open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Orłowice

**Orłowice** [elparolu: *orŭovice*]; ( ĝis 1945) estas ĉena vilaĝo en Pollando en Malsupra Silezio en Distrikto Lwówek Śląski en Komunumo Mirsk en la izera montetaro.

Orłowice kościół.jpg|Kapelo.
Orłowice 26.jpg|

## Historio 
* 1373 – la unua priskribo pri Orłowice, tiam nomita *Albrechtsdorf*.
* 1575 – oni ŝanĝis vilaĝan noman kiel *Ullersdorf*, honore al Ulryk von Schaffgotsch. La vilaĝo tra longa tempo estis proprietaĵo de tiu ĉi familio.
* 1575 – priskribo pri porpapera muelejo, la plej malnova en ĉi tiu parto de Sudetoj. Temis pri vendo de la muelejo de Hans Schaaf Gotsch el kastelo Chojnik kaj kastelo Gryf al Hans Holbyg.
* 1669 – priskribo pri “malsupra” papera muelejo, kiu forbrulis pro incendio en 1816.
* la 31-a de oktobro 1909 – funkciigo de fervoja vojo, kiu trapasis la vilaĝon.
* 1945 – aligo de la vilaĝo al Pollando.
* 1970-oj – konfirmo, ke sub la tereno de la vilaĝo troviĝas kasiterito.
* la 1-a de januaro 1997 – malfunkciigo de la fervoja vojo.

## Bibliografio kaj fontaĵo 
* http://www.mirsk.pl (pole)

----
**Vilaĝoj de Komunumo Mirsk**:
Brzeziniec • Gajówka • Giebułtów • Gierczyn • Grudza • Kamień • Karłowiec • Kłopotnica • Kotlina • Krobica • Kwieciszowice • Mlądz • Mroczkowice • **Orłowice** • Proszowa • Przecznica • Rębiszów

Kategorio:Vilaĝoj de Pollando
Kategorio:Komunumo Mirsk
Juan Ponce de León

**Juan Ponce de LEÓN** (naskiĝis ĉ. 1460 en Santervás de Campos, provinco Valladolid, Hispana Reĝlando; mortis en julio 1521 en Havano, Kubo) estis hispana konkistadoro.

En 1508 li fondis la unuan sidejon en Porto-Riko, *Caparra*, kiu iĝis poste San Juan. Lin kore bonvenigis la indiĝena ĉefo Agüeybaná. Leon estis nomumita guberniestro.

La 27-an de marto 1513 li ekvidis unua Nordamerikon, t.e. Floridon, kaj opiniis ĝin alia insulo. Ofte oni diras, ke li malkovris la golfan marfluon en 1513, sed fakte rimarkis tiun marfluon lia navigaciisto, Antón de Alaminos. Unue la konkistadoro supozis, ke la varma akvo venis el la golfo de Meksiko. Dum sia ekspedicio al Florido en 1513, Leon vane serĉis la mitan fonton de juneco.

En 1514 li ricevis la rajton koloniigi la "insulon Florido", sed revenis tien nur en 1521. Li surteriĝis ĉe la orienta marbordo de Florido la 2-an de aprilo 1521 kaj postulis la landon por la Hispana Reĝlando.

Li estis atakita de indiĝenoj kaj trafita de venenigita sago. Post la atako, li reiris al Havano, kie li mortis.

La komunumoj Ponce de Leon en la usona ŝtato Florido kaj Ponce sur Porto-Riko portas lian nomon.

## Referencoj 
Kategorio:Hispanaj konkistadoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a jarcento
Bábonymegyer

**Bábonymegyer** estas malgranda unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Tab.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.7478/18.1181
* Areo: 22&nbsp;km²
* Loĝantaro: 910
* Poŝtkodo: 8658
* Telefonprefikso: 84

## Situo 
Bábonymegyer situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kaposvár–Siófok. Tab troviĝas 9, Tamási 22, Siófok 23 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri vilaĝo Megyer devenis el 1193. Municipoj **Koppánymegyer** [kopAnjmedjer] kaj **Nagybábony** [nadjbAbonj] en 1927 unuiĝis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto.

## Famulo 
* Longe vivis tie pentristo György Rudnay

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino
* kalvinana preĝejo de 1784
* luterana preĝejo de 1840
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondmilito
* memordomo de Rudnay

## Komunumoj pri *Megyer* en Hungara reĝlando 
Megyer estis la plej grava hungara gento. En Budapeŝto troviĝas iamaj komunumoj *Békásmegyer* kaj *Káposztásmegyer*.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Eduardo la Martiro

eta|dekstra|Eduardo la martiro
**Eduardo la martiro** (n. ĉ.962, m. la 18-an de marto 978) estis reĝo de Anglio ekde 975.

Li estis la filo de Edgaro (Anglio) kaj, verŝajne, ties unua edzino Ethelfleda. Kiam lia patro mortis (la 8-an de julio 975) ne estis klare al kiu li deziris heredigi la anglan tronon - al Eduardo aŭ al lia duonfrato Ethelred. Tamen Sankta Dunstan, ĉefepiskopo de Canterbury, kaj Oswald, ĉefepiskopo de Jorko, subtenis kaj kronis Eduardon. Laŭ la Anglosaksa Kroniko tuj aperis kometo kaj aliaj antaŭsignoj de katastrofo. Sekvis malsatego kaj konflikto inter la grafoj de Mercia kaj East Anglia.

Dum la regado de Edgaro, estis reformado de la monaĥejoj kaj forpelo de iuj monaĥoj de nobela deveno kiuj ne konformis al la benediktanaj reguloj. Aldone, Edgaro donis al monaĥejoj bienojn poseditajn de nobelaj familioj. La familioj profitis de la malforto de Eduardo por rehavi la bienojn.

eta|maldekstra|Monero de Eduardo la martiro
En marto 978 Eduardo vizitis sian duonpatrinon Aelfthryth, patrinon de Ethelred, ĉe Corfe Castle. La 18-an de tiu monato li estis murdata. Verŝajnas ke Aelfthryth partoprenis la komploton, kaj ŝia filo tuj iĝis reĝo. Eduardo entombiĝis unue en Wareham (Dorset) - laŭ la Anglosaksa Kroniko, sen reĝaj ritoj. En 980 li estis reentombigata en la abatejo de Shaftesbury. Baldaŭ la popolo honoris lin kiel sanktulo, kaj lia festtago estas la 18-an de marto. Kiam, en la 16-a jarcento, Henriko la 8-a subpremis la monaĥejojn de Anglio, la restaĵoj de Eduardo estis kaŝataj. En 1931 arkeologo eltrovis ilin ĉe la loko de la abatejo kaj donis ilin al la Rusa Ortodoksa Eklezio Ekster Rusio, kiu reentombigis ilin en tombeja preĝejo en Woking.

Kategorio:Anglaj reĝoj
Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Mortintoj en 978
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
Corfe Castle

eta|dekstra|Vilaĝo Corfe Castle
eta|dekstra|La kastelo
**Corfe Castle** estas vilaĝo, kaj ruinigata kastelo, en Dorset, Anglio. Laŭ censo de 2001, la vilaĝo enhavas ĉ.1430 loĝantojn.

Estas tombaj tumuloj kiuj datiĝas de ĉ.6000 a.k. Dum la anglosaksa epoko estis fortifikaĵo, kie Eduardo la martiro estis murdata la 18-an de marto 978.

La nune videbla kastelo konstruiĝis dum la 11-a jarcento, kun postaj aldonaĵoj, kaj estis reĝa kastelo. Elizabeto la 1-a vendis ĝin al sia kanceliero Kavaliro Christopher Hatton. En 1635 Kavaliro John Bankes, ministro de Karlo la 1-a, aĉetis ĝin. Dum la angla enlanda milito ĝi estis sieĝata de la subtenantoj de la parlamento en 1643, kiam la defendantoj forpelis la atakantojn, kaj 1646, kiam ĝi estis kaptata pro perfido. La kastelo estis parte detruataj. Post kiam Karlo la 2-a iĝis reĝo en 1660, la Bankes-familio regajnis siajn bienojn, inkl. Corfe Castle, sed ne rekonstruis la kastelon. Dum la 1980-aj jaroj, Corfe Castle estis donata al la National Trust.

Kategorio:Dorset
Kategorio:Vilaĝoj de Anglio
Kategorio:Kasteloj en Anglio
Pikloj

eta|Pikloj
**Pikloj** estas reliŝo kun krudaj legomoj. La legomoj varias de lando al lando, sed precipe ili estas kukumetoj, arĝentcepetoj, kapsikoj kaj florbrasiko.
La uzata acidaĵo estas miksaĵo el vinagro kaj mustardo, pro kio ĝi havas freŝacidan guston.

Pikloj estas de origino angla produkto, kiu estas manĝata ĉe fazeoloj kaj mikspotoj, sed ankaŭ sur pano. En Nederlando ĝi ankaŭ estas prezentata en rapidmanĝejoj kiel saŭco super terpomfritoj.
La helflava koloro ĝenerale venas de la kurkuma-radiko.

Kategorio:Saŭcoj
Kategorio:Manĝaĵoj
Hangĝoŭo

**Hangĝoŭo** (aŭ '***, en la ĉina lingvo **杭州**, en pinjino **Hángzhōu*') estas prefektujnivela kaj subprovincnivela milionurbo en la oriento de Ĉinio, 180 kilometrojn sudokcidente. Hangĝoŭo estas la ĉefurbo de la provinco Ĝeĝjango.
[eta|maldekstre||*Kongmiao* ("Templo de Konfuceo") de [Hangĝoŭo, Ĝeĝjango.]]

## Geografio 
La urbego situas ĉe la marborda delto de la rivero Jangzio. La estuaro kreita per la rivera enfluejo en la pacifikan oceanon estas superpontita per ponto nomata laŭ la urbo: la ses-traka strata ponto inaŭguriĝis la 1-an de majo 2008 kaj per longo de 36 kilometroj estas la plej longa oceana ponto de la mondo.

Hangĝoŭo enhavas la gravan Ĝeĝjangan Universitaton, centro de esplorado kaj lernado tra la tuta regiono.

## Klimato 
Hangĝoŭo havas subtropikan klimaton kun influo de musono. La someroj estas longaj kun pluvoj, la vintroj estas mallongaj, tiam nur malofte neĝas. La averaĝa temperaturo estas 17 C'. Jare pluvas po 1450 mm.

## Edukado 
Hangĝoŭo Normala Universitato

## Ĝemelurboj 
*  Sajama, Japanio
*  Boston, Usono
*  Baguiourbo, Filipinoj
*  Leeds, Britio
*  Fukui, Japanio
*  Jeosu, Sud-Koreio
*  Nice, Francio
*  Paramaribo, Surinamo
*  Budapeŝto, Hungario
*  Beit Ŝemeŝ, Israelo
*  Agadir, Maroko
*  Curitiba, Brazilo
*  Kazan, Rusio
*  Kaburbo, Sud-Afriko
*  Oviedo, Hispanio
*  Pisa, Italio
*  Cancún, Meksiko
*  Indianapolis, Usono
*  Kuala-Lumpuro, Malajzio
*  Dresden, Germanio
*  Weert, Nederlando
*  Montego Bay, Jamajko

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Hangĝoŭo
* Nicolas Trigault
* Martino Martini

## Bildgalerio 
eta|maldekstre|Hangĝoŭo ĉe la "okcidenta lago"

Kategorio:Urboj de Ĝeĝjango
Kategorio:Subprovincnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio
Thörishaus

**Thörishaus** estas vilaĝo en Kantono Berno, kies orienta parto apartenas al la komunumo Köniz kaj kies okcidenta parto apartenas al la komunumo Neuenegg.

* **Thörishaus (Köniz)** estas vilaĝo de la komunumo Thörishaus de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.

* **Thörishaus (Neuenegg)** estas vilaĝo de la komunumo Thörishaus de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
Turk-armena milito (1920)

La **Turko-Armena Milito** (ankaŭ konat kiel *Türk-Ermeni Cephesi*, en la turka lingvo) estis armita konflikto inter la Demokratia Armena Respubliko kaj la revoluciuloj de la Nacia Turka Movado kiu okazis inter la 23-a de septembro kaj la 2-a de decembro 1920 kaj ĝi disvolviĝis grandparte en la nordorienta teritorio de la nuna Turkio kaj en la nordoriento de Armenio. La konflikto finiĝis per la pacosubskribo en Aleksandropolo. Turkio venkis al Armenio dum tiu ĉi milito kaj kiel konsekvenco ĝi devis liveri al Turkio pli ol 50% de la teritorio gajnata antaŭ la milito kaj forlasi ĉiuj teritoriojn konceditaj pere de la Traktato de Sèvres

Kategorio:1920-1929 en Armenio
Kategorio:Militoj de Armenio
Kategorio:Militoj de Turkio
Kategorio:Konfliktoj en 1920
Rus-Turka Milito (1828-1829)

[266ra|eta|dekstra|La sieĝo de [Kars 1828, de January Suchodolski.]]
La **Rus-Turka Milito de 1828-1829** estis armita konflikto inter la Rusa Imperio kaj la Otomana Imperio post la Milito de la Greka Sendependiĝo. La milito komenciĝis kiam la sultano, enkolerigita pro la partopreno de Rusio en la Batalo de Navarino, li fermis la Dardaneloj la transiron de rusaj ŝipoj kaj revokis la Kunveno de Akkerman (1826).

La milito finiĝis per la Traktato de Adrianopolo, kaj ĝi estis grava venko por Rusio kaj plia paŝo en la dekadenco de la Otomana Imperio. Rusio ricevis la plejparton de la orienta marbordo de la Nigra Maro kaj la enfluejo de la rivero Danubo. Turkio agnoskis la rusan suverenecon de Kartvelio kaj parto de la nuna Armenio. Rusio havis la permeson okupi Moldavion kaj Valaĥion ĝis kiam Turkio estus paginta altan damaĝkompenson. Krome Serbio atingis aŭtonomion. La problemoj pri la mallarĝo de Dardaneloj estis solvata post kvar jaroj, kiam ambaŭ imperioj subskribis la Traktato de Unkiar Skelessi.

## Referencoj 
* Османская империя: проблемы внешней политики и отношений с Россией. М., 1996.
* Шишов А.В. Русские генерал-фельдмаршалы Дибич-Забалканский, Паскевич-Эриванский. М., 2001.
* Шеремет В. И. У врат Царьграда. Кампания 1829 года и Адрианопольский мирный договор. Русско-турецкая война 1828–1829 гг.: военные действия и геополитические последствия. – Военно-исторический журнал. 2002, № 2.

Kategorio:Ruso-Turkaj militoj
Kategorio:Konfliktoj en 1828
Kategorio:Konfliktoj en 1829
Kategorio:Greka milito de sendependiĝo
Kategorio:Militoj de la 19-a jarcento
Sumatra arbopigo

La **Sunda arbopigo** aŭ **Sumatra arbopigo** (***Dendrocitta occipitalis***) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. Ĝi estas endemio de la insulo de Sumatro en Indonezio. Ĝia natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montarbaroj. La Bornea arbopigo (*D. cinerascens*) estas foje konsiderata kiel subspecio de tiu birdo.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Dendrocitta occipitalis. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Somlóvecse

**Somlóvecse** [ŝomlOveĉe] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Devecser.
eta|275ra|dekstra|Somlóvecse en departemento Veszprém en Hungario

## Bazaj informoj 
* Areo: 5 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Loĝantaro: 90
* Poŝtkodo: 8484
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Somlóvecse situas sur ebenaĵo, fine de sakovojo. Devecser troviĝas 15, Pápa kaj Celldömölk po 21, Ajka 22, Sümeg 30 km-ojn.

## Historio 
Post fondiĝo de kristana Hungara reĝlando ekleziaj nobeloj de episkopejo Győr loĝis tie. La unua mencio okazis en 1240 en formoj *Olosun, Olasun*. Dum la kontraŭturkaj bataladoj la vilaĝo ne sehomiĝis.

Vilaĝservoj estas biblioteko, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostolo Sankta Johano
* kalvinana preĝejo
* luterana preĝejo

## Fontoj 
* oficiala paĝo

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Ĉonki

**Ĉonki** () estas loĝloko en Homela distrikto en Belorusio. Situas sude de Homel (je 8 da kilometroj), ĉe aŭtovojo inter Homel kaj Ĉernigov. Centro de kolhozo. Ĉe ĉi tiu loĝloko situas loka banloko.

Kategorio:Homela distrikto
Sóly

**Sóly** [ŝOj] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Veszprém.
eta|maldekstra|Katolika preĝejo de Sóly

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.1325/18.0369
* Loĝantaro: 400
* Poŝtkodo: 8193
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo Séd [ŝEd], laŭ traira flankovojo (ĉefvojo Budapeŝto-Graz preteriras), laŭ fervojo Lepsény-Veszprém. Berhida troviĝas 9, Veszprém 10, Várpalota 14, Zirc 23, Balatonfüred 27 km-ojn.

## Historio 
Supozeble tie okazis batalo en 997, sekve Stefano la 1-a (Hungario) firmigis sian potencon. La unua mencio devenis el 1009. En Sóly migra poŝto servas.
eta|dekstra|Katolika preĝejo de Sóly

## Vidindaĵoj 
* ligna monumento Reĝa Glavo (memore al la batalo) de 1998
* nun kalvinana romanika Kalvinana preĝejo (Sóly), kiu kiel katolika kapelo konstruiĝis depost la batalo en 997, en la 18-a jarcento ĝi barokiĝis kaj turo alkonstruiĝis
* lerneja kapelo-preĝejo omaĝe al Patrono de Hungaroj

## Famulo 
En Sóly naskiĝis:
* geofizikisto Károly Kántás
* monaĥo Albin Ferenc Kiss.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Köniz

**Köniz** estas urbo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la iama en la distrikto Berno kaj ekde la 1-a de januaro 2010 al la nova administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 37448 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Köniz situas sude la la federacia urbo Berno kaj apartenas al ties aglomeraĵo. Ĝia nordorientan limon formas la rivero Aro (rivero), dum en sudokcidento ĝia limo sekvas la riveron Schwarzwasser.

## Lokoj de la komunumo Köniz 
La komunumo Köniz konsistas el la sekvantaj lokoj: La urbo **Köniz**, Wabern, Liebefeld, Spiegel, Schliern, Niederscherli, Niederwangen, Oberwangen, Schwanden, la orienta parto de Thörishaus, Mittelhäusern, Ried, Gasel, Oberscherli, Hahlen, Liebewil, Moos, Ulmiz, Mengestorf, Oberried, Schlatt kaj Herzwil.

## Najbaraj komunumoj 
La urbo limas en nordo al la urbo Berno, en oriento al Muri ĉe Berno, Kehrsatz kaj Wald, en sudo al Oberbalm kaj Schwarzenburg, kaj en okcidento al Ueberstorf (Kantono Friburgo) kaj Neuenegg.

## Trafiko 
Tra Köniz pasas mallarĝŝpura fervojlinio de Berno al Schwarzenburg kaj linio de Berno tra Belp, kie situas la Flughaveno de Berno al Steffisburg. Krome Köniz estas konektita al la loka bus- kaj tramreto de la urbo Berno.

En nordokcidento la urbo havas konekton al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Sankt-Margreto al Ĝenevo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Köniz datiĝas el la jaro 1011 kiel *Chunicis*. La komunumo Köniz en sia hodiaŭa formo ekzistas ekde la jaro 1846.

## Vidu ankaŭ 
* Köniz (stacidomo)
* Gasel (stacidomo)
* Liebefeld (stacidomo)
* Mittelhäusern (stacidomo)
* Moos (stacidomo)
* Niederscherli (stacidomo)
* Niederwangen (stacidomo)
* Oberwangen (stacidomo)
* Thörishaus Dorf (stacidomo)
* Thörishaus Station (stacidomo)
* Wabern bei Bern (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Köniz
* Köniz en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Szápár

**Szápár** [sApAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Zirc.
300ra|eta|dekstra|Panoramo de Szápár
300ra|eta|dekstra|Szápár el la supro

## Bazaj informoj 
* Areo: 7 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 8423
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
Szápár situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Várpalota kaj Zirc troviĝas po 18, Berhida 29 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1341. El tiu vilaĝo devenis historia familio *"Szapáry"* [sapAri]. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, nur en 1752 rehomiĝis. En la 19-a jarcento malgranda karbominejo funkciis. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1770

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Tés

**Tés** [tEŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Várpalota.
eta|dekstra|300ra|Unu el la ventomuelejoj en Tés

## Bazaj informoj 
* Areo: 49&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.2581/18.0311
* Alto super marnivelo: 465 m
* Loĝantaro: 980
* Poŝtkodo: 8109
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
La vilaĝo situas sur malebenaĵo sub monto 574 m-ojn alta, fine de sakovojo. Várpalota troviĝas 13, Zirc 15, Berhida 22, Veszprém 25&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Tiu tereno estis loĝata jam dum la ŝtonepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La loko troviĝas sur altebenaĵo, sekve longe oni la ventomuelejoj profitas la venton. Vilaĝservoj estas poŝto, kuracejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario)
* luterana preĝejo
* funkcipovaj ventomuelejoj

## Famuloj 
En Tés naskiĝis lingvisto Ignác Halász.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Tüskevár

**Tüskevár** [tuŝkevAr] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Meza** Transdanubio, en Veszprém (departemento), en subregiono de Ajka. La nomo signifas: dorno-fortikaĵo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 km²
* koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 47.1188/17.3122
* Loĝantaro: 570
* Poŝtkodo: 8477
* Telefonprefikso: 88

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Graz, laŭ fervojo Székesfehérvár-Celldömölk. Sümeg troviĝas 19, Ajka 23, Celldömölk 24 km-ojn.

## Historio 
Dum la mezepoko fortikaĵeto konstruiĝis, kie la posedanto metis dornobranĉojn. Tial la moknomo estis "dornofortikaĵo". Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al (Eta) Dipatrino
* muzeeto

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Aelfthryth

**Aelfthryth** (naskiĝis ĉ.945, mortis ĉ.1000) estis la dua (aŭ eble la tria) edzino de Edgaro, reĝo de Anglio, kaj estas konata pro la murdo de Eduardo la Martiro, ŝia duonfilo.

Ŝi estis la filino de anglosaksa nobelo nomata Ordgar, kaj tra sia patrino devenis de la reĝa familio de Wessex. Ordgar entombiĝis en Exeter, kaj lia filo Ordwulf fondis aŭ refondis la abatejon de Tavistock (Devon).

Alefthryth edziĝis unue al Aethelwald, nobelo de East Anglia, kiu mortis ne post 962 kaj entombiĝis en Abatejo Ramsey, Cambridgeshire. En 964 aŭ 965 ŝi edziĝis al Edgaro, reĝo de Anglio. Ŝi naskis Edmundon, kiu mortis dum sia infanaĝo, kaj poste Ethelred.

Edgaro mortis en 975. El sia unua edzino Ethelfleda li havis preskaŭ plenaĝan filon Eduardon. Ne estis klare ĉu Edgaro deziris ke Eduardo aŭ Ethelred heredu la tronon. Tamen Sankta Dunstan, ĉefepiskopo de Canterbury, kaj Oswald, ĉefepiskopo de Jorko, subtenis kaj kronis Eduardon, kontraŭ la volo de Aelfthryth.

En marto 978 Eduardo vizitis sian duonpatrinon Aelfthryth ĉe Corfe Castle. La 18-an de tiu monato li estis murdata de servantoj de Aelfthryth, kies filo Ethelred tuj iĝis reĝo. Ĉar tiu ankoraŭ junis, Aelfthryth servis kiel regento ĝis 984, kiam ŝia filo plenaĝis kaj ŝi portempe eliris de la reĝa kortego. Tamen ŝi prizorgis la infanojn de Ethelred kaj lia unua edzino Aelfgifu.

Dum ŝiaj lastaj jaroj ŝi loĝis en benediktana abatejo ĉe Whewell, Hampshire. Ŝi mortis la 17-an de novembro inter 999 kaj 1001.

Kategorio:Britaj reĝedzinoj kaj reĝinedzoj
Kategorio:Anglosaksoj
Belialo

**Belialo,** aŭ Belial aŭ Beliar aŭ Baalial. Tiel estas nomata demono en la antikva juda kulturo, kvankam dekomence en la profeta literaturo per la hebrea בליעל estas indikata ulo senvalora, eble morale deficita. Eble kiel demono ĝi ĝuis kulton ĉe la loĝantaro de Sidono. Ĉe iuj hebreaj sektoj, laŭ la apokrifa malnova testamenta literaturo, ĝi indentiĝis eĉ kun Satano kaj kun Serpento, eble aludanta al tentinto de Evo. [eta|200 px|Belial kaj sekvantoj laŭ Ĵakvo de Teramo [1473|(1473)]]En apokrifaĵoj de la judeca epoko, la nomo aperas kiel ĉefo de la demonoj aŭ de multaj demonoj; en marmorta Qumrana manuskripta restaĵo Belial gvidas la Filojn de Mallumo kontraŭ la Filoj de Lumo (1QM). En la novtestamenta literaturo, Belial estas eksplicite difinita kiel diablo kontraŭanto de Kristo (2kor 6,15).

Balial en okcidenta literaturo funkcias kiel pereiga ulo; John Milton, en sia Paradizo Perdita, ĝin ludigas demono de malĉasteco ĝin distingigante el Satano. Aliloke en la mezepokaj rakontaroj ĝi hierarkie supreniras ĝis la digneco de reĝo de la Infero kie disponas je okdek legioj da demonoj.

## Nocioj kunrilataj 
* Demonologio
* Diablo
* Judismo
* Kristanismo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.deliriumsrealm.com/delirium/articleview.asp?Post=113
* http://en.wikipedia.org/wiki/Belial

Kategorio:Demonoj en kristanismo
Kategorio:Demonoj en judismo
Kategorio:Roluloj de la Tanaĥo
Oswald de Worcester

**Oswald de Worcester** (m. la 29-an de februaro 992) estis anglosaksa sanktulo kaj ĉefepiskopo de Jorko.

Liaj gepatroj estis danoj sed lia onklo, Sankta Oda de Canterbury, prizorgis lin dum lia infanaĝo. Li iĝis dekano de Winchester, sed Oda sendis lin al Francio, kie, ĉ. 950, li eniris Abatejon Fleury.

En 958, alvokata de Oda, li revenis en Anglion, sed lia onklo mortis antaŭ lia alveno. Oswald petis la subtenon de alia parenco, Oskytel, kiu ĵus iĝis ĉefepiskopo de Jorko, kie Oswald partoprenis ekleziajn aferojn. En 961 Sankta Dunstan aranĝis ke Oswald iĝu episkopo de Worcester. Li fondis plurajn abatejojn, inkl. ĉe Ramsey, Cambridgeshire: tie li persvadis la abaton de Fleury instrui monaĥojn. Li helpis Dunstan reformi la anglajn eklezion kaj monaĥejojn, kaj per administraj rimedoj pligrandigis la enspezojn de sia diocezo.

En 972 li iĝis ĉefepiskopo de Jorko (sed retenis la diocezon de Worcester) kaj vojaĝis al Romo por ricevi la paliumon de la papo. Eble survoje li faris diplomatan mision al Oto la 1-a (Sankta Romia Imperio).

Post la morto de Edgaro (Anglio), li kaj Dunstan subtenis Eduardon la Martiron kontraŭ la pretendo de Ethelred la Malpreta al la angla trono.

Li mortis la 29-an de februaro 992 dum li lavis la piedojn de malriĉuloj, kiel li kutime faris ĉiutage dum karesmo. Preskaŭ tuj estis laŭdiroj pri mirakloj. Lia fest-tago estas la 28-an de februaro.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la kristana sanktulo Oswald de Northumbria.

Kategorio:Anglosaksaj sanktuloj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Jorko
Kategorio:Mortintoj en 992
Kaposgyarmat

**Kaposgyarmat** [kapoŝdjarmat] estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. En la loknomo gyarmat signifas: kolonio kaj hungara gentonomo.
[eta|Fendo en la [arbaro apud Kaposgyarmat]]

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.2803/17.8812
* Areo: 11&nbsp;km²
* Loĝantaro: 89
* Poŝtkodo: 7473
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kaposgyarmat situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ iama fervojo Szigetvár-Kaposvár. La lasta urbo troviĝas 17, Dombóvár 28 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1296. La vilaĝo preskaŭ senhomiĝis dum la turka erao. Vilaĝservoj estas klubo de maljunuloj, vendejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Elizabeto de Hungario de 2007
* kampanilo
* monumento pri falintoj

== Komunumoj pri *gyarmat* (=hungara gentonomo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
2P/Encke

La kometo **Encke** (oficiala nomo: **2P/Encke**) estas perioda kometo kiu kompletigas orbiton ĉirkaŭ la Suno en 3 jaroj, la plej malgranda periodo de ĉiuj la konataj kometoj. Ĝin observis unue Pierre Méchain en 1786, sed oni ne agnoskis ĝin kiel perioda kometo ĝis 1819, kiam Johann Franz Encke kalkulis ĝian orbiton.

## Malkovro 
Ĝi estis la dua perioda kometo malkovrita post kometo Halley. Ĝia orbito estis kalkulita de Johann Franz Encke kiu, post granda laboro, kapablis demonstri ke la observoj de 1786 (2P/1786 B1), 1795 (2P/1795 V1), 1805 (2P/1805 U1) kaj 1818 (2P/1818 W1) celis al la sama kometo. Li publikigis siajn konkludojn en 1819 en la revuo *Correspondance astronomique*, kaj sukcese prognozis la revenon de la kometo en 1822 (2P/1822 L1).

## Eksteraj ligiloj 
* Gary W. Kronk's Cometography page for 2P
* Comets and the Bronze Age Collapse 
* Solar Storm Tears Tail From Comet Encke 

* Animation (on APOD) of Encke's tail being torn away

Kategorio:Periodaj kometoj
Hash House Harriers

eta|180px|
[eta|180px|La unua ruĝo-kostuma kuro en [Chaclacayo, Peruo]]

La **Hash House Harriers** (mallongigita al HHH aŭ H3) estas internacia grupo de nekonkurencivistaj kuristaj kluboj.

## La Vojoj 
Ĉe unua Hash, unu aŭ pli membroj (La Leporoj) metas la vojo, kiu estas tiam sekvita de la cetera la grupo (la Hundoj). La vojo ofte inkluzivas falsajn vojojn (false trails), rapidajn vojojn ĝis la fino (short cuts) kaj regrupiĝantajn punktojn (check points).

## Organizaĵo 
La *Hash House Harriers* estas malcentralizita organizaĵo, kun ĉiu ĉapitro (Hundejo-*Kennel*) organizita sendepende, sen kun unuigita organiza hierarkio.

## Historio 
Hashando - "Hashing" komenciĝis en Kuala-Lumpuro, , en 1938, kiam grupo de Britaj koloniaj oficiroj kaj eksterlandanoj komencis renkontiĝon al kuro.

Ĉi tiu unua grupo konsistis el kvar membroj: Cecil Lee, Frederick "Ĉevalo" Thomson, Ronald "Torĉo" Bennett, kaj Albert Stephen (A.S.) Ignacious "G" Gispert.

## Cirkloj 
Plej hash eventoj finiĝas kun gruparenkontiĝo nomata la Cirklo. Gvidita pro la grandaestro (Grand Master), la Cirklo provizas tempon pro kant trinkantaj kantoj, informi membrojn pri la vojo kaj diri ŝercojn, aŭ informas la grupon de eventoj.

## La Hash-Grupoj Nuntempe kaj la Interhash 
Estas preskaŭ du mil "hundejoj" en ĉiuj partoj de la mondo.

Estas kelkaj internaciaj eventoj, kie hashers de malsamaj grupoj kolektas pro kuri. La plej fama estas la dujara Interhash, kie hashers el la tuta mondo kolektas. La 2006

Interhash - Chiang Mai, propon kuroj en Tajlando, Mjanmaro, Laoso, Vjetnamio, Kamboĝo kaj Sudokcidenta Ĉinio.

    * 1978 Honkongo
    * 1980 KualaLumpuro, Malajzio
    * 1982 Ĝakarto, Indonezio
    * 1984 Sidnejo, Aŭstralio
    * 1986 Pattaya, Tajlando
    * 1988 Balio, Indonezio
    * 1990 Manilo, Filipinoj
    * 1992 Phuket, Tajlando
    * 1993 Tel Aviv, Israelo
    * 1994 Rotorua, NovZelando
    * 1996 Limassol, Cipro
    * 1998 KualaLumpuro, Malajzio
    * 2000 Tasmanio, Aŭstralio
    * 2002 Goa, Barato
    * 2004 Cardiff, Kimrio
    * 2006 Chiang Mai, Tajlando
    * 2008 Perth, Aŭstralio
    * 2010 Kuching, Borneo
    * 2012 Borobudur, Javo, Indonezio (proponita)
    * 2014 Bruselo, Belgio (proponita)

krom la Interhash, estas ankaŭ multaj regiona kaj kontinentaj hash eventoj, kiel la InterAmericas, InterAfrica, InterGulf, InterScandi, EuroHash, kaj PanAsia.

Kategorio:Ŝatokupoj
Steffisburg

**Steffisburg** estas urbo kaj komunumo de Kantono Berno en Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi apartenis al la malnova distrikto Thun. Ekde la 1-a de januaro 2010 la urbo apartenas al la nova administra distrikto Thun. Ĝi havis 15380 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Steffisburg situas en la oriento de la Berna Oberlando, norde de la urbo Thun. Tra la komunumo fluas la rivero Zug. En sudoriento la limon kun Thun formas la rivero Aro (rivero). Kvankam laŭ grandeco Steffisburg jam delonge estas urbo, la Steffisburganoj mem sian komunumon tamen daŭre konsideras kiel vilaĝo.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo limas en okcidento kaj nordo al la komunumo Heimberg, en nordoriento al Fahrni, en oriento al Homberg kaj Schwendibach, kaj en sudo al la urbo Thun.

## Trafiko 
Tra Steffisburg pasas la trajnlinio de Thun al Berno, kiu disponas pri du haltejoj sur la teritorio de la komunumo. Ĉar la trajnhaltejoj tamen situas ekster la centro, la plej grandan partan de la publika trafiko realigas la regiona buskompanio *Verkehrsbetriebe STI* (STI estas mallongigo por Steffisburg-Thun-Interlaken).

La urbo havas aliron al la nacia aŭtoŝoseo A6 de Thun al Berno, kiu pasas oriente de la komunumo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Steffisburg datiĝas el la jaro 1133 kiel *Stevansburc*.

En la jaro 1385 la *Libera tribunalo ĉe la Louwinen*, al kiu apartenis la hodiaŭaj komunumoj Steffisburg, Heimberg, Brenzikofen, Herblingen, Fahrni, Unterlangenegg, Oberlangenegg, Eriz, Horrenbach-Buchen, Homberg, Teuffenthal, Schwendibach, Goldiwil, Heiligenschwendi kaj Sigriswil fariĝis posedaĵo de Berno.

## Vidu ankaŭ 
* Steffisburg (stacidomo)
* Schwäbis (stacidomo)
* Tramvojo Steffisburg-Thun-Interlaken

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Steffisburg 


Kategorio:Urboj de Svislando
Látrány

**Látrány** [lAtrAnj] estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Fonyód.
300px|eta|dekstra|Preĝejo de Látrány

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.7475/17.7448
* Areo: 22&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1330
* Poŝtkodo: 8681
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ ĉefvojo Balatonlelle-Szigetvár. Balatonlelle troviĝas 5, Tab 27 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝanoj okupiĝas precipe pri vinkulturo. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, restoracio.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1769
* kalvinana preĝejo de 1828

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kategorio:Vinvilaĝoj
Tikos (vilaĝo)

eta|275ra|dekstra|Tikos en departemento Somogy en HungarioDosiero:Red_Dot.gif

**Tikos** [tikoŝ] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Marcali.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Areo: 3&nbsp;km²
* Loĝantaro: 120
* Poŝtkodo: 8731
* Telefonprefikso: 85

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Rijeka, aŭtoŝoseo M7 en la sama direkto preteriras. Balatono troviĝas 8, Marcali 13, Zalakaros kaj Keszthely po 19, Kaposvár 66, Pécs 126, Budapeŝto 173&nbsp;km-ojn http://www.tavolsag.hu/index.asp?go=tavolsag&i1=17844&i2=9566.

## Historio 
La unua mencio devenis el la 14-a jarcento laŭ tiama ortografio *"Tykos"*. En Tikos migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Lad (vilaĝo)

**Lad,** germane **Lott** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Barcs.
300px|eta|dekstra|Kastelo de Lad

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.1478/17.6465
* Areo: 22&nbsp;km²
* Loĝantaro: 680
* Poŝtkodo: 7535
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
La vilaĝo situas sur mildaj deklivoj, laŭ traira flankovojo. Szigetvár troviĝas 16, Barcs 30, Kaposvár 35 km-ojn.

## Historio 
La unueca Lad disiĝis je *Magyarlad* [madjarlad] (=Hungara Lad) kaj *Németlad* (=Germana Lad) inter 1745-1950, ĉar en la 18-a jarcento germanoj alvenis. En 1875 incendio okazis. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, apoteko, poŝto, 2 vendejoj.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika paroĥa preĝejo omaĝe al Laboristo Sankta Jozefo de 1855
* kalvinana preĝejo
* golgoto kun tombeja kapelo el la 19-a jarcento
* kastelo de Hoyos kun parko
* klasikisma stalo el la 19-a j.c.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kaposszerdahely

**Kaposszerdahely** [kapoŝserdahej] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.3222/17.7573
* Areo: 9&nbsp;km²
* Loĝantaro: 990
* Poŝtkodo: 7476
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kaposszerdahely situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo. Kaposvár troviĝas 7, Kadarkút 18 km-ojn.

## Historio 
Tiu loko estis menciita unue en 1230. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika paroĥa novromanika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) el la 20-a jarcento
* monumento pri falintoj
* akvorezervujo, samtempe fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En Kaposszerdahely naskiĝis József Németh (pentristo).

## Ĝemelkomunumo 
*  Farcád, Rumanio

## Komunumoj pri *szerdahely* en Hungara reĝlando 
La vorto signifas: loko, kie merkrede okazis bazarado.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Bornea arbopigo

La **Bornea arbopigo** (*Dendrocitta cinerascens*) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn. Ĝi estas endemio de la insulo de Borneo en Sudorienta Azio nome en Indonezio. Ĝi estis foje traktata kiel subspecio de la Sumatra arbopigo (*D. occipitalis*).

## Aspekto 
Ĝi estas sufiĉe granda birdo, 40 cm longa, kun longa gradita vosto, larĝaj rondoformaj flugiloj kaj mallongaj malfortaj gamboj. La subaj partoj estas rozbrunecaj. Ankaŭ la **kapo estas rozbruneca kun helarĝenta krono kaj malhela strio super la okulo kaj tra la frunto**. La dorso estas grizeca kaj la pugo estas pala. La flugiloj estas nigraj kun **blanka makulo** meze kaj la vosto estas griza kun nigraj plumopintoj kaj nigreca sube. La fortika beko kaj gamboj estas griznigraj kaj la okuloj estas ruĝecaj. La Sumatra arbopigo diferenciĝas ĉar havas palbrunan dorson, malhelan brunan kapon kun blanka nuko kaj pli maldika beko.

La Bornea arbopigo estas **bruema** birdo mun vario de laŭtaj, eksplodaj alvokoj inklude sonorilecan fajfon kaj variajn gruntojn kaj parolemajn alvokojn. Ĝi povas imiti la alvokojn de aliaj birdoj.

## Ekologio 
Ĝi estas tre komuna en plej parto de la montaraj teritorioj de nordaj kaj centraj partoj de Borneo. Ĝi ĉefe loĝas **inter 300 kaj 2,800 m** super marnivelo, plej komune en valoj kaj montetoj de la plej malsupraj bordoj de la teritorio. Ĝi loĝas arbarojn, arbarbordojn, kampoj de bambuo kaj arbustejoj kaj foje estas vidata en kultivataj areoj. Ili manĝas en la arba branĉaro, sole aŭ en etaj grupoj, serĉe de etaj fruktoj, semoj kaj grandaj insektoj kiel skaraboj kaj blatoj. Ili povas iĝi maltimidaj, vizitante vilaĝojn por manĝi restaĵojn.

Oni konas malmulte pri ilia reprodukta kutimaro. La nesto estas profunda, konstruita de maldikaj bastonetoj kaj lokita en malalta arbo. La ovoj estas verdecblankaj kun brunaj markoj koncentrataj en ringo je la plej larĝa fino.

## Referencoj 
* Davison, G. W. H. & Chew Yen Fook (1996) *A Photographic Guide to Birds of Borneo*, New Holland, London.
* MacKinnon, John & Phillipps, Karen (1993) *A Field Guide to the Birds of Borneo, Sumatra, Java and Bali*, Oxford University Press, Oxford.
* Madge, Steve & Burn, Hilary (1993) *Crows and Jays*, Christopher Helm, London.
* Strange, Morten (2001) *A Photographic Guide to the Birds of Indonesia*, Christopher Helm, London.

## Eksteraj ligiloj 
* Orientaj Birdobildoj: Bornea arbopigo *Dendrocitta cinerascens* 

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Blankventra arbopigo

La **Blankventra arbopigo** (*Dendrocitta leucogastra*) estas birdo de la aziaj arbopigoj, mezgranda membro de la familio de Korvedoj kiu inkludas la korvojn kaj la garolojn, kiu estas endemismo de la arbaroj de suda Barato.

## Aspekto 
Kiel sugestas la nomoj de la specio, kaj komuna nomo kaj scienca nomo *D. leucogastra*, kie devenas el la greka “leŭko” (blanka) kaj “gastra” (ventro), la plej karaktera eco de la specio estas la **tre blanka ventro**, krom alia **tre blanka parto en nuko kaj malantaŭa kapo**, kiuj ege kontrastas kun malhelaj partoj nome brunaj kaj nigraj, pli precize, **nigraj vizaĝo**, kiel ĉe multaj specioj de la genro, **gorĝoj kaj supra brusto**, flugiloj kun blanka meza makulo kaj vosto ĉefe sube, dum la dorso kaj subpugo estas brunaj. Ankaŭ okuloj, beko kaj gamboj estas nigraj.

Blanko de kapo kaj korpo separas ĝin el la samgenra Ruĝeca arbopigo. Tiu specio krome troviĝas plej ofte en pli densaj arbaroj kaj estas malpli asocia kun homoj ol la Ruĝeca arbopigo.

Ĝi asocias en aroj kun aliaj specioj ekzemple kun Granda klikvosta dikruro. Vidaĵo el Erimalai ĉe Dharmapuri markas la orientan limon de la specio en suda Barato. Oni vidis en Surat Dangs kaj sudorientaj Ghatoj de Andhra Pradesh dum vidaĵon de centra Barato oni ne certigis.

## Referencoj 
Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Crypsirina

*** Crypsirina *** estas eta genro de longvostaj paserinaj birdoj de la familio Korvedoj, kiu enhavas la korvojn, pigojn kaj garolojn. Ĝi enhavas nur du speciojn kiuj estas ege arbemaj kaj rare venas surgrunden por manĝi.

* Genro ***Crypsirina***
** Nigra rakedvosta arbopigo, *Crypsirina temia* (iam *Dendrocitta*)
** Kapuĉa arbopigo, *Crypsirina cucullata*

La Nigra rakedvosta arbopigo, iam lokita en *Dendrocitta*, estas tutnigra specio de Sudorienta Azio. La griza kaj nigra Kapuĉa arbopigo estas endemismo de Birmo.

## Referencoj 
* Madge kaj Burn, *Crows and Jays* ISBN 0-7136-3999-7

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Ellen Johnson Sirleaf

**Ellen Johnson SIRLEAF**  (naskiĝinta la 29-an de oktobro 1938 en Monrovio) estas politikistino de Liberio. Ŝi estas la gvidanto de la Liberala Partio de Liberio kaj estis prezidento de Liberio de januaro 2006 ĝis januaro 2018 kiam ŝin sukcedis George Weah.  Ŝi fariĝis la unua rekte elektita ina ŝtatestro de afrika lando. Kune kun Tawakkul Karman kaj Leymah Gbowee, ŝi ricevis la Nobel-pacpremion 2011 kun la instigo *"por ilia neperforta lukto por virina sekureco kaj virinaj rajtoj al plena partopreno en packonstrua laboro".*

## Politika kariero 
Ŝi servis kiel ŝtatsekretario de financoj (inter 1972 kaj 1978) sub prezidento William Tolbert kaj poste ministro pri financoj inter 1979 kaj 1980.

En 1985 ŝi estis kondamnita al 10 jaroj da malliberejo pro opozicio al la registaro de Samuel Doe kiu okazigis ribelon en la jaro 1980. Tamen ŝi sukcesis forlasi la landon. Sirleaf estas ofte referata kiel *Fera Fraŭlino.*

Inter 2006 kaj 2018.ŝi estis prezidento kaj elektita kiel unua virina ŝtatestro en Afriko.

## Honoroj 
alternative=Tawakkul Karman , Leymah Gbowee kaj Ellen Johnson Sirleaf rilate al la donado de la Nobel-premio pri paco en 2011.|maldekstra|eta|Tawakkul Karman , Leymah Gbowee kaj Ellen Johnson Sirleaf rilate al la donado de la Nobel-premio pri paco en 2011.
La  ŝi ricevas la Nobel-premion pri paco, kune kun samlanda aktivulino Leymah Gbowee kaj la jemena defendantino pri homaj rajtoj Tawakkul Karman.

Ŝi ricevis ankaŭ la premion Ibrahim por Afrika Gvidado en 2017.

Ŝi diplomiĝis ĉe la universitato de Harvard, Usono.

## Publikaĵoj 
* *The Child Will Be Great*, eld.Harper, 2009 (ISBN 978-0061353482)

## Eksteraj ligiloj 
* (eo) "Unua prezidantino afrika", revuo Monato, marto 2006, paĝo 8 

Kategorio:Prezidantoj de Liberio
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Registarestroj
Kategorio:Nobel-premiitinoj
Trafikakcidento

[eta|200ra|dekstra|Trafikakcidento en [Kopenhago]]
**Trafikakcidento ** estas akcidento, kiu ligiĝas al la trafiko kaj en kiu partoprenas almenaŭ unu veturilo kaj almenaŭ unu homo: ekzistas akcidentoj inter unu veturilo kaj fiksa objekto, unu veturilo kaj senveturila homo kaj inter du respektive pli multaj veturiloj. Temas pri evento almenaŭ neantaŭvidebla por unu el la akcidentaj partoprenantoj. En pli strikta senco oni kutime komprenas, ke la vorto trafikakcidento temus pri akcidenta evento sur strato, vojo aŭ placo, do havu kiel partoprenanton almenaŭ unu aŭton, kamionon, biciklon, motorciklon aŭ senmotoran ĉaron. Sed fakte ankaŭ akcidentaj eventoj, kiuj havas kiel partoprenanton relan veturilon (trajnon, tramon ktp.), aeran aŭ akvan veturilon, estas trafikakcidentoj.
[eta|200ra|maldekstra|trafikakcidento sur vojkruciĝo en [Tokio]]

## Vidu ankaŭ 
* Trafika psikologio
Granda Kometo

350px|eta|Granda Kometo Hale-Bopp, 1997
**Granda Kometo** estas kometo, kiu havas eksterordinaran brilon, vidate de Tero. Ne ekzistas oficiala difino, sed oni povas diri, ke iu kometo fariĝas Granda Kometo, kiam ĝia brilo estas sufiĉe forta por ke ĉiu ajn povu vidi ĝin nudokule kaj la informoj pri ĝi aperas ekster la astronomiaj rondoj. Grandaj kometoj estas maloftaj, averaĝe aperas nur unu en ĉiu jardeko. Dum normala kometo estas nomita laŭ sia malkovrinto, la Grandaj Kometoj estas nomataj laŭ la regulo "*Granda Kometo de...*", sekve de la jaro de sia malkovro.

## Listo de Grandaj Kometoj 
Grandaj Kometoj de la lastaj du jarmiloj ĝis la nuntempo:

* Kometo Caesar – 44 a.K.
* Granda Kometo de 1106
* Granda Kometo de 1402
* Granda Kometo de 1577
* Granda Kometo de 1680
* Granda Kometo de 1744
* Granda Kometo de 1811
* Granda Kometo de 1843
* Kometo Donati – 1858
* Granda Kometo de 1861
* Granda Kometo de 1882
* Kometo Halley – 1910
* Granda Januara Kometo de 1910
* Kometo Skjellerup-Maristany – 1927
* Kometo Arend-Roland – 1957
* Kometo Seki-Lines – 1962
* Kometo Ikeya-Seki – 1965
* Kometo Bennett – 1970
* Kometo West – 1976
* Kometo Hyakutake – 1996
* Kometo Hale-Bopp – 1997
* Kometo McNaught – 2007

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Grandaj kometoj en historio* (retejo de NASA), Donald K. Yeomans (aprilo 1998), Jet Propulsion Laboratory/California Institute of Technology
* *The bright-comet chronicles* (Kroniko de brilaj kometoj) John E. Bortle (Observejo W. R. Brooks) 
* Plej brilaj kometoj viditaj ekde 1935 

Kategorio:Kometoj
Abatejo Ramsey

eta|dekstra|Pordkonstruaĵo de Abatejo Ramsey
**Abatejo Ramsey** estas iama benediktana abatejo en la malgranda urbo Ramsey, nun en Cambridgeshire. Ĝi situas sudoriente de Peterborough kaj norde de Huntingdon. Ĝi estis fondita de Oswald de Worcester kaj Athelwold, episkopo de Winchester, en 969. Oswald persvadis la abaton de Abatejo Fleury, Francio, alveni al Ramsey por instrui monaĥojn.

Ĉiun karesmon, la abatejo pagis 4,000 angilojn al la abatejo de Peterborough por la rajto mini kalkŝtonon ĉe Barnack (Cambridgeshire).

La abatejo ege prosperis, kaj iĝis la tria plej grava monaĥejo de Anglio (malantaŭ Abatejo Glastonbury kaj la abatejo de St Albans. Post kiam Henriko la 8-a (Anglio) aboliciis la monaĥejojn, ŝtonoj el la abatejo estis uzataj dum la konstruado de pluraj kolegioj de la Universitato de Kembriĝo. Tamen ankoraŭ videblas restaĵoj de la abatejo, kaj la pordkonstruaĵo (kiu datiĝas de la 15-a jarcento) estas posedata de la National Trust.

Kategorio:Abatejoj en Britio
Kategorio:Cambridgeshire
Columbo

***Columbo*** estas usona televida serio kun detektiva intrigo. Ĉefrolon de leŭtenanto Columbo rolis Peter Falk, li estas detektivo de la Los-Anĝelesa Polica Departemento, mallongigata *LAPD*. Unuafoje tiu ĉi figuro aperis en 1960, unua filmo estis filmita en 1968, pluaj partoj estis filmitaj en la jaroj 1971 ĝis 1978, poste oni renovigis la filmadon en 1989. La lasta parto estas el la jaro 2003.175px|dekstra|eta|Peter Falk kiel leŭtenanto Columbo.Kiu ne konas tiujn senĉese ripetiĝantajn scenojn! La leŭtenanto en ĉifita mantelo kun cigaro jam estas foriranta; la murdisto povas elspiri. Sed ankoraŭ atentu, la policisto turniĝas: "Ne koleru, mi bezonas tion pro raporto al superuloj, vi konas tion. Ĉu vi povus diri al mi..." Kaj ĉirkaŭ la krimulo kuntiriĝas kapto-reto. Al li iĝas klare, ke tiu ulo, kiun li tiom subtaksis, perfekte priregas sian laboron.

En klasika detektiva filmo la spektantoj estas scivolemaj, kiu estas krimulo. Ĉi tie ne. Ili vidas unue la murdiston en agado. Poste venos la leŭtenanto Columbo kaj senvualigas tion, kion la spektantoj scias. La sorĉo ne konsistas en tio, KIU estas murdisto, sed en tio, KIEL li esploros tion.

Al Columbo ankaŭ apartenas, ke li senĉese parolas pri la edzino, "sinjorino Columbo", sed neniu iam vidis ŝin.

Origine, la rolon de la leŭtenanto Columbo ne devis ludi Peter Falk: al la produktistoj li ŝajnis tro juna por tio. Ili unue elektis aliajn aktorojn, sed Lee J. Cobb ne povis kaj Bing Crosby ne volis. Feliĉe. Hodiaŭ ni jam ne povas imagi alian Columbo-n.

Kategorio:Usonaj televidaj serioj
Kategorio:Detektivaj televidaj serioj
Kategorio:Televidaj programoj de NBC
Kategorio:Televidaj programoj de American Broadcasting Company
Regen (rivero)

**Regen** () estas alfluanta rivero de Danubo en orienta Bavario kaj Ĉeĥio.

## Fontaj riveroj 
Regen ekestas el tri riveroj, kiuj ĉiuj portas la nomon *Regen* kun epiteto:
* '** ("nigra") siavice ekestas el
** **' ("granda")
** '** ("malgranda");
* **' ("blanka"); el ĝi kaj '** ekestas Regen.

**' fontas en Ĉeĥio sur la orienta deklivo de monto '**. Ĝi fluas suden tra Železná Ruda kaj atingas Germanion ĉe Bayerisch Eisenstein.

**' () ekestas ĉe altaĵo ''* (ursa monto) en Ĉeĥio. Ĝi fluas nord-okcidenten, atingas Germanion kaj trairas la bar-lagon *Frauenau''.

En Zwiesel la du riveroj kuniĝas por formi riveron '**. Ĝi pluiras al Viechtach kaj tra la bar-lagoj **' kaj ''*.

*Weißer Regen'' elfluas el lago Kleiner Arbersee. Sube de la bar-muro de '** ĝi kunfluas kun **' kaj formas kun ĝi riveron Regen.

420ra|Skiza mapo de Regen

## Vojo de la rivero 
Kiel montras la mapo, rivero Regen kaj ĝiaj fontaj riveroj fluas ĝenerale de oriento al okcidento. Nur en sia lasta parto Regen turniĝas suden kaj atingas Danubon, kiu fluas orienten.

Inter Cham kaj Pösing Regen fluas tra la *Cham-Further Senke* (baseneto de Cham kaj Furth). Tie ĝia valo estas vasta, kaj la rivero abunde serpentumas; kreiĝas tie naturprotektejo nomata *Regentalaue*, kun ĉ. 1.480&nbsp;ha.

Inter Stefling kaj Hirschling la valo estas malvasta; tie, ĉe Marienthal, estas la forta kurbiĝo suden. De Hirschling ĝis Regensburg la valo ree pli vastas.

Nur la lastaj 440 metroj de la rivero antaŭ la enfluo en Danubon estas ŝipotaŭgaj. La fluejo de la rivero tie koincidas kun artefarita brako de Danubo kaj servas al la danuba ŝiptrafiko. Formale ankaŭ ĝi apartenas al Regen.

Kategorio:Riveroj en Bavario
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Kategorio:Riveroj en Šumava
Kategorio:Riveroj en distrikto Klatovy
Kategorio:Železná Ruda
Kategorio:Bavaria arbaro
Kategorio:Riveroj tranĉantaj landlimon de Ĉeĥio kaj Germanio
Abatejo Fleury

eta|dekstra|Preĝejo de Abatejo Fleury
**Abatejo Fleury** estas benediktana abatejo en Saint-Benoît-sur-Loire, Loiret, Francio. Ĝi estis inter la plej riĉaj kaj gravaj benediktanaj abatejoj de Eŭropo.

Ĝia moderna nomo estas **Fleury-Saint-Benoît-sur-Loire**, laŭ kredo ke ĝi enhavas la restaĵojn de Benedikto de Nursio.

La abatejo fondiĝis ĉirkaŭ 640. Ĉirkaŭ 930 okazis reformo de la monaĥa vivo, sub la influo de reformoj ĉe la Abatejo de Cluny. La franca reĝa familio subtenis Fleury, kaj monaĥo nomata Helgaud (m. ĉ.1068) estis kapelano de reĝo Roberto la 1-a (Francio), kies biografeton li verkis.

Dum la regado de Karolo la Granda estiĝis lernejo por junuloj de nobelaj familioj.

Fleury enhavis unu inter la plej gravaj bibliotekoj de la 10-a jarcento, kaj pro tio ĝi altiris klerulojn.

La normandoj disrabis la abatejon kaj en 1026 okazis katastrofa incendio. Sekvis rekonstruado. Hodiaŭ restas nur la preĝejo, kie estis entombigata Filipo la 1-a (Francio).

Hodiaŭ la abatejo enhavas pli ol 40 monaĥojn.

Kategorio:Abatejoj de Francio
Kategorio:Loiret