open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
István Hirtling

**István Hirtling** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hirtling István** estis hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|István Hirtling
István Hirtling http://www.imdb.com/name/nm0386724/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Hirtling komencis lerni aktoradon en teatra lernejon en 1976, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1984. Liaj plej gravaj instruistoj estis Imre Kerényi, Péter Huszti, Ida Versényi. Jam ekde 1977 li havis rolojn en pluraj teatroj, eĉ li estis membro de Nacia Teatro (Budapeŝto) inter 1982 kaj 1990. En la sekvaj jaroj li estis trupano en diversaj tetroj, ekzemple Teatro Madách (1990), Teatro Thália (Budapeŝto) (1995), Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár) (2012-). Li ricevis 5 premiojn inter 1985-2013. Li havas edzinon, kiu naskis 2 gefilojn.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto (2015 en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár))
** Somermeznokta sonĝo (2004 en Gyula kaj Budapeŝto)
** La Venecia Komercisto - Antonio (en Teatro Szigligeti (Szolnok))
** Rikardo la 2-a - Bolingbroke
** Henriko la 4-a - titolrolo
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (2002 en Nacia Teatro (Budapeŝto))
* Molière:
** La mizantropo - Alceste (2001, en Nova Teatro (Budapeŝto))
** La Avarulo (2013 en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár))
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - grafo Bóni

## Elektitaj filmaj roloj 
* *Akli Miklós* (1986)
* *Szigetvári vértanúk* (1996)
* *Kútfejek* (2005) - gasto
* *Tüskevár* (2012) - patro de Tutajos
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Jeremy Irons kaj aliaj

## Fontoj 
* datenoj kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/hirtling-istvan/person-15321

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
György Honti

**György HONTI** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Honti György** estis hungara aktoro, reĝisoro, universitata instruisto.

György Honti http://www.imdb.com/name/nm1259073/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
György Honti frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li lernis (kaj li ricevis rolojn) en teatra lernejo (studio) 2 jarojn. Li akiris pedagogian diplomon en Altlernejo Károly Eszterházy en 1991, sed dum la studentaj jaroj li apartenis al studio de Nacia Teatro (Budapeŝto), eĉ li havis aktoran statuson en Nacia Teatro (Szeged) 1989. Li akiris plian diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1995, sed inter 1991-1995 li estis ankaŭ aktoro de Nacia Teatro (Miskolc). Liaj sekvantaj teatraj stacioj estis:
* filia teatro de Nacia Teatro (Győr) (1995–1998)
* Teatro de Nyíregyháza (1998–2003)
* teatro de Tatabánya (2003-).
Inter 2005–2007 li lernis en Universitato de Pécs, li estis kandidato de PhD en 2008 en Scienca Universitato Loránd Eötvös, li akiris lingvodiplomon pri Esperanto, fine li instruas en tiu ĉi universitato. Li ricevis 3 premiojn inter 2002-2007.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Osrick
** Reĝo Lear - servisto apud Cornwall
** Romeo kaj Julieta - Peter; Paris
** Otelo - stultulo
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Malvolio
** La komedio de eraroj - Angelo
** Somermeznokta sonĝo - Vackor
* Imre Madách: La tragedio de l' homo

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Lope de Vega: *Furfangosok* (1996)
* Mihály Fazekas: *Lúdas Matyi* (2001, 2008)

## Elektitaj filmaj roloj 
* ‘‘Ámbár tanár úr’‘ (1998)
* ‘‘Le a fejjel!’‘ (2005)
* ‘‘Hurok’‘ (2014)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://szineszkepzes.hu/tanaraink/info/honti.html 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.jaszaiszinhaz.hu/tag.php?id=19 

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Palaco de Lillafüred

La **Palaco de Lillafüred** apartenas al la plej imponaj konstruaĵoj en Hungario en Miskolc. Ĝi situas ĉe renkontiĝo de 3 valoj apud artefarita lago. La palaco dekomence estas hotelo.
eta|maldekstre|Palaco de Lillafüred
eta|La areo antaŭ la konstruado

## Historio 
La novrenesanca palaco estis konstruita inter 1925 kaj 1929 laŭ plano de Kálmán Lux. Antaŭ la konstruado oni devis fari grandajn ŝanĝojn en la areo, tiu loko pli frue jam estis ŝatata ekskursejo. Etŝpura fervojo el Diósgyőr kaj aparta vojo faris la necesan trafikon. La inaŭguro okazis nur en 1930. Post 3 jaroj oni aranĝis en la hotelo verkistan kongreson, tiam Attila József verkis poemon. En 1934 en la hotelo okazas gravaj agadoj de furora filmo Sonĝoaŭto. Germanaj kaj rusaj soldatoj loĝis dum la 2-a mondmilito, poste oficiale la hungara tutlanda sindikato profitis la hotelon. En 1993 ŝtata hotela firmao iĝis la pli nova posedanto, poste plena renoviĝo okazis, same denove en 2013. La ŝtato deklaris la hotelon nacia valoraĵo en 2015.

## La konstruaĵo 
La kvaretaĝa hotelo formas U-majusklon. La plej granda turo estas 46 metrojn alta.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungare kun desegnaĵo

Lillafüred
Kategorio:Hoteloj en Hungario
Maizamelo

[dekstra|eta|Malnova reklamado en fajenco en la [metroo de Parizo]]

La **maizamelo** estas la amelo aŭ fajna faruno de maizo. Ĝi estas pli ofte konata en pluraj landoj kiel "Maizena" aŭ "Maicena" nomo de marko kiu iĝis propra nomo de la maizamelo en multaj el ĉi landoj kiaj Hispanio.

## Uzo 
La maizamelo uziĝas por fari panon, pastaĵojn, biskvitojn, picojn, ktp. kaj kiel densigaĵon por supoj, varma ĉokolado, kustardoj, kukkremo , glaciaĵoj kaj eĉ poŝtelefonaj kovriloj. Ĝi estas uzata por ligi saŭcojn kaj kukojn.

La maizamelo estas baza ingredienco por la ellaborado de pastoj kaj desertoj por celiakuloj. Ĝi kutime uzeblas sola aŭ miksita kun rizfaruno aŭ terpomamelo, kaj por sukeraj kaj por salaj receptoj.

Ekster la kuira sfero, ĝi uzatas precipe por doni rigidecon al la kolumoj de la ĉemizoj kaj por la preparado de gluaĵoj.

La miksaĵo de amelo de maizo kun iom da akvo (1 volumo da akvo por 2 volumoj de amelo) estas bona ekzemplo de reodensiga fluido, tio estas ke ĝi entenas sin kiel likvaĵo malmulte viskoza kiam oni manipulas ĝin malrapide (ekscito al malalta frekvenco), sed kiu fariĝas tre viskoza, preskaŭ solida kiam oni manipulas ĝin rapide (ekscito al alta frekvenco). Tiu propreco faras pri tio ne neŭtonan fluidon.

## Marko 
**Maïzena** estas marko de amelo de maizo deponita ekde 1891 (1862 laŭ la oficiala loko)

Ĝi estas la posedaĵo de la usona socio Conopco de la grupo Unilever kaj vendata en la tuta mondo.

Kategorio:Pages with unreviewed translations
Kategorio:Maizo
Kategorio:Ingrediencoj
Eksudo

En medicino, **eksudo **estas aro de elementoj ekstervaskuligitaj en la procezo inflama, kiuj deponiĝas en la interspaco de histoj aŭ kavoj de organismo. Kaŭzas edemon, diferenciĝante de la transsudo per plej granda riĉeco de proteinoj kaj ĉeloj.

Laŭ la superreganta elemento, oni parolas pri:
* seroza eksudo
* fibrinoza eksudo
* pusa eksudo
* hemoragia eksudo
* faringa eksudo
* Muka eksudo.

Kategorio:Fiziologio
Kategorio:Sangocirkula sistemo
Kaŝmira moskulo

eta|Ilustraĵo de masklo
eta|Arealo
La **kaŝmira moskulo** aŭ kupra muskulo (* Moschus cupreus*) estas endanĝerigita specio de moskulo hejma en Afganio, Barato, kaj Pakistano. Tiu specio estis origine priskribita kiel subspecio de la alpa moskulo, sed nuntempe klasifikita kiel aparta specio. La moskuloj altas 60 cm kaj nur maskloj havas dentegojn kaj ili uzas ilin dum pariĝada sezono konkuri por inoj.

La kaŝmira moskulo, kiu estas unu el sep similaj specioj troveblaj tra Azio, estas endanĝerigita pro habitata perdo kaj ankaŭ pro kaŝ-ĉasistoj, kiuj ĉasas la beston por ties grandvalora odor-glandoj. Ĝi estas listigita kiel endanĝerigita specio en Pakistano.

En Afganio oni ne raportis science pruveble de 1948 ĝis 2009 pri tiu moskulo. Ekzamenado farita en junio 2009 de WCS en la provinco de Nuristano, Afganio trovis almenaŭ tri specimenojn, konfirmante ke la specio ankoraŭ vivas en tiu lando, spite al nereguligita ĉasado, vasta senarbarigo, vivejo-detruo kaj la foresto de la jur-sekureco. La enketo ankaŭ konstatis, ke dum somero, la moskulo loĝas en fora alpa arbustaro sur roka tereno kaj sur supra rando de fermitaj koniferarbaroj je ĉ. 3.000-3.500 m. Ili senescepte uzas krutajn deklivojn (≥ 20 °), kio igas ilin malfacile alproksimigebla. Dato-kondukita geografia modelo montris, ke taŭga vivejo por moskulo en Afganio etendas super ĉ. 1.300 km2 en la apudaj provincoj de Nuristan (75.5%), Kunar (14,4%) kaj Laghman (10,1%). Kvankam relative vastaj, la areoj de la vivejo potenciale haveblaj por la kaŝmira moskulo en Afganio ŝajnas tre fragmentita.

Kategorio:Endanĝeritaj specioj
Kategorio:Faŭno de Pakistano
Kategorio:Moskuloj
Transsudo

Oni nomigas **transsudo aŭ transudo ** la kolekton de fluaĵo ekstervaskula (ne inflama) en interspaco. Esence estas filtraĵo plasma kun malalta enhavo proteina (ĝi enhavas ĉefe albuminon), kaj povas esti aŭ ne malgranda kvanto da ĉela materialo. La fluaĵo aperas travidebla makroskope. Ĝi povas esti produktita de kresko de permeableco kapilara aŭ de premo osmoza de la kupeo ekstervaskula, generante aperon de edemo. Iuj ekzemploj estas likvaĵo cefalorakia, intraperitonea kaj perikardia.

Kontraŭe la eksudo estas de origino inflama kaj estas riĉa en proteinoj kaj ĉeloj.

## Kialoj 
*Oftaj:*
* Kongesta Nesufiĉo Kora
* Cirozo
* Sindromo Nefrona
* Dializo peritonea
* Glomerulonefrito
*Maloftaj: *
* Operacio de Fontán
* Obstrukco de la Vejno Kava Supera
* Urintorako
* Miksedemo
* Embolio pulma
* Sarkoidozo
* Hipoalbuminemio

## Bibliografio 
* *Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease*, 8a eldono, Saunders (Elsevier) «Ch.2 Acute and chronic inflammation», (2009).

## Referencoj 
Kategorio:Patologio
Kategorio:Medicina terminologio
Dairbhre

eta|maldekstre|pesildomo de la insulo
eta|maldekstre|preĝejo de la insulo
**Dairbhre** aŭ **Oileán Dairbhre** angle **Valentia Island** estas la plej okcidenta insulo de Eŭropo kiu estas loĝata. Ĝi situas en la sudokcidento de la Irlanda graflando Kerry. Sur ĝi loĝas 665 homoj (stato 2011). Kun la irlanda ĉefa insulo Dairbhre estas ligita trans ponto al Portmagee. Krome ekzistas inter aprilo kaj septembro pramo de Reenard Point al Baile an Ridire, la plej grava urbo sur la insulo. La insulo longas 11 km kaj larĝas 3 km.

Ringstrato ligas la lokojn de la insulo. La norda pli alte situanta ŝoseo iras al la prahistoriaj monumentoj de la insulo (menhiroj, ogamoŝtonoj kaj kojnotomboj).

## La ĝardeno de Glanleam domo 
eta|maldekstre|Glanleam domo
En la nordoriento de la insulo troviĝas la „Glanleam House“, en kies ĝardeno multaj subtropikaj plantoj kreskas. Per zono da arboj kaj montoj protektita tiu ĝardeno havas la plej mildan mikroklimaton de tuta Irlando. En la 1830a jaroj Sir Peter George Fitzgerald, la 19a Kavaliro de Kerry (1808–1880), komencis planti la ĝardenon.

## Groto de Maria 
eta|maldekstre|groto de Maria
Plia allogaĵo estas la groto de Maria en iama ŝtonrompejo. El tiu ŝtonrompejo oni gajnas la ardezon por la brita palaco de Westminster.

## Transatlantika kablo 
La insulo estas la plej orienta fina punkto de la unua Transatlantika kablo, kiu estis instalita inter 1857 kaj 1866. Ĝi estis uzata ĝis 1966. La kablo ligis Dairbhre kaj Trinity Bay en Novtero.

1000px|panorama de la insulo Dairbhre

## Eksteraj ligiloj 
* Valentia Island 
* Urzeitliche Fußspuren 
* http://www.go2kerry.de/Valentia.html

Kategorio:Graflando Kerry
Kategorio:Insuloj de la Respubliko de Irlando
Kultismo

En la filologia tradicio, estas kultismo vorto kies morfologio sekvas tre deproksime ties etimologian devenon ĉu el la greka aŭ el la latino, sen obei la kreadon aŭ la ŝanĝojn de la evoluo de la lingvo. Tiaj terminoj, foje koincidaj kun neologismoj, estas enkondukitaj en la lingvon pro kulturaj, literaturaj aŭ sciencaj konsideroj. Ili apenaŭ adaptas sian formon al la ortografiaj kaj fonologiaj konvencioj fiksitaj de la lingvaj kreado aŭ evoluo, sed male malatentas la transformojn de la radikoj aŭ la morfemoj.

## Priskribo 
Tia fenomeno okazas kaj en Esperanto kaj en multaj lingvoj, ĉefe en Eŭropo (pro tradiciaj subtavoloj) kaj ĉefe inter latinidaj lingvoj (pro komuna deveno el la latino). Ĉiuokaze en Esperanto estas pli forta tendenco al traduko aŭ adapto de fremdaj vortoj ol en aliaj lingvoj pli emaj al inklino al la forta hegemonio kultura de la latina.

En Esperanto oni povus konsideri *kultismo* ankaŭ tiujn vortojn kiuj rekte devenas ĉefe el latina (nomitaj ankaŭ latinismoj) kaj malpli el greka devenoj. Foje temas pri esprimoj aŭ kompletaj frazoj en la latina aŭ greka, nekompreneblaj sen kono de tiuj lingvoj.

## Ekzemploj 
Aferezo, apopleksio, ataraksio, *Cogito ergo sum*, *Corpus iuris civilis*, *De facto*, deficito, episkopo, *Habeas corpus*, habitato, humo, incipit, kvantumo, lumeno, lukso, mediumo, metastazo, referendumo, rekviemo, septo, sponsoro, statuso, taksonomio, *Te Deum*, torako, ultimato...

## Vidu ankaŭ 
* Latinaĉo
* Latinigo

## Referencoj 
## Bibliografio 
* CLAVERÍA NADAL, G. (1991), El latinismo en español, Barcelona, Univ. Autónoma de Barcelona.
* GARCÍA GALLARÍN, Consuelo (2007): El cultismo en la historia de la lengua española, Madrid, Parthenon
* HERRERO INGELMO, J.L. (1994), “Cultismos renacentistas (cultismos léxicos y semánticos en la poesía del siglo XVI)”, BRAE LXXIV, CCLXI, 13-193; CCLXII, 223-237; CCLXIII, 503-523.
* WRIGHT, R.(1982), Late Latin and Early Romance in Spain and Carolingian France, Liverpool, Arca Classical and Medieval Texts, 1982; trad. de Rosa Lalor, Latín tardío y romance temprano. En España y la Francia carolingia, Madrid, Gredos, 1989.

Kategorio:Etimologio
Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Greka lingvo
Kategorio:Lingvaj pruntoj
Joseph Plateau

dekstre|eta|250px|Fenakistiskopo de Joseph Plateau.
**Joseph Antoine Ferdinand PLATEAU** (14-a de Oktobro 1801 – 15-a de Septembro 1883) estis belga fizikisto. Li estis unu el la unuaj personoj kiuj montris la iluzion de movanta bildo. Por fari tion li uzis turnantajn diskojn kun ripetaj bildoj kun malgrandaj eretoj de movo en unu kaj regule spacigitaj fendoj en la alia. Li nomigis tiun aparaton de 1832 *fenakistiskopo*.

Fakte diversaj inventaĵoj estis enmetitaj al la enkonduko de la animacio, nome la fenakistiskopo (1832), la zootropo (1834) kaj la praksinoskopo (1877). Taŭmatropo (1824) estas simpla ludilo kun malgranda disko kun diversaj bildoj ĉe ĉiu flanko; birdo en kaĝo, kaj estas ligita al du pecoj de ŝnuroj. La fenakistiskopo estis inventita samtempe de belga **Joseph Plateau** kaj aŭstra Simon von Stampfer en 1831. La fenakistiskopo konsistas el disko kun serio de bildoj, desegnitaj sur cirklo radie kun forlasita spaco ĉirkaŭ la centro de la disko.

## Referencoj 
## Biografio 
* De Laey, J. J. (2002), "De Blindheid van Joseph Plateau. Myth en realiteit" [La blindeco de Joseph Plateau. Mito kaj realo], Tijdschrift voor Geneeskunde (flandre), 58 (13): 915–920.
* Museum for the History of Sciences, Ghent (2001), Ghent Scientists: Joseph Plateau, http://www.sciencemuseum.ugent.be/eng-plat1.html angle, alirita la 24an de Februaro 2017.
* Van der Mensbrugghe, G. (1885), "Notice sur Joseph Antoine Ferdinand Plateau" [Pri Joseph Antoine Ferdinand Plateau] (PDF), Annuaire (France), Bruxelles: Académie Royale de Belgique, LI: 389–486, JFM 17.0018.01.
* Verschaffelt, J.-E. (1946), "Notice sur Gustaaf Van der Mensbrugghe" [Pri Joseph Antoine Ferdinand Plateau] (PDF), Annuaire (nederlande), Bruxelles: Académie Royale de Belgique, CXII: 29–79.

## Eksteraj ligiloj kaj plia legado 
* Plateau-Rayleigh instability - a 3D-lattice kinetic Monte Carlo simulation

Kategorio:Flandroj
Kategorio:Belgaj sciencistoj
Kategorio:Belgaj akademianoj
Kategorio:Belgaj fizikistoj
Kategorio:Blinduloj
Kategorio:Bruselanoj
Kredo-elsendo

**Kredo-disigo**, aŭ **Sumo-Oblo-Mesaĝado** estas algoritmo por fari rezonadon per grafemodelo, ekzemple Bajesa Reto kaj Markova Reto. Ĝi komputas kondiĉan probablon de ne-observataj vertikoj per aliaj observataj vertikoj. Oni ofte uzas Kredo-disigon por artefarita intelekto kaj teorio pri informo. Ĝi montras sukceson por aplikado kiel maldensa pareco-kodo, turbo-kodo, libera energio-proksimado, kaj verigebleco-problemo.

La algoritmon unue proponis Judea Pearl en 1982 por arboj. Sekve li ĝeneraligis la algoritmon al plurradikaj arboj.
Ĝi sinpruvis kiel sukcesa proksimuma algoritmo por ĝenerala grafeo.

*X*={*X**i*} estu aro da diskretaj hazardaj variabloj kun kuna masa funkcio *p*, la randa distribuo de unu *X**i* estas simple la sumo de *p* super ĉiuj aliaj variabloj.

:p_{X_i}(x_i) = \sum_{\mathbf{x}': x'_i <> x_i} p(\mathbf{x}').

Tamen, ĉi tio rapide iĝas nekomputebla por multe da variabloj. Por 100 duumaj hazardaj variabloj necesas sumi 299&nbsp;≈&nbsp;6.338&nbsp;×&nbsp;1029 eblaj valoroj. Kredo-disigo ebligas tre rapidan komputadon de randa probablo per utiligi la arban strukturon.

## Referencoj 
Kategorio:Teorio de kodigo
László Horesnyi

**László Horesnyi** [lAslO horeŝnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Horesnyi László** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.

László Horesnyi http://www.imdb.com/name/nm0394622/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Horesnyi frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1963. Post la diplomo li pasis jaron en Teatro Kisfaludy. Inter 1964 kaj 1969 li apartenis al Nacia Teatro (Szeged), poste al Teatro Madách. Li ofte estis videbla ankaŭ en filmoj. Li ricevis premiojn en 1979 kaj 2000.
 
## Elektitaj teatraj roloj 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo - dua demagogo; herezulo; dua almozpetanto; Michelangelo
* William Shakespeare:
** Hamleto - Guildenstern
** Reĝo Lear - Edgar
** Romeo kaj Julieta - Capulet
** Otelo - Brabantio
** Kiel plaĉas al vi - Frederiko
** La komedio de eraroj - Antipholus; Aegeon
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Ragueneau
* József Katona: *Bánk bán* - banuso Petur
* Henrik Ibsen: Peer Gynt - Aslak; ĉefkoboldo

## Elektitaj kinejaj filmaj roloj 
* ‘‘A koncert’‘ (1963)
* ‘‘Ámokfutás’‘ (1974)
* ‘‘Az elvarázsolt dollár’‘ (1985)
* ‘‘Franciska vasárnapjai’‘ (1997)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Princ, a katona’‘ (1966)
* ‘‘Klapka légió’‘ (1983)
* ‘‘Bánk bán’‘ (1987)
* ‘‘Kisváros’‘ (serio, 1993–1997)
* ‘‘Pasik’‘ (2002)

## Dubladaj roloj 
* en kelkaj eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* datenoj kun foto

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jack Miller

**Jack MILLER** (naskiĝis la 18-an de januaro 1995 en Townsville) estas aŭstralia motorciklisto.

Komencis en Klaso 125 en 2011, konkurencante kelkajn kurojn per Aprilia kaj KTM. En 2012 konkurencas per Honda, en 2013 per FTR Honda, en 2014 per KTM. En 2015 ekkuras en MotoGP, kondukante Honda de Team LCR. En 2016 ekkuras al la teamo Marc VDS, kondukante Honda.

## Rezultoj en MotoGP 
## Notoj 
Kategorio:Aŭstraliaj motorciklistoj
Kategorio:Pilotoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Aŭstralio
Kunstkamera (Sankt-Peterburgo, Rusio)

[eta|Kunstkamera fotita dum la [Blankaj noktoj]]
**Kunstkamera** (; } estas la unua rusia muzeo establita de la imperiestro Petro la Granda en Sankt-Peterburgo en 1714.
Ĝi havas unikan kolekton de antikvaĵoj kaj raraĵoj prezentantan historion kaj vivmanieron de multaj popoloj. La muzeo estas fame konata ankaŭ pro ĝia deponejo de anatomiaj vidindaĵoj kaj anomaloj.

Nuntempe en la konstruaĵo funkcias "Petro la Granda muzeo de Antropologio kaj Etnografio de la Rusia Akademio de Sciencoj".

## Historio 
Petro la Granda inkognite vojaĝinta al Nederlando kaj Anglio en 1697 - 1698 diligente ekzamenis tieajn atingojn inkluzive anatomion. Li tre interesiĝis pri ĉiuj novaĵoj kaj do estis aĉetitaj tutaj kolektoj de libroj, instrumentoj, armiloj, naturaj raraĵoj ktp. Ili poste formis bazon de Kunstkamera.

Dum sia dua vizito al Nederlando en 1715- 1717 la imperiestro observis muzeon de apotekisto Albertus Seba en Amsterdamo, kiu intencis vendi sian kolekton al la rusa reĝo. Persona inspekto de la kolekto estis pozitiva kaj ĝi estis aĉetita kaj transportita al Peterburgo por la muzeo.

Projekton kaj komencon de konstruado en 1718 efektivigis germana arkitekto Georg Mattarnovi mortinta en 1719. Poste aliaj arkitektoj kaj konstruistoj realigis la projekton en 1735.

La konstruaĵo konsistas el du trietaĝaj blokoj kun turo enmeze, kiun kronas kompleksa kupola finaĵo. La ĉefa fasado najbaras kun Neva rivero, trans kiu videblas Vintra Palaco - rezidejo de la rusaj regantoj.

La muzeaj kolektoj okupis la orientan alon de la konstruaĵo, en la mezo lokiĝis la Anatomia Teatro, en la turo - Gottorpa globo (forbrulinta en 1747) kaj la observatorio, en la okcidenta alo estis oficejoj de la Akademio de Sciencoj.

## Eksteraj ligiloj 
*   
* http://walkspb.ru/zd/univer_nab3.html teksto kaj fotoj

Kategorio:Muzeoj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Naturhistoriaj muzeoj en Rusio
Kategorio:Kulturaj heredaĵoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Muzeoj fonditaj en la 18-a jarcento
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1730-1739
Kategorio:Barokaj konstruaĵoj en Rusio
Kategorio:Aperis en 1734
Voss

'''''' estas komunumo de Norvegio. Ĝi administre apartenas al la provinco Vestland - ĝis 2019 ĝi apartenis al pli malgranda provinco Hordaland. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . La komunuma administrejo estas en la vilaĝo Vossevangen. La aliaj vilaĝoj de Voss estas:  Bolstadøyri, Borstrondi, Evanger, Kvitheim, Mjølfjell, Oppheim, Stalheim, kaj Vinje. 

## Rilatoj al Esperanto 
En 1991 la jara konferenco de Internacia Ligo de Esperantistaj Instruistoj (ILEI) okazis en Voss. Kadre de ĝi decidiĝis la
* proklamo de Voss

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra| 
eta|maldekstra|300ra| 

Kategorio:Komunumoj de Vestland
Kategorio:Komunumoj de Hordaland 
Kategorio:Urboj de Norvegio
Nintendo Switch

La **Nintendo Switch** ()  estas ludkonzolo kreita de Nintendo. Ĝi estas la sepa grava hejma konzolo de la firmao. Unue konata dum kreado kiel la NX, ĝi estis publike elmontrita la 20-an de oktobro 2016. Ĝia tutmonda lanĉiĝo estis la 3-an de marto 2017.

Ĝi samtempe estas portebla videoludilo kaj ankaŭ povas esti ludkonzolo kiam ĝi estas konektita al televido. 

Kategorio:Porteblaj ludkonzoloj
Kategorio:Nintendo
Kategorio:Aperis en 2017
Tempest (Bob Dylan album)

***Tempest (Tempesto)*** estas la tridek-kvina studialbumo de Bob Dylan, fare de Columbia Records kaj publikita la 10an de Septembro, 2012. La albumo estis registrita en Santa Monica, Kalifornio. Dylan verkis ĉiujn kantojn sole, krom "Duquesne Whistle", kiun li verkis kun Robert Hunter.

La kanto "Tempest" daŭras preskaŭ 14 minutojn, koncerne la subakviĝo de la ŝipo "Titanic". La kanto "Roll on John" daŭrinta nur sep minutojn kaj duonon, tributas la kantiston kaj muzikiston John Lennon.

## Kantolisto 
# Duquesne Whistle 
# Soon After Midnight
# Narrow Way
# Long and Wasted Years
# Pay in Blood
# Scarlet Town
# Early Roman Kings
# Tin Angel
# Tempest
# Roll on John

## Dungitaro 
* Bob Dylan – gitaro, piano, kanto, produktado
; Kromaj muzikistoj
* Tony Garnier – basgitaro
* Donnie Herron – ŝtalo gitaro, banĝo, violono, mandolino
* David Hidalgo – gitaro, akordiono, violono
* Stu Kimball – gitaro
* George G. Recile – tamburoj
* Charlie Sexton – gitaro

## Referencoj 
Kategorio:Bob Dylan
Kategorio:Diskoj
Kategorio:Usonaj muzikistoj
MUSE (muzeo)

La **MUSE** estas la muzeo de sciencoj de Trento. Ĝi estas situanta tuj sude de la historia palazzo delle Albere, en granda konstruaĵo apud la loĝdoma distrikto Le Albere, ambaŭ dizajnitaj fare de itala arkitekto Renzo Piano. Ĝi estis inaŭgurita la 27-an de julio 2013 kaj estis anstataŭas, la tiaman Tridentinan Muzeon de Naturaj Sciencoj.

## Historio 
maldekstra|eta|Sardagna palaco, la sidloko de la Tridentina Muzeo de Naturaj Sciencoj de 1982 ĝis 2013
En 1846 estis fondata la urba muzeo, nomata Muzeo Trentino, kun la sidejo en Palazzo Salvadori.

En 1964 estis fondata la Museo Tridentino di Scienze Naturali, administre ligita al la aŭtonoma provinco de Trento. En 1982 , ĝi transokiĝis al palazzo Sardagna, kie ĝi restis ĝis 2013.

## Naskiĝo de la MUSE 
eta|maldekstra|La konstruaĵo de la MUSE dum neĝado
La kreskanta nombro da ekspozicioj kaj de la publiko en la Muzeo de Naturaj Sciencoj evidentigis la bezonon, de nova pli granda sidejo adekvata al la modernaj parametroj de muzeo. Tio kondukis, en 2006, la aprobo fare de la aŭtonoma Provinco de Trento de la projekto de nova konstruaĵo kiu estis konstruita, kiel parto de pli larĝa plano de urba renovigo de la forlasita industria areo, kie ekzistis la fabrikoj Michelin en Trento.

La 27-an de julio 2013, la nova sidejo estis inaŭgurata antaŭ granda publiko, kaj la muzeo estis nomata MUSE - Muzeo de la Sciencoj.

La 26-an de junio 2014, malpli ol dek unu monatoj post la dato de la malfermo, atingis la sojlon de 500 000 pagantaj vizitantoj, iĝante fakte, unu el la plej vizititaj muzeoj en Italio.

## La konstruaĵo 
maldekstra|eta|La direktoro de la muzeo Michele Lanzinger kaj la arkitekto Renzo Piano
La konstruaĵo, dizajnita fare de mond-fama arkitekto Renzo Piano, longas 130 metrojn kaj larĝas 35 metrojn Ĝi havas ses etaĝojn, du subteraj kaj kvar ekster tero.  La totala areo egalas al  12.600 kvadrataj metroj, 3.700 de ili estas dediĉitaj al permanentaj ekspozicioj, 500 al portempaj ekspozicioj, aliaj 500 al klasĉambroj kaj didaktikaj laboratorioj, 800 al esploraj laboratorioj kaj 600 al la tropika forcejo, kiu troviĝas je la okcidenta flanko de la muzeo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Mauro Marcantoni, kaj Maria Liana Dinacci (a cura di), *Le Albere, la verda kvartalo de Renzo Piano*, IASA Eldonoj, Trento, 2011
* *Muse. Muzeo de naturscienco. La arkitekturo de la muzeo klarigis al la vizitantoj de Renzo Piano*, Listo, 2013.
* Maria Liana Dinacci kaj Osvaldo Negra (eds.), *La alpa naturo ĉe la tutmonda estonteco: la scienca Muzeo de Trento, kaj la projekto de Renzo Piano Building workshop*, Trento, IDESIA: MUSE, 2013
* Maria Liana Dinacci kaj Osvaldo Negra (eds.), *La MUSE inter la sciencoj kaj arkitekturo. Gvidilo al la ekspozicio kaj la projekto de Renzo Piano Building Workshop*, Trento, IDESIA, 2014.
Kategorio:Muzeoj en Italio
Kategorio:Trento
Simon von Stampfer

eta|dekstra|200ra|Unu el la stroboskopaj diskoj de Stampfer, ĉ. 1830-aj jaroj.
**Simon Ritter von STAMPFER** (26a de Oktobro, 1792 (laŭ aliaj fontoj 1790), en Windisch-Mattrai, Princĉefepiskoplando Salcburgo nuntempe nomata Matrei in Osttirol, Tirolo - 10a de Novembro, 1864 en Vieno) estis aŭstria matematikisto, ter-mezuristo kaj inventisto. Lia plej fama inventaĵo estas tiu de stroboskopa disko kiu estis postulita kiel la unua aparato kiu montris movantajn bildojn. Preskaŭ samtempe similaj aparatoj estis produktitaj sendepende en Belgio (nome la fenakistiskopo), kaj Britio (la zootropo).

Kiel pioniraj aparatoj por animacio estis enmetitaj la fenakistiskopo (1832), la zootropo (1834) kaj la praksinoskopo (1877). Taŭmatropo (1824) estas simpla ludilo kun malgranda disko kun diversaj bildoj ĉe ĉiu flanko; birdo en kaĝo, kaj estas ligita al du pecoj de ŝnuroj. La fenakistiskopo estis inventita samtempe de belga Joseph Plateau kaj aŭstra **Simon von Stampfer** en 1831. La fenakistiskopo konsistas el disko kun serio de bildoj, desegnitaj sur cirklo radie kun forlasita spaco ĉirkaŭ la centro de la disko.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Franz Allmer:*Simon Stampfer 1790–1864. Picture a life*. In:*Communications of the Geodetic Institute of the Technical University of Graz*, No. 82, Graz 1996
* William Formann:*Austrian pioneers of cinematography.*Bergland Verlag, Wien 1966, p.&nbsp;10–18
* Peter Schuster, kaj Christian Strasser:*Simon Stampfer 1790–1864. From the magic disc for the film*(series of press offices, Special Publications Series No. 142), Salzburg 1998

## Vidu ankaŭ 
* 3440 Stampfer

## Eksteraj ligiloj 
* Simon Stampfer Stroboscopic slices of Academic Gymnasium Salzburg 
* 
* Simon Stampfer: scholar scientist inventor 
* Simon rammer stroboscopic slices  (Object of the month from the Museum of Sternwarte Kremsmünster, August 2001)
* Introduction to Animation  (by Sandro Corsaro, 2003; PDF file, 112 KB)

Kategorio:Aŭstraj matematikistoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Animacio
Kategorio:Aŭstraj inventistoj
Reĝa Dana Teatro

La **Reĝa Dana Teatro** () estas kaj la nacia dana ludarta institucio kaj nomo uzata por aludi al ties iama cel-konstrua ejo el 1874 situa ĉe la placo Kongens Nytorv en Kopenhago, Danujo. La teatro estis fondita en 1748, unuafoje servante kiel la teatro de la reĝo, kaj poste kiel la teatro de la lando. Tiu teatro prezentas operon, la spektaklojn de la Reĝa Dana Baleto, koncertojn de klasika muziko (ĉefe fare de la Reĝa Dana Orkestro, kiu datas el 1448), kaj teatron en kelkaj diversaj lokoj.

La organizado de la Reĝa Dana Teatro estas sub la kontrolo de la Dana Ministerio de Kulturo, kaj ties celoj estas certigi la prezentadon de elstaraj spektakloj kiuj kongruu kun la variaj scenejojn kiujn ĝi kontrolas.

Hans Christian Andersen havis eksterordinaran voĉon de soprano, kaj tiele li estis akceptita en la Reĝa Dana Teatro, sed lia voĉo tuj ŝanĝiĝis. Kolego de la teatro diris al li ke li konsideris Andersen poeto. Akceptante tiun sugeston serioze, Andersen ekfokusiĝis al verkado.

## Gravuloj 
* Harald Scharff

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo angle
*  dane
** Skuespilhuset
** La Reĝa Dana Teatro kaj H. C. Andersen 

Kategorio:Kopenhago
Kategorio:Teatroj
Kategorio:Hans Christian Andersen
Vũng Tàu

**Vũng Tàu** aŭdu estas urbego kaj havenurbo en provinco *Bà Rịa-Vũng Tàu* en Vjetnamio. Ĝi estis provinca ĉefurbo ĝis 2012, dum la franca erao la loknomo estis *Cap Saint-Jacques*.
eta|maldekstre|Strato en Vũng Tàu
eta|Hotelo en Vũng Tàu
eta|Templo en Vũng Tàu

## Bazaj informoj 
* Areo: 141&nbsp;km²
* Supermara alteco: 0- m
* Loĝantaro: 450,000 en 2014
* Horzono: UTC +7
* Telefonkodo:
* 

## Geografio 
Vũng Tàu situas laŭ Sudĉina Maro en suda parto de la lando ĉe la pinto de malgranda duoninsulo. Ho-Ĉi-Min-urbo troviĝas 120, Hanojo 1700 km.

## Historio 
eta|maldekstre|Vido en Vũng Tàu
Dum 14-a kaj 15-a jarcentoj la loko estis marĉo, kiun la eŭropaj komercŝipoj vizitadis regule. La agadoj de la ŝipoj inspiris la nomon Vũng Tàu, kio signifas " ankrejo ". En tiu loko estis origine tri vilaĝoj *Tam Thắng* ("Tri Boatoj"). En la 18-a jarcento malajaj piratoj konstruis bazon ĉi tie, la komerca ŝipado iĝis danĝera. Baldaŭ la piratoj estis forigitaj kaj la soldatoj ricevis la teron kiel kompenso. En 1859 okazis la unua kanonado al la francaj batalŝipoj. En 1895 "Cap Saint Jacques" estis establita, poste ĝi estis aŭtonomia urbo. La loĝantaro en 1901 estis 5,690. Dum la franca periodo la urbo evoluis konstante.

Dum erao de 2 landoj tiu urbo apartenis al Suda Vjetnamio. Dum la Vjetnama milito la aŭstralia armeeto havis tie bazon kaj nature ankaŭ la usona armeo.

## Ekonomio 
Vũng Tàu tradicie estis signifa haveno, nuntempe ankaŭ estas la nura naftobazo de Vjetnamio. La rekonstruo de ŝipfabriko okazis ekde 2008, sed pluraj aliaj fabrikoj funkcias en la urbego. Estas menciinda la turismo pro la marbordaj strandoj.

## Trafiko 
Vũng Tàu estas atingebla per flugmaŝinoj, aŭtoj kaj ŝipoj.
eta|Strando en Vũng Tàu
eta|Statuo pri Kristo en Vũng Tàu

## Vidindaĵoj 
* amuzparko
* pluraj festivaloj
* statuo de Jesuo (1974-1993) 32 metrojn alta etendanta liajn 18,3 metrajn longajn brakojn sur la pinton de 170 metrojn alta monto, la plej granda en Azio
* pagodoj

## Ĝemelurboj 
*  Darvino, Aŭstralio
*  Parramatta, Aŭstralio
*  Bakuo, Azerio
*  Ganĝa, Azerio
*  Padang, Indonezio
*  Newport Beach, Kalifornio, Usono
*  Hạ Long, Vjetnamio
*  Yên Bái, Vjetnamio

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Vung-Tau 

Kategorio:Urboj de Vjetnamio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Kategorio:Banlokoj
Taŭmatropo

eta|dekstre|230ra|Unu flanko de taŭmatropo. Rapida ŝanĝo suprenmetas la florojn en la vazon.
eta|dekstre|230ra|Alia flanko de taŭmatropo. Rapida ŝanĝo suprenmetas la florojn en la vazon.
**Taŭmatropo** estas optika ludilo kiu estis populara en la 19a jarcento. Disko kun bildo en ĉiu flanko estas ligita al du pecoj de ŝnuro. Kiam la ŝnuroj estas rapide turnitaj inter la fingroj la du bildoj aspektas miksiĝi en unu pro la persisto de vido.

Ekzemploj de oftaj taŭmatropaj bildoj estas nuda arbo en unu flanko, kaj ties folioj en la mala, aŭ birdo en unu flanko kaj kaĝo en la mala. Multaj klasikaj taŭmatropoj inkludas ankaŭ enigmojn aŭ poeziaĵetojn, kun unu linio en ĉiu flanko.

Taŭmatropoj povas havigi iluzion de movo kun la du flankoj de la disko montrante ĉiu po diferencan fazon de la movo, sed oni ne konas ekzemplojn kiuj estis produktitaj ĝis longe post la enkonduko de la unua disvastigata animacia aparato: nome la fenakistoskopo.

Taŭmatropoj estas ofte rigardataj kiel gravaj antaŭaĵoj de la filmoj kaj partikulare de animacio. Tio okazas ĉefe pro la kredo de multaj filmohistoriistoj kiuj ke la asocia teorio de la persisto de vido klarigas la fiziologian bazon por filmoj, kvankam tio estis malpruvita en 1912.

En la filmo de 1999 de Tim Burton nome "Sleepy Hollow" taŭmatropo de birdo kaj kaĝo estas montrata de la rolulo fare de Johnny Depp.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* A collection of animated thaumatropes  – The Richard Balzer Collection
* Thaumatrope simulation 
* Demonstration 
* BBC Film Network – The Persistent Resistance of Vision – short film parodying the thaumatrope
* The caveman cartoons: How prehistoric artists make their paintings MOVE

Kategorio:Animacio
Kategorio:Historio de kino
Kategorio:Optikaj iluzioj
Kategorio:Ludiloj
Kategorio:Aparatoj
John Barnes Linnett

**John Barnes Linnett** estis litografia presisto bazita en Birmingham, Anglio. Kvankam la franca Pierre-Hubert Desvignes estas ĝenerale konsiderita kiel la inventisto de la turnolibro, Linnett estis la unua kiu patentis tiun inventon, en 1868, laŭ la nomo de *kineografo*. La ordinara turnolibro estis frua animacia aparato kiu produktis iluzion de movado el serio de sekvencaj desegnoj; animacio ne disvolviĝos plue ĝis la alveno de la kinarto kaj de la kinematografio en la 1890-aj jaroj.

Linnett mortiĝis pro pneŭmonito. Lia edzino vendis la patenton al usona.

## Referencoj 
Kategorio:Anglaj presistoj
Kategorio:Anglaj inventistoj
Kategorio:Birmingham
Kategorio:Historio de kino
Turnolibro

eta|Bildo de 1886 de kineografo.
eta|maldekstre|Turnolibro.
**Turnolibro** aŭ **frapolibro** estas libro kun serio de bildoj kiuj varias nur iomete laŭgrade el unu paĝo al la venonta, tiele ke kiam la paĝoj estas turnitaj rapidege, la bildoj ŝajnas animacii per ŝajnigo de movo aŭ de ioma alia ŝanĝo. Turnolibroj estas ofte ilustraciitaj libroj por infanoj, sed ili povas celi ankaŭ plenkreskulojn kaj uzi serion de fotoj pli ol de desegnoj. Turnolibroj ne estas ĉiam separataj libroj, sed povas aperi kiel aldona trajto en ordinaraj libroj aŭ gazetoj, ofte en la paĝanguloj.

John Barnes Linnett patentis la unuan **turnolibron** en 1868 kiel *kineografo*. La ordinara turnolibro estis frua animacia aparato kiu produktis iluzion de movado el serio de sekvencaj desegnoj; animacio ne disvolviĝos plue ĝis la alveno de la kinarto kaj de la kinematografio en la 1890-aj jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Flipbook.info – Kun filmetoj de antikvaj turnolibroj.

Kategorio:Animacio
Kategorio:Historio de kino
Kategorio:Tipoj de libroj
Charles-Émile Reynaud

eta|dekstra|275ra|Reynaud kaj lia *Théâtre Optique* en 1892.
eta|dekstra|275ra|Afiŝo por la *Théâtre Optique*.
eta|dekstra|275ra|Baza projekcia praksinoskopo, 1882, supermetante animacian bildon sur separate projekciita fona sceno.
eta|dekstre|275ra|Stereoskopa praksinoskopo, 1908.
**Charles-Émile REYNAUD** (8a de Decembro 1844 – 9a de Januaro 1918) estis franca inventisto, respondeca pri la unua projekciita animacio.

La unua animaciita projekcio (surekrane) estis kreata en Francio, fare de Reynaud, kiu estis scienca instruisto. Reynaud kreis la praksinoskopon en 1877 kaj la *Théâtre Optique* en Decembro 1888. La 28an de oktobro 1892 li projekciis la unuan animacion en publiko, nome *Pauvre Pierrot*, ĉe la Muzeo Grévin en Parizo. Tiu filmo estas ankaŭ elstara kiel la unua konata ekzemplo de filmperforaĵoj uzataj. Liaj filmoj ne estis fotitaj, ili estis desegnitaj rekte sur travidebla strio. En 1900, pli ol 500,000 personoj ĉeestis tiujn surekranajn spektaklojn.

## Serioj 
### Serio 1a 
* ''L'Aquarium*
* *Le Jongleur*
* *L'Équilibriste*
* *Le Repas des Poulets*
* *Les Bulles de Savon*
* *Le Rotisseur*
* *La Danse sur la Corde*
* *Les Chiens Savants*
* *Le Jeu de Corde*
* *Zim, Boum, Boum*

### Serio 2a 
* *Les Scieurs de Long*
* *Le Jeu du Volant*
* *Le Moulin à Eau*
* *Le Déjeuner de Bébé*
* *La Rosace Magique*
* *Les Papillons*
* *Le Trapèze*
* *La Nageuse*
* *Le Singe Musicien*
* *La Glissade*

### Serio 3a 
* *La Charmeuse*
* *La Balançoire*
* *L'Hercule*
* *Les Deux Espiègles*
* *Le Fumeur*
* *Le Jeu de grâces*
* *L'Amazone*
* *Le Steeple-chase*
* *Les Petits valseurs*
* *Les Clowns*

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Dominique Auzel , *Émile Reynaud et l'image s'anima'' biografio de Émile Reynaud
** éditions du May (1992), ISBN 2-906450-72-3 (koloraj fotoj)
** And at Dreamland éditeur (2000), ISBN 2-910027-37-6 (blankanigraj fotoj)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Who's Who of Victorian Cinema Biography
* Biografio
* Biografio

Kategorio:Historio de kino
Kategorio:Francaj inventistoj
Kategorio:Animacio
J. Stuart Blackton

**James Stuart BLACKTON** (5a de Januaro, 1875 – 13a de Aŭgusto, 1941), kutime konata kiel *J. Stuart Blackton*, estis angl-usona filmo produktoro kaj reĝisoro de la epoko de muta filmo. Unu el la pioniroj de kinarto, li fondis *Vitagraph Studios* en 1897. Li estis unu el la unuaj filmofaristoj kiuj uzis la teknikojn de movohalto kaj desegna animacio, estis konsiderita la patro de usona animacio, kaj estis la unua kiu metis multajn klasikajn teatraĵojn kaj aliajn verkojn al la ekrano. Blackton estis ankaŭ la komodoro de la *Atlantic Yacht Club*.

Stuart Blackton faris animacian filmon en 1906: nome *Fantomo en la hotelo* (*Humorous Phases of Funny Faces*). Tiu ĉi filmo estis riĉa je hororaj elementoj kaj validas kiel premiero de la animacia filmo, farante lian aŭtoron konsiderita patro de la usona animacio. En la filmo, la objektojn movas nevidebla mano en la spaco.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* J. Stuart Blackton ĉe *AFI Catalog of Feature Films*, American Film Institute
* 

Kategorio:Usonaj kinproduktoroj
Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Kalifornio
Kategorio:Sheffield
Kategorio:Britdevenaj usonanoj
Émile Cohl

**Émile COHL** (4a de Januaro, 1857 – 20a de Januaro, 1938), denaske *Émile Eugène Jean Louis Courtet*, estis franca karikaturisto de la treforgesita Nekongrua Movado, bildostriisto, kaj animaciisto, nome "La patro de la animacia bildoliteraturo" kaj "La malnova parizano".

Emile Cohl faris pupfilmojn (ekz. *La eta Faŭsteto*, 1910) kaj filmojn kun moviĝantaj objektoj (ekz. *Ĉasado post la turkoj*, 1907), sed li akiris la plej grandajn sukcesojn kun la trukaj filmoj, desegnitaj kun kelkaj linioj (ekz. *Inkubsonĝo (koŝmaro) de unu pupo*, 1908). Li kreis la unuan animaciitan filmon uzante tion kio iĝis konata kiel tradicia (man-desegnita) animacio - en 1908 *Fantasmagorie*. Tiu filmo ĉefe konsistis el skizita figuro moviĝanta kaj trafante ĉiujn manieron de ĉiaformaj objektoj, vinbotelo kiu transformiĝas en floron. Estis ankaŭ sekcioj de viva agado en kiu la manoj de la animacianto eniras en scenon. La filmo estis kreita per desegno de ĉiu kadro sur papero kaj poste filmado de ĉiu kadro en negativan filmon, kiu donis al la bildo fonan rigardon.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Donald Crafton; *Emile Cohl, Caricature, and Film*; Princeton Press; ISBN 0-691-05581-5 (1990)
* Michael Barrier; *Hollywood Cartoons: American Animation in Its Golden Age*; Oxford University Press; ISBN 0-19-503759-6 (1999)
* Giannalberto Bendazzi (Anna Taraboletti-Segre, angla tradukisto); *Cartoons: One Hundred Years of Cinema Animation*; Indiana University Press; ISBN 0-253-20937-4 (2001 represaĵo)
* Pierre Courtet-Cohl, Bernard Génin; ''Emile Cohl - L'inventeur du dessin animé''; Omniscience; ISBN 978-2-916097-16-9 (2008)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 
* Biografio de Émile Cohl
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Francaj karikaturistoj
Kategorio:Francaj kinfaristoj
Kategorio:Animacio
Kategorio:Tombejo Père Lachaise
Kategorio:Historio de kino
Ladislas Starevich

eta|''The Cameraman's Revenge* (1912).
eta|*The Ant and the Grasshoper* (1913).
**Ladislas Stareviĉ**, **Ladislas Starevich**, **Władysław Starewicz** (, ; 8a de Aŭgusto, 1882 – 26a de Februaro, 1965) estis rusa, pola kaj franca kinfaristo de halt-mova animacio elstara kiel la aŭtoro de la unua pupo-animacia filmo (t.e. *La bela Lukanida* (1912)). Li uzis ankaŭ insektojn kaj aliajn animalojn kiel protagonistoj de siaj filmoj. Lia nomo estis varie transliterumita en angla kiel Starewicz, Starevitch, Starewich kaj Starewitch.

## Notoj 
## Referencoj 
* Donald Crafton; *Before Mickey: The Animated Film, 1898-1928*; University of Chicago Press; ISBN 0-226-11667-0 (2a eldono, paperback, 1993)
* Giannalberto Bendazzi (Anna Taraboletti-Segre, tradukisto); *Cartoons: One Hundred Years of Cinema Animation*; Indiana University Press; ISBN 0-253-20937-4 (represaĵo 2001)
* Notoj al DVD *The Cameraman's Revenge and Other Fantastic Tales''

## Eksteraj ligiloj 
* Starewitch oficiala retejo - fare de sia nepo
* The Cameraman's Revenge can be viewed at the Internet Archive
* Fétiche Mascotte (1934) ĉe Internet Archive
* Ladislas Starewich Biography - parto de "Animation Heaven and Hell", de Tim Fitzpatrick.
* 
* Entomology and Animation: A Portrait of an Early Master Ladislaw Starewicz (May 2000 6-page article from Animation World Magazine)
* Starevich at UbuWeb
*  Biography  (kun fotoj)
* Irene Starevich at IMDB
* creative documentary "The Bug Trainer" about L. Starewitch 
* 
* El entrenador de insectos , Aprilo de 2014.

Kategorio:Naskiĝintoj en Moskvo
Kategorio:Francaj kinfaristoj
Kategorio:Poldevenaj francoj
Kategorio:Historio de kino
Kategorio:Rusiaj animaciistoj‎
Kategorio:Francaj animaciistoj‎
Kategorio:Rusaj artistoj
Kategorio:Rusaj inventistoj
Kategorio:Rusaj reĝisoroj
Kategorio:Rusaj elmigrintoj
Ferenc Komlóssy (aktoro)

**Ferenc Komlóssy** [komlOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Komlóssy Ferenc Dániel** estis hungara aktoro, teatrestro, dramisto, tradukisto. Lia nobela antaŭnomo estis *szelecsényi* [seleĉEnji], lia filino estis Ida Komlóssy Kövérné. Liaj pseŭdonimoj estis *Somolky* aŭ *Smky*. 

Ferenc Komlóssy http://mek.niif.hu/02100/02139/html/sz13/502.html naskiĝis en 1797 en Pest (urbo), li mortis la  en Pest.

## Biografio 
Ferenc Komlóssy debutis en sia naskiĝurbo kiel infano en 1811, poste li daŭre aktoradis en la sama urbo 2 jarojn. Ekde 1814 li ludis en Székesfehérvár, poste en Miskolc. En 1818 li estis fondinta membro de migranta trupo en Székesfehérvár. En 1827 li transprenis bankrotan trupon en Komárom, en la sekva jaro li fondis trupon kaj li estis ties trupestro ĝis 1834. Lia trupo inaŭguris la teatrejon de Balatonfüred en 1831. Li estis teatrestro kaj reĝisoro en Kassa inter 1834 kaj 1838, poste unu jaron li estis reĝisoro kaj ekonomia inspektoro de Teatro Magyar de Pest. En 1839 li denove fondis migrantan teatran trupon, ili faris spektaklojn (eĉ operojn) en la tuta lando en pluraj urboj. En 1845 li laciĝis en la migrado kaj li estis bibliotekisto kun diversaj taskoj de Nacia Teatro (Pest).
   
## Elektitaj teatraj roloj 
* Karolo Kisfaludy: *A kérők* - Perföldy
* László Szentjóbi Szabó: *Mátyás király választása* - Gara

## Liaj dramoj 
Li verkis origine 6 dramojn kaj li tradukis 197 dramojn.
* *István első királyunk koporsója* (1823)
* tradukitaj dramoj ekzemple de de Ŝekspiro, Schiller, August von Kotzebue

## Elektitaj trupanoj 
* Lajos Dobsa
* Lujza Magda Hubenayné
* Antónia Hetényi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio
* germanlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Kategorio:Hungaraj dramistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Ferenc Komlóssy (kanoniko)

**Ferenc Komlóssy** [komlOŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Komlóssy Ferenc** estis hungara pastro, kanoniko, preposto, prelato, parlamentano.

Ferenc Komlóssy http://lexikon.katolikus.hu/K/Koml%C3%B3ssy.html naskiĝis la  en Hungara reĝlando en Nagytapolcsány (nuntempa Topoľčany en Slovakio), li mortis la  en Esztergom.

## Biografio 
Ferenc Komlóssy frekventis gimnaziojn en Nyitra, Esztergom, Kecskemét, poste li studis teologion en Esztergom. En 1875 li interrompis la lernadon kaj li lernis plu en Universitato de Budapeŝto, kie li akiris pedagogian diplomon en 1880. Li revenis al la seminario de Esztergom, fine li pastriĝis en 1881. Komence li estis subpastro en Modor, poste li instruis en gimnazio en Nagyszombat. Ekde 1881 li estis ankaŭ redaktoro, post jaroj jam ĉefredaktoro. En 1883 li estis nomumita ankaŭ eklezia notario. Ekde 1884 li estis plurfoje elektita parlamenta deputito, sed ekde la sekva jaro li estis ankaŭ pastro en pluraj lokoj. En 1893 li atingis la ekleziajn rangojn kanoniko, en 1896 titulara preposto, en 1905 preposto, post 2 jaroj prelato.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Bosznia és Herczegovina jogviszonya Magyarországhoz a középkorban 1103-1528* (1879)
* *Bosnia és Herczegovina története a legrégibb időktől napjainkig* (1882)
* *Az Esztergom főegyházmegyei római katholikus iskolák története* (1897)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a punkto)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prepostoj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Ida Komlóssy Kövérné

**Ida Komlóssy Kövérné** [komlOŝi kovErnE], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kövérné Komlóssy Ida** estis hungara aktoro, tradukisto. Ŝia patro estis Ferenc Komlóssy (aktoro), ŝia edzo estis Lajos Kövér, ŝia origina nomo estis *Ida Komlóssy*, ŝia geedziĝa nomvarianto estis hungarsisteme *Kövér Lajosné*.
eta|Teatraĵa sceno en 1845 (Ida Komlóssy Kövérné sidas ĉe la piano) - grafikaĵo de József Tyroler
Ida Komlóssy Kövérné http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08290.htm naskiĝis la  en Székesfehérvár, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ida Komlóssy estis edukita en Miskolc fare de la geavoj, ŝi lernis ankaŭ lingvojn, muzikojn kaj desegnadon. Ekde 1834 ŝi ricevis dancajn rolojn en trupo de sia patro. Post 4 jaroj ŝi jam aktoradis en Teatro Magyar de Pest, baldaŭ en aliaj urboj. Inter 1845 kaj 1863 ŝi estis membro de Nacia Teatro de Pest. En 1856 ŝi studvojaĝis al Parizo. En 1861 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis filinon, sed en 1863 ŝi vidviniĝis, tial ŝi retiriĝis de la aktora vivo. Ŝi tradukis plurajn teatraĵojn, kelkaj estis prezentitaj, kelkaj restis en manuskriptoj.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Cordelia
** *A makrancos hölgy* - Kata
* József Katona: *Bánk bán* - Melinda
* Victor Hugo: *A király mulat* - Blanche

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al majusklo K, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Litecoin

**Litecoin** (**LTC** aŭ **Ł**, elparolu: [lajtkojn]) estas ĉifromono kaj malcentrigita samtavola pagoreto bazita sur Bitcoin. Ĝi ne estas regata de iu centra aŭtoritato (ŝtato, banko, kreinto, ks.). Kontraŭe al Bitcoin, ĝi havos pli grandan kvanton da "moneroj" kaj ĝi strebas esti pli rapida en la procedo de pagoj.

## Vidu ankaŭ 
* Bitmono (Bitcoin)
* Ĉifromono

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Ĉifromonunuoj