open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gizella Uti

**UTI Gizella** [pr. uti] estis hungara aktorino naskiĝinta en Temesvár la 20-an de januaro 1884 kaj mortinta en Szeged la 15-an de marto 1937. 
## Kariero
Gizella Uti debutis en 1900 en Buda, en la trupo de Lajos Makó. Ŝi ludis en provincaj grandaj urboj. Ekde 1917 ĝis 1936, escepte unu sezonon (1933–34), ŝi ludis en Szeged.  
## Roloj
*Gertrudis (Katona J.: Bánk bán); 
*Hollunderné (Molnár F.: Liliom); 
*Yorki hercegnő (Shakespeare: Rikardo la 3-a).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Duklando Stirio

La **Duklando Stirio** (, , ) estis historia teritorio lokita en la moderntaga suda Aŭstrio kaj la norda Slovenio. De 1180 ĝis 1918 ĝi havis la rangon de ***duklando***. Ĝi estis parto de la Sankta Romia Imperio ĝis ties likvido en 1806; ĝi estis cislajtia kronlando de la aŭstra-hungara imperio ĝis 1918.

## Dukoj 
* :Kategorio:Dukoj de Stirio

Kategorio:Stirio
Kategorio:Germanaj duklandoj
Kategorio:Historio de Aŭstrio
Kategorio:Geografio de Aŭstrio-Hungario
Kategorio:Historio de Slovenio
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Magda Ürmössy

**ÜRMÖSSY Magda** [pr. yrmoeŝi] estis hungara aktorino naskiĝinta ? kaj mortinta ?. 

## Kariero
Magda Ürmössy debutis en Szeged, poste inter 1934 kaj 1938 ŝi ludis en Kluĵo ĉefe en operetoj. En somero 1938 oni dungis ŝin al teatro Alhambra de Bukareŝto, kie ŝi ludis sub nomo Magda Uramsiu. Pli poste ŝi aperis en la *Theater Palace* de Beogrado, poste en Zagrebo,  Saloniko, Ateno kaj Istanbulo ĉi-okaze sub nomo Magda Madelaine. Fine ŝi elmigris al Usono. 

## Roloj
* Marika hadnagya (Sally G.); 
* Mira (Ábrahám P.: 3:1 a szerelem javára).

## Fonto
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Vespergazeto

**Vespergazeto** estas gazeto kiu aperas plurfoje semajne, nur vespere ĉiutage krom dimanĉe. Ĝi estas malpeza kaj forĵetebla eldonaĵo, kutime presita sur malmultekosta papero, enhavanta novaĵojn pri variaj temoj. Ĉi tiuj temoj povas inkluzivi politikajn eventojn, krimojn, sportojn, opiniojn, veterprognozojn, kaj tiel plu. En multaj modernaj taggazetoj ankaŭ pagitaj anoncoj kaj reklamoj prenas ampleksan lokon.

Ekzistantaj vespergazetoj estis *Večerník Praha*, *Ostravský večerník* kaj aliaj. 

## Vidu ankaŭ 
* Taggazeto

Kategorio:Gazetoj
Ringa gimnastiko

[eta|la norvega gimnasto *Arve Jørgensen* dum ringa gimnastiko en [2001]]
[eta|1220ra|[Hermann Weingärtner en la Olimpiko 1896 (arĝenta medalo, sed kun kvin pliaj medaloj plej sukcesa atleto de la unua moderna olimpiko)]]

**Ringa gimnastiko** estas fako de ila arta gimnastiko de viroj. Ekde la unua moderna olimpiko, la Somera Olimpiko 1896, ĝi estas olimpika sporto. La gimnastikilo nomiĝas **duringo**. Laŭ la olimpikaj reguloj,
du ringoj pendas en alteco de 275 centrimetroj super la planko, en distanco de 50 centrimetroj je drataj ŝnuroj, kiuj turneble estas fiksitaj je 575 centrimetrojn alta skafaldo. Plankaj matracoj por la fina subensalto de la gimnastikilo altas 20 centimetrojn. La du ringoj mem havas diametron de 24 centimetroj ekstere kaj 21 interne.

Dum la gimnastikado alternas movoj, kiuj aparte necesigas korpan forton, kaj elementoj svingaj.

## Olimpikaj oraj medaloj pri ringa gimnastiko 
* 1896: Ioanis Mitropulos (Grekio)
* 1924: Francesco Martino (Italio)
* 1928: Leon Štukelj (Jugoslavio)
* 1932: George Gulack (Usono)
* 1936: Alois Hudec (Ĉeĥoslovakio)
* 1948: Karl Frei (Svislando)
* 1952: Grant Schaginjan (Sovetunio)
* 1956: Albert Asarjan (Sovetunio)
* 1960: Albert Asarjan (Sovetunio)
* 1964: Takuĝi Hajata (Japanio)
* 1968: Akinori Nakajama (Japanio)
* 1972: Akinori Nakajama (Japanio)
* 1976: Nikolaj Andrianov (Sovetunio)
* 1980: Aleksandar Ditjatin (Sovetunio)
* 1984: Ning Li (Ĉinio) kaj Koĝi Guŝiken (Japanio)
* 1988: Holger Behrendt (GDR) kaj Dimitrij Biloserĉev (Sovetunio)
* 1992: Vitalij Ŝtŝerbo (Unia teamo, KSŜ)
* 1996: Jury Chechi (Italio)
* 2000: Szilveszter Csollány (Hungario)
* 2004: Dimosthenis Tampakos (Grekio)
* 2008: Ĉen Jibing (Ĉinio)
* 2012: Arthur Zanetti (Brazilo)
* 2016: Eleftherios Petrounias (Grekio)

Kategorio:Gimnastiko
Kategorio:Someraj Olimpikoj
Village People

**Village People** estas usona disko-popmuzika/dancmuzika grupo, fondita en la jaro 1977 en Novjorko. La devenaj membroj estis:

* Alex Briley - G.I. (soldato)/maristo
* David Hodo - laboristo
* Glenn Hughes - motorciklisto
* Randy Jones - vakero
* Felipe Rose - indiano
* Victor Willis - policano/admiralo

La grupon fondis franca samseksema komponisto Jacques Morali; komune kun produktoro Henri Belolo ili produktis al la bando Village People plimulton de furorkantoj.

Inter iliaj plej famaj kantoj apartenis "Y.M.C.A.", "Macho Man", "In the Navy" kaj "Sex Over the Phone".

En la jaro 2008 ili akiris stelon sur Trotuaro de famo en Holivudo

## Diskaro 
### Albumoj 

Kategorio:Diskotekaj grupoj
Kategorio:Popmuzikaj grupoj
Kategorio:GLAT-muzikistoj
Kategorio:Knabaj muzikgrupoj
Kategorio:Usonaj diskotekaj muzikistoj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1977
Johann Aegidius Bach

**Johann Aegidius Bach** (naskita la 9-an de februaro 1645 en Erfurto; mortinta en novembro 1716 en Erfurto) estis vjolisto kaj aldisto en la Urbomuzikista Kompanio en Erfurto el la familio Bach.

Krom tio li estis orgenisto ĉe la Komercisto- kaj Miĥaelo-preĝejoj; ekde la 30-a de junio 1682 li estis direktoro de la urbkonsilantara muziko; ekde 1694 li havis la permeson por komercado kun „varoj el Nurenbergo“. Li estis patro de Johann Bernhard Bach.

Du el liaj filoj fariĝis muzikistoj:

:* Johann Bernhard Bach (1676-1749).
:* Johann Christoph Bach (1685-1740).

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323
* Musicalia, Enciclopedia y Guía de la Música Clásica, Editorial Salvat, 1986, ISBN 84-7137-872-8
* Larousse de la musique, Librairie Larousse, 1957

## Eksteraj ligiloj 
* Diskografie der Werke Bachs und der Bach-Familie  mit vielen weiteren Informationen

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Klasikaj aldviolonistoj
Kategorio:Germanaj aldviolonistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Eiken

**Eiken** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 1999 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
Eiken estas longa stratovilaĝo ĉe la bordo de la rivero Sissle, kiu alfluas en Sisseln al Rejno. En nordo la valo de Sissle malfermiĝas al la vasta Leŭso-ebenaĵo de Rejno, dum en sudo ĝi estas flankigita de montoj de la Tavola Ĵuraso.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,07 km², de kiuj 2,16 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,63 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 472 m s.m. sur la altebenaĵo de la monto *Schupfarterberg*, dum la plej malalta punkto situas sur alteco de 300 m s.m. borde de la rivero Sissle ĉe la norda komunumlimo.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 7,08 km², de kiuj 28,5% estas kovritaj de arbaro, 45,8% servas por agrikulturo kaj 23,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Eiken limas en nordoriento al Sisseln, en oriento al Kaisten, en sudoriento al Oeschgen, en sudo al Frick, en sudokcidento al Schupfart, ken en okcidento al Münchwilen.

## Trafiko 
Eiken disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj tra la Frick-Valo de Bazelo al Zuriko. Tra la komunumo pasas ankaŭ la poŝtaŭtolinio de Frick al Stein.

Tra la komunumo pasas norde de la vilaĝo la kantona ĉefvojo n-ro 7 de Bazelo al Vinterturo kaj tra la vilaĝo mem la kantona ĉefvojo n-ro 3 de Bazelo al Zuriko. La komunumo disponas pri propra alveturejo al la svisa aŭtovojo A3, kiu pasas tra ĝia teritorio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Eiken datiĝas el la jaro 1160 kiel *Eitchon*.

En mezepoko la Grafoj de Homberg-Thierstein kaj poste iliaj heredantoj la Habsburgoj, regis pri Eiken. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj, kiuj pluregis tie ĝis la jaro 1797, kiam la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Eiken estiĝis komunumo de la argovia distrikto Laufenburg.

## Partneraj komunumoj 
*  Eicken-Bruche, urboparto de Melle en Germanio
*  Eecke en Nordo-Kaleza Markolo, Francio, historie flandralingva,
*  Eke, unu el du partoj de Narareth en Flandrio, Belgio
kaj ekde 2005 ankaŭ
* Eyke en la graflando Suffolk kaj la regiono East Anglia en Anglio, Britio, kaj
* Egtved apud Vejle en la regiono Suda Danio, Danio
Evidente ĉiuj ses loĝlokoj estas elektitaj pro la simila loknomo, kiuj en ĉiuj lokaj ĝermanaj lingvoj signifas "kverkoj". Ekde 1965 la loĝantoj de Eecke kaj la partneraj komunumoj en Germanio, Francio kaj Flandrio ĉiujn du jarojn renkontiĝas por internacia "festo de la kverkaj vilaĝoj", alterne en unu el la kvar loĝlokoj. Ekde 2005 la lastaj du partneraj komunumoj el Anglio kaj Danio aliĝis al la aranĝo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Eiken (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Eiken
Janko Prunk

**Janko Prunk** () (n. 30-an de decembro 1942) estas slovena historiisto pri moderna historio. Li naskiĝis en la vilaĝo de Loka pri Zidanem Mostu (parto de la urbo de Sevnica) en la centra Slovenio, kiu estis tiam la german-okupita Malsupra Stirio. Prunk skribis pri analizemaj politika scienco kaj historio, la genezo de modernaj politikaj formiĝoj kaj la historio de socia kaj politika filozofio en Slovenio. Li ankaŭ skribis pri la historio de politikaj movadoj en Slovenio el la fino de la 19-a jarcento ĝis la dua mondmilito, aparte pri slovena kristana socialismo kaj la historio de slovenaj naciaj demandoj.

Kategorio:Historiografio
Kategorio:Slovenaj historiistoj
Kategorio:Slovenaj verkistoj
Kategorio:Slovenaj filozofoj
Kategorio:Slovenaj sociologoj
Kategorio:Slovenaj politikistoj
Kategorio:Slovenaj ĵurnalistoj
Kategorio:Ĝermoj pri historiistoj
Discopříběh

**Discopříběh** (en Esperanto *Diskoteka okazintaĵo*) estas filma komedia muzikalo filmita en ĈSSR. Ĉefrolon de pubereca kamenpurigista metilernanto Jirka rolis Rudolf Hrušínský malplej aĝa, rolon de lia patro kreis Ladislav Potměšil kaj rememorigan rolon de la patrino de Jirka Jana Krausová. 

La filmo estis filmita en Plzeň kaj akompanas ĝin kantoj de Michal David.

## Okazintaĵo
Kamenpurigista metilernanto Jirka Horáček loĝas en pilzena loĝdomaro kun sia patro kaj liberan tempon li pasigas kun grupeto de amikoj precipe en diskotekoj. Dum unu el ili li interkonatiĝos kun allogema blondulino Eva, sed kiu apartenas al pli aĝa fanfaronulo Cáfa. Malgraŭ tio ke li interkonatiĝos la saman vesperon kun Jitka, la ordinara junulino, estonta frizistino, li enamiĝos en memkonfidan belulinon Eva. En klopodo pruvi, ke li estas pli bona ol Cáfa, Jirka faras eĉ "stultaĵojn" kiel estas kurado nuda tra la placo en Plzeň aŭ kisado antaŭ sekureca kamerao. Kaj dum al la simpatia Jitka li okulfrape montrigas sian malintereson, li klopodas entrudiĝi en favoron de Eva. Samtempe li komenciĝas veni en senĉese pli grandajn problemojn kun sia patro, kiu ne havas nervojn por liaj puberecaj friponaĵoj. Fine li ekkomprenos, ke ne Eva, sed Jitka vere amas lin.

Libera daŭrigo de la filmo estas muzikalo *Discopříběh 2*, en kiu la problema ano de la familio de Horáčkidoj estas male la patro de Jirka.

## Eksteraj ligiloj
*Kanto nomita Discopříběh en la samnomata filmo en YouTube

Kategorio:Ĉeĥaj filmaj muzikaloj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1987
Armilejo

[eta|dekstra|200px|Armilejo ĉe la *Pfaffenteich* en [Ŝverino, Germanio]]
**Armilejo**, aŭ **arsenalo**, estas militista deponejo de armiloj; ĝi estas ejo, kie estas stokataj kaj eventuale riparitaj armiloj kaj aliaj maŝinoj aŭ aparatoj de armeo.

Laŭ Francisko Azorín **arsenalo** estas *Armilprovizejo.*

## Etimologio 
La vorto *arsenalo*, kiu nuntempe ekzistas en multaj eŭropaj lingvoj, devenas el la araba دار الصناعة, *dār as-sināʿa*, kiu signifas "metiejo", "fabriko". Ĝi uzatas interalie ekzemple en la germana (*Arsenal*), en la itala (*arsenale*) kaj en la franca (*arsenal*).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo de la muzeo en la arsenalo de Vroclavo  (pole)

Kategorio:Armeo
Kategorio:Konstruaĵoj
Gyárfás Oláh

**OLÁH Gyárfás** [pr. ola: dja:rfa:ŝ] estas rumanuja hungara vestfasonisto naskiĝinta en Miercurea Ciuc la 22-an de junio 1975.

## Kariero 
Gyárfás Oláh finis siajn mezlernejajn studojn en *Liceo de Muziko kaj Arto Nagy István* de Miercurea Ciuc en la fako de pentrado sub direkto de pentristo Árpád Márton. Poste li studis inter 1996 kaj 2001 en la Okcidenta Universitato de Temeŝvaro, kie liaj profesorinoj estis Magda Zimán kaj Elena Tulcan. Kiel stipendiulo li studis poste en la tekstilfako de la Industriarta Universitato Moholy-Nagy László en Budapeŝto en la klaso de Katalin Sárváry. En 2006 li fondis kune kun aliaj kvin gekunuloj (Rita, Dragoş, Ioana, Maria, Erika) la markon *Rozalb de Mura*http://www.rozalbdemura.ro/  en Bukareŝto, kie estas iliaj vendejo. Li laboras en Miercurea Ciuc.

## Premioj, distingoj 
* 2006 - Grandpremio de Erste Bank (Kontakt Erste Bank Award) pro la plej bona dizajnisto el Mezo kaj Orienta Eŭropo, Vieno;
* 2008 - Modisto de jaro 2008-a en la Moda semajno de Londono.

## Modfestivaloj 
* 2004 Design May, Berlino;
* 2002 Iaşi Rumanuja Moda Semajno;
* 2002 Juna dizajnisto Bukareŝto;
* 2001 Iaşi, Rumanuja Moda Semajno;
* 1999 Modtagoj de Bukareŝto.

## Fonto 
* Intervjuo 2008https://archive.is/20121209173954/http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:MHpau6H-nDAJ:www.korunk.org/?q%3Dnode/8%26ev%3D2008%26honap%3D12%26cikk%3D9388+Ol%C3%A1h+Gy%C3%A1rf%C3%A1s&cd=11&hl=en&ct=cl2004nk&client=firefox-a kaj retejo de vendejohttp://www.rozalbdemura.ro/ 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj modistoj
Kamenpurigisto

eta|250px|Kamenpurigisto dum laboro
**Kamenpurigisto** aŭ **kamentubisto** estas homo, kies metio okupiĝas pri purigado, kontrolo kaj riparo de kamentuboj, ekipaĵoj por forkonduko de produktoj de forbruligado, bruligekipaĵoj kaj pliaj koneksantaj ekipaĵoj.

## Ecoj de la laboro 
Kamenpurigado estas laboro kiu grandaparte okazas en altaj altecoj (sur tegmentoj de konstruaĵoj). Tiu ĉi metio ne estas konvena por homoj, kiuj suferas je akrofobio (altotimo), problemoj kun kunordigado de movoj, kaj aliaj sanproblemoj kiel ekzemple epilepsiaj atakoj.

## Ekipaĵo 
Inter baza ekipaĵo, kiu estas uzata en tiu ĉi metio, estas trapremaj brosoj, puriga ekipaĵo por malsuprenigo en kamentubon, masonista ilaro kaj ekipaĵon por laboro kun ladoj. Laborante estas bezone per mekanika movo forigi eksidintajn fulgojn en forkondukaj tuboj, kiuj malfaciligas pluaj fluadon de bruligaĵoj de loko de brulado en liberan atmosferon.

## Historio 
[eta|250px|Kamenpurigisto en la [1850-aj jaroj.]]
Kamenpurigista afero estas unu el la plej malnovaj metioj en la mondo. La plej grandan ekfloron la kamenpurigistoj spertis en la tempo de industria revolucio. Ekde tiu tempo la kamenpurigistoj - dank' al kresko de loĝantoj, do pli granda bezono de loĝejoj kaj pro tio ankaŭ kamentuboj - pli kaj pli bezonataj. Sed nun, en tempo de kresko de centra hejtado estas da ili malpli kaj malpli.

## Mitoj ĉirkaŭ kamenpurigistoj 
### Ĉeĥio 
En la ĉeĥa popola konscio (same hungaroj) estas, ke la kamenpurigistoj alportas feliĉon. Se iu ekvidos ilin, li devas teni je butono, por ke li havu feliĉon.

### Granda Britio 
En kelkaj partoj de Britio estas por fianĉino feliĉo vidi kamenpurigiston dum sia nuptotago. Multaj kamenpurigistoj eluzas tiun ĉi miton kaj balaas kamentubojn en konataj familioj, kie estas nupto ĝuste dum tiu tago, por ke ili alportu al la fianĉino la feliĉon.

## Famaj kamenpurigistoj 
* Ferenc Storno

## Kamenpurigisto en literaturo 
Hans Christian Andersen verkis fabelon *Paŝtistino kaj Kamenpurigisto*, kiu estas en lia libro *Neĝa reĝino*.

## Ligiloj 
Kategorio:Profesioj
Kategorio:Metioj
Ágnes Keszeg

**KESZEG Ágnes** [pr. keseg] estas rumanuja hungara grafikistino, libroilustraciistino naskiĝinta en Turda la 15-an de oktobro 1983. Ŝi estas la filino de etnografo Vilmos Keszeg kaj pli juna fratino de literaturistino Anna Keszeg

## Kariero
Ŝi studis tekstilarton en Kluĵo kaj nun ŝi estas doktoriĝontino. Ŝi pluinstruis sin ankaŭ en la Budapesta Iparművészeti Egyetem (Industriarta Universitato). Ekde septembro de la jaro 2005 ŝi estas konstanta kunlaborantiino de la infanrevuo Cimbora. Ekde 2007 ŝiajn ilustraciojn publikas la modrevuo *Elle*.

## Retaj publikaĵoj
*www.lato.ro/news.php/Irodalom-es-a-ctiy/2/5
*www.keszegagnes.blogspot.com

## Memstaraj volumoj
*2006. Szilágyi Domokos: Lám, egymást érik a csodák - Cerkabella Könyvkiadó, Szentendre
*2007: Zalán Tibor: Királylányok könyve- Cerkabella Könyvkiadó, Szentendre
## Eksteraj ligiloj
*Retejohttp://cerkabella.hu/illusztratoraink/keszeg.html http://www.arhipelag.ro/galerie-arta-plastica-cluj/artisti-pictura-gravura-grafica-sculptura/keszeg-agnes 

Kategorio: Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Johann Georg Bach

**Johann Georg Bach** (* 30-an de septembro 1751 en Eisenach; † 12-an de aprilo 1797 en Eisenach) estis germana orgenisto.

Johann Georg Bach devenis de la familio Bach, li estis filo de Johann Ernst Bach. Li estis ekde 1777 kortega kaj urba orgenisto ĉe Georgo-preĝejo en Eisenach. Ĉu li kiel ankaŭ siaj prauloj ankaŭ komponis, ne estas konata.

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj muzikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1751
Kategorio:Mortintoj en 1797
Kategorio:Viroj
Anna Keszeg

**KESZEG Anna** [pr. keseg] estas rumanuja hungara literaturhistoriistino, eseistino naskiĝinta en Turda la 26-an de aŭgusto 1981. Ŝi estas la filino de etnografo Vilmos Keszeg kaj la pli aĝa fratino de grafikistino Ágnes Keszeg. 

## Kariero
Anna Keszeg havigis diplomojn pri hungara kaj franca lingvoj kaj literaturoj, respektive pri filozofio en la Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo. En 2004 ŝi diplomitiĝis en Sorbonne Paris IV pri la nuntempa franca literaturo kaj en 2005 ŝi havigis gradon de majstro en la *École des Hautes Études en Sciences Sociales*. En 2009 ŝi doktoriĝis en ELTE de Budapeŝto. Ŝi estas redaktorino de revuo Korunk, instruistino en la UBB de Kluĵo.

## Memstaraj volumoj
**Gyöngyössi János. Szövegek és kontextusok*, Ráció Kiadó, 2011.
**Párizs-rekonstrukciók* (eseoj, 2006).

## Fonto
*Ujsagiras.ro
*Retejohttp://www.korunk.org/?q=node/10671

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
IIona Toszó

**TOSZÓ Ilona** [pr. toso:] rumania hungara aktorino naskiĝinta en Marosvásárhely la 18-an de aŭgusto 1944. Ŝi estas la edzino pentristo istván Árkossy kaj la patrino de ekonomikisto, fotisto Zsolt Árkossy.

## Kariero
Ilona Toszó ekde 1966 dum tri jaroj ludis en la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş kaj ekde 1969 en la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo. Ŝi translokiĝis en Hungarujon, sed tie ŝi ne plu ludis. 

## Roloj
*Juli (Molnár F.: Liliom); 
*Helga (Zorin: Varsói melódia); 
*Tarnóczy Sára (Kemény Zs.–Csávosy Gy.: Özvegy és leánya); 
*Szúzia (Sütő A.: A szúzai menyegző).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio: Rumanujaj hungaraj aktoroj
Christoph Bach (muzikisto)

**Christoph Bach** (* 19-an de aprilo 1613 en Wechmar; † 12-an de septembro 1661 en Arnstadt) estis la dua filo de Johannes Bach, frato de Johann kaj de Heinrich Bach same kiel avo de Johann Sebastian Bach.

## Vivo 
Post siaj muzikaj edukojaroj - certe je la komenco ĉe la patro kaj eble ankaŭ ĉe la urbofajfisto Hoffmann el Suhl - ĉ. 1633 li estas denove en Wechmar kiel urbomuzikisto kaj princa konsilanto kaj „princa servisto“.

En 1640 li restis en saksa Prettin, kie li geedziĝis kun filino de urbofajfisto.

Christoph Bach estis ekde 1642 ĝis 1652 urbkonsilantara muzikisto en Erfurto.

Por la familio Bach Erfurto estis trans longega tempospaco „ĉefa kolektiĝejo“. Ĉi tie en Erfurto familio Bach dominis trans tuta jarcento la muzikan vivon tiamaniere, ke eĉ en 1793 ĉiuj urbofajfistoj estis nomataj „Bachoj“, kvankam delonge neniu de ĉi tiu nomo vivis inter ili. Nur en la parokaj registroj de la Komercisto-preĝejo estas registritaj pli ol 60 infanbaptoj, geedziĝoj kaj entombigoj de la erfurta muzikisto-familio Bach.

En 1654 li iris al Arnstadt kiel „grafa kortego- kaj urbomuzikisto“. Eventualaj komponaĵoj ne konserviĝis.

Tri el liaj filoj estis muzikistoj:

* Georg Christoph Bach
* Johann Christoph Bach (1645-1693)
* Johann Ambrosius Bach, patro de Johann Sebastian.

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323
* Musicalia, Enciclopedia y Guía de la Música Clásica, Editorial Salvat, 1986, ISBN 84-7137-872-8
* Larousse de la musique, Librairie Larousse, 1957

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bach

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Urbofajfistoj
Alfo Karena

**Alfo Karena**, ankaŭ konata kiel **Kanopo** (oficiale *α Car*, ) estas la dua plej hela stelo videbla en la tera ĉielo, post Siriuso; ĝi videblas en la suda duonsfero. Estante la plej hela stelo en la konstelacio Kareno, ĝi ricevis la oficialan nomon *Alfo Karena*.

La videbla magnitudo de Kanopo estas -0,72.

Temas pri malkutima ekzemplero de supergiganta F-tipa stelo. Rigardita nudokule, ĝi ŝajnas esti blanka, kvankam F-tipaj steloj estas fakte flavec-blankaj.

## Videblo 
Kanopo neniam videblas en la plejparto de la norda duonsfero, ĉar ĝi havas deklinacion -52° - kio signifas, ke ĝi teorie videblas (sub perfektaj observaj kondiĉoj) nur el lokoj pli sudaj ol Losanĝeleso kaj Ĝibraltaro.

En la suda duonsfero, sude de la latitudo 37°18', ĝi estas ĉirkaŭpolusa stelo - tio okazas, ekzemple, en la aŭstralia subŝtato Viktorio kaj sude de la urboj Aŭklando (Nov-Zelando), Bahía Blanca (Argentino) kaj Valdivia (Ĉilio).

Kategorio:Flavaj supergigantoj
Johann Lorenz Bach

**Johann Lorenz Bach** (* 10-an de septembro 1695 en Schweinfurt; † 14-an de decembro 1773 en Lahm) estis germana komponisto el la frankonia linio de la familio Bach.

## Vivo 
Johann Lorenz Bach, nepo de Georg Christoph Bach, estis muzike edukita de sia patro Johann Valentin Bach samkiel 1715-17 en Vajmaro far Johann Sebastian Bach. Ekde 1718 ĝis sia morto li estis kantoro, orgenisto kaj instruisto en la Barona Liĥtenŝtejna Rezidejo Lahm en Itzgrund (ĉe Coburg). eta|**La orgeno de Joh. Lorenz Bachs**

En la kastela preĝejo ankoraŭ staras la orgeno, kiun li ludis dum pli ol kvardek jaroj: plejparte originale konserviĝinta instrumento de la orgenkonstruisto Heinrich Herbst el Halberstadt el 1732 kun 29 sonaj registroj sur du manualoj kaj abunde provizitaj pedalregistroj.

Escepte de preludo kun fugo en D-maĵoro la verkoj de Johann Lorenz Bach estas perdiĝintaj.

La genealogia arbo de la familio Bach far Johann Sebastian enhavas jenan enskribaĵon pri Joh. Lorenz:

"N-o 38. Joh. Lorenz Bach, pli aĝa filo de Joh. Valent. Bach sub n-o 21, estas orgenisto je Lahme en Frankonio."

## Fontoj 
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Herbstorgel Lahm/Itzgrund 

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Germanaj komponistoj
Zoltán Vadász

[eta|260ra|Lia tombo en la [Tombejo Házsongárd]]
**VADÁSZ Zoltán** [pr. vada:s] estis rumanuja hungara aktoro, deklamisto naskiĝinta en Gârbou la 22-a de julio 1926 kaj mortinta en Kluĵo la 19-an de novembro 1989.

## Kariero 
Vadász debutis en 1951 en la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe. Inter 1956 kaj 1960 li ludis en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea, poste ĝis 1987 en la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo.

## Roloj 
* Rica Venturiano (Caragiale: Zűrzavaros éjszaka);
* Alekszej (Visnyevszkij: Optimista tragédia);
* Kopjáss (Móricz Zs.: Rokonok);
* Hephaisztosz (Eftimiu: Prométheusz);
* dr. Stockman (Ibsen–Miller: A nép ellensége);
* Vincze (Bálint T.: A sánta angyalok utcája);
* Nagelschmidt (Sütő A.: Egy lócsiszár virágvasárnapja);
* Luka (Gorkij: Éjjeli menedékhely).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj deklamistoj
Johann Elias Bach

**Johann Elias Bach** (* 12-an de februaro 1705 en Schweinfurt; † 30-an de novembro 1755) estis germana komponisto el la familio Bach.

Post studado de teologio en Jena li restis ekde 1737 ĝis 1742 kiel lernhelpanto kaj sekretario ĉe sia kuzo Johann Sebastian Bach en Lepsiko. Liaj leteroj el ĉi tiu tempo estas gravaj fontoj pri la vivo de J.S. Bach. Ekde 1743 li estis kantoro en Schweinfurt. La du jarkolektoj de ekleziaj kantatoj, kiujn li komponis kaj kiujn liaj samtempuloj alte laŭdis, perdiĝis.

Li estis patro de Johann Michael Bach (1745-1820) (?) kaj avo de:

* Johann Georg Bach (1786-1874)
* Georg Friedrich Bach (1792-1860)

## Literaturo 
* *"Die Briefentwürfe des Johann Elias Bach"*, herausgegeben und kommentiert von Evelin Odrich und Peter Wollny, Leipziger Beiträge zur Bachforschung Band 3, Hildesheim 2000
* Diccionario Enciclopédico de la Música *Música Maestro*, Editorial Rombo, 1996, ISBN 8482579323

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Germanaj komponistoj
Béla Vágó (aktoro)

*Kursiva teksto***VÁGÓ Béla** [pr. va:go:] estis hungara aktoro kaj reĝisoro naskiĝinta en Nagyvárad la 26-a de junio 1871 kaj mortinta en Budapeŝto la 31-an de januaro 1931.

## Kariero 
Béla Vágó debutis en 1893 en trupo de Antal Bokody. Post provincaj jaroj ekde 1903 li fariĝis ano de la Király Színház. Inter 1908 kaj 1929 li estis aktoro kaj reĝisoro de l Magyar Színház. Li rolis ankaŭ en la Teatro Blaha Lujza (1924) kaj en la *Fővárosi Operettszínház* (1928). Ekde septembro de 1930 ĝis januaro 1931 li reĝisoris en la Belvárosi Színház. Li instruis en la aktorlernejo de Szidi Rákosi. Ekde 1917 ĝis 1925 li estis vicprezidanto de la Budapesta Aktorligo.

## Roloj 
* Zahel (Heijermans: Ghettó);
* Báthory nádor (Szomory D.: II. Lajos király);
* Gál (Molnár F.: Játék a kastélyban).

## Reĝisoraĵoj 
* Bródy S.: Királyok;
* Fodor L.: Dr. Szabó Juci;
* Bíró L.: Sárga liliom;
* Fodor L.: Töltőtoll.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Fragotorto

**Fragotorto** estas unu el la klasikaj fruktaj tortoj, kiuj estas farataj en multaj variantoj kaj kies tegaĵo ĉefe konsistas el fragoj. Ĝi ne nur estas konata en la germanlingvaj landoj sed ankaŭ en Britio, Pollando kaj Rusujo.

Kutimaj estas du diversaj variantoj.
* Bazo estas grundo el friabla pasto, kiu estas priŝmirata per konfitaĵo, sur kies tavolo kuŝas biskvito. Sur tio estas aranĝataj la fragoj.
* Fragoj estas aranĝataj sur grundo de friabla pasto.

Ĉiam estas uzataj freŝaj fragoj, kiuj estas izolataj per torta glazuro. Ĉiuj eblaj manieroj de konservado estas nur parte aplikeblaj por fragoj kaj ne rezultigas uzeblan produkton. Fragotorto estas ofte servata kun batita kremo al kafo.

## Bildaro 

Dosiero:Strawberry Pie.jpg|Simpla fragotorto
Dosiero:Erdbeerkuchen Konditorrezept.jpg|Fragotorto laŭ disvastiĝinta tortobakista recepto
Dosiero:Strawberrycake.jpg|Plenigita fragotorto
Dosiero:Stück Erbeerkuchen.JPG|Fragotorto sur kafotablo
Dosiero:Erdbeerkuchen.png|Korforma fragotorto 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Manĝaĵoj
Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Tortoj
Johann Michael Bach la 3-a

**Johann Michael Bach** (* 9-an de novembro 1745 en Struth ĉe Schmalkalden; † 13-an de junio 1820 en Elberfeld) estis germana komponisto el la familio Bach. Lia parenca rilato al la linio de Wechmar, el kiu devenas Johann Sebastian Bach, ne estas klara.

Li frue vojaĝis al Nederlando kaj Anglio, laboris en Tann (Rhön) kiel kantoro, studis en Göttingen kaj Lepsiko, setlis en Güstrow kiel juristo, revenis al Tann kaj post vojaĝo al Svisio pasigis sian restan vivon en Elberfeld, urboparto de la nuna Wuppertal.

De li estas konserviĝinta jenaj verkoj:
* ses kalvicenkonĉertoj
* sakralaj kantatoj
* profanaj kantatoj
* lidkolekto "Schweizer Naturszenen"
* Instruilo pri ĝeneralbaso

## Fontoj 
* Thomas Nüdling: *Untersuchungen zu Johann Michael Bach. Leben und Werk; Schriftliche Hausarbeit vorgelegt im Rahmen der Ersten Staatsprüfung für das Lehramt für die Sekundarstufen I und II im Fach Musik*. Detmold 2002

Kategorio:Klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Familio Bach
Bastonpreĝejo

[eta|300px|La bastonpreĝejo de Borgund en [Lærdal, Norvegio.]]
**Bastonpreĝejo** aŭ **lignopreĝejo** estas kristana paroĥa preĝejo, de la mezepoko, konstruita el ligno, kaj kun portantaj ŝtipoj, bastonoj, reduktita en la grundo, aŭ metita sur lignaj kadroj metita sur granita kampŝtono, la bretŝtonoj.

Oni konas pri eklezioj per stangoj nedifinitaj en la teron, nur el arkeologiaj eltrovoj. La supervivantaj eklezioj, ĉiuj de kiuj havas bastonojn ligitajn sur kadraj lignoj super kampŝtono, estas konataj kiel bastonpreĝejoj.

Oni supozas, sur bazo de arkeologiaj trovaĵoj, ke la plej maljunaj preĝejoj en Danio, Svedio, Norvegio kaj Nordeŭropa cetere estis bastonpreĝejoj. Dum unufoje Norvegio havis ĉirkaŭ 1000 tiajn preĝejojn, nuntempe nur 28 restis en Norvegio, kaj unu supervivas en Svedio.

## Vidu ankaŭ 
* Bastonpreĝejo de Fantoft

[eta|275px|La bastonpreĝejo de Urnes en [Luster, Norvegio, kiu estas Monda heredaĵo de Unesko]]

Kategorio:Tipoj de preĝejoj
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Norvegio
Kategorio:Antikva arkitekturo
Kategorio:Lignokonstruaĵoj
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en la 12-a jarcento
Zsolt Berszán

**BERSZÁN Zsolt** [pr. bersa:n] *Berszán-Márkos Zsolt* estas rumanuja hungara pentristo naskiĝinta en Târgu Mureş la 3-an de marto 1974. Li loĝas kaj laboras kaj en Ĉikŝomjo kaj en Kluĵo. Li estas ano de Bázis Csoport (Grupo Bazis) de Kluĵo kune kun István Betuker kaj Szabolcs Veres. Li estas la pli aĝa frato de de dizajnistino Ágota Antal.
## Kariero
Zsolt Berszán studis en la Universitato pri Arto kaj Dizajno de Kluĵo en la fako pri dizajno inter 1992 kaj 1998. Ekde 2006 li estas doktoriĝonto en la sama universitato. Li estis unu el fondintanoj de artaj revuoj kaj la memstara fondinto de revuo kaj galerio *Bázis*http://www.bazis.ro/.
## Ekspozicioj
Li ekspozicias individue ekde 1995 kaj partoprenis grupajn ekspoziciojn ekde 1998.
## Eksteraj ligiloj
*Informoj pri artisto http://www.glaskasten-intermedia.ro/virtual/p02e.html 
*Filmportreto TVR.ro 

## Fonto
*Retejo de artisto en rumana, hungara kaj angla lingvoj http://www.berszanzsolt.ro/

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Gohatto

***Gohatto*** (**御法度**, ***Tabuo***) estas japana filmo de Nagisa Oshima, aperinta en 1999.

## Temo 
Bela androgino (ludata de Ryūhei Matsuda) eniras milicon de samurajoj Shinsen Gumi en la fino de la 19-a jarcento. Tiu alveno estigas tiom da emo ĉe aliaj viroj, ke okazas krimoj, suspektoj kaj murdoj.

Se tiu filmo ĝuas bildon kaj distribuon indan de granda amafera filmo, ĝia muziko intriga kaj instiga, same kiel la nekredebla paleco de la ĉefaktoro, malgaja kaj malkvietiga, faras el *Gohatto* veran polican filmon, imagan priserĉon, kiu enirigas la spektantojn en malbone konatan universon: tabuon de samseksemo.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Gohatto* (*御法度*)
* Angla titolo: *Taboo*
* Reĝisoro: Nagisa Oshima
* Scenaro: Nagisa Oshima (Ryōtarō Shiba por la romano *Shinsengumi Keppūroku*)
* Foto: Toyomichi Kurita
* Produkto: Shōchiku, Kadokawa Shoten, IMAGICA, BS Asahi, Eisei Gekijo
* Muziko: Ryuichi Sakamoto
* Muntado: Tomoyo Oshima
* Aperdato: 1999
* Lando: Japanio
* Ĝenro: Dramo
* Daŭro: 100 minutoj

## Rolularo 
* Takeshi Kitano: Vic-komandanto Toshizō Hijikata
* Ryūhei Matsuda: Sōzaburō Kanō
* Shinji Takeda: Kapitano Sōji Okita
* Tadanobu Asano: Hyōzō Tahiro
* Yōichi Sai: Komandanto Isami Kondō
* Jirō Sakagami: Kapitano Genzaburō Inoue

## Eksteraj ligiloj  
* Gohatto en IMDb

Kategorio:Japanaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1999
Kategorio:GLAT-filmoj
1140-aj jaroj

## Eventoj 
### Afriko 
### Amerikoj 
### Azio 
*1445: Per buleo la Papo Eŭgeno la 3-a alvokis al la Dua Krucmilito, kiu finfine en la jaro 1148 fiaskis el la vidpunkto de la eŭropanoj antaŭ Damasko.

### Eŭropo 
*

## Gravaj personoj 
### Reĝoj 
#### Ameriko 
#### Azio 
#### Eŭropo 
##### Imperiestroj de la Sankta Romia Imperio 
* Konrado la 3-a regis de 1138 ĝis 1152.

##### Papoj 
*Inocento la 2-a, estis papo de la 14-a de februaro 1330 ĝis sia morto la 24-an de septembro 1143.
*Celesteno la 2-a estis papo 1143 ĝis 1144. 
*Lucio la 2-a estis papo 1144 ĝis 1145. 
*Eŭgeno la 3-a estis papo 1145 de 1153.

##### Anglio 
*Stefano, regis de 1135 ĝis 1154 kun mallonga interrompo dum 1141.

##### Francio 
*Ludoviko la 7-a, regis de 1137 ĝis 1180.

### Aliaj eminentuloj 
*

## Mortintoj 
*

## Malkovroj 
## Notoj kaj referencoj
Sextus Tarquinius

**Sextus Tarquinius** estis filo de la lasta (legenda) Reĝo de la etruskoj, L. Tarquinius Superbus. Li estas konata pro la seksperforto de Lucretia, filino de Spurius Lucretius Tricipitinus, edzino de Collatinus kaj parencino de Lucius Junius Brutus. Pro tiu perforto komenciĝis ribelo en 510 a.K. kaj la popolo forpelis la etruskan reĝon kaj establis la Romian Respublikon. Dum la ribelo mortis eĉ Sextus.
maldekstre|eta|*Tarquin kaj Lucretia* de Ticiano (1571)
En 2010 oni trovis ruinojn de rezidejo, palaco de lia patro sur la areo de la iama urbo Gabii, kie plenkreskis - laŭ tradicio - la fondintoj de Romo Romulo kaj Remo.

Kategorio:Romianoj
Hans Egede

**Hans Egede** (n. la 31-an de januaro 1686 en Harstad, Norvegio – m. la 5-an de novembro 1758), estis norvega luterana misiisto, konata kiel la **Apostolo de Gronlando**. Li studis en la Universitato de Kopenhago kaj ekde 1706 laboris kiel pastoro. Pro lia legado, la pastoro interesiĝis pri la kolonio Gronlando kaj instigis al la Dana Registaro financi ekspedicion kun la celo reformigi la kolonion.

Li eliris el Bergen la 3-an de majo 1721 kun sia familio kaj tri ŝipoj. Alveninte al la okcidenta bordo de Gronlando la 4-an de julio, li rimarkis ke ne restis nordia loĝantaro en tiu regiono, pro kio li sindediĉis al la kristaniĝo de la loka loĝantaro. Li fondis Godthåb (Nuko), la ĉefurbo de Gronlando. Li estis grava ankaŭ por la ekiĝo de la komercado inter Danio kaj Gronlando. Li restis en la kolonio ĝis 1736, sed devis reveni al Eŭropo pro la sanstato. Li estis nomumita direktoro de la seminario de Kopenhago, kie studis la misiistoj por Gronlando. Li publikigis libron pri la natura historio de Gronlando.

Lia filo, Paul Egede, ankaŭ estis misiisto en Gronlando kaj kompletigis la komencan tradukon far lia patro de la Nova Testamento (1766). Krom tio li publikigis vortaron kun tradukoj de la inuktituta lingvo al la dana kaj latina (1750), gramatiklibro (1760) kaj kateĥismo (1756) en inuktituta.

## Vidu ankaŭ 
Konrad Kleinschmidt

Kategorio:Gronlandanoj
Kategorio:Historio de Gronlando
Kategorio:Luteranaj misiistoj
Kategorio:Norvegaj esploristoj
Kategorio:Danaj esploristoj
Laura Smet

**Laura SMET** (naskiĝis  en Neuilly-sur-Seine) estas franca aktorino.

Ŝi estas la filino de la kantisto Johnny Hallyday kaj la aktorino Nathalie Baye.

## Biografio 
Kiel adoleskantino, Laura Smet vizitis kursojn de komedio de Raymond Acquaviva. En 2002, dum ŝi partoprenis atelierojn "Emergence", kiuj helpas junajn reĝisorojn realigi siajn projektojn, ŝi estis rimarkita de Olivier Assayas, kiu rekomendis ŝin al Xavier Giannoli, tiam serĉanta la heroinon de sia unua longdaŭra filmo, *Les Corps impatients*. La filmo estis tre rimarkita, same kiel la interpretado de la komediistino, kiu enkarnigas junan virinon trafitan de kancero. Tiuj unuaj alpaŝoj estis rekompencitaj per Premio Romy Schneider.

En 2010, ŝi kantas *On se fait peur* (Ni timigas nin) kun sia frato David Hallyday.

## Filmaro 
### Kino 
* 2002: *Les Corps impatients* de Xavier Giannoli
* 2003: *La Femme de Gilles* de Frédéric Fonteyne
* 2004: ''La Demoiselle d'Honneur* de Claude Chabrol
* 2006: *Le Passager de l'été* de Florence Moncorgé-Gabin: Jeanne
* 2007: *UV* de Gilles Paquet-Brenner
* 2007: *L'Heure zéro* de Pascal Thomas
* 2008: *La Frontière de l'aube* de Philippe Garrel
* 2010: *Pauline et François* de Renaud Fély
* 2010: *Insoupçonnable* de Gabriel Le Bomin

### Televido 
* 2008: *Sang Froid* de Sylvie Verheyde
* 2009: *Des gens qui passent* de Alain Nahum

### Dublado 
* 2007: *Cendrillon & le prince (pas trop) charmant* de Paul J. Bolger (voĉo: Cendrillon/Cendy)

### Rekompencoj 
* 2004:
** Premio Romy Schneider
** Ora stelo de la gazetaro pri franca kino, pro ŝia interpretado en la filmo *Les Corps impatients'', de Xavier Giannoli.

## Eksteraj ligiloj 
* Laura Smet en www.commeaucinema.com
* Laura Smet en IMDb 

Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Francio
András Vándor

**VÁNDOR András** [pr. va:ndor] *Reismann* estas hungara aktoro naskiĝinta en Baia Mare la 4-an de novembro 1928.

## Kariero 
Vándor debutis en Baia Mare en 1953 poste li ludis ekde 1956 ĝis 1968 en la teatro Szatmárnémeti Északi Színház Harag György Társulat de Satu Mare. Poste li fariĝis aktoro de la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea ĝis 1976, kiam li reiris al la teatro de Satu Mare.

## Roloj 
* Ifj. Schwartz (Szigligeti E.: Liliomfi);
* Miroiu (Sebastian: Névtelen csillag);
* Tybalt (Shakespeare: Romeo kaj Julieta);
* Toma (Baranga: Kerge birka);
* Luka (Gorkij: Éjjeli menedékhely);
* Gregory Solomon (Miller: Az alku).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Bükkösd

**Bükkösd** [bukoŝd], germane **Wickisch,** kroate **Bikeš** estas unuigita vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szentlőrinc. En la loknomo bükkös signifas hungare: fagoarbaro.
eta|maldekstre|
## Bazaj informoj 
* Areo: 30 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1160
* Poŝtkodo: 7682
* Telefonprefikso: 73
* Koordinatoj: 46°06′40″N 17°59'53″E

## Situo 
Bükkösd situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ la fervoja linio Budapeŝto-Pécs. Szentlőrinc troviĝas 8&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1448 en formo *"Naghbekes"*, la proksima **Gorica** en 1542, fine estis 3-a proksima komunumo. Ili senhomiĝis pro la turkoj. La refondiĝoj fare de hungaroj kaj germanoj okazis en la 18-a jarcento. En 1950 **Megyefa**, en 1979 Gorica aliĝis al Bükkösd.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Nomo de Dipatrino (Virga Maria) kaj Johano Nepomuka de 1791
* baroka Kastelo de Bükkösd aŭ Kastelo de Petrovszky de 1786
* minejo pri kalkoŝtonoj

## Famuloj 
En Bükkösd naskiĝis:
** aktoro László Kabos (1894-1937)
** kemiisto Elemér Almási.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Gansingen

## Pri la komunumo 
**Gansingen** estas komunumo en la distrikto Laufenburg de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 954 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo Gansingen situas en la valo de la rivereto *Metauerbach* en la transirzono de la Tavola Ĵuraso al la Falda Ĵuraso. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la setlejoj Büren kaj Galten.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,77 km², de kiuj 3,32 km² estas kovritaj de arbaro kaj 0,68 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 698 m s.m. sur la monto *Grosshalde*, dum la plej malalta punkto situas sura alteco de 363 m s.m. borde de la rivero *Mettauerbach* ĉe la limo al la komunumo Mettauertal.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Gansingen limas en nordo kaj oriento al Mettauertal, en sudoriento al Remigen, en sudo al Mönthal, kaj en okcidento al Laufenburg.

## Trafiko 
Gansingen estas konektita al la publika transportreto per la poŝtaŭtolinio de Laufenburg al Brugg.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de Etzgen al Brugg. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 situas okcidente en Frick en distanco de proksimume 18 km.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Gansingen datiĝas el la jaro 1240 kiel *Gansungen*.

En mezepoko la mastroj de la Kastelo Bernau en Leibstadtposedis la malaltan jurisdikcion pri Gansingen, dum la landaj regantoj estis la Grafoj de Habsburgo-Laufenburg kaj poste la ĉeflinio de la Habsburgoj. Post la Milito de Waldshut en la jaro 1468 la Habsburgoj pandigis la tutan Frick-Valon al Burgonjo, sed post la burgonja malvenko dum la Burgonjaj Militoj kontraŭ la Svisa Ĵurkomunumo, la regiono revenis sub la kontrolon de la Habsburgoj, kiuj pluregis tie ĝis la jaro 1797, kiam la francoj okupis la regionon. Ek de tiam la Frick-Valo formis francan protektoraĵon, kiu en la jaro 1802 estis integrita kiel Kantono Frick-Valo al la Helveta Respubliko kaj en la jaro 1803 fariĝis parto de Kantono Argovio, kaj Gansingen estiĝis komunumo de la argovia distrikto Laufenburg.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Gansingen
* Gansingen en la Historia Leksikono de Svislando
Margit Váradi

**VÁRADI Margit** [pr. va:radi] estis hungara kantistino (aldo) naskiĝinta en Nagyvárad la 6-an de aprilo 1880 kaj mortinta en Arado en 1971. 

## Kariero
Váradi faris siaj kantstudojn ĉe Imre Bellovics, poste ŝi studis en muzikademioj de Budapeŝto kaj Vieno. Inter 1899 kaj 1920 ŝi estis solistino de la Reĝa Operejo de Budapeŝto. Ŝi havis sukcesojn ĉefe en la Puccini-operoj.

## Roloj
*Azucena (Verdi: A trubadúr); 
*Márta (Gounod: Faust); 
*Suzuki (Puccini: Madame Butterfly); 
*Maddalena (Verdi: Rigoletto).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Váradi

**VÁRADI Ferenc** [pr. va:radi] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Nyírbogdány la 13-an de februaro 1820 kaj mortinta en Székelyhíd en 1892. 
## Kariero
Váradi fariĝis aktoro en Debrecen kiel jurstudento, en 1843–44 li estis kunulaktoro de Sándor Petőfi. Poste li esti ano de vaganttrupoj. Inter 1850 kaj 1890 li estis plurfoje direktoro de tatro.  
## Roloj
*Grumio (Shakespeare: A makrancos hölgy); 
*Teleki Mihály (Szigligeti E.: Béldi Pál).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Kategorio:Hungaraj aktoroj
László Váradi Balogh

**VÁRADI BALOGH László** [pr. va:radi balog] estis hungara aktoro naskiĝinta en Nagyvárad la 2-an de oktobro 1916 kaj mortinta ?. 
## Kariero
Váradi Balogh ekde 1936 estis vagantaktoro. Ekde 1945 li ludis en la teatro Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea. Ekde 1965 en Hungarujo li estis aktoro de la teatroj de Veszprém, de Győr, de la Nacia Teatro kaj de la Gyermekszínház de Budapeŝto. En 1969 li dungiĝis al la Fővárosi Operettszínház (Ĉefurba Operetteatro). 
## Roloj
*Bruskowsky (Kálmán I.: A cirkuszhercegnő); 
*Parker (Békeffy I.–Szabolcs Fényes: A kutya, akit Bozzi úrnak hívnak); 
*Pópa (Bock: Hegedűs a háztetőn); 
*Fogarty őrmester (Kander–Ebb: Chicago).
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Emília Németh

**NÉMETH Emília**    estis hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en 1831 en Szatmárnémeti kaj mortis la 2-an de aprilo 1917 en Budapeŝto.

## Biografio
Emília Némethi debutis en 1849 en Debrecen, kiam ŝi edziniĝis al Ferenc Várady kaj ili pensiuliĝis en 1886. Iliaj filinoj estis same aktorinoj: Emma, Róza (edzino de Nándor Heltai), Ibolyka (edzino de Árpád Orbán).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Ferenc Várady

**VÁRADY Ferenc** [pr. va:radi] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Nyírbátor en 1820 kaj mortinta en Székelyhíd en 1892.

## Kariero 
Várady debutis en Debreceno en la 1840-aj jaroj. Ekde 1850-aj jaroj li ludis kun sia edzino Emília Németh en la sudaj urboj, en 1855 en Segedo, en 1858 en Pécs, en 1859 en Arado. En 1861 li estris trupon en Gyula, sed malsukcesis kaj li dungiĝis por vintro al Satmaro al Vilmos Lászy. En printempo de 1863 li venis en Komaromon, kie je la fino de la 1860-aj jaroj li iĝis kunuldirektoro kaj poste ekde 1871 memstara direktoro ĝis 1886. Ili havis ĉiujare almenaŭ 3-4 stacilokojn. Ekde 1879 ili gvidis la tiel nomatan distrikton de Székelyudvarhely.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Naporitan

eta|dekstra|260px|Spagetoj "Naporitan"
**Naporitan** (japane *ナポリタン*; prononcu *napolitan* aŭ *naporitan*) estas la japana manĝaĵo ege populara en la tuta Japanio. Ĝi konsistas el specialaj spagetoj kun tomatsaŭco aŭ keĉapo, pecoj de cepo, pecoj de fungo(j), pecoj de verda pipro kaj aliaj ingrediencoj.

Malgraŭ tio, ke la nomo signifas "napola" (el Napolo), la manĝaĵo devenas tre verŝajne el Jokohamo.

**Naporitan** ne ekzistas en la Napolo.

Kategorio:Japana kuirarto
Mária Várady

**VÁRADY Mária** [pr. va:radi] estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Baia Mare la 22-an de februaro 1954. 
## Kariero
Mária Várady en 1977 dungiĝis al la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe.  
## Roloj
*Kathrin (Brecht: Kurázsi mama); 
*Boróka (Tamási Á.: Vitéz lélek); 
*Szúzia (Sütő A.: A szúzai menyegző); 
*Rosalinda (Shakespeare: Ahogy tetszik).

## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=9089
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Vizito sur la Teron

***Vizito sur la Teron*** estas romano, originale esperantlingve verkita de István Nemere. La 168-paĝa libro eldoniĝis en Moskvo ĉe eldonejo Impeto en la jaro 2001.

La libro priskribas tri tagojn de kosma estaĵo sur nia planedo.

## Recenzoj
## Eksteraj ligiloj
* Libro el malnova verkista arkivo de Nikolao Gudskov en *Monato*
* Trakti eksterkosmanojn de Wolfgang Kirschstein en *Literatura Foiro*
* Ekscita distraĵo de Sten Johansson
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience : entajpu la vortojn "vizito sur".
*

Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Verkoj el la originala esperantlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Eksterteranoj en fikcio