open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Fulminata acido

**Fulminata acido** estas volatila eksplodema likvaĵo, havante odoron je prusiata acido kaj neniam estigita en pureco-stato. La kemia strukturo de la fulminata acido kaj ĝiaj saloj antaŭlonge estas demando pri polemiko inter la scienculoj, kvankam ĝenerala konsento ĉiam favoris la koncepton ke la acido estas karbonil-oksimo de la karbona unuoksido. La plej konataj fulminatoj estas tiuj de hidrargo kaj arĝento.

## Historio 
Fulminatoj estis unue preparitaj en 1798 far itala kemiisto Luigi Valentino Brugnatelli (1761-1818) kiu dissolvis arĝenton en nitratan acidon kaj aldonis etanolon al la solvaĵo. La rezulto estis blanka kaj tre eksplodema pulvoro. Sendependo-maniere Edward Charles Howard (1774-1816) malkovris la arĝentan fulminaton en 1800 kaj Justus von Liebig (1803-1873) esploris la saman substancon en 1824. Sed la libera acido nur estis izolita en 1966.

La produktado de fulminatoj ekde la etanolo, acetaldehido aŭ similaj du-karbonaj kombinaĵoj donis la ideon ke la fulminata acido kaj ĝiaj derivaĵoj ankaŭ enhavis du-karbonaj atomoj en la molekulo, tamen, ĉi-hipotezo estis tute kontestita de John Ulrich Nef (1862-1915) kiu preparis fulminatojn ekde organikaj komponaĵoj enhavantaj nur unu karbonatomon. Ekzemple: li sintezis hidrargan fulminaton per interago de hidrarga klorido kaj natria nitro-metano.

La determinado de ĝia kemia strukturo prezentis neordinaran malfacilaĵojn kiuj elmontras la naivecon de la pioniraj kemiistoj dum sinsekvaj generacioj. Ilia klopodo generis serion da proponitaj kaj preterlasitaj formulaĵoj kiuj finfine estis konkludataj ĉirkaŭ 1960, dank'al la priskribo de ĝia strukturo far la usona kemiisto Roland Scholl (1865-1945), per agnosko de la fulminata acido kiel la mezomera strukturo ĝia definitiva identigo kiel la unua komponaĵo de la grava klaso de la nitrilo-oksidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Fulminata acido estas preparata per interagado de la nitrata acido sur etanolo en ĉeesto de hidrogeno:

### Sintezo 2 
Fulminata acido same prepariĝas per agado de klorida acido sur kalia nitrato en ĉeesto de etanolo:

### Sintezo 3 
Sed, la vojo plej simpla por sintezo de fulminata acido estas la reakcio inter karbona unuoksido, nitrogeno k hidrogeno:

## Literaturo 
* American Journal of Science
* The Nitrile Oxides: Versatile Tools of Theoretical and Preparative Chemistry, Christoph Grundmann, P. Grünanger
* A Dictionary of Chemistry and the Allied Branches of Other Sciences
* Primary Explosives, Robert Matyáš, Jiří Pachman
* Elements of Chemistry,: Including the Applications of the Science in the Arts, Thomas Graham
* Monocarbonyl Derivatives of Aliphatic Hydrocarbons, Their Analogues and ..., S. Coffey

## Vidu ankaŭ 
* Justus von Liebig (1803-1873)
* Friedrich Wöhler (1800-1882)
* Edward Charles Howard (1774-1816)
* Roland Scholl (1865-1945)
* Luigi Valentino Brugnatelli (1761-1818)
* Arĝenta fulminato
* Hidrarga fulminato
* Cianata acido
* Izocianata acido

## Referencoj 

Kategorio:Neorganikaj acidoj
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Ágoston Pacséry

**Ágoston Pacséry** [Agoŝton paĉEri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pacséry Ágoston** estis hungara reĝisoro, teatra helporeĝisoro. Lia nobela antaŭnomo estis *pacséri* [paĉEri], lia origina familia nomo estis *Tocsek*, lia frato estis László Pacséry.

Ágoston Tocsek http://www.imdb.com/name/nm0655559/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagybecskerek (nuntempa Zrenjanin en Serbio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ágoston Pacséry akiris diplomon en Reĝa Teatra Akademio en 1926. Li estis teatra inspektoro kaj vicaktoro de Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1927–1935. En la sekvaj 2 jaroj li estis porokaza reĝisoro en lernejoj, societoj. Ekde 1937 li interesiĝis pri filmoj, li kontribuis en filma revuo, verkis kelkajn scenarlibrojn, sed en la teatra jaro 1939 li estis reĝisoro kaj aktoro de Teatro Városi. Inter 1940 kaj 1944 li estis reĝisoro de 8 filmoj. En la jaroj 1946 kaj 1947 li estis sekretario de teatro *Béke*, dum la socialismo plene mankas informoj pri li.

## Elektitaj filmaj reĝisoraĵoj 
* ‘‘Földindulás’‘ (1940)
* ‘‘Bajtársak’‘ (1942)
* ‘‘A hangod elkísér’‘ (1944)

## Aliaj laboroj 
* F.R. Greban: *A Jézus Krisztusról szóló igazi Passio* - teatra reĝisoraĵo
* *A beszélő köntös* (1941) - scenarlibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/pacsery-agoston/person-1223

Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj helporeĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
20008 Adacarrera

'*20008 *Adacarrera'''* estas mezgranda, tre hela kaj malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Ada Amelia Carrera Rodriguez'' (1936–2020)
 meksika motorciklistino, kiu komencis karieron en astronomio en sia 40-aj jaroj; Ŝi estis potenca advokatino de la astronomia eduko en Meksiko kaj partigis sian amon por la astronomio kaj la kosmo tra Latinameriko kaj preter, agante kiel potenca inspiro por virinoj kaj knabinoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Karbamata acido

**Karbamata acido** estas monoamido de la karbona duoksido, alte malstabila komponaĵo kiu malkomponiĝas en CO2 kaj NH3. Ĝia aneksado de la acida grupo al nitrogeno aŭ amino (anstataŭ karbono) distingas ĝin elde karboksilata acido kaj amido. Multaj derivaĵoj kaj analogaĵoj de la karbamata acido estas konataj. Ĝenerale, ili estas malstabilaj iĝante en la respektiva amino kaj karbona duoksido. Karbamata acido estas ebena molekulo.

## Sintezo 
* Karbamata acido estas peranto en la produktado de ureo, kiu implicas la reakcion de karbona duoksido kaj amoniako:

## Neorganika salo 
* Kalia karbamato

## Literaturo 
* Organic Mechanisms: Reactions, Stereochemistry and Synthesis, Reinhard Bruckner
* Carboxylic Acids—Advances in Research and Application: 2012 Edition
* Handbook of Preservatives, Michael Ash
* Handbook of Pesticide Toxicology, Two-Volume Set: Principles and ..., Volume 1, Robert Krieger
* Organic Syntheses
* Introduction to Bioorganic Chemistry and Chemical Biology, David Van Vranken,Gregory Weiss

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Methyl carbamate 3D.png|Metila karbamato
Ethyl carbamate 3D.png|Uretano
Carbofuran-from-xtal-3D-balls.png|Karbo-furano
Carbamoyl-phosphate-dianion-3D-balls.png|Karbamoila fosfato
Carbamoyl chloride 3D.png|Karbamoila klorido
Carbamoyl aspartic acid 3D.png|Karbamoilaspartata acido

## Vidu ankaŭ 
* Karbamatoj
* Formamido
* Dutiokarbamato
* Karbonata acido
* Ureo
* Etila karbamato
* Glicino
* Glutamino
* Amonia karbamato
* Natria karbamato

## Referencoj 
Kategorio:Pesticidoj
29361 Botticelli

'*29361 *Botticelli'''* estas tre malgranda, hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la itala pentristo Sandro Botticelli (1445–1510), kiu pentris plurajn murojn de la Siksta Kapelo de la Baziliko Sankta Petro en Romo kaj ankaŭ la *Naskiĝon de Venuso'' (ĉ. 1485)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Osów (Szczecin)

**Osów** (ĝis 1945 , ) estas setlejo de la urbo Szczecin (ĝis 1945 germane *Stettin*) en nuntempa Pollando. Osów lokitas en la kvartalo Zachód. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 27-an lokon en la urbo kaj la 5-an lokon en la kvartalo; la 11-an de aŭgusto 2017 ĝi havis 4156 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la distrikto Police (norde) kaj la urbaj setlejoj Warszewo (oriente), Arkońskie-Niemierzyn kaj Zawadzkiego-Klonowica (sude) kaj Głębokie-Pilchowo (okcidente). La teritorio de la setlejo konsistas el la teritorio de eksa vilaĝo Osów. Osów apartenis al Szczecin el la 13-a jarcento ĝis la 19-a jarcento kaj denove ekde la jaro 1939.

La historia centro de la setlejo estas vojkruciĝo de la nuntempaj stratoj *Miodowa* kaj *Chorzowska*.

## Karakterizaj objektoj 
* Turo de Quistorp
* Valo de la Sep Muelejoj
* Arbara Parko Arkoński

## Bildoj 

Dosiero:Szczecin Osow glaz pamieci.jpg|Monumento
Dosiero:Szczecin Osow ul Kwiatow Polskich dawny cmentarz.jpg|Teritorio de la eksa tombejo ĉe la Kwiatów Polskich strato
Dosiero:Szczecin Osow ul Miodowa chalupa.jpg|Historia ĥato ĉe la Miodowa strato
Dosiero:Szczecin Osow ul Miodowa stodoly.jpg|Historiaj grenejoj ĉe la Miodowa strato
Dosiero:Szczecin Osow osrodek jezdziecki.jpg|
Dosiero:Szczecin Osow zabudowa wspolczesna.jpg|Nuntempaj konstruaĵoj de Osów

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Administra divido de Szczecin
* Zachód
* Szczecin

Kategorio:Administra divido de Szczecin
Listo de asteroidoj (45001–46000)

Jen la listo de la **asteroidoj kun numeroj 45001 al 46000**.
La asteroidoj ricevas numeron nur kiam ilia orbito estas konfirmita ; tio, kio povas okazi tre longtempe post ilia malkovro. Estas nenia kongruo inter la numero kaj la dato de la malkovaro.

Plejparte el la asteroidoj havas nek nomon nek menciindecon.

## Plena listo 45001-46000 
### 45001-45050 
### 45051-45100 
### 45101-45150 
### 45151-45200 
### 45201-45250 
### 45251-45300 
### 45301-45350 
### 45351-45400 
### 45401-45450 
### 45451-45500 
### 45501-45550 
### 45551-45600 
### 45601-45650 
### 45651-45700 
### 45701-45750 
### 45751-45800 
### 45801-45850 
### 45851-45900 
### 45901-45950 
### 45951-46000 
## Eksteraj ligiloj 
*  Cirkonstancoj de malkovro de la planedetoj 45 001 - 50 000
János Bartha (aktoro, 1915)

**János Bartha** [jAnoŝ barta], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartha János** estis hungara-itala filmaktoro. Lia nomo eksterlande estis **John Bartha**.

Bartha János http://www.imdb.com/name/nm0058384/ naskiĝis la en 1915 en Csíkszereda, mortis en Budapeŝto en 1991.

## Biografio 
Bartha János komence estis aktiva futbalisto https://it.wikipedia.org/wiki/John_Bartha. Dum la frua socialismo li havis rolojn en hungaraj filmoj. Li partoprenis preskaŭ en 85 filmoj inter 1949 kaj 1981. Post falo de la Hungara revolucio de 1956 li disidis al Italio. (Kiel disidento, la datenoj pri li estis forigitaj, tial tiu ĉi biografio estas mankhava, eĉ Hungara Vikipedio ne havas paĝon pri li (fonto en 2017)). En Italio li edziĝis al hungara aktorino (vivanta jam en Italio) Erzsi Paál. Post vidviĝo li denove edziĝis supozeble en Usono. En filmoj li ofte estis usona ŝerifo.

## Elektitaj hungaraj filmoj 
* *Mágnás Miska* (1949) 
* *Díszmagyar* (1949) 
* *Teljes gőzzel* (1951) 
* *Vihar* (1952) 
* *Állami áruház* (1952)
* *A biztonságos közlekedésért* (1953)
* *Föltámadott a tenger* (1953)
* *Kiskrajcár* (1953)
* *Körúti tánc* (1954)
* *Gázolás* (1955)
* *Budapesti tavasz* (1955) 
* *Gábor diák* (1955) 
* *Tűz a határban* (1955) 
* *Az élet hídja* (1955) 
* *Eltüsszentett birodalom* (1956)
* *A legokosabb ember* (1956) 
* *A csodacsatár* (1956) 
* *A császár parancsára (1956)

## Elektitaj italaj filmoj 
* *Il buono, il brutto, il cattivo* (1966) - ŝerifo
* *Ehi amico… c'è Sabata, hai chiuso!* (1969)

## Elektitaj usonaj filmoj 
* *The Pink Panther'' (1963)

## Fontoj 
* hungarlingvaj datenoj kun foto
* https://karolyibelaszinmuvesz.hu/bartha-janos/

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Italaj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Ho Song

[eta|300px|Desegnado-ateliero de Ho Song dum la [92-a SAT-Kongreso 2019]]
**Ho Song** (n. la ) estas korea esperantisto, profesie pentristo, verkisto kaj preleganto. Li kunorganizis diversajn Esperanto-aranĝojn inter kiuj la UK 2017 en Seulo, kie li estis Ĝenerala Sekretario de la Loka Kongresa Komitato, kaj la 90-a SAT-Kongreso en Gimpo, kie li estis Prezidanto de la Organiza Kongresa Komitato. Li estis unu el la tradukistoj de la libro Historio por Malfermi Estontecon, kunlaboro de ĉinaj, koreaj kaj japanaj verkistoj kaj tradukistoj.

En sia profesia laboro kiel pentristo li specialiĝas en scenoj de natura kaj korea vivoj, floroj, fiŝoj, pejzaĝoj ktp.

## Eksteraj ligiloj 
* Persona Fejsbuk-paĝo

Kategorio:Koreaj esperantistoj
Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Gölle)

**Preĝejo Metamorfozo de Kristo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en vilaĝo Gölle.

## Historio 
Loĝantoj de Gölle dum dominado de turkoj sekvis la kalvinanan eklezion, sed en 1910 la jezuitoj faris la rekatolikiĝon. La ligna kirko estis konstruita en 1765, pli nova estis konstruita en la nuna loko en 1810. Ĝi estis trakonstruita al nun videbla formo en 1874. La orgeno ekfunkciis en 1880, ĝi estis trakonstruita en 1911.

## Preĝejo 
La preĝejo situas en korto, sed 5 ŝtupoj kuras rekte el la trotuaro al la enirejo. En la korto troviĝas ankaŭ pluraj skulptaĵoj. La fasado estas simetria, meze funkcias la simpla enirejo, pli supre fenestro, la plej supre la turo altiĝas kun bulba turopinto. En la fasado estas videblaj ankaŭ po 1 malplenaj niĉoj.

En la maldekstra flanko sakristio aliĝas al la navo, en la sakristio estas 2 murpentraĵoj. En la navo origine estis barokaj predikejo kaj altaro, sed nuntempe jam estas pli modernaj el marmoroj.

Kermeso okazas en la 6-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun bildoserio
* http://lexikon.katolikus.hu/G/G%C3%B6lle.html
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

Golle
Golle
Listo de prezidantoj de Novgorod

**Prezidantoj de Novgorod** - regantoj de Duklando de Novgorod kaj de Respubliko de Novgorod (ekde 1136). Krom ili ankaŭ estis dukoj de Novgorod.

Ruse Prezidanto de Novgorod nomitis kiel посадник (ĉ. urbestro, aŭ seĝitulo). Prezidanto de Novgorod estis unu el la plej gravaj magistratoj de Respublikoj kune kun milestro kaj arĥiepiskopo.

Ekzistis 6 partioj de aristokratoj: Prusa, Nereva, Ludina, Slavona, Ĉarpentista, Prusa-Ĉarpentista.

## *Posadnik* kiel guberniestro 
# 980-988 - Dobrinja, onklo kaj vojevodo de Vladimiro la 1-a de Kievo
# 1017-1019 - Konstantino, filo de Dobrinja
# 1054-1057 - Ostromiro
# poste 1088 - Zavido
# inter 1088-1117 - Petro
# inter 1088-1117 - Konstantino
# inter 1088-1117 - Mironego
# inter 1088-1117 - Sabao
# inter 1088-1117 - Ulebo
# inter 1088-1117 - Gjurjato
# inter 1088-1117 - Nikolao
# antaŭ 1117 - Dobrinja (2-a)
# 1117-1118 - Demetrio Zavidiĉ
# 1118-1119 - Konstantino Moisejeviĉ
# 1120-1125 - Boriso
# 1126-1128 - Miroslao Gjurjatiniĉ, unua elektita prezidanto 
# 1128 - Zavido Dmitroviĉ
# 1129-1130 - Danielo
# 1131-1134 - Petro Mikulĉiĉ
# 1134-1135 - Johano Pavloviĉ
# 1135-1136 - Miroslao Gjurjatiniĉ

## *Posadnik* kiel prezidanto
Je 1136 estis instalita aristokratia respubliko kun dukoj kiel ĉefaj armeestroj.
# 1136-1137 - Konstantino Mikulĉiĉ
# 1137-1141 - Jakuno Miroslaviĉ
# 1141-1144 - Sudila Ivankoviĉ
# 1144-1146 - Neĵata Tverdjatiĉ
# 1146-1147 - Konstantin Mikulĉiĉ
# 1147-1156 - Sudila Ivankoviĉ
# 1156-1160 - Jakuno Miroslaviĉ
# 1160-1161 - Neĵata Tverdjatiĉ
Izofulminata acido

**Izofulminata acido** estas malstabila eksplodema kemia kombinaĵo nur produktebla per elektra malŝarĝo en atmosfero enhavanta atomojn de hidrogeno, karbono, nitrogeno, kaj oksigeno. Eksperimentoj faritaj kun la izomero de la fulminata acido konkludis ke izofulminata acido nur estas stabila substanco en interstelaj gasoj. En libera stato, izofulminata acido estas malstabila kaj inklinas al malkomponiĝo.

## Historio
Izocianata acido kaj ĝiaj izomeroj antaŭlonge altiris la atenton de la organikaj kemiistoj pro tio ke ili komponatas je la kvar plej gravaj biogeniaj elementoj de la organika kemio, kaj pro tio ke ili provizas interesajn testojn pri kemiaj ligaĵoj kaj elektronikaj strukturoj. La izomeroj de la izocianata acido antaŭlonge estas studtemo por teorioj kaj eksperimentoj ekde la 16-a jarcento. Kvankam multaj izomeraj aranĝoj eblas por tiuj elementoj, nur kvar estas interesaj rilate al ilia potenca energio: cianata acido, izocianata acido, fulminata acido kaj izofulminata acido.

## Literaturo
* Inorganic Chemistry. Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Systematic Nomenclature of Organic, Organometallic and Coordination ..., Ursula Bünzli-Trepp
* Chaotic Fishponds and Mirror Universes: The Strange Maths Behind the Modern ..., Richard Elwes
* Encyclopedia of Astrobiology, Volume 1, Muriel Gargaud, Ricardo Amils, Henderson James Cleaves
* Groundbreaking Scientific Experiments, Inventions, and Discoveries of the ..., Michael Windelspecht
* Harvard

## Vidu ankaŭ
* Justus von Liebig (1803-1873)
* Friedrich Wöhler (1800-1882)
* Edward Charles Howard (1774-1816)
* Roland Scholl (1865-1945)
* Luigi Valentino Brugnatelli (1761-1818)
* Arĝenta fulminato
* Hidrarga fulminato
* Cianata acido
* Izocianata acido

## Referencoj
Kategorio:Eksplodaĵoj
Kategorio:Acidoj
Świerczewo (Szczecin)

**Świerczewo** (ĝis 1945 germane *Schwarzow*) estas setlejo de la urbo Szczecin (ĝis 1945 germane *Stettin*) en nuntempa Pollando. Świerczewo lokitas en la kvartalo Zachód. Laŭ nombro de la loĝantoj ĝi okupas la 9-an lokon en la urbo kaj la 4-an lokon en la kvartalo; la 12-an de aŭgusto 2017 ĝi havis 15 523 loĝantojn.

Ĝi najbaras al la urbaj setlejoj Pogodno (norde), Turzyn (oriente) kaj Gumieńce (sude kaj okcidente). La teritorio de la setlejo konsistas el la teritorio de eksa vilaĝo *Schwarzow*.

## Loko 
Świerczewo estas limigita per strato de Witkiewicz (norde), fervojaj trakoj de la fervojlinio ĝis Trzebież (oriente), strato Ku Słońcu kaj Centra Tombejo (sude) kaj strato de Derdowski (okcidente). Tiu urba setlejo konsistas el kvaraj setlejoj: Przyjaźni, Kaliny, Świerczewskie kaj deca Świerczewo, ilia limoj estas stratoj Santocka kaj 26 Kwietnia. La ĉefa strato estas Ku Słońcu (landvojo n-ro 10), kiu situas ĉe la limo de la Centra Tombejo. La setlejo estas konekta kun la aliaj partoj de Szczecin per la aŭtobusaj linioj kaj per tramlinioj 8 kaj 10.

## Historio 
Świerczewo apartenis al Szczecin ekde la jaro 1911. Deca Świerczewo, kiu troviĝas en la sud-orienta parto, estas la plej malnova fragmento de setlejo. La unuaj konstruaĵoj sur teritorio de la setlejoj Kaliny kaj Świerczewskie estis konstruitaj en la intermilita periodo, dum la areo de la hodiaŭa setlejo Przyjaźni estis uzita por agrikulturaj celoj. Ekspansio de tiuj setlejoj okazis en la 70-aj kaj 80-aj jaroj.

## Bildoj 

Dosiero:Szczecin Osiedle Przyjazni 1.jpg|Setlejo Przyjaźni
Dosiero:Szczecin Osiedle Kaliny 2.jpg|Setlejo Kaliny
Dosiero:Szczecin_ul_Karola_Miarki.jpg|Strato de Karol Miarka
Dosiero:Szczecin_ul_Sucharskiego.jpg|Strato de Sucharski

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Fervojlinio Szczecin Główny – Trzebież Szczeciński

Kategorio:Administra divido de Szczecin
Observatorio George

La **Observatorio George** (angle : *George Observatory*) estas astronomia observatorio en Usono en la Ŝtata Parko Brazos Bend proksime de Needville (Teksaso).

Ĝi estis fondita en 1996 kaj estas administrita de la Muzeo de Naturaj Sciencoj de Houston ; ĝia MPC kodo estas **735**.

Ĝi estas ekipita per tri teleskopoj sub kupoloj, la plej granda estas la esplora teleskopo *Gueymard* de diametro 30 cm, kiu utilas ĉefe por informo al la publiko.

La **Observatorio George** estas malfermita al la publiko sabaton vespere kaj, laŭ rezervado, vendredon vespere por grupoj de 30 personoj aux pli.

Amatoraj astronomoj ofte instalas siajn porteblajn teleskopojn dum noktoj de observado kaj la publiko povas tiam senpage observi. Lokalaj astronomoj malkovris pli ol 140 asteroidojn per la instrumentoj de la observatorio.

En 2017, Minor Planet Center kreditas la Observatorion George de la malkovro de 217 asteroidoj sub la nomo ***Needville***.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Observatorio George

## Eksteraj ligiloj 
*  Retpaĝaro de la Observatorio George
*  *George Observatory*, el *Visit Houston*

George
Kategorio:Konstruaĵoj en Teksaso
Savas G. Tsiturides

**Savas G. TSITURIDES** (; esperantigite **CITURIDES**) estas greka esperantisto kaj psiĥologo. Li estis elektita kiel vicprezidanto de TEJO dum IJK 1975. Li gvidis la organizan komitaton de IJK 1976 en Tesaloniko. De 1977 ĝis 1979 li estis prezidanto de TEJO. Li estis elektita kiel honora prezidanto de TEJO dum IJK 1979 pro sia laboro en la organizaĵo.

Kategorio:Grekaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO
Kategorio:Honoraj Prezidantoj de TEJO
Enric Baltasar

**Enric BALTASAR** (naskiĝis la 19-an de decembro 1994, oficialnome **Pau CODINA**) estas valencia esperantisto.

En oktobro 2014 li gvide kunfondis la iniciaton Instituto Fina Venko, kiu poste montriĝis esti aktiva nur dum tri jaroj. Li estis ĉefa organizanto de la 74-a Hispana Kongreso de Esperanto en Kujero komence de majo 2015. Foje li prelegis en kongresoj.

De aŭgusto 2017 li estis prezidanto de TEJO. La 31-an de decembro 2017 en komitatokunsido de TEJO dum JES en Ŝtetino li anoncis sian antaŭtempan demision kiel prezidanto de TEJO.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO

Kategorio:Naskiĝintoj en Hispanio
Kategorio:Hispanaj esperantistoj‎
Kategorio:Valenciaj esperantistoj
Kategorio:Valencianoj
Sarkozino

**Sarkozino** estas natura aminoacido produktita de la homa organismo kaj ĉeestanta en la urino, muskoloj kaj aliaj strukturoj, kiu povas utili kiel biologia indikilo por la prostata kancero. Sarkozino estas metabolito produktita de enzima transigo de metila grupo (-CH3) elde la S-adenozil-metionino al glicino.

Ĉi-reakcio estas katalizita de la enzimo **glicina n-metil-transigazo** kun alta aktiveco en la prostato, hepato kaj pankreato. Sarkozino estas ankaŭ peranto en la metabolo de la kolino al glicino. Sarkozino estas dolĉagusto kaj dissolviĝas en akvo. Ĝi uzatas en la manufakturado de biodegradeblaj surfaktantoj kaj dentopastoj same kiel aliaj aplikoj.

## Sintezo 
* Sarkozino estas preparata per agado de la kloroacetata acido sur **metilamino**:

## Literaturo 
* Schizofrenia.com 
* Nootriment 
* HMDB
* Science Direct
* Preparation of Sarcosine
* Laboratory Evaluations for Integrative and Functional Medicine, Richard S. Lord, J. Alexander Bralley
* Protein-Based Surfactants: Synthesis: Physicochemical Properties, and ..., Jiding Xia
* Biochemistry of the amino acids, Alton Meister

## Vidu ankaŭ 
* Justus von Liebig (1803-1873)
* Jacob Volhard (1834-1910)
* Hermann Kolbe (1818-1884)
* Serino
* Glicino
* Metilamino
* Monokloroacetata acido
* Kreatino
* Purino

## Referencoj 
Kategorio:Aminoacidoj
Kategorio:Receptoraj antagonistoj
Tammo Kanter

**Tammo KANTER** estas nederlanda esperantisto. De 1952 ĝis 1955 li estis prezidanto de TEJO.

Kanter, Tammo
Kanter, Tammo
János Bartha (aktoro, 1799)

**János Bartha** [jAnoŝ barta], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bartha János** estis signifa hungara aktoro dum la frua 19-a jarcento. Lia origina familia nomo estis *Finnlandi*, li prenis iam la nomon (dum aktorado) *Magyar* [madjar].
[eta|János Bartha kiel [Miklós Zrínyi]]
János Finnlandi http://mek.oszk.hu/08700/08756/html/szocikk/1009450.htm naskiĝis la  en Eger, li mortis la  en Pest (urbo).

## Biografio 
János Bartha komence estis tajloro de teatra trupo. Li debutis kiel aktoro en 1820 en Gyula. En la sekvaj jaroj li estis migranta aktoro en diversaj urboj. En 1830 li edziĝis, baldaŭ li havis filon. En 1837 li estis fondinta membro de Teatro Magyar en urbo Pest, kie li restis ĝis sia morto.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - titolrolo (unue en Hungario)
** Macbeth - titolrolo (unue en Hungario)
** Hamleto - titolrolo (unue en Hungario)
* József Katona: *Bánk bán* – titolrolo; Tiborc (unue en Hungario)
* Carl Theodor Körner: Zrínyi vagy Szigetvár ostroma – titolrolo
* István Gaál: *A peleskei nótárius* - Baczur Gazsi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun bildo
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 4-a punkto)

Kategorio:Hungaraj aktoroj
29362 Azumakofuzi

'*29362 *Azumakofuzi''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la vulkano Azuma-kofuĵi (japane 吾妻小富士), alta de I707 metroj en la nacia parko Bandaj-Asahi, en la orienta parto de la Montoj Azuma. Estas populara areo por la japanaj montgrimpistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Heinrich Reiter

**Heinrich REITER** estas aŭstra esperantisto. De 1955 ĝis 1956 li estis prezidanto de TEJO.

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de TEJO
Les Mobiles (Tramtransporto en Parizo)

**Les Mobiles** estas haltejo de Tramvojo T8 situanta en komunumo Épinay-sur-Seine.

La nomo *Les Mobiles* estas tiu de kvartalo en Épinay-sur-Seine.

## Interkonektoj 
*  RATP 254

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T8
* Épinay-sur-Seine

## Eksteraj ligiloj 
* T8 RATP

Kategorio:Tramtransporto en Parizo T8
Kategorio:Épinay-sur-Seine
Kreatino

**Kreatino** estas nitrogenhava organika acido nature okazanta en vertebruloj. Ordinare ĝi uzatis kiel kontrolilo de la renaj funkcioj tamen pro diversaj kialoj tio montriĝis nekonfidebla. Kreatino estas antaŭaĵo de la kreatinino kaj ĝi ĉefe estas produktita en la hepato kaj renoj, kaj ĝia plej grava rolo estas faciligi la recikladon de la adenozina trifosfato aŭ ATP, la energi-kurento de la ĉelo, ĉefe en muskola kaj cerba muskoloj. Kreatino ankaŭ agas kiel kontrolanto de la pH en la histoj.

## Historio 
En 1832, la franca filozofo kaj sciencisto Michel Eugène Chevreul (1786-1889) iĝis la unua kiu bonsukcese ekstraktis kreatinon el viando-buljono. Ĉar kreatino troviĝas en la viando (κρέας en la greka), la franca kemiisto nomis ĝin kreatino.

La malkovro de Chevreul vekis serion da fascinaj studoj pri la temo. En 1847, Justus von Liebig (1803-1873) replikis la malkovron de Chevreul kie kreatino povas ekstraktiĝi el besta viando. Ekde tiuj studoj, la kemiisto sukcesis malkovri ke la sovaĝaj bestoj havas pli da kreatino en iliaj muskoloj ol iliaj hejmaj kuzoj. Klopodante trovi klarigon, von Liebig venis al konkludo ke la aktiveco-niveloj influas en la kvanto de la kreatino produktita. La venonta duonjarcento spektis la ekspansion de la esploroj. Post kelkaj monatoj la malkovroj de Liebig estis publikigitaj, kaj oni malkovris ke la kreatinino, produkto rezultanta el rompo de la kreatinaj molekuloj, povas troviĝi en urino.

En 1912, esploristoj en la Universitato de Harvard malkovris ke kreatino-ingestado povas draste pliigi la kreatinan enhavon en la muskolo. Sekve al tiuj esploroj, novaj malkovroj estis faritaj kaj oni sugestis ke la uzo de buŝ-kreatino en bestoj plibonigas la nitrogeno-retenon. Tio signifas ke pli da proteino akumuliĝas en la muskoloj pliigante la pezo-gajnon. Kiam la uzo de kreatino haltiĝas, la bestoj rapide ne plu gajnis pezon.  La bazoj por la moderna uzo de la kreatino estis establita en 1926 de Alfred Chanutin (1897-1986). Li elmontris en siaj eksperimentoj ke eblas en homoj reteni kreatinan stokon en la muskoloj prenante ĉiutage 10 gramoj da creatino dum unu semajno.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Kreatino estiĝas per aldono de cianamido al sarkozino:

## Literaturo 
* Chemical Book
* Drugbank
* Essentials of Creatine in Sports and Health, Jeffrey R. Stout, Jose Antonio, Douglas Kalman
* Creatine: The Power Supplement, Melvin H. Williams, Richard B. Kreider, J. David Branch
* Creatine Kinase, Christian Vial
* Creatine and Creatine Phosphate: Scientific and Clinical Perspectives, Michael W. Conway, Joseph F. Clark

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Phosphocreatine.svg|Fosfokreatino
Glycocyamine.png|Guanidina acetato

## Vidu ankaŭ 
* Glicino
* Kreatinino
* Arginino
* Ornitino
* Metionino
* Guanidino
* Michel Eugène Chevreul (1786-1889)
* Justus von Liebig (1803-1873)

## Referencoj 
Kategorio:Aminoacidoj
Kategorio:Korpokulturaj suplementoj
Kategorio:Dietaj suplementoj
Kategorio:Guanidinoj
Vilma Orosz

**Vilma Orosz** [oros], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Orosz Vilma Erzsébet** estis hungara aktoro, operetkantisto, subreto. Ŝia kuzino estis Júlia Orosz.

Vilma Orosz http://www.imdb.com/name/nm1133960/ naskiĝis la  en Miskolc, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilma Orosz frekventis privatan aktorlernejon de Szidi Rákosi, ŝi faris la ekzamenojn en Teatro Magyar kaj teatro de Újpest. Post siaj studoj ŝi aliĝis al trupo de Teatro Kisfaludy de Győr. Inter 1926 kaj 1931 ŝi apartenis al *Teatro Király*, tamen interrompe ŝi havis rolojn en 1927 en Teatro Városi. En 1931 ŝi havis rolojn en Berlino, poste ŝi hejmenvenis kaj ŝi ludis en pluraj teatroj en Budapeŝto, lastfoje en 1958. En la 1940-aj jaroj ŝi ofte estis partoprenantoj de operetoj aŭdeblaj en la Hungara Radio. Ŝi estis ankaŭ talenta dancisto de operetoj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Kálmán:
** *A csárdáskirálynő* - Stázi
** *A montmartre-i ibolya* - Ninon
* Youmans–Caesar: *Mersz-e Mary?* - Nanette

## Ŝiaj filmaj roloj 
* *Forog az idegen* (1936)
* *Döntő pillanat* (1938) – provinca subreto
* *Aranypáva* (1943) – cirkisto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj subretoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jean Vilar

**Jean Vilar** (naskiĝis  en Sète, Francio, mortis  en Sète, Francio) estis franca aktoro kaj direktoro de teatro, kiu kreis en 1947 la Festivalon de Teatro de Avignon.

## Biografio 
maldekstra|eta|Plato sur la naskiĝdomo de Jean Vilar
Fininte siajn studojn de literaturo, en 1932 li sekvis en Parizo kurson de filozofio de Émile-Auguste Chartier kaj kursojn de teatro de Charles Dullin. Li kundirektis migrantan teatron kaj baldaŭ poste, sian propran kompanion, *Compagnie des Sept* (1943).

## Kariero 
250px|dekstra|eta|Enirejo de Domo de Jean Vilar, en Avignon, sidejo de la Fondaĵo Jean Vilar
Lia unua etapo estis *La Danse de mort* ("La Danco de morto"), de August Strindberg. Li atingis famon kiel bona aktoro kaj scenografo en 1945, dank' al la verko *Meurtre dans la cathédrale* ("Murdo en la katedralo"), de T. S. Eliot.

Du jarojn poste li kreis la Festivalon de Teatro de Avignon (Festivalo de Avignon).

Li estis nomumita direktoro de *Théâtre National Populaire* (TNP) en 1951. Li provis ke ĝi estu pli populara reduktante prezojn de biletoj kaj igante la scenojn pli koncizaj. Li ankaŭ alportis la plej aktivajn kaj socie polemikajn demandojn al la sceno ekde 1961, kiajn faŝismo kaj Alĝeria Milito de Sendependeco.

Lia mandato finiĝis en 1963 kaj li daŭrigis sian laboron en la festivaloj kiujn li kreis. Li faris seminariojn pri direktado de teatro eksterlande, interalie, invitita de la argentina registaro, seminarion en la Laboratorio de la aktoro, kiun ĉeestis: Carlos Gandolfo, Federico Herrero, Onfre Lovero, inter aliaj. Krom la menciita seminario, li instruis kurson de direktado en Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Jean Vilar (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
* Domo de Jean Vilar ()
* Festivalo de Avignon ()

## Tradukfonto 
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Franca teatro
Éva Örkényi

**Éva Örkényi** [orkEnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Örkényi Éva** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

Éva Örkényi http://www.imdb.com/name/nm1103005/ naskiĝis la  en Törökszentmiklós.

## Biografio 
Éva Örkényi aĝis 3, kiam ŝi ricevis rolon en infana teatro, en la sekvaj jaroj en pluraj teatroj. Ŝi akiris diplomon en Teatra Altlernejo en 1950. Jam antaŭ la diplomo ŝi aliĝis al trupo de Teatro Úttörő. Inter 1953 kaj 1957 ŝi apartenis al Teatro Csokonai (Debrecen), inter 1957-1989 Teatro József Attila. Ŝi ofte ricevis rolojn ankaŭ en filmoj kaj Hungara Radio. En 1989 ŝi pensiuliĝis.

Ŝi edziniĝis en Debrecen kaj naskis filinon.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Ophelia
** Romeo kaj Julieta - ina ĉefrolo
* Friedrich Schiller:
** *Kabale und Liebe* - Lujza
** Maria Stuart - Hanna Kennedy
* Henrik Ibsen: *Hedda Gabler* - Juliane Tesman
* Ferenc Lehár: *Luxemburg grófja* - dancistino

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Két fogoly* (1937)
* ‘‘Isten rabjai’‘ (1941)
* ‘‘Mágnás Miska’‘ (1949)
* ‘‘Erkel’‘ (1952)
* ‘‘Kölyök’‘ (1959)
* ‘‘A szélhámosnő’‘ (1963)
* *Pál Adrienn* (2010)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *A nagy fény* (1966)
* ‘‘Valaki’‘ (1975)
* ‘‘Osztrigás Mici’‘ (1983)
* ‘‘Szomszédok’‘ (serio, 1994)
* ‘‘A Nagyasszony’‘ (2002)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Gloria Swanson kaj aliaj http://www.magyarszinkron.hu/?module=movies&action=showperson&mpid=6092&category=szineszno

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun fotoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
29373 Hamanowa

'*29373 *Hamanowa''''' estas tre malgranda tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomo *Hiromi Hamanowa*, kiu konstruis observatorion en Korijama (Gubernio Fukuŝima) kaj planis reflektan teleskopon de 0,4 m. Liaj fotometriaj observoj de malgrandaj planedoj kun longaj rotaciperiodoj profitis al tutmondaj astronomoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Paek Nam-gyu

**Paek Nam-gyu** (Stelaro Paik, 1891-1956) estis korea esperantisto kaj poeto. Li profesie estis matematikisto, lingvisto kaj pedagogo. Li verkis por la Esperanto kurson kiu regule aperis en la Dong-a ĵurnalo. Li klopodis eduki junulojn kunlabore kun Espero P. Shin kaj Choe Hae-Cheong. (p. 17).

## Referencoj 
Kategorio:Koreaj esperantistoj
Attila Orbók

**Attila Orbók,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orbók Attila** estis hungara ĵurnalisto, verkisto, scenaristo, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *kökösi* [kokoŝi], lia patro estis Mór Orbók, lia frato estis Loránd Orbók.

Attila Orbók http://www.imdb.com/name/nm0649429/ naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Pozsony (nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Attila Orbók frekventis mezlernejon kaj universitaton en Kolozsvár, sed li lernis iomete ankaŭ en Munkeno kaj Sorbonne. Post la jura diplomo ekde 1910 li estis ĵurnalisto en Budapeŝto, post 2 jaroj en Parizo, kie li verkis ankaŭ scenarlibrojn. Dum la Kalistefa revolucio li havis postenon en la hungara ambasadorejo de Berno, poste li estis ĵurnalisto dum Traktato de Trianon. Inter 1920 kaj 1922 li estis elektita parlamenta deputito, poste li denove estis ĵurnalisto. Li ofte verkis scenarlibrojn, teatraĵojn, skeĉojn.

Li edziĝis en 1919, poste li havis 2 filojn. En 1923 li eksedziĝis kaj post 8 jaroj li denove edziĝis.

## Elektitaj scenarlibroj 
* *Tünemény* (1937, origine ĝi estis teatraĵo prezentita en 1922 en Teatro Renaissance, poste en Parizo, Berlino, Londono; la filmo mem estis farita en Holivudo)
* *Bercsényi huszárok* (1939, kun Károly Nóti)
* *Egér a palotában* (1943)
* *Nem válok el* (televizia filmo, 1992)

## Elektitaj verkoj 
* *Erdély mosolya* (anekdotoj, 1940)
* *Az isten kertje* (romano, 1944)
* *Tom Sawyers Abenteuer* (komedio, prezentita en Okcidenta Berlino, 1959)
* tradukaĵoj de Anatole France, Guy de Maupassant, Cocteau

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* http://www.szmit.sk/modules.php?name=Lexicon&op=personid&id=821

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj scenaristoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Amila valerato

**Amil-valerato** estas organika estero, senkolora likvaĵo kun agrabla odoro je maturaj pomoj, persikoj kaj ananasoj, uzata kiel odorigilo kaj gustigilo de la nutro-industrio. Valerato de amila estas derivaĵo de la pentanata acido, rektoĉena karboksilata acido kun tre malagrabla odoro. Ĝi nature trovatass en la longedaŭra planta kies latina nomo estas Valeriana officinalis el kie devenas ĝia nomo. Volatilaj esteroj de la valerata acido inklinas havi agrablajn odorojn kaj uzatas en parfumfabrikado kaj kosmetikaĵoj. Amila valerato same uzatas kiel aldonaĵo en manĝo-industrio pro ĝia fruktodoro.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado per traktado de valerata acido kaj amila alkoholo:

### Sintezo 2 
* Preparado per traktado de *valerata anhidrido* kaj amila alkoholo:

### Sintezo 3 
* Preparado per traktado de *amila klorido* kaj valerata acido:

### Sintezo 4 
* Preparado per interagado de *natria valerato* kaj *amila klorido*:

### Sintezo 5 
* Preparado per transesterigo inter etila valerato kaj amila acetato:

### Sintezo 6 
* Preparado per acida transigo inter amila acetato kaj valerata acido:

### Sintezo 7 
* Preparado per alkohola transigo inter etila valerato kaj amila alkoholo:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Hidrolizo de la *amila valerato*:

### Reakcio 2 
* Sapigo de la *amila valerato*:

### Reakcio 3 
* Preparado per acida transigo inter *amila valerato* kaj acetata acido:

### Reakcio 4 
* Preparado per alkohola transigo inter *amila valerato* kaj etanolo:

### Reakcio 5 
* Reduktigo de la *amila valerato*:

### Reakcio 6 
* Reakcio kun amoniako:

### Reakcio 7 
* Reakcio kun klorida acido:

## Literaturo 
* NIST Webbook
* Sigma Aldrich
* Technician's Formulation Handbook for Industrial and Household Cleaning Products Henry J. Hannan
* CRC Handbook of Chemistry and Physics, 93rd Edition, William M. Haynes
* FooDB
* Fenaroli's Handbook of Flavor Ingredients, Giovanni Fenaroli

## Vidu ankaŭ 
* Valeratoj
* Izovaleratoj
* Etila valerato
* Amila acetato
* Etila acetato
* Etila cinamato
* Metila cinamato
* Valerata acido

## Referencoj 
Kategorio:Valerataj esteroj
Kategorio:Gustigaĵoj
Kalcia klorido

**Kalcia klorido** estas senkolora aŭ blanka kristala higroskopa solido, neorganika kombinaĵo alte solvebla en akvo. Ĉi-kombinaĵo trovatas en multaj hidratigitaj formulaĵoj kaj uzatas kiel elsekigaĵo en laboratorio kaj industrio kaj kiel medikamento en la traktado de malsanoj kie okazas manko de kalcio en la organismo. Pro tio ke ĝi enhavas la kalcian jonon, ĝi uzatas kiel precipitanto en la traktado de eluzita akvo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
Klorido de kalcio estiĝas per interagado de la kalcia karbonato kaj klorida acido donante kiel subproduktoj karbonan duoksidon kaj akvon:

### Sintezo 2 
* Kalcia klorido ankaŭ prepareblas per agado de la amonia klorido sur kalcia hidroksido:

## Reakcio 
Kalcia klorido reakcias kun kalia fosfato por doni kalcian fosfaton kaj KCl:

## Literaturo 
* LiveStrong
* Drugbank
* Merck Millipore
* Peters Chemical Company
* Calcium Chloride Recovery in Soda Ash Production by Solvay's Process, Temesgen Atnafu, Seid Yimer
* Molten Salts and Ionic Liquids 16, Edição 49, D. Fox

## Vidu ankaŭ 
* Kalcia karbonato
* Kalcia cianamido
* Natria karbonato
* Kalcia karbido
* Acetileno
* Natria klorido
* Procezo Solvay

## Referencoj 
Kategorio:Kalciaj kombinaĵoj
Kategorio:Kloridoj
Kastelo de Tornanádaska

La **Kastelo de Tornanádaska** (konata ankaŭ pri la iama posedantoj *Gyulay* [djulai] kaj *Hadik* estas la plej signifa historia monumento, nuntempa edukejo por handikapuloj mense en vilaĝo Tornanádaska.
maldekstre|eta|Aerfoto pri kastelo en Tornanádaska
## Historio 
En tiu loko estis jam mezepoka konstruaĵo (nobeldomo). En la 1790-aj jaroj la grafa familio *Gyulay* konstruis al tio barokan alon kun etaĝo, arkada koridoro kaj mansardoj. En 1879 la nova posedanto estis familio Hadik, en 1890 la kastelo estis trakonstruita kun kvadrata turo kaj pli nova alo. Dum la socialismo la kastelo iĝis speciala lernejo.

## Konstruaĵo 
La kastelo kun etaĝo kaj keletaĝo situas sola en mezo de granda parko laŭ deklivo de malalta monteto. La kastelo mem formas U-majusklon. Antaŭ la ĉefenirejo puto kun mekanikaĵo farita en Venezio en la 15-a jarcento situas.

## Parko 
La parko estas protektata, kiel unika parko en karsto, tial ĝi apartenas al Nacia parko de Aggtelek. La plej aĝa arbo estas robinio, kiu estis plantita en la 17-a jarcento, ĝi situas inter ambaŭ aloj. Dum la plantado la arbo estis ankoraŭ nekonata en Hungarujo. La familio Hadik establis la parkon. Dum jaroj kamparanoj portis grundojn sur la deklivon. Oni plantis nur ekzotajn kreskaĵojn (ĉirkaŭ du cent), ekzemple sekvojoj, cembroj, kaŭkazaj abioj, tujoj, eŭropaj taksusoj. Depost 1890 oni kreis ankaŭ pejzaĝan parkon. En la parko ankaŭ lago estas videbla. 

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* https://www.eszak.hu/megyei-korkep/2017/01/29/kastely-egyedulallo-parkkal.eszak 

Tornanádaska
29374 Kazumitsu

'*29374 *Kazumitsu'''* estas tre malgranda sed neordinare hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo
Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Kazumitsu Date'' (1927–1953), kiu fariĝis instruisto pri scienco en mezlernejo en 1948 kaj instruis ne nur siajn lernantojn, sed ankaŭ aliajn instruistojn. En 1951 li iris en la Universitaton de Tokio esperante fariĝi profesia astronomo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
29391 Knight

'*29391 *Knight'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio George en Needville (Teksaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Kent Knight* (1920–1994), fondinta ano kaj iama prezidento de la Klubo de Astronomio de Fort Bend. Li inspiris tiun klubon per sia sindonemo por publika informado. Li malavare donis sian tempon, talenton kaj trezoron al la Observatorio George kaj al la Centro *Challenger''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio George
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Akvofalo de Delika

La **akvofalo de Delika** - eŭske ***Delikako ur-jauzia*** aŭ *Nerbio ibaiaren jauzia*, hispane *Salto del Nervión* - estas la plej granda akvofalo de la ibera duoninsulo. Ĝi altas 222 metrojn kaj situas en la apudfonta parto de la rivero nomata *Nerbioi* eŭske aŭ *Nervión* hispane, mallonge post la kunfluo de la fontaj rojoj *Iturrigutxi, Ajiturri* kaj *Urita*. La falo situas en la provinco Alavo, parto de la Eŭska Aŭtonoma Komunumo de Hispanio. Sian eŭskan nomon ĝi havas de la urbeto Delika (hispane *Délica*), kiu donis sian nomon ankaŭ al la kanjono Delika kiun trafluas la rivero *Nerbioi* post la akvofalo.

Kategorio:Geografio de Eŭskio
Kategorio:Akvofaloj en Eŭropo
Nerbioi

La rivero nomata **Nerbioi** eŭske aŭ **Nervión** hispane (en la antikva epoko latine *Nerva*, greke *Νερούα Neroua*) situas en la Eŭska Aŭtonoma Komunumo de Hispanio. Ĝi konatas precipe pro la akvofalo de Delika, en la apudfonta parto de la rivero, mallonge post la kunfluo de la fontaj rojoj *Iturrigutxi, Ajiturri* kaj *Urita*, kiu altas 222 metrojn kaj estas la plej granda akvofalo de la ibera duoninsulo. La rivero sume longas 76 kilometrojn; ĝi fontas en alteco de 1000 metroj super la marnivelo kaj enfluas la Biskajan golfon de la Atlantika Oceano, do finiĝas en alteco de 0 metroj super la marnivelo. Survoje ĝi interalie pasas la urbon Bilbao.

Kategorio:Geografio de Eŭskio
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Infektologo

**Infektologo**, kompreneble, unuavice estas medicina fakulo, kuracisto faka pri infektologio, do pri la esploroj de homaj infektaj malsanoj. Sendepende de tio ankaŭ ekzistas bestokuracistoj (aŭ "veterinaroj") fakaj pri bestomedicina infektologio - sed tio estas aparta temo.

Homa infektologio fakte estas interfaka disciplino, en kiu medicinistoj, do kuracistoj esplore kunlaboras kun biologoj, kvankam iuj sciencistoj tuj atingis ambaŭ universitatajn fakojn, do povas trakti ĉiujn flankojn de la esploro. Baza esplorado estas farata en infekta biologio, kie kunlaboras bakteriologoj, virusologoj, parazitologoj kaj imunologoj), en klinika infektologio, kie kunlaboras ĉiuj kuracaj kaj flegaj profesioj de hospitalo, kaj en epidemiologio, kie aparte kunlaboras esploraj kuracistoj kaj statistikistoj.

La estontajn infektologojn trejnas aparte la medicinaj fakultatoj de universitatoj, sed ne nur: ekzemple en centra Eŭropo ankaŭ kunlaboras iuj infektologaj institutoj de la Max-Planck-Societo por la progresigo de la sciencoj kaj la asocio Helmholtz.

Kategorio:Infektologio
Linux.org.ru

**Linux.org.ru** (etige **LOR**) estas nekomerca retejo pri Linukso kaj liberfontkodo. La retejo havas forumon, ekranbildo-galerion kaj novaĵejon. Ĝis 2015 LOR havis vikion. Ĉiu retejo laboras plejparte en rusa lingvo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Linux Документація , linux.org.ru
* Linux.org.ru Frequently Asked Questions 
* Стрічка заміток про роботу Linux.org.ru від його творця
* Сторінка Linux.org.ru в Facebook

Kategorio:Linukso
Kategorio:Retejoj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 1998
29394 Hirokohamanowa

'*29394 *Hirokohamanowa''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana amatora astronomino *Hiroko Hamanowa*, abunda observantino de asteroidaj kaŝadoj. Ŝi popularigas astronomion, malfermante sian observatorion al la publiko kaj prezentante lekciojn en la lokaj lernejoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Pavé Blanc (Tramtransporto en Parizo)

**Pavé Blanc** estas haltejo de Tramvojo T6 situanta en komunumo Clamart.

La nomo *Pavé Blanc* () estas tiu de vojo en Clamart.

## Interkonektoj 
*  RATP 190
*  SkyBus 475

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Parizo
* Haltejoj de Tramtransporto en Parizo
* Tramtransporto en Parizo T6
* Clamart
* Noveos (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
* T6 RATP

Kategorio:Tramtransporto en Parizo T6
Kategorio:Clamart
Viola Orbán

**Viola Orbán,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Orbán Viola** estis hungara aktoro.

Viola Orbán http://www.imdb.com/name/nm0649426/ naskiĝis la  en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Viola Orbán lernis en privata aktorlernejo de Szidi Rákosi, poste ŝi komencis sian aktoran karieron precipe province (Eger (1921), Nacia Teatro (Pécs) (1923, 1927–1932), Kecskemét (1932)). En Budapeŝto unue ŝi havis rolojn en Teatro Thália (Budapeŝto) en la teatra jaro 1925, poste en Teatro Városi (1939), Teatro Madách (1940, 1949), Gaja Teatro (1941, 1947), Operetoteatro (Budapeŝto) (1942). Inter 1949 kaj 1961 ŝi apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi havis ankaŭ komikajn rolojn, ofte en operetoj. Ŝi edziniĝis en 1925, sed en la sekva jaro ŝi eksedziniĝis, poste ŝi denove edziniĝis al Róbert Bánky (pli maljuna), en 1930 kaj 1931 ŝi naskis po unu filojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* Zsigmond Móricz: *Kismadár* - Édös
* Gergely Csiky: *A nagymama* - Szerafin
* János Kodolányi: *Földindulás* - Piókás szüle

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Megvédtem egy asszonyt* - 1938
* *Egy éjszaka Erdélyben* - 1941
* Subplando da tero - 1948
* *Fel a fejjel* - 1954
* *Ház a sziklák alatt* - 1959
* *Hogy szaladnak a fák!* - 1967

## Elektita televizia filma rolo 
* *Bolondgombák* - 1968

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Edna May Oliver kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=56012&lap=munkassag

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Liu Junfang

**Liu Junfang** estas ĉina radioparolisto, ĵurnalisto kaj esperantisto.

## Vivo
En la jaro 1960 Liu Junfang aliĝis al la Ĵurnalisma Fakultato de Pekina Disaŭdiga Instituto (la nuna ĉina Komunikada Universitato). En 1962 eklernis Esperanton en la Fremdlingva Fakultato kaj en 1964 eklaboris en la Esperanto-Redakcio de Radio Pekino, (nuna Ĉina Radio Internacia), okupiĝis pri redaktado, intervjuado, tradukado kaj parolado ĝis la jaro 2009. 

En 1986 li kunprezidis la televidan filmon pri instruado de Esperanto *La Espero*. En 1987 li partoprenis en kompilado de Esperanto-ĉina Vortaro, kies ĉefredaktoro estas la fama ĉina veterano Honfan. En 1995 li estis juĝata kiel profesoro-parolisto. En 2015 li partoprenis en kontrolado de Granda Vortaro Esperanto-ĉina， kompilita de Wang Chongfang. En 2016 li partoprenis en tradukado kaj kontrolado de *Ĉina Antologio 1979 – 2009*.

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj