Spišská Nová Ves

**Spišská Nová Ves** (,  kaj ) estas urbo en Slovakio.
eta|maldekstra|Panoramo de Spišská Nová Ves

## Geografio 
Spišská Nová Ves situas en valo de Hornád, proksime troviĝas Levoča.
eta|Historia strato de Spišská Nová Ves

## Historio 
La unua mencio pri la komunumo okazis en 1268 en latina formo *Villa Nova*, en 1279 en hungara formo *Igloszásza*. Laŭ la dokumentoj oni setligis tien ministajn saksojn el urbeto *Iglau* (nuntempe Jihlava en Ĉeĥio). Ili minis ferojn kaj kuprojn. La loko iĝis kampurbo kaj minurbo, kie disvolviĝis ankaŭ la industrio. En 1412 Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) hipotekis 16 urbojn al Pollando, la reaĉeto okazis en 1772. La 16 hipotekitaj urboj hungare, poste slovake (la nuntempaj slovakaj loknomoj jam ne ĉiuj estas urboj):

En 1441 tertremo okazis. Inter 1772-1876 la urbo estis centro de ekspola regiono. En 1849 la hungara armeo venkis la aŭstrojn. Fine de la 19-a jarcento konstruiĝis granda rondirado de fervojo, kiu ligis urbojn Budapeŝto-Miskolc-Košice-Spišská Nová Ves-Poprad-Liptovský Mikuláš-Martin-Žilina-Považská Bystrica-Trenčín-Trnava-Bratislava-Vác-Budapeŝto. En 1910 loĝis en la urbo 10&nbsp;525 da homoj (5103 slovakoj, 3494 hungaroj kaj 1786 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon la urbo estis distriktejo de Igló (havanta la rangon konsilantrajta urbo) en Szepes (reĝa departemento), poste la urbo apartenis al Ĉeĥoslovakio, fine al Slovakio.

La hungara armeo en 1939 bombatakis la urbon, 13 da homoj mortis.

## Alianco de minurboj en Supra Hungarujo 
Unue hungare, poste laŭ nuna slovaka formo:

## Vidindaĵoj 
eta|Muzeo de Spišská Nová Ves
* gotika katolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de (Virga) Maria el la 14-a j.c.
* copfa luterana preĝejo el 1796
* klasikisma urbodomo el 1779
* centra domego de ekspolaj urboj el 1777, nun muzeo
* teatro el 1902
* Tomášovský výhľad
* muzeo

## Famuloj 
* Tivadar Csontváry Kosztka, hungara pentristo en la urbo estis apotekisto en 1874
* en la urbo naskiĝis:
** hungara aktorino kaj operkantisto Lili Neményi
** hungara arkitekto Aladár Münnich
** hungara biologo Aladár Scherffel
** hungara geologo Tivadar Posewitz
** hungaria germana juristo Károly György Rumy
** hungara ĉefkuracisto János Maleter
** hungara grafikisto Viktor Olgyai
** hungara inĝeniero kaj hidrogeologo Pál Mazalán
** hungara internofasonisto László Hornicsek
** germandevena jezuito Tóbiás Dirner
** hungara kartografo Lajos Hajts
** hungara kuracisto János Bókai
** hungara lancoĵetisto Béla Szepes
** hungara montgrimpisto Jenő Serényi
** hungara parlamentano Aurél Münnich
** hungara pentristo kaj inĝeniero Sámuel Lányi
** hungara komponisto Károly Thern
** hungara violonisto Ede Zathureczky
** hungara zoologo Samu Bartsch

## Esperanto 
Okaze de la Cseh-kursfino aranĝis la ĉi-tiea *Katolika Esperanto-Rondo* sabate la 17-a de junio 1933 en la salono de Bialdyga amuzan vesperon, al kiu estis invitataj ĉiuj esperantistoj de la ĉirkaŭaĵo. Oni vidis gesamideanojn el Nowy Bytom (Friedenshütte, nuntempe parto de Ruda Śląska, Schlesisch Ruda), Chorzów (Königshütte) kaj Świętochłowice (Schwientochlowitz). Ĝojege salutis s-ro Gajda pli ol ducent partoprenintojn. Post la komuna kanto de esperantista himno sekvis prologo deklamita de juna fraŭlino Leśniczanka, kaj verkita de ano de Katolika Esperanto-Rondo. Nun sekvis la festprelego. La preleginto parolis pri la graveco de publikaj festoj esperantistaj. Post tio alternis en multkolora vico kantoj, deklamoj kaj muzikaĵoj de kursanoj. Multe plibeligis la vesperon *Erwin Nowak*. Aparte oni devas mencii dancojn de papilioj kaj buboj, kiuj estis ekzercitaj de instruistino f-ino Robaczyńska. Disdonante la atestojn, dankis la Cseh-instruistino s-ino *Klara Borzykowska* al la estraro de Katolika Esperanto-Rondo kaj al la gekursanoj por ilia senekzempla fervoreco. Por fini la oficialan parton, oni kantis la esperantigitan polan himnon nacian „Di', kiu nian...”.

## Ĝemelurboj 
* 20ra| Youngstown, Ohio, Usono
* 20ra| Joinville, Brazilio
* 20ra| L'Aigle, Francio
* 20ra| Grójec, Polio
* 20ra| Nitra, Slovakio
* 20ra| Havlickuv Brod, Ĉeĥio
* 20ra| Kisújszállás, Hungario
* 20ra| Preveza, Grekio
* 20ra| Alsfeld, Germanio
* 20ra| Clausthal-Zellerfeld, Germanio

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Distriktaj urboj en Slovakio
Kategorio:Municipoj en distrikto Spišská Nová Ves