open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Veselíčko (distrikto Přerov)

**Veselíčko** (devene *Veselí*) estas municipo en Ĉeĥio, en distrikto Přerov. Vivas ĉi tie  (). La municipo estiĝis el tri memstaraj setlejoj: Chylec, Vicínov kaj Veselice.

## Partoj de municipo 
* Veselíčko
* Tupec

## Historio 
La unua skribmencio pri Ústí devenas el la jaro 1275.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
Kastelo de familio Podstatský-Lichtenstein el la jaro 1768.

## Pluaj fotoj 

Veselíčko, svatý Josef.jpg|Statuo de sankta Jozefo ĉe kastelo
Veselíčko, hlavní ulice.jpg|Ĉefa strato
Veselíčko, Muzeum Záhoří.jpg|Muzeo de Záhoří
Veselíčko, OÚ (2).jpg|Municipa ofico
Veselíčko, brána.jpg|Portalo ĉe la kastelo


Kategorio:Municipoj en distrikto Přerov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Přerov
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Setlejoj en Moravia pordego
Salvadoraacoj

La **salvadoraacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo brasikaloj (*Brassicales*). Ĝi enhavas 3 genrojn kaj 8 speciojn, laŭ la PIV-a modelo *kanao* (*Canna*) > kanaacoj (*Cannaceae*) por ne konflikti kun kan/o. En Esperanto, la nomo de la familio rekte elvenas de ĝia tipa genro, aldonante "-acoj" ĉe la fino de ties radiko.

## Taksonomio 
Laŭ World Flora Online kaj The Plant List (3 jun. 2020), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Brassicales* Bromhead - brasikaloj
****Salvadoraceae* Lindl. - salvadoraacoj
*****Azima* Lam. - azimo
*****Dobera* Juss. - dobero
*****Salvadora* L. - salvadorao

## Referencoj
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Lunulo

eta|La lunulo klare videblas.
**Lunulo** aŭ **luneto** estas la nomo de la duonluno (pli helkolora) en la ungo de la fingro, en la bazo de la ungo, tuj kontraŭ la kutiklo. Ĝi havas blankan koloron, ĉar ĝi konsistas el novaj ĉeloj de la ungomatrikso. Tuj kiam la ungo kreskas, la ĉeloj ŝovas al la libera rando kaj fariĝas diafanaj. Ĉiuj havas tiujn duonlunetojn, sed ili ne ĉiam videblas. Kelkfoje ili troviĝas tuj sub la haŭto.

## Vidu ankaŭ 
* Balbo 

Kategorio:Homa anatomio
99070 Strittmatter

'*99070 *Strittmatter'''* estas asteroido de la ekstera asteroida zono, en orbita resonanco 2:1 kun Jupitero.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo David Healy elde la Observatorio Junk Bond en Sierra Vista (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Peter Strittmatter'', Regenta Profesoro, katedrulo pri astronomio kaj direktoro de la Observatorio Steward ĉe la Universitato de Arizono. Lia estreco estas kerna por pasigi la projektojn de la Granda Duokula Teleskopo kaj de la Giganta Magelana Teleskopo de plano al realo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de David Healy
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Seĉelantacoj

La **seĉelantacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo brasikaloj (*Brassicales*). Ĝi enhavas ununuran genron (seĉelanto) kaj ununuran specion (blua seĉelanto), jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Brassicales* Bromhead - brasikaloj
****Setchellanthaceae* Iltis - seĉelantacoj
*****Setchellanthus* Brandegee - seĉelanto
******Setchellanthus caeruleus* Brandegee - blua seĉelanto

## Referencoj
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Saint-André-d'Embrun

''''* (jen france, okcitane *Sant Andreu d'Ambrun*) estas komunumo kaj vintrosportejo de Francio. Ĝi situas en la departemento Altaj Alpoj (france *Hautes-Alpes*, okcitane *Auts Aups*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Gap* kaj al la kantono *''.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Hautes-Alpes

eta|maldekstra|300ra|la skiejo Vars en vintro 2012

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Hautes-Alpes
Krososomaloj

La **krososomaloj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 7 familiojn, ĉirkaŭ 13 genrojn kaj 50 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Crossosomatales* Takht. ex Reveal - krososomaloj
****Aphloiaceae* Takht. - aflojacoj
*****Aphloia* (DC.) Benn. - aflojo
****Crossosomataceae* Engl. - krososomacoj
*****Apacheria* C.T. Mason - apaĉerio
*****Crossosoma* Nutt. - krososomo
*****Glossopetalon* A. Gray - glosopetalo
****Geissolomataceae* A.DC. - geisolomacoj
*****Geissoloma* Lindl. ex Kunth - geisolomo
****Guamatelaceae* S.H.Oh & D.Potter - gvamatelacoj*
*****Guamatela* Donn. Sm. - gvamatelo**
****Stachyuraceae* J.Agardh - stakiuracoj
*****Stachyurus* Siebold & Zucc. - stakiuro
****Staphyleaceae* Martinov - stafileacoj
*****Dalrympelea* Roxb. - dalrimpeleo**
*****Euscaphis* Siebold & Zucc. - eŭskafido
*****Staphylea* L. - stafileo
*****Turpinia* Vent. - turpinio
****Strasburgeriaceae* Tiegh. - strasburgeriacoj
*****Ixerba* A. Cunn. - ikserbo
*****Strasburgeria* Baill. - strasburgerio

:*Familio akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.
:**Genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Aflojacoj

La **aflojacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo krososomaloj (*Crossosomatales*). Ĝi enhavas ununuran genron (aflojo) kaj 2 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Crossosomatales* Takht. ex Reveal - krososomaloj
****Aphloiaceae* Takht. - aflojacoj
*****Aphloia* (DC.) Benn. - aflojo

## Referencoj
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Saint-Bonnet

**Saint-Bonnet** estas la nomo de pluraj komunumoj en Francio:
* Saint-Bonnet, komunumo en departemento Charente

Komunumoj kun sufiksoj al siaj nomoj:
* Saint-Bonnet-Avalouze, departemento Corrèze
* Saint-Bonnet-Briance, departemento Haute-Vienne
* Saint-Bonnet-de-Bellac, departemento Haute-Vienne
* Saint-Bonnet-de-Chavagne, departemento Isère
* Saint-Bonnet-de-Chirac, departemento Lozère
* Saint-Bonnet-de-Condat, departemento Cantal
* Saint-Bonnet-de-Cray, departemento Saône-et-Loire
* Saint-Bonnet-de-Four, departemento Allier
* Saint-Bonnet-de-Joux, departemento Saône-et-Loire
* Saint-Bonnet-de-Montauroux, iama komunumo en la departemento Lozère
* Saint-Bonnet-de-Mure, departemento Rhône (Rodano)
* Saint-Bonnet-de-Rochefort, departemento Allier
* Saint-Bonnet-de-Salendrinque, departemento Gard
* Saint-Bonnet-de-Salers, departemento Cantal
* Saint-Bonnet-de-Valclérieux, departemento Drôme
* Saint-Bonnet-de-Vieille-Vigne, departemento Saône-et-Loire
* Saint-Bonnet-des-Bruyères, departemento Rodano
* Saint-Bonnet-des-Quarts, departemento Luaro
* Saint-Bonnet-du-Gard, departemento Gard
* Saint-Bonnet-Elvert, departemento Corrèze
* Saint-Bonnet-en-Bresse, departemento Saône-et-Loire
* Saint-Bonnet-en-Champsaur, departemento Hautes-Alpes (Altaj Alpoj)
* Saint-Bonnet-la-Rivière, departemento Corrèze
* Saint Bonnet-Laval, departemento Lozère
* Saint-Bonnet-l'Enfantier, departemento Corrèze
* Saint-Bonnet-le-Bourg, departemento Puy-de-Dôme
* Saint-Bonnet-le-Chastel, departemento Puy-de-Dôme
* Saint-Bonnet-le-Château, departemento Luaro
* Saint-Bonnet-le-Courreau, departemento Luaro
* Saint-Bonnet-le-Froid, departemento Haute-Loire
* Saint-Bonnet-le-Troncy, departemento Rodano
* Saint-Bonnet-lès-Allier, departemento Puy-de-Dôme
* Saint-Bonnet-les-Oules, departemento Luaro
* Saint-Bonnet-les-Tours-de-Merle, departemento Corrèze
* Saint-Bonnet-près-Bort, departemento Corrèze
* Saint-Bonnet-près-Orcival, departemento Puy-de-Dôme
* Saint-Bonnet-près-Riom, departemento Puy-de-Dôme
* Saint-Bonnet-sur-Gironde, departemento Charente-Maritime
* Saint-Bonnet-Tronçais, departemento Allier
Béla Heintz

**Béla Heintz** [hejnc], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Heintz Béla Ignác** estis hungara arkitekto, ĉefkonsilisto de Hungaraj Ŝtatfervojoj.
eta|
Béla Heintz naskiĝis la  en Arad (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe en Rumanio), li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Heintz akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1910. Li longe laboris ĉe la Hungaraj Ŝtatfervojoj. Liaj plej signifaj konstruaĵoj estas 2 kirkoj. Li edziĝis en 1919.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* Preĝejo Sankta Jozefo (Kispest) (1930)
* Preĝejo Koro de Jesuo (Rákospalota) (1938)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Parko Montoj Mahale

La **Nacia Parko Montoj Mahale** () situas ĉe la bordo de la lago Tanganjiko en la okcidenta parto de la afrika lando Tanzanio. Nomita laŭ la montaro de Montoj Mahale, kiuj staras ene de ĝiaj limoj, la parko havas plurajn nekutimajn ecojn. Antaŭ ĉio, ĝi estas unu el la du protektitaj areoj de ĉimpanzoj en la lando. (La alia estas proksima al Nacia Parko Gombe Stream kaj fariĝis fama dank' al esploristino Jane Goodall). Alia nekutima karakterizaĵo de la parko estas, ke ĝi estas unu el la malmultaj en Afriko esplorenda piede. Ne estas ŝoseoj aŭ aliaj infrastrukturoj ene de la parko, kaj la sola maniero eniri kaj eliri el la parko estas per boato sur la lago.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1985
Online Etymology Dictionary

***Online Etymology Dictionary*** (Reta Etimologia Vortaro) estas senpaga reta etimologia vortaro verkita kaj kompilita de Douglas Harper kiu priskribas la devenon de anglalingvaj vortoj.

Douglas Harper kompilis la etimologian vortaron por registri la historion kaj evoluon de pli ol 30 000 vortoj, inklude ĵargonajn kaj teknikajn terminojn. La kerna korpuso de ties etimologia informaro venas el la verko de Ernest Weekley nome *An Etymological Dictionary of Modern English* (1921). Aliaj fontoj estas la *Middle English Dictionary* kaj la *Barnhart Dictionary of Etymology* (de Robert Barnhart kaj aliaj), kvankam la fontoj por ĉiu vorto ne estas indikitaj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Anglalingvaj vortaroj
Kategorio:Retaj vortaroj
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2000
Kategorio:Etimologio
Zoltán Jakabffy

**Zoltán Jakabffy** [jakabfi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Jakabffy Zoltán** estis hungara arkitekto.

Zoltán Jakabffy naskiĝis la  (laŭ hungara Vikipedio la naskiĝtago estas la 31-a) en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.
eta|Hospitalo en Zalaegerszeg fare de Jakabffy?

## Biografio 
Zoltán Jakabffy akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1901. Post siaj studoj li laboris en firmao de Győző Czigler. Laŭ nefida informo li laboris ankaŭ en la ministerio.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj 
* hospitaloj en Veszprém (urbo), Zalaegerszeg, Szombathely
* hotelo en Budapeŝto

## Elektitaj kontribuoj 
* *A színházépítés fejlődése* (1908)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Parko Saadani

La **Nacia Parko Saadani** () estas protektita areo de Tanzanio. Turistoj vizitas ĝin ĉar ili povas vidi bestojn pasantajn laŭ la bordoj de la Hinda Oceano. Ĝi havas areon de  kvadrataj kilometroj kaj estis establita en 2005 surbaze de rezervejo ekzistanta en la loko ekde 1969. Ĝi estas la sola sovaĝbesta rezervejo en Tanzanio bordanta la maron.

Registrita ekde 2005, ĝi ampleksas konservitan ekosistemon inkluzive de la iama rezervejo Saadani, la iama randa regiono Mkwaja, la rivero Wami, same kiel la arbaro Zaraninge.

## Bildgalerio 

Monkey & Baby.JPG|Simioj *Chlorocebus pygerythrus*
Bbiko.JPG|Birdo de genro *Cinnyris*

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 2005
Sainte-Colombe (Altaj Alpoj)

**Saint-Colombe** (jen france, okcitane *Santa Colomba*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Altaj Alpoj (france *Hautes-Alpes*, okcitane *Auts Aups*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Gap* kaj al la kantono ''''.

La teritorio havas komunan limon kun . Ĝi estas parto de la Regiona natura parko Baronnies Provençales, kreita en 2015.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Hautes-Alpes

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Hautes-Alpes
Saint-Firmin

La franca loknomo **Saint-Firmin** povas aludi interalie al
* Saint-Firmin (Altaj Alpoj) kaj al
* Saint-Firmin-des-Bois en Loiret.
Sándor Sásdi

**SÁSDI Sándor** [ŝaŝdi ŝandor] (naskita la  en Varga; mortinta la  en Budapeŝto) estis hungara verkisto kaj ĵurnalisto.

## En Esperanto aperis 
* *La senombra homo. (Az árnynélküli ember.)* Tradukis Lali Blond. En: *Literatura Mondo* 7 (1936), n-ro 6, paĝoj 161 kaj 163 ĝis 166.

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Aĵuro

eta|Poŝtuko kun aĵuro ĉe la rando, farita en Germanio aŭ Svislando dum la 19-a jarcento. La aĵuraj truoj estas diverse ornamitaj per kunfaskigo kaj nodado de fadenoj.
[eta|Aĵurita kaj brodita tablotuko. La brodo kaj aĵuro kune montras [tritikojn kaj florojn.]]
En teksaĵoj, **aĵuro** estas parto de teksaĵo kun ornamentaj truoj aŭ fadenmankoj.

## Priskribo 
Aĵuro estas ornama tekniko uzata sur teksaĵoj, ofte ĉe la randoj. En aĵuroj, oni fortiras aŭ fortondas iom da fadenoj en teksaĵo, tiel kreante travideblan truon aŭ fadenmankon. Tio estas farata regule. Ofte, en la truo, oni faras plian ornamentadon, ekzemple per kunfaskigo aŭ kunnodado de kelkaj fadenoj, farante geometriajn formojn klare videblajn en la truo.

Analoge, oni kelkfoje nomas aĵuro analogajn ornamajn truojn en aliaj artaĵoj (metalaĵoj, latisoj, konstruaĵoj).

Aĵuroj povas mise formiĝi simple pro misteksado aŭ damaĝo; tiaj nomiĝas **misaĵuroj**.

## Etimologio 
La termino devenas de la franca termino '**, kiu estas substantivigo de la sintagmo **' “al tago”, ĉar aĵuroj en ekz. kurtenoj enlasas la tagan lumon.

## Referencoj 
Kategorio:Teksuma arto‎
István Horthy

**István Horthy** [iŝtvAn horti], aŭ jam nuntempe **Sharif Horthy,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horthy István** estas hungardevena fizikisto, arkitekto. Lia, jam neuzita nobela antaŭnomo estis *nagybányai* [nadjbAnjai], lia avo estis regento Miklós Horthy.

István Horthy naskiĝis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Horthy jam post la naskiĝo iĝis figuro de la hungara historio. Li povus esti eĉ reĝo kaze de alia historio. Kiel infaneto, li estis trude forigita kun la familio el Hungarlando al nazia Germanio (Weilheim (Supra Bavario)) en 1944. La familio migris al :pt:Estoril, kie ĉefe lia avo kaj patrino edukis lin (la patro mortis dum la 2-a mondmilito). István Horthy akiris diplomon pri fiziko en Universitato de Oksfordo en 1962, pri arkitekturo en Londono post 4 jaroj. En Oksfordo li aliĝis al Subud. Li edziĝis en 1960, lia edzino naskis 5 gefilojn inter 1961-1971. En 1965 li islamiĝis, samtempre prenis la propran nomon Sharif [ŝarif]. Li vivis 22 jarojn en Indonezio, kie li direktis konstruan kompanion. Libertempe li estis persona asistanto kaj interpretisto al Muhammad Subuh Sumohadiwidjojo (fondinto de Subud). Baldaŭ li translokiĝis al Usono, pli poste al Anglio, kie li vivas jam kun la indoneza dua edzino.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun intervjuo 
* naskiĝaj cirkonstancoj
* http://www.mythicjourneys.org/guest_horthy.html

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Britaj arkitektoj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kalvinana preĝejo (Berekböszörmény)

La **Kalvinana preĝejo** estas monumento historia en vilaĝo Berekböszörmény (Hungario).

## Historio 
Romanika katolika rotondo estis konstruita en tiu loko jam en la 11-a jarcento. Post 2 jarcentoj apude oni alkonstruis romanikan-gotikan kirkon kun titolo Ĉiuj sanktuloj. Laŭ arkeologoj ĝi havis oklateran absidon kaj eble 2 malaltajn turojn. En la 16-a jarcento la loĝantaro ŝanĝis religion al kalvinismo. En 1660 la turkoj bruldetruis ĝis kaj restis longe nur ruino. En 1678 komenciĝis la malrapida rekonstruo. En 1716 oni konstruis sonorilostablon, kiu renoviĝis en 1753. En 1784 aparta kampanilo konstruiĝis anstataŭ la sonorilostablo. Inter 1824-1829 la kirko esence estis trakonstruita kaj pligrandigita, eĉ la rotondo grandparte malaperis. La pli frue konstruita kampanilo ricevis ligon al la navo. Ankaŭ interne gravaj ŝanĝoj okazis kaj oni kreis novajn barokajn instalaĵojn. La orgeno estis farita en 1904. Arkeologoj esploris, poste restaŭrado okazis en 1997. 

## Konstruaĵo 
La kirko situas sola en mezo de la vilaĝo en la preĝeja korto. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas. Ĉe la anguloj pilieroj apogas la turon. Interne la galerioj estis faritaj lignoj.

## Aŭdu ankaŭ 
* sonorado

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* hungare

Berekboszörmény
Tarlakurbo

**Tarlakurbo** -  - estas duaklasa urbego kaj katolika diocezo en Filipinoj, en regiono Centra Luzono, kie estas ĉefurbo de provinco Tarlako.    
eta|maldekstre|
## Bazaj informoj 
* loĝantaro:  (2015) 
* horzono: UTC+8 (PST)
* poŝtkodoj: 2300   
* telefonkodo: +63 (0)45 
* Supermara alteco: 52 m
* Areo: 274,66&nbsp;km²

## Geografio 
Tarlakurbo kuŝas sur ebenaĵo laŭ la samnoma rivero Tarlac (Tarlako) en centro de la provinco https://www.google.com/maps/d/viewer?mid=1yNkuiTNDXgwrBmoQIdpifBRd5pk&ll=15.47525738880186%2C120.62811370117188&z=10. Mabalacat troviĝas 30, Angeles 36, Kezonurbo 100, Manilo 107 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Tarlakurbo estis fondita en 1788. La komunumo travivis okupadon de la japanoj (1942-1945). Ĝi atingis la internacian klasifikon grandurbo laŭ nombro de loĝantaro en la 1960-aj jaroj, sed laŭ la filipina klasifikado ĝi urbiĝis poste en 1998.
eta|maldekstre|

## Eklezioj kaj eduko 
En Tarlakurbo la kristanismo dominas (73%). La plimulto de kristanoj estas katolikoj, aliaj  apartenas al la protestantoj. La islamanoj apartenas al la ne-kristanoj. En la urbego universitato funkcias.

## Trafiko 
Du ĉefvojoj kuras el nordo al Manilo, la unua preteriras, la alia trairas la urbegon. Estas ankaŭ traira vojo el oriento al okcidento, ĝuste ĉe Tarlakurbo estas ponto interliganta ambaŭ vojpartojn.
eta|
## Klimato 
La klimato de Tarlakurbo estas klasifikita kiel tropika musona klimato. Jare pluvas pli ol 1000 mmm, en ĉiuj monatoj pluvas, tamen inter majo-oktobro falas plej ofte. La temperaturo varias inter 23-, ne estas grandaj diferencoj inter la monatoj.

## Vidindaĵoj 
* preĝejoj
* monumentoj
* ĉiujara festivalo

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.philatlas.com/luzon/r03/tarlac/tarlac-city.html

Tarlacjf3925 14.JPG|Merkato
FvfTarlacCity9169 20.JPG|Universitata konstruaĵo
9801Tarlac City Province 62.jpg|Monumento
FvfTSU0081 10.JPG|Monumento
09691jfSan Roque San Vicente Star Roads Tarlac Cityfvf 19.JPG|Vendejego
07824jfCamposanto Raymond Roads Parish Inside Moncada Tarlacfvf 02.JPG|Preĝejo

Kategorio:Urboj de la Filipinoj
Anna Weinstein

**Anna WEINSTEIN-RUFF** estis pola esperantistino kaj industriist-edzino loĝanta en Varsovio. En esperanton ŝi tradukis plurajn tekstojn, interalie la novelaron *Bonhumoraj Rakontoj* de Janusz Korczak, kiu estis amiko de ŝia familio. Ŝi estis kunlaboranto de Pola Esperantisto. Kiel veterano de la Esperanto-movado, dum UK 1937 ŝi estis premiita per Arĝenta Jubilea Stelo.

Anna estis la patrino de Halina Weinstein. Ŝi mortis en la varsovia geto.

## Referencoj 
Kategorio:Polaj esperantistoj
Publika servo

[eta|La [sansistemo estas unu el plej esencaj publikaj servoj: tie sigelo de la Usona Publika Sanservo.]]
**Publikaj servoj** (antaŭe pli ofte nomita **ŝtatservo**) estas la aro de agadoj kaj financado permesita, rezervita aŭ devigita al la publika administracio fare de la leĝaro de ĉiu ŝtato, kiuj celas respondi al diversaj postuloj de la funkciado de la socio, kaj, definitive, favori la praktikan realigon de la persona kaj ekonomia disvolvigoj, de la egaleco kaj de la socia bonfarto. Ili kutime estas esencaj servoj, ĉar la kosto estas pagita pere de la impostoj de la kontribuantoj tra la institucioj de la ŝtato (publika elspezo). Ili speciale gravas en la landoj de miksa ekonomio kiuj sekvas politik-ekonomiajn modelojn kiel la sociala ŝtato aŭ la socialema ŝtato. Ofte la publikaj servoj estas traktataj en la internaciaj organizaĵoj kiel fundamenta elemento ene de la socialema ŝtato, internacie konata kiel *welfare state*.

Ĝenerale oni komprenas, ke esenca servo estas agado kiu estas realigata de institucio ĉu publika ĉu privata cele al la kontentigo de baza neceso de la aro de la socio, sen miselspezi la publikajn rimedojn.

La konsumantoj kaj uzantoj de publikaj servoj estas protektataj per la leĝoj de defendo de la konsumanto, kiuj celas defendi ilin kontraŭ la misagoj de la entreprenoj kiuj plenumas la publikajn servojn, kiel gaso, elektro aŭ telefono kaj establas, ke se la konsumanto plendas pro misago en la servo, la entreprenoj devas registri tiun plendon kaj respondi.

## Esencaj publikaj servoj 
* Akvoflua sistemo
* Armitaj fortoj
* Eduko
* Elektro
* Gaso
* Justico
* Mediprotektado
* Poŝta servo
* Publika biblioteko
* Publika loĝsistemo
* Publika transporto
* Publikaj elsendoj
* Rubmastrumado
* Sansistemo
* Sociala sekureco
* Socialaj servoj
* Telekomunikado
* Trinkakvo
* Urboplanado

## Notoj 
Kategorio:Ekonomia politiko
Kategorio:Socia politiko
Publikaj servoj
Raškovice

:*Eble vi serĉas: vilaĝon Dolní Raškovice aŭ Horní Raškovice, ambaŭ situantaj sur katastra teritorio Raškovice u Přelouče en municipo Svinčany en distrikto Pardubice.*

**Raškovice** () estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Frýdek-Místek en&nbsp;Moraviasilezia regiono. Ĝi situas en cismontaro de nordorienta parto de montaro Moraviasileziaj Beskidoj sur kunfluejo de riveroj Morávka kaj Mohelnice inter montoj Prašivá (843 m s. m.) kaj Kyčera (892 m s. m.) Vivas ĉi tie  ().

El parto de tiu ĉi municipo kreiĝis municipo Morávka, plu municipo Pražmo kaj Krásná.

## Historio 
La unua mencio pri la municipo devenas el la jaro 1261.

## Loĝantaro 
## Naskiĝintoj 
* Josef Těšínský, piloto ĉasaviadisto de RAF de la 310-a kaj la 312-a eskadro, partoprenanto de okcidenta rezistmovado dum la dua mondmilito

Kategorio:Municipoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Frýdek-Místek
Kategorio:Setlejoj en Subbeskida montetaro
Kategorio:Setlejoj en Teŝinio
William Maclure

**William MACLURE** (27a de oktobro 1763 – 23a de marto 1840) estis usonigita skotdevena geologo, kartografo kaj bonfaristo. Li estas konata kiel la 'patro de la usona geologio'.

## Biografio 
Kiel sociala eksperimentanto pri novaj tipoj de komunuma vivo, li kunlaboris kun la brita sociala reformisto Robert Owen, (1771–1854), en Indianao, Usono.

Maclure havis tre sukcesan komercan karieron, kaj riĉiĝo permesis al li retiriĝi en 1797 estante 34-jaraĝa por dediĉi sin al sciencaj, geologiaj kaj aliaj interesoj. En 1809 li faris la plej fruan klopodon de geologia mapo de Usono.

En 1807, Maclure komencis la mem-devigan taskon fari geologian esploron de Usono. Preskaŭ ĉiu ŝtato en Usono estis trairita kaj mapita de li, kaj la Montoj Aleganoj estis trapasataj kaj retrapasataj ĉirkaŭ 50 fojojn. La rezulto de lia senhelpaj laboroj estis submetita al la Usona Filozofia Societo per memoraĵo titolita *Observations on the Geology of the United States explanatory of a Geological Map*, kaj publikigita en la ''Society's Transactions'', kune kun la unua geologia mapo de la lando. Tio antaŭis la geologian mapon de Anglio de William Smith je ses jaroj, kvankam ĝi estis farita uzante diferencan klasigon de rokoj.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Harvey L. Carter, "William Maclure," Indiana Magazine of History, vol. 31, no. 2 (June 1935), pp. 83–91. In JSTOR
* Alberto Gil Novales, Maclure en España. Iniciativas de Cultura, 1981.
* Donald E. Pitzer, "William Maclure's Boatload of Knowledge: Science and Education into the Midwest", Indiana Magazine of History, vol. 94, (1998), pp. 110–135.
* Leonard Warren, Maclure of New Harmony: Scientist, Progressive Educator, Radical Philanthropist. Bloomington, IN: Indiana University Press, 2009.
* Chisholm, Hugh, eld. (1911). "Maclure, William". Encyclopædia Britannica (11a eld.). Cambridge University Press.

## Eksteraj ligiloj 
* Biography of William Maclure de James S. Aber
* William Maclure en la Universitato de Evansville
* New Harmony Workingmen's Institute, legacy of William Maclure en la Universitato de Evansville
* History of the Academy of Natural Sciences of Philadelphia
* New Harmony Scientists, Educators, Writers & Artists en la Universitato de Evansville

Kategorio:Skotaj geologoj
Kategorio:Usonaj geologoj
99193 Obsfabra

'*99193 *Obsfabra''''' estas

malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la hispana astronomo José Manteca elde la Observatorio de Begues, en Begues (proksime de Barcelono, Katalunio, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Observatorio Fabra, inaŭgurita la  en Barcelono, konata pro la tiea laboro en astronomio, meteologio kaj tertremoscienco.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de José Manteca
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2001
Saint-Julien-en-Champsaur

''''* (jen france, okcitane *Sant Julian de Champsaur*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Altaj Alpoj (france *Hautes-Alpes*, okcitane *Auts Aups*), en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura ( ). Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Gap* kaj al la kantono *''.

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Hautes-Alpes

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Hautes-Alpes
Tupec

**Tupec** situas en Ĉeĥio, ĝi estas nordorienta parto de municipo Veselíčko en distrikto Přerov. En la jaro 2011 ĉi tie estis registritaj 66 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Tupec** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 2,17&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1275.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Kamparana domo n-ro 28

## Pluaj fotoj 

Tupec, zastávka.jpg|Tupec, haltejo
Tupec, KD.jpg|Tupec, kulturdomo
Tupec, ulice.jpg|Tupec, strato
Tupec, č. p. 51.jpg|Tupec, domo

Kategorio:Veselíčko (distrikto Přerov)
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Přerov
Kategorio:Setlejoj en Moravia pordego
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Sigoyer

La franclingva vorto **Sigoyer** povas rilati interalie al
* la  komunumo Sigoyer en la departemento Altaj Alpoj (france *Hautes-Alpes*, okcitane *Auts Aups*) de Francio
* kaj la komunumo Sigoyer en la departemento Alpoj de Alta Provenco (france *Alpes-de-Haute-Provence*, okcitane *Aups de Provença Auta*) de Francio.
Bohaté Málkovice

**Bohaté Málkovice** (devene *Málkovice Německé*) estas municipo en Ĉeĥio situanta en distrikto Vyškov en&nbsp;Sudmoravia regiono. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1349.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo, sur monteto
* Sonorilejo en vilaĝplaco

## Pluaj fotoj 

Bohaté Málkovice, hospoda.jpg|Bohaté Málkovice, gastejo
Bohaté Málkovice, kaple.jpg|Bohaté Málkovice, kapelo
Bohaté Málkovice, náves.jpg|Bohaté Málkovice, vilaĝplaco

Kategorio:Municipoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Vyškov
Kategorio:Setlejoj en Litenĉica montetaro
John Tuzo Wilson

**John Tuzo WILSON** OBI RS (24a de oktobro, 1908 – 15a de aprilo, 1993) estis kanada geofizikisto kaj geologo kiu famiĝis tutmonde pro siaj kontribuoj al la teorio de platotektoniko.

Platotektoniko estas la ideo ke rigidaj eksteraj tavoloj de la Tero (krusto kaj parto de la supra mantelo), la litosfero, estas rompita en ĉirkaŭ 13 pecoj aŭ "platoj" kiuj moviĝas sendepende super la pli milda astenosfero. Wilson subtenis, ke la Havajaj Insuloj estis kreitaj kiel tektona plato (etenda tra multo de la Pacifika Oceano) moviĝinta nordokcidenten super fiksita punkto, kreinta longan serion de vulkanoj. Li ankaŭ imagis la transforman faŭlton, grava platolimo kie du platoj moviĝas unu apud alia horizontale (ekz., the San Andreas Faŭlto). Lia nomo estis donita al du junaj kanadaj submaraj vulkanoj nomitaj *Tuzo Wilson Seamounts* (TZ Marmontoj). La Ciklo Wilson de etendo kaj maletendo de marfundo (asocia kun la Superkontinenta ciklo) portas lian nomon.

## Kelkaj verkoj 
* One Chinese Moon (1959)
* Wilson, Tuzo (July 14, 1962). "Cabot Fault, An Appalachian Equivalent of the San Andreas and Great Glen Faults and some Implications for Continental Displacement". Nature. 195 (4837): 135–138. Bibcode:1962Natur.195..135W. doi:10.1038/195135a0.
* Wilson, J. Tuzo (February 9, 1963). "Evidence from Islands on the Spreading of Ocean Floors". Nature. 197 (4867): 536–538. Bibcode:1963Natur.197..536W. doi:10.1038/197536a0.
* Wilson, J. Tuzo (1963). "A Possible Origin of the Hawaiian Islands" (PDF). Canadian Journal of Physics. 41 (6): 863–870. Bibcode:1963CaJPh..41..863W. doi:10.1139/p63-094.
* Wilson, J. Tuzo (24a de julio, 1965). "A new Class of Faults and their Bearing on Continental Drift". Nature. 207 (4995): 343–347. Bibcode:1965Natur.207..343W. doi:10.1038/207343a0.
* Vine, F. J.; Wilson, J. Tuzo (22a de oktobro, 1965). "Magnetic Anomalies over a Young Oceanic Ridge off Vancouver Island". Science. 150 (3695): 485–9. Bibcode:1965Sci...150..485V. CiteSeerX 10.1.1.473.7395. doi:10.1126/science.150.3695.485. PMID 17842754.
* Wilson, J. Tuzo (13a de aŭgusto, 1966). "Did the Atlantic close and then re-open?". Nature. 211 (5050): 676–681. Bibcode:1966Natur.211..676W. doi:10.1038/211676a0.
* Wilson, J. Tuzo (1966). "Are the structures of the Caribbean and Scotia arc regions analogous to ice rafting?". Earth and Planetary Science Letters. 1 (5): 335–338. Bibcode:1966E&PSL...1..335T. doi:10.1016/0012-821X(66)90019-7.
* Wilson, J. Tuzo (Decembro 1968). "A Revolution in Earth Science". Geotimes. Washington DC. 13 (10): 10–16.
* Wilson, J. Tuzo (1971). "Du Toit, Alexander Logie". Dictionary of Scientific Biography. 4. pp. 261–263.

## Notoj 
Kategorio:Kanadaj geologoj
Tago de Libereco kaj Homrajtoj

**Tago de Libereco kaj Homrajtoj** – pola festo, celebrata la 4-an de junio, voĉdonita de Pola Sejmo la 24-an de majo 2013.

La festa tago estas labortago.

Ĝi memorigas unuan post la dua mondmilito liberan parlamentan balotadon en 1989: parte liberan al Sejmo, kaj tute liberan al Senato, nuligita en 1946 sekve de falsigita de komunistoj popola referendumo. 

## Vidu ankaŭ
* Tago de Solidareco kaj Libereco

Kategorio:Festoj en Pollando
Nacia Parko Gombe Stream

La **Nacia Parko Gombe Stream** () situas en la okcidento de regiono Kigoma en Tanzanio, 20 km norde de la regiona ĉefurbo Kigoma.  En 1968, Parko Gombe estis deklarita la plej malgranda nacia parko de Tanzanio, kun nur 52 km² da arbaro laŭ la montetoj sur la orienta bordo de Lago Tanganjiko. La tereno estas karakterizata de profundaj valoj, kaj arbara vegetaĵaro iras inter alpaj bambuaj paŝtejoj en la pluvarbaro. Alirebla nur per boato, la parko estas plej fama kiel la loko kie Jane Goodall pioniris kondutisman esploron en ĉimpanzaj populacioj. La ĉimpanza komunumo Kasakela, aperinta en pluraj libroj kaj dokumentaj filmoj, vivas en Nacia Parko Gombe Stream.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio
* Listo de mondaj heredaĵoj en Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1968
Francesco Barsanti

**Francesco BARSANTI** (1690–1775) estis itala flutisto, hobojisto kaj komponisto. Li naskiĝis en 1690 en la urbo Lucca, Toskanio, Italio, sed pasigis plej el sia vivo en Londono kaj en Edinburgo.

Li studis juron en Padovo, sed forlasis tion por fari karieron en muziko. En 1714 Barsanti elmigris al Londono kun Francesco Geminiani, alia muzikisto el Lucca kiu estis kelkajn jarojn pli aĝa. Li ludis hobojon kaj tuj atingis postenon en la oper-orkestro de Haymarket kie la operoj de Handel estis produktitaj. Nerici informis, ke li revenis por mallonge al Lucca en 1717 kaj denove en 1718 por ludi en la Festivalo de la Sankta Kruco, 'kontraŭ tre alta salajro.'

Laŭ Hawkins kaj aliaj fakuloj, en 1735 Barsanti lasis Londonon por Edinburgo en Skotlando kie li akiris postenon kiel 'Majstro' kun la Edinburga Muzika Societo. Li restis en Skotlando 8 jarojn, kaj dum tiu tempo li profitis el la subteno (morala se ne financa) de la juna Lady Erskine (Charlotte Hope) (1720-1788), kaj edziĝis al iu 'Jean', pri kiu oni scias nenion. Barsanti finfine revenis al Londono iom post 1743, kun sia edzino kaj filino Jane (konata kiel 'Jenny'), sed trovis, ke li estis perdinta sian postenon en la muzika societo de Londono kaj estis devigita iĝi vjolisto en la oper-orkestro de Handel.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Griscom, Richard & Lasocki, David, eld.: Routledge Music Bibliographies: The Recorder: A Research and Information Guide, 2a eld. Novjorko: eldonejo *Routledge*, 2003, ISBN 0-415-93744-2

Kategorio:Italaj muzikistoj
Nacia Parko Insulo Saanane

La **Nacia Parko Insulo Saanane** () estas nacia parko en Mwanza, Tanzanio. La parko situas sur insulo en Viktoria lago kaj atingeblas per boato en ĉirkaŭ 10 minutoj, de la TANAPA-oficejoj sur Capri Point en urbo Mwanza.

## Historio 
La parko, tiam konata kiel "Saa Nane Island Game Sanctuary", estis hazarde bombita dum la aera kampanjo de la Uganda-Tanzania Milito de 1978–1979. La , Libia gvidanto Muamar Kadafi ordonis al unu el siaj bombaviadiloj Tupolev Tu-22 ataki Mwanza-n, esperante tiel timigi la tanzanian registaron por ĉesigi ĝian invadon de Ugando. La Tu-22 tute maltrafis la urbon, tamen ĝiaj kvin kontraŭpersonaj bomboj anstataŭe trafis la ĉasrezervejon, iomete vundante unu laboriston kaj mortigante plurajn bestojn. Laŭ ĵurnalistoj Tony Avirgan kaj Martha Honey, ses antilopoj kaj multaj birdoj estis mortigitaj. Male, informkolekta analizisto Kenneth M. Pollack deklaris, ke "granda nombro da antilopoj" estis mortigitaj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 2013
László Kalmár (arkitekto)

**László Kalmár** [lAslO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalmár László** estas hungara arkitekto.
eta|Urbodomo de Budaörs fare de Kalmár
László Kalmár naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Kalmár maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1987, poste 2 jaroj ekstudis en arkitektura altlernejo. Interrompe en 1993 li studis en Barcelono helpe de stipendio. Li akiris arkitekturan diplomon en la altlernejo en 1996. Lia plej grava instruisto estis Jenő Kapy. Ekde 1994 li laboris en arkitekturaj firmaoj, sed inter 1998–2000 li studis en majstra lernejo. En 2000 li fondis kun alia arkitekto propran atelieron. Ekde 2002 li havas postenetojn ankaŭ en pluraj universitatoj. Li ricevis premiojn inter 2004-2010.

## Elektitaj planitaj konstruaĵoj kiel kunarkitekto 
* gimnastika halo en Gödöllő (2000)
* pligrandigo de urbodomo de Budaörs (2005)
* aertrafika sidejo (2012)
* pluraj familiaj domoj en la 21-a jarcento

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (2005, 2007)
* Berlino (2005)
* Krakovo, Hamburgo (2009)

## Fontoj 
* [hungarlingva biografio](https://hu.wikipedia.org/wiki/Kalm%C3%A1r_L%C3%A1szl%C3%B3_(%C3%A9p%C3%ADt%C3%A9sz))
* koncernaj paĝoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Meliantacoj

La **meliantacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo geranialoj (*Geraniales*). Ĝi enhavas 4 genrojn kaj 20 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Geraniales* Juss. ex Bercht. & J.Presl - geranialoj
****Melianthaceae* Horan. - meliantacoj
*****Bersama* - bersamo
*****Francoa* - frankoo
*****Greyia* - grejio
*****Melianthus* - melianto

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Gusztáv Klados

**Gusztáv Klados** [gustAv kladoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Klados Gusztáv** estis hungara arkitekto. Li specialiĝis pri tuneloj.

Gusztáv Klados naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gusztáv Klados maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1966, dum la someraj feriejoj li laboris en konstruado de metroo en Budapeŝto. Li akiris arkitekturajn diplomojn en Teknikuniversitato de Budapeŝto en 1972 kaj 1976, sed li akiris ankaŭ komercistan diplomon. Post la unua diplomo li laboris en metroo en Budapeŝto. Post jaroj li laboris ankaŭ eksterlande en multe da landoj. Li havas edzinon, kiu naskis dufoje.

## Elektitaj tunelaj laboroj 
* metroo en Budapeŝto (1972-; 2008-2011)
* fervoja tunelo en Beogrado
* metroo en Kolkato (1980-1985, 1987-1989)
* Manika Tunelo (1989-1991)
* akvatransporta tunelo en Sud-Afriko (1991-1995)
* metroo en Ateno (1995-)
* Singapuro (1999-)
* Kuala-Lumpuro (2002-2007; 2011)
* metroo en Nov-Delhio

## Fontoj 
* hungarlingva intervjuo kaj biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Parko Golfo Jozani Chwaka

La **Nacia Parko Golfo Jozani Chwaka** () estas protektita areo de 50-kelk kvadrataj kilometroj en la afrika lando  Tanzanio kiu situas specife sur insulo Zanzibaro. Ĝi estas la sola nacia parko en tiu insula regiono.

La ruĝa stumposimio (kies popolnombro estis taksita je 1000) troviĝas en la parko, ĝi estas specio de la pluvarbaro (male al la blank-nigraj stumposimioj trovitaj en aliaj regionoj de Afriko), ĝi estas konata ankaŭ kiel la Ruĝa kolobo de Kirk, laŭ la nomo de Sir John Kirk (1832-1922), la brita rezidento de Zanzibaro, kiu unue atentigis zoologian sciencon pri ĝi. Hodiaŭ ĝi estis adoptita kiel emblema specio por konservado en Zanzibaro ekde la mezo de la 1990-aj jaroj.

## Bildgalerio 

Jozani forest.png|Situo en Zanzibaro
Mangrove Zanzibar.jpg|Mangrovo
Red Colobus 7.jpg|Ruĝaj stumposimioj

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio
* Listo de mondaj heredaĵoj en Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Zanzibaro
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 2004
Hipocikloido

eta|Hipocikloido (ruĝa kurbo) kun k=4 (la rilatumo inter la radiusoj de la du diskoj) havas kvar kuspojn
En geometrio, **hipocikloido** estas ebena kurbo desegnita de fiksa punkto sur disko, kiu ruliĝas ĉirkaŭ kaj sur la interno de cirkla truo.

## Difino 
Konsideru eŭklidan ebenon \mathbb R^2 kun karteziaj koordinatoj (x,y). Supozu ke disko de radiuso r ruliĝas sur disko de radiuso kr. Do, la **epicikloido** estas la kurbo difinita de la jenaj parametraj ekvacioj:
:x(t) = r(k-1)\cos t - r\cos((1+k)t)
:y(t) = r(k-1)\sin t - r\sin((k-1)t)

## Propraĵoj 
Se k (la proporcio inter la radiusoj de la du diskoj) estas racionala nombro k=p/q, en kiu p kaj q estas nenulaj entjeroj primaj inter si, do la kurbo havas p kuspojn.

Se k estas neracionala, do la “kurbo” estas fakte densa subaro de la ringo de ekstera radiuso kr kaj interna radiuso (k-1)r.

## Historio 
Epicikloido estas fama kurbo, kiu estis studata de klasikaj geometroj, interalie
Dürer (1525), Desargues (1640), Huygens (1679), Leibniz, Newton (1686), de L’Hôpital (1690), Jacob Bernoulli (1690), la Hire (1694), Johann Bernoulli (1695), Daniel Bernoulli (1725), kaj Euler (1745, 1781).

La nomo devenas de la helenaj morfemoj  “sub”,  “ciklo”, kaj  “adjektiviga sufikso”, kaj tiel signifas “subciklaĵo”, priskribante la manieron, kiel la kurbo estas difinita.

## Vidu ankaŭ 
* Cikloido
* Epicikloido

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Kurboj
Huertealoj

La **huertealoj** () estas planta ordo el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu ordo enhavas 4 familiojn, 6 genrojn kaj 30 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Huerteales* Doweld - huertealoj
****Dipentodontaceae* Merr. - dipentodontacoj
*****Dipentodon* Dunn - dipentodonto
*****Perrottetia* Kunth - perotetio
****Gerrardinaceae* M.H.Alford - gerardinacoj
*****Gerrardina* Oliv. - gerardino
****Petenaeaceae* Christenh., M.F.Fay & M.W.Chase - peteneacoj
*****Petenaea* Lundell - peteneo
****Tapisciaceae* Takht. - tapisciacoj
*****Huertea* Ruiz & Pav. - huerteo
*****Tapiscia* Oliv. - tapiscio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Pleŭrito

eta|Pleŭrito: blua pulmo, normala pleŭro; ruĝa pulmo, infektita (inflamita) pleŭro.
La **pleŭrito**, konata ankaŭ per la nomo de **pleŭrezio**, estas malsano kiu konsistas en la inflamo de la mura pleŭro (haŭteca ŝirmaĵo super la interna surfaco de la torako) kaj de la viscera pleŭro (haŭteca ŝirmaĵo de la pulmoj), ĝenerale kiel konsekvenco de pneŭmonio. Kiam tiuj membranoj troviĝas en kontakto kun la infektitaj pulmoj, tendencas inflamiĝi originante akutan doloron simila al tiu de ponardofrapo, doloro kiu intensiĝas pro inspirado profunda aŭ pro tusado.

La pleŭrito povas esti kaŭzita per infekto el viruso, fungo aŭ bakterio, kvankam estas tre ofta ke tiu malsano estas okazigita per neinfekta kaŭzo kiel pro pulma embolio, kiam malgranda koagulaĵo devena el la vejnoj de la kruro disiĝas kaj alvenas al la pulmoj, kie ĝi okazigas ŝtopigon de la sanga fluo de zono de la pulmo, kio rezulta en tio ke la pleŭro kiu ŝirmas ĝin inflamiĝas kaj iĝas doloriga.

## Notoj 
Kategorio:Spira sistemo
Kategorio:Sindromoj en pneŭmonologio
Meredith Howard

**Meredith HOWARD** estas usona amatora astronomino, profesie instruistino pri fiziko ĉe la Universitato de Tenesio.

*Minor Planet Center* kreditas ŝin de la kunmalkovro de la asteroido 101777 Robhoskins kun Walter R. Cooney, Jr.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Martin Klebba

**Martin Klebba** (naskiĝis la  en Troy, Miĉigano) estis usona komikisto kaj aktoro. Nuntempe li ankaŭ estas konata kiel la voĉo de Marty en *Pirates of the Caribbean*.

## Filmaro 
* 2001: *Planet of the Apes*: Monkey Grinder's Pet
* 2001: *Corky Romano*: Mini Bouncer
* 2001: *How High*: Party Guest
* 2001: *Snow White: The Fairest of Them All*: Friday
* 2002: *Run Ronnie Run*: Music Video Doorman
* 2002: *Big Fat Liar*: Kissing Bandit
* 2002: *Death to Smoochy*: Rhinette / Krinkle Kid #3
* 2002: *Men in Black II*: Family Child Alien
* 2002: *Austin Powers in Goldmember*: Dancer
* 2002: *Blood Shot*: Secret Weapon
* 2003: *National Security*: Security Guard
* 2003: *Cradle 2 the Grave*: Fight Announcer
* 2003: *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl*: Marty
* 2003: *El Matador*: Me Too
* 2003: *A Light in the Forest*: Boar
* 2003: *Looney Tunes: Back in Action*: Dancing Yosemite Sam
* 2003: *The Haunted Mansion*: Pickwick
* 2004: *Van Helsing*: Dwerger
* 2005: *Americano*: Matador
* 2006: ''Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest*: Marty
* 2007: *Pirates of the Caribbean: At World's End*: Marty
* 2007: *Cougar Club*: Short Boss Man
* 2007: *The Santa Trap*: Special Ops Elf
* 2008: *Hancock*: Prisoner
* 2008: *Feast II: Sloppy Seconds*: Thunder
* 2009: *Feast III: The Happy Finish*: Thunder
* 2009: *American High School*: Principal Mann
* 2010: *A Short Film*: Cowboy
* 2011: *Night of the Little Dead*: Little Dead
* 2011:*Pair of Kings*: Hibachi
* 2011: *In the Gray*
* 2012: *Project X*: Dwarf partygoer
* 2012: *Mirror Mirror*: Butcher
* 2013: *Movie 43*: Killer Chaun
* 2013: *Oz the Great and Powerful*: Nikko
* 2013: *Blood Shot*: Marud
* 2014: *The Hungover Games*: Fruito
* 2014: *The Bag Man*: Guano
* 2014: *Left Behind*: Melvin Weir
* 2015: *Jurassic World*: Dimorphodon
* 2015: *Ted 2*: Chucky
* 2016: *Range 15*: Zombie Klebba
* 2016: *All Hallows Eve*: Barnaby
* 2017: *Eloise*: Mental Patient
* 2017: *Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales*: Marty
* 2019: *Viy 2: Journey to China*: Captain
* 2021: *Pacific Rim: The Black*: Spyder
* 2024: *Snow White'': Grumpy

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj humuristoj‎
Kategorio:Usonaj aktoroj
György Korompay

**György Korompay** [djordj korompai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Korompay György** estis hungara arkitekto, urbanizisto, altlerneja instruisto, arkitekturhistoriisto. Lia origina familia nomo estis *Krompecher* ĝis 1941, lia patro estis Ödön Krompecher.
eta|György Korompay (staranta tuj maldekstre)
György Korompay naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Mátraszentimre (en ties ferieja loko Galyatető).

## Biografio 
György Korompay maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris arkitekturan diplomon en Reĝa Teknikuniversitato József en 1928, pli poste li studis en Romo helpe de stipendio. Hejmenveninta li estis asistanto en la teknikuniversitato, kie li doktoriĝis en 1940. Post 2 jaroj lia instrua rango estis plialtigita. En 1944 li estis gvidanto de taĉmento el studentoj, kiuj sekvis la ordonon kaj rifuĝis al nazia Germanio, tamen al la okupita Danio. La grupo hejmenvenis en 1947 kaj daŭris la lernadon. Pro tiu ago li estis neglektita dum la socialismo. En 1952 li estis transmetita al ŝtata arkitektura entrepreno. Inter 1957 kaj 1975 li estis institutestro, poste li pensiuliĝis. Intertempe en 1967 li kandidatiĝis ĉe la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn nur en 1957 kaj 1977.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A városi főterek kialakulása* (disertaĵo, 1940)
* *A Kárpát-medence középkori településformáinak kialakulásáról* (1941)
* *Veszprém városképi és műemléki vizsgálata* (1954)
* *A városépítészet esztétikai alapismeretei* (1959)
* *A városépítészet esztétikai vizsgálata* - (disertaĵo, 1960/1964)
* *Főterek kialakulása a késő feudalizmus korában* (1965)

## Elektitaj eldonaĵoj 
* *A városrendezés korszerű kérdései* (studenta lernolibro, 1942)
* *Városépítéstan* (studenta lernolibro, 1951)
* *Községrendezési irányelvek - Módszertani tanulmány* (studo, 1956/1957, 1958, 1961)
* *Települések zöldterület-ellátása – Módszertani munkák* (1966/1969)
* *Településtervezési irányelvek és mutatószámok (Lakóterületek) – Módszertan és példatár* 1971/1973)
* *Kereskedelmi létesítmény-ellátás - Tervezési irányelv és mutatószámok* (1977)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj urbanizistoj
Kategorio:Hungaraj arkitekturhistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Nacia Parko Rivero Ugalla

La **Nacia Parko Rivero Ugalla** () troviĝas en Regiono Tabora, en okcident-centra Tanzanio. La loko kovras areon de  kvadrataj kilometroj. Ĝi estas bordita en la sudo de rivero Ugalla. La Nacia Parko estis establita en 2019 post kiam la tanzania parlamento disigis parton de la ĉasrezervejo Rivero Ugalla por formi nacian parkon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Naciaj parkoj de Tanzanio
* Sovaĝbestoj de Tanzanio

## Tradukfonto 
Kategorio:Naciaj parkoj de Tanzanio
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 2019
Dipentodontacoj

La **dipentodontacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo huertealoj (*Huerteales*). Ĝi enhavas 2 genrojn kaj ĉirkaŭ 20 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Huerteales* Doweld - huertealoj
****Dipentodontaceae* Merr. - dipentodontacoj
*****Dipentodon* Dunn - dipentodonto
*****Perrottetia* Kunth - perotetio

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Plantofamilioj
Georg Brintrup

**Georg BRINTRUP** (25a de oktobro 1950) estas germana kin-reĝisoro, scenaristo kaj produktoro, konata pro sia ne-rakontaj filmaj eseoj pri poezio kaj muziko.

Georg Brintrup jam faris kelkajn kontraŭkulturajn filmojn inter la fino de la 1960-aj kaj la komenco de la 1970-aj jaroj antaŭ ekstudi ĵurnalismon, arthistorion kaj latinidan lingvaron en la Universitato de Münster (Germanio). Kelkaj el la filmoj kiujn li faris dum tiu periodo estis montritaj en avangardaj teatraj produktaĵoj en Münster.

En 1973, li ekstudis pri kino kaj komunikadaj studoj en la I.S.O.P. en Romo. Parto de lia disertacio titolita "Literaturo en filmoj" (1975) estis lia kurto "Miaj mirakloj", nome sep poemojn de Else Lasker-Schüler, kiu estis montrita dum la Internationale Kurzfilmtage Oberhausen en 1978 en germana. En 1975 li faris sian unuan film-eseon kiel sendependa filmisto: nome "Spielregel für einen Wiedertäuferfilm" - (Reguloj por filmo pri Anabaptistoj), kiu estis montrita en 1977 en la International Film Festival Rotterdam kaj en la Berlinale.

Pri la vivo kaj verkaro de Palestrina Brintrup en 2008 kaj 2009 realigis filmon kun la latina titolo ''Palestrina princeps musicae (Palestrina, la princo de la muziko).

## Notoj 
Kategorio:Germanaj reĝisoroj