Of My Life*
* 2007: *Ego You*

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle kaj germane) 
* retejo franclingva 

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Infanaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Carson (Kalifornio)

**Carson** estas urbo en Usono. Ĝi situas en la subŝtato Kalifornio kaj en la kantono Los-Anĝeleso. Laŭ la stato de la censo  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Carson situas 20 km sude de la centro de Los-Anĝeleso kaj estas konsiderata antaŭurbo de ĝi.

Carson ricevis la rangon de urbo en 1968 (laŭ iuj je la 4-a de aprilo, laŭ aliaj je la 20-a de februaro) kaj estas la plej nova municipo en la regioneto *South Bay* (suda golfo) sude de Los-Anĝeleso. Ĝi ekestis pro plebiscito. La plimulto por la fondo de sendepende urbo estis klara, sed la decido inter la nomoj *Carson* kaj *Dominguez* (historie gravaj familioj) okazis per diferenco de nur 318 voĉoj inter preskaŭ 10.000.

Inter la jaroj 2005 kaj 2014, la urbo gastigis profesian viran futbalteamon Chivas USA, kiu tiam konkuris en la Granda Ligo Futbala, la plej alta tiusporta ligo de Usono kaj Kanado.

## Referencoj kaj fontoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Kalifornio
Kategorio:Kantono Los-Anĝeleso (Kalifornio)
Frigyes Feleky Fetter

**FELEKY FETTER Frigyes** [feleki] estis hungara pentristo naskita en 1899 en Koloĵvaro kaj mortinta en 1977 en Budapest.

## Biografio 
Feleky Fetter pristudis juron en Segedo. Je konsilo de József Koszta li vojaĝis en Parizon, kie li vivis plurajn jarojn kaj studis en Akademio Julien, same en aliaj liberlernejoj. Li loksidiĝis en Budapest.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1979 • Pataki István Művelődési Központ, Budapest
* 1984 • Falumúzeum, Isaszeg (memorekspozicio).

## Fonto 
* Artportal.hu 

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Károly Irk

**IRK Károly** estis hungara kemiisto, pli aĝa frato de juristo Albert Irk. Li naskiĝis  la 27-an de aŭgusto 1882 en Csernátfalu kaj mortis la 1-an de julio 1924 en Budapeŝto.
## Kariero
Károly Irk studis en universitatoj de  Koloĵvaro kaj de Budapeŝto. Li instruis en Koloĵvaro kaj en 1908 li fondis la unuan stacion por eksperimentadoj pri medicinplantoj. En 1914 li faris studvojaĝon kiel stipendiulo en Germanujo.

## Verkoj
**A gázok abszorpció-koefficienseinek a hőmérsékkel való változása sóoldatokban* (Bp., 1905); 
**A magyar borsosmenta olaj mentholtartalmáról* (kun Ferenc Baintner, Bp., 1910); 
**Adatok a bivaltejek vizsgálatához* (kun Baintner Ferenc, Bp., 1910)

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj biokemiistoj
Katalekta verso

**Katalekta verso** en poetiko estas verso, kies lasta piedo estas nekompleta; ordinare mankas unu, escepte eĉ du silaboj. La mankaj silaboj ĉiam estas malpezaj.

La vorto deriviĝas de la helena *κατάληξις* (katálēksis).

Ekzemplon de katalekteco prezentas Zamenhof en sia poemo "Al la fratoj":
::Forte ni staru,
::Fratoj amataj,
::Por nia sankta afero!

Al katalekteco kontrastas du fenomenoj, siaflanke bone distingendaj:
* **nekatalekta verso** estas verso kun kompleta lasta piedo, aperanta en poemo, kies metriko normale postulus katalektan verson.
* **malkatalekta verso** estas verso, en kiu al kompleta lasta piedo sekvas eĉ plia malpeza silabo.

La poetikoj de kelkaj lingvoj uzas la esprimon "katalekta" ankaŭ pri versoj, ĉe kies komenco mankas silabo. En Esperanto ordinare la komenco de verso difinas ties metrikon, do katalekteco de unuopa verso okazas nur ĉe ties fino. Nur en kompleta poemo verso povas havi komencan katalektecon, kompare al aliaj versoj.

Kategorio:Poezio
Kategorio:Metriko
Sea Shepherd

eta|Flago uzata de Sea Shepherd
La **Mara Paŝtisto** () estas medioprotekta organizo kun sidejo en Friday Harbor en usona federacia ŝtato Vaŝingtonio, kiu agadas precipe por protekto de maroj, kontraŭ balenĉasado, ĉasado de fokoj kaj senkontrola troa fiŝkaptado. Sea Shepherd estas neprofitcela fondaĵo kaj estas financata per donitaĵoj. Ĝi estis fondita en 1977 fare de Paul Watson kiu estis unu el la unuaj membroj de Greenpeace.

La organizo gvidas agadojn sur internaciaj akvoj kontraŭ ĉasistoj de balenoj, fokoj, delfenoj. La organizo – laŭ propraj eldiroj – sinkigis ekde 1979 dek balenkaptajn ŝipojn. Ĉar la organizo agadis kontraŭ leĝ-rompantoj, neniu juĝakuzis ĝin pro tiuj fakte nejuĝeblaj agadoj. Sea Shepherd Conservation Society akcentas, ke ĝiaj agadoj celis neniam homojn.

Sea Shepherd havas nun (2009) floton el tri ŝipoj. La *Farley Mowat* estis aĉetita en 1996 de norvega esplora instituto, ĝi longas 54 metrojn kaj havas registran tunon de 659. la dua ŝipo komence havis la nomon *Robert Hunter*, estis alinomita en 2007 al *Steve Irwin, ĝ*i havas la longon de 53 m, estis konstruita en 1975, servis longtempe ĉe *Scottish Fisheries Protection Agency*.

La tria ŝipo *Sirenian* estis posedaĵo de la usona marborda gardistaro kaj estis konstruita en 1955. La ŝipo ricevis en 1979 pli fortan motoron kaj iĝis tiel pli rapida. Sea Shepherd akiris ĝin en 1991, ĝi estis alinomata en 2006 al *Yoshka*.

Ekde novembro de 2007, la ŝipoj Farley Mowat kaj Robert Hunter estas sub nederlanda flago.

## Eksteraj ligiloj 
*  

Kategorio:Bestaj rajtoj
Kategorio:Internaciaj mediprotektaj organizaĵoj
Fulgur Kiadó

**Fulgur Kiadó** (Eldonejo Fulgur) estas rumanuja hungara libro- kaj gazeteldonejo fondita en 1993 en Săcele fare de Mihály Bencze, Ildikó Bencze kaj András Keszthelyi. 

## Profilo
Ĝi eldonas krome de libroj la jenajn gazetojn: Brassói Füzetek (kultura gazeto de Ţara Bârsei), Octogon (*OCTOGON Mathematical Magazine*) (matematika gazeto), Galaxis (matematika gazeto), Pegazus (gazeto por lernantoj).

Kategorio:Libroeldonejoj en Rumanio
Kategorio:Rumaniaj hungaraj institucioj kaj institutoj