Jonathan Franzen

**Jonathan Earl FRANZEN** (naskita la 17-an de aŭgusto 1959 en Western Springs proksime de Ĉikago, Ilinojso) estas usona verkisto.

Li iĝis konata de vasta publiko kun sia tria romano *The Corrections*, publikigita en 2001, kiu gajnis la Nacian Libropremion, estis finalisto de la Premio Pulitzer kaj vendis 2,85 milionojn da kopioj tutmonde. En 2015, ĉi tiu romano estis voĉdonita kiel unu el la plej gravaj verkoj de ĉi tiu jarcento ĝis nun per la elekto de la BBC de la plej bonaj 20 romanoj de 2000 ĝis 2014 . La usonaj amaskomunikiloj atentis eksterordinaran la sekvan romanon *Freedom* *kiam ĝi estis publikigita en 2010.* Recenzistoj nomis la libron unu el la plej bonaj de la jaro.

Teme, la romanoj de Franzen temigas la disrompon de malfunkciaj familioj. La familianoj estas ekzamenitaj kaj kiel individuoj kaj en sia rilato unu al la alia. En la sama tempo, liaj ofte larĝaj kaj ampleksaj verkoj montras al ligoj kaj similecoj inter la individuaj sortoj de iliaj karakteroj kaj sociaj kaj politikaj evoluoj. Ili traktas interalie modernajn problemojn kiel tutmondiĝon, median poluadon kaj la t.n. " militon kontraŭ terorismo ", sed ankaŭ pri kapitalismo ĝenerale kaj komunikado en sociaj retoj.

Li estas konata interalie pro tio, ke li diris: "Kaj dume la malĝoja vero estis, ke ne ĉiuj povus esti eksterordinaraj, ne ĉiuj povus esti ege mojosa; ĉar kiujn ĉi tio lasus por esti simple ordinara?” 

## Trilogio *Korektoj, Libereco, Pureco* 
### Korektoj 
Frazen akiris tutmondan famon post publikigado de la romano *Corrections* (2001), en kiu li priskribis la vivon de mezklasa usona familio, kun ĉiuj malagrablaj kaj timigaj detaloj de la sorto de ĉiu el ĝiaj membroj. La romano rapide iĝis furorlibro, kaj la verkinto ricevis la prestiĝan Nacian Libropremion kaj la James Tate Black Award.

La historio de mezokcidenta familio, rakontita kun ironio kaj amo, pruvis esti profunde universala. La Lamberts kaj iliaj tri plenkreskaj infanoj estas kiel ajna reala familio: ili amas kaj malamas unu la alian, difektas kaj savas reciproke la vivojn - kaj neniu, inkluzive de si, povas malhelpi ilin kunveni ĉe la Kristnaska tablo se panjo volas tion. La fono por ĉi tiu eterna kolizio estas Usono en la 1990-aj jaroj - kun sia ekstera prospero kaj interna angoro, en neklara antaŭsento de ŝanĝo.

### Libereco 
La rakonto de la karakteroj de Liberty Patti kaj Walter Berglund reflektas la travivaĵojn de tuta generacio kiu travivis la 11-an de septembro, la invadon de Irako, la ekonomian krizon, kaj elektis Barack Obaman kiel prezidanton. En romano, kiu brile revivigas la tradiciojn de 19-ajarcenta longa fikcio, Jonathan Franzen pripensas ĉu libereco de elekto estas ebla, ĉu ni scias, al kio ni strebas kiam ni volas liberecon, kaj kiom facile ni oferas niajn amatojn por ĝia fantomo. Kiel la antaŭa romano de Franzen, The Corrections (2001), Freedom estas simile kaŭstika kaj saĝa rigardo al familio en moderna Usono. Sed se en “La Korektoj” la konflikto de generacioj restas nesolvita, la nova romano estas rakonto pri infanoj, kiuj venkis siajn patrojn kaj ne fariĝis pli feliĉaj pro tio.

La herooj de "Libereco" Patty kaj Walter estas demokrataj, kleraj, ekologie konsciaj kaj liberaj de antaŭjuĝo; ili havas idealan familion. Sed bonaj intencoj ne savas ilin de la ŝokoj, kiuj streĉis la rilatojn de liberaj homoj en la familio kaj en la socio. En la romano kiu cementis lian reputacion kiel la ĉefa prozverkisto de Usono, Jonathan Franzen parolas pri la neatingebleco de vera libereco kaj kiom ofte ni oferas tion, kio estas plej grava pro ĝia fantomo.

### Pureco 
En intervjuo kun Portland Monthly la 18-an de decembro 2012, Franzen koncedis ke li laboris pri sia venonta granda romano. La 17-an de novembro 2014, The New York Times Artsbeat blogo raportis ke la romano, titolita *Purity*, estus publikigita en septembro. Jonathan Galassi, prezidanto kaj eldonisto de Farrar, Straus & Giroux, priskribis Purity kiel multi-generacian usonan epopeon enhavantan jardekojn kaj kontinentojn. La rakonto centras sur la vivo de juna usona virino kiu ne scias kiu ŝia patro estas kaj komencas malkovri sian identecon. La rakonto ampleksas de Usono ĝis SudUsono, de postmilita Orienta Germanujo ĝis la disfalo de la Berlina muro.

Purity nuntempe estas adaptita en 20-epizodan miniserion por Showtime. La serio estos produktita fare de Scott Rudin kaj ĉefrolos Daniel Craig, inter aliaj. Li ludos la rolon de Andreas Wolf, la gvidanto de la fikcia WikiLeaks -simila organizaĵo de Franzen.

## Verkaro (elektita) 
* 1988 – *The Twenty-Seventh City* (*La Dudek-Sepa Urbo*)
* 1992 – *Strong Motion* (*Forta Moviĝo*)
* 2001 – *The Corrections* (*Korektoj*)
* 2002 – *To Be Alone* (*Estante Sole)*
* 2006 – *The Discomfort Zone* (*La zono de malkontento: persona rakonto*)
* 2010 – *Freedom* (*Libereco*)
* 2012 – *Farther Away* (*Pli for*)
* 2015 – *Purity* (*Pureco*)
* 2018 – *The End of the End of the Earth* (*La Fino de la Fino de la Tero*)
* 2021 – *Crossroads* (*Vojkruciĝoj*)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  – oficiala retejo
* Jonathan Franzen  sur la kovrilo de revuo *Time*

Kategorio:Svedaj usonanoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj eseistoj
Kategorio:Usonaj memoraĵistoj