open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Johana de Loreno

**Johana de Loreno** (angle Joan of Lorraine) estas teatraĵo ene de teatraĵo verkita de Maxwell Anderson en 1946. Ĝi temas pri intertempa kompanio kiu dramigis la historion de Johana de Arko kaj la efiko kiun la rakonto havas sur ili. Kiel en la muzikalo Viro de Manĉo, la plej multaj el la aktoroj en la dramoteatraĵo ludas du aŭ pli da roloj. Ingrid Bergman estis la stelulino de la origina produktado, pozante kiel Johana kaj Mary Grey, la fikcia aktorino kiu portretas ŝin. La teatraĵo komenciĝas kiam Mary Grey kaj la fikcia direktoro de la teatraĵo ene de teatraĵo, Jimmy Masters, estas en konflikto pri kiu rolos kiel Johana. La konflikto estas solvita dum la teatraĵo.

En 1948, adaptado de *Johana de Loreno* estis filmita en Teknokoloro kiel *Johana de Arko*. En tiu filmo ankaŭ ĉefrolis Ingrid Bergman, sed ĝi ne uzis la saman formaton teatraĵo-ene de-teatraĵo. Anstataŭe, ĝi igis la rakonton simpla klarigo de la vivo de Johana, preterlasante la fikcian intertempan kompanion entute.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Verkoj de Maxwell Anderson
Kategorio:Verkoj pri Johana de Arko
Kategorio:Teatraĵoj
Kategorio:Verkoj de 1946
Johana de Arko sur la ŝtiparo

**Johana de Arko sur la ŝtiparo**, (france ''Jeanne d'Arc au Bûcher'') estas drama oratorio de 1935 konsistanta el sinsekvaj scenoj laŭ poemo de Paul Claudel kaj komponaĵo de Arthur Honegger.

Ĝi estis mendo de Ida Rubinstein kaj la debuto okazis la 12-an de majo 1938 en Bazelo (Svislando). La direktoro estis Paul Sacher kaj Rubinstein mem ludis la rolon de Johana de Arko.

La unua scena versio prezentiĝis la 13-an de junio 1942 en la Operdomo de Zuriko kun germana adaptaĵo de Hans Reinhard.

En 1945 oni aldonis enkondukon surbaze de la travivaĵoj de Honegger dum la Dua Mondmilito. Entute kaj senhalte ĝi daŭras inter 70 kaj 75 minutoj.

Mia Farrow ludis la rolon de Johana de Arko por la Royal Shakespeare Company (1971).

Kategorio:Oratorioj
Kategorio:Komponaĵoj de Arthur Honegger
Sur la ŝtiparo
Kategorio:Verkoj de 1938
Preĝejo Sankta Roĥo (Szigetvár)

**Preĝejo de Sankta Roĥo** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Szigetvár, en la urbocentro.

## Historio 
La turkoj konstruis moskeon en 1589. En 1715 pro fulmo la minareto neniiĝis, sed poste estis konstruita turo ĉe la enirejo. Post la turka dominado oni trakonstruis ĝin romkatolika baroka preĝejo, tamen partoj ankaŭ nun memorigas pri la turka konstruaĵo. En 1780 turo alkonstruiĝis.

## Konstruaĵo 
La origina moskeo havis duongloban kupolon. La turo estas pure baroka, sed la alia flanko de la konstruaĵo la kupolo altiĝas. Nepre estas menciindaj la la fenestroj montrantaj la originecon kun ogivaj arkoj. István Dorfmeister (1729) pentris la freskojn en 1789: sub la kupolo estas videblaj mortoj de Miklós Zrínyi (heroo) kaj la sultano. Ĉe la ĉefaltaro la bildo prezentas Sanktan Roĥon, apude estas 3 originaj turkaj vazoj.

Kermeso estas la 16-a de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Szigetvár
Szigetvar
Kategorio:Moskeoj en Hungario
Kategorio:Islamo en Hungario
Veraj balenoj

Grandeco kaj formo, kompare al homa.|eta
[alternative=Eubalaena range map.png|eta|Mapo de [arealo de eubalaena ]]
**Taŭgaj balenoj**, **eŭbalenoj** laŭ la latina scienca nomo *Eŭbalaena* aŭ pli konataj kiel **veraj balenoj** estas tri specioj de grandaj balenoj en la familio de Balenedoj (*Balaenidae*) kaj de la ordo de Cetacoj (*Cetacea*).

Ili estas nomataj "taŭgaj balenoj" ĉar balenĉasistoj pensis ke ili estas bone taŭgaj por ĉasado, ĉar ili ne estas tre rapidaj, flosas post kiam ili estas mortigitaj kaj ofte naĝas ene de la vido el ŝipobordo. Ili estas ankaŭ amikemaj. Pro tio, ili ĉasis ilin ĝis preskaŭ ties malapero. Hodiaŭ, anstataŭ ĉasi ilin, oni rigardas ilin por plezuro.

## Specioj 
:genro : eŭbaleno (veraj balenoj) - *Eubalaena*
::specio : Aŭstrala baleno - *Eubalaena australis*
::specio : Nigra baleno - *Eubalaena glacialis*
:::subspecio : Nigra biskaja eŭbaleno - *Eubalaena glacialis glacialis*
:::subspecio : Nigra suda eŭbaleno - *Eubalaena glacialis australis*
:::subspecio : Nigra japana eŭbaleno - *Eubalaena glacialis japonica*
::specio : Pacifika baleno - *Eubalaena japonica*

Kategorio:Maraj mamuloj
Kategorio:Balenoj
Fortikaĵo de Szigetvár

**Fortikaĵo de Szigetvár** estas parte renovigita fortikaĵo en Hungario, en suda parto de Transdanubio.
eta|300ra|Fortikaĵo en Szigetvár
eta|300ra|Ĉefpordo de fortikaĵo en Szigetvár

## Historio 
La unua konstruaĵo en tiu marĉa tereno estis turo ĉirkaŭita per kvadratforma muro el 1420. Baldaŭe la konstruaĵo estis pligrandigita. Depost okupo de Buda fare de la turkoj la fortikaĵo tuj estis tre grava. Ekde 1561 Miklós Zrínyi (heroo) estris ĝin, tamen li ne povis halti la turkan konkeron post 5 jaroj. Helpis la turkojn la escepte granda sekeco, tial la marĉo jam ne povis defendi la hungarojn, spite tion, ke dum la sieĝo la maljuna sultano mortis. La turkoj el la ruinoj konstruis pli novan fortikaĵon, kiun la Habsburgoj akiris en 1689. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la hungaroj ne povis akiri ĝin. Ekde 1959 arkeologoj komencis esplori la fortikaĵon. Stabila profito de la fortikaĵo mankas, kelkaj atendas helpon de Turkio.

Miklós Zrínyi verkis eposon pri la sieĝo en 1651. En la interno de la fortikaĵo muzeo funkcias kune kun moskeo kaj minareto-parto, krome estas videblaj skulptaĵo pri Zrínyi kaj ankaŭ turkaj konstruaĵopartoj.

Restaŭristo de la fortikaĵo estis Ferenc Erdei (arkitekto) inter 1963-1968.

* Hungara Vikipedio
Szigetvár
Kategorio:Szigetvár
4580 Child

'*4580 *Child'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan komputadan inĝenieron Jack B. Child de la *Jet Propulsion Laboratory*, direktoro de la projekto pri asteroidoj de la "*World Space Foundation*", kaj eks-prezidento la klubo de amatoraj astronomoj "*Orange County Astronomers''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Kissidougou

'''''' [kisidugu] estas grandurbo en Gvineo. La loknomo signifas lokon de rifuĝo en la loka lingvo.
eta|dekstra|200px|Loko de  en Gvineo

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 130.862 en 2010
* Supermara alteco: 521 m
* Horzono: UTC

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo. Konakrio etendiĝas 600 km.

## Historio 
 estis fondita en la 18-a jarcento kaj nuntempe ĝi famas pri plantejoj de kafo. En 2000 alvenis multe da rifuĝintoj el Sieraleono kaj Liberio. Ili vivas en tendoj.

## Klimato 
En  tropika klimato regas. 2 sezonoj estas: la seka inter decembro-februaro kaj la pluva inter marto-novembro.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj 3 landvojojn.

## Vidindaĵoj 
* etnografia muzeo

## Fontoj 
* Angla kaj franca Vikipedioj
* Mapo

Kategorio:Urboj de Gvineo
4612 Greenstein

'*4612 *Greenstein''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomino Eleanor Francis Helin elde la Observatorio de la Monto Palomar, norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Jesse Greenstein (1909–2002), kompetentulo pri la stela spektroskopio, kiu faris plurajn malkovrojn pri la steloj de malgranda lumeco, la blankaj nanoj, la kemia komponiĝo kaj la evoluo de la steloj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eleanor Francis Helin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
Giovanna d'Arco

'''''Giovanna d'Arco'''* (esperante Johana de Arko) estas itallingva opero dividita de preludo kaj tri aktoj, kun muziko de Giuseppe Verdi kaj libreto de Temistocle Solera, baziĝinta sur la dramo *La Pucelo de Orleano'' de Friedrich von Schiller. Ĝi estis unuafoje prezentita la 15-an de februaro 1845 en la Teatro alla Scala de Milano.Ĉi verko estas malofte ludata en la nuntempo.

Kategorio:Operoj de Giuseppe Verdi
Kategorio:Itallingvaj operoj
Kategorio:Verkoj pri Johana de Arko
Saint-Nicolas-de-Port

** Saint-Nicolas-de-Port ** estas loĝloko kaj franca komunumo, en la regiono Loreno, departemento Meurthe-et-Moselle, en la distrikto Nancy kaj arondismento Saint-Nicolas-de-Port. Ĝi havas 8,23 km² en kiuj loĝis ĉirkaŭ 7.505 personoj en 1999.

## Famuloj 
* Nicolas Guibert

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
* Varangéville - Saint-Nicolas (stacidomo)

 
Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
La Charité-sur-Loire

**La Charité-sur-Loire** estas loĝloko kaj franca komunumo, situanta en la departemento Nièvre en la regiono Burgonjo. La urbo situas ĉe la bordo de la rivero Luaro je 25 km norde de Nevers kaj je 53 km oriente de Bourges.

## Toponimo 
La signifo de *La-Charité-sur-Loire* estas esperante "La Karitato ĉe Luaro"; tiu toponimo originis kiam estis tie granda monaĥejo, el kiu la monaĥoj plenumis karitatajn agadojn favore al la malriĉuloj.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio 
En 1429 Johana de Arko intencis vane repreni la urbon laŭ ordono de Karlo la 7-a. En 1559 incendio detruis la monaĥan citadelon kiun ĝi havis.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nièvre
* La Charité-sur-Loire (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Nièvre
Sankta Johana (dramo)

**Sankta Johana** estas verko de George Bernard Shaw, bazita sur la vivo kaj juĝo de Johana de Arko. Publikigita ne longe post la kanonizado de Johana de Arko fare de la Romkatolika Eklezio, la verko dramigas ŝian vivon surbaze de la registroj de ŝia proceso. Shaw studis la kopiojn kaj decidis ke la popolo agis je bona fido laŭ iliaj kredoj. Li skribis en sia antaŭparolo de la verko. Ĝi konsistas el 6 scenoj kaj epilogo.

Kategorio:Verkoj de George Bernard Shaw
Kategorio:Verkoj pri Johana de Arko
Loches

**Loches** estas franca loĝloko de la departemento Indre-et-Loire de la regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝi estas eta mezepoka urbo regata de la plej alta kaj antikva omaĝturo de Eŭropo, konstruita en la Mezepoko de Fulko la 3-a de Anĵuo.
 
Ĝi estas konata kiel "La plej bela angulo de Francio" (distingitaĵo ekskluzive kreita por ĝi).  Nuntempe ĝi estas tre populara inter la britoj kiuj kutimas ekloĝi en ĝi. Ĝia ĉefa enspezfonto estas turismo.

Loches estas la plej granda urbo sudoriente de Indre-et-Loire, kaj la nura kiu havas grandan supermarkton kaj liceon en la sudo de Turlando *(Touraine)*. En la jaro 2008 estis registritaj 6,478 loĝantoj.

## Geografio 
Loches nombris  loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 27,06 km² kaj ĝia alteco varias inter 64 kaj 147 msm.

### Ĉirkaŭaj lokoj 
Jen estas la ok samlimaj komunumoj de Loches :

## Blazono 

Dosiero:Blason ville fr Loches (Indre-et-Loire).svg|Blazono de Loches

## Famuloj
* Alfred de Vigny

## Ĝemeleco 
* (vidu la TTT-ejo de la Comité de jumelage et d'échanges internationaux de Loches)
*Loches ankaŭ havas ligilojn kun du urboj, sed ne temas pri ĝemelecoj : Saint Andrews (Skotlando) kaj Suzdal (Rusio).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Indre-et-Loire
* arondismento Loches
* kantono Loches
* Loches (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*TTT-ejo de la komunumo


Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Saint-Pierre-le-Moûtier

** Saint-Pierre-le-Moûtier ** estas loĝloko kaj franca komunumo, situanta en la regiono Burgonjo, departemento Nièvre kaj en la arondismento Nevers. Ĝi situas inter la riveroj Luaro kaj Aliero.

maldekstra|eta|100ra|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Historio 
[eta|maldekstra|kolorplena loka [ventmuelejo]]
Saint-Pierre-le-Moûtier estis liberigita de Johana de Arko la 4-an de novembro 1429.
Ĝi estas la ĉefa urbo de la distrikto de 1790 ĝis 1795.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Saint-Pierre
* Komunumoj de Nièvre
* Saint-Pierre-le-Moûtier (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Nièvre
Jargeau

**Jargeau** estas franca komunumo. Ĝi situas en la arondismento Orleano, la departemento Loiret kaj la regiono Centro-Valo de Luaro, ĉe la maldekstra bordo de la rivero Luaro, vizaĝe al la komunumo Saint-Denis-de-l'Hôtel. En  ĝi havis  loĝantojn sur areo 14,66&nbsp;km².

Jargeau, johana vilaĝo, estas fama pro ĝia preĝejo kaj karnavalo. Ĝi situas en la perimetro de la Luar-valo, listigita kiel Monda heredaĵo de Unesko.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loiret
* Saint-Denis - Jargeau (stacidomo)

Kategorio:Komunumoj de Loiret
Kategorio:Johana de Arko
La Alaŭdo (teatraĵo)

***La alaŭdo*** (france ''L'Alouette'') estas teatraĵo verkita de la franca aŭtoro Jean Anouilh unuafoje ludita en 1953.
 
La verko centriĝas pri la juĝo, kondamno kaj ekzekutado de Johana de Arko. Dum la proceso, Johana rememoras pri la plej gravaj momentoj de sia vivo. Tamen, kiam la ŝtiparo estis ekbruligita, la episkopo de Beauvais, Pierre Cauchon, rimarkas ke la kondamnito ne rakontis la kroniĝon de Karlo la 7-a kaj ordonas estingi la fajron.
Kategorio:Verkoj de Jean Anouilh
Kategorio:Verkoj pri Johana de Arko
Sully-sur-Loire

** Sully-sur-Loire ** estas loĝloko kaj franca komunumo, situanta en la regiono Centro-Valo de Luaro, departemento Loiret, en la arondismento Orleano kaj la kantono ''''. Fine de  en la komunumo vivis . Ĝi etendiĝas sur 43,60 km².

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loiret
* Sully-sur-Loire (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Loiret
Sainte-Catherine-de-Fierbois

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [] kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco [], borde de la rivero Luaro. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours* kaj al la kantono *''. Ĝi etendiĝas sur 15,49&nbsp;km².

## Blazono 

Dosiero:Blason de la ville de Sainte-Catherine-de-Fierbois (37).svg|Blazono de Sainte-Catherine-de-Fierbois

## Vidu ankaŭ 
*komunumoj de Indre-et-Loire

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Renault de Chartres

**Renault de Chartres** (naskiĝis ĉ. 1380 en Ons-en-Bray, mortis la 4-an de aprilo 1444 en Tours) estis ĉefepiskopo-duko de Reims, parenco de Karlo la 7-a, kanceliero de Francio kaj kardinalo sub la reĝo Karlo la 7-a. Post heroaĵoj de Johana de Arko, la daŭfeno Karlo sukcese atingis la urbon Reims kie li estis konsekrita kaj kronita de Renault.

## Notoj 
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Reims
Kategorio:Francaj kardinaloj
Kategorio:Kancelieroj de Francio
Vaucouleurs

280ra|maldekstra|eta|
**Vaucouleurs ** - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Meuse* (prononco laŭ sistemo IFA [], ), en Esperanto por pli bona diferencigo de la france samnoma rivero Mozo, la departemento  nomatas **Mozio**, ekzemple dokumentita en la normiga "Esperanta mapo de Eŭropa franclingvio" de la asocio SAT-Amikaro (la franclingva branĉo de Sennacieca Asocio Tutmonda), kaj ekde 2016 en la nova administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento"). Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Commercy (prononco [], ) kaj estas la ĉefloko de samnoma kantono ''''. 

eta|maldekstra|280ra|
__NOTOC__
La teritorio dividas limojn kun la najbaraj komunumoj . 

## Gefiloj
* Madamo du Barry (1741-1793), amatino de reĝo Ludoviko la 15-a

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meuse

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Meuse
Alexander Kielland

**Alexander Lange Kielland** (norvega prononco: ) (18-an de februaro 1849 – 6-an de aprilo 1906) estis unu el la plej famaj norvegaj realismaj verkistoj de la 19-a jarcento.

## Vivo 
Naskiĝinta en Stavanger, Norvegio, li pasigis sian junaĝon en riĉa komercista familio. Li estis filo de konsulo Jens Zetlitz Kielland kaj pranepo de Gabriel Schanche Kielland (1760-1821). Kielland estis frato pli juna de norvega pejzaĝpentristo Kitty Lange Kielland.

## Notoj 
Kategorio:Norvegaj verkistoj
Lisieux

**Lisieux** estas urbo de Francio, situanta en la departemento Calvados, en la regiono Normandio.

La nomo venas de gaŭla tribo, kiu loĝis en la regiono: la *Lexovii*. Lisieux estas la plej grava urbo de Pays d'Auge. La urbo estas tutmonde fama pro la sanktulino, kiu loĝis ĉi tie, nome sankta Tereza de Lisieux. 

Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Famuloj 
Krom Tereza de Lisieux kaj ŝiaj gepatroj, notindas la jenajn:
* Pierre Cauchon (1371-1442), episkopo de Lisieux de 1432 ĝis sia morto.
* Paul Cornu (1881-1944), konsiderata kiel la inventisto de helikoptero.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados
* Arondismento Lisieux
* Baziliko Sankta Tereza de Lisieux
* Lisieux (stacidomo)
* Le Grand-Jardin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Urbodomo de Lisieux en Conseil-General.com


Kategorio:Komunumoj de Calvados
Kategorio:Urboj de Francio
Art-sur-Meurthe

** Art-sur-Meurthe ** estas loĝloko kaj franca komunumo, en la regiono Loreno, departemento Meurthe-et-Moselle, en la arondismento Nancy kaj kantono Tomblaine. Ĝi etendiĝas sur areo de 11,47&nbsp;km² kaj havas  loĝantojn (2011).

Tie estas la kartuzio de Bosserville.

Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Arc-en-Barrois

** Arc-en-Barrois ** estas loĝloko kaj franca komunumo, en la regiono Ĉampanjo-Ardenoj, departemento Haute-Marne, en la arondismento Chaumont kaj la kantono Châteauvillain. Arc-en-Barrois situas je 24 km de Chaumont (prefektejo de Haute-Marne), je 30 km de Langres kaj je 15 km de aŭtoŝosejo A5 (elirejo Chaumont-Semoutiers). La vilaĝo estas verda feriejo kiu posedas la distingitaĵon « village fleuri » (flora vilaĝo) atribuita de la Nacia konsilio de urboj kaj vilaĝoj florumitaj de Francio. Ĝi havas 50,44 km² kaj 789 loĝantojn (2006). 

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Vouthon

eta|Urbodomo
** Vouthon ** estas loĝloko kaj franca komunumo, en la regiono Poitou-Charentes, departemento Charente, en la arondismento Angoulême kaj kantono Montbron. Ĝi havas areon de 10,38 km² kie loĝas 343 personoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Vouthon-Haut en la departemento Meuse

Kategorio:Komunumoj de Charente
4571 Grumiaux

'*4571 *Grumiaux''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la belgan violoniston Arthur Grumiaux (1921–1986).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Greux

''''* estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Vogezoj (*Vosges*), en la administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento") kaj en la historia kultura regiono Loreno. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Neufchâteau kaj al la kantono *''.

La teritorio havas komunan limon kun . 

Ĝi estas malgranda kamparana vilaĝo je 1 kilometro de Domrémy-la-Pucelle, la naskiĝloko de Johana de Arko. 

Kategorio:Komunumoj de Vosges
Neuenegg

**Neuenegg** ĝis la 31-a de decembro 2009 komunumo de la distrikto Laupen kaj ekde la 1-a de januaro 2010 komunumo de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno, Svislando. Ĝi havis 4874 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Neuenegg situas en la Svisa Mezlando en la suba parto de la valo de la rivero Sense, kiu formas la sudan komunumolimon, proksimume 10 kilometrojn sudokcidente de la centro de la federacia urbo Berno, al kies aglomeraĵo apartenas prarto de la vilaĝoj de la komunumo. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Neuenegg Dorf, Bärfischenhaus, Bramberg, Brüggelbach, Freiburghaus, Landstuhl, Süri, la okcidenta parto de Thörishaus, kaj Wyden.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 21,87 km², de kiuj 38,0% estas kovritaj de arbaro, 52,3% servas por agrikulturo kaj 9,0% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Neuenegg limas en nordo al Mühleberg, en nordoriento al Berno, en oriento al Köniz, en sudoriento al Ueberstorf (FR), en sudo al Wünnewil-Flamatt (FR), en sudokcidento al Bösingen (FR), kaj en okcidento al Laupen.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo n-ro 12 de Berno al Friburgo, de kiu sur la komunuma teritorio disbranĉiĝas la kantona ĉefvojo n-ro 233 al Laupen. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A12 situas unu kilometron sude la komunumo en Flamatt. La komunumo disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Berno al Laupen, kiun servas la regiona trajnlinio n-ro 2, kaj pri loka buso.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Neuenegg datiĝas el la jaro 1228 kiel *Nuneca*. Neuenegg apartenis dum mezepoko apartenis al la Senjorujo Laupen kaj kun ĝi fariĝis en la jaro 1324 havaĵo de la urbo Berno. Ĝi fariĝis unu el la ses tribunaldistriktoj de la Voktejo Laupen. En Bramberg en la hodiaŭa komunumo Neuenegg okazis en 1339 la Batalo de Laupen, kiu signifis la decidon en la Milito de Laupen. Samloke la 5-an de marto 1798 okazis batalo de la trupoj de la feŭda reĝimo de Berno kontraŭ la liberigaj trupoj de la franca armeo sub brigadogeneralo Pigeon. La berna batalvenko tamen restis sen sekvoj kaj ne povis savi la malnovan reĝimon, ĉar la berna registaro jam kapitulacis antaŭ la revoluciaj fortoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Neuenegg (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Neuenegg

## Bildoj 

Dosiero:Schülerumzug Neuenegg.jpg|Lerneja procesio en Neuenegg
Niederwangen

**Niederwangen** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Niederwangen (Wangen)** estas parto de la komunumo Wangen im Allgäu de la distrikto Ravensburg en Baden-Virtembergo en Germanio

* **Niederwangen BE** estas vilaĝo de la komunumo Köniz de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
4572 Brage

'*4572 *Brage''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 8-an de septembro 1986 de la dana astronomo Poul Jensen elde la Observatorio Brorfelde en la municipo Holbæk (Sjælland).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nord-ĝermana dio de la poezio Bragi, filo de Odino kaj edzo de Idunn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Poul Jensen
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Landstuhl (apartigilo)

**Landstuhl** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Landstuhl** estas urbo kaj komunumo de la distrikto Kaiserslautern en la federacia lando Rejnlando-Palatinato en Germanio.

* **Landstuhl BE** estas vilaĝo de la komunumo Neuenegg de la administra distrikto Berno-Mezlando en Kantono Berno en Svislando.
4573 Piešťany

**4573 Pieŝtjanjo** estas malgranda malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la slovaka astronomo Milan Antal elde la Astronomia Centro de Toruń en Piwnice, en la nordo de Pollando.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la slovaka urbo Piešťany, loĝloko de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Milan Antal
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Renato de Anĵuo

**Renato la 1-a de Anĵuo** (n. en Angers, la 16-an de januaro 1409 – m. en Aix-en-Provence, la 10-an de julio 1480) ankaŭ konata kiel **Renato de Napolo**, **Renato de Sicilio** kaj **Renato la Bona** (france *Le bon roi René*), estis duko de Anĵuo, grafo de Provenco (1434–1480), duko de *Bar* (1430–1480), duko de Loreno (1431–1453), reĝo de Napolo (1438–1442; titola 1442–1480), reĝo de Jerusalemo titola (1438–1480), reĝo de Aragono (1466–1472) en Katalunio. Renato multe ŝatis la artojn. Li verkis romanojn kaj primoralajn verkojn kaj verse kaj proze.

Li apartenis al la "pli juna anĵua dinastio", aŭ **Anĵuo-Valois** , branĉo de la Valezianoj.

Kategorio:Anĵua dinastio
Kategorio:Francaj nobeloj
Kategorio:Grafoj de Barcelono
Kategorio:Reĝoj de Aragono
Kategorio:Reĝoj de Napolo
Kategorio:Grafoj de Provenco
Kategorio:Lorenaj dukoj
Duklando Loreno

La **Duklando Loreno** () estis feŭda teritorio de la Sankta Romia Imperio, proksimume en la situo de la hodiaŭa regiono Loreno. Ĝi ekzistis ĝis 1766, kiam ĝi integriĝis en la krono de reĝlando Francio, post la morto de la lasta suverena duko, Stanislao la 1-a. Ĝi formiĝis surbaze de la duklando Supra Lotaringo en 959. Ĝia ĉefurbo estis Nancio.

## Divido de 959 
En 959, la tiama Duklando Lotaringo estis dividita en du partojn: la suda Supra kaj la norda Malsupra Lotaringo.

### Malsupra Loreno 
eta|80px|Blazono de Malsupra Loreno
La norda **Malsupra Lotaringo** aŭ **Malsupra Loreno** disfalis inter 1210 kaj 1360 en plurajn regteritoriojn: duklando Luksemburgo, duklando Limburgo, duklando Jülich, duklando Brabanto, kaj multaj aliaj. Grandan parton de tio akiris inter 1430 kaj 1473 la dukoj de Burgonjo, inkluzive de graflando Henegovio, Zelando kaj duklando Geldern. Tio poste en 1477 fariĝis la burgonja heredaĵo de la Habsburgoj, kaj en la nuntempo proksimume respondas al la Beneluks-ŝtatoj.

La nomo "Lotaringo" aŭ "Loreno" iom post iom estis plu uzata nur por la suda parto.

### Supra Loreno 
Ankaŭ la **Supra Lotaringo** aŭ **Supra Loreno**, poste nur simple nomata **Loreno**, kun la paso de la tempo kaj la internaj konfliktoj de la burĝaro, disbranĉiĝis en diversaj feŭdoj kiel:
* La Tri episkopujoj de Metz, Toul kaj Verdun.
* La duklando Bar
* La graflando Vaudémont
* La graflandoj de Salm, Blieskastel, Du Pontoj (Zweibrücken), Saarbrücken, kaj Saarwerden (Sarrewerden).

Tiu (suda) **duklando Loreno** ekzistis ĝis 1766.


Kategorio:Historio de Loreno
Kategorio:Duklandoj de Francio
Kategorio:Germanaj duklandoj
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:959
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 950-959
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1760-1769
Kategorio:Malaperis en 1766
Upernavik

250ra|eta|Glacimonto proksime Upernavik.
**Upernavik** estas komunumo de Gronlando, situanta en municipo de Qaasuitsup ekde la .

## Historio 
En 1824, la runŝtono de Kingigtorssuaq estis malkovrita en proksimaĵo de Upernavik. Ĉi tiu runŝtono enhavas vikingajn surskribojn el la 13-a jarcento. Ĝi estas la plej norda vikinga artefakto.

## Ĝemeliĝo 
* 

## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Qaasuitsup

### Eksteraj ligiloj 
*   Oficiala retejo de la municipo Qaasuitsup 

Kategorio:Gronlando
Anĵuo-Sicilio

[eta|dekstra|180px|Blazono de la anĵua dinastio: La lilia blazono de la [Kapetidoj kun la turnira kolumo kiel simbolo de pli juna branĉo, kaj la kruco de Jerusalemo]]
La **Familio Anĵuo-Sicilio**, ankaŭ nomata "Kapetida familio de Anĵuo" aŭ "pli aĝa anĵua dinastio", estis grava reĝa familio de Eŭropo kaj ĝi estis branĉo de la Kapetidoj. Fondita de Karlo la 1-a de Sicilio, lasta filo de la reĝo Ludoviko la 8-a, kiu regis en la Sicilia reĝlando, kaj ampleksigis sian influon en la okcidenta Mediteraneo kaj kvankam li estis forpelita de la insulo Sicilio en 1282 post la Sicilia vespro, liaj sukcedintoj restis en la kontinenta parto de la regno, en la sudo de Italio, ankaŭ konata kiel Napola reĝlando, ĝis 1382.

La nepoj de Karlo la 1-a kreis la sekundarajn branĉojn de ** Anĵuo-Hungario**, per Karolo la 1-a, kiu regis en Hungario inter 1308 kaj 1342. Poste, lia filo Ludoviko la 1-a de Hungario lin sukcedis en la trono kaj regis ekde 1342 ĝis 1382. La alia filo de Karlo Roberto estis promesita por geedziĝo kun la reĝino Johana la 1-a kaj mallongdaŭre antaŭ esti murdita li estis kronita kiel Andreo la 1-a (1343-1345). Post la morto de Ludoviko la 1-a "la Granda", lia filino lin sukcedis en la trono kiel Maria la 1-a kaj regis inter 1382 kaj 1395. Aliflanke, la fratino de Maria regis kiel sankta Jadviga inter 1382 kaj 1399.

Aliflanke, la branĉo Anĵuo-Tarento, kiu regis en la restaĵoj de la Latina imperio (1313–1374), kaj la branĉo Anĵuo-Duraco, kiu regis en Napolo (1382–1435) kaj Hungario (1385–1386).


Kategorio:Anĵuo
Kategorio:Dinastioj
*Anĵuo-Sicilio
*
*

*
*
Kategorio:Historio de Eŭropo
Baziliko de Bois-Chenu

eta
La **Baziliko de Bois-Chenu**, aŭ **Sankta Johana de Arko de Domrémy-la-Pucelle**, estas kultejo dediĉita al Johana de Arko, kiu estis starigita en la 19-a jarcento ĉe arbara parto de Domrémy-la-Pucelle, ŝia naskiĝloko. La unua ŝtono estis metita la 3-an de novembro 1881 pproksime al la loko kie Johana aŭdis la voĉojn. Ĝi estis konstruita laŭ la projekto de la arkitekto Paul Sédille kaj post lia morto en 1900, la fratoj Émile kaj René Demay, arkitektoj de Neufchâteau, gvidis la konstruadon ĝis la finkonstruado en 1926.
La origina konstruaĵo estis planita pli malgranda kaj estis dediĉita al sankta Mikaelo ĉar Johana ankoraŭ ne estis beatigita. La unua meso estis celebrita en 1896 kiam ankoraŭ ĝi ne estis tute konstruita. En 1897 4 sonoriloj estis aldonitaj al nova sonorilturo.

Kategorio:Johana de Arko
Kategorio:Francaj bazilikoj
Pierre Cauchon

**Pierre CAUCHON**  (naskiĝis en 1371 en Reims - mortis en decembro 1442 en Rueno), franca diplomato kaj episkopo de Beauvais, kaj precipe konata pro la ordonado de la proceso kontraŭ Johana de Arko en Rueno. Li estis firma defendanto de la anglaj interesoj en la lasta fazo de la Centjara Milito. Li estis ekskomunikita post sia morto pro la rehabilitiĝo de Johana en 1455.

Kategorio:Episkopoj de Beauvais
Kategorio:Johana de Arko
Laftavolo

[eta|Laftavolo en [Islando]]
**Laftavolo** ankaŭ nomita **Lafokampo**, **Lafebenaĵo**, aŭ **Lafolito**, estas granda vastaĵo de preskaŭ plat-kuŝantaj lafofluoj. Tiaj ecoj estas ĝenerale kunmetitaj de super-fluida bazalta lafo, kaj povas etendi al dekoj aŭ eĉ centoj da mejloj trans la subesta tereno. La amplekso de grandaj lafokampoj estas plej facile vidata el la aero aŭ per satelitofotoj, kie ilia tipe malhela, preskaŭ nigra koloro kompareblas akre al la resto de la pejzaĝo.

Kelkaj el la plej antikvaj geologiaj restoj de bazaltaj ebenaĵoj kuŝas en la Laŭrenca tabulo de Kanado. Erupcio de altebenaĵaj lafoj proksime de la rivero Coppermine sudokcidente de la golfo Coronation en la Arkto, konstruis ampleksan altebenaĵon antaŭ proksimume 1200 milionoj da jaroj kun areo de proksimume 170 000 km² reprezentante volumenon el lafo de almenaŭ 500 000 km³.

Kategorio:Vulkanoj
Maui

eta|dekstra|250px|Satelita bildo el Landsat de Maui. La malgranda insulo sudokcidente estas Kahoolawe.
[eta|dekstra|250px|Situo en [Havajo|la ŝtato de Havajo.]]
eta|dekstra|250px|Kahakuloa
La insulo de **Maui** (prononce m|aʊ|.|iː; en havaja: ˈmɐuwi.)
estas la dua plej granda el la Havajaj Insuloj nome kun areo de 1,883&nbsp;km² kaj tiele la 17a plej granda insulo en Usono. Maui estas parto de la Subŝtato de Havajo kaj estas la plej granda el la kvar insuloj de la Kantono Maui, pli granda ol Molokai, Lanai, kaj la neloĝata Kahoolawe. En 2010, Maui havis populacion de 144,444, nome la tria plej alta en Havajo, post Oahu kaj Havajo. Kahului estas la plej loĝata loko (CDP) en la insulo kun populacio de 26,337 en 2010 kaj estas la komerca kaj financa kerno de la insulo. Wailuku estas la sidejo de la kantono Maui kaj estas la tria plej granda CDP en 2010. Aliaj gravaj lokoj estas Kihei (inklude Wailea kaj Makena en la Urbo Kihei CDP, kiu estas la dua plej loĝata CDP en Maui); Lahaina (inklude Kaanapali kaj Kapalua en la Urbo Lahaina CDP); Makawao; Paia; Kula; Haiku kaj Hana.

## Geologio 
## Klimato 
## Historio 
## Disvolvigo 
## Ekonomio 
## Turismo 
## Notoj 
Kategorio:Geografio de Havajo
Kategorio:Insuloj en Usono
Historio de Kampinagrando

[eta|dekstra|250px|Monumento ĉe la [Placo Clementino Procópio en omaĝo al Teodósio de Oliveira Ledo.]]

La historio de la urbanizado de Kampinagrando havas fortan ligon kun ĝia komercaj aktivecoj ekde la komenco ĝis nuntempo. Unue, la urbo igis ripozloko por tropeiroj, tiam formiĝis bovan foiron kaj ankaŭ grandan ĝeneralan foiron. Poste, la urbo grande disvolviĝis pro la kulturo de kotono. Tiutempe, ĝi estis la dua produktanto de kotono de la mondo. Nune, ĝi elstaras en la komputila sektoro kaj disvolvo de programaro.

## Fondiĝo de Kampinagrando 
La origino de Kampinagrando estas kutime atribuita al indiĝenaj popoloj nomitaj "Ariuso". Ili estis gvidata de la kapitano-majoro Teodósio de Oliveira Ledo en 1-a de decembro 1697. Teodósio solidigis la Ariuson en la regiono kaj helpis disvolvi ĉi tiun regionon, integrante la marbordon kun la sertono. Ĝi estas tia, ĉar Kampinagrando lokiĝas inter la okcidenta paraibo kaj la marbordo.

Kategorio:Kampinagrando
Plukopaŝtado

**Plukopaŝtado** estas la manĝotipo de herbivorulo (aŭ, pli mallarĝe difinita, folivoro) manĝas foliojn, mildajn burĝonojn, aŭ fruktojn de alte kreskaj, ĝenerale arbaraj, plantoj kiaj arbustoj. Tio estas kontrasta kun paŝtado, kutime asocia kun animaloj kiuj manĝas herbojn aŭ alian malaltan vegetaĵaron. Evidenta ekzemplo de tiu apartigo estas kaproj (kiuj estas plukopaŝtistaj) kaj ŝafoj (kiuj estas paŝtistaj); tiuj du proksime rilataj remaĉuloj uzas dissimilajn manĝoresursojn.

## Notoj
## Vidu ankaŭ
* Megapodo

Kategorio:Zoologio
Malgranda herpesto

La **Malgranda herpesto** (*Herpestes javanicus*) estas specio de herpesto troviĝanta en naturo en Suda kaj Sudorienta Azio. Ĝi estis enmetita ankaŭ en diversaj partoj de la mondo. La okcidenta grupo de subspecioj estas foje traktata kiel aparta specio, nome Hindia herpesto aŭ Malgranda hindia herpesto (*Herpestes palustris*).

## Priskribo 
Ĉi tiu specio de herpesto estas simila al *Herpestes edwardsii* sed distingeblas pro tio ke ĝi estas multe pli malgranda. La korpo estas maldika kaj la kapo finiĝas per akra nazo. La longeco de la kapo kaj korpo estas 509-671mm. La oreloj estas mallongaj. La piedoj havas kvin fingrojn kun longaj ungoj. La genroj malsamas kun viroj pli larĝaj kaj pezaj.

Ili havas pli-malpli 12 blekojn.

## Citaĵoj 
Kategorio:Mamuloj de Azio
Blankaj anseroj

La **blankaj anseroj** estas malgranda grupo de akvobirdoj kiuj estas unuigitaj en la genro aŭ subgenro ***Chen***, en la subfamilio de Anserenoj de veraj anseroj kaj cignoj. Ili reproduktiĝas en ĉearktaj areoj de Nordameriko kaj ĉirkaŭ la Beringa Markolo, migrantaj suden vintre.

Multaj fakuloj lokas tiujn speciojn en la genro *Anser* de grizaj anseroj. Certe *Chen* kaj *Anser* estas anatomie nedistingeblaj. Tamen, la ekstera morfologio, biogeografio, kaj molekula informo sugestas, ke la blankaj anseroj estas certe evolua stirpo distinga el la grizaj anseroj – el kiuj ili disiĝis ege ĵuse, esence anstataŭante ilin en Nordameriko. La AOU agnoskas tiun genron kiel distinga; plej aliaj fakuloj nune konsideras ĝin kiel subgenro de *Anser*.

## Aspekto 
Kiel ĉe la grizaj sed malkiel ĉe la nigraj anseroj de la genro *Branta*, ties piedoj kaj kruroj estas koloraj laŭ ruĝecaj nuancoj. Ankaŭ la beko estas ruĝeca ĉe tiuj birdoj kiel ĉe plej grizaj anseroj, escepte ĉe masklaj plenkreskuloj de Rosanseroj kiu havas blunigran grajnecan vaksaĵon. La flugilpintoj estas nigraj, kiel ĉe ĉiuj veraj anseroj, dum la kapo estas ĉiam blanka sen iu ajn marko aŭ bildo ĉe plenkreskuloj de tiu genro, kio distingas ilin el ĉiuj aliaj veraj anseroj escepte naturiĝintaj hejmigitajn anserojn. La resto de la plumaro estas ĉu blanka ĝenerale, aŭ kolore en diversaj malhelaj bluecgrizaj nuancoj; tiuj lastaj, unike inter veraj anseroj, ne havas blankajn supran voston kaj subvostajn kovrilojn, kvankam la propra vosto povas esti blanka.

Blankafazaj neĝanseroj de ambaŭ specioj povas esti apartigitaj el naturiĝintaj anseroj plej bone pro la pli svelta, eleganta kolo, kiu estas diketa ĉe hejmigitaj anseroj; tiuj havas ankaŭ ĝenerale pli fortikan korpon kaj ofte ne havas nigrajn flugilpintojn.

## Specioj 
* Neĝansero, *Chen caerulescens*
* Rosansero, *Chen rossii*
* Imperiansero, *Chen canagica*

La supozata Nana neĝansero el fosilioj nome *Chen pressa* estas nune lokita en *Anser* (Brodkorb, 1964).

## Referencoj 
*Brodkorb, Pierce (1964): Catalogue of Fossil Birds: Part 2 (Anseriformes through Galliformes). *Bulletin of the Florida State Museum* **8**(3): 195–335. PDF or JPEG plena teksto 

*Carboneras, Carles (1992): Family Anatidae (Ducks, Geese and Swans). *In:* del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (editors): *Handbook of Birds of the World, Volume 1: Ostrich to Ducks*: 536–629. Lynx Edicions, Barcelona.  ISBN 84-87334-10-5

Kategorio:Anserenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Gurĵano

**Gurĵano** () estas eta municipo de subŝtato Paraíba, Brazilo. Ĝi havas 3.159 loĝantojn (2010) en 343,21 km² (9,2 hab./km²).

## Referencoj 
### Notoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Singlish

**Singlish** aŭ **Singaporean-English** ( Singapura angla) estas dialekto aŭ kreolo de Singapuro bazita sur la angla lingvo kies ĝi simpligas kelkajn gramatikajn regulojn, integrante malajajn kaj ĉinajn vortojn.

## Bibliografio 
* Ho, Mian Lian (1993), Dynamics of a contact continuum: Singapore English, Oxford: Clarendon Press; New York: Oxford University Press, 1993, ISBN 0-19-824828-8.
* Lim, Lisa (2004), Singapore English: a grammatical description, Amsterdam, Philadelphia, John Benjamins, 2004, ISBN 1-58811-576-3.

## Aliaj mikslingvoj 
* Miĉifa
* Surĵiko
* Malta
* Alemañol
* Franglais
* Spanglish
* Frañol
* Portuñol
* Japoñol

Kategorio:Kreol-piĝina lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Singapuro
Kategorio:Vortokunfandoj
Kahoolawe

eta|dekstra|250px|Satelita bildo el Landsat de Kahoolawe.
[eta|dekstra|250px|Situo en [Havajo|la ŝtato de Havajo.]]
eta|450px|Topografia mapo de Kahoolawe kun la tradiciaj subdividoj.
**Kahoolawe** (prononce |k|ə|ˌ|h|oʊ|.|ə|ˈ|l|ɑː|w|iː; en havaja: kəˈhoʔoˈlɐve) estas la plej malgranda el la ok ĉefaj vulkanaj insuloj de Havajo. Kahoolawe estas situanta je ĉirkaŭ 11.2&nbsp;km sudokcidente de Maui kaj ankaŭ sudoriente de Lanai, kaj ĝi estas 18&nbsp;km longa kaj 9.7&nbsp;km larĝa, kun totala terareo de 115.5&nbsp;km². La plej alta pinto en Kahoolawe estas la kratero de Lua Makika ĉe la pinto de Puu Moaulanui, kiu estas ĉirkaŭ 450 m super marnivelo. Kahoolawe estas relative seka (averaĝa jara pluvokvanto estas malpli da 65&nbsp;cm) ĉar la malalta insula alteco malsukcesas generi multan orografian precipitaĵon el la nordorientaj pasatoj, kaj Kahoolawe estas situanta en la pluvombro de la orienta vulkano Maui 3,055 m alta nome Haleakala.

## Historio 
## Rezervejo 
## Tradiciaj subdividoj 
## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kahoolawe Island Reserve Commission
* Hawaiian Encyclopedia:Kahoolawe
* Navy Region Hawaii Kahoolawe Ordenance Removal Operation 
* Protect Kahoolawe Ohana organiza retejo
* Informo pri Kahoolawe 
* Retejo pri ok individuaj 'ili 
* Tiu tezo montras ankoraŭ mapojn kun dek 'ili

Kategorio:Geografio de Havajo
Kategorio:Vulkanoj en Usono
Kategorio:Insuloj en Usono
Parario

**Parario** (portugale *Parari*) estas eta municipo de subŝtato Paraibo, Brazilo. Ĝi havas 1.256 loĝantojn (2010) en 128,483 km² (9,78 hab./km²). Ĝi estas la plej malgranda municipo de Paraibo.

## Referencoj 
### Notoj 
Kategorio:Municipoj de Paraibo
Albert Kivikas

eta|Tombo de Albert Kivikas en Tallin
**Albert Kivikas** (18-a de januaro 1898 – 19-a de majo 1978) estis estona verkisto kaj ĵurnalisto.

## Vivo 
Albert Kivikas naskiĝis la 18-an de januaro 1898 en Suure-Jaani, kiu tiutempe estis parto de la rusa imperio. La patrino Anu Kivikas estis teksisto. En sia junaĝo li eldonis iujn siajn verkojn per nomoj A. Pedajas kaj Mart Karus.

## Aperis en Esperanto 
* La ovo. Eldonita en Literatura Mondo, nr. 3, decembro 1922. Tradukita de Hilda Dresen.

Kategorio:Estonaj verkistoj
József Öveges

**József Öveges** [jOĵef ovegeŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Öveges József** estis hungara fizikisto, mez- kaj altlerneja instruisto, skolto, piarista monaĥo kaj fakverkisto.
eta|230px|József Öveges
József Öveges naskiĝis la 10-an de novembro 1895 en Páka. Li mortis la 4-an de septembro 1979 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Öveges frekventis gimnaziojn en Győr kaj Kecskemét, dume li aliĝis al piaristoj en Vác. Li eminente lernis en universitato en Budapeŝto kaj en 1917 li monaĥiĝis, post 3 jaroj li pastriĝis. En 1919 li komencis instrui en gimnazio en Szeged, poste en Vác. Tiutempe li verkis sian unuan libron. Dum la 2-a mondmilito li instruis en Budapeŝto, baldaŭe en la universitato. En 1955 li emeritiĝis, sed poste ofte faris prelegojn en Hungara Radio kaj Hungara Televizio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1948, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* multe da lernejoj havantaj la nomon "Öveges József"
* busto en Tata (Hungario)
* memorkonkurso "Öveges József"
* memortabuloj en Tata kaj Páka
* memorĉambro en Páka kaj en Budapeŝto
* 67308 Öveges (etsatelito)
* premio "Öveges József"

## Verkoj (elekto) 
* 1924: debuta libro pri meteorologio
* 1935: *Összefoglaló kérdések a fizikából* (Resumaj demandoj pri fiziko)
* 1939: *Kis Fizika* Lernolibro pri fiziko; poste ankaŭ similaj lernolibroj
* 1952: *Az Élő Fizika* (La vivanta fiziko), populara libro fizika
* 1961: *A legújabb kor fizikája. Atomfizika* (Fiziko de la plej nova erao. Atomfiziko)
* 1981: *Játékos kísérletek az elektronnal* (Ludaj eksperimentoj pri la elektrono), bildlibro

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj skoltoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Zsuzsanna Kossuth

[250ra|eta|dekstra|Skulptaĵo de [Sárbogárd]]
**Zsuzsanna KOSSUTH** [ĵuĵana koŝut], hungare **Kossuth Zsuzsanna** (aŭ pli mallonge *Kossuth Zsuzsa*, laŭ geedza formo **Meszlényi Rudolfné**) Esperante **Suzano Kossuth** estis hungara flegistino kaj fratino de Lajos Kossuth.

Zsuzsanna Kossuth naskiĝis la 19-an de februaro 1817 en Sátoraljaújhely. Ŝi mortis la 29-an de junio 1854 en Novjorko.

## Biografio 
Zsuzsanna Kossuth edziniĝis en 1841 kaj la nova familio vivis en Sárbogárd. Baldaŭe ŝi naskis 3 gefilojn. En 1848 ŝi vidviniĝis. Ŝi sekvis la hungaran armeon al Debrecen, kie ŝi ekhavis postenon "ĉefflegisto de la hungara armeo". Ŝi fondis 70 tendaran hospitalon kaj varbis flegistinojn. Post fiasko de la liberecbatalo ŝi estis akuzita, sed oficiroj de la Habsburga armeo atestis, ke ŝi bone flegis ankaŭ la malamikajn vunditojn, tial ŝi liberiĝis. En 1851 ŝi forlasis Hungarion kaj vojaĝis al Bruselo, poste al Usono, kie ŝi okupiĝis pri puntoj.

## Memorigiloj 
* faklernejo "Kossuth Zsuzsa"
* premio "Kossuth Zsuzsa"

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj flegistoj
Vormsi

**Vormsi** (, ) estas insulo en la Balta Maro, kiu apartenas al la ŝtato Estonio kaj al ties distrikto Läänemaa. Ĝi kovras areon de 92 kvadrataj kilometroj kaj estas la kvara plej granda insulo de Estonio.

La insulo apartenas al la Moonsund-insularo kaj situas inter la insulo Hiiumaa kaj la duoninsulo *Noarootsi*. Inter la insulo kaj la kontinenta parto de Estonio situas 38 kilometrojn larĝa markolo, nomata Voosi. Laŭ la stato de la jaro 2012 nur proksimume 350 homoj daŭre vivas sur la insulo. En someroj dufoje tage pramŝipo veturas de la insula vilaĝo Sviby al la 12 kilometrojn fora kontinenta marhavena urbo Haapsalu.

La insula nomo venas de la sveda insula nomo ***Ormsö***, kiu signifas "insulo de serpentoj". Ekde la 13-a jarcento la insulo estis loĝata de estonaj svedoj, kaj tiel restis dum la pluraj jarcentoj en kiuj Estonio estis regata de la germanaj baltoj. Ĝis la Dua Mondmilito la nombro de la svedaj insulanoj kreskis ĝis 3000. En 1944 la loĝantoj fuĝis tra la Balta Maro al Svedio - kaŭzo estis timo pri la reproskimiĝanta Ruĝa Armeo de Sovetunio, kiu jam en junio 1941 estis perforte okupinta Estonion kaj poste milite forpelita de la same perforte okupanta armeo de Nazia Germanio. Nuntempe nur la nomoj de vilaĝoj kaj de aliaj geografiaj objektoj de la insulo atestas pri la sveda pasinteco: la insulaj vilaĝoj nomiĝas Borrby, Hullo, Kärrslätt, Norrby, Rälby, Saxby, Sviby kaj Söderby (facile imageblas ke en la sveda *-by* signifas "vilaĝo", ekzemple Norrby "norda vilaĝo" kaj Söderby "suda vilaĝo"). En Hullo situas la en 1632 konstruita insula preĝejo kaj tombejo kun iuj ŝtontaj krucoj aĝaj plurajn jarcentojn, kaj en Saxby ("saksa vilaĝo") situas lumturo.

## Literaturo 
* Madis Kanarbik: *Ormsö. De estlandssvenska böndernas kamp mot godsägarna under 1700- och 1800-talet* (serio Nordistica Tartuensia, volumo 9), Tartu 2003
* Jürgen Beyer: *Whom should one thank for a narrow escape? Lessons drawn from a perilous journey from Vormsi and Noarootsi to Finland in 1796*, en: Pro Ethnologia 17 (2004), p. 175-195  (PDF-dosiero; 7,00 MB)
* Margareta Hammerman (eld.), *Ormsö kyrkokrönika / Vormsi kirikukroonika 1539-1944* (Stokholmo/Talino, 2007)

 
dosiero:Vormsi tuletorn 29-03-2013.jpg|lumturo en Saxby
dosiero:Lehmihaka.jpg|paŝtejo apud Rälby
dosiero:Vormsi-tuulimylly.jpg|ventumuelejo en Rälby
dosiero:Metsänvartijanmökki1.jpg|lignohakista kabano en Hullo
 

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* germanlingva retejo kun bildoj kaj artikoloj pri la temo

Kategorio:Insuloj en Estonio
Kategorio:Insuloj en la Balta maro
Kategorio:Läänemaa
Henriko la 5-a (Anglio)

200px|eta|Henriko la 5-a
**Henriko la 5-a de Anglujo** (naskiĝis en la turo-pordo de la kastelo de Monmouth la ) estis angla reĝo. Li estis la dua filo —la unua, Eduardo, mortis je nasko en 1382— de Henriko, duko de Lancaster —poste Henriko la 4-a— kaj de Mary de Bohun. Atinginte lia patro la tronon, post sentronigo de Rikardo la 2-a (1399), li konvertiĝis en princo de Kimrujo kaj heredanto de la angla trono.

Henriko la 5-a estis nomumita kavaliro du fojojn. La unua je la 12-jariĝo, meze de irlanda batalkampo (1399), per la glavo de Rikardo la 2-a. La dua fojo estis de lia patro Henriko la 4-a.

## Vidu ankaŭ 
* Lulilo de Henriko la 5-a


Kategorio:Lankastroj
Johano de Dunois

**Johano de Orleano, Grafo de Dunois** (france:'''Jean d'Orléans, comte de Dunois'*, kaj ankaŭ nomata *La Bastardo de Orleano*) (naskiĝis kiel *"Jean Levieux Valois des Orléans"'' la 23-an de novembro 1402 – m. la 24-an de novembro 1468) estis nelegitima filo de Ludoviko de Valois, Duko de Orleano 1372-1407) kaj de Mariette d'Enghien.

La partoprenis en la interfrata milito de Francio en la epoko de Karlo la 6a en la flanko de la armanjakoj kaj kaptita de la burgonjanoj en 1418. Liberigita en 1420, li servis al la Daŭfeno Karlo la 7a kiu batalis en la Centjara Milito kontraŭ la angloj.

La estonta grafo de Dunois, gvidis la francajn fortojn dum la sieĝo de Orléans kune kun Johana de Arko. Li kaj ŝi estis kune en la militkampanjoj de 1429 kaj li restis aktiva eĉ post ŝia morto.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1402
Kategorio:Mortintoj en 1468
Kategorio:Francaj nobeloj
Preĝejo Sankta Gerardo (Újbuda)

La **Preĝejo de Sankta Gerardo** estas moderna romkatolika preĝejo en Hungario, en ĉefurbo Budapeŝto, en distrikto Újbuda.

## Historio 
En Kelenföld jam en 1920 oni fondis societon por preĝejokonstruado. Tiutempe oni aranĝis mesojn en lernejo. Post jardeko oni fondis paroĥon kaj konstruis preĝejon. Inter 1984-1992 pli nova preĝejo estis konstruita. La ĉefarkitekto estis Béla Pintér (arkitekto). En 1999 la turo estis preta kaj tiam en la korto skulptaĵoj trovis lokon.

## Konstruaĵo 
Ekstere ĉe la centra konstruaĵo estas videbla skulptaĵo pri Sankta Gerardo fare de Imre Varga. Sub la preĝejo estas granda loko por tomboj de urnoj, kiu estas nomata kapelo de Sankta Tombo. La centra konstruaĵo konsistas ankaŭ el kapeloj kaj ĉambroj. En la korto estas videblaj skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario), Ladislao la 1-a (Hungario), Emeriko de Hungario, Elizabeto de Hungario kaj Sankta Margareta de Hungario.

Kermeso okazas en la 24-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare 

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Buda
François de Billon

**François de Billon** estis franca verkisto de la 16-a jarcento. Li estis la sekretario de Joachim du Bellay en Romo, kaj estas inter la unuaj verkistoj kiuj uzas la vorton ateismo en la verko *La nestumbebla forto de la honoro de la ina sekso*, teksto de la skandala verko *Kverelo de la Inoj*.

Kategorio:Francaj verkistoj