open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Emre Belözoğlu

**Emre Belözoğlu** estas turka futbalisto. Li naskiĝis  en Istanbulo, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la hispana klubo Atlético Madrid - antaŭe li estis profesia futbalisto de la kluboj Galatasaray, *F.C. Internazionale Milano, Newcastle United* kaj Fenerbahçe. Krome Emre Belözoğlu ekde la jaro 2000 estas membro de la turka nacia teamo de futbalo, inter alie sukcese konkuranta pri la Futbala Mondpokalo 2002 kaj la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo ambaŭfoje atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo..

Kategorio:Turkaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Turkio
5327 Gertwilkens

'*5327 *Gertwilkens'''* estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Zdeňka Vávrová elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Gert Wilkens*, financa administranto de la *Stichting De Koepel*, iama nederlanda centro de popularigo de astronomio kaj kosmaj sciencoj. Li estas bibliotekisto de la astronomia biblioteko de la Observatorio Sonnenborgh en Utreĥto, Nederlando. Wilkens estas kun-eldonisto de la astronomia almanako *Sterrengids''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Zdeňka Vávrová
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
5248 Scardia

'*5248 *Scardia'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne kaj de la itala astronomo Giovanni de Sanctis elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala astronomo *Marco Scardia'' astrometristo en la branĉo de Merate de la Observatorio de Brera, ĉefe interesita pri la videblaj duopaj steloj kaj la malgrandaj korpoj de la sunsistemo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Malkovrita de Giovanni de Sanctis
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
5326 Vittoriosacco

'*5326 *Vittoriosacco'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan amatoran astronomon kaj popularigiston de astronomio *Vittorio Sacco''. Dum pli ol kvar jardekoj li estis estro de la Astronomia Klubo en Suno kaj li enkondukis la astronomion al junuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
5322 Ghaffari

'*5322 *Ghaffari'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona-persa matematikisto *Abolghassem Ghaffari'' (1907–2013), kiu kreis teknikojn de optimumigo de la trajektorioj Tero - Lunon, novajn analitikajn teknikojn por la ŝanĝoj de interplanedaj trajektorioj, kaj li studis la efikojn de la suna premo de radiado kaj de la ĝenerala relativeco sur la satelitoj en tera orbito.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
5346 Benedetti

'*5346 *Benedetti''''' estas malgranda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomata en memoro de la internacie famkonata urugvaja verkisto Mario Benedetti (1920–2009), ano de la tiel nomata Generacio 45 de verkistoj, eseistoj kaj poetoj. Li ricevis plurajn naciajn kaj internaciajn premiojn, inklude la VII-a Premio Reĝino Sofia de Iberamerika Poezio en 1999.

## Orbito 
Ĝi estas proksima de la orbita resonanco 1:3 kun Marso.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Hakan Balta

**Hakan Balta** estas turka futbalisto. Li naskiĝis  en Berlino, Germanio, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon kiel defendisto en la unua vira teamo de la klubo Galatasaray - antaŭe li estis profesia futbalisto de la kluboj Herta BSC Berlin en Germanio kaj Manisaspor en Turkio. Krome Hakan Balta interalie estis membro de la turka nacia teamo de futbalo konkuranta pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kiu atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.eta|Hakan Balta

Kategorio:Turkaj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
Hipodoria modalo

La **hipodoria modalo** estas la plagaltonalo apartena al la doria modalo. La tonprovizo estas la sama, la tonampekso estas plilarĝigata almenaŭ je kvarto malsupron. La bazotono tamen restas la sama. (ekz.: d-doria ⇒ bazotono d, plej malalta tono d; d-hipodoria ⇒ bazotono d, plej malalta tono a)

Kategorio:Gamoj
Kategorio:Gregoria ĉanto
Cigana gamo

**Cigana gamo** estas supera termino por gamoj de popolmuziko, kiujn karakterizas du aŭgmentitaj dutopaŝoj. Analoge al la tonalogenroj maĵoro kaj minoro oni distingas inter *cigana maĵoro* kaj *cigana minoro*.

La termino deduktiĝas de tio, ke ĉi tiuj gamoj aperas interalie en la muziko de la ciganoj. En eŭropa muziko precipe Franz Liszt (*hungaraj rapsodioj*) konatigis ilin. Ili troviĝas ankaŭ en la hispana flamenko. La problemo de la nomado konsistas en tio, ke la ciganaj gamoj unuaflanke ne estas nura distingilo de la cigana muziko, aliaflanke ili ne estas interliga elemento de la muziko de ilia popolo, ĉar ĉiam ankaŭ la regionaj tradicioj de la vivmedio pregas ilian kulturon.

## Cigana minoro 
eta|Cigana minoro sur C
La **ciganominora** gamo, ankaŭ nomata **hungara gamo**, estas variaĵo de la minora gamo kaj konformas al la harmonia minorgamo kun altigita kvara ŝtupo. Per tio ekestas dua aŭgmentita (duto inter la tria kaj kvara ŝtupoj, kiu – simile al harmonia minoro – generas apartan ekzotan sonon.

Georges Bizet uzis ciganan minoron por la "sortomotivo" en sia opero Carmen, kiu rakontas la sorton de ciganino.

## Cigana maĵoro 
eta|Cigana maĵoro sur CLa **ciganmaĵora** gamo, ankaŭ nomata **araba gamo**, estas septona gamo, kiu havas arabajn-okcidentaziajn trajtojn. Kiel ankaŭ cigana minoro ĝi estas tipa por la muziko de la orienteŭropaj ciganoj.

Cigana maĵoro estas komprenebla kiel plagala formo de cigana minoro (komencanta sur la 5-a ŝtupo). Ĝi estas simetrie strukturita kaj havas maĵortriton. Oni povas formi la gamon, altigante la sepas ŝtupon de la frigia-dominanta gamo je duontono. Per tio ekestas strebotono kiel je la klasikmuzika maĵora gamo. Alia maniero por formi ciganan maĵoron estas diminui la duan kaj sesan ŝtupojn de la maĵortonalo je duontono.

## Aŭdekzemploj 
* 
* 

## Literaturo 
* Christoph Hempel: *Neue allgemeine Musiklehre.* Schott, Majenco 1997, ISBN 3-254-08200-1.
* Kurt Johnen: *Allgemeine Musiklehre.* RUB 7352. 19-a reviziita eldono. Reclam, Stutgarto 2002, ISBN 3-15-007352-9.
* Ulrich Michels: *dtv-Atlas zur Musik.* Band 1. dtv, Munkeno 1977, ISBN 3-423-03022-4.
* Wieland Ziegenrücker: *ABC Musik. Allgemeine Musiklehre.* Breitkopf & Härtel, Wiesbaden 1997, ISBN 3-7651-0309-8.

## Eksteraj ligiloj 
* Gamoj el orienta Eŭropo: ciganogamoj 

Kategorio:Gamoj
Kategorio:Muziko
Kategorio:Ciganoj
Deklamotono

**Deklamotono** estas grava strukturtono ene de la modaloj. Krom la bazotono en la mezepokaj tonsistemoj ankaŭ plua tono rolas en la melodia paso, la deklamotono. Tiu ĉi tono plejofte estas atingata je frua momento, kaj ĝi estas pli ofte ĉirkaŭkantata ol aliaj tonoj. En la psalmtonoj la deklamotono estas tiu tono, sur kiu oni deklamas grandparton de la psalmoteksto.

Kategorio:Gregoria ĉanto
Psalmtono

**Psalmtono** estas la melodimodeloj, kiuj estas bazo de la modaloj, kiuj estas adaptataj je la kantado de la psalmoj al la psalmoteksto. Kun modalo povas esti ligitaj pluraj psalmotonoj.

Estas modelecaj kantmanieroj kun la baza skafaldo *initium* (enkonduko), *tenor* (deklamotono), *mediatio* (mezkadenco), *tenor*, *terminatio* (finturno) kaj finalis (fina kadenco). Je tio la deklamotono estas ripetata der depende de la nombro de psalmosilaboj ne kongruaj kun la aliaj melodipartoj. La fina kadenco transkondukas ekde la deklamotono al la komencotono de la postsekve kantota antifono. La ordo de la psalmotonoj laŭas al la ok modaloj.

Krom la ok malnovaj psalmotonoj evoluis aliaj, kiuj ne obeis al la rigida skemo de la mezepokaj modaloj. La plej konata el ĉi tiuj kromtonoj estas la *tonus peregrinus*, ankaŭ nomata 9-a psalmotono, kiu distingiĝas per tio, ke ĝi havas ne unu, sed du deklamtonojn.

Kategorio:Gregoria ĉanto
5368 Vitagliano

'*5368 *Vitagliano'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 21-an de septembro 1984 de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la italan kemiiston kaj komputadiston *Aldo Vitagliano'' de la Universitato de Napolo, verkinton de la programaro "Solex", kiu permesas kalkuli kun precizo la efemeridojn de la korpoj de la sunsistemo, el kiuj la asteroidoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Jalingo

'''''' estas grandurbo (jam preskaŭ metropolo), ĉefurbo de subŝtato Taraba Ŝtato kaj diocezo en Niĝerio.

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro:  en 2012
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC +1

## Geografio 
 situas en la orienta sekcio de la lando. Ĝi kuŝas jam pli alte, ol la proksima ebenaĵo kaj estas transiro al montaro. La ĉirkaŭaĵo estas kovrita per savano. Rivero Benue troviĝas 40 km.

## Klimato 
 situas en tropika klimato.

## Trafiko 
El  ĉefvojoj kuras al Makurdi kaj Yola, krome estas 2 malpli gravaj vojoj al aliaj direktoj.

## Fontoj 
* Germana kaj kroata Vikipedioj
* https://archive.is/20121204183538/http://world-gazetteer.com/wg.php?x=&men=gcis&lng=en&des=wg&geo=-153&srt=pabn&col=abcdefghinoq&msz=1500&geo=-158
* mapo

Kategorio:Urboj de Niĝerio
Grossaffoltern

**Grossaffoltern** estis ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Aarberg kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Seeland en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 2782 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Grossaffoltern situas en la Berna Lagolando en la mezo inter la urbo Bielo kaj la federacia urbo Berno, 20 kilometrojn sudsudoriento de la unua respektive nordnordokcidente de la lasta. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Ammerzwil, Chaltebrünne, Grossaffoltern, Kosthofen, Ottiswil, Suberg, Vorimholz, kaj Weingarten. Krome al la komunumo apartenas multnombraj izolitaj bienoj kaj domgrupoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 15,03&nbsp;km², de kiuj 26,0% estas kovritaj de arbaro, 62,3% servas por agrikulturo kaj 10,9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Grossaffoltern limas en nordo al Diessbach ĉe Büren, en nordoriento al Wengi, en oriento al Rapperswil, en sudo al Schüpfen, en sudokcidento al Seedorf, kaj en nordokcidento al Lyss.

## Trafiko 
En okcidento tra la komunuma teritorio pasas la kantona ĉefvojo n-ro 6 de Bielo al Berno, apud kiu troviĝas la vilaĝoj Suberg kaj Kosthofen, kaj la svisa aŭtovojo A6. De Suberg nordorienten kondukas tra Grossaffoltern al Wengi la kantona ĉefvojo n-ro 251. En Suberg troviĝas la stacidomo  de la trajnlinio de Berno al Lyss. La ceteraj vilaĝoj de la komunumoj estas konektitaj per buslinio al Lyss al la publika transportreto.

## Loĝantaro kaj lingvoj 
La ĉefa kaj sola oficiala lingvo de la komunumo estas la germana, kiun okaze de la popolnombrado de la jaro 2000 parolis 96,4% de la loĝantaro. Ekde la 1950-aj jaro la loĝantaro konsiderante kreskis.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Grossaffoltern datiĝas el la jaro 1216 kiel *Affoltron*. Dum la 13-a kaj 14-a jarcento Grossaffoltern estis grandparte posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo, kiuj ĝin administris kiel parto de la Senjorujo Oltigen. En la jaro 1412 Grossaffoltern fariĝis havaĵo de la urba ŝtato Berno.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Affoltern
* Suberg-Grossaffoltern (stacidomo)

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Grossaffoltern
Abbotsbury Swannery

eta|dekstra|Cignaro en la ĉefa golfeto de Abbotsbury
eta|dekstra|Cignidoj ĉe Abbotsbury
**Abbotsbury Swannery** aŭ Cignejo Abbotsbury estas la ununura administrata kolonio de nestumantaj Muta cigno en la mondo. Ĝi situantas ĉe la vilaĝo de Abbotsbury en Dorset, Anglio, 14 km okcidente de Weymouth ĉe loko de 1 hektaro ĉe la laguno Fleet protektita el la vetero de la Golfo Lyme fare de gruza strando. La kolonio povas enhavi ĉirkaŭ 600 cignojn kun ĉirkaŭ 150 paroj. Dokumentaj registroj de la ekzisto de la cignejo datas el 1393 sed probable ĝi ekzistis multe antaŭe.

## Historio 
## Aktualo 
Kategorio:Cignoj
Kategorio:Geografio de Anglio
Ilka Pálmay

**Ilka Pálmay** [pAlmai], hungare **Pálmay Ilka** estis hungara aktorino, primadono kaj operkantistino.
[eta|dekstre|220px|Ilka Pálmay en [1896]]
Ilka Pálmay naskiĝis, kiel **Petráss Ilona** la  1859 en Hungara reĝlando en Ungvár (nuntempa Uĵhorodo en Ukrainio) - mortis la  1945 en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilka Pálmay komencis sian aktoran karieron en 1875. Ŝi ricevis rolojn ne nur en Hungara reĝlando, sed ankaŭ en Vieno, Berlino, Prago, Londono, eĉ en Novjorko. En 1928 ŝi emeritiĝis, tiam ŝi apartenis al Nacia Teatro (Budapeŝto). Ŝi havis ankaŭ aktorlernejon, kie instruis interalie Károly Sugár. Ŝi verkis poemolibron kaj memuaron.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* diversaj teatraj roloj precipe operoj kaj operetoj, ekzemple Giacomo Puccini: Madama Butterfly - titolrolo; Arthur Sullivan-William Schwenck Gilbert: *La Mikado* - Jum-Jum; Franz von Suppé: Boccaccio* – Fiametta; Jacques Offenbach: *La bela Helena'' – titolrolo

## Fontoj 
* Angla kaj hungara Vikipedioj

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Athina Papadimitriu

**Athina PAPADIMITRIU,** hungare **Papadimitriu Athina** estas hungara aktorino. Ŝi apartenas al la greka minoritato en Hungario.

Athina Papadimitriu naskiĝis la  1954 en Budapeŝto.

## Biografio 
Athina Papadimitriu frekventis aktoran ĉeflernejon inter 1972-1976 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron samloke. Ŝi apartenis al diversaj teatroj, ekzemple al Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1982-1989 kaj al Operetoteatro (Budapeŝto) ekde 1996. Ŝi longe havis edzon, al kiu ŝi naskis 2 filinojn. Ŝi ricevis premiojn en 1988, 1989, 1993.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 15 kinejaj filmoj inter 1971-2004
* 12 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1976-2008, ekzemple *Szomszédok* (Najbaroj), 1996
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: Reĝo Lear - Cordelia; La ventego - Miranda; Romeo kaj Julieta - titolrolo; Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* (Reĝino de ĉardaŝo)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungariaj grekoj
Surveturo

**Surveturo,** origine hungare *Gázolás* estis grava nigra-blanka filmo dum la socialismo en Hungario.

## Historia epoko 
La historio estis okazanta en la fruaj 1950-aj jaroj en Hungario. Tiutempe la komunistoj firme havis la potencon. Oni permesis nur tiujn filmojn, kiuj prezentis la tiutempan laboriston aŭ kamparanon, kiu ekzemplodone vivas en la *popoldemokratio*. Spite tion la historio estas bone komprenebla. La temo estas simpla: taksio surveturas piediranton. La historio povas esti vera, ĉar ĵurnalo prezentis ĝin, el kio oni faris la filmon.

## Rolantoj 
* **Iván Darvas**, juĝisto 
* **Violetta Ferrari**, ŝoforo de taksio
* Róbert Rátonyi, aktoro, atestanto 
* Rudolf Somogyvári,
* József Tímár, 
* Mária Sulyok,
* Ádám Szirtes,
* László Keleti (aktoro), taksiisto
* János Rajz,
* Imre Apáthi, Tibor Benedek (aktoro), József Máriáss, Erzsi Orsolya, György Pálos, Jenő Herczeg kaj aliaj

## Historio 
Juĝisto konatiĝas kun fraŭlino, kiu laboras, kiel ŝoforo, sed ŝi pli frue apartenis al la burĝoj. Tiu ekkono estiĝas amoro. Foje la fraŭlino plore konfesas tion, ke ŝi surveturis iun. Hazarde la juĝisto devas kondamni pri tio. Parencoj de la ŝoforino petas la juĝiston, ke li ne kondamnu ŝin. La juĝisto vane petas la ĉefjuĝiston por forpreni tiun aferon.

Dum la juĝeja debato venas diversaj atestantoj, laŭ kio la virino estas kulpa, eĉ evidentiĝas, ke ŝi mensogis pri cirkonstancoj de la surveturo. La juĝisto divenas tion, ke amo de la akuzito estas falsa kaj proklamas ĝustan kondamnon.

## Fontoj 
* hungare

Kategorio:Hungaraj filmoj
Kategorio:Hungarlingvaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1955
Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Aŭtenta finaĵo

**Aŭtenta finaĵo** (ankaŭ plenfinaĵo) estas en harmoniscienco la akordsinsekvo dominanto – toniko. Aŭtenta finaĵo aperas ofte je la fino de peco. Ofte al la dominanta antaŭas la subdominanto.

Se la akordo, kiu antaŭas al la fina toniko, estas la subdominanto, tion oni nomas plagala finaĵo.

## Ekzemplo 
Joseph Haydn, Sonate in As-Dur Hob.&nbsp;XVI:43, Rondo, T.&nbsp;1–8:

\version "2.14.2"
\header {
  tagline = ##f
}
upper = \relative c'' {
  \clef treble   \key as \major   \time 2/4   \tempo 4 = 120
\set Timing.beamExceptions = #'()
\set Timing.baseMoment = #(ly:make-moment 1/2)
\set Timing.beatStructure = #'(1)

\partial 8 c16 des es8 es es as es4. des16 c bes4 c \grace {es8} des4^\markup { \center-column {neaŭtenta plenfinaĵo}} c8 c16 des es8 es es as es4. des16 c bes8 des g, bes^\markup { \center-column {aŭtenta plenfinaĵo}} as4 r8 \bar "||"

}
lower = \relative c' {
  \clef bass
  \key as \major
\partial 8 r8 r2 r8 c bes as g es as es bes' es,_"D" as_"T"\noBeam r r2 r8 c bes as des bes es_"D" es, as_"T" [es] as,
}

\score {
  \new PianoStaff >
  \layout {
    \context {
      \Score
      \remove "Metronome_mark_engraver"
    }
  }
  \midi { }
}

## Vidu ankaŭ 
* trompfinaĵo
* duonfinaĵo
* kadenco

Kategorio:Harmoniscienco
Plagala finaĵo

**Plagala finaĵo** (de mezepoka latino *plagalis, plaga, plage*, „flanka tonalo“) estas en harmoniscienco la akordligo subdominanto – toniko, kiu servas kiel plenfinaĵo.

Muzikpeco strukturita laŭ eŭropa harmoniscienco plejofte finiĝas sur la toniko (la akordo formita sur la bazotono). Kiam la antaŭa akordo estas kvara ŝtupo laŭsence de la ŝtupoteorio resp. subdominanto laŭsence de la funkciteorio, oni nomas tion plagala finaĵo. Kiam la antaŭa akordo tamen estas la dominanto, tion oni nomas aŭtenta finaĵo.

Aliavorte: plagalfinaĵo ekzistas, kiam la finakordo estas atingata ne per kvintfalo, sed per kvinta supriĝo aŭ per kvartfalo. Plagalfinaĵon oni sentas malpli streĉoplena ol la aŭtentan finaĵon, ĉar la strebotono de la bazotonalo ne aperas en la subdominanta akordo.

Pro ĝia ofta uzado en eklezia muziko oni nomas ĝin en ĉiutaga lingvo ankaŭ „eklezia finaĵo“. Aparte la konsenta eldiro „amen“ estas plejofte plagala finaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* duonfinaĵo
* trompfinaĵo
* kadenco

Kategorio:Harmoniscienco
Plenfinaĵo

**Plenfinaĵo** estas termino el la muziko, pli precize el la harmoniscienco kaj signifas harmonian ligon celantan la trisono sur la *unua ŝtupo*, do la toniko.

Oni distingas:
* *aŭtentan* plenfinaĵon (ligo dominanto > toniko)
* *plagalan* plenfinaĵon (ligo subdominanto > toniko)
Se la terminoparo *aŭtenta/plagala* rilatas al la maniero antingi la tonikon, oni distingas per la terminoparo *perfekta/malperfekta* plenfinaĵo la akordoformon de la toniko mem, do ĝian strukturon. Oni distingas la *perfektan plenfinaĵon* (oktopozicio) de la *malperfekta* plenfinaĵo (trito- aŭ kvinto-pozicioj).

Aliaj harmoniaj ligoj estas duonfinaĵo kaj trompfinaĵo.

Kategorio:Harmoniscienco
Post-sovetaj ŝtatoj

**Iama Sovetunio** aŭ **postsovetaj ŝtatoj**
 aŭ **iamaj sovetaj respublikoj**, estas la 15 sendependaj ŝtatoj kiuj disiĝis el la Sovetunio pro ties dissolvo decembre 1991. 12 el ili estas aluditaj ankaŭ per la esprimo **Komunumo de Sendependaj Ŝtatoj** (**KSŜ**), ekskluzive de  la Baltaj ŝtatoj kiuj konsideras sin kiel pluigantoj de sia suvereneco de antaŭ la Dua Mondmilito, nur dumtempe armee okupita per la ruĝa armeo kaj perforte anektitaj al Sovetunio.

[350px|eta|Post-[sovetio|sovetaj ŝtatoj:
1. Armenio;
2. Azerbajĝano;
3. Belorusio;
4. Estonio; 
5. Kartvelio;
6. Kazaĥio;
7. Kirgizio;
8. Latvio; 
9. Litovio;
10. Moldavio;
11. Rusio;
12. Taĝikio; 
13. Turkmenio;
14. Ukraino;
15. Uzbekio]]

## Ŝtatoj kaj geografia grupado 
250px|eta|Komuna grupado de la post-sovetaj ŝtatoj: ruĝe Rusio, verde Centra Azio, flave Orienta Eŭropo, blue Baltaj landoj, rozkolore Suda Kaŭkazio.
La 15 post-sovetaj ŝtatoj estas tipe dividataj en la jenaj kvin grupoj. Ĉiu el tiuj regionoj havas sian propran komunan trajtaron, rilate ne nur al geografiaj kaj kulturaj faktoroj, sed ankaŭ el la historio de tiu regiono rilate al Rusio. Krome estas nombro de facto sendependaj, sed internacie ne agnoskitaj ŝtatoj (vidu la ĉapitron Separatismaj konfliktoj sube).

***Baltaj ŝtatoj**
*
*
*
***Orienta Eŭropo**
*
*
*
***Suda Kaŭkazio**
*
*
*
***Centra Azio**
*
*
*
*
*
* **Rusio**
*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Respublikoj de Sovetunio
* Dissolvo de Sovetunio
* Verda Elefanto (film)
Erzsi Pártos

**Erzsi PÁRTOS** [erĵi pArtoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pártos Erzsi** estis hungara aktorino, voĉoaktoro.

eta|Memortabulo pri Erzsi Pártos
Erzsi Pártos naskiĝis, kiel *Pollák Erzsébet* la  1907 en Budapeŝto - mortis la  2000 en Budapeŝto.

## Biografio 
Erzsi Pártos frekventis aktoran lernejon inter 1926-1929 en Budapeŝto, poste ŝi komencis sian aktoran karieron en sia naskiĝurbo. Ŝi apartenis al diversaj teatroj, ekzemple longe al Nacia Teatro (Budapeŝto) kaj al Operetoteatro (Budapeŝto). En 1967 ŝi emeritiĝis. Ŝi ricevis premiojn en 1967 kaj 1991.

## Ŝiaj roloj (elekto) 
* 59 kinejaj filmoj inter 1932-1993, ekzemple *Budapesti tavasz* (Budapeŝta printempo), Liliomfi, 1954
* 22 televiziaj filmoj (ankaŭ serioj) inter 1965-1988, ekzemple *Részeg eső* (Ebria pluvo), 1979
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj
* diversaj teatraj roloj, ekzemple William Shakespeare: Makbeto - sorĉistino; Zsigmond Móricz: *Rokonok* (Parencoj) - onklino Kati; Imre Madách: *Az ember tragédiája* (La tragedio de l' homo'' - Helena, ciganino
* hungaraj voĉoj en eksterlandaj filmoj

En 1941 ŝi verkis libron.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto

## Fontoj 
* http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz20/114.html
* http://www.filmkatalogus.hu/Partos-Erzsi--sz27938

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Benice

**Benice** povas esti:

* Benice (Krotozsyn) – vilaĝo en komunumo Krotozsyn, distrikto Kamień, Okcidentpomeria provinco, Pollando
* Benice (Kamień Pomorski) – vilaĝo en komunumo Kamień Pomorski, distrikto Krotoszyn, Grandpollanda provinco, Pollando
* Benice (distrikto Martin) – municipo en distrikto Martin en Slovakio
* Benice (Prago) – loka parto kaj katastra teritorio en Prago, ankaŭ loka parto **Prago-Benice**
* Benice (Chrášťany) – parto de municipo Chrášťany en distrikto Benešov en Ĉeĥio
Rivero Tweed

eta|desktre|250ra|La Rivero Tweed ĉe Coldstream
La **Rivero Tweed**, aŭ **Tweed Water**, () estas rivero 156&nbsp;km longa kiu fluas ĉefe tra la regiono Borders (skotaj limoj) de Britio. Ĝi ekfluas ĉe Tweedsmuir ĉe Tweed's Well kie ekfluas ankaŭ la Clyde, nordokcidenten, kaj la Annan suden. Ĝi ricevas akvon el baseno de la tuta regiono Borders (limoj). Ties plej malsupraj atingoj estas ĉe Berwick-upon-Tweed. La Tweed estas unu el la grandaj salmoriveroj de Britio kaj la ununura rivero en Anglio kie ne estas postulata permesilo de *Environment Agency* por kanfiŝkaptado.

## Baseno 
## Bildaro 

Image:Wfm tweed abottsford.jpg|La Rivero Tweed ĉe Abbotsford, Melrose
Image:River Tweed from Mertoun House.jpg|La Rivero Tweed el Mertoun House, ĉe St Boswells
Image:Tweed.tributaries.jpg|Baseno kaj alfluantoj de la Rivero Tweed.

## Eksteraj ligiloj 
* Britaj Akvoj: Rivero Tweed
* Retejo de la Komitato por Rivero Tweed 
* Tweed Fondaĵo 
* Tweed Forumo 
* Rivero Tweed: Special Area of Conservation (SAC) 
* SEPA (Scottish Environment Protection Agency): River Level Data 
* Mapo de Rivero Tweed
* Gazetaro por Skotio: Rivero Tweed
* Paper describing palaeo-icestream and landforms in the Tweed Valley

Kategorio:Geografio de Skotio
Kategorio:Riveroj en Britio
Kategorio:Salmoj
HTML5-a audio

**HTML-a audio** estas elemento enkondukita en HTML5 por aŭskultigi sonon aŭ muzikon en retpaĝaro sen la devo instali apartan kromprogramon en la foliumilo.

## Ekzemploj 
Jen kelkaj ekzemploj pri ``-etikedo. La unua enhavas la sonon en nur unu formato. Se la foliumiloj ne subtenas la etikedon, la notita teksto aperos.

```html5

Via foliumilo ne subtenas la etikedon audio.

```

La aldonita ``-etikedo servas al la difino de alternativaj dosieraj aranĝoj. Se foliumilo ne povas aŭdigi dosieron laŭ la unua aranĝo, ĝi provos aŭdigi la sekvan.

```html5

 
 
 
 Via foliumilo ne subtenas la etikedon audio.

```

## Vidu ankaŭ 
* HTML5-a video
* HTML5-aj video kaj aŭdio

Kategorio:HTML
Serpentotestudo

[eta|dekstre|Detale ĉe la [Ŝtatoparko Taum Sauk]]
alternative=Common snapping turtle range map.jpg|eta|Common snapping turtle range map
La **komuna serpentotestudo** (*Chelydra serpentina*) estas la specio rilatanta al granda testudo de nesala akvo el la familio de Ĥelidredoj. Ties natura teritorio etendas el sudorienta Kanado, sudokcidente al bordo de la Roka Montaro, tiom for oriente kiom ĝis Nova Skotio kaj Florido kaj tiom for sudokcidente kiom ĝis nordorienta Meksiko. Tiu specio kaj la pli granda Aligatortestudo estas la unikaj specioj en tiu familio troviĝantaj en Nordameriko (kvankam tiu komuna serpentotestudo, kiel ties nomo supozigas, estas multe pli disvastigata tutmonde pro homa agado).

## Referencoj
Kategorio:Testudoj
HTML5-aj video kaj aŭdio

En HTML5 estas difinitaj kelkaj novaj elementoj, el kiuj du estas multrimedaj, nome `` kaj ``. Ili jam funkcias en modernaj foliumiloj, kiel ekzemple Firefox, Opera kaj Chrome, Safari, sed eĉ Interreta Esplorilo 9, kvankam nur la unuaj tri subtenas la liberajn informaranĝojn, kaj nur la lastaj tri la malliberajn.

## Video 
La ``-etikedo estas uzata por enmeti filmeton en retpaĝaron. Ĝi jam funkcias en modernaj foliumiloj.

Bedaŭrinde la produktejoj de foliumiloj ne interkonsentis pri la uzata dosiera formato. Tial estas subtenataj nur kelkaj el la jenaj tri formatoj: H.264, Ogg/Vorbis kaj WebM.

Bedaŭrinde la produktejoj de foliumiloj ne interkonsentis pri la uzata dosiera formato. Tial estas subtenataj nur kelkaj el la jenaj tri formatoj: MP3, Ogg/Voris kaj WAV. la licencistoj de H.264 ankaŭ iam konsideris ĉu pagigi senpagan disvastigon de informoj en ĝi.

Tiun rekomendon subtenis Mozilla kaj Opera Software, kies TTT-legiloj subtenas nur liberajn aranĝojn: Ogg/Vorbis, Ogg/Theora, WebM (almenaŭ tiuj de Mozilla ankaŭ subtenas Ogg Opus).

### Kontraŭo de Nokia kaj Apple 
Nokia kontraŭis la rekomendon, asertante, ke malliberaj aranĝoj estas pli disvastigitaj por malsenpagaj informoj, ke malsenpagaj informoj gravas pli kaj iliaj eldonantoj bezonas DRMon.

Apple (faranto de la TTT-legilo Safari, kaj membro de MPEG LA — licencisto de H.264) asertis, ke la malpli disvastigitaj liberaj aranĝoj kaŭzas riskon de atakoj de kaŝaj posedantoj de patentoj. Aliflanke, la malliberaj informoj ankaŭ ne evitigas tian riskon, kaj tiam estis konsiderataj ŝanĝoj kiel eventuala pagigo de senpaga disvastigado de H.264-filmoj.

TTT-legiloj de Apple kaj Microsoft (kiu ankaŭ estas patentoposedanto kaj membro de MPEG LA) subtenas nur la malliberajn aranĝojn.

### WebM 
Google ankaŭ subtenis uzon de liberaj aranĝoj, sed dum Vorbis estas klare pli efika ol MP3, iuj en Google opiniis, ke Theora estas por ĝiaj celoj signife malpli efika, ol H.264. Tial Google poste aĉetis rajtojn pri kodado je la informaranĝo VP8, kaj faris el ĝi liberan filmaranĝon *WebM*, bazitan sur Matroska kaj enhavantan videon laŭ VP8 kaj sonon laŭ Vorbis. Tiun aranĝon subtenas ĉiuj el la plej uzataj TTT-legiloj, kiuj subtenas Theora’n: Firefox; Guglaj Chrome, Chromium kaj TTT-legilo de Android; Opera; KDEa Konqueror kaj GNOMEa Epiphany.

## Avantaĝoj 
La du novaj etikedoj havas kelkajn avantaĝojn:
* ili funkcias rekte en modernaj foliumiloj;
* iuj kromprogramoj (angle *plug-in*) ne (plu) devas esti instalataj;
* la etikedoj estas formatigeblaj per CSS;
* la etikedoj povas esti stirataj per ĝavaskripto.

## Malavantaĝoj 
La du novaj etikedoj havas nur unu veran malavantaĝon:
* Ili ne funkcias per malnovaj foliumiloj.

## Notoj 
## Literaturo 
* 

Kategorio:HTML
Moneroj de Sandur

La (trezor)**moneroj de Sandur** estas arkeologia elfosaĵo, konsistanta el 98 arĝentaj moneroj, kiujn oni trovis en 1863 en Sandur de Ferooj. Ĝi estas la plej malnova monera trezoro, kiun oni trovis sur la unsuloj: oni enfosis ĝin plej verŝajne en inter 1070 kaj 1080. El la 98 moneroj  24 estas el Anglio, unu monero el Irlando, 5 moneroj el Danio, 17 moneroj el Norvegio, 50 moneroj el la Germana Imperio, unu monero el Hungario.

La moneroj estas interesaj ne nur pro siaj aĝoj, sed pro ties originoj, kio pruvas la larĝan komercadon de de la feroanoj en la 11-a jarcento. La vikinga epoko daŭris sur la Feroaj insuloj ĝis ĉ. 1035, post tio la insuloj venis pli kaj pli sub regadon de Norvegio.

La moneroj estas ekspoziciitaj nuntempe en Hoyvík, Nacia Muzeo de Ferooj kaj apartenas al la plej gravaj allogaĵoj.

## Malkovro de la trezoro
Oni trovis la monerojn en 1863 hazarde. Tombofosistoj fosis tombon en la tombejo de Sandur, kiu devis estis sufiĉe profunda, ĉar oni volis entombigi du viktimojn de pesto.

Kategorio:Ferooj
Eŭropa Meĥanismo de Stabileco

La **Eŭropa Meĥanismo de Stabileco** (mallongigo **EMS**, , , , ) estas projekto de la Eŭropa Unio por reguligi la pagojn por savi membroŝtatoj de la Eŭrozono en financa krizo, tiurilate iom simila al la Internacia Mon-Fonduso (IMF). Ĝi estis destinita anstataŭi, ekde 2013, la instrumentojn kreitajn en la jaro 2010 por alfronti la ŝuldokrizon en la Eŭropa Unio - precipe la Tuteŭropan Financan Stabiligan Fonduson. Sian administran centron la institucio havas en Luksemburgo. Iom antaŭ la plano, ĝi fakte ekvalidis jam la 27-an de septembro 2012. Unua afergvida direktoro de la institucio iĝis la antaŭa ĉefa ekzekuta oficisto de la Tuteŭropa Financa Stabiliga Fonduso, *Klaus Regling*.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Eŭropa Unio
Universitato de Pocdamo

La **Universitato de Pocdamo** ( *Universität Potsdam* aŭ mallonge *Uni Potsdam (UP)*) estas la plej granda el la kvar universitatoj en Brandenburgio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la Universitato Pocdamo

Pocdamo
Kategorio:Brandenburgio
Regiomontanus

**Regiomontanus**, origine **Johannes MÜLLER** (naskiĝis la 6-an de junio 1436 en Unfinden apud Königsberg, mortis la 6-an de julio 1476 en Romo) estis germana matematikisto, astronomo kaj astrologo.

eta|*De triangulis planis et sphaericis libri*|maldekstra
Li estis konata ankaŭ kiel **Johannes Molitoris de Künigsperg**, **Johannes Germanus**, **Johannes Francus**, **Joannes de Monte Regio**. La pseŭdonomo *Regiomontanus* devenas de latina traduko de la universala nomo Künigsperg (Königsberg aŭ Reĝa Monto – latine *Mons Regius*); propra nomo devenas de profesio de lia patro (li estis muelisto).

En Vieno, li estis lernanto kaj kunlaboranto de Georg Peurbach – aŭstra astronomo kaj matematikisto, aŭtoro de enkonduko al *Planedaj hipotezoj... de Ptolemeo*, kiu laboris pri rekonstruo de lia originala teksto *Almagest*. Ili kune verkis *Epitoma in Almagestum Ptolemei*. En 1461 li veturis al Italio, kie li restis dum kelkaj jaroj, poste iris al Hungario, laŭ invito de reĝo Matiaso la 1-a. Ĉi tie (aŭ eĉ pli frue dum la restado en Italio) li kunlaboris kun pola astronomo Marcin Bylica de Olkusz. Ili kune prilaboris astronomiajn tabulojn kaj *Disputationes inter Viennensem et Cracoviensem super Cremonensia in planetarum theoriae deliramenta*.

Li popularigis kaj evoluigis la jakoban bastonon, kiun oni uzis por mezurado de angulo kaj ato de iu objekto. Li pretigis kun apogo de la pola Marcin Bylica (1433–1493) - ĉefastronomo de la hungara reĝo Matiaso - sinusajn kaj tangentajn tabelojn (ĝis 7-pozicia precizeco).

eta|maldekstra|Memortabulo en Königsberg
En 1475 papo Siksto la 4-a nomumis lin episkopo de Regensburgo kaj vokis lin al Romo por labori pri kalendara reformo, sed jam la postan jaron li mortis, probable pro pesto. Laŭ alia fonto li ne estis episkopo, sed eble havis alian altan eklezian postenon.

## Vidu ankaŭ 
* 9307 Regiomontanus, asteroido

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Germanaj astronomoj
Kategorio:Germanaj erudiciuloj
Kategorio:Kristanaj astrologoj
Polikarpov I-16

[eta|dekstre|250px|Polikarpov I-16 de la Fondaĵo Infanto de Orleano kun la flago uzata de la [Dua Hispana Respubliko|respublika flanko en la Hispana Enlanda Milito flugante en julio de 2008.]]
La **Polikarpov I-16** (en rusa: И-16) estis aviadilo soveta de revolucia dezajno, kaj la unua ĉasaviadilo monoplano kun elstaraj flugiloj kaj reprenebla subekipaĵo.

La I-16 estis enmetita meze de la 1930-aj jaroj kaj ludis gravan rolon en la Soveta Aerarmeo komence de la Dua Mondmilito. Ĝi partoprenis elstare en la Dua Ĉin-Japana Milito, en la Batalo de Ĥalĥin Gol inter sovetoj kaj japanoj, kie ĝi estis nomata *Mosca* (muŝo) de la respublika flanko kaj *Rata* (rato) de la faŝisma flanko. La kromnomo kiun ĝi ricevis en Finnlando estis *Siipiorava* (flugsciuro).

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Polikarpov I-15

Kategorio:Sovetaj kaj Rusiaj ĉasaviadiloj
Feroa boato

[eta|Feroaj boatoj ĉe bordoj de [Vestmanna]]
eta
La **feroa boato** (feroe: *føroyskur bátur*) estas speciala boatotipo, kiu ekzistas en tiu formo nur en Ferooj. Ĝi rekte devenas de la vikingaj ŝipoj. La feroanoj komence alportis ŝipojn el Norvegio, poste ili mem konstruis el flosligno kaj importita ligno.

Longtempe oni konstruis nur tiujn sveltajn kaj malpez-konstruajn boatojn sur Ferooj. La unua, vela boato (*Royndin Fríða*) estis konstruita en 1804 fare de Nólsoyar Páll. Ĝi estis la unua, sur Ferooj konstruita velboato, kiu estis uzebla sur la larĝa maro. Tiun malfruecon kaŭzis la komerca monopolo sur Ferooj, kiu malebligis posedon de komercaj ŝipoj por la nemonopolaj entreprenoj.

La feroajn boatojn hodiaŭ pelas motoro, sed la senmotoraj partoprenas ankaŭ en la tradiciaj remaj konkursoj.

Kategorio:Ferooj
5230 Asahina

'*5230 *Asahina'''* estas malrapide rotacianta marsrenkonta asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Jeff T. Alu elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la japana dirigento Takashi Asahina (japane 朝比奈 隆 *Asahina Takashi'', 1908–2001).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Jeff T. Alu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
5257 Laogono

**5257 Laogono** estas troja asteroido.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 14-an de septembro 1988 de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al Laogono, unu el ambaŭ filoj de Biaso mortigita de Aĥilo, kiu faligis ilin de ilia ĉaro.

## Orbito 
Ĝi estas troja asteroido, kiu sekvas "malantaŭ" Jupiteron laŭ ties orbita movo, ĉe la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, ano de la tiel nomata "Troja Tendaro".

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
HTML5-a video

**HTML-a video** estas elemento enkondukita en HTML5 por surekranigi filmeton en retpaĝaro sen la devo instali apartan kromprogramon en la foliumilo.

## Ekzemploj 
Jen kelkaj ekzemploj pri ``-etikedo. La unua enhavas la filmeton en nur unu formato. Se la foliumiloj ne subtenas la etikedon, la notita teksto aperos.

```html5

Via foliumilo ne subtenas la etikedon video.

```

La aldonita ``-etikedo servas al la difino de alternativaj dosieraj formatoj. Se foliumilo ne povas surekranigi la unuan formaton, ĝi provos surekranigi la sekvan.

```html5

 
 
 
 Via foliumilo ne subtenas la etikedon video.

```

## Vidu ankaŭ 
* HTML5-a audio
* HTML5-aj video kaj aŭdio

Kategorio:HTML
Türkiye Radyo Televizyon Kurumu

La **Turkia Radio kaj Televido Korporacio** (**TRT**, turke *Türkiye Radyo Televizyon Kurumu *), estas ĉefa kompanio por publikigi elsendojn de la Turka Respubliko (*Türkiye Cumhuriyeti* [ˈtyɾcije dʒumˈhuːɾijeti]). La leĝo de la TRT estis aprobita la 1an de majo 1964. Komence de 1990 la unua privata kanalo de televido ekelsendis specialajn radioelsendojn.

Konstituis la unuaj ekzemploj de televido kaj radio elsendado en la Turka Respubliko. Nuntempe ĝi efektivigas 24 horojn en 10 malsamaj kanaloj de televido, krom la sudorientaj provincoj de la GAP. Radioelsendoj atingis aŭdiencon de ĝis 12 diversaj kanaloj, tamen, la spektantoj estas turnante al fremdaj landoj, per 31 diversaj lingvoj.

Nuntempe, la formado de la Turka Respubliko havas la plej grandan novaĵon de elsendoorganizoj. TRT elsendas ĉiutagan mezumon de novaĵelsendaj programoj dum 11 horoj. Krome, la serioj de filmoj, dokumentaloj, dramaj kaj televidaj produktadoj estas inter la monda rekordo de elsendorganizoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Turka televido
Traktato pri stabileco, kunordigado kaj regado

La **Traktato pri stabileco, kunordigado kaj regado** (**TSKR**) estas traktato en la Eŭropa Unio, subskribita la 1-an de marto 2012 de dudek kvin registaroj de la Eŭropa Unio, trudas ĉefe la *oran regulon* pri buĝeta disciplino kaj devas esti ratifita en la sekvaj monatoj. Ĝi estas akompanata de alia traktato, kiu starigas la eŭropan meĥanismon de stabileco (EMS).

Kategorio:Politiko de la Eŭropa Unio
Kategorio:Eŭropa integrado
Tibor Kálmán Dáné

**DÁNÉ Tibor Kálmán** estas rumanihungara instruisto, kulturorganizinto naskita en Kluĵo la 31-an de marto 1954. Li estas filo de verkisto Tibor Dáné.
## Kariero
Tibor Kálmán Dáné finis en UBB de Kluĵo en 1979 matematikon. Komence li instruis, poste li estis scienca rubrikestro de gazeto A Hét (1981–1982), pli poste li estis denove instruisto, lernejinspektisto, redaktoro de Kriterion Könyvkiadó de Kluĵo, referento, ĉefsekciestro de RMDSZ. De 1999 li estis sekretario de EMKE, de 2003 afergvidanta prezidanto, de 2008 ĝia prezidanto. 
## Fonto
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.
Dane, Tibor Kalman
5308 Hutchison

'*5308 *Hutchison'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Robert Hutchison'', iaman konserviston de la kolekto de meteorŝtonoj de la Muzeo pri natura historio de Londono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Tibor Dáné

**DÁNÉ Tibor** (da:ne:) estis rumanihungara verkisto, redaktoro naskita en Kluĵo la 24-an de marto 1923 kaj mortinta en Kluĵo la 11-an de oktobro 2006. Li estis la patro de la kulturorganizinto Tibor Kálmán Dáné.

## Kariero 
Tibor Dáné pristudis juron, ekonomikon kaj pedagogion en Universitato Bolyai. Komence li instruis en la sama universitato kaj en la katedro de medicino (1946−52), dume li estis redaktoro de ĵurnalo Erdély, pli poste instruisto de 1952 en Suceagu kaj en Kluĵo, poste kunlaborinto de plantobiologia esplorstacio direktita de Rudolf Palocsay, inter 1958 ĝis 1969 respondeca redaktoro de la Junulara Libroeldonejo de Kluĵo, de 1970 scienca redaktoro de la Libroeldonejo Dacia.

## Fonto 
* *Romániai magyar irodalmi lexikon*

Dane, Tibor
András Egri

**EGRI András** rumania hungara fajroemajla artisto naskita en Turda la 31-an de januaro 1971. Li estas la filo de Enikő Nagy kaj de la pentristo László Egri, la pli aĝa frato de István Egri.

## Kariero 
András Egri pristudis pentradon en Kluĵo.

## Fonto 
* Biografio 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Ferdinand Zöhrer

**Ferdinando ZÖHRER** (naskiĝinta la 17-an de majo 1844 en Linco, mortinta samloke la 21-an de aprilo 1901) estis aŭstra verkisto.

Li estis ne nur popola kaj porjunulara verkisto sed ankaŭ topografiisto kaj komercisto-brokantisto de libroj kaj artaĵoj en Supra Aŭstrio.

## Verkoj 
* *Ob der Enns*, 1881
* *Donauhort*, 1884
* *Österreichisches Sagen- und Märchenbuch*, 1884
* *Der österreichische Robinson*, 1885
* *Österreichische Alpengeschichten*, 1888
* *Österreichisches Künstlerbuch*, 1891
* *Lebensbilder aus Österreich-Ungarn*, 1895
* *Österreichisches Buch der Arbeit*, 1898
* *Chronik von Wien*, 1898
* *Severinus*, 1900
* *Der Engel von Augsburg*, 1901

## Literaturo 
* Straßmayr, Eduard: *Ferdinand Zöhrer 1844-1901* (=Oberösterreichische Männergestalten, nr. 561) p. 163-166.

~

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
László Egri (artisto)

**EGRI László** rumania hungara industriartisto, vitropentristo naskita en Sânpaul (Mureș) la 25-an de marto 1934 kaj mortinta en Kluĵo en 2007. Li estis la edzo de Enikő Nagy, la patro de artistoj András Egri kaj de István Egri. 

## Kariero
László Egri finis pentradon inter 1955-61 en Kluĵo. Je lia iniciato oni fondis la katedron pri vitroarto en la arta altlernejo de Kluĵo.

## Fonto
*Artportal.hu 

## Eksteraj ligiloj
*Persona retejo 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
István Egri

**EGRI István** estas rumanihungara industriartisto, vitropentristo naskita en Kluĵo la 7-an de majo 1963. Li estas la filo de Enikő Nagy kaj László Egri kaj la pli juna frato de András Egri.

## Kariero
István Egri studis inter 1982–1986 en Kluĵo, kie li akiris diplomon, poste inter 1990–1993 en Budapeŝto.

## Fonto
*Artportal.hu 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Melinda Jakab

**JAKAB Melinda** estas rumanihungara baletistino, koreografino naskita en Kluĵo la 1969.
## Kariero
Melinda Jakab studis en Baletlernejo Octavian Stroia de Kluĵo en klaso de Erzsébet Hary, poste en la muzikakademio de Kluĵo en la fako pri koreografio. De 1988 ŝi estis anino de baletistaro de Kolozsvári Állami Magyar Opera, de 1990 ties solistino. Ŝi ankaŭ instruas en baletlernejo kaj en la fako pri teatrologio de UBB de Kluĵo.
## Fonto
*Biografio
## Eksteraj ligiloj
*Roloj
*Roloj 
Kategorio:Koreografoj
Jakab, M.
Kapskuado

[eta|dekstre|[Mortmetalo|Mortmetala bando Asphyx kapskupas dum koncerto]]
**Kapskupado** () estas tipo de danco kiu konsistas de forta skuado de kapo laŭ ritmo de muziko. Plej kutima ĝi estas en roko, punko kaj metalroko.

## San-problemoj 
En 2005 estis disgnoskita apopleksio al Terry Balsamo, gitaristo de Evanescence, kun supozo ke ĝin kaŭzis kapskuado. En 2007 Roisin Murphy, la fondinto kaj kantisto de Moloko, vundiĝis per seĝo dum ŝi kapskuis je ŝia kanto *Primitive*. En 2009 komenciĝis problemoj de Tom Araya, la basisto kaj kantisto de Slayer, pri lia vertebraro pro lia agresa kapskuado.

## Stiloj 
Ekzistas diversaj stiloj de kapskuado. Stiloj povas influi unu alian laŭ plaĉo akordante al rapido kaj dureco de muziko. Ĝi povas esti praktikata kun fermitaj aŭ malfermitaj okuloj kaj akompanata per man-gestoj, kiel ekzemple signo de kornoj, kantado aŭ kriado. Korpo de kapskuanto kutime parte moviĝas kun kapo por redukti streĉon de kolo. Kapskuanto povas stari en diversaj pozicioj. Piedoj povas esti unu apud la alia aŭ unu antaŭ la alia. Kutime oni elektas pozicion laŭ kondiĉoj por havi bonan bazon, stari stabile kaj ne fali. Oni povas danci ankaŭ grupe tenante brakojn de apuddancanto, tio plibonigas stabilecon. Populara stilo de kapskuado estas “ventra muelilo”.

## Vidu ankaŭ 
* Popolsurfado
* Signo de kornoj
* Metalroko
* Punko

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Dancoj
Kategorio:Metalroko
Lajos Goró

**Lajos GORÓ** [lajoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **GORÓ Lajos** estis hungara pentristo, ilustraciisto.

Lajos Goró naskiĝis en 1865 en Hungara reĝlando en Marossolymos (nuntempa Șoimuș (Hunedoara) en Rumanio). Li mortis la 19-an de marto 1904 en Budapeŝto.

## Biografio 
Lajos Goró komence estis fervoja oficisto. Post jaroj li lernis pentroarton en Vieno kaj Munkeno. Li frue estis kunlaboranto de gazeto *Vasárnapi Ujság*. Li laboris ankaŭ por *Új Idők*, krome li pentris pentraĵojn pri vivo de Budapeŝto. Li havis kontaktojn ankaŭ kun eksterlandaj gazetoj ("Illustration", "lllustrated London News", "Über Land und Meer" kaj "Leipziger Illustrierte Zeitung". Li ilustris faman romanon de Mór Jókai. Post la morto li postlasis 5 gefilojn.

## Fontoj 
* Biografio
* hungara biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
5281 Lindstrom

'*5281 *Lindstrom'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Inter-Amerika observatorio de Cerro Tololo en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Marilyn Lindstrom'', konservistinon de la kolekto de antarktaj meteorŝtonoj de la Lyndon B. Johnson Space Center.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1988
István Albu

**ALBU István** estas rumanihungara aktoro, reĝisoro naskita en Sfântu Gheorghe en 1984.
## Kariero
István Albu diplomiĝis en 2007 en UBB de Kluĵo. Li ankaŭ instruas en UBB en la teatra fako..
## Fonto
*Kariero
## Eksreraj ligiloj
*Reĝisoraĵoj 
Albu, I.
Albu, I.
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Mehmet Aurélio

**Mehmet Aurélio** - denaske *Marco Aurélio Brito dos Prazeres* - estas en Brazilo naskiĝinta futbalisto, kiu ekde la jaro 2001 vivas en Turkio kaj alprenis la turkian civitanecon. Li naskiĝis  en Rio-de-Ĵanejro, do nun estas -jara. Ekde la jaro 2010 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Beşiktaş Jimnastik Kulübü - antaŭe li interalie estis profesia futbalisto de la kluboj Fenerbahçe Spor Kulübü (Istanbulo, 2003-2008) kaj Real Betis Balompié (Sevilo, Hispanio, 2008-2010). Krome Mehmet Aurélioekde la jaro 2006 estas membro de la turka nacia teamo de futbalo kaj interalie kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.

Kategorio:Turkaj futbalistoj
Kategorio:Brazilaj futbalistoj
5345 Boynton

'*5345 *Boynton'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Schelte J. Bus elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *William V. Boynton'', profesoro pri kosmokemio kaj geokemio en la Universitato de Arizono.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Schelte J. Bus
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Stipe Pletikosa

**Stipe Pletikosa** estas kroata futbalisto en la pozicio de golisto. Li naskiĝis  en Split, Dalmatio, do nun estas -jara. Laŭ stato de la jaro 2012 li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo *FC Rostov* de la rusia urbo Rostov-na-Donu - antaŭe li interalie estis profesia futbalisto de la kluboj *Hajduk Split* kaj *Ŝaĥtar Doneck*, *Spartak Moskvo* kaj *Tottenham Hotspur*. Krome Stipe Pletikosa ekde la jaro 1999 estas membro de la kroata nacia teamo de futbalo. Kadre de ĝi li kunkonkuris pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kaj same estas membro en la teamo partoprenanta en la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2012. eta|Stipe Pletikosa

Kategorio:Kroataj futbalistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kroatio
Tümer Metin

**Tümer Metin** estas turka ekse profesia futbalisto. Li naskiĝis  en Zonguldak, do nun estas -jara. En sia kariero li profesie ludas futbalon en la unua vira teamo de la klubo Beşiktaş Jimnastik Kulübü kaj Fenerbahçe Spor Kulübü, kaj la grekiaj urboj Lariso (Tesalio, 2009-2011) kaj Kerkira (insulo Korfuo, 2011). Krome Tümer Metin inter la jaroj 2003 kaj 2009 estis membro de la turka nacia teamo de futbalo, interalie konkuranta pri la Eŭropa Futbal-Ĉampionado 2008, kie la teamo atingis la duonfinalon kaj do trian pozicion inter la eŭropaj naciaj teamoj pri futbalo.

Kategorio:Turkaj futbalistoj