open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Wolfgang Schmieder

**Wolfgang Schmieder** (n. 29-an de majo 1901 en Bromberg, provinco Posen; m. 8-an de novembro 1990 en Fürstenfeldbruck) estis germana muziksciencisto.

Schmieder ĉefe estas konata pro la *Bach-Werke-Verzeichnis* (BWV), kiun li kompilis inter 1946 kaj 1950, katalogante la verkojn de Johann Sebastian Bach. *Bach-Werke-Verzeichnis* fariĝis ekde tiam fakte tutmonda normo por muzikistoj kaj muzikŝatantoj. Schmieder laboris ekde 1942 ĝis sia pensiiĝo en 1963 ĉe la urba kaj universitata biblioteko de Johann Wolfgang Goethe-Universitato en Frankfurto ĉe Majno. Poste li vivis ĝis sia morto en Freiburg.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj muziksciencistoj
Kategorio:Johann Sebastian Bach
Mária Fáskerti

**FÁSKERTI Mária** [pr. faŝkerti] estis hungara aktorino naskiĝinta en Máriaradna la 16-an de aprilo 1893 kaj mortinta ?.
## Kariero
Fáskerti debutis en septembro de 1911. Ŝi estis anino de la trupoj de Vilmos Fehér, Mihály Szendrey kaj Gábor Miklósy, László Szbados en la 1910-aj jaroj kaj en la trupo de Géza Kardos de Eger en la jaroj 1930-aj.
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj

[eta|220ra|[Oazo de Bilma, norda Niĝero]]
La **sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la dezertega ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al la dezertoj kaj kserofitaroj de norda Afriko.

## Priskribo 
La ekoregiono kovras 1 101 700 kvadratajn kilometrojn en Alĝerio, Ĉado, Malio, Maŭritanio, Niĝero, kaj Sudano. Ĝi etendiĝas okcidente-orienten laŭzone tra la kontinento, konstituante transiron inter la plenarida sahar-dezerta ekoregiono norden kaj la sahelaj herbejoj kaj savanoj suden.

Movoj de la zono de intertropika konverĝo alportas somerajn pluvojn dum julio kaj aŭgusto kiuj averaĝas 100 ĝis 200&nbsp;mm, sed multe varias de jaro al jaro. Tiuj ĉi precipitaĵoj subtenas somerajn paŝtejojn de gresoj kaj herboj, kun sekaj duonarbaroj kaj arbustaroj laŭlonge de sezonaj riveretoj .

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj 
*  PA1329 : Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj (WWF)
*  Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Sud-saharaj stepo kaj duonarbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *South Saharan steppe and woodlands*

Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Dezertaj ekoregionoj
Kategorio:Saharo
Kategorio:Geografio de Alĝerio
Kategorio:Dezertoj en Ĉado
Kategorio:Dezertoj en Maŭritanio
Kategorio:Dezertoj en Malio
Kategorio:Dezertoj en Niĝero
Kategorio:Dezertoj en Sudano
Insurekcio de Januaro de 1933 en Hispanio

[eta|Ĉefaj insurekciaj lokoj en la regionoj kie abundis anarkiistoj nome [Andaluzio, Katalunio, Valencilando, Asturio kaj Madrido.]]
La **Revolucio de januaro de 1933** estis strika insurekcio kiu daŭris ĉirkaŭ tri semajnojn en Hispanio, dum kiu okazis la nomitaj *mortigado de Casas Viejas* kiuj kortuŝis la tiaman hispanan publikan opinion.

La insurekcio kongruas kun la anarkiista strategion de la CNT kaj de la FAI, konsista je realigi socian agistadon kiu denoncas la ege malriĉajn vivkondiĉojn de la hispana laborista klaso, situacioj kiuj produktus la nomatan "revolucian kontaĝon" per kiu ekis la liberecana revolucio en Hispanio. Por la 1-a de januaro oni konvokis  Ĝeneralan strikon en la lando.

La plej tragediaj okazintaĵoj okazis en la suda vilaĝeto de Casas Viejas kaj ricevis la nomon de Eventoj de Casas Viejas.

Kategorio:Dua Hispana Respubliko
Kategorio:Anarkiismo
Kategorio:Revolucioj en la 20-a jarcento
Kategorio:1933
Kategorio:1933 en Hispanio
Kategorio:Revolucioj en Hispanio
Géza Fischer

**FISCHER Géza** [p. fiŝer] estis hungara kantisto (baritono) naskiĝinta  en Temeŝvaro la 25-an de marto 1899 kaj mortinta en Brünn la 4-an de marto 1963.

## Kariero
Fischer debutis en Prago de 1922 en rolo de *Silvio* (Leoncavallo: *Pagliacci*). En 1924 li kantis en Bratislavo kaj ekde 1929 en Brno. 

## Roloj
*Grafo (Mozart: Le nozze di Figaro);
*Renato (Verdi: Un ballo in maschera);
*Germont (Verdi: Traviata).

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vilma Fratta

**FRATTA Vilma** [p. frata] estis hungara kantistino, aktorino naskiĝinta  en Koloĵvaro la 5-an de marto 1866 kaj mortinta ?

## Kariero
Fratta debutis en aŭtuno de 1882 en sia naskiĝurbo. Ŝi ludis ĉe Sándor Csóka, Gerő Aradi, dum somero de 1887 en Budai Színkör.

## Roloj
* Finum Rózsi (Tóth: A falu rossza);
* Czipra (Strauss (filo): A cigánybáró);
* Csillag Kata (Rákosi: Dezentor).

## Fonto
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Márton Fülöp

**FÜLÖP Márton** [p. fyloep] estas rumanuja hungara kantisto (baritono) naskiĝinta en Sânmărghita (Mica) la 20-an de aprilo 1961. 
## Kariero
Márton Fülöp debutis en 1990 en la ĥoro de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo kaj ekde 1994 li estas solisto de la sama operejo, de 1997 Rumana Nacio Operejo de Kluĵo, de 1999 li estas konstanta gasto de la Állami Magyar Operaház kaj de Erkel Színház de Budapeŝto.
## Roloj
*Germont (Verdi: Traviata);
*Valentin (Gounod: Faust);
*Escamillo (Bizet: Carmen);
*Nabucco (Verdi);
*Danilo (Lehár: A víg özvegy).
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
*Művelődés
Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
László Gábor (aktoro)

**Gábor László** [p. ga:bor] rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Zalău la 27-an de novembro 1973. 
## Kariero
László Gábor debutis en 1996 en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare kaj ekde 1999 li estas ano de la teatro Tomcsa Sándor Színház de Odorheiu Secuiesc.
## Roloj
*Edgar (Shakespeare.: Reĝo Lear);
*Truffaldino (Goldoni: Két úr szolgája);
*Charles (Coward: Vidán kísértet);
*Jenő (Jókai: A kőszívű ember fiai).
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Delinke Gajdó

**GAJDÓ Delinke** [pr. gajdo:] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Sfântu Gheorghe la 1-an de junio 1974. Ŝia malofta nomvarianto estis *Széplakiné Gajdó Delinke*.
eta|maldekstre|

## Kariero 
Delinke Gajdó apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Ŝi akiris aktoran diplomon en Teatroarta Universitato sekcio Szentgyörgyi István en 1996. Ŝia ĉefinstruisto estis Loránd Lohinszky. Ŝi debutis en 1996 kaj ludis ekde tiam en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare, baldaŭ en aliaj hungarlingvaj teatroj en Rumanio, eĉ en Hungario. Ekde mezo de la 2000-aj jaroj ŝi vivis en Tinnye kaj ŝi gvidis malgrandan teatran kompanion.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* Cordelia (Shakespeare: Reĝo Lear);
* Helena (Shakespeare: Szentivánéji álom);
* Kispál Júlia (Áron Tamási: Ősvigasztalás);
* Irma (Ferenc Molnár: Az üvegcipő);
* Edith (Mór Jókai: A kőszívű ember fiai) (teatra adapto);
* Judit (Géza Páskándi: László, szent király);
* Erzsi (Ede Szigligeti: Liliomfi);
* Duci (Ernő Szép: Vőlegény.

## Ŝiaj televidaj filmaj roloj (elekto) 
* *Bál a pusztán* (1997) kamparanino

## Ŝia libro 
* *365 nap inspiráció* (kunaŭtoro, 2012)

## Referencoj 
* Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3988
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* roloj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Vatikana Palaco

[eta|240ra|Vido trans la [placo sankta Petro (Vatikano)|placo sankta Petro al la apostola palaco]]
La **apostola palaco** aŭ **papa palaco** aŭ **Vatikanpalaco** estas la oficiala loĝejo de la papo en Vatikanurbo. Krom la papaj apartamentoj ĝi entenas ankaŭ kapelojn kaj oficejojn de la roma kurio kaj partojn de la vatikanaj muzeoj.

## La konstruaĵo 
[eta|maldekstra|Mapo de la Vatikano: la apostola palaco inter la [placo sankta Petro (Vatikano)|placo sankta Petro (dekstre), la baziliko sankta Petro meze kaj la vatikanaj muzeoj meze supre.]]
La palaco estas konstruaĵaro de ĉirkaŭ 1.400 ĉambroj kaj pro sia areo de 55.000&nbsp;m² unu el la plej grandaj konstruaĵoj de la mondo. La palacoj estis konstruitaj de 1508 ĝis 1519 de Antonio da Sangallo kaj ĉirkaŭas la centran *Cortile San Damaso*, kreita ĝis 1519 de Donato Bramante.

Partoj de la palaco estas eroj de la vatikanaj muzeoj, kiel ekzemple la Siksta Kapelo, la kapelo Niccolina, la ĉambroj de Rafaelo kaj la apartamento Borgia).

## Fotogalerio 

Dosiero:Giorgio Vasar retour idéalisé de Grégoire XI à Rome.jpg|Fresko de Giorgio Vasari en la *Sala Regia*, ĉirkaŭ 1571-1574. Bildigo de la reveno de la papo Gregorio la 11-a en 1377 el Avignon.
Dosiero:MacPherson, Robert (1811-1872) - Loggia of Raphael.jpg|Loĝio de Rafaelo (antaŭ 1872).
Dosiero:Apostolischer Palast Maria.JPG|Maria, dipatrino, ĉe fasado. Fiksita sub la papeco de Johano Paŭlo la 2-a (1978-2005), ĝi surhavas la papan frapfrazon "Totus Tuus" (Tute la via).
Dosiero:Benedetto XVI dalla finestra.jpg|Papo Benedikto la 16-a aperas ĉe fenestro de la apostola palaco antaŭe kuniĝinta amaso sur la la placo de sankta Petro.

## Vidu ankaŭ 
* Papa palaco (Avignon)

## Referencoj 
Kategorio:Palacoj en Vatikano
Hermin Gál

**GÁL Hermin** [pr. ga:l] estis hungara aktorino naskiĝinta en Arado la 4-an de februaro 1863. Ŝi estis la pli aĝa fratino de aktoro Gyula Gál.

## Kariero
Gál unue ludis en germana lingvo kaj poste ekde 1881 en la hungaraj trupoj. Li ludis du jarojn en Arad kaj post sia edziniĝo ŝ ĉesis sian teatran karieron.

## Roloj
*Elza (Csiky: Proletarok);
*Lujza (Schiller: Kabale und Liebe);
*Lujza (Feuillet: Az erdő szépe);

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ilka Garai

**GARAI Ilka** estis hungara aktorino naskiĝinta en Arado la 21-an de oktobro 1889 kaj mortinta ?.

## Kariero
Garai debutis en 1901 en Kecskemét, poste ŝi ludis en Arado en trupo de András Leszkay. Ŝi estis dum jaroj anino de trupo de Sándor Krémer. Ŝi aperis en Satmaro, Eperjeŝo kaj Beregsaso. 

## Roloj
* Edit Grant (Jones: Geŝoj);
* Minna (Strauss (filo):A cigánybáró);
* Rózsi (Gárdonyi: A bor).

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Francisco Ascaso

[dekstra|eta|Tomboŝtono sur la tombo de Francisco Ascaso en la tombejo de [Montjuic.]]

**Francisco ASCASO Abadía** (n. Almudévar, Huesca; 1-an de aprilo de 1901 – m. Barcelono; 20-an de julio de 1936) estis membro kaj aktivulo anarkosindikatista hispana de la Confederación Nacional del Trabajo. Li estis kuzo de alia grava anarkosindikatisto nome Joaquín Ascaso.

## Komencoj 
Li estis panisto kaj kelnero, aliĝis al la CNT kaj integriĝis en la agadgrupo nomata "Los Justicieros" (La justiguloj). Alvenis al Barcelono en 1922, kie la grupo, kiun formis ankaŭ Durruti, Ricardo Sanz, Antonio Ortiz, Juan García Oliver kaj Gregorio Jover, eknomiĝis "*La Solidareculoj*". La grupo kontraŭis pere de perfortaj agadoj la pafulojn pagitajn de la dungintaro, kiuj murdis sindikatistojn, kaj partoprenis en kelkaj bankoŝteladoj.

## Insurekcia kariero 
En 1923, dum la diktatoreco de Primo de Rivera, Ascaso kaj kelkaj kunuloj ekziliiĝis en Francion, post mortigi la kardinalon-arkiepiskopon de Zaragozo, Juan Soldevila Romero la 23-an de junio, post vundi la ŝoforon de la kardinalo, Santiago Castanera. De tie Ascaso kaj Durruti, persekutitaj de la aŭtoritatoj, elmigris al Ameriko kaj partoprenis en nova ŝtelado al banko, kune kun anarkiistoj argentinaj. Fakte oni konsideris en la liberecana movado ke bankoj ŝtelas al laboristaro, do justas ŝteli el bankoj. Post reveno en Francion post paro de jaroj, Ascaso kaj Durruti estis arestitaj la 25-an de junio de 1926, akuzitaj de preparo de atenco kontraŭ la reĝo de Hispanio, Alfonso la 13-a kiu estis vizitante Parizon; finfine, pro manko de pruvoj, ili estis elpelitaj kaj oni malpermesis loĝi en Francio, Belgio, Germanio, Svisio kaj aliaj eŭropaj landoj.

Ascaso restis kontraŭleĝe en Francio, ĝis kiam en 1931, apenaŭ proklamita la Dua Hispana Respubliko, revenis en Hispanion kaj fondis la agadgrupon "*Nosotros*" (Ni), pli radikala ol la FAI. Partoprenis aktive en la anarkiistaj insurekcioj de la unuaj jaroj de la respubliko, kaj en 1932 li estis denove arestita kaj elpelita al la hispanaj kolonioj de Afriko. En 1933 reaperis en Sevilo, kie li estis arestita denove. Komence de 1934 li estis elektita ĝenerala sekretario de la Regiona Komitato de la CNT de Katalunio.

## Morto 
Kiam eksplodis la Hispana Enlanda Milito li estis en Barcelono kie, fronte de la militantoj de la CNT kiu eliris lukti kontraŭ la faŝisma puĉo, mortis la 20-an de julio de 1936 dum la atako al la kazerno de Atarazanas, kie rifuĝiĝis la faŝismaj puĉistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Francisco Ascaso (en hispana).
* Veu obrera:Los Solidarios (en kataluna).
* Centro de liberecana dokumentaro Ascaso-Durruti (CAD) (en franca).

Kategorio:Hispanaj anarkiistoj
Kategorio:Homoj de la Hispana Enlanda Milito
Valéria Gróh

**GRÓH Júlia** [pr. gro:] estis hungara aktorino naskiĝinta en Satmaro la 28-an de oktobro 1878 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de oktobro 1922. 

## Kariero
Gróh debutis en oktobro de 1897 en Teatro Magyar. Post kelkaj jaroj ŝi ludis en provincaj trupoj en Debreceno, Nyíregyháza kaj Kassa. Pli poste ŝi akceptis okazajn rolojn en Budapeŝto. Dum la hungara revolucio de 1918 oni internigis ŝin kaj por eviti la areston ŝi sinmortigis. 

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Sinmortigintoj
Gyula Gari

**GARI Gyula** *Giulio Gari* estis hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Medgyes la 9-an de septembro 1909 kaj mortinta en Novjorko la 15-an de aprilo 1994.

## Kariero 
Gari studis kanton en la konservatorio de Milano kaj poste li revenis en Transsilvanujon kaj li kantis en la teatro hungara de Kluĵo. En 1937 lin dungis la *Opera Reale* de Romo. En novembro de 1939 li elmigris en Usonon kaj kantis en la operejo de Saint Louis. Ekde 1945 ĝis 1955, kun interrompoj, li estis ano de la Operejo de *New York City Center*. Ekde 1966 li aperis nur kiel gasto en ĉefe en San Francisko, Pittsburgh, Cincinnati. Li instruis en la muzikinstituto de *New York Flushing*. Al lia memoro oni fondis la fondaĵon *The Giulio Gari Foundation*.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejohttp://www.giuliogari.org/

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Kategorio:Italaj operkantistoj
Kategorio:Usonaj operkantistoj
Mabo

**Mabo** estas la nomo de:
*Eddie Mabo (1936 - 1992) praloĝanta aŭstraliano; aktivulo pri la rajtoj de la indiĝenaj popoloj;
*Mabo, vilaĝo de Senegalo kaj ĉefurbo de la Arondismento de Mabo;
*Mabo, vilaĝo de Togolando;
*Mabo, reĝino de la feoj de la angla folkloro, kies nomon oni donis al:
*Mabo, satelito de Urano.
Alphonse Daudet

**Alphonse DAUDET** [doDE] (naskiĝis la  en Nimo, mortis la  en Parizo) estis franca verkisto.

Li verkis interalie la romanojn *Lettres de Mon Moulin* kaj *Tartarin de Tarascon,* ambaŭ tradukitaj al Esperanto.

Ankaŭ lia filo Lucien Daudet estis verkisto, krom pentristo.

## Verkaro 
Interaliaj verkoj notindas la jenaj:
* *Les Amoureuses* (1858; esperante: "La Amantinoj": poemoj, unua eldonita laboro).
* *Le Petit Chose* (1868; esperante: "La Eta Chose", nomo kiu signifas Aĵo).
* *Lettres de Mon Moulin* (1869; esperante: "Leteroj de mia Muelejo", Novelaro).
* *Tartarin de Tarascon* (1872; esperante: "Tartarino de Taraskono").
* ''L'Arlésienne* (1872; esperante: "La ino de Arles", novelo origine parto de *Lettres de Mon Moulin* transformita en teatraĵon)

### En Esperanto 
* *Leteroj de mia muelejo* (4 elektitaj pecoj), tradukis kaj eldonis Lina Gabrielli
* *Tartarin de Tarascon,'' tradukita el la franca fare de J. Delor, P. Le Brun, eldonis Heroldo de Esperanto (HdE), 1955.

## Bildaro 
alternative=Poŝkarto de eldonejo Lina Gabrielli pri la eldono en Esperanto de la libro "Lettres de mon moulin"|eta|Poŝkarto de eldonejo Lina Gabrielli pri la eldono en Esperanto de la libro "Lettres de mon moulin"|maldekstra
eta|200px|centra|maldekstra

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj leterverkistoj
Star Wars Jedi Knight: Jedi Academy

**Star Wars Jedi Knight: Jedi Academy** (*Stelaj Militoj Ĵedaja Kavaliro: Ĵedaja Akademio*) estas videoludo verkita de Raven Software. Ĝi havas 6 ludtipojn. Unu ludtipo el ili estas kiel sieĝo en kiu estas du teamoj; unu teamo devas atingi celojn kaj la alia teamo devas malebligi tion. Ĝi havas modifon Movie Battles II.

## Eksteraj ligiloj 
* La Movie Battles II retpaĝo

Kategorio:Videoludoj
Kategorio:Interretaj ludoj
Kategorio:Star Wars
Rozália Hornok

**HORNOK Rozália** estas hungara aktorino naskiĝinta en Temeŝvaro la 16-an de majo 1921 li mortis la 9-a de julio 2007.. 

## Kariero
Hornoj estis ekde 1953 aktorino, pli poste sufloristino de la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro.

## Roloj
*Kissné (Molnár János: Kézfogó);
*Lina (Móricz: Rokonok);
*Bocskairova (Kornyejcsuk: A nagy műtét).

## Referencoj 
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Lajos Hegedüs (aktoro)

**HEGEDÜS Lajos** [pr hegedyŝ] estis hungara aktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 3-an de decembro 1877 kaj mortinta en Novjorko la 17-an de junio 1947. 

## Kariero
Li estis ankoraŭ infano, kiam lia familio elmigris en Usonon. Hegedüs debutis en Usono en 1912 kaj li estis ano de pluraj hungarlingvaj usonaj trupoj por jardekoj. Lia edzino estis la aktorino Margit Haller. 

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ilona Hampel

**HAMPEL Ilona** estis hungara kantistinio, aktorino naskiĝinta en Satmaro la 14-an de aŭgusto 1889 kaj mortinta ?.

## Kariero 
Hampel debutis jam en 1911, sed dokumentite ŝi ludis ekde 1912 en Arado en la trupo de Mihály Szendrey dum kvar jaroj. En 1916 ŝi estis anino de la trupo de Ödön Faragó, en 1924 ŝi plurfoje aperis en Pécs kiel gastino. Ŝi estis koloraturkantistino.

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mabo (luno)

**Mabo** estas interna satelito de Urano.

## Malkovro 
Malkovris ĝin Mark Showalter kaj sia teamo danke al fotoj senditaj de la kosmoteleskopo Hubble la . Kiel unua Urana satelito trovita en 2003, ĝi ricevis la maldaŭran nomon ** S/2003 U 1**.

## Nomo 
Laŭ tradicio, la nomo de tiu luno estas ĉerpitaj el la verkaro de William Shakespeare: **Mabo** estas reĝino de la feoj en la angla folkloro; ŝi aperas en « *Romeo kaj Julieta* ».

## Ecoj 
Ĝia dimensioj estas malbone konataj, hipoteze ke ĝi estus tiel malhela kiel Puko, ĝia grando estus ĉ. 24&nbsp;km, sed se ĝi estus tiel brila kiel Mirando, ĝi estus pli malgranda, eble pli malgranda ol Kupido. Ĝia orbito estas perturbata,
eble de la aliaj satelitoj.

Ĝi orbitas en la ringo muo kaj eble nutras ĝin per polvo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Mabo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Mabo (angla versio)
*  Mab, el "*Solar System Exploration*" 
*  Mab, (Le système solaire à portée de votre souris - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  La malgrandaj satelitoj de Urano
*  Puko kaj Mabo (el *"Projekto Luno"*)

Kategorio:Lunoj de Urano
Elefanto de Schongauer

[eta|Martin Schongauer: *Elefanto*. [Kuprogravurado|kuprogravuraĵo, ĉirkaŭ 1485; 107&nbsp;×&nbsp;146&nbsp;mm; ŝtata desegna kolekto Munkeno]]
La **elefanto de Schongauer** (ĉirkaŭ 1483) estis afrikdevena kaj diplomatia donaco de  Johano la 2-a de Portugalujo al la imperiestro Frederiko la 3-a. Ĝi estis prezentita de Martin Schongauer kaj de ties frato Ludoviko per du kuprogravuraĵoj.
Kronikaj raportas pri malsamaj kaj spektaklecaj mortoj.

## Elefanta vojaĝo 
[eta|maldekstra|[lignogravurado|Lignogravuraĵo el *Hortus sanitatis*, presita de Johann Prüss en Strasburgo en 1497]]
La elefanto, verŝajne sendita perŝipe de Portugalujo al Nederlando atingis unue Kolonjon kaj poste Frankfurt am Main. 
Ĝi estis kondukita de Hans Filßhover kaj havis akompanan leteron de la markografo Albrecht de Baden, kiu indikis, ke Filßhover estis *servisto kaj kara fidela* de la imperiestro kaj ke oni honori lin kaj la *elefanton, la fremdan gaston*. 
En Frankfurt ĝi estis ekspoziciita en la strateto *Gallus* kaj pentrita vivgranda sur muron de proksima domo. Por la sama jaro estas menciita en la *kroniko de Memming* de 1660 (*Memminger Chronik*) de Christoph Schorer la restado de la elefanto en la urbo.
Pri la sekva restado de la elefanto nenio konatas. 

La elefanto estis post Abul Abbas, la elefanto de Karolo la Granda post ĉirkaŭ 700 jaroj la unua elefanto en germanlingva regiono. La elefanto de Cremona de Frederiko la 2-a ne transiris tiujn limojn en la 13-a jarcento, kiel ankaŭ ne la elefanto de Ludoviko la 9-a, unua afrikdevena elefanto. Afrikaj elefantoj estis ege maloftaj en Eŭropo. 
Post la elefanto de Ludoviko la 14-a en la 17-a jarcento, la kvara ĝis tiam konata afrika elefanto estis nur Jumbo en la jaro 1861.

## Kuprogravuraĵoj de Schongauer 
[eta|L+S: *Elefanto*. [Kuprogravurado|kuprogravuraĵo, antaŭ 1494; 104&nbsp;×&nbsp;151&nbsp;mm; Albertina, Vieno]]
La kuprogravuraĵo subskribita de "L+S" estas agnoskata al Ludwig Schongauer (naskiĝis ĉirkaŭ 1440; mortis en 1494). 
La besto ŝajnas malaltkreska kaj malpli realisma ol la lignogravuraĵo en *Hortus sanitatis* de Johann Prüss el la jaro 1497. 
Same kiel sur la lignogravuraĵo estas la grandaj oreloj kaj la relative krute starigitaj dentegoj, kiu pro tiu bildigo videblas en postaj bildoj pri elefantoj. La presaĵo de la kuprogravuraĵo konservita en la Albertina en Vieno, montras, ke ĝi estis farita el jam presuzita plato, kaj tiel supozigas, ke okazis alta eldonkvanto kiel memorigfolio. 
La versio de Martin Schongauer verŝajne estis farita samcele. Li prezentis la beston kiel turŝarĝitan militelefanton, kiel tamen oni vidis nur ĉe la lernemaj aziaj hindaj elefantoj.

## Fontosituacio 
## Bibliografio
* Stephan Oettermann: *Die Schaulust am Elefanten. Eine Elephantographia Curiosa*. Syndikat, Frankfurt am Main 1982, ISBN 3-8108-0203-4

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:15-a jarcento
Kategorio:Famaj elefantoj
Vatikanaj Ĝardenoj

eta|altdekstre=2|La vatikanaj ĝardenoj
La **vatikanaj ĝardenoj** () entenas pli ol duonon de la  de la urba areo de Vatikanurbo. Ili troviĝas en la okcidenta parto de la eklezia ŝtato kaj entenas plurajn konstruaĵojn.

## Konstruaĵoj 
* Leona muro
* Elsendejo Marconi
* Turo Johano
* Etiopa kolegio
* Guberniestra palaco
* Preĝejo *Santo Stefano degli Abissini*
* Direktejo de Radio Vatikana
* Stacidomo de Vatikanurbo
* Vatikana juĝejo
* Casina
* Papa akademio de sciencoj
* Ĉaropavilono
* Domo de la ĉefpastro
* Palazzo San Carlo
* Turo Gallinaro
* Turo de la ventoj
* Ĝardenista domo
eta|Radio Vatikano (en la fono la *Torre San Giovanni*)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ĝardenoj en Vatikano
Boskoop

Ĝis la fino de la jaro 2013 Boskoop estis memstara administra municipo; la 1-an de januaro 2014 ĝi kuniĝis kun la municipoj Alphen aan den Rijn kaj Rijnwoude kaj la nova, pli granda municipo transprenis la nomon *Alphen aan den Rijn*.

eta|200ra|*Boskoop*
eta|maldekstra|200ra|*Rozoĝardeno*
eta|200ra|*Municipejo*
eta|maldekstra|200ra|*Levponto de Boskoop*
eta|200ra|*Trans la Gouwe*
eta|maldekstra|200ra|*Akvoturo kun domo*

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Suda Holando
Kategorio:Eksaj municipoj de Sud-Holando
Windows XP

**Windows XP** estas versio de Windows verkita de Microsoft. Ĝi estis elsendita en 2001. La nomo "XP" estas mallongigo de "eXPerience" (sperto).

## Vidu ankaŭ 
* Matrix Runs on Windows XP

## Eksteraj ligiloj 
* la retpaĝo de Windows XP (angla)

Kategorio:Vindozo
Mihály Halász

**HALÁSZ Mihály** [pr. hala:s] estas hungardevena germana dirigento naskiĝinta en Koloĵvaro la 21-an de majo 1931.

## Kariero 
Halász studis en la muzikakademio de Budapeŝto kaj en 1956 li forlasis Hungarujon. Li estis unue fagotisto de la Philharmonia Hungarica (Baden bei Wien). En 1968 li havigis diplomon de dirigento en Essen. Li estis dirigento ekde 1972 dum tri jaroj en la Statstheater am Gartnerplatz en Munkeno, poste en operejo de Frankfurto, ekde 1977 en Stastoper de Hamburgo. Ekde 1978 li estis muzika ĉefdirektoro de la Operejo de Hagen, ekde 1991 dirigento de Statsoper de Vieno.

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Germanaj dirigentoj
Mirando (luno)

**Mirando** estas la plej malgranda kaj plej interna el la ĉefaj satelitoj de Urano.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la  Gerard Kuiper. La , la kosmosondilo Voyager 2 fotis ĝian sudan duonsferon kiu tiam direktiĝis al Suno kaj estas la sola konata.

## Nomo 
**Mirando** (angle: *Miranda*) estas la filino de Prospero en *La Ventego*; ĉar la verkaro de William Shakespeare estas la ĉefa fonto de nomoj por la uranaj lunoj.

## Ecoj 
Fotoj de Voyager 2 montris objekton preskaŭ sferan, sed kun abrupta reliefo kiu pensigas pri globo frakasita pro alfrapo kaj krude riparita: profundegaj kanjonoj, klifo altaj je 24 km kaj valoj profundaj je 20 km, grandegaj cirklaj ravinoj ĉirkaŭantaj altebenaĵojn, (nomataj koronoj) hipoteze ŝuldataj al diapiroj de fandita glacio.

Tiu ĥaosa reliefaro sugestas, ke Mirando havis aktivan geologian aktivecon kun glacivulkanismo, ŝuldata al tajdaj fortoj. Laŭ alia teorio, unu aŭ pluraj masaj objektoj koliziis kaj parte frakasis Mirandon.

La detaloj de ĝia "geografio" ricevis nomojn ĉerpitaj el teatraĵoj de William Shakespeare.

Mirando havas ankaŭ la maloftan apartaĵon, ke ĝia polusa diametro estas pli granda ol ĝia ekvatora: ĝia formo estas longigita sferoido.

Ĝia orbito estas la plej klinanta el tiuj de la regulaj uranaj satelitoj, ĉiuj faktoj, kiuj pensigas, ke Mirando travivis maltrankvilan historion.

Dosiero:Miranda Far.jpg|Mirando malproksima de 1 138 milionoj da km
Dosiero:Miranda3.jpg|Suda poluso de Mirando
Dosiero:Miranda HiRes Mosaic 2.jpg|Mozaika bildo de Mirando
Dosiero:Miranda scarp.jpg|"*Verona Rupes*", klifo alta de 5 km

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Mirando, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*" 
*  Mirando (angla versio) 
*  Mirando, el "*Solar System Exploration*" 
*  Miranda's geologic history (Miranda geologia historio) 
*  Mirando (el: "Le système solaire à portée de votre souris" - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  el "*La naŭ planedoj" 
*  Mirando, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La glaciaj satelitoj: Mirando
*  Mirando (el *"Projekto Luno"'')

Kategorio:Lunoj de Urano
Mirhorodo

**Mirhorodo** () estas urbo en Poltava provinco de Ukrainio.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

Unua mencio pri ĝi datiĝas el 1576, kiam per decido de reĝo de Respubliko de Ambaŭ Nacioj Stefano Báthori la urbo ekiĝis centro de Rejestra kozakaro.

En 1914 ektrovatis Mirhoroda fonto de mineralakvo, kio poste tre ekfamigis la urbon kiel kuracloko.

## Vidu ankaŭ 
* Mirhorod (stacidomo)
* Listo de urboj en Ukrainio


Kategorio:Urboj en Poltava provinco
Kategorio:33° E
Kategorio:49° N
Nord-saharaj stepo kaj duonarbaroj

[eta|220px|[Laguno de Masa-Oedo, en Maroko.]]
La **nord-saharaj stepo kaj duonarbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la dezertega ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome ĝi apartenas al la dezertoj kaj kserofitaroj de norda Afriko. Ĝi konstituas la nordan randon de Saharo kaj najbaras la ekoregionojn de la mediteraneaj arbaroj, duonarbaroj kaj arbustaroj kiuj troviĝas en Magrebo kaj Cyrenaica. Vintraj pluvoj subtenas arbustarojn kaj sekajn duonarbarojn kiuj konstituas transiron inter la regionoj kun mediteranea klimato norden, kaj la plenarida sahar-dezerta ekoregiono suden. Ĝi kovras 1 675 300 kvadratajn kilometrojn en Alĝerio, Egiptujo, Libio, Maŭritanio, Maroko, Tunizio, kaj Okcidenta Saharo.

## Flaŭro 
[eta|220px|maldekstra|Dezerto en [Regiono Adrar.]]
En la interdunaj depresioj vegetas arbustoj de *Retama raetam*, lotusozizifo, *Genista saharae*, *Calligonum comosum* kaj kelkaj arbospecioj (*Acacia raddiana*, *Acacia seyal*, *Pistacia atlantica*, *Tamarix aphylla*, *Calligonum azel*, *Calligonum arich*). En la depresioj de la uedoj ekzistas endemiismojn kiel *Panicum turgidum*, *Pithuranthos* sp., *Neurada procumbens*, *Anastatica hyrochuntina*, aŭ *Astragalus gombo*.
La hamadoj ankaŭ havas siajn endemiajn speciojn, kiel *Pithuranthos chloranrhus*, *Helianthemum lippii*, *Gymnocarpos decander*, *Helianthemum kahirikum*, *Anabasis aretioides* kaj *Arthrophytum schmittianum*.

## Vidu ankaŭ 
: Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
: Konservada stato de ekoregiono
: Listo de ekoregionoj en Maroko

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono PA1321 : Nord-sahara stepo kaj duonarbaroj (WWF)
*  Nord-sahara stepo kaj duonarbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Nord-sahara stepo kaj duonarbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Nord-sahara stepo kaj duonarbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Nord-sahara stepo kaj duonarbaroj (*Globalspecies*) 

Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Saharo
Kategorio:Dezertaj ekoregionoj
Kategorio:Geografio de Alĝerio
Kategorio:Geografio de Egiptio
Kategorio:Geografio de Libio
Kategorio:Geografio de Maŭritanio
Kategorio:Geografio de Maroko
Kategorio:Geografio de Tunizio
Kategorio:Okcidenta Saharo
Vier Minuten (filmo)

***Vier Minuten*** (***Kvar Minutoj***) estas germana filmo de Chris Kraus, aperinta en 2006.

## Temo 
*Vier Minuten* rakontas la trairadon de Jenny Von Loeben, juna virino enkarcerigita pro murdo, prizorgata de Traude Krüger, profesoro pri muziko en la malliberejo kie ŝi plenumas sian punon. Traude Krüger, fascinita de la muzika talento de Jenny volas pretigi ŝin al granda konkurso rezervita al pianistoj malpli ol 21-jaraĝaj.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Vier Minuten*
* Lingvo: Germana lingvo
* Lando: Germanio
* Reĝisoro: Chris Kraus
* Scenaro: Chris Kraus
* Produktoro: Alexandra Kordes, Meike Kordes
* Buĝeto: 1,400,000 eŭroj
* Distribuo: EuropaCorp Distribution, Senator International
* Daŭro: 112 Minutoj
* Aperdato:  (Germanio)

## Rolularo 
* Monica Bleibtreu: Traude Krüger
* Hannah Herzsprung: Jenny von Loeben
* Sven Pippig: Mütze
* Richy Müller: Kowalski
* Jasmin Tabatabai: Ayse
	
## Rekompencoj 
*Vier Minuten* gajnis 15 premiojn kaj estis nomumita 9-foje. Inter la gajnitaj premioj troviĝas la *Golden Goblet* de la Internacia Film-Festivalo de Ŝanhajo en 2006 por plej bona filmo, premioj por plej bona filmo kaj plej bona aktorino al Monica Bleibtreu en "Deutscher Filmpreis" en 2007, kaj premio por plej bona reĝisoro al Chris Kraus, en Internacia Film-Festivalo de Sofio en 2007.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Vier Minuten en IMDb

Kategorio:Germanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2006
Kategorio:Germanlingvaj filmoj
Umbrielo (luno)

**Umbrielo** estas unu el la ĉefaj satelitoj de Urano.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la brita astronomo William Lassell la , samtempe kiel Umbrielo.

La , la kosmosondilo Voyager 2 fotis ĝian sudan duonsferon kiu tiam estis turnita al Suno.

## Nomo 
Pro sia malheleco, **Umbrielo** ricevis, laŭ la tradicio, nomon de la malica spirito en la poemo *La Rabo de la Buklo* de Alexander Pope. La "geografiaj" detaloj de ĝia surfaco ricevis nomojn de malbonaj spiritoj de diversaj mitologioj.

## Ecoj 
Umbrielo konsistiĝas el glacio miksita kun rokoj. Ĝi estas plej malhela el la uranaj satelitoj, kaj geologie malplej aktiva. Ĝia surfaco estas tre kraterhava, kaj ŝajnas tegata de nigra materialo, kiu memorigas tiu de la malhela parto de Japeto.

Videbla rimarkindaĵo estas la alfrapa kratero "*Wunda*", apud ĝia ekvatoro, kun ringo da brila materialo, eble pura glacio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Umbrielo, el "*Księżyce planet Układu Słonecznego*"
*  Umbrielo (angla versio)
*  Umbrielo, el "*Solar System Exploration*" 
*  Umbriel, (Le système solaire à portée de votre souris - *La Sunsistemo musklake atingebla*)
*  Umbrielo el "*La naŭ planedoj" 
*  Umbrielo, el la paĝaro de Jean-Michel
*  La glaciaj satelitoj: Umbrielo
*  Umbrielo (el *"Projekto Luno"'')

Kategorio:Lunoj de Urano
Zelma Jánosi

**JÁNOSI Zelma** [pr. ja:noŝi] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Kluĵo la 5-an de majo 1921 kaj mortinta en Kluĵo la 7-an de decembro 1957. 
## Kariero
Jánosi finis poraktorinstruan kurson en 1942 kaj 1943 kaj ŝi ludis en etaj roloj en la Nacia Teatro de Kluĵo. En 1945 kaj 1946 ŝi estis anino de la teatro, poste ŝi aperis en migrantaj trupoj en urbetoj de Transsilvanujo ĉefe en opretroloj.
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
József Gréda

**GRÉDA József** [pr. gre:da] estis rumanuja, israela hungara poeto kaj tradukisto, naskiĝis en Nagyvárad la 18-an de junio 1911 kaj mortis en Telavivo la 23-an de januaro 2000.

## Kariero 
József Gréda post reveno el Aŭŝvico, kie li estis deportita, komence li laboris kiel oficisto, poste ekde 1950 li estis literatura sekretario de la hungara teatro de Oradea. Ekde 1961 li vivis en Israelo, kie en Telavivo li estis kunlaboranto de la gazeto *Új Kelet*. Li tradukis hungaren kvazaŭ 40 teatraĵojn ĉefe el rumana lingvo.

## Poemvolumoj 
* *Fogózz a semmibe* (Nv. 1945);
* *Hegedűszó* (1955).

## Poemtradukvolumoj 
* *Mai héber költők*, Tel Aviv, (1971),
* *A hajdani kert*, jida poemantologio, Budapest, (1971).

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Israelaj poetoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Kategorio:Mortintoj en Israelo
Éva Jordán

**JORDÁN Éva** [pr. jorda:n] estas rumanuja hungara kantistino (soprano) naskiĝinta en Oradea la 17-an de aŭgusto 1976. 
## Kariero
Jordán Éva estas ekde 1999 solistino de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.
## Eksteraj ligiloj
*Spektaklojhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=5276
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Jinošov

**Jinošov** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Regiono Vysočina, distrikto Třebíč. En  ĝi havis .

La ĉefaj memorindaĵoj estas preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo kaj kastelo Šénvald.

La komunumo konatas pro la restado de la ĉeĥa poeto Otokar Březina, kiu post abiturienta ekzameno en 1887 eklaboris tie kiel instruisto.

## Loĝantaro
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Municipoj en distrikto Třebíč
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Emil Josán

**JOSÁN Emil** [pr. joŝa:n] estis rumanuja hungara reĝisoro, teatrestro naskiĝinta en ? en 1909 kaj mortinta en Temeŝvaro la 8-an de decembro 2001. 
## Kariero
Josán estis en la dudekaj jaroj disĉiplo de Erwin Piscator kaj reveninte en Rumanujon li laboris en la Teatro Zaharia Bârsan de Bukareŝto, poste en la rumana Nacia Teatro de Kluĵo. En 1953 li estis unu el fondintoj de la sekcioj hungara kaj germana de la teatro Temeŝvaro. Ĝis 1970 li reĝisoris plurajn teatraĵojn en la hungara sekcio. Ekde 1998 li estas eterna ano de la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Margit Kaczér

**KACZÉR Margit** [pr. kace:r] estis hungara aktorino naskiĝinta en Nagyvárad la 15-an de novembro 1879 kaj mortinta en Kluĵo en januaro 1932. 
## Kariero
Kaczér debutis en 1904 kiel praktikantino kaj ekde 1906 ŝi estis dum 20 jaroj anino de la teatro hungara de Kluĵo. Ŝi ludis en malgrandaj muzikaj roloj.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Hermin Kállai

**KÁLLAI Hermin** [pr. ka:lai] *Jámbor* estis hungara aktorino naskiĝinta en Szakcs la 13-an de januaro 1872 kaj mortinta en Arado la  1928.
## Kariero
Kállai debutis en aŭtuno de 1889 en la trupo de Antal Bokody. Dum sia trijardeka kariero ŝi ludis interalie en trupoj de Sándor Csóka, Miklós Kunhegyi, Gyula Zilahy, Lajos Palágyi kaj Károly Polgár?. Ŝi pensiuliĝis en 1926.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Róza Kalocsa

**KALOCSA Róza** [pr. kaloĉa] estis hungara aktorino naskiĝinta en Arado la 10-an de februaro 1870 kaj mortinta la 16-a de februaro 1901. 

## Kariero
Kalocsa debutis en aŭtuno de 1892 en la trupo de Károly Somogyi. En la unuaj jaroj ŝi ludis en vaganttrupoj, poste en 1900 en Arado, en 1902 en Kassa.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Mariska Karácsonyi

**KARÁCSONYI Mariska** [pr. kara:ĉonji], edzino de *József B. Szabó*, estis hungara aktorino naskiĝinta en Deĵo la 3-an de marto 1875 kaj mortinta en Arado, la 16-an de novembro 1903. 

## Kariero
Karácsonyi debutis en la trupo de Kálmán Egri, poste dum tri jaroj ŝi estis anino de la trupo de Péter Deák, dum du jaroj de Ignác Krecsányi. Ŝi aperis en Segedo, Győr, ekde majo de 1902 en la trupo de Gyula Zilahy en Arado. Ŝi mortis pro sepso.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Phoenix (biero)

dekstra|130px|eta|Botelo da Phoenix
Bierfarejo **Phoenix** estas la plej granda bierfarejo en Maŭricio. Ilia *Phoenix* Biero de tipo lager estas vaste distribuata en la insulo. La firmao ankaŭ havas ligojn kun Guinness Bierfarejo.

## Phoenix Biero 
Komenciĝis produktado de *Phoenix* Biero en 1963. Ĝi havas alkoholan kvanton de 5%, kaj ĝi estas difinita kiel "ora lager" de la produktantoj. Ilia maltita hordeo venas el Aŭstralio kaj Eŭropo. La biero estas vendata en boteloj de 65 cl. kaj 33 cl. kaj ladskatoloj de 33 cl. Ĝi ankaŭ estas havebla po glaso en lokaj trinkejoj kaj restoracioj.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de famaj bierfaristoj kaj -bazaroj

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Phoenix Beverages Group

Kategorio:Bierspecoj en Afriko
Kategorio:Maŭricio
Jolán Kállay

**KÁLLAY Jolán** [pr. ka:lai] estis hungara kantistino-aktorino naskiĝinta en Koloĵvaro la 8-an de februaro 1879 kaj mortinta en Debreceno la 27-an de decembro 1921. 

## Kariero
Kállay debutis en printempo de 1999 en provinco, sed ŝi ludis ankaŭ en la ĉefurbaj teatroj (Teatro Magyar, Royal Orfeum). Ŝi aperis en Győr, Arado, Nadjvarado, Kassa, Satmaro. Ŝia kariero finiĝis en Debreceno. 

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ĉeĥa moderno

**Ĉeĥa moderno** (ĉeĥe *Česká moderna*) estis grupo de juna generacio de ĉeĥaj verkistoj en la 1890-aj jaroj. Ĝi formiĝis surbaze de la *Manifesto de Ĉeĥa moderno*, eldonita en 1895 en la gazeto Rozhledy. Ĝia aŭtoro estis poeto Josef Svatopluk Machar.

Pro sia interna neunueco la grupo havis nur mallongan daŭron.
Ĝi ne havis unuecan artan programon, sed substrekis nekonformismon (distanciĝon de la reganta politiko), individuismon kaj rajton je individueca koncepto de la verkado. Ĝi daŭrigis la pensan heredaĵon de
Karel Havlíček Borovský kaj Jan Neruda, el kies nomo prenis poste la sian la ĉilia poeto Pablo Neruda.

Al la ĉefaj reprezentantoj apartenis Otokar Březina, Antonín Sova, Vilém Mrštík, František Xaver Šalda, Vítězslav Novák k.a.

Kategorio:Literaturo laŭ skoloj
Kategorio:Literaturo de Ĉeĥio
Máriusz Róbert Kardos

**KARDOS Máriusz Róbert**, KARDOS M. Róbert [pr. kardoŝ] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Oradea la 24-an de aprilo 1968.
## Premioj, distingoj
* 2012: Premio Jászai Mari.
## Kariero
Kardos finis siajn studojn en aktorakademio de Târgu Mureș en 1994. De 1994 li estis ano de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo, de 2002 de teatro Szigligeti de Oradea.
## Roloj
*Urgentino – Howard Barker: Jelenetek egy kivégzésből
*Szellemfi – Szigligeti Ede: Liliomfi
*Kohlhaas Mihály – Tasnádi István: Közellenség
*Az apa – Luigi Pirandello: Hat szereplő szerzőt keres
*Rigó János – Parti Nagy Lajos: Mauzóleum
*Merkl Franz – Ödön von Horváth: Kasimir és Karoline

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.
**szinhaz.hu*

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Brigitta Kele

**KELE Brigitta** estas rumanuja hungara kantistino naskiĝinta en Oradea la 6-an de junio 1978. 

## Kariero
Brigitta Kele diplomitiĝis en 2003 en sia naskiĝurbo kaj ŝi estas anino de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo.

## Fontoj
*Retejo de operejo
*http://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=9487Retejo hamlet.ro 

## Eksteraj ligiloj
*K. B. kantas

Kategorio:Rumanujaj hungaraj operkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Vandalismo

eta|dekstra|Damaĝita fenestro de aŭtobuso
[eta|[Fumo|Fumiĝanta rubujo en urbo Kaliningrad, Rusio, la 26-an de decembro 2007.]]
**Vandalismo** estas la intenca difektado aŭ detruado de objektoj kiuj apartenas al apartenas al iu alia. La fenomeno estas nomata laŭ la popolo Vandaloj, kiuj interalie plurfoje atakis Romon kaj tie kaŭzis detruojn.

Ĝenerale temas pri stultaĵoj kiel renversi rubujojn, makuli murojn per grafitio, bruligi rubaĵon kaj paperon, grate difekti aŭtomobilojn, damaĝi fenstrojn, seĝojn, aŭ aliajn objektojn de publika transporto, sed ankaŭ okazas grandskalaj detruoj de neripareblaj kulturaj trezoroj kiel ekz-e la Budhoj el Bamijano.

## Punebleco 
Vandalismo estas punebla en pli-malpli ĉiuj juraj sistemoj. Foje estiĝas demando ĉu ankaŭ farbigo, malpurigo aŭ eĉ purigo sen konsento de la posedanto estu taskata kiel vandalismo.

## Referencoj 
Kategorio:Homa konduto
Kategorio:Krimoj
Kategorio:Francaj vortoj kaj esprimoj
Affero General Public License

'''''' (Ĝenerala Publika Permesilo de Affero) estas rajtoceda permesilo por liberaj programoj kiujn oni uzas tra reto. Ĝi estas ŝanĝita versio de la GNU GPL, versio 2.

Ĝi estis verkita de Affero por plenigi mankon en GNU GPL v2 de rajtocedaj postuloj koncerne personojn kiuj kvankam ne disdonas la programon, sed disponigas ĝian interfacon perrete.

Versiojn 1 kaj 2 publikigis  kunlabore kun .

La dua versio de , ankaŭ publikigita de Affero, estas transirilo al  3 ( 3), kiu estas bazita sur GNU GPL 3 kaj publikigita de .

## Eksteraj ligiloj 
* la AGPL.(angle)

Kategorio:Libera programaro
Kategorio:Permesiloj
Irma Kecskeméti

**KECSKEMÉTI Irma** [pr. keĉkeme:ti], *Bolyhos Irma*, estis hungara aktorino naskiĝinta en Szászrégen la 7-an de oktobro 1865 kaj mortinta ?.

## Kariero
Kecskeméti debutis en 1881 kaj ŝi ludis en Miskolco, Temeŝvaro, Lugoŝo, Panĉevo, Nagybecskerek, Budapeŝto. Ŝi pasigis tri jardekojn en la teatra kariero.

## Fonto
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Malversacio

**Malversacio** estas faka jura termino, kiu signifas la ŝteladon de komuna propraĵo pro propra profito ofte fare de politikistoj aŭ ŝtatoficistoj. Tiuj profitas sian povpostenon por alproprigi de publikaj posedaĵoj, plej ofte en grandaj monkvantoj. Tio konsistigas la plej oftan kaŭzon de malfido al politikaj tavoloj fare de la publika opinio en multaj landoj. Kiam la ĝenerala stato de la lando ne faciligas abundon de tiaj neleĝaj kaj maljustaj alproprigoj, oni parolas pri *malversacio* kaj temas pri personaj, precizaj kaj persekutindaj kazoj. Kiam la ĝenerala stato de la lando faciligas kaj eĉ permesas abundon de tiaj neleĝaj kaj maljustaj alproprigoj, oni parolas pri koruptado.

## Vidu ankaŭ
* Publika malversacio

Kategorio:Juro
Kategorio:Politikistoj
Kategorio:Fraŭdo
Magda Klein

**KLEIN Magda** [pr. klajn] estis rumanuja hungara reĝisorino naskiĝinta en Satmaro la 14-an de majo 1952. 

## Kariero
Klein laboris ekde 1977 en Bârlad kaj Galaţi, poste en 1983 ŝi dungiĝis en la teatro Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro. Kiel gastino ŝi reĝisoris ankaŭ en Satmaro kaj Oradea. En 1988 ŝi elmigris Israelon. 

## Premioj, distingoj
*1984, 1985 - Premioj de plej bonaj reĝiraĵoj

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj reĝisoroj
Lenke M. Kovács

**M. KOVÁCS Lenke** [pr. kova:ĉ] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Koloĵvaro la 11-an de aprilo 1945. 
## Kariero
M. Kovács ekde 1968 estis anino dum kvin jaroj de la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare kaj poste de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo-
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Attila Kiss B.

**KISS B. Attila** [pr. kiŝ] estas rumanuja hungara kantisto (tenoro) naskiĝinta en Huedin la 28-an de januaro 1963.

## Kariero 
Kiss B. debutis en 1983 en Sfântu Gheorghe en la Vadrózsák Művészegyüttes. Li estis inter 1993 kaj 1998 solisto de la operejo Kolozsvári Állami Magyar Opera de Kluĵo, poste li estis konstanta gastkantisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo.

## Lia repertuaro (elekto) 
* Georges Bizet: *Carmen* - Don José
* Ferenc Erkel: *Bánk (banuso)* - titolrolo
* Giacomo Puccini: *Tosca* - Cavaradossi
* Giuseppe Verdi *Rigoletto* - duko
* Giacomo Puccini: Madama Butterfly - B.F.Pinkerton

## Premioj, distingoj 
* 1998 - Memorplako Ágnes Kriza;
* 2000 - 1-a premio de la internacia tenorkonkurso *Traian Grozăvescu*;
* 2001 - Memorplako József Simándy;
* 2002 - Franz Liszt-premiito;
* 2014 - **premio Kossuth**

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kiss, B. A.
Márta Herczegh

**HERCZEGH Márta** [pr. herceg] edzino de *István Horváth* estas rumanuja hungara dancistino naskiĝinta en Arado la 19-an de junio 1935. 

## Kariero
Herczeg estis inter 1954 kaj 1978 dancistino de la Operejo kaj Baletteatro de Bukareŝto, ekde 1968 ĝia primabalerino. Ekde 1965 ŝi instruis klasikan baleton en la altlernejo. Ŝi elmigris en Kanadon. Ekde 1982 ŝi estis en Edmontono baletmajstrino en *Alberta Ballet Company*. Inter 1989 kaj 1991 ŝi havis propran baletlernejon en Toronto. 

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj dancistoj
Kategorio:Koreografoj
Kategorio:Hungaraj primabalerinoj
Jenő Könyves

**KÖNYVES Jenő** [pr. koenjveŝ] estis hungara aktoro naskiĝinta en Apáca la 9-an de aprilo 1860 kaj mortinta ?. 

## Kariero
Könyves debutis 25 jare kaj li estis ano de pluraj trupoj. Ekde 1911 ĝis la unua mondmilito li havis propran trupon.

## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Andor Krasznai

**KRASZNAI Andor** [pr. krasnai] estis hungara aktoro naskiĝinta en ? kaj mortinta en Nadjvarado la 17-an de januaro 1910.

## Kariero 
Krasznai debutis en printempo de 1883. Li ludis en Koloĵvaro kaj dum jaroj en Nadjvarado, kie li apartenis al la aktoroj popularaj.

## Fonto 
* Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Karola Krisán

**KRISÁN Karola** [pr. kriŝa:n] estis rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Koloĵvaro la 8-an de januaro 1910 kaj mortinta ?. 
## Kariero
Krisán debutis kiel infanaktorino en sia naskiĝurbo en 1922. Ŝi ludis en 1926 en Târgu Mureş, en 1929-1930 en Baia Mare, Satu Mare, Târnăveni, poste en 1934 en Seini, Şimleu Silvaniei, Cehu Silvaniei kaj en Dejo.  
## Fonto
*Enyedi Sándor: *Színészek, színházak, városok*, Budapest, 2005.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Attila Kulcsár-Székely

**KULCSÁR-SZÉKELY Attila** [pr. kulĉa:r-se:kej] estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 8-an de junio 1972.

## Kariero 
Kulcsár-Székely ludis ekde 1996 en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare, en 2004-2005 en Tatabánya, en jaroj 2005-2007 en Nyírbátor, en teatra sezono 2007-2008 en la teatro Marosvásárhelyi Yorick Stúdió kaj en Aradi Kamaraszínház, ekde aprilo de 2009 en la Teatro Tomcsa Sándor de Odorheiu Secuiesc.

## Eksteraj ligiloj 
* Spektakloj http://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3990

## Fonto 
* Enyedi Sándor: Színészek, színházak, városok, Budapest, 2005.
* Erdélyi Magyar Ki Kicsoda 2010.

Kategorio:Rumanaj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj