open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
(14958) 1996 JK1

**(14958) 1996 JK1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la programo *Near Earth Asteroid Tracking* (NEAT) elde la stacio de Maui de la reto GEODSS de la *United States Air Force* sur la monto Haleakala, en la havaja insulo Maui (Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Kategorio:Malkovrita de NEAT
Johann Andreas Danz

**Johann Andreas DANZ** (naskiĝinta la 1-an de februaro 1654 en Gotha-Sundhausen, mortinta la 20-an de decembro 1727 en Jena) estis germana teologo kaj orientalisto.

## Vivo 
Post la frekvento de la lernejo en Friedrichroda kaj de la gimnazio en Gotha li ekstudentis, post la akcepto de stipendio fare de la duko de Gotha, ĉe la universitato de Wittenberg. Tie li komencis studojn ĉe la filozofia fakultato kaj magistriĝis en 1676. Li ege interesiĝis pri orientalaj lingvoj kaj kontinue studonte iris al Hamburgo kie li renkontiĝis kun la renomita fakulo Esdras Edzard.

Tiel klerite li habilitiĝis, post nedaŭra restado ĉe la universitato de Lepsiko, kaj iĝis adjunkto ĉe la Universitato de Jena. De tie li faris la kutiman studvojaĝon tra Nederlando kaj Anglio. Reveninte al Jena li ekprofesoris por orientalaj lingvoj en la 1685-a jaro. Tamen la instruado de lingvoj ne tute kontentigis lin kaj, post doktoriĝo en teologio en 1710, li transprenis la saman jaron katedron profesoran de teologio. En tiu ĉi funkcio li restis ĝis la morto.

Kiel elstara scienculo li eldonis gramatikon de la hebrea lingvo kaj intencis pliperfektigi la lingvostudojn. Sekve diversaj terminoj estis de li, kiuj tamen pli malfaciligis la studon de la hebrean... Tamen li famiĝis pro siaj akademiaj skribaĵoj, ekz. per priskribo de aferoj el la malnovhebrea tempo. Kiel evangelia tradiciema homo li ne evoluigis novan ekzegezon.

## Verkoj 
* Nucifrangibulum, Jena 1686 (samloke 2-a eldono en 1696 kaj sub la titolo: Literator Ebraeo-Chaldaeus… 1696)
* Interpres hebraeo chaldaicus, 1696, 1755, 1773 deutsch 1757, Leipzig 1780
* Aditus Syriae reclusus compendiuse ducens ad plenam linguae syriacae antiochenae seu maroniticae cognitionem, Jena 1689, Frankfurt 1765
* De cura Iudeaorum in conquirendis proselytis, Jena 1688
* De Hebraeorum re militari 1690
* Baptismus proselytorum judaicus e monumentis hebraeo-talmundicis erutus, 1699

## Eksteraj ligiloj 
Biografio ĉe *ADB*

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj orientalistoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Sándor Szabados

**Sándor Szabados** [ŝAndor sabadoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabados Sándor** estis hungara politikisto, komisaro, ĵurnalisto, juristo, tradukisto. Lia origina familia nomo estis *Freistadl* (laŭ alia informo *Freistadtl*).

Sándor Szabados http://mek.oszk.hu/04000/04093/html/szocikk/14666.htm naskiĝis la  1874 en Hungara reĝlando. Li mortis en 1937? en Sovetunio.

## Biografio 
Sándor Szabados devenis el juda familio. Li akiris juran diplomon, poste li redaktis Népszava ekde 1893. Li aranĝis strikojn, agitadis kaj tradukadis ekde 1898. Li estis kondamnita je 18 monatojn. Tiutempe li aliĝis al la socialdemokratoj, en la malfrua 1918 al la komunistoj. Dum Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro) pri eduko. Post falo de Soveto li estis kondamnita je tutviva mallibero, sed en 1922 Soveta Rusio ŝanĝis lin. Li estis viktimo de purigado de Stalino, tial la cirkonstancoj restis nebulaj.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyar nép kátéja* (1899)
* *Socialismus*. Védővám. (1903)
* Karl Marx – Friedrich Engels: Manifesto de la Komunista Partio – tradukaĵo en 1918

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero SZ, poste serĉu la nomon)

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri edukado
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Hunsingo

eta|Regionoj de la provinco Groningen
**Hunsingo** (groninge: *Hunzego* aŭ *Hunzengo*) estas regiono en la provinco Groningen ĝi situas inter la rivero Reitdiep kaj la kanaleto Maarvliet. Hunsingo estis unu el la tri Ommelanden. Ĝi limas je la norda flanko al la Vadomaro, en la oriento al la regiono Fivelingo, en la okcidento al la Westerkwartier kaj Frislando kaj en la sudo al la regiono Gorecht. La regiono konsistas el la komunumoj De Marne, Eemsmond la plej granda parto de la komunumoj Bedum kaj Winsum kaj la antaŭa komunumo Middelstum.

Kategorio:Regionoj de Nederlando
Kategorio:Geografio de Groningo (provinco)
Freissler

**Freissler** aŭ **Freißler** estas la familia nomo de jenaj personoj:

* Anton Freissler (1838–1916), aŭstra industriisto kaj teknikisto (liftkonstruanto)
* Ernst Wolfgang Freissler (1884–1937), germana aŭtoro, lektoro kaj tradukistodo 
* Robert Freißler (1877–1950), aŭstra juristo kaj germannacia politikisto

**Vidu ankaŭ:**
* Freisler
Filantacoj

La **filantacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo malpigialoj (*Malpighiales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 60 genrojn kaj preskaŭ 2100 speciojn.

## Priskribo 
### Habito kaj folioj 
Ili estas herbaj plantoj , arbustoj aŭ arboj. La folioj staras duvice aŭ spiralforme. Ofte ili estas reduktitaj. Se la planto havas reduktitaj folioj, tiam la branĉoj estas transformitaj al filokladioj, kiuj transprenas la fotosintezon (ekzemple ĉe *Phyllanthus*). Ili havas stipulojn .

### Infloreskoj, floroj, fruktoj kaj semoj 
La malgrandaj floroj estas ĉiam unuseksaj. la specioj plej ofte estas monoikaj, nur la genro *Antidesma* estas dioika).
La florooj havas du ĝis ok (malofte dekdu) sepalojn. Ekzistas plej ofte kvin petaloj aŭ ili mankas. La viraj floroj havas du ĝis 35 stamenoj. Ĉe la inaj floroj 2 ĝis 5 (ĝis 15) karpeloj estas kunkreskintaj al unu ovario aŭ nur ekzistas unu karpelo. La kapsulfruktoj malfermiĝas eksplodsimile kaj entenas multege da semoj.

### Enhavosubstancoj 
La plantoj akumuliĝas aluminio-jonoj (Al).

## Sistematiko kaj disvastigo 
La familio Phyllanthaceae antaŭe havis la rangon de subfamilio Phyllanthoideae ene de la familio de la eŭforbiacoj (Euphorbiaceae). Antaue la genroj *Centroplacus*, *Paradrypetes* kaj *Phyllanoa* apspeciojis al la Phyllanthaceae. Hodiaŭ *Centroplacus* apspeciojas al Centroplacaceae, *Paradrypetes* al Rhizophoraceae kaj la iama genro *Phyllanoa* apspeciojas al la genro *Rinorea* kiu apspeciojas al la familio Violaceae.

La familio filantacoj (Phyllanthaceae) havas tutmondan disvastigon en la Tropikoj. Ĉirkaŭ 19 genroj indiĝenas en la Neotropiso.

Laŭ Hoffmann et al. 2006 la familio de la Phyllanthaceae estas dividita en du subfamilioj, dek triboj kaj havas 56 ĝis 60 genrojn kun 1745 ĝis 2000 specioj:, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

## Referencoj 
### Literaturo 
* Die Familie Phyllanthaceae bei der *APWebsite*. (Abschnitte Systematik und Beschreibung)
* Petra Hoffmann, Hashendra S. Kathriarachchi, Kenneth J. Wurdack: *A Phylogenetic Classification of Phyllanthaceae*, In: *Kew Bulletin*, Volume 61, Issue1, 2006, S. 37–53.
* M. J. Silva, 2009: *Neotropical Phyllanthaceae*  bei *Neotropikey*. 

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Filantacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Fruktplantoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Emma Lazarus

**Emma Lazarus** (22-a de julio 1849 – 19a de Novembro 1887) estis usona poeto naskiĝinta en Novjorko de deveno el familio de sefardoj.

Ŝi estas plej bone konata pro "The New Colossus" (La nova koloso), soneto verkita en 1883; ties linioj aperis sur tabulo el bronzo sur la piedestalo de la Statuo de Libereco lokigita en 1903.

Kiel parto de la kvestado por konstrui la piedestalon de la statuo, nome aŭkcio de arto kaj manuskriptoj, Emma Lazarus estis petita donaci originan laboron. Ŝi komence malakceptis, deklarante ke ŝi ne povas verki poemon pri statuo. Tiutempe, ŝi ankaŭ estis engaĝita en helpado al rifuĝintoj en Novjorkon kiuj estis fuĝintaj el antisemitaj pogromoj en orienta Eŭropo. Tiuj rifuĝintoj estis devigitaj vivi en kondiĉoj kiujn la riĉa Lazarus neniam travivis. Ŝi vidis manieron esprimi sian empation por tiuj rifuĝintoj laŭ la statuo. La rezulta soneto, nome "La Nova Koloso", inkluzive de la ikonecaj linioj "Give me your tired, your poor/ Your huddled masses yearning to breathe free" (Donu al mi viajn lacajn, viajn senhavajn/ viajn kaŭrantajn masojn sopirante spiri libere), estas unike identigita kun la Libereca Statuo kaj estas gravurita sur plako en la muzeo en ĝia bazo.

Ŝi krome estis pioniro de cionismo.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Cavitch, Max. "Emma Lazarus and the Golem of Liberty," *American Literary History* 18.1 (2006), 1–28
* Eiselein, Gregory. *Emma Lazarus: Selected Poems and Other Writings*. USA: Broadview Press, 2002. ISBN 1-55111-285-X.
* Jacob, H. E. *The World of Emma Lazarus*. New York: Schocken, 1949; New York: Kessing Publishers, 2007, ISBN 1-4325-1416-4.
* Lazarus, Emma. *Emma Lazarus: Selected Poems*. USA: Library of America, 2005. ISBN 1-931082-77-4.
* Moore, H. S. ''Liberty's Poet: Emma Lazarus*. USA: TurnKey Press, 2004. ISBN 0-9754803-4-0.
* Schor, Esther. *Emma Lazurus*. New York: Schocken, 2006. ISBN 0-8052-4216-3. Randomhouse.com
* Young, B. R. *Emma Lazarus in Her World: Life and Letters''. USA: Jewish Publication Society of America, 1997. ISBN 0-8276-0618-4.

Kategorio:Judaj verkistoj
Kategorio:Sefardoj
Kategorio:Usonaj poetoj
Kategorio:Usonaj feministoj
Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Judaj feministoj
Schöffer

**Schöffer** estas la familia nomo de  jenaj personoj:

* Conrad Heinrich Schöffer (1815–1878), kafokomercisto
* Nicolas Schöffer (1912–1992), patro de la kibernetika arto
* Peter Schöffer (1425–1503), unua libro-eldonisto kaj -komercisto 
* Peter Schöffer der Jüngere (1475–1547), germana libropresisto
* Valerian von Schoeffer (1862–1900), germana historiisto
Bingel

**Bingel**  estas la familia nomo de  jenaj personoj:

* Adolf Bingel
* Horst Bingel (1933–2008), germana aŭtoro, lirikisto kaj grafikisto
* Kurt Bingel (1906–1966), germana medicinisto
* Rudolf Bingel (1882–1945), germana manaĝero
* Werner A. Bingel (1922–2011), germana teoria kemiisto
Elektrejo

**Elektrejo** etimologie estas iu ajn ejo kiu produktas elektron por aŭ lokaj bezonoj aŭ grandistancaj bezonoj, dum centralo estas laŭ PIV centra produktejo de elektro, kiu fakte distribuas elektron al multe aliaj lokoj (same kiel telefoncentralo).

Elektrejo povas signifi ekzemple:

* Elektrocentralo
* Geoterma centralo - por produktado de elektro per la varmo de la Tero.
* Hidroelektra centralo - por produktado de elektro per baraĵo.
* Nuklea centralo - por produktado de elektro per atomkerna fisio.
* Termoelektra centralo - por produktado de elektro per brulaĵo.
* Aro da sunpaneloj - por produktado de elektro per fotoelektra efiko.
* Aro da ventoturbinoj - por produktado de elektro per ventoenergio.
* Generatora grupo - elektra generatoro pelita de eksplodmotoro.
* Transportebla generatoro - transportebla maŝino produktanta elektron.

## Referencoj kaj notoj
Telegrafostria parado

[dekstra|eta|300ra|Telegrafostria parado por la prezidenta kandidato [Richard Nixon en Novjorko en 1960, montrante la klasikajn striojn de telegrafa papero.]]

**Telegrafostria parado** estas parado okazanta en urba etoso, kiu ebligu forĵeti grandajn kvantojn de dispecigita papero (origine fakte telegrafa papero, sed nuntempe ĉefe konfeto, kio havigas ankaŭ la nomon konfetoparado) el la najbaraj oficejaj konstruaĵoj sur la parada vojo, kreante celebran efikon kiel neĝoŝtormeca kirliĝo. La koncepto originiĝis el kaj estas ĉefe uzata asocie kun Usono, ĉefe kun Novjorko.

En la posttagmezo de la 28-an de oktobro 1886. Prezidanto Grover Cleveland, antaŭe novjorka guberniestro, prezidis la inaŭguron de la Statuo de Libereco. Dum la mateno de la inaŭguro, parado estis okazigita en Novjorko; taksoj de la nombro da homoj kiuj observis ĝin variis inter pluraj centmiloj kaj unu miliono. Prezidanto Cleveland gvidis la procesion, poste li staris en la reviziado por vidi bandojn kaj manifestaciantojn venintaj el tuta Usono. La itinero komenciĝis ĉe Madison Square, iama hejmo de la statua brako, kaj daŭrigis tra Battery Park ĉe la suda pinto de Manhatano, Kvina Avenuo kaj Broadway, kun iometa kromvojo tiel ke la parado povu pasi antaŭ la konstruaĵo de la gazeto *New York World*, kiu monkolektis por la piedestala konstruado, ĉe Park Row. Kiam la parado preterpasis la Novjorkan Borson, borsistoj ĵetis telegrafstriojn tra la fenestroj, komencante la novjorkan tradicion de la telegrafostria parado.

## Notoj 
Kategorio:Paradoj
Kategorio:Novjorko
Parado

[eta|[Moskva Venko-Taga Parado 2010]]
[eta|maldekstre|Karnavala parado en [Doneck, Ukrainio]]
**Parado** (ankaŭ nomita **marŝo** aŭ **defilado**) estas procesio de homoj, kutime organizitaj laŭ strato, ofte en kostumo, kaj ofte akompanita marŝigante bandojn, ornamoĉarojn aŭ foje grandajn balonojn. Paradoj estas okazigitaj por larĝa gamo de kialoj, sed estas kutime festadoj de iu speco. En Britio la esprimo *parado* estas kutime rezervita por aŭ militistaj paradoj aŭ aliaj okazoj kie partoprenantoj marŝas en formacio; por festokazoj la vorto procesio estas pli kutima. En la kanada armeo la esprimo ankaŭ havas plurajn malpli formalajn implicojn.

Ankaŭ protestaj manifestacioj povas preni la formon de parado, sed tiaj kazoj estas kutime referitaj kiel *marŝo* anstataŭe.

## Eksteraj ligiloj 
* Labor Day parade descriptions 
* 
* The Recruits - Cordell Jigsaw production for Channel Ten featuring a NSW Police College Attestation Parade
14960 Yule

'*14960 *Yule'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la skota statistikisto George Udny Yule (1871–1951), lektoro ĉe la Universitata Kolegio Londono kaj ano de la *St John's College* de Kembriĝo. Li laboris pri la regreso kaj korelacio, tempa serio kaj epidemiologio. Lia libro *A Statistical Study of Literary Style'' (1944) estis pionira demarŝo al kvantaj analizoj de literatura stilo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Edward Moran

[eta|*Unveiling of the Statue of Liberty Enlightening the World* (1886) de [Edward Moran. Oleo sur tolo. J. Clarence Davies Collection, Muzeo de la Urbo Novjorko.]]
**Edward MORAN** (19an de aŭgusto 1829 en Bolton, Lancashire, Anglio – 8an de junio 1901 en Novjorko) estis usona artisto ĉefe pri primaraj pentraĵoj. Li famiĝis ĉefe pro sia serio de 13  pri la marhistorio de Usono.

## Eksteraj ligiloj 
* Theodore Sutro, Thirteen Chapters of American History, 1905, ilustraciita de Moran

Kategorio:Usonaj pentristoj
Kategorio:Marpentristoj
Strauch

**Strauch** staras por

* Strauch (Simmerath), loko en la distrikto Aachen en Nordrejn-Vestfalio, Germanujo
* Strauch (Großenhain), urboparto de Großenhain en la distrikto Meißen, Germanujo

**Strauch** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Aegidius Strauch
* Annegret Strauch (* 1968), germana remistino
* Augustin Strauch (1612–1674), germana juristo kaj diplomato
* Alexander Strauch (* 1971), germana komponisto
* Alexander Strauch (Zoologe) (1832–1893), rusa herpetologo
* Benedict Strauch (1724–1803), germana katolika teologo kaj pedagogo
* Bernd Strauch (* 1949), germana politikisto (SPD)
* Bianca Strauch (* 1972), germana grafiksesajnistino
* Carsten Strauch (* 1971), germana aktoro, reĝisoro. filmproducento
* Christian Strauch (1896–1955), germana gimnastikisto
* Conny Strauch (* 1958), germana ŝlagrokantistino
* Daniel Strauch (* 1981), germana korbpilkisto
* Dietmar Strauch (* 1942), germana aŭtoro
* Eberhard Strauch (* 1948), germana piedpilkisto
* Eduard Strauch (1906–1955), germana SS-ano
* Friedrich Strauch (* 1935), germana paleontologo
* Friedrich Carl Heinrich Strauch, germana spiono
* Heinz Strauch (* 1939), germana manpilkisto
* Hugo Strauch (1886–unbekannt), germana aŭtoro
* Johann Strauch
* Justus T. Strauch (* 1968), germana ĥirurgo
* Karl Rudolf von Strauch (1771–1844), germana distriktestro
* Lothar Strauch (1907–1991), germana skulptisto kaj grafikisto
* Ludwig Christian Gottlieb Strauch (1786–1855), germana evangelia-luterana klerikulo kaj ĉefpastoro de la Hamburga St.-Nikolai-predxejo
* Michael Strauch (1635–1709), germana matematikisto
* Monika Strauch (* 1946), aŭstra aktorino
* Oliver Strauch (* 1966), ĵazdrumisto, komponisto kaj producento
* Patrick Strauch (* 1980), germana glacihokeisto
* Peter Strauch (* 1943), germana evangelia teologo
* Philipp Strauch (1852–1934), germana germanisto
* Stefan Strauch (* 1974), germana manpilkisto
* Volkmar Strauch (1943–2009), germana politikisto (SPD)

**Siehe auch:**
* Schtrauch
The Cleveland Gazette

200ra|dekstra|eta|Harry C. Smith, fondinto, eldonisto kaj posedanto de la *Cleveland Gazette* dum multe de ties komenca ekzistado.
***The Cleveland Gazette*** estis ĉiusemajna gazeto publikigita en Klevlando, Ohio, ekde la 25a de aŭgusto 1883 ĝis la 20a de majo 1945. Ĝi estis gazeto intencita por afrik-usonanoj posedata kaj eldonata de Harry Clay Smith, dekomence kun grupo de partneroj. Cirkulado estis ĉirkaŭkalkulita inter 5 000 kaj 18 ,000.

La *Gazette* iĝis la plej longdaŭra ĉiusemajna publikaĵo por afrik-usonanoj en la tuta Usono, kio havigis al ĝi la kromnomon "The Old Reliable" (fidinda oldulo) ĉar neniam mankis al dimanĉa publikado en 58 jaroj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://dbs.ohiohistory.org/africanam/nwspaper/gazette.cfm 

Kategorio:Afrik-usonanoj
Kategorio:Usonaj gazetoj
Kategorio:Ohio
Kategorio:Ĉiusemajnaj gazetoj
14995 Arĥito

**14995 Arĥito** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la greka filozofo kaj matematikisto Arĥito (~-428 – -365), de la pitagora skolo. Li estas kredita esti establinta la *quadrivium* (aritmetiko, geometrio, muziko, astronomio), kiu kune kun la *trivium* (gramatiko, retoriko, dialektiko) estis la fundamento de klasika edukado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Pedro Fernandes de Queirós

**Pedro Fernandes de Queirós** (en hispana Pedro Fernández de Quirós), (1565–1614) estis portugala navigisto konata pro sia engaĝiĝo en hispanaj ekspedicioj por malkovroj en la Pacifika Oceano, ĉefe pri la veturo de 1595-1596 fare de Álvaro de Mendaña de Neira, kaj pro la estreco de la ekspedicio de 1605-1606 kiu trapasis la Pacifikon serĉe de la *Terra Australis *. Ŝajne li estis la unua eŭropano kiu alvenis en la arkipelagon de Novaj Hebridoj.

## Referencoj 
Kategorio:Portugalaj esploristoj
Kategorio:Hispanaj ekspedicioj
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Portugalaj maristoj
Nov-Hebridoj

eta|Mapo de Novaj Hebridoj, 1905
**Novaj Hebridoj** estis la kolonia nomo por insularo en la Suda Pacifiko kiu nune formas la ŝtaton Vanuatuo, nomita kiel la skota arkipelago. Indiĝenoj estis loĝantaj en la insuloj dum jarmiloj antaŭ la alveno de la unuaj eŭropanoj en 1606 el la hispana ekspedicio estrita de Pedro Fernandes de Queirós. La insuloj estis koloniigitaj de kaj Britio kaj Francio en la 18a jarcento, tuj post kapitano James Cook vizitis la insulojn. La du landoj eventuale subskribis interkonsenton por organizi brit-francan kunposedaĵon, kiu dividis Nov-Hebridojn en du separataj komunumoj: unu angleparolanta kaj alia francparolanta. Tiu divido pluas eĉ post la sendependiĝo, kaj la lernejoj instruas ĉu en unu lingvo aŭ en la alia, kaj ankaŭ estas diferencaj politikaj partioj. Tiu kondominio aŭ kunposedaĵo daŭris el 1906 ĝis 1980, kiam Novaj Hebridoj akiris sian sendependecon kiel Vanuatuo.

## Nov-Hebridoj en Esperanto 
Marjorie Boulton, en sia mikspota libro Faktoj kaj fantazioj, dediĉas ties 33an ĉapitron "Fabelo el Nov-Hebridoj" al komentoj pri la lando; poste ŝi rakontas fabelon pri "La Edzino de la Suno".

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pandemonium Reigns in New Hebrides, *The Times-News* - 10a de Majo, 1973
* A Political Memoir of the Anglo-French Condominium of the New Hebrides

Kategorio:Brita imperio
Kategorio:Franca imperio
Kategorio:Koloniismo
Kategorio:Britaj kolonioj
Kategorio:Francaj kolonioj
Kategorio:Historio de Oceanio
Kategorio:Pacifikaj insularoj
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1907
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1980
Telegrafa papero

eta|dekstra|Rigardante la telegrafan paperon, 1918

**Telegrafa papero** aŭ **telegrafa bendo** estis la plej frua cifereca elektronika komunikilo, kiu estis uzata por transmiti la prezinformon de la borso pere de telegrafaj linioj, en uzo inter ĉirkaŭ 1870 al 1970. Ĝi konsistis el paperaj stribendoj kiuj fluis tra maŝino nome **borsindikilo**, kiu presis mallongigitajn entreprenajn nomojn per alfabetaj simboloj sekve de nombraj borsoprezoj kaj voluma informado.

Telegrafa papero eksmodiĝis en la 1960-aj jaroj, dum televido kaj komputiloj plie uziĝis por transmiti financan informadon. La koncepto de telegrafa papero pluas, tamen, en la elektronikaj borsindikiloj de la borsaj muroj kaj de financaj televidkanaloj.

La prezkomunikado pere de **telegrafa papero** estis inventita en 1867 de Edward A. Calahan, laboristo de la *American Telegraph Company*.

Telegrafostria parado estas parado okazanta en urba etoso, kiu ebligu forĵeti grandajn kvantojn de dispecigita papero (origine fakte telegrafa papero, sed nuntempe ĉefe konfeto, kio havigas ankaŭ la nomon konfetoparado) el la najbaraj oficejaj konstruaĵoj sur la parada vojo, kreante celebran efikon kiel neĝoŝtormeca kirliĝo. La koncepto originiĝis el kaj estas ĉefe uzata asocie kun Usono, ĉefe kun Novjorko.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trubendo
* Telekso

## Eksteraj ligiloj 
* Exchanges - Ticker Tape Terminology The Investment FAQ. 19a Septembro 1999. 20a Aprilo 2007
* Understanding the Ticker Tape (symbols) Investopedia 25a Februaro 2005. 20a Aprilo 2007
* Thomas Edison's Ticker Tape Patent
* Ticker Tape Digest (brief history of the ticker tape)
* IEEE Global History Network: The Stock Ticker
* WorldWideSchool: Edison and the Stock Ticker 
* The Stock Ticker Company: History of ticker machines. 
* Software emulating stock ticker tape on your desktop
* Telegraph History: Some Early Days of Western Union's Stock Ticker Service, 1871-1910  de Charles R. Tilghman

Kategorio:Borso
Kategorio:Oficejoj
Kategorio:Thomas Edison
Kategorio:Telekomunikado
Kategorio:Usonaj inventoj
Kategorio:Telegrafio
ĴeLe

La duopon **ĴeLe** konsistigas Ĵenja Wilke (voĉo, violono, gitaro, ukulelo, metalofono i.a.) kaj Lena Wilke (voĉo, piano, gitaro i.a.), filino kaj patrino el Schwedt (Brandenburgio).

Siajn kantojn ili verkas mem plejparte, aliaj fontas el ukraina popolkulturo.

## Biografio 
La familia duopo, profesia muzikisto kaj studento pri muziko, ekzistas de 2009 kaj koncertas dum diversaj esperantaj aranĝoj. Ili plejparte kreas lirikajn, jen melankoliajn, jen ĝojajn kantojn, kun fojaj ĵazecaj emoj aŭ influitaj de la slavaj stiloj. Sian trian albumon *En Esperantujo* ili prezentis dum la 6a JES en Weißwasser (2014-15), kun aŭdacaj, pli rapidaj aŭ pezaj ritmoj, kiel ekzemple *Krio*, omaĝo al Krio de Morto. Ili ankaŭ tradukas ofte ŝercajn ukrainajn popolkantojn, temo de ilia venonta kvara albumo.

## Koncertoj 
**ĴeLe** ravis la orelojn de partoprenantoj en diversaj esperantaj aranĝoj:
* SOMERE 2009 *(Jünkerath, Germanio)*
* NR 2009/10 *(Saarbrücken, Germanio)*
* PSI 2010 *(St. Andreasberg, Germanio)*
* JES 2010/11 *(Burg (Spreewald), Germanio)*
* ARKONES 2012 *(Poznano, Pollando)*
* JES  2012/13 *(Naumburg (Saale), Germanio)*
* SES 2013 *(Martin, Slovakio)*
* ARKONES 2013 *(Poznano, Pollando)*
* KKPS 2013 *(Werkhoven, Nederlando)*
* JES 2013/14 *(Szczawno-Zdrój, Pollando)*
* IJF 2014 *(Castelsardo (Sardio), Italio)*
* FESTO 2014 *(Pont-de-Barret, Francio)*
* JES 2014/15 *(Weißwasser, Germanio)*
* …
* JES 2022/23 (Neuendorf, Germanio)

## Albumaro 
*2010 - **Tra la sonĝoj…**
*2013 - **Sentokaoso**
*2014 - **En Esperantujo**
*…
*202? - **Stacioj de l’amo**

## Literaturo 
Dieter Wilke: La muzika duopo *ĴeLe.* En: Fritz Wollenberg (Red.): *Esperanto. Lingvo kaj kulturo en Berlino kaj Brandenburgio 111 jaroj, Jubilea Libro 1903-2014*, Esperanto-Asocio Berlino-Brandenburgio (Eld.), Mondial, Novjorko – Berlino 2017 (Kontribuoj en la germana kaj en Esperanto), ISBN 978-1-59569-340-2

Kategorio:Esperantaj muzikaj grupoj
Kategorio:Esperanto en Brandenburgio
Friedrich Wilhelm Gotter

**Friedrich Wilhelm GOTTER** (naskiĝinta la 3-a de septembro 1746 en Gotha, mortinta samloke la 18-a de marto 1797) estis germana verkisto.

## Vivo 
Jam kiel knabo Gotter, per edukado kaj superregado de la franclingva dramo ĉe la Kortega teatro de Gotha, familiariĝis kun la franca kulturo. Ja, li eĉ mem provis verki dramojn en la franca lingvo.

Tiu ŝato ne perdiĝis dum la studo de jursciencoj en Göttingen (1763–66), la tempo kiel guberniestro (1768-69) aŭ dum du deĵorperiodoj kiel ambasadeja sekretario en Wetzlar (1767, 1769-71), kvankam li tie aliĝis al la tablorondo de Johann Wolfgang von Goethe. Vojaĝo tra Svislando en Lionon, kie li estis duka sekreta konsilisto, pliprofundigis lian francemon. La savo de la franclingva dramo iĝis lia vivotasko. Laŭ li servu teatrejoj al la amuzigo de la homoj; ĝi ne evoluu, kiel modis dum la epoko de *Sturm und Drang*, al propaganda loko.

Li jes laŭdis la goetan verkon *Götz* kaj laŭdegis verkojn de Ŝekspiro. Sed kiom fremdis al Gotter la tragika ĝenro montras kaj liaj transformigoj de la ŝekspiraj verkoj *Romeo kaj Julieta* ("happy end") kaj *La Ventego*  (opero "Die Geisterinsel"), kiel ankaŭ la mallerte rigidaj tradukoj aleksandraj de francaj tragedioj ("Elektra", "Alzire"…).

Pli taŭgis al lia karaktero tradukoj de komedioj el la lingvoj franca, itala kaj angla. Lia instinkto je bona sursceneja efektigo - li mem estis elstara aktoro - igis liajn komediojn ( ekz. *Die Dorfgalla*, 1774; *Die Erbschleicher*, 1789) ege sukcesaj. La samo validis por la kantoteatraĵoj (ekz. *Romeo und Julie*; *Der Jahrmarkt*)  kaj melodramoj (ekz. *Medea*) por kiuj komponis la muzikon laŭ karaktere simila Georg Benda.

## Graveco 
Mankis originaleco kaj al la dramoj al liaj lirikaĵoj, kies kolekton li komencis en 1770 per la eldono de la unua *Göttinger Musenalmanach* laŭ franca modelo (kune kun Heinrich Christian Boie). Estante adepto de la raciisma imitadteorio li skribis kiel lumigita humanisto aŭ anakreone aŭ spritege (Gleim) aŭ kompateme (Young). Lia fleksiĝema kaj supleca lingvo allogis je muzikigado  (Benda, Schweitzer, Reichardt…). De la grandega samtempa gloro, kio je granda parto ŝuldiĝis ankaŭ al la persona ĉarmo de Gotter, ne multo restis. Li iomete kulturhistorie gravis, antaŭ ĉio kiel pioniro de la blanka verso en la dramoverkado (ekz. *Merope*).

## Eksteraj ligiloj 
*Biografio ĉe *NDB*
*Verkoj kaj biografio ĉe *zeno.org*
Johann Franz Buddeus

**Johann Franz BUDDEUS** (ankaŭ: *Budde*; naskiĝinta la 25-a de junio 1667 en Anklam, mortinta la 19-an de novembro 1729 en Gotha) estis germana teologo kaj filozofo.

## Vivo 
Sekvis en la patra domo kaj en Greifswald ricevita bonega antaŭa klerigo la studo en Wittenberg ekde 1685. En 1687 Buddeus magistriĝis kaj iĝis en 1689 adjunkto de la tiama filozofia fakultato. En 1689 li iris al Jena por dediĉi sin al historiaj studoj antaŭ ĉio. Sekvis li en la 1692-a jaro la vokon al la gimnazio de Coburg por instrui la lingvojn latinan kaj helenan, unu jaron poste al Halle (Saale) por esti profesoro pri morala teologio. Tie li ege sukcesis.

Estante licenciato ekde 1695 de la tiama teologia fakultato li ne rajtis prelegi. Doktoriĝinte pri teologiaĵoj en Halle li iris en 1705 kiel vicprofesoro al Jena, kie li en 1715 (post la morto de Foertsch) iĝis unua profesoro.

## Graveco 
Lia granda skribitaĵaro, kiu ege influis la tiaman universitatan vivon, gravis ĉiam, aparte pro lia historia vidpunkto kaj la scienca surbazigo de teologio. Persone li troviĝis inter pietismaj kaj ortodoksaj starpunktoj sed jam antaŭpensis raciisme.

## Verkoj (elekto) 
* *Elementa philosophiae practicae*, 1697, 3. Aufl. 1707 (= Bd. 3 der *Gesammelten Schriften*)
* *Dissertatio politico-moralis de metu comparationis*, 1701 (mit Johann Jacob von Lüdeck])
* *Introductio ad historiam philosophiae ebraeorum*, Halle 1702 (Bd. 4 der *Gesammelten Schriften*)
* *Elementa philosophiae instrumentalis, seu institutionum philosophiae eclecticae tomus primus*, 1703, 9. Aufl. 1725 (= Bd. 1 der *Gesammelten Schriften*)
* *Elementa philosophiae theoreticae, seu institutionum philosophiae eclecticae tomus secundus*, 1703, 8. Aufl. 1724 (= Bd. 2 der *Gesammelten Schriften*)
* *Analecta historiae philosophicae*, 1706, 2. Aufl. 1724 (= Bd. 5 der *Gesammelten Schriften)
* *Institutiones theologiae moralis*, 1711, 2. Aufl. 1727 (= Bd. 6 der *Gesammelten Schriften*)
* *Historia ecclesiastica Veteris Testamenti ab orbe condito usque ad Christum natum*, 2 Tle., 1715 u. 1718
* *Theses theologicae de atheismo et superstitione*, 1716
* *Institutiones theologicae dogmaticae*, 1723
* *Historische und theologische Einleitung in die vornehmsten Religionsstreitigkeiten*, 1724 u. 1728
* *Isagoge historico-theologica ad theologiam universum singulasque eius partes*, 3 Teile, 1727
* *Historisch- und politische Untersuchung von der Alchemie, und was davon zu halten sey?*. Felßecker, Nürnberg 1727 (Faksimile: Olms, Hildesheim 1976)
* *Ecclesia apostolica sive de statu ecclesiae christianae sub apostolibus*, 1729
* *Compendium historiae philosophiae ebraicae*, postume Ausg. 1731, mit einem Vorwort von Johann Georg Walch
* *Gesammelte Schriften* Reprint Hildesheim, Georg Olms, 1999-2006 (8 Bde.)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Tripota – Trierer Porträtdatenbank 
* Biografio ĉe *NDB''

Kategorio:Germanaj teologoj
Kategorio:Germanaj filozofoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Homoj rilataj al Jena
Kategorio:Homoj rilataj al Gotha
Kategorio:Germanaj historiistoj
14990 Zermelo

'*14990 *Zermelo''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto Ernst Zermelo (1871–1953), ĉefe interesita pri la variada kalkulo. Li estas plej memorita por sia formulado de la aksiomo de elekto: Por ĉiu kolekto (eble senfina) da ne-malplenaj aroj, ekzistas aro havanta unu komunan eron kun ĉiu aro de la kolekto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
József Somssich (ministro)

**Grafo József Somssich,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj plena nomo **Somssich József Adolf** estis hungara politikisto, ministro, ĉambelano, diplomato. Lia nobela antaŭnomo estis *saárdi*.
eta| József Somssich kune kun la edzino
József Somssich http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al935_40/69.htm naskiĝis la  1864 en Habsburga Imperio en Graz. Li mortis la  1941 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Somssich frekventis universitaton, fine li doktoriĝis. Li eklaboris en 1888 kiel oficisto. Post 10 jaroj li diplomatiĝis. En la jaroj 1919 kaj 1920 li estis ministro pri ekstraj aferoj, poste denove diplomato. En 1924 li pensiuliĝis. Li edziĝis en 1899, sed li neniam havis filon. Li estis membro de la senato.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla post klako al litero S, poste serĉu la nomon)
* hungarlingva biografio kun foto
* (la koncerna teksto estas legebla en la dua alineo
* http://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_S/Somssich-Saard_Jozsef_1864_1941.xml 

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Hungario
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zaz (kantistino)

**Zaz**, naskonome: **Isabelle Geffroy** (naskiĝis  en Tours) estas franca kantistino, kiu miksas stilojn ĵazo, franca varieteo kaj soulo. Lanĉis ŝin titolo *Je veux*, el sia unua albumo.

## Diskaro 
### Albumoj 
* 2010: *Zaz*
* 2013: *Recto Verso*
* 2014: *Paris*

### Unuopaĵoj 
* 2010: *Je veux*
* 2010: *Le Long de la route*
* 2011: *La Fée*
* 2012: *Éblouie Par La Nuit*
* 2013: *On ira*
* 2013: *Comme ci, comme ça*
* 2013: *Si*
* 2014: *Gamine*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Zaz

Kategorio:Francaj kantistoj
József Somssich (pentristo)

**Grafo József Somssich,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Somssich József ** estis hungara pentristo, ĉambelano, oficiro. Lia nobela antaŭnomo estis *saárdi*.

József Somssich http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al_1887/142.htm naskiĝis la  1812 en Mike. Li mortis la  1894 en Kaposújlak.

## Biografio 
József Somssich post lernado elektis la soldatan profesion, fine li eksiĝis kiel kapitano. En la sekvaj jaroj li okupiĝis pri sia bieno, krome li pentradis. Liaj pentraĵoj parte estis videblaj en la familia kastelo, parte en Katedralo Ĉieliro de Maria (Kaposvár). Li kopiis ankaŭ faman pentraĵon de Mihály Munkácsy. Li havis la titolon imperiestra kaj reĝa ĉambelano, krome li estis membro de la senato.

Li edziĝis en 1841 baldaŭ havanta 2 gefilojn. Li denove edziĝis en 1888 pro vidviĝo.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva teksto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Barroso (apartigilo)

**Barroso** estas iberia familinomo kiu validas por:
* Barroso (Minas Gerais), loko en Brazilo
* Barroso (1896), krozoŝipo de la brazila mararmeo
* Barroso-klso, korvetoj de la brazila mararmeo

**Barroso** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Ary Barroso (1903–1964), brazila juristo, sportĵurnalisto, komponisto kaj kantisto 
* Edgar Barroso (* 1977), meksikia komponisto
* Francisco Barroso Filho (* 1928), episkopo de Oliveira
* Francisco Manuel Barroso (1804–1882), brazila mararmea oficiro
* Jaime Barroso (* 1968), hispana iristo
* José Barroso Chávez (1925–2008), meksikia komercisto
* José Manuel Barroso (* 1956), portugala politikisto, iama prezidento de la Eŭropa Komisiono
* Luís Barroso (* 1966), portugala sprintisto
* Manuel da Silva Barroso (* 1931), portugala remisto
* Manuel Pinto Barroso (* 1964), portugala moderna patatlonisto
* Maria Barroso (* 1925), portugala aktorino, politikistino kaj „Unua damo“ de Portugalio 
* Mário Barroso Garcia da Silva (* 1947), portugala kameraisto reĝisoro
* Philippe Barroso (* 1955), franca skiisto
* Sergio Barroso (* 1946), kuba komponisto

**Vidu ankaŭ:**
* Barros 
* komisiono Barroso
Preĝejo Ĉieliro de Maria (Sorokpolány)

La **preĝejo Ĉieliro de Maria** estas romkatolika historia monumento en vilaĝo Sorokpolány.

## Historio 
Laŭ dokumento tiu ĉi romanika preĝejo estis konstruita antaŭ ol 1249. En la 15-a jarcento ĝi gotikiĝis, en la 18-a jarcento barokiĝis. En 1842 pli nova sakristio konstruiĝis. La preĝejo en 1927 plene renoviĝis. La orgeno estas aŭdebla ekde 1957. Ekstere la preĝejo estis pentrita en 1967, interne en 1974.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola laŭ la ĉefstrato. La kvadrata turo kun piramida supro situas super la ĉefenirejo en mezo de la fasado. Malantaŭ la turo troviĝas la navo, kiu finiĝas en malpli larĝa oklatera absido. En 1948 oni trovis freskojn el la 15-a jarcento. Ankaŭ nun estas videblaj la freskoj pri Sankta Kristoforo, Sankta Sebastiano, Sankta Mikaelo kaj Sankta Maria.

Interne galerio estas videbla por la orgeno. La altaroj kaj la predikejo estis farita en la 18-a jarcento. Menciindas en la muro tombo el la jaro 1697.

Kermeso okazas la 15-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun 3 fotoj
* hungare
* hungare
* hungare kun foto
* http://vendegvaro.utazom.com/romai-katolikus-templom-nagyboldogasszony-sorokpolany

S
Sorokpolany
14963 Toshikazu

'*14963 *Toshikazu''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Toshikazu Kanno*, instruanto en mezlernejo, kiu estis ano de la Klubo de la Astronomiaj Amantoj de Nan'jo de 1987 kaj aktive popularigas astronomion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
14965 Bonk

'*14965 *Bonk'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la germana amatora astronomo Norbert Ehring elde Bornheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana inĝeniero kaj amatora astronomo *Werner Bonk'', kiu mezuris plurajn centojn da pozicioj de malgrandaj planedoj. Li inicis la malkovrinton al la astrometrio kaj provizis al li helpon kaj kuraĝigon dum multenombraj jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
15028 Soushiyou

'*15028 *Soushiyou''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tomimaru Okuni elde la observatorio de Nan'jo (gubernio Jamagata, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Parko Soŝo (japane: 双松公園; *Sōshō Kōen* aŭ *Soushou Kouen*), sur monteto en la nordo de Nan'jo. Tiu parko estas konata pro siaj pinoj, ĉerizarboj, rozoj, krizantemoj kaj la civita Observatorio de Nan'jo.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tomimaru Okuni
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Strei (rivero)

**Strei** [strej] ( Sztrighy,  Strell) estas rivero, maldekstra alfluanto de Mureș en Rumanio. Ĝi ekestas per kunfluo de Pârâul Cald kaj Pârâul Rovinei; ĝia supra parto, supre de Baru, estas nomata ankaŭ Petros. Oriente de Simeria ĝi fluas en riveron Mureș.

Kategorio:Karpat-basenaj riveroj
Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Akvokolekta areo de Mureș
Bernát Kondor

**Bernát Kondor,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kondor Bernát** estis hungara komisaro, ĵurnalisto. Lia origina nomo estis *Kohn Bernát*.

Bernát Kondor http://mek.niif.hu/04000/04093/html/szocikk/12710.htm naskiĝis la  1884 en Hungara reĝlando en Zimony (nuntempa Zemun en Serbio). Li mortis la  1942 en Budapeŝto.

## Biografio 
Bernát Kondor devenis el juda familio. Li komence laboris ĉe Népszava. En 1914 li edziĝis. Dum Hungara Sovetrespubliko li estis komisaro (komprenu ministro) pri nutro. Post falo de la Soveto li estis akuzita, sed li rifuĝis al Vieno. Post jaroj li hejmenvenis kaj li laboris kiel oficisto en laborista asekuro. En 1928 pro vidviĝo li denove edziĝis.

## Liaj libroj 
* *Agitátor élmények* (1928)
* *Politika oh!* (1939) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1919
Kategorio:Hungaraj judoj
Patrick M. Motl

**Patrick M. MOTL** estas usona astronomo.

Li ricevis sian Ph. D pri fiziko de la Luiziana Universitato en 2001. Li iris poste en la
Universitaton de Misurio kaj en la Universitaton de Kolorado.

Laŭ Minor Planet Center li kun-malkovris 9 asteroidojn en 1998 kaj 1999,
en kunlaboro kun Walter R. Cooney, Jr..

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Slipo de Patrick Motl el la paĝaro de LSU 
*  Patrick M. Motl : vivprotokolo
*  Biografia noto pri Patrick Motl en la paĝaro de *Joel E. Tohline* 

Kategorio:Viroj
Kategorio:Usonaj astronomoj
Augustin Trapenard

**Augustin Trapenard** (naskiĝis  en Parizo) estas ĵurnalisto kaj literatura recenzisto.

## Biografio 
Filo de Gilles Trapenard, bankisto aliposteniĝinta kiel ĉevalbredisto apud Vichy en Aŭvernjo, li havas eldonistan fratinon, Constance.

Ekslernanto de *École Normale Supérieure de Lyon* (la supera normala lernejo de Liono), agregaciulo pri angla lingvo, Augustin Trapenard instruis la anglalingvan literaturon en tiu lernejo de 2006 ĝis 2009. Liaj esploradoj rilatis kun la verko de Emily Brontë, kaj la nocio de verkisto en la Viktoriana epoko. Kiel literatura recenzisto li laboris kun la magazino *Elle* kaj *Magazine littéraire*.

Li kronikas en diversaj francaj privataj aŭ publikaj radioj ekde 2011.

Ekde septembro 2014, li prezentas sur France Inter *Boomerang* (Bumerango) je la 9-a horo kaj 10 minutoj matene.
Li laboras ankaŭ en la privata televid-kanalo Canal+ ekde 2012.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Francaj verkistoj de la 21-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en la 15-a arondismento de Parizo
Kategorio:Lernintoj de ENS (Fontenay-Saint-Cloud-Lyon)
Breit (apartigilo)

**Breit** nomiĝas jenaj geografiaj objektoj :

* Breit, komunumo en Rejnlando-Palatinato, Germanujo
* Breit (komunumo Bergheim), domareto apud  Bergheim,  Salcburgio, Aŭstrio

**Breit** estas la familia nomo de jenaj personoj:
* Alfred Breit (1922–2011), germana medicinisto
* Bert Breit (1927–2004), aŭstra komponisto, ĵurnalisto, filmfaristo kaj desegnisto
* Eik Breit (* 1954), aŭstra gitaristo, muzikisto kaj aktoro
* Ernst Breit (1924–2013), germana sindikatisto
* Franz Breit (1817–1868), germana ginekologo
* Gregory Breit (1899–1981), usona fizikisto
* Heinrich Breit (* 1948), germana politikisto 
* Ludwig Breit (1899–1992), germana inĝeniero kaj entreprenisto
* Susanne Breit-Keßler (* 1954), germana klerikulino kaj regiona episkopino
* Thomas Breit (1880–1966), germana evangelia teologo

**Vidu ankaŭ:**
* Breidt
* Braith
* Bride
* Breite
14966 Jurijvega

**14966 Jurijvega** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la astronomo Herman Mikuž elde la Observatorio de Črni Vrh, apud Idrija (Slovenio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la slovena matematikisto kaj armea inĝeniero Jurij Vega (1754–1802), konata pro liaj logaritmaj trigonometriaj tabeloj, kiuj estis tutmonde uzitaj ĝis la komenco de la epoko de la komputilo. Tiu nomo estis donita okaze de la 100-jara jubileo de la Duagrada Lernejo Jurij Vega de Idrija, kies lernanto estis la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Emsbaraĵo

eta|Elaera foto
eta|Emsbaraĵo kun malferma trairo vidata ekde la norda bordo
eta|La Emsbaraĵo
La **Emsbaraĵo** () estas akvobaraĵo en la rivero Emso tuj antaŭ la urbo Emden, kie ĝi elfluas en la Okcidentan Emson (Westerems). La akvobaraĵo estis konstruita de 1998 ĝis 2002 inter la vilaĝetoj Gandersum sur la norda bordo kaj Nendorp sur la suda bordo. La totalaj kostoj de la konstruo estis 224 milionoj da eŭroj.

## Eksteraj ligiloj 
*  Germana retejo pri la baraĵo (NLWKN)

Kategorio:Akvobaraĵoj
14967 Madrido

**14967 Madrido** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la hispanaj astronomoj Ángel López Jiménez kaj Rafael Pacheco elde la Observatorio de Majorko en Costitx (Majorko, Hispanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la ĉefurbo de Hispanio: Madrido naskiĝa kaj hejma urbo de la dua malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ángel López Jiménez
Kategorio:Malkovrita de Rafael Pacheco
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Chêne-Bernard

**Chêne-Bernard** estas franca komunumo lokita en kantono Chaussin, en departemento Jura kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo

## Demografio 
eta|maldekstra|Loĝantaro

## Historio 
## Famuloj
## Administrado 
## Arkitekturaj vidindaĵoj 
## Bildaro

File:|
File:| 

## Fontoj 
## Notoj 
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Chêne-Bernard sur la retejo de IGN(https://eo.wikipedia.org/wiki/IGN)]

Kategorio:Komunumoj de Jura
Malpigiacoj

La **malpigiacoj** () estas planta familio el la dukotiledonaj angiospermoj. Tiu familio apartenas al la ordo malpigialoj (*Malpighiales*). Ĝi enhavas ĉirkaŭ 80 genrojn kaj pli ol 1300 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

:*genro akceptita en TPL sed ne en WFO, kiu tamen akceptas ĝian specion.
:**genro akceptita en WFO sed ne en TPL. Tamen laŭ WFO, estas neniu akceptita specio en ĝi.

### Kelkaj taksonoj 
* *Banisteriopsis* C.B.Rob. (sin.: *Jubistylis* Rusby): Ĝi havas ĉ, 90 specioj, ekzemple
** *Banisteriopsis caapi* (Spr. ex Griseb.) Morton
* *Cottsia* Dubard & Dop: el Nordameriko.

Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Malpigiacoj
Kategorio:Plantofamilioj
Kategorio:Fruktplantoj
14968 Kubáček

'*14968 *Kubáček'''* estas asteroido de
la asteroida zono, malkovrita la  de la slovakaj astronomoj Adrián Galád kaj Alexander Pravda elde la Observatorio de Modra en Slovakio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras *Dalibor Kubáček'', kiu laboris ĉe la Slovaka Akademio de Sciencoj en Bratislava, kie li studis la strukturon de la kometaj hararoj per bilda prilaborado. Li volontule instruis studentojn kaj amikojn (inklude la malkovrintojn) kaj helpis klarigi al ili tiu relative nekonatan procedon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Adrián Galád
Kategorio:Malkovrita de Alexander Pravda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Bibliaj juĝistoj

La **Bibliaj juĝistoj** (hebrelingve: *שופטים*' = *Shôphaatîm* aŭ *shoftim* estis personoj kiuj okupis oficon de registaraj regantoj kaj militaj kondotieroj, kiuj prezidis ankaŭ la varispecajn aŭdiencojn.

En la *libro de juĝistoj* estas informate kiel militaj ĉefoj, civilaj kaj spiritaj, inspiritaj de Dio en determinitaj okazoj milite agadis por liberigi unu aŭ diversajn izraelajn tribojn minacatajn de la popoloj najbaraj aŭ por gvidi izraelidojn al nova konkero.Tamen, kiel oni povas dedukti el la grava kaj obskura soci-politika situacio en kiu vivis la hebrearo, la juĝistoj ne ĉiam estis lideroj religie devotaj aŭ ŝtatiste dotitaj, sed uloj foje ambiciaj kaj lokaj herooj ĉar tiam ankoraŭ ne alestiĝis nacia unuiĝo. Tiu stato en izraelaj teritorioj daŭris ekde ĉirkaŭ [[1150|1150] a.K.]] ĝis 1025 a.K., nome ĝis enscenejiĝo de la unua izraela reĝo Ŝaul.

Apud tiuj prefere militecaj figuroj, la libro parolas ankaŭ pri juĝistoj responsaj pri la ordinara administrado kaj leĝfarado ene de la diversaj triboj: temas pri la juĝistoj “minoraj”.
[eta|dekstra|*[Ŝimŝon kaj la leono*, pentraĵo de Francesco Hayez, 1842.]]

Post la konkero de tuta Kanaano, tiuj personoj preskaŭ abrupe malaperis.

## Listo de bibliaj juĝistoj 
Helpe de la libro de juĝistoj eblas konstrui la suban liston de juĝistoj:
* Otniel
* Eud
* Samgar
* Debora
* Barak
* Gideon
* Abimelek de Sikem
* Tola
* Iair
* Iefte
* Ibsan
* Elon
* Abdon
* Ŝimŝon

En la 1-a libro de Samuelo oni parolas pri Samuelo, Eli ĉefsacerdoto, Gioelo kaj Abia (tiuj ĉi lastaj filoj de Samuelo) prezentitaj kiel juĝistoj.

## Bibliografio 
* Katolikaj enciklopedioj:
** http://letterepaoline.net/progetto-ec/ Enciclopedia_Cattolica
** Cathopedia 
** http://www.newadvent.org/cathen/ Catholic_Encyclopedia
* Malamat, A. *Judges*. Ed. Benjamin Mazor. Givatayim, Israel: Rutgers University Press, 1971. 129–63. Print.
* Coogan, Michael D., *A Brief Introduction to the Old Testament*, Oxford University Press, 2009
* Wolf, C. U., ''The Interpreter's Dictionary of the Bible: Judge'', Abingdon Press, 1962

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Kanaano
* Malnova Testamento
* Juĝistoj (libro)
* Ŝimŝon

Kategorio:Regnestroj
Kategorio:Judismo
Kategorio:Biblio
14969 Willacather

'*14969 *Willacather'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Robert Linderholm elde la Observatorio *Lime Creek* en Cambridge (Nebrasko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona verkistino Willa Cather (1873–1947), ricevintino de la Premio Pulitzer. Ŝi movis en Nebraskon en 1883. Ŝia frua vivo en la herbejo kaj ŝia simpation por la pioniraj enmigrintoj influis ŝia maturaj jaroj kaj montriĝis en ŝia plej konataj romanoj, *My Antonia* kaj *Death Comes for the Archbishop''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Robert Linderholm
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
(14971) 1997 QN3

**(14971) 1997 QN3** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la kampanjo *OCA-DLR Asteroid Survey* (ODAS) elde la Observatorio de la altebenaĵo de Calern, en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Kategorio:Malkovrita de OCA-DLR Asteroid Survey