Verdapuga papageto

La **Verdapuga papageto** (*Forpus passerinus*) konata ankaŭ kiel *Verdpuga papago*, estas specio de papageto en la familio *Psittacidae*. Ĝi troviĝas en nordorienta Sudameriko kaj en la karibia insulo Trinidado. La verdapuga papageto troviĝas de norda Venezuelo orienten ĝis la malsupra Amazonio en Brazilo, kaj Surinamo, kaj estis enmetita en Kuracao, Jamajko kaj Barbado. Ĝi preferas duonmalfermajn malaltajn areojn kaj ankaŭ foje ĉeestas en urbaj parkoj. Ekzistas kvin subspecioj.

## Taksonomio
La Verdapugan papageton formale priskribis en 1758 la sveda natursciencisto Carl Linnaeus en la deka eldono de sia verko *Systema Naturae*. Li metis ĝin kun ĉiuj aliaj papagetoj en la genron *Psittacus* kaj stampis la duvortan nomon *Psittacus passerinus*. Linnaeus specifis la tipan lokon kiel "America", sed tion ŝanĝis al Surinam Hans von Berlepsch en 1908. 

La verdpuga papageto nun estas unu el naŭ specioj en la genro *Forpus*, enkondukita en 1858 de la germana zoologo Friedrich Boie. La etimologio de la genronomo estas necerta. La specifa epiteto *passerinus* devenas de la latina lingvo kaj signifas "pasersimila".

Oni agnoskis jenajn kvin subspeciojn: La plumaro estas plejparte brillverda kun pli obtuzaj/grizaj nukoj. La okuloj estas malhelbrunaj kaj bekoj kaj piedoj estas hele persikkoloraj. Verdpugaj papagetoj montras seksan dimorfismon: maskloj havas purpurbluajn unuarangajn flugilplumojn, sekundarajn kaj kovrilojn, kun brile turkiskoloraj plumoj sur la antaŭaj randoj de siaj flugiloj; inoj ne havas bluon sed havas pli da flavverda koloro sur la kapo. Kiel ĉiuj papagoj, verdpugaj papagetoj montras zigodaktilecon, kio signifas, ke du piedfingroj frontas antaŭen kaj du malantaŭen. Junuloj aspektas kiel plenkreskuloj.

## Distribuado kaj vivmedio
Verdpugaj papagetoj troviĝas en tropika Sudameriko, de la karibaj regionoj de Kolombio, Venezuelo kaj Trinidado suden kaj orienten ĝis la Gujanoj kaj Brazilo ĉe la malsupra rivero Amazono. Ĝi estis enkondukita en Jamajko, Kuracao, Barbado kaj Tobago, kaj ne estis registrita en Trinidado antaŭ 1916.

Verdpugaj papagetoj estas sufiĉe oftaj en malfermaj, duonaridaj vivejoj kaj troviĝas en sekaj veprejoj, deciduaj arbaroj, galeriaj arbaroj, kamparo, arbaraj randoj kaj senarbarigitaj areoj tra sia tuta teritorio. Kvankam ili estas nemigrantaj, ili povas vagadi loke por trovi nutraĵfontojn. Ili ne troviĝas je altitudoj pli grandaj ol 1 800 metroj super marnivelo.

Oni observis verdpugajn papagetojn en grupoj konsistantaj el kombinaĵoj de reproduktantaj vir-inaj paroj, nereproduktantaj vir-inaj paroj, vir-masklaj paroj, kaj individuaj nereproduktantaj maskloj; la nombro de ĉiu tipo dependas de la sezono. Eksterpara kopulacio estas relative malofta (malpli ol 8% de idoj estas koncipitaj per eksterpara fekundigo).

### Reproduktado 
Verdpugaj papagetoj formas fortajn parligojn kaj malofte ŝanĝas partnerojn, sed tipe reproduktiĝas nur kun la sama individuo dum 1-2 sezonoj. Vidv(in)aj papagetoj ofte prenas novan partneron, kaj 48% de la novaj duonpatroj adoptas la idojn. Duonpatroj aparte nestas kun siaj novaj partneroj, atingante pli fruajn aĝojn ĉe la unua reproduktado ol konkurantoj (la specimengrandecoj de duonpatr(in)-vidva paroj estis tro malgrandaj por produkti rezultojn, je nur 15 paroj). Tial, adopto ŝajnas esti sekse selektita. Tamen, same okazas kun idmortigo fare de duonpatroj. 

Preskaŭ duono de naturaj inoj provas duan idaron dum sia reprodukta sezono.

## Referencoj
* *Birds of Venezuela* by Hilty, 
* 

## Eksteraj ligiloj
* World Parrot Trust  Parrot Encyclopedia: species profile
* Green-rumped parrotlet photo gallery on VIREO
*Neotropical Birds by Cornell Lab of Ornithology: species profile
*eBird by Cornell Lab of Ornithology: species profile

Kategorio:Papagedoj
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Kategorio:Birdoj de Brazilo
Kategorio:Birdoj de Sudameriko
Kategorio:Birdoj de Karibio