open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Radio Wnet

**Radio Wnet** – pola firmao fondita en Varsovio la 25-an de majo 2009 kiel interkona retejo kaj interreta radio. Ties kunfondintoj estas Krzysztof Skowroński, Wojciech Cejrowski, Jerzy Jachowicz kaj aliaj. Inter la unuaj apogantoj kaj kunlaborantoj estis Ludwik Dorn, Marek Kamiński kaj Janusz Korwin-Mikke.

## Ĉefaspekto de la stacio
La radio de sia komenco disaŭdigas programojn pri diversaj temoj: distraj, muzikaj, historiaj, religiaj, politikaj kun partopreno de publicistoj kaj politikistoj. Landa Konsilio pri Radiofonio kaj Televido klasifikis la stacion kiel programe universalan.

Plimultas konvinkoj kaj opinioj dekstraj-konservativaj, nsprimataj de "neamaskomunikila naci-dekstra fluo", i.a. fare de Jerzy Robert Nowak, Stanisław Krajski, Witold Gadowski, Jan Pospieszalski. Parto de eldiroj kritike pritaksis multajn agojn de Rajto kaj Justeco kaj prezidenton Andrzej Duda. 

Pluraj programoj estas dissendataj de Londono (Britio), Dublino (Irlando), Vilno (Litovio), Minsko (Belorusio)), Ljubljano (Slovenio) kaj Bejruto (Libano). La radiostacio kunlaboras kun pola diasporo en Ĉikago (Usono) 
kaj korespondantoj el kelkaj subŝtatoj de Usono. Oni ankaŭ informas pri Usono, Kanado kaj Mez-Orienta Eŭropo. Multaj korespondantoj laboras en Varsovio, Krakovo, Bjalistoko kaj Vroclavo.

## Aktiveco 
Novembre 2012 Radio Wnet eldonis muzikalbumon de la pola repisto Tadek *Niewygodna prawda* (Maloportuna vero).

En 2017 okaze de la 100-a datreveno de la revelacioj de Fatima kaj la 200-a mortodatreveno de Tadeusz Kościuszko okazis specialaj programoj.

La radio prezentas lecionojn pri Vikipedio kaj funkciigis sian Akademion. Materialoj kreitaj por la servilo estas alireblaj en la retpaĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Asocio de Polaj Ĵurnalistoj
* Telewizja Republika

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉefpaĝo de Radio Wnet
* Portal Radia Wnet

Kategorio:Amaskomunikiloj
La Riche

''''* [] estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Indre-et-Loire*, prononco [], en la regiono Centro-Valo de Luaro, , prononco []. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Tours*, al la kantono ** kaj al la komunumaro *Tours Métropole Val de Loire''. Unu el ĝiaj notindaj monumentoj estas la kastelo de Plessis-lèz-Tours, kie loĝis la franca reĝo Ludoviko la 11-a.

## Geografio 
La Riche havis  loĝantojn en 2011. La areo de la komunumo estas granda je 8.17 km², kaj ĝia alteco varias inter 43 kaj 51 m s.m..

### Ĉirkaŭaj lokoj 
La samlimaj komunumoj de La Riche estas :

## Blazono 

Dosiero:Blason de la ville de La Riche (37).svg|Blazono de La Riche

## Ĝemeleco 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Indre-et-Loire
* arondismento Tours

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Indre-et-Loire
Dimocarpus longan

alternative=Owoce Longan.jpg|eta|314x314ra
***Dimocarpus longan*** aŭ **longano** estas plantspecio el la familio de Sapindacoj (Sapindaceae).

## Etimologio 
La nomo logano venas de la vjetnama provinco Long-An, kie ankaŭ hodiaŭ longano estas kultivataj. Longano nomiĝas en la ĉina 龍眼|龍眼 (lóngyǎn), sed ankaŭ *guiyuan* 桂圓 , en kantona *long-ngan* (laŭvorta traduko: „okulo de drako“), *lengkeng* en la indonezia, *Mata Kucing* (laŭvorta traduko: „okulo de kato“)en la malaja, *Lamyai* () en Tajlando, *nhãn* en la vjetnama (la specio *Euphoria longana Lamk.* havas en la vjetnama la nomon „long nhãn“ – laŭvorta traduko: „okulo de drako“), *Mora* en la singala kaj en la tagaloga „longan“.

## Disvastigo 
La kreskoareo de la arbo etendiĝas de Sud-Orienta Azio trans suda Ĉinio, Tajvano kaj Vjetnamio ĝis Indonezio.

## Priskribo 
*Dimocarpus longan* kreskas kiel ĉiamverda 10 ĝis 40 metro-alta arbo, kiu havas trunkdiametron ĝis 1 metro. La folioj estas minimume 15 ĝis 30&nbsp;cm longaj kaj estas pinataj kun kvar ĝis kvin (malofte tri ĝis ses) paroj da folietoj. La tigoj de la folietoj estas malpli longaj ol 5&nbsp;mm. La iomete ledaj limboj de la folietoj estas ofte nesimetriaj, 6 ĝis 15&nbsp;cm longaj kaj 2,5 ĝis 5&nbsp;cm larĝaj. La fruktoj estas dolĉaj, tre aromaj, kiu simias al la karno de liĉio. Simile kiel ĉe vinbero pluraj fruktoj pendas de la paniklo. La koloro de la fruktŝelo estas flavece makulita aŭ ruĝeca. Interne de la frukto estas malhelruĝa ĝis nigra semo. La grandeco de la frukto estas komparebla kun tiu de grandaj vinberoj aŭ ĉeriztomatoj.

En Eŭropo ofte aeras kiel konservoj.

## Sistematiko 
La unua priskribo okazis en 1790 fare de João de Loureiro en *Fl. Cochinch.*, 1, p.&nbsp;233.
Sinonimoj por *Dimocarpus longan* Lour. estas: *Euphoria longan* (Lour.) Steudel, *E. longana* Lam., *Nephelium longana* (Lam.) Cambessèdes.

## Fontoj 
* Nianhe Xia & Paul A. Gadek: *Sapindaceae* in der *Flora of China*, Volume 12, S. 15: *Dimocarpus longan* - Online.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Wilfried Stevens: *Die thailändischen Landesfrüchte Longan: lamyai*. 
* 

Kategorio:Fruktarboj
Apure

**Apure** (aŭ **Apuro** en Esperanto) estas unu el la 24 subŝtatoj de Venezuelo.

## Konstituo 
Ties teritorio formis parton de la provincoj Mérida, Marakajbo kaj Barinaso, laŭ diversaj teritoriaj ordigoj fare de la koloniaj aŭtoritatoj. En 1824 estis kreita la *Departemento Apure*, sub jurisdikcio de Barinaso, kio konstituis la bazojn por la aktuala ento. En 1856 disiĝis Barinaso kaj la unuan fojon aperas Apure kiel sendependa provinco, kiu en 1864 akiris kategorion de *estado* (subŝtato). En 1881, Tamen nova teritoria divido unuigis la teritoriojn de Apure kaj de Guajano por formi unusolan ŝtaton, kun la nomo Bolivaro. En 1899 oni restarigis ties aŭtonomecon kaj finfine, laŭ la Konstitucio de 1909, akiris siajn aktualajn limojn.

## Aktualo 
La nuna ĉefurbo estas San Fernando ĉe Apure aŭ simple **San Fernando**. La ŝtato Apure estas dividita en 7 municipojn kaj 26 paroĥojn. Kun loĝdenso de , Apure estas unu el la malplej loĝataj ŝtatoj de la lando. Ĉefaj urboj estas la jenaj: San Fernando kaj Guasdualito. Aliaj urbetoj estas Achaguas, Biruaca, Bruzual, Mantecal, El Amparo, Elorza, La Victoria, Puerto Páez kaj San Juan de Payara.

## Historio 
Ties teritorio famiĝis iam pro la plumoj de ardeo kaj la ledo de Babo, kio utilis por ornamado ĉe eŭropaj urboj aŭ aliaj lokoj eksterlande. Same ĝi estis scenejo de bataloj ĉe la Milito de Sendependeco, same kiel por nombraj bataloj dum la enlanda milito. En la apura etoso inspiriĝis Rómulo Gallegos por verki sian romanon Doña Bárbara, kiu priskribas la enormecon de tiu tero.

## Ekonomio 
La agrikulturo kaj brutobredado estas la ĉefaj ekonomiaj aktivecoj: por la unua kakao, sukerkano, faboj, fruktoj, olepalmo, banano, jukao, inter aliaj. Por la dua ĉefe bovoj, el kiuj tie oni koncentras la 30% el la tuta venezuela teritorio. Estas problemoj pro drogotrafiko, kontrabando de nafto, geriloj kaj kontraŭgerilanoj de Kolombio, krom malsekureco pro komuna deliktaro.

## Bildaro 

Image:Water hyacinth bloom.jpg|Floro de *bora*
|Frukto *merecure*
Image:Calandria.jpg|Tropika mokbirdo, regiona birdo
Image:Caimán Hato Cedral.jpg|Kajmano
Image:Chiguire Hato Cedral.jpg|Chiguire, Hato Cedral

Kategorio:Subŝtatoj de Venezuelo
Laŭrenco Nikolao

**Laurids Nilssøn** aŭ **Laurids Nielsen**,  (naskiĝis 1540 en Tønsberg, mortis la 5-a de majo 1622 en Vilno) estis norvega kapelano de la sveda reĝedzino, Katarina Jogajlido (1526-1583), kaj jezuita pastro, kiu partoprenis en la kontraŭreformacio en Svedio, ekdisputante kun la lokaj luteranoj kaj publikigante dubosencan libron. Li eble estis parenco de *Jens Nielsen* (1538-1600), episkopo de Oslo, kaj havis la ambicion rekatolikigi Svedion.

La Universitato de Upsalo ege malfortiĝis dum la regado de Gustavo Vasa kaj Johano la 3-a decidis malfermi novan teologian kolegion en Stokholmo por restarigi la altan edukecon ene de la sveda regno. Pro sia populareco, Norvegus estis indikita kiel profesoro kaj pli malfrue rektoro de la nova institucio. Li sukcesis altiri multajn studentojn kaj penis eviti multajn diskutojn klopodante kaŝi sian lojalecon al Katolikismo.

## Biografio 
Li unue estis edukita en la katedrala lernejo de Oslo, poste li daŭrigis siajn studojn en Kopenhago kaj en 1558 li estis en Amsterdamo. En 1559, li enmatrikuliĝis en la Universitato de Loveno, kie li aliĝis al la katolik-romia eklezio. Post diplomiĝi kiel Magistro, li studis tie, eniris en la Societon de Jesuo kaj ordiniĝis sacerdoto en 1565. Kiel kolego de Roberto Bellarmino
* Kristiano la 4-a (1577-1648)
* Gustavo la 2-a Adolfo
* Antonio Possevino (1534-1611)
* Abraham Angermannus (1540-1607)
* Johano la 3-a (1537-1592)

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj teologoj
Kategorio:Konvertitoj de luteranismo al romkatolikismo
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Kontraŭreformacio
Gustaf Fröding

**Gustaf FRÖDING** (1860–1911) (* Palaco Alster, proksime de Karlstad, la 22-an de aŭgusto 1860 - Stokholmo, la 8-an de februaro 1911) estis sveda poeto kaj verkisto, studis en la Universitato de Upsalo kaj laboris kiel ĵurnalisto en Karlstad. Li ankaŭ verkis kelkajn poemojn en la dialekto de Värmland. En siaj lastaj tagoj li interniĝis en pluraj psikiatriaj institucioj kaj hospitaloj por kuraciĝi el siaj mensmalsano kaj alkoholismo.

## Verkoj 
* *Guitarr och dragharmonika* (1891)
* *Nya dikter* (1894)
* *Räggler å paschaser* (1895)
* *Stänk och flikar* (1896)
* *Nytt och gammalt* (1897)
* *Gralstänk* (1898)
* *Efterskörd* (1910)
* *Reconvalescentia* (publicada en 1913)
* *Samlade skrifter 1-16* (publicada en 1917-1922)
* *Brev till en ung flicka* (publicada en 1952)
* *Äventyr i Norge* (publicada en 1963)
* *Brev 1-II* (publicada en 1981-1982)

## Literaturo 
* Svenskt författarlexikon
* Svenskt författarlexikon
* Svenskt biografiskt handlexikon
* Svenskt biografiskt lexikon
* kirjasto.sci.fi

## Vidu ankaŭ 
* Carl Adolph Agardh (1785-1859)
* Verner von Heidenstam (1859-1940)
* Richard Bergh (1858-1919)
* Karl Otto Bonnier (1856-1941)

## Referencoj 
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Svedlingvaj poetoj
Kategorio:Svedaj poetoj
Jonas Carlsson Dryander

**Jonas Carlsson Dryander** (1748-1810) (* Göteborg, en la 5-a de marto 1748 - Londono, en la 19-a de oktobro 1810) estis sveda naturalisto, botanikisto, bibliotekisto kaj lernanto de Karolo Lineo en la Universitato de Upsalo. Li oficis kiel bibliotekisto de Joseph Banks (1743-1820). Li estis filo de Carl Leonard Dryander kaj Brita Maria Montin, kaj lia onklo, Lars Montin (1723-1785), estis ankaŭ lernanto de Lineo.

La sveda naturalisto Carl Peter Thunberg, 1789
* Dissertatio gradualis fungos regno vegetabili vindicans (Lund, 1776)
* Catalogus bibliothecae historico-naturalis Josephi Banks, Bart. (Londono, 1796-1800, 5 volumoj).

## Literaturo 
* [Dictionary of National Biography](https://en.wikisource.org/wiki/Dryander,_Jonas_(DNB00))
* Jonas Carlsson Dryander
* 1911 Encyclopaedia Britannica
* Svenskt Biografiskt Lexikon

## Vidu ankaŭ 
* Joseph Banks (1743-1820)
* Carl Peter Thunberg (1743-1828)
* Andreas Berlin (1746-1773)
* Karolo Lineo (1707-1778)
* Daniel Solander (1733-1782)
* Adam Afzelius (1750-1837)

dosiero:Dryandra sessilis 2 cape Naturaliste email.jpg|Genro Dryandra
dosiero:Carl von Linné.jpg|Karolo Lineo(1707-1778)
dosiero:Daniel_Solander.jpg|Daniel Solander(1733-1782)
dosiero:Joseph_banks.jpg|Joseph Banks(1743-1820)
dosiero:Carl Peter Thunberg.jpg|Carl Peter Thunberg(1743-1828)
dosiero:Adam_Afzelius_by_CF_Breda.jpg|Adam Afzelius(1750-1837)

## Referencoj 
Kategorio:Botanikistoj
Kategorio:Svedaj botanikistoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Kategorio:Botaniko
Kategorio:Bibliotekistoj
Kategorio:Svedaj bibliotekistoj
Irena Papírníková

**Irena PAPÍRNÍKOVÁ** (naskiĝis 1946) estas ĉeĥa esperantistino el České Budějovice, kiu kun sia edzo Stanislav Papírník eldonadis kluban revuon La Progreso* (1978-1988).

## Verkoj 
* *Kantareto* (1978, kun Stanislav Papírník)
* *Receptaro de elektitaj sudbohemiaj manĝoj - supoj* (1979, České Budějovice)
* *Receptaro de elektitaj sudbohemiaj manĝoj - fiŝoj* (1980, České Budějovice)
* *Burgoj kaj kasteloj* (1980 kun Bohumil Kozel)

## Artikoloj 
* *Sudbohema popola arkitekturo* (La Progreso 1/1978, 2/1978, 3/1978)
* *Reĝo ĉeĥa kaj imperiestro roma* (La Progreso 3/1978)
* *Insuloj famkonataj per kanarioj* ((La Progreso 3/1978, kun Jaromír Jindra)
* *Fiŝlagoj de suda Bohemio* (La Progreso 4/1978)
* *Karel Čapek* (La Progreso 4/1978)
* *Sudbohemiaj fŝlagoj* (La Progreso 1979)
* *Jan Žižka'' (La Progreso 3/1979)

## Eksteraj ligiloj 
* [Verkoj de Irena Papírníková ĉe la viena muzo](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&vl(1UI0)=contains&frbg=&scp.scps=scope%3A%28ONB_aleph_esperanto%29&tab=onb_sondersammlungen&dstmp=1400913534457&srt=rank&ct=search&mode=Basic&dum=true&tb=t&indx=1&vl(freeText0)=Pap%C3%ADrn%C3%ADkov%C3%A1&vid=ONB&fn=search)

Kategorio:Ĉeĥaj esperantistoj
Kategorio:České Budějovice
Morta peko

[eta|alt=|250px|Mezepoka ilustraĵo pri la [Infero en la "Hortus deliciarum" (el manuskripto de Herrad of Landsberg, ĉirkaŭ 1180).]]

La **morta peko** estas grava kontraŭmorala, laŭ la konvinkoj de la Katolika Eklezio kaj de iuj aliaj protestantaj Eklezioj, kiu kondamnigas, postmorte, la pekulon al la infero. Tiuj pekoj estas konsiderata “mortoportaj” ĉar ili konstituas rompon kun la saviga Graco de Dio: la animo de la pekulo fariĝas “morta”, ne nur febligita.

La frazo estas uzata en la 1-a epistolo de Johano "“Se iu vidas sian fraton pekantan pekon ne al morto, tiu petos, kaj Li donos al li vivon, por la pekantoj ne al morto. Ekzistas peko al morto; ne pri tio mi diras, ke li petegu. 17 Ĉia nejusteco estas peko; kaj ekzistas peko ne al morto.”"

## Laŭ la katolika teologio 
En la teologio de la Katolika Eklezio, la morta peko, malsame ol la veniala peko, por efektiviĝi devas kontentigi ĉiujn la sekvajn kondiĉojn:
# ĝia objekto devas koncerni gravan materion. precizigita de la Dekalogo;
# ĝi devas esti plenumita en plena konscio;
# ĝi devas esti efektigita en libera konsento 

En la malfrua 20-a jarcento, post la Dua Vatikana Koncilio, la instruo en la katolika eklezio pri la morta peko estis objekto de duboj, responde al kio papo Johano Paŭlo la 2-a rekonfirmis la tradician doktrinon per la encikliko Veritatis splendor. En la nuna katekismo estas asertate: “La morta peko estas radika ebleco de la homa libera volo, kien la sama kristana amo. Ĝi havas, kiel konsekvencon, la perdon de la karitato, kaj de la sanktiga graco. Se ne estas elaĉetita per la pento kaj per la pardono de Dio, ĝi provokas la ekskludon el la Regno de Kristo kaj la eternan morton: fakte, nia libero havas la povon fari la definitivajn elektojn, neŝanĝeblajn. Tamen, ankaŭ se oni povas juĝi ke ago estas en si mem grava kulpo, oni devas lasi la juĝon sur la personoj al la justeco kaj mizerikordo de Dio" (n. 1861), kaj ke la “animoj de tiuj kiuj mortas en la morta peko, postmorte sin trovas deigitaj el Dio dum al Li plenkore tendencas, nome en la infero. (n. 1035).”

La **mortaj pekoj** ne faras definitivan deiĝon el Dio ĉar ili estas pardoneblaj kiel ĉiuj pekoj kiam la pekulo pri ili pentas kaj engaĝiĝas ripari kaj ne plu peki. Restas tamen la puno repagenda.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Chiesa cattolica, *Catechismo della Chiesa cattolica*, Città del Vaticano, 1992 (ISBN 88-209-1888-9).
* En la katekismo de la katolika Eklezio estas listigitaj iuj mortaj pekoj. Vidu la nn. 2480, 2380, 2148, 2434…
* The Catholic Encyclopedia. Novajorko: Robert Appleton Company.

## Vidu ankaŭ 
* Sep gravegaj pekoj
* Peko
* Konfeso
* Soteriologio

## Eksteraj ligiloj 
* [Itallingve, la peko laŭ la Katekismo de la Katolika Eklezio(https://eo.wikipedia.org/wiki/Katekismo_de_la_Katolika_Eklezio)]

Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Peko
Distrikto Püspökladány

La **Distrikto Püspökladány** [puŝpokladAnj], (hungare *Püspökladányi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la sudokcidenta parto de la departemento (en la orienta parto de la lando).
eta|Distrikto Püspökladány en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Püspökladány, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 3 grandvilaĝoj, la ceteraj 7 estas vilaĝoj.

La areo estas 729,05 km², kie loĝas 39 529 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj. Ĝis la 2000-aj jaroj tamen la ĉefa agrikulturaĵo estis la sukerbeto. Oni produktis sukerojn en Kaba.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis pli frue kiel Distrikto Hajdúszoboszló, sed en 1930 Püspökladány iĝis distrikta ĉefurbo, samtempe la distrikto prenis la nunan nomon. Ĝis 1950 ĝi apartenis al historia departemento Hajdú. La distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013, poste oni rekreis tiu ĉi distrikton.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Püspökladány**
* alia urbo: ’’'Kaba’'’
* grandvilaĝoj:
** Földes
** Nagyrábé
** Sárrétudvari
* vilaĝoj:
** Báránd
** Bihardancsháza
** Biharnagybajom
** Bihartorda
** Sáp
** Szerep
** Tetétlen

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Distrikto Polgár

La **Distrikto Polgár** (hungare *Polgári járás*) estis historia distrikto en Hungario en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situis sur ebenaĵo laŭ maldekstra bordo de Tiso en la okcidenta parto de la departemento.

La distrikta ĉefurbo estas Polgár, kiu havis 6 aliajn komunumojn.
 
La areo estis 625 km2, kie loĝis 31 000  homoj. La loĝantoj okupiĝis precipe pri agrikulturo, (fruktoj, tritikoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiu distrikto funkciis inter 1950-1970. En tiu periodo la administrejo de Distrikto Debrecen situis en granda distanco, tial oni kreis pli proksiman administrejon. En 1970 la komunumoj aliĝis al Distrikto Debrecen. Menciindas, ke ja distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013. Ekde 2013 la komunumoj apartenas parte al Distrikto Hajdúnánás, parte al Distrikto Balmazújváros.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo: **Polgár**
* la ceteraj komunumoj:
** Egyek
** Görbeháza
** Tiszacsege
** Tiszagyulaháza
** Újszentmargita
** Újtikos

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
José María Barreiro Manjón

**José María Barreiro Manjón** estis militisto hispana naskiĝinto en Kadizo la 20-a de aŭgusto en 1793 kaj morto en Bogoto en 1819.

En la defendo de Madrido de 1808 estis vundita kaj enprizonigita, post unu jaro li ascendis al leŭtenanto. En 1810, jam liberigita, pasis al Kadizo, kaj militis en la Milito de Hispana Sendependiĝo. Kiel kapitano estis enpostenigita en Sevilo.

Kiel subkolonelo pasis al Sudameriko en 1815, en la ekspedicio ordonita de Fernando la 7-a estrata de la generalo Pablo Morillo, por pacigi Venezuelon kaj Novan Granadon, akirante plej altan rangon de kolonelo ankoraŭ 26-jaraĝa. Estis multaj onidiroj pri amaferoj kun lokaj virinoj.

Ses monatojn post sia alveno en Bogoton la juna, sed neesperta Barreiro estis venkita en la batalo de Bojakao kaj enprizonigita de la soldata infano 12-jaraĝa Pedro Pascasio Martínez. Barreiro kaj ĉiuj hispanaj oficiroj arestitaj estis ekzekutitaj en la 11-a de oktobro, mortpafitaj pro ordono de Francisco de Paula Santander en epizodo de la jemorta milito.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Revolución Hispanoamericana, Torrente

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto de Barreiro

Kategorio:Hispanaj militistoj
Kategorio:Historio de Kolombio
Kategorio:Historio de Venezuelo
Mikaelo la 2-a (Grandprinco de Vladimiro)

**Mikaelo Jaroslaviĉ Ĥorobrit (la Brava)**(1229 - 1248) estis la kvara filo de Jaroslavo la 2-a, Granprinco de Vladimiro (1248), princo de Moskvo (1246 - 1248). Mortis dum milito kun Litovio. Havis filon Borison.

Kategorio:Princoj de Rusio
József Csárszky

**József Csárszky** [jOĵef ĉArski], slovake **Jozef Čársky,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Csárszky József** estis hungara-slovaka pastro, episkopo.
eta|Blazono de József Csárszky
József Csárszky http://www.babylon.com/definition/Cs%C3%A1rszky_J%C3%B3zsef/Hungarian  naskiĝis la  1886 en Hungara reĝlando en Egbell (nuntempa Gbely en Slovakio). Li mortis la  1962 en Ĉeĥoslovakio en Košice.

## Biografio 
József Csárszky abiturientis en Esztergom, poste li lernis teologion en Vieno kaj innsbruck. En la lasta urbo li pastriĝis en 1909. Komence li estis simpla pastro, sed post la 1-a mondmilito li instruis en la seminario en Košice, kie li atingis la instruan titolon rektoro. En 1925 li iĝis episkopo. En 1938 li salutis la Unuan Vienan Arbitracion, sed poste li iris al la sendependiĝanta Slovakio, kie li estis titulara episkopo. Post la 2-a mondmilito li revenis al la denove ĉeĥoslovakia Košice. Li ofte estis atakita false. En 1951 li kune kun kvar aliaj episkopoj prenis promeson de lojaleco al la Ĉeĥoslovaka Respubliko. Li estis entombigita en Katedralo Elizabeto de Hungario (Košice).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla iomete pli malsupre)
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Slovakaj pastroj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Slovakaj episkopoj
Anders Gustaf Ekeberg

**Anders Gustaf Ekeberg (1767–1813)** (* Karlskrona, en la 15-a de januaro 1767 - Upsalo, en la 11-a de februaro 1813) estis sveda naturalisto kemiisto kiu malkovris tantalon, en 1802. En 1784, li studis en la Universitato de Upsalo, kie li diplomiĝis en 1788, fariĝis docento pri kemio en 1794 kaj esploristo. En 1799, li elektiĝis kiel membro de la Reĝa Akademio de Sciencoj kaj li estis nevo de Carl Gustaf Ekeberg (1716-1784). Ia infana malsano lasis lin komplete surda, kaj pli malfrue, iu matraso akcidente eksplodis kaj tiris la vidon de unu okulo.

## Biografio 
Ekeberg estas memorigita ĉefe pro lia malkovro de la kemia elemento tantalo. En 1802, dum li analizis kelkajn mineralojn en ŝtonminejo, li izolis la metalon. La nomo devenas el ties malfacileco dissolviĝi en acidoj, similante al Tantalo, en la akvoj de la infero. Pasis multe da tempo por agnoski ĝin kiel apartan elementon pro tio ke estis tre malfacile distingiĝi el la niobio, izolita de Charles Hatchett (1765-1847), en 1801. Wollaston (1766-1828) ankaŭ ne sukcesis distingi ilin, kaj nur en 1865, Jean Marignac (1817-1894) konklude elmontris la diferencon inter la du metaloj.

## Literaturo 
* Virtual International Authority File
* Answers
* [Deaf Persons in the Arts and Sciences: A Biographical Dictionary](http://books.google.com.br/books?id=6OaPbpdmxEgC&pg=PA112&lpg=PA112&dq=Anders+Gustaf+Ekeberg+(1767%E2%80%931813)&source=bl&ots=B3yUIMGbSD&sig=PMZJPZr1iR3bsJcZSHDzbHPiHCk&hl=pt-BR&sa=X&ei=pMp_U6HPB-PNsQStnYD4Aw&ved=0CG4Q6AEwCg#v=onepage&q=Anders%20Gustaf%20Ekeberg%20(1767%E2%80%931813)&f=false) - Harry G. Lang
* Encyclopaedia Britannica
* [Encyclopedia of the Elements: Technical Data - History - Processing ...](http://books.google.com.br/books?id=fUmTX8yKU4gC&pg=PA565&lpg=PA565&dq=Anders+Gustaf+Ekeberg+(1767%E2%80%931813)&source=bl&ots=JKOFxQUjmY&sig=Q93SD5UeU0Qvqt7xUPu0YOcdoL4&hl=pt-BR&sa=X&ei=mMZ_U4ekPJHLsQS2_4K4CQ&ved=0CIkBEOgBMA4#v=onepage&q=Anders%20Gustaf%20Ekeberg%20(1767%E2%80%931813)&f=false) - Per Enghag
* Svenskt biografiskt lexikon
* Yatedo 
* Encyclopedia.com
* The Library  - Curtis Schuh's Biobibliography of Mineralogy

## Vidu ankaŭ 
* Tantalo
* Johan Gadolin (1760-1852)
* Torbern Bergman (1735-1784)
* Jöns Jacob Berzelius (1779-1848)

## Referencoj 
Kategorio:Svedaj kemiistoj
Kategorio:Svedaj mineralogoj
Kategorio:Universitato de Upsalo
Batalo de Pantano de Vargas

eta|dekstre|Mapo de la batalo de Pantano de Vargas.

[eta|250px|Portreto de [Juan José Rondón fare de Constancio Franco]]
La **batalo de Pantano de Vargas** (marĉo Vargas) estis batalo, okazinte en la municipo de Paipa la 25-a de julio de 1819, inter la sendependistaj trupoj kaj la monarkistoj dum la Liberiga Milito de Kolombio, kiu decidis la sendependecon de Kolombio.

La armeo venezuela-kolombia estrita de Simón Bolívar intencis fermi pason al apogaj trupoj de José María Barreiro kiuj direktis sin al urbo Bogoto. La batalo estis samvenka por ambaŭ flankoj ĝis la atako flanke fare de la roto de la brita legio estrita de la kolonelo James Rooke kaj oportunema kavaleria atako de la lancistoj de la kolonelo Juan José Rondón, ĵus alvenintaj al la batalkampo. Rooke, tamen grave vundiĝis en la atako kaj mortiĝis post kelkaj tagoj. Post tiu atako, la monarkistaj trupoj fuĝis al Molinos de Bonza.

Danke al la batalo, la liberiga armeo povis alveni al Tunja en la 4-a de aŭgusto de 1819. Estas diskuto pri la nombro de mortintoj. Inter la amerikanoj kalkuliĝas de 104 ĝis 190, dum ĉe la hispanoj enkalkuliĝas de 140 ĝis ĉirkaŭ 500, depende de la fakuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Batalla del pantano de Vargas: Batalla que forjó la independencia colombiana. En hispana. alirita la 12an de septembro de 2007.
* Rondón sí peleó. En hispana. alirita la 13an de septembro de 2007.
* Geografía cultural de Boyacá

Kategorio:Historio de Kolombio
Danielo la 1-a de Moskvo

**Danielo Aleksandroviĉ** (; naskiĝis en 1261, mortis la ) estis plej juna ido de princo Aleksandro Nevskij, princo de Moskvo (1263 — 1303), rusa sanktulo (sanktuligita en 1791). Patro de Georgo la 3-a de Moskvo kaj Ivano la 1-a. De Danielo komenciĝis konstanta moskva princa idarobranĉo.

## Vivo 
Danielo naskiĝis en novembro aŭ decembro de 1261. Li ricevis nomon de sanktulo Danielo (kolonsanktulo). Danielo senpatriĝis estante 2-jaraĝa; laŭ antaŭmorta decido de princo Aleksandro li ekposedis Moskvon (tiam ĝi estis eta urbo en Vladimir-Suzdala princlando) kaj etan apudan teritorion. Ne povinte regadi pro infaneco Danielo ĝis 1272 estis edukita ĉe sia patrofrato Jaroslav en Rostov, poste venis al Moskvo.

Kategorio:Rurikidoj
Kategorio:Princoj de Rusio
Kategorio:Rusaj ortodoksaj sanktuloj
Kategorio:Kristanaj sanktuloj de la 14-a jarcento
Kategorio:Kristanaj reĝaj sanktuloj
Tame (Arauca)

**Tame** estas municipo situanta en sudokcidento de la departemento Araŭko (Kolombio) kiu havas 65.000 loĝantojn.

## Geografio 
Ĝi situantas je 343 metroj super marnivelo, sur ebenaĵo de la lastaj deklivaroj de la Orienta Montaro, kiu descendas kanjonece fare de la riveroj Tame kaj Cravo. Tiu regiono kiu ekas en la Sierra Nevada de Kokujo, estas kunformata ankaŭ de savanoj taŭgaj por la brutobredado de bovoj kaj por agrikulturo sur fruktodoonaj grundoj. Ĝi enhavas diferencajn klimatajn tavolojn el montara al la tropika klimato de savanoj. Ĝi estas nepra trapasejo por kiuj veturas el la centro de la lando al la departemento araŭka. La Municipo de Tame havas etendon de 6.499 km².

## Historio 
Ĝi estis fondita la 12an de junio de 1628. Famiĝis ĉar tie renkontiĝis la unuan fojon Simón Bolívar kaj la generalo Santander.

## Ekonomio 
Brutobredado de bovoj estas ĉefa ekonomia resurso kun agrikulturo.

## Eksteraj ligiloj 
* https://www.facebook.com/Tame.Colombia
* Municipo de Tame

Kategorio:Geografio de Kolombio
Turisma tramvojo de Deûle-valo

La **Turisma tramvojo de Deûle-valo** () estas tramvojo kun metra ŝpuro kiu veturas de Marquette-lez-Lille ĝis Wambrechies en departemento Nord de Francio. Ĝi estas ekspluatata de AMITRAM (Asocio de Muzeo Internacia de Transportoj Metropolaj).

## Priskribo 
La metra vojo situas laŭlonge de kanalo de Deûle kaj komenciĝas ĉe "Pont Mabille" en Marquette, direkte al Wambrechies.

Post irado laŭlonge de strato Deûle ĉirkaŭ 500 metrojn longe la linio trapasas inter la kanalo kaj la tramdeponejo "Deûle". En tiu deponejo estas remizitaj kvar veturantaj tramoj kaj dizela traktoro kiu utilas por la prizorgo de la reto. La vojo poste laŭiras la haŭl-vojon borde de Deûle. En la punkto de periferia ponto troviĝas preterpasejo ebliganta al tramoj preterpasi.

Post kelkcent metroj la linio eniras en Wambrechies en punkto de "S de vojeto de Casino". Ĝi laŭiras la vilaĝeton de la Bouverie, kaj la relo "Vignole" estas anstataŭita de relo "Broca" en la ŝoseo. La vojo poste transiras la straton Pont-levis per samnivela pasejo kaj alvenas al "Vent de Bise", kie troviĝas haltejo. La vojo iras poste al la farmo Saint Chrysole, antaŭe nomita "Ghestem". Tiu 800 metrojn longa plilongigo de la linio, malfermita en 2003, enhavas trian trapasejon kaj apudiras modernajn loĝejojn. La linio finiĝas en la zono de ebenaĵo, pasante apud fiŝkapta akvejo kaj formante grandan kurbon alirantan al farmo Saint Chrysole ekipita de du-traka centra kajo.

Tute renovigita, Farmo Saint Chrysole enhavas salonojn por restoracio kaj akceptejo.

## Veturanta materialo 
## Vidu ankaŭ 
* Tramo
* Tramvojo
* Tramtransporto
* Listo de urboj kun tramtransporto
* Tramtransporto en Lillo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de AMITRAM
* Farmo Saint Chrysole
* Kampadejo Deûle Insolite

## Tradukfonto 
Kategorio:Tramtransporto en Francio
Kategorio:Metra ŝpuro
Kategorio:Turismo en Nord
Kategorio:Aperis en 1995
Kategorio:Transporto en 1995
Tunja

eta|250ra|Tipaj konstruaĵoj de Tunja de kolonia kaj respublika stiloj.
eta|250ra|Nokta vido de la historia centro.

**Tunja** estas urbo de Kolombio, ĉefurbo de la departemento Bojakao. Ĝi havas por 2013 ĉirkaŭkalkule 181 407 loĝantojn. Ĝi estis la ĉefurbo de la samnoma respubliko kreita per la Konstitucio de Tunja de la 9a de decembro de 1811. Danke al la Batalo de Pantano de Vargas, la liberiga armeo de Simón Bolívar kaj la kolonelo Juan José Rondón, povis alveni al Tunja en la 4-a de aŭgusto de 1819.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Colmenares, German. 1997 (1970). La Provincia de Tunja en el Nuevo Reino de Granada: ensayo de historia social 1539-1800.Bogotá, Tercer Mundo Editores. Tercera Edición.
* Gustavo Mateus Cortés. 1989. Tunja: el arte de los siglos 16-17-18. Tunja, Litografía Arco.
* Jorge Ayala Coll. 1977. Tunja: conservación del centro histórico. Bogotá, Instituto de Investigaciones Estéticas Carlos Arbelaez Camacho, Universidad Javeriana.
* Londoño, Eduardo. 1985. Los cacicazgos muiscas a la llegada de los conquistadores españoles: el caso del Zacazgo o “reino” de Tunja. Bogotá, Universidad de los Andes, Departamento de Antropología: Tesis de Grado.
* Villate, German. 2001. Tunja prehispánica: estudio documental del asentamiento indígena de Tunja. Tunja, Universidad Pedagógica y Tecnológica de Colombia, Colciencias.
* Wiesner, Luis Eduardo. 1991. Tunja, historia urbana: ciudad y poder en el siglo XVII, informe final de investigación. Banco de la República. Promoción de la investigación y la tecnología. Tunja, La Fundación.
* Moreno Buitrago, Jenny Rocío. 2005. Gestión Del Patrimonio Religioso Como Recurso Turístico: Caso Tunja (Boyacá). Universidad Externado de Colombia, Facultad de Administración de Empresas Turísticas y Hoteleras, Área de Patrimonio Cultural. ISBN 958-616-899-9.

## Eksteraj ligiloj 
* Urbodomo de Tunja 
* Oficiala tuitero de la Polico Metropola de Tunja
* Polico Metropola de Tunja
* Informaro kaj Turismo de Tunja 

Kategorio:Geografio de Kolombio
Pouteria sapota

**Pouteria sapota** aŭ **mameja sapoto** aŭ **granda sapoto** estas planto el la familio de Sapotacoj (Sapotaceae) . Ĝi estas ĉiamverda aŭ dum la sekaj sezonoj folifala, ĝis 40 m alta arbo kun rekta ĝis 1 m larĝa trunko, dikaj branĉoj kaj densa krono. Arboŝelo, folioj kaj nematura frukto enhavas gluan laktosukon, kiu incitas la mukozon. La folitigoj estas 2–5&nbsp;cm longaj. La alternesidaj folioj staras je la pintoj de la branĉoj kaj estas kalvaj, inverse ovoformaj, milde pintaj, je la supra flanko kalvaj kaj je la malsupra brunaj kaj 10-40 x 4–16&nbsp;cm grandaj. La malgrandaj blankaj aŭ palflavaj duseksaj floroj kreskas sesope ĝis dekduope sur mallonga tigo ĉe foliakseloj, kie la folioj deiĝis, sur junaj branĉoj. Ordinara la arbo portas fruktojn post ok aŭ dek jaroj.

La fruktoj estas rondaj aŭ ovalaj, ĝis 23 x 8&nbsp;cm grandaj kaj 230 g ĝis 2,3&nbsp;kg pezaj. La 1,5&nbsp;mm dika scelo estas bruna, ledra kaj malglata. La fruktkarno estas en matura stato salmkolora ĝis ruĝa, suka, mola, odoras dolĉe kaj havas karamelan guston.. La fruktoj enhavas unu (kelkfoje ĝis kvar) kaŝtanbrunajn semojn kiuj estas malmolaj, brile brunaj kaj ĝis 10 x 3&nbsp;cm grandaj. La kerno estas rostite manĝebla. La fruktoj estas manĝeblaj per kuleron. Ankaŭ eblas fari ĵeleon, marmeladon aŭ glaciaĵon el la frukto.

Mameja sapota estas indiĝena en la sudo de Meksiko ĝis Nikaragvo kaj estas kultivata ankaŭ en Sudameriko kaj en Karibio. Ĝi estas ankaŭ kultivata en Sudorienta Azio, precipe en Filipinoj.

eta|maldekstra|folioj
[eta|center|fruktoj sur arbo en usona botanika Ĝardeno [United States Botanic Garden]]

## Literaturo 
* *Tropische Früchte*; Bernd Nowak & Bettina Schulz; BLV (1998); ISBN 3-405-15168-6
** Nederlandse vertaling: *Tropische vruchten*; Tirion (1999); ISBN 90-5210-339-9
* *Farbatlas Exotische Früchte: Obst und Gemüse der Tropen und Subtropen*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (2000); ISBN 3-8001-3520-5
* *Farbatlas Pflanzen der Karibik und Mittelamerikas*; Rolf Blancke; Verlag Eugen Ulmer (1999); ISBN 3-8001-3512-4
* Morton, J. 1987. *Sapote*. p.&nbsp;398–402. In: *Fruits of warm climates*. Julia F. Morton, Miami, FL.
* Sapote (*Pouteria sapota*), in: *Neglected Crops: 1492 from a Different Perspective*. 1994. J.E. Hernándo Bermejo and J. León (eds.). *Plant Production and Protection Series* No. 26. FAO, Rome, Italy. p.&nbsp;103-109.

Kategorio:Fruktarboj
Distrikto Nyíradony

La **Distrikto Nyíradony** [njIradonj], (hungare *Nyíradonyi járás*) estas distrikto en Hungario, en regiono Norda Ebenaĵo, en departemento Hajdú-Bihar. Ĝi situas sur ebenaĵo en la orienta parto de la departemento (same en la orienta parto de la lando).
eta|Distrikto Nyíradony en Hungario

La distrikta ĉefurbo estas Nyíradony, kiu estas urbo, krome estas ankaŭ alia urbo kaj 2 grandvilaĝoj, la ceteraj 5 estas vilaĝoj.

La areo estas 510,31 km², kie loĝas 29 303 homoj. La loĝantoj okupiĝas precipe pri agrikulturo, (fruktoj, maizoj) kaj bestobredadoj.

## Historio 
Tiuj komunumoj apartenis al diversaj distriktoj en la historio, ekzemple inter 1926-1950 al departemento Szabolcs, al distrikto ’’Ligetalja’’ (komence la distrikta ĉefurbo estis Nyíracsád). Menciindas, ke la distrikta sistemo ne funkciis en Hungario inter 1983-2013.

## Komunumoj 
* distrikta ĉefurbo kaj urbo: **Nyíradony**
* alia urbo: Vámospércs
* grandvilaĝoj:
** Bagamér
** Nyírábrány
* vilaĝoj:
** Álmosd
** Fülöp
** ’’Nyíracsád’’
** Nyírmártonfalva
** Újléta

## Fontoj 
* la datenoj venis el la Hungara Vikipedio

Kategorio:Distriktoj de Hungario
Batalo de Karabobo

**Batalo de Karabobo** aŭ en hispana *Carabobo* povas referenci al jeno:

* **Batalo de Karabobo (1814)**, unua batalo de Karabobo. 
* **Batalo de Karabobo (1821)**, dua batalo de Karabobo.

Kategorio:Historio de Venezuelo
Nova Granado

[eta|250px|la teritorio de Nova Granado 1723 kun la postulata [Miskita Marbordo en maksimuma etendo]]

eta|250px|Unuaj dividof de la *Nuevo Reino de Granada*, 1538.
eta|250px|Prezidentecoj de Santafé kaj Kito, 1564.
**Nova Granado** aŭ en hispana *Nuevo Reino de Granada* aŭ *Reino de la Nueva Granada* estis la nomo de teritoria ento, integranta de la Hispana Imperio, starigita de la hispana monarkio dum sia periodo de dominado en Hispanameriko, situanta je la nordo de Sudameriko, kiu korespondas al ĉefa kerno de la aktuala Kolombio.

Nova Granado korespondis tiam al la teritorio sub la jurisdikcio de la *Real Audiencia de Santafé de Bogoto* (1550-1718) kaj poste koresponda al Vicreĝlando de Nova Granado (1718-1819) kies sidejo estis Santafé de Bogotá.

## Bibliografio 
* Fisher, John R., Allan J. Keuthe, Anthony McFarlane, eds. *Reform and Insurrection in Bourbon New Granada and Peru*. Baton Rouge, Louisiana State University Press, 1990. ISBN 9780807116548
* Kuethe, Allan J. *Military Reform and Society in New Granada, 1773–1808*. Gainsville, University Presses of Florida, 1978. ISBN 9780813005706
* McFarlane, Anthony. *Colombia Before Independence: Economy, Society and Politics under Bourbon Rule*. Cambridge, Cambridge University Press, 1993. ISBN 9780521416412
* Phelan, John Leddy. *The People and the King: The* Comunero *Revolution in Colombia, 1781*. Madison, University of Wisconsin Press, 1978. ISBN 9780299072902

## Eksteraj ligiloj 
* El vasallo instruido en el estado del Nuevo Reino de Granada y en sus respectivas obligaciones

Kategorio:Historio de Kolombio
Shangcheng

**Shangcheng**, **Ŝangĉeng** aŭ **Ŝangĉengo**, estas:

* urba distrikto Ŝangĉengo (上城區 / 上城区) de la urbo Hangĝoŭo (pinjine *Hangzhou*) en la ĉina provinco Ĝeĝjango (pinjine *Zhejiang*);
* la distrikto Ŝangĉengo (商城县) de la urbo Sinjan (pinjine *Xinyang*) en la ĉina provinco Henano.

Kategorio:Geografio de Ĉinio
José Joaquín de Olmedo

**José Joaquín de Olmedo y Maruri** (20-a de marto de 1780 – 19-a de februaro de 1847) estis poeto, advokato kaj politikisto el Ekvadoro kaj Hispanio, naskiĝinta en la urbo Guajakilo. Li estis unu el ĉefaj gravuloj de la Historio de Ekvadoro. Lia figuro elstaris dum la sendependentista epoko, en la integrigo bolivara kaj en la respublika komenco de Ekvadoro.

En la kolonia hispana epoko, Olmedo elstaris kiel granda oratoro en la parlamento de Kadizo, cele la abolo de hispanamerikaj *mitas*. Devis fuĝi dum mallonge pro absolutisma persekutado fare de la reĝo Fernando la 7-a. Li revenis al Guajakilo kaj dediĉis sin al la preparado por la Sendependigo de Guajakilo, kio okazis la 9-a de oktobro de 1820. Li estis proklamita unua (kaj ununura) Prezidento de la Respubliko Guajakilo, kaj apogis Antonio José de Sucre por la sendependigo de la restantaj popoloj de la mondoregiono. Protestis kontraŭ Simón Bolívar kiu aligis Guajakilon, per "manu militari", al la Granda Kolombio; kaj poste luktis kontraŭ la reĝimo centralista de tiu lando, defendante la disigon de la Granda Kolombio.

## Eksteraj ligiloj 
* Midena.gov.ec Historia del Ecuador y la Gran Colombia 
* La Hora - Revista Artes-Historia
* La Hora - Ecuador Raíces del Presente

Kategorio:Ekvadoraj politikistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Framasonoj
(11940) 1993 GR

**(11940) 1993 GR** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Sejĝi Ueda kaj Hiroŝi Kaneda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Paracas

eta|250px|Haveno de Paracas
**Paracas** {el keĉuaj *para* (pluvo) kaj *aco* (sablo), nome *Paraaco* aŭ "sablopluvo" hispanlingvigita al "Paracas"} estas havenurbo de la suda marbordo de Peruo, ĉefurbo de la samnoma distrikto, en la provinco Pisko, ene de la Departemento Ika.

Paracas, enhavas areon de  hektaroj, el kiuj  estas teraj kaj  maraj. La vizitantoj de Paracas, povas observi la diferencajn ekosistemojn, la arkeologiajn restojn de la kulturo Paracas, la lokon kie elŝipiĝis San Martín kaj la grandan diversecon de marbestoj de la zono.

Ĝi troviĝas ĉe la orienta marbordo de la Golfo Paracas, norde de la samnoma duoninsulo. Ĝi estas je  sude de la urbo Pisko, je 75 km disde Ica kaj je  de Limo. Ties klimato havas averaĝan temperaturon jare de  kaj estas ĉefe suna. Estas teritorio tre venta, kies fortaj ventofluoj portantaj de sablo estas konataj kiel *paracas*, havas averaĝan rapidon de  kun maksimumo de .

La 7-a de septembro de 1820, en tiu urbo okazis la elŝipiĝo de la ŝipanaroj de ses ŝipoj de la Liberiga Armeo estrita de la generalo José de San Martín kiel parto de la Liberiga Ekspedicio de Peruo.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Paracas 
* Tertremo de 2007 

Kategorio:Geografio de Peruo
Kategorio:Havenurboj
Kategorio:Urboj de Peruo
Pouteria viridis

**Pouteria viridis** aŭ **verda sapoto** estas plantspecio el la familio de Sapotacoj (*Sapotaceae*).

Aliaj nomoj estas *red faisan*, *white faisan* (Belizo), *zapote blanco*, *zapote rojo*, *zapote de castilla*, *zapote de montana* (Kostariko), *zapote verde*, *zapote injerto* ( Elsalvadoro, Honduraso), *injerto verde* (Gvatemalo), *zapotillo calenturiento* (Honduraso), *zapote amarillo*, *zapote mico*, *zapote real* (Nikaragvo), *chulul* (Meksiko), *yashtul*, *mameicito* (hispana lingvo), *chul* (Mam lingvo), *ixulul* (Jakalteka), *raxtulul* (Poqomchi'-lingvo), *tulul* (Tz’utujil-lingvo), .  Ĝi kreskas tie en plej altaj regionoj, ĉar ĝi ne toleras varmegajn kaj malvarmajn kondiĉojn.

La malmola ruĝeca ligno estas uzata por konstrui kaj fari meblojn kaj ilojn.
La arbo estas plantata ankaŭ por rearbarigado kaj por malhelpi erozion.

## Kultivado 
Ordinare la arbo estas multobligata per semo. Oni ankaŭ povas multobligi ĝin per greftado sur Pouteria sapota. Greftado mallongigas la tempon ĝis la unua rikolto. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Crane, J. H., et al. (2001). Evaluation of fruit from a green sapote (*Calocarpum viride* Pitt.) selection at the University of Florida Tropical Research and Education Center, Homestead. *Proc. Fla. State Hort. Soc.* 114:5-6.

Kategorio:Fruktplantoj
11873 Kokuseibi

'*11873 *Kokuseibi'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Masanori Matsuyama kaj Kazuro Watanabe elde la observatorio de Kuŝiro en la insulo Hokajdo.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Nacia Muzeo de Okcidenta Arto (japane :国立西洋美術館 , *Kokuritsu Seiyō Bijutsukan* aŭ *Kokuseibi''), kiu malfermiĝis en 1959 por enkonduki la okcidentajn artojn al la japana publiko. La kerno de la kolekto estis la Kolekto Matsukata da pentraĵoj de la impresionisma skolo kaj da skulptaĵoj de Auguste Rodin.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Masanori Matsuyama
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
11874 Gringauz

'*11874 *Gringauz'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sovetunia sciencisto *Konstantin Gringauz'' (1918–1993), kiu frue en sia kariero kunlaboris je studoj pri jonosfero. Li partoprenis en la lanĉo de Sputnik 1 per la konstruo de la "bip-bipa" radioelsendilo. Dum 1982 - 1986 li estis respondulo por plani kaj realigi eksperimentojn pri plasmoj sur Vega 1 kaj Vega 2.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1989
11876 Doncarpenter

'*11876 *Doncarpenter''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan  Donald L. Carpenter, asociitan kun la esplorgrupo de la Universitato Stanford dediĉita al pasiva kaj aktiva sondadoj per ondoj en fajfa modo de la teraj jonosfero kaj magnetosfero. En 1966 li malkovris la plasmapaŭzon en la disdono de denso de elektronoj en la magnetosfero.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Listo de prezidantoj kaj vicprezidantoj de la franca ŝtata Konsilio

La prezido de la franca ŝtata Konsilio estis sinsekve konfidita al diversaj aŭtoritatoj. De 1872, la membro de la ŝtata Konsilio kun la plej supera rango havas la titolon vicprezidanto sed iuj solenaj kunvenoj povas esti prezidataj de la ĉefministro aŭ de la Sigelilgardisto, ministro pri justico.

## De 1804 ĝis 1870 
### Prezido 
En la 1-a Imperio, la ŝtata Konsilio estis unue prezidata, kiam Napoleono Bonaparte ne ĉeestis, de Cambacérès, ĉefkanceliero.

En la Resurtronigo, prezidis la kanceliero de Francio :
* 1814-29 la vicgrafo Charles-Henri Dambray,
* 1829-30 la markizo Emmanuel de Pastoret.

## 5-a Respubliko 
### Prezido 
La prezidanto de la ŝtata Konsilio estas la ĉefministro aŭ la sigelilgardisto, ministro pri justico.

### Vicprezido 
Fakte, la ŝtata Konsilio estas regata de sia **vicprezidanto**:

* Alexandre Parodi (1960-1971)
* Bernard Chenot (1971-1979)
* Christian Chavanon (1979-1981)
* Marc Barbet (1981-1982)
* Pierre Nicolaÿ (1982-1987)
* Marceau Long (1987-1995)
* Renaud Denoix de Saint Marc (1995-2006)
* Jean-Marc Sauvé (de la 3-a de oktobro 2006)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de ĉefprezidantoj de la franca kasacia Kortumo
* Ĉefprezidanto de la revizora Kortumo

## Notoj kaj referencoj 

Kategorio:Listoj de francoj
Kategorio:Listoj pri juro
Ŝtata Konsilio
Rosny-sous-Bois

**Rosny-sous-Bois** [] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Parizo en la departemento Seine-Saint-Denis, en la regiono Francilio. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2011.

## Geografio 
eta|maldekstra|Situo de Rosny-sous-Bois en la ĉirkaŭparizaj departementoj
Rosny-sous-Bois situas  oriente de la centro de Parizo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio
* Rosny-sous-Bois (stacidomo)
* Rosny-Bois-Perrier (stacidomo)
* Rosny-Bois-Perrier (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Seine-Saint-Denis
Kategorio:Urboj de Francio
Pouteria lucuma

[eta|maldekstra|150px|arto de “[moĉea kulturo|moĉeoj”, 200 a.K. kun lukumo en muzeo “Larco” Limao, Peruo]]
**Pouteria lucuma** aŭ **lukumo** estas subtropika frukto indiĝena en la andaj valoj de Peruo. Lukumo estis trovita sur ceramiko en tomboj de indiĝena popolo de la perua marbordo. La moĉeoj estis fascinataj de agrikulturo kaj ofte elektis fruktojn kaj legomojn kiel motivon de sia arto.

En Peruo la rikolttempo estas de oktobro ĝis marto kaj en Ĉilio de junio ĝis novembro. Ĝi estas nomata kelktempe kiel **lucmo.** En Filipinoj ĝia nomo estas *teissa*. La karno de lukumo estas tre nutraĵhava. Ĝi havas grandan kvanton de karoteno, vitamin B3, kaj aliaj B- vitaminoj. La rondaj aŭ ovalaj fruktoj estas verdaj kun malhelflava karno, kiu ofte estas fibroza.

## Sistematiko 
La iama *Lucuma obovata* nun estas konsiderata kiel *Pouteria* kaj ricevis la nomon *Pouteria lucuma*. Ĝi ne estas la specio *Pouteria obovata*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Germplasm Resources Information Network: *Pouteria lucuma* 
* Scientific Information on the lúcuma
* lucuma at bioversityinternational.org

Kategorio:Fruktplantoj
11881 Mirstation

'*11881 *Mirstation''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la sovetunia kosmostacio Mir, lanĉita en 1986, kiu restis en servo dum pli ol 15 jaroj kiel laboratorio por multenombraj sciencas eksperimentoj tie realigitaj fare de internaciaj ŝipanaroj. Mir estis detruita en marto 2001 por eviti neregita reveno en la teran atmosferon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Dennis K. Chesney

**Dennis K. CHESNEY** estas usona astronomo.

Laŭ Minor Planet Center li malkovris 38 asteroidojn inter 1998 kaj 2000.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Dennis K. Chesney

Kategorio:Usonaj astronomoj
Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj