open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Devizes

eta|dekstra|La Bazarkruco de Devizes

**Devizes** estas malgranda urbo en Wiltshire, Anglio.

En 1080 Odo, Episkopo de Salisbury, konstruis kastelon ĉe Devizes; tamen la loko ne estas menciata en la Domesday Book. Ĉar la kastelo situis ĉe la limoj de tri bienoj, oni nomis la kastelon "castellum ad divisas", t.e. la kastelo ĉe la limoj. De tio devenas la nomo Devizes. En la kastelo enkarceriĝis Roberto Curthose, filo de Vilhelmo la Konkerinto.

Dum la dekdua kaj dektria jarcentoj metiistoj kreis urbeton ĉirkaŭ la kastelo por servi ĝiajn loĝantojn. Dum la Angla enlanda milito subtenantoj de Karlo la 1-a okupis la urbon ĝis 1645, kiam Oliver Cromwell kaptis ĝin.

De la deksesa jarcenta al la fino de la dekoka, Devizes famis pro siaj teksaĵoj.

En 2001, laŭ la censo, Devizes enhavis 11,296 loĝantojn.

Kategorio:Urboj de Wiltshire
-1850

En la jaro **1850 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|250ra|
## Eventoj 
* Ĉirkaŭ la jaro 1850 antaŭ nia erao skribiĝas la malnov-egiptia tielnomata "moskva matematika papiruso".

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
Kategorio:Jaroj de la 19-a jarcento a.K.
-1856

En la jaro **1856 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

eta|maldekstra|200ra|
## Eventoj 
* Laŭ la tibeta tradicio naskiĝas la *Dzogĉen*-majstro *Ŝenrab Miŭoĉe* (tibete ).

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
Kategorio:Jaroj de la 19-a jarcento a.K.
Longinsulo

''''* [] *(„Longa Insulo“)* estas insulo apartenanta al la usona ŝtato Novjorkio. Ĝi situas ĉe la orienta marbordo de Nord-Ameriko kaj estas ĉirkaŭ 190&nbsp;km longa kaj 20 ĝis 32 kilometrojn larĝa. La areo ampleksas 3.566&nbsp;km², do estas preskaŭ egala al tiu de Majorko. Geologie la insulo estas glaciepoka moreno kun plejparte sablaj, molaj kaj rokaj grundoj.

## Situo kaj administracio 
eta|330px|Administracia divido de Long Island
Longinsulo etendiĝas de la havenoj de la urbo Novjorko en la nordan Atlantikon. En ĝia nordo troviĝas la Long Island Sound, mara brako, kiu disigas la insulon de Konetikuto kaj Rod-Insulo. En la sudo troviĝas la Great South Bay kaj Jamaica Bay. Pli malgrandaj insuloj ĉirkaŭas la bordon de Long Island.

Administracie Longinsulo estas dividita en kvar kantonojn. La du kantonoj en la okcidenta parto de la insulo, Kings County kaj Kantono Kvinzo, estas identaj kun la novjorkaj urbopartoj Broklino kaj Kvinzo; oriente sekvas Nassau County, en la centra parto de la insulo, kaj Suffolk County, en la orienta parto. Novjorkanoj parolas pri *Long Island* aŭ *the island* („*la insulo''“) nur, se ili celas la konteojn Nassau kaj Suffolk, situantaj ekster la urbolimoj.
eta|maldekstra|Long Beach, Long Island
eta|maldekstra|La lumturo ĉe Montauk Point

## Loĝantaro 
En 2000 pli ol 8 milionoj da loĝantoj vivis sur Longinsulo (inkluzive Broklino kaj Kvinzo). Ĝi estas ŝatata loĝloko por artistoj kaj riĉuloj. De la 1910-aj jaroj multaj novjorkaj milionuloj konstruigis grandajn vilaojn precipe ĉe la norda marbordo de la insulo.

## Servoj
* Universitato Adelfi

Kategorio:Insuloj en Usono
Kategorio:Geografio de Novjorkio
Marcellus Empiricus

**Marcellus Empiricus** estis latinlingva verkisto en la Romia Imperio, kiu vivis en la unua duono de la 4-a kaj komence de la 5-a jarcento. Li devenis el Gaŭlio (eble el *Burdigala*, la nuna Bordeaux) kaj sub la imperiestroj Teodozio la 1-a kaj Arkadio havis altajn ŝtatajn postenojn en la imperio.

Marcellus Empiricus verkis receptaron (la verkon *De medicamentis*, "Pri medikamentoj", en 36 ĉapitroj), kiu havas amason da magiaj formuloj kaj instrukcioj pri eliksiro. La enkonduko estas letero de la verkinto al siaj filoj kaj pluraj misteraj leteroj, la fino poemo de 78 heksametroj. La verko estas science valora fonto interalie pri la vulgare latinaj nomoj de ĉiaspecaj kuracaj plantoj.

Kategorio:Romiaj verkistoj
Kategorio:Magio
Pelagonius

**Pelagonius**, plennome **Pelagonius Saloninus**, dum la 4-a jarcento estis veterinara medicino en la Romia Imperio. Antaŭ la jaro 400 li verkis sian lernolibron *Ars veterinaria* ("arto veterinara"), en kiu li priskribis la kuracadon de bestoj, aparte de ĉevaloj. Ankaŭ magiaj formuloj estis inkluzivitaj, kiujn poste transprenis interalie Marcellus Empiricus. Scienca fonto de Pelagonius interalie estis verkoj de Lucius Iunius Moderatus Columella.

La latina teksto de *ars veterinaria* estas konservita escepte de unu breĉo. Ĝi konsistas el ĉapitroj, kiuj havas la formon de leteroj kaj priskribas al la adresatoj, kiel kuraci aktualan malsanon de iu besto.

## Eldono 
* Klaus-Dietrich Fischer (redaktisto): *Pelagonii Ars veterinaria*. Eldonejo Teubner, Lepsiko 1980 (recenzo ).

## Literaturo 
* J. N. Adams: *Pelagonius and Latin veterinary terminology in the Roman Empire* ["Pelagonius kaj latina veterinara terminologio en la Romia Imperio"]. eldonejo Brill, Leiden 1995 (Studies in Ancient Medicine [studoj pri antikva medicino], 11), ISBN 90-04-10227-2 (recenzo).
* Pierre-Paul Corsetti: *Un nouveau témoin de l’Ars veterinaria de Pelagonius*. En: *Revue d’histoire des textes* 19, 1989, p. 31–56.
* Klaus-Dietrich Fischer: *The first Latin treatise on horse medicine and its author Pelagonius Saloninus* ["la unua latina traktato pri ĉevala medicino kaj ĝia aŭtoro Pelagonius Saloninus]. En: *Medizinhistorisches Journal* ["revuo de medicina historio"] 16 (3), 1981, p. 215–226.
* Klaus-Dietrich Fischer, Dietmar Najock: *In Pelagonii artem veterinariam concordantiae* [konkordanco pri la verko Arto Veterinara de Pelagonius]. eldonejo Olms-Weidmann, Hildesheim 1983 (Alpha–Omega, serio A: Leksikonoj, indeksoj, konkordancoj pri klasika filologio, 48), ISBN 3-487-07409-5.
* Karl Wilberg: *Die Pferdeheilkunst des Pelagonius* ["la arto de ĉevala kuracado de Pelagonius"], disertacio Berlino 1943.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Romia literaturo
Kategorio:Veterinara medicino
Glastonbury

**Glastonbury** estas malgranda urbo en Somerset, Anglio, fama pro legendoj, abatejo, pintmonteto Glastonbury Tor kaj muzika festivalo.

Laŭ la stato de  en la urbo vivis . Ĝi estas grava pilgrim- kaj turist-celo, kaj ankaŭ la ejo de ĉiujara festivalo de nuntempa muziko. Dum la mezepoko, la prospero de la urbo multparte dependis de la Abatejo Glastonbury.

eta|maldekstra|
Sur la pintmonteto (*Gastonbury Tor*) troviĝas la ruinita turo de la antaŭa preĝejo de Sankta Mikaelo. Sub la pintmonteto troviĝas sankta puto kiu neniam sekiĝas.

Proksime al Glastonbury situas la restaĵoj de Glastonbury Lagvilaĝo, ferepoka grupo de domoj trovita en 1892.

Glastonbury ludas gravan rolon en la romano *A Glastonbury Romance* de John Cowper Powys.

## Legendoj 
Glastonbury estas la fokuso de multaj legendoj. Oni diris ke Jozefo de Arimateo portis la Sanktan gralon al Gastonbury, kie, laŭ iuj versioj de la mito, li enkarceriĝis. Li boate venis al Glastonbury trans la ĉirkaŭaj marĉoj, kaj kiam li alteriĝis li metis sian bastonon en la teron, kie ĝi mirakle floris kaj iĝis la *Glastonbury kratago* kiu floris po dufojoj ĉiujare. Jozefo komandis la konstruon de la abatejo por enhavi la gralon. Laŭ legendoj Josefo kaj Jesuo antaŭe vizitis Glastonbury kiam Jesuo estis infano.

La kratago mem iĝis pilgrima celo, kaj soldatoj de Oliver Cromwell fortranĉis ĝin, ĉar ili konsideris ĝin temo de malbona superstiĉo. Tamen poste oni plantis detranĉaĵon de la arbo. En la malfrua deksepa jarcento komenciĝis kutimo sendi florantan branĉeton de la kratago al la angla reĝino.

eta|maldekstra|300ra|
En 1191 oni eltrovis grandegan kverkan tombon en la abateja tombejo. Laŭ Giraldus Cambrensis sur la kovrilo estis la surskribo *Hic jacet sepultus inclitus rex Arthurus in insula Avalonia*, t.e. "ĉi tie entombe kuŝas la fama Reĝo Arturo en la insulo Avalon". En la tombo estis du skeletoj, kiujn oni supozis esti tiuj de Arturo kaj lia reĝino Ginevra. En 1213 Eduardo la 1-a ĉeestis grandiozan diservon dum kiu reentombiĝis la skeletoj antaŭ la ĉefa altaro de la abatejo.

Laŭ iuj legendoj, post la morto de Arturo, Kavaliro Lanceloto venis al la abatejo por fari penton.

Iuj ankoraŭ kredas ke Glastonbury Tor estas la Avalon de la Artura legendo.

Pro la legendoj, Glastonbury estas eĉ nuntempe grava pilgrim-celo, eĉ de paganoj.

Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Somerset
Piedvesto

eta|Piedvesto
eta|Sandaloj XII-a jarcento
**Piedvesto** (**piedvestaĵo**, **ŝuaĵo**) estas produkto el **ledo**, **gumo** aŭ aliaj materioj, kiu ŝirmas piedojn antaŭ la malfavoro de vetero kaj antaŭ mekanikaj vundoj. Tio estis ĝia originala funkcio. Hodiaŭ plenumas ankaŭ aliajn taskojn, unue beligas.

## Vidu ankaŭ 
* Ŝuo
* Ŝtrumpeto
* Pantoflo
* Sandalo
* Boto
* Lignoŝuo
Vorta magio

La tiel nomata **vorta magio** aŭ **lingva magio** ampleksas ĉiujn magiajn agojn, kiuj per pensitaj aŭ prononcitaj vortoj kreas magian efikon. Konkretaj formoj povas esti magiaj formuloj, aŭ specifaj aspektoj de benoj kaj malbenoj.

La supozo pri magia efiko de certaj vortoj venas de la koncepto, ke la nomo de objekto nedisigeble ligatas al la objekto mem, estas simboligo kaj materia aspekto de la objekto. Iu, kiu uzis la nomon de objekto, do povis preni influon al la korespondaj objektoj aŭ personoj.

Tiun koncepton pri vorta magio ekzemple fokusigas la germana fabelo *Rumpelstilzchen* (en la esperantlingva versio "Rumpelstilskin"), kiun skribe fiksis kaj konatigis la fratoj Grimm: tie malica vireto, kiu al neniu malkaŝas sian nomon. havas magian povon - oni povas rompi tiun magion nur per malkovro kaj magia prononco de lia nomo.

Laŭ la sama koncepto la recito de magia vorto subtenas la sorĉon, ekzemple per voko de fortaj dioj, sen ke la dio mem iĝas viktimo de la sorĉo.

Krom magiaj formuloj ankaŭ ĉiuj aliaj ritoj uzantaj kanton aŭ reciton de potenca nomo uzas tian specon de magio. En multaj naturaj religioj ekzemple ekzistas ritoj, kiuj per rakonto de mito alportu pluvon.

Al vorta magio rilatas multaj tabuoj. 

## Literaturo
Müller, Klaus E.: *Wortzauber. Eine Ethnologie der Eloquenz* ["vorta magio - etnologio de elokvento", germane] , eldonejo Lembeck 2001, ISBN 3-87476-380-3

Kategorio:Magio
Santa Coloma de Gramenet

**Santa Coloma de Gramenet** (aŭ Gramenet del Besòs) estas urbo en proksimo de Barcelono en Katalunio, Hispanio, kaj apartenas al metropola regiono de Barcelona. La urbo havas 118.129 loĝantojn (2005) kaj surfacon de 6,57 km².

Santa Coloma de Gramenet situas norde de Barcelono (de kiu dividas ĝin la rivero Besòs) kaj limas al la urboj Badalona, Sant Adrià de Besòs kaj Montcada i Reixac. En la ekonomia vivo de la urbo dominas la servoj (terciara sektoro) kun 78,12%.

La loko estas loĝata jam ekde 3500 a.K., ĝia nomo venas de Sankta Coloma, ekzekutita en 274 fare de la romianoj en Gaŭlio. En la frua mezepoko ekzistis tie kirko, kiun detruis la araboj en 985. La posta kirko estis konstruita en 1019.

La urbo estas ligita al Barcelono per tri pontoj kaj per la linio 1 de la Metroo de Barcelono.

La urbo akiris mondan konatecon en novembro de 2008, ĉar oni muntis sunpanelojn sur kriptoj en la loka tombejo.

## Metrostacioj 
*  
*   
*  
*  
*  
*  
*  

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Katalunio


Kategorio:Municipoj de la Provinco Barcelono
Spondeo

En metriko, **spondeo** (*greke σπονδειος* (spondeios),) en liriko laŭ PIV estas piedo de verso, konsistanta el du longaj (aŭ akcentaj) silaboj.

## Priskribo 
En la metriko de la klasikaj Eŭropaj lingvoj (latino, antikva greka lingvo), kies metriko estas kalkulata laŭ la longo de silaboj, la spondeo estas la piedo konsistanta el du longaj silaboj:
:— —
En aliaj lingvoj (kiel Esperanto), kies metriko uzas akcentecon de silaboj, la spondeo estas la piedo konsistanta el du akcentaj silaboj.

En la heksametro, kie ĝi povas konsistigi la unuajn kvar el la entute ses piedoj, en maloftaj kazoj ankaŭ la kvinan piedno, ĝi precipe servas je diversigo kaj evito de monotoneco.

## Etimologio 
La vorto “spondeo” devenas de la helena vorto por "trinkaĵa ofero"; spondeoj , la verso de ofera kanto.

## Ekzemploj 
### Spondeoj en klasikaj lingvoj 
En la klasikaj Eŭropaj lingvoj, spondeoj okazas ofte. Ekzemple, la unua verso de la daktil-heksametra *Eneado* far Vergilio konsistas el tri daktiloj kaj tri spondeoj:
:
:—◡◡ —◡◡ —— —— —◡◡ ——
:“Pri armo kaj la viro mi kantats, el Trojaj bordoj kiu unue”

### Spondeoj en akcentaj lingvoj 
En akcentaj lingvoj, spondeoj estas maloftaj, ĉar akcentitaj silaboj tipe ne okazas sinsekve. Specife, en Esperanto, la spondeo estas ordinare neebla pro la regula antaŭlastsilaba akcento. Tamen, jen kelkaj Esperantaj ekzemploj:
:Fi, fi! / Ĝarden- / o plen- / a de / venenaj
:—— ◡— ◡— ◡◡ ◡—◡
:Malbel- / aj her- / boj, ĉi- / e sen- / escepte!
:◡— ◡— ◡— ◡— ◡—◡
:(el *Hamleto*, far Ŝekspiro, tradukita de L. L. Zamenhof)
La Zamenhofa traduko de *Hamleto* estas kvinjambo (same kiel la originalo), sed la “Fi, fi!” anstataŭigas jambon per spondeo.

:For, for / lia sceptro / kaj trono
:—— ◡◡—◡ ◡—◡
:Vin mem / mi deziras, / aminda!
:—— ◡◡—◡ ◡—◡
:(el “En Sonĝo” () far Heinrich Heine, tradukita de L. L. Zamenhof en *Fundamenta Krestomatio*)
La ordinare neebla spondeo okazas, pro la akcentiteco de du unusilabaj emfazaj vortoj (“for, for” kaj “vin mem”)

Simile, en anglalingva poezio:
:
:—— —— ◡— ◡— ◡—
:“Kriu, kriu! Trojo brulos, se vi ne lasas Helenon foriri.”
:(el “Trojlo kaj Kresida” () far Ŝekspiro)
La poemo estas en jamba pentametro, sed en ĉi tiu verso la poeto anstataŭigis la unuajn du jambojn per spondeoj, por emfazo.

Kategorio:Metrikaj piedoj
Blanka movado

**Blanka movado** ( Бе́лое движе́ние, ankaŭ Белое дело „blanka afero“ aŭ Белая идея „blanka ideo“) estas nomo donata al la parto de la rusa popolo, kiu ne akceptis la ekregadon de la bolŝevikoj kaj kontraŭstaris la novan registaron dum la enlanda milito en Rusio. Subtenantoj de la caro Nikolao la 2-a aŭ de la Rusia Konstitucia Asembleo, la anoj de la Blanka armeo bataladis kontraŭ la Ruĝa armeo kaj la "verdaj armeoj" (grupoj da kamparanoj luktantaj kontraŭ la du armeoj). La Blanka movado unuigis en si la diversajn blankajn armeojn, kiuj neniam formis unu unuecan armeon, krom aliajn sektorojn kiuj ne estis propre armeaj, nome ekleziaj instancoj de ortodoksismo, kamparanaj movadoj, monarkiistoj, eksterlandaj apogantoj, banditoj ktp.

Tiujn kontraŭrevoluciulojn gvidis malnovaj ĉefoj de la imperia armeo: Anton Denikin, Pjotr Vrangel kaj aliaj. Ili ricevis helpon de britaj, francaj kaj usonaj trupoj por lukti kontraŭ la militkomunismo. Rusio estis jam malfortigita pro la unua mondmilito; la enlanda milito (inter aliaj konfliktoj: kamparaj ribeloj, naciismoj, militoj kontraŭ la aliaj socialistaj partioj) kaŭzis inter 8 kaj 10 milionojn da mortoj.

La alianco de la blankaj armeoj kaj aliaj blankmovadaj sektoroj estis malbone kunordigita, kaj malmulte subtenita ĝenerale de la popolo, ĉar grandparte la movado apogis sin sur alt- ĝis mez-klasaj tavoloj. Plejparte pro tio la Blanka movado malvenkis kaj ekziliĝis al Eŭropo, ĉefe al Francio.

La gvidantoj de la Blanka movado estis por redono de la konfiskitaj agroj, teritoria integreco de Rusio, protekto de la rusa ŝtato, novaj elektoj, demokratiigo de la lando, lernodevo, komercada libereco, rekono de aŭtonomiaj klopodoj de multaj popoloj (moto "Por Granda, Unuiĝinta kaj Nedividebla Rusio"). La gvidantaj ideologoj estis Pjotr Struve aŭ Vasilij Ŝulgin, kiuj provis unuigi la interesojn de la komandantoj de la movado, sensukcese.

## Kelkaj aparte konataj movadanoj 
* Miĥail Vasilieviĉ Aleksejev
* Stanisław Bułak-Bałachowicz
* Pavel Bermondt-Avalov
* Andrej Ŝkuro (Андрей/Андрій Шкуро)
* Anton Denikin
* Miĥail Drozdovski
* Miĥail Diteriĥs (Михаил Дитерихс)
* Aleksandr Dutov
* Ivan Iline
* Nikolaj Judeniĉ
* Aleksej Maksimoviĉ Kaledin
* Vladimir Kappel
* Aleksandr Kolĉak
* Lavr Kornilov
* Piotr Nikolajeviĉ Krasnov
* Aleksandr Kutjepov
* Viaĉeslav Naumenko
* Sergej Markov
* Vladimir Maj-Majevskij
* Jevgenij Miller
* Viktor Pokrovskij
* Grigori Semenov
* Barono Roman Ungern von Sternberg
* Ariadna Tyrkova-Williams
* Pjotr Vrangel

## Vidu ankaŭ 
* Alianca interveno en Rusio
* Blanka elmigrado
* Blanko
* Ĉeĥoslovakaj legioj
* Finna Enlanda Milito
* Kamil Giżycki
* Latvaj fusilistoj

## Aliaj 
* La **blanka ruso** (White russian] estas ankaŭ nomo de koktelo surbaze de vodko, kafo-likvoro, kaj lakto


Kategorio:1917 en Rusio
Saĥarov-Premio

La **Saĥarov-Premio por pensa libereco** (ankaŭ nomata "EU-premio pri homaj rajtoj") estas donata de la Eŭropa Parlamento ekde 1988 al homoj aŭ organizoj penantaj por la homaj rajtoj aŭ la libereco de opinio. La premio nomiĝas laŭ Andrej Saĥarov, ricevanto de la Nobel-premio pri paco kaj dotiĝas je 50.000 eŭroj. Ĝi estas donita ĉiujare en Strasburgo, kutime en oktobro.

## Ricevintoj 
* 1988: Nelson Mandela (gvidanto de la ANC) kaj Anatoli Marĉenko (sovetia disidento, † 1986)
* 1989: Alexander Dubček, ĉeĥoslovaka politikisto kaj kuninicianto de Praga printempo 1968
* 1990: Aung San Suu Kyi, neperforta pordemokrata aktivistino en Mjanmao
* 1991: Adem Demaçi, albana aŭtoro el Kosovo
* 1992: Madres de Plaza de Mayo, argentina movado por homaj rajtoj
* 1993: Oslobođenje, gazeto el Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovino
* 1994: Taslima Nasrin, aŭtorino el Bangladeŝo
* 1995: Leyla Zana, kurda membro de la turka parlamento
* 1996: Wei Jingsheng, ĉina kritikanto de la registaro
* 1997: Salima Ghezali, alĝeria ĵurnalistino kaj aktivulino por homaj rajtoj
* 1998: Ibrahim Rugova, politika gvidanto de la albana popolgrupo en Kosovo
* 1999: Xanana Gusmão, gvidanto de la sendepenc-movado en Orienta Timoro
* 2000: *¡Basta Ya!*, organizaĵo kontraŭ la ETA-terorismo
* 2001: Don Zacarias Kamuenho, ĉefepiskopo de Lubango (Angolo); Nurit Peled-Elhanan, israela docentino; Isat Ghasawi, palestina aŭtoro
* 2002: Oswaldo José Payá Sardiñas, kuba kritikanto de la registaro
* 2003: Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj Kofi Annan kaj ĉiuj kunlaborantoj de la Unuiĝintaj Nacioj – "kun aparta rememoro al Sérgio Vieira de Mello kaj al la multaj aliaj UN-oficistoj, kiuj perdis deĵore la vivon por paco en la mondo."
* 2004: Belorusa Asocio de Ĵurnalistoj
* 2005: Kuba virin-movado Blankevestitaj Damoj; Raportistoj sen limoj, ne-registara internacia organizo; nigeria advokatino Hauwa Ibrahim
* 2006: Aljaksandr Milinkeviĉ, belorusa opozicia politikisto
* 2007: Salih Mahmoud Osman, sudana advokato por homaj rajtoj
* 2008: Hu Jia, ĉina aktivulo por civilaj rajtoj kaj mediprotekto.
* 2009: Memorial, asocio el Rusio
* 2010: Guillermo Fariñas el Kubo
* 2011: Mohamed Bouazizi, Asmaa Mahfouz, Ahmed al-Senussi, Razan Zaitouneh kaj Ali Farzat
* 2012: Ĝafar Panahi kaj Nasrin Sotudeh
* 2013: Malala Yousafzai
* 2014: Denis Mukwege
* 2015: Raif Badawi
* 2016: Lamija Aĝi Baŝar kaj Nadia Murad
* 2017: Venezuela demokratia opozicio
* 2018: Oleh Sentsov, ukraina homrajta aktivulo
* 2019: Ilham Tohti, ĉina homrajta aktivulo
* 2020: Belorusa demokratia opozicio
* 2021: Aleksej Navalnij
* 2022: la popolo de Ukrainio, nun defendanta sin kontraŭ la agreso de Rusio
* 2023: Mahsa Amini kaj Virino, Vivo, Libereco, la morto de Mahsa Amini sub suspektindaj cirkonstancoj kaŭzis ĝeneraligitajn protestojn, ofte sub la slogano Virino, Vivo, Libereco.
* 2024: María Corina Machado kaj Edmundo González Urrutia
* 2025: Andrzej Poczobut kaj Mzia Amaglobeli

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo pri la Saĥarov-Premio, multlingve

## Referencoj 

Kategorio:Homaj rajtoj
Kategorio:Premioj
Kategorio:Eŭropa Parlamento
-1900

Ĉirkaŭ la jaro **1900 antaŭ nia erao** okazis, interalie:

## Eventoj 
* 1900  - Transiro de tria parto de la frua helada al meza helada kulturo en Grekio.
* ĉ. 1900  - La Malnova palaca periodo de la minoa civilizo komenciĝas en Kreto.
* ĉ. 1900  - Falo de lasta sumera dinastio.
* ĉ. 1900  - "Malfrua fazo de Harapo" en la Induso-civilizo komenciĝas.
* ĉ. 1900  - La mokajoj (hispane *Mokaya/Mokaja*, laŭ vorto de la miĥea-sokea lingvaro) laŭ la Pacifika marbordo de la nuna Ĉiapaso, Meksiko ekpreparas trinkaĵojn de kakao (botanike en la latina *Theobroma cacao*).
* ĉ. 1900  - La haveno de Lothal en la antikva Induso-civilizo estas forlasata.

## Referencoj
Blhovce

eta|dekstra|330ra|Blhovce situas en la plej griza regiono
**Blhovce,** hungare **Balogfala** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 km²
* Supermara alteco: 218 m
* Loĝantaro: 810
* Poŝtkodo: 980 32
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Blhovce situas sur malebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Fiľakovo-Tornaľa. Rimavská Sobota troviĝas 22 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1241 en formo *"Boglku"*. En 1683 la pola armeo detruis la vilaĝon, en 1890 incendio okazis. En 1910 loĝis en Balogfala 783 da homoj, (778 hungaroj, 4 rumanoj, unusola slovako). Ĝis Traktato de Trianon Balogfala apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Balogfala rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1956 kolĥozo formiĝis. En 2001 loĝis en Blhovce 814 da homoj, (626 hungaroj, 97 slovakoj, 85 ciganoj, 6 ĉeĥoj).

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Maria Magdalena de 1777, en 1946 renovigita

## Eksteraj ligiloj 
* Blhovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Referenco

**Referenco** laŭ PIV estas

# indiko, pli-malpli preciza, de loko en libro, kie (pli detalaj) informoj, klarigoj aŭ pruvoj povas esti trovataj,
# atesto, donita de pli-malpli aŭtoritata persono, por rekomendi kandidaton al posteno, servado kaj simile.
# objekto, fizika eco, valoro kaj simile, uzata kiel la bazo por kompara mezuro aŭ normigado (PIV2).

* En fiziko, **kadro de referenco** aŭ **referenca kadro** povas esti koordinatsistemo aŭ aro de aksoj por mezuri la pozicion, orientiĝon, vektoran rapidon, angulan rapidon, akcelon kaj aliajn propraĵojn de objektoj en ĝi.

## Etimologio 
La termino venas de la latina vorto *referre* "referi", laŭvorte "re-porti".

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri konkordanco


Kategorio:Homa scienco
Zádor

**Zádor,** hungare **Zádorháza** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. Ĝis 1927 la oficiala slovaka nomo estis **Zádorčie**.
eta|dekstra|330ra|Zádor situas en la plej griza regiono

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 165 m
* Loĝantaro: 110
* Poŝtkodo: 980 42
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Zádor situas laŭ traira flankovojo, laŭ rojo, kontaktiĝanta kun Ivanice. Fervojo troviĝas en la proksima Rimavská Seč. Rimavská Sobota troviĝas 20 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1245. En 1910 loĝis en Zádorháza 160 da homoj, (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Zádorháza apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 Zádorháza rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Zádor 101 da homoj, (84 hungaroj, 14 ciganoj, 3 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1968

## Famuloj 
En la iama Zádorháza naskiĝis hungara meteologiisto Endre Héjjas.

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Konkordanco

**Konkordanco** (de la latina verbo *concordare* „interkonsenti“) laŭ PIV estas indekso de ĉiuj vortoj de unu verko (speciale de la Biblio) kun cito de ĉiuj lokoj, kie la vorto estas uzata. Ofte krom la loko en la teksto, kie la vorto uzatas, ankaŭ menciiĝas la proksima kunteksto de ĝia uzo.

Antaŭ la epoko de moderna prilaboro de datumoj per komputiloj la kreo de konkordancoj estis tre temporaba, malfacila kaj multekosta laboro, kaj aplikiĝis ĝenerale nur al verkoj, pri kiuj ekzistis speciale alta literatura intereso. Krom pri la Biblio konkordancoj ekzistas ekzemple por la Korano aŭ la verkaro de William Shakespeare.

Ĉar la plej gravaj klasikaj literaturaj verkoj intertempe publike haveblas en komputiligita formo, konkordancoj pli kaj pli anstataŭiĝas per komputilaj programoj, kiuj ebligas komfortan serĉadon laŭ certaj vortoj simile al la modernaj serĉiloj en interreto.

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri referenco

## Eksteraj ligiloj 
* fort germanlingva softvaro por kreo de konkordancoj 
* anglalingva softvaro por kreo de konkordancoj el .txt-datumaroj

Kategorio:Literaturo
Kategorio:Homa scienco
Ĉiuhomo

En literaturo kaj dramo, la termino **ĉiuhomo** jam signifas ordinaran individuon, kun kiu la spektanto aŭ leganto estas supozita povi identiĝi facile, kaj kiu estas ofte lokita en eksterordinarajn cirkonstancojn. Kiel ekzemplo, Bérenger estas ĉiuhomo en la teatraĵo de Eugène Ionesco titolita Rinocero. 

La nomo devenas de la angla 15a-jarcenta dramo morala titolita Ĉiuhomo (Everyman). La nuntempa ĉiuhomo tre malsamas de sia mezepoka samnomulo multrilate. Dum al la mezepoka ĉiuhomo tute mankis sendubaj markoj de individualeco por kreivi universalecon en la morala mesaĝo de la teatraĵo, la nuntempa rakontanto probable uzas ĉiuhomon por nemoralaj aŭ, laŭ iuj pensmanieroj, malmoralaj celoj.
Barca (distrikto Rimavská Sobota)

**Barca** (hungare *Baraca*) estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Situo 
Barca situas laŭ rojo en strikta valo sub piedoj de monto 266 m alta, fine de sakovojo.
  
## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1334 en formo *"Barasta"*. Fine de la 17-a jarcento la vilaĝo senhomiĝis pro la militoj kaj epidemioj. En 1910 loĝis en Baraca 387 da homoj, (escepte 2 slovakojn ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Baraca apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Tornaľa, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Barca 394 da homoj, (337 hungaroj, 39 ciganoj, 17 slovakoj, unusola ĉeĥo). En 1952 kolĥozo formiĝis.
 
## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo, de 1787

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Villa Bethania

eta|300ra|la vilao kadre de la ĉirkaŭa pejzaĝo
La **Villa Bethania** estas konstruaĵo en Rennes-le-Château.

La vilao estis konstruita de la pastro Bérenger Saunière, kiu intencis krei hejmon por li kaj siaj kolegoj post emeritiĝo.

Post la morto de Bérenger Saunière ĝi ne estis uzata dum pli ol tri jardekoj. Meze de la 1940-aj jaroj la industriisto Noël Corbu ĝin aĉetis kaj uzis kiel loĝdomo por la familio.

En la jaro 1955 li malfermis restoracion kun hotelo *La Tour*, kiu iĝis konata, ĉar Noël Corbu sukcesis publikigi siajn rakontojn pri la enigmo de pastro Bérenger Saunière por direktigi la intereson de la publiko al sia fora ejo.

Tamen la entrepreno ne estis vere sukcesa, kaj Noël Corbu vendis al Henri Buthion, kiu daŭrigis dum pliaj 30 jaroj. Finfine li devis transdoni ĉion per deviga aŭkcio.

[eta|maldekstra|300ra|La vilao (dekstre) troviĝas proksime al la eniro de la preĝejo [Sainte Marie-Madeleine (Rennes-le-Château)|Sainte Marie-Madeleine]]
Nuntempe la Villa Bethania kun aliaj konstruaĵoj apartenas al la vilaĝo Rennes-le-Château kaj estas celo de 100.000 vizitantoj jare. Kelkaj ĉambroj estas viziteblaj kiel muzeo.

## Historiaj fotoj 
* france pri la ekesto kun fotoj 
* fronto 
* vido el la ĝardeno 
* la surstrata flanko 

Bethania
Sinagogo Piaskower

La **sinagogo Piaskower** estas sinagogo en Bjalistoko ĉe la strato Piękna n-ro 3. Ĝi estis la ĉefa hebrea preĝejo de bjalistoka kvartalo Centrum.

eta|maldekstra|vidaĵo de nordoriento
eta|300ra|Enirejo de la Esperanto-klubejo; super la pordo videblas niĉo, en kiu troviĝis toraa ŝranko
eta|300ra|La sinagogo vidata de la strato Piękna
Ĝi estis konstruita en 1893 sur la loko kie antaŭe staris ligna judisma preĝejo. En la sinagogo funkciis religia lernejo *Talmud Tora*. Dum la 2-a mondmilito nazioj detruis la konstruaĵon.

Post la milito en la sinagogo funkciis centro de juda komunumo kaj ekde 1948 - Soci-Kultura Societo de Judoj en Pollando. La konstruaĵon oni forlasis en 1968. Post renovigo ĝi estis sidejo de kulturdomo kaj oficejo pri flugfolioj. Post incendio en 1989 renovigis ĝin firmao Wersal Podlaski kaj ekokupis la internon por siaj oficejoj. Nuntempe ĝi estas ankaŭ la sidejo de Bjalistoka Esperanto-Societo kaj Fondumo Zamenhof.

La sinagogo estis kvarangula kaj la ĉefa preĝosalono pli malpli kvadrata. La sola elemento de antaŭa aspekto ene estas du metalaj kolonoj kiuj apogas balkonon kaj la niĉo en kiu staris toraa ŝranko. La antaŭan aspekton konservis formo de la konstruaĵo, formo de plafonoj kaj fenestroj. La aspekton oni refaris post la incendio laŭ fotoj kaj ĝi ne tute samas kiel la antaŭa - oni ŝanĝis la tegmenton.
eta|maldekstra|150ra|la enirejo de la Esperanto-klubejo en la sinagogo pli detale

Ekde junio 2008 sinagogo Piaskower estas parto de la trako laŭ la juda kulturo en Bjalistoko, preparita de laboristoj kaj studantoj ĉe Universitato en Bjalistoko.

## Eksteraj ligiloj 
* Juda kulturo en Bjalistoko 

Kategorio:Konstruaĵoj en Bjalistoko
Kategorio:Sinagogoj en Pollando
Cakov

eta|dekstra|330ra|Cakov situas en la plej griza regiono

**Cakov,** hungare **Cakó** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 170 m
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 980 42
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Cakov situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Rimavská Sobota troviĝas 18 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1394 en formo *"Chakofalua"*. En 1576 kaj en 1583 la turkoj detruis la vilaĝon. En 1910 loĝis en Cakó 397 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Cakó apartenis al Hungara Reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Cakov 263 da homoj, (222 hungaroj, 18 ciganoj, 11 slovakoj, 2 ĉeĥoj). Sur a deklivoj oni okupiĝas pri vinberoj.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1797, en 1922 renoviĝis
* katolika prexejo omaĝe al Nomo de Dipatrino de 1835, en 1931 renoviĝis

## Eksteraj ligiloj 
* Cakov en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Bátka

eta|dekstra|330ra|Bátka situas en la plej griza regiono

**Bátka,** same tiel hungare estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota. 

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 176 m
* Loĝantaro: 950
* Poŝtkodo: 980 21
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Bátka situas sur ebenaĵo kaj sur deklivoj laŭ rojo, sub piedoj de 305 m-ojn alta monto, laŭ ĉefvojo Tornaľa-Rimavská Sobota. La lasta troviĝas 11 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1294, sed en 1341 menciiĝas "Supra Bátka" en formo *"Felseubathka"*, en 1414 "Suba Bátka", kiel 2 apudaj vilaĝoj. Tiam la kampoj apartenis al familio Bátky (bAtki). En 1906 la 2 vilaĝoj reunuiĝis. En 1910 loĝis en Bátka 475 da homoj, (467 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Bátka apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1964-1990 Bátka perdis la rangon municipo. En 2001 loĝis en Bátka 919 da homoj, (664 hungaroj, 171 slovakoj, 52 ciganoj, 6 ĉeĥoj, unusola ukraino).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1808
* novklasikisma kastelo de Bornemissza (bornemisa) de 1895, en 2000 renoviĝis
* nobeldomo de Bornemissza el la 17-a jarcento

## Famuloj 
En Bátka naskiĝis hungara aktoro István Bényei.

## Eksteraj ligiloj 
* Bátka en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Signoria de Florenco

La ***Signoria*** estis la registaro de mezepoka kaj renesanca Florenco. Ĝiaj naŭ membroj, la *Priori*, estis elektitaj inter la membroj de la gildoj de la urbo : ses devenintaj el la ĉefaj gildoj, kaj du el malpli gravaj gildoj. La naŭa fariĝis la estro, aŭ *gonfaloniere*.

## Elektado de la membroj 
La nomoj de ĉiuj gildo-membroj dum pli ol 30 jaroj estis kolektitaj en ok ledsakojn, nomitajn *borse*. Ĉiudumonate, la sakoj estis eltiritaj el la baziliko Santa Croce (kie oni kutime konservis ilin), kaj oni dum mallonga ceremonia hazarde lotis nomojn. Nur la homoj sen monŝuldoj, kiuj ne freŝdate oficis kaj ne estis proksimaj konatuloj de la aliaj elektitaj homoj, estis elekteblaj.

Kategorio:Historio de Florenco
Tiaro

[eta|200ra|La [papo Inocento la 3-a (1198-1216) kun frutempa papa tiaro. Fresko en la klostro Sacro Speco, ĉ. la jaro 1219.]]
**Tiaro** (el la persa تاره *tara*, adaptita malnovgreke kiel τιάρα, de kie pruntita en Latinon kiel *tiara*) estas formo de krono. Fakte ekzistas du tipoj de kronoj, por kiuj taŭgas tiu vorto.

Tradicie, la vorto "tiaro" aludas al alta krono : ĝi ofte havis la formon de cilindro, kiu mallarĝiĝis je sia pinto. Ĝi cetere estis farita el teksaĵo aŭ ledo kaj kutime estis riĉe ornamita. Tia ĉapelo estis precipe uzita de la reĝoj kaj imperiestroj de kelkaj antikvaj popoloj de Mezopotamio. La asirianoj kutimis aldoni du virbovajn kornojn al la tiaro kiel dekoracio kaj simbolo de potenco. La persa tiaro iom pli similis al stumpigita konuso, sen kornoj aŭ plumoj sed kun pli multaj juveloj.

Ĝi poste famiĝis kiel la tradicia ĉapelo de la papoj. (*vidu Papa tiaro*)

## Virinaj tiaroj 
[maldekstra|eta|278x278pixelů|[Aleksandra de Danio|Reĝino Aleksandra, regantino angla, (kun la krono) kaj ŝiaj filinoj kun tiaroj: princino Viktoria Aleksandra (dekstre) kaj princino Luisa (maldekstre)]]
Nuntempe la tiaro ĉe virinoj estas solena diademo, ofte metala kaj ornamita per multekostaj ŝtonoj.

Kategorio:Tradiciaj vestoj
Kategorio:Kapvestoj
Kategorio:Oraĵistaj memorindaĵoj
Arkitravo

[eta|dekstra|200px|Arkitravo de la maldekstra fasadportalo de la baziliko Sant'Ambrogio, en [Milano.]]
**Arkitravo** estas arkitektura ero kaj la plej malsupra parto de entablemento. Tiu horizontala ero situas super du kolonoj, kaj formas rektangulan spacon. Arkitravoj estis precipe uzita dum la antikva periodo, kaj estis ree aplikita de la variaj artaj stiloj inspiritaj de antikva arkitekturo.

La vorto devenas de la grekaj kaj latinaj vortoj *arches* kaj *trabs*, kiuj kunuiĝe signifas "ĉefa trabo".

## Vidu ankaŭ 
* Areostilo
* Zooforo

## Notoj 
Kategorio:Arkitekturaj eroj
Reĝino Ginevra

[eta|250ra|*Reĝino Ginevra*, de [William Morris]]
**Reĝino Ginevra**, edzino de Reĝo Arturo.

Laŭ iuj versioj de la Artura legendo, ŝi estis la filino de Reĝo Leodegrance. Ŝi plej famas pro am-rilatoj kun Kavaliro Lanceloto. Agravain kaj Mordred (la nevo aŭ nelegitima filo de Arturo) malkaŝis la am-aferon, kaj Lanceloto fuĝis el la kortego de Arturo. Senentuziasme Arturo kondamnis Ginevran esti ŝtiparumota. Konsciante ke Lanceloto klopodus savi ŝin, li sendis multajn kavalirojn por defendi la ŝtiparon, kvankam Gawain rifuzis partopreni. Lanceloto kaj liaj sekvantoj alvenis, batalis kontraŭ la kavaliroj kaj forprenis Ginevran. Dum la batalo mortis Gaheris kaj Gareth, la fratoj de Gawain. Pro tio Gawain tiom koleris ke li devigis Arturon invadi Francion kie situis la bienoj de Lanceloto. Dume Ginevra restis en Anglio, kaj Arturo konfidis ŝin al la protekto de Mordred. Tiu, tamen, komplotis kapti la anglan tronon kaj edziĝi al Ginevra. Iuj verkistoj diris ke ŝi konsentis; aliaj, ke ŝi fuĝis al monaĥinejo. Aŭdinte raportojn de la perfido de Mordred, Arturo revenis en Anglion, kaj sekvis la Batalo de Camlann, kie Arturo mortigis Mordred sed li mem estis mortige vundata. Oni portis la mortantan reĝon al la insulo Avalon. Post fina renkonto kun Lanceloto, Ginevra revenis al sia monaĥinejo, kie ŝi pasis la restaĵon de sia vivo.

## Vidu ankaŭ 
* Julie Andrews
* Ginevra, originale esperantlingva lirika dramo de Edmond Privat
* 613 Ginevra, asteroido

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Fikcia reĝaro
Kategorio:Fikciaj princinoj
Kategorio:Mitaj roluloj
Belín

eta|dekstra|330ra|Belín situas en la plej griza regiono

**Belín,** hungare **Bellény** (belEnj) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Banská Bystrica, en Distrikto Rimavská Sobota.

## Bazaj informoj 
* Areo: 4 km²
* Supermara alteco: 206 m
* Loĝantaro: 160
* Poŝtkodo: 980 01
* Aŭtokodo: RS
* Telefonprefikso: 47

## Situo 
Belín situas en valo de rojo, meze de sakovojo. Rimavská Sobota troviĝas 11 km-ojn.

## Historio 
La vilaĝo estis unue menciita en la jaro 1349 en formo *"Beleyn"*. Tiutempe la kampoj apartenis al familio Bellényi (belEnji). Post la mezepoko pro la konstantaj turkaj atakoj la vilaĝo senhomiĝis kaj detruiĝis. En 1910 loĝis en Bellény 146 da homoj, (ĉiuj hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Bellény apartenis al Hungara reĝlando, al Gömör kaj Kis-Hont, al distrikto de Feled, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. En la 1920-aj jaroj slovakoj alvenis. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1956 kolĥozo formiĝis. En 2001 loĝis en Belín 172 da homoj, (113 slovakoj, 56 hungaroj, unusola ĉeĥo).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1863, en 2000 ruiniĝis
* katolika kapelo omaĝe al Dolora Dipatrino de 1958

## Eksteraj ligiloj 
* Belín en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Rimavská Sobota
Pola landvojo n-ro 29

La **pola landvojo n-ro 29** (**DK29**) estas landvojo en okcidenta parto de Lublina Provinco je longeco ĉ.58&nbsp;km. Ĝi gvidas el landlima trairejo kun Germanio en Słubice al Połupin apud Krosno Odrzańskie. Ĝi estas plilongigo de .

## Pli gravaj urboj laŭ DK29 
* Słubice ()
* Świecko ()
* Cybinka
* Drzeniów
* Gęstowice
* Osiecznica
* Krosno Odrzańskie
* Połupin ()
René Vermandere

**René VERMANDERE** (naskiĝis en Antverpeno la  kaj mortis en Kortrejko en 1944) estis flandra verkisto kaj muzikisto.

Vermandere apenaŭ povis ĝui instruadon kaj iĝis bakisto, same kiel liaj gepatroj. Kiam li estis 23-jaraĝa li renkontis la komponiston Peter Benoit, kiu instigis lin lerni muzikon. Tio ĉi ne plene fiaskis, sed tamen li preferis denove eklabori en sia bakejo. En 1889 li ekloĝis en Borgerhout kaj iĝis vojaĝanta vendisto. Sed ankaŭ tio ne plaĉis al li, kaj en 1895 li estis dungita kiel ĵurnalisto de *Gazet van Antwerpen*. Tie li ekspertis sian verkan talenton kaj li ekpublikigis novelojn, rakontojn, teatraĵojn kaj kantojn. Plej konataj iĝis liaj rakontoj pri "Van Zon" (en Esperanto tradukita kiel "Delsuno").

## Verkoj 
* "Het Blauwe Oog" (La blua okulo), teatraĵo, Gento, 1880
* "Twee Vaders" (Du patroj), teatraĵo, Gento, 1880
* "Een Huwelijk per Annoncenblad" (Geedziĝo tra anoncgazeto), teatraĵo, Gento, 1881
* "'k Ben te Parijs" (Mi estas en Parizo), teatraĵo, Gento, 1884
* "4%", teatraĵo, Antverpeno, 1886
* "Een uur Groot!" (Unu horon aĝa), teatraĵo, Antverpeno, 1886
* "De Gazetverkooper" (La gazetvendisto), teatraĵo, Gento, 1886
* "Rommelaar en Bommelaar", teatraĵo, Antverpeno, 1887
* "De Nieuwe Spuit" (La nova injektilo), teatraĵo, Borgerhout, 1889
* "Levende Dooden" (Vivantaj mortintoj) teatraĵo, Gento, 1889
* "De Gevangene" (La prizonulo), teatraĵo, Gento, 1889
* "Van Hand tot Hand" (De mano al mano), teatraĵo, Gento, 1889
* "Familieeer" (Familiara), teatraĵo, Gento, 1889
* "Mops", teatraĵo, Antverpeno, 1890
* "Vijf Novellen" (Kvin noveloj), Kortrejko, 1888
* "Droeve Dagen" (Malgajaj tagoj), noveloj. Borgerhout, 1890
* "Schetsen en Novellen" (Skizoj kaj noveloj), Antverpeno, 1891
* "Gedenkenissen" (Memoraĵoj), 1893
* "Waar 't Vliegen wil" (Kien ajn ĝi flugas), 1895
* "Op droog Zaad" (Senmone), 1900
* "Van Zon-Zaliger" (La formortinta Delsuno), Loveno, 1907.
## En Esperanto aperis 
* *Formortinta Delsuno*, traduko de "Van Zon-Zaliger" el la nederlanda de Oscar Van Schoor, publikigita en 1910. Ĝi entenis 119 paĝojn kun 18 bildoj.

Kategorio:Flandraj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Floriane Bonanni

**Floriane BONANNI** (n. en 1974) estas klasika franca violonistino.

## Biografio 
Post ŝiaj studaĵoj kaj ŝia ĝenerala Abituro (Grenoble, 1992), ŝi translokiĝas al Parizo por vivi sian pasion, la violono.

Je 1994, ŝi gajnas la unuan premion de la Conservatoire national supérieur de musique (Parizo).

Ŝi nun estas membro de Orchestre philharmonique de Radio France.

## Diskografio 
* 2000: Marcio Faraco, *Ciranda*.
* 2001: Jalane, eponima muzikalbumo. Partoprenas al *Où Va Le monde* kaj *Qui Saura*.
* 2002: Corneille, ''Parce Qu'on Vient De Loin*. Partoprenas al *Laissez-Nous Vivre*.
* 2002: Filmmuziko de *The Transporter*. Partoprenas al *Replicant*, *Transfighter* kaj *Love Rescue*.
* 2003: Benjamin Biolay, *Négatif*. Partoprenas al *Des Lendemains Qui Chantent*, *Chère Inconnue*, *Glory Hole*, *Negative Folk Song* kaj *Les Insulaires*.
* 2003: Keren Ann, *Not Going Anywhere*. Partoprenas al *Road Bin* kaj *Right Now & Right Here*.
* 2003: Supergrass, *Rush Hour Soul*. Partoprenas al *Everytime*.
* 2004: Jean-Louis Murat, *A bird on a poire*.
* 2007: Filmmuziko de *Taxi 4*. Partoprenas al *Symphonie D'Amour* kaj *Benthi*.
* 2008: Kery James, *À L'ombre du Showbusiness*. Partoprenas al *L'impasse Feat Béné*, *Pleure en Silence* kaj *X et Y''.

## Eksteraj ligiloj 
* Unuaj violonistoj en la Orchestre philharmonique de Radio France  
* Diskografio 

Kategorio:Francaj violonistoj
Batalo de Camlann

La **Batalo de Camlann**, legenda fina batalo de Reĝo Arturo.

Dum Arturo invadis Francion por puni Lanceloton, lia nevo Mordred komplotis kapti la anglan tronon. Arturo revenis en Anglion. Lia armeo kaj tiu de Mordred venis al Camlann, kie oni konkludis batalhalton. Oni komandis ke la soldatoj ne elingigu glavojn, sed kavaliro tion faris por mortigi serpenton. La glava metalo rebrilis, kaj la alia armeo kredis ke oni rompis la batalhalton. La armeoj tuj atakis unu la alian. En feroca lukto Arturo mortigis Mordred sed li mem estis mortige vundata.

La unua mencio de la batalo estas en la *Annales Cambriae* (*Kroniko de Kimrio*) de la 9-a jarcento, kiuj donas daton de 537, kaj mencias la mortojn de Arturo kaj Mordred.

Kategorio:Artura literaturo
Kategorio:Bretonaj mitologio kaj folkloro
Mordred

**Mordred**, nevo aŭ ne-legitima filo de Reĝo Arturo.

En la Artura literaturo estas du malsamaj versioj de la deveno de Mordred. Iuj diris ke li estis la legitima filo de Morgause, la duonfratino de Arturo, kaj Reĝo Lot de Orkney: aŭ Morgaŭse trompis sin kaj kredis ke Arturo estis ŝia edzo kiu nokte vizitis ŝin, aŭ Arturo seksatencis ŝin. Laŭ iuj legendoj, oni profetis ke bebo naskiĝinta la 1-an de majo (kiel Mordred) detruus Arturon kaj lian regnon: Arturo kunigis ĉiujn tiujn bebojn kaj dronigis ilin en kaduka ŝipo, krom Mordred, kiu eskapis la frakason, kaj fine revenis al la patra domo.

Aliaj verkistoj diris, ke li estis la nelegitima filo de Arturo mem kaj Morgause. La fratoj aŭ duonfratoj de Mordred estis Gawain, Agravain, Gaheris kaj Gareth.

Mordred venis al la kortego de Arturo. Tie, li kaj Agravain malkaŝis la am-aferon de Reĝino Ginevra kaj Lanceloto. Dum batalo por savi la reĝinon el ŝtiparumo, Lanceloto mortigis Gaheris kaj Garteh. Gawain devigis Arturon invadi Francion. Dume Ginevra restis en Anglio, kaj Arturo konfidis ŝin al la protekto de Mordred. Tiu, tamen, komplotis kapti la anglan tronon kaj edziĝi al Ginevra. Iuj verkistoj diris ke ŝi konsentis; aliaj, ke ŝi fuĝis al monaĥinejo. Aŭdinte raportojn de la perfido de Mordred, Arturo revenis en Anglion, kaj sekvis la Batalo de Camlann, kie Arturo mortigis Mordred sed li mem estis mortige vundata.

Kategorio:Kavaliroj de la Ronda Tablo
Reĝo Lot

**Reĝo Lot**, reĝo de Orkney en la legendoj pri Reĝo Arturo.

Li estis la bofrato de Arturo: li edziĝis al Morgause, la filino de Igraine kaj Gorlois, ŝia unua edzo (la dua estis Uther Pendragon, la patro de Arturo). Li estis malamiko de Arturo, sed, laŭ iuj verkistoj, poste li iĝis ties aliancano. Laŭ Thomas Malory dum la Batalo de Camlann Pellinore mortigis lin, kaj el tio komencis grava vendetto inter la parencoj de Lot kaj tiuj de Pellinore.

La filoj de Lot kaj Morgause estis Gawain, Agravain, Gaheris kaj Gareth.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Kategorio:Mitaj reĝoj
Igraine

**Igraine**, patrino de Reĝo Arturo, foje nomata Anna.

Ŝia unua edzo estis Gorlois, Duko de Kornvalo. Uther Pendragon enamiĝis al ŝi kaj klopodis amori ŝin. Ŝi informis Gorlois, kaj senpermese ili eliris de la angla kortego kaj revenis al Cornwall. Uther Pendragon atakis ilin kaj Gorlois sendis sian edzinon al Tintagel. Merlin maskvestis Uther kiel Gorlois, kaj Uther eniris Tintagel, kie li amoris Igraine, kiu kredis ke estis ŝia edzo en la lito. Rezulte Igraine naskis Arturon. La saman nokton mortis Gorlois en batalo. Poste Uther Pendragon kaj Igraine edziĝis.

Igraine kaj Gorlois havis tri filinojn: Elaine, Morgause kaj Feino Morgane.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Morgause

**Morgause**, duonfratino (aŭ, laŭ iuj verkistoj, fratino) de Reĝo Arturo. Ŝi estis aŭ la filino de Igraine kaj ŝia unua edzo Gorlois, aŭ la tiu de Igraine kaj Uther Pendragon, la patro de Arturo.

Ŝi edziĝis al Reĝo Lot de Orkney, kaj iliaj infanoj estis Gawain, Agravain, Gaheris kaj Gareth. Alia filo estis la perfidulo Mordred: iuj legendoj diras ke Mordred estis la legitima filo de Morgause kaj Lot; aliaj, ke lia patro estis Arturo, aŭ per seksatenco aŭ per amafero dum kiu Arturo kaj Morgause ne konsciis ke ili partoprenis la saman patron.

Laŭ Thomas Malory, Pellinore mortigis Lot dum batalo, kaj sekvis vendetto inter la parencoj de Lot kaj la familio de Pellinore. Gawain kaj Gaheris mortigis Pellinore. Tamen poste Morgause ĝuis amaferon kun Lamorak, la filo de Pellinore. Gaheris trovis ilin en lito, mortigis Morgause sed permesis ke Lamorak eskapus. Kredante ke Lamorak estas la mortiginto, Gawain, Agravain kaj Mordred kuniĝis kun Gaheris por embuskigi kaj mortigi Lamorak, sed poste eltrovis ke fakte Gaheris mortigis sian matron. Sekve, Gaheris estis portempe ekzilata de la Artura kortego.

La fratinoj de Morgause estis Elaine kaj Feino Morgane.

Kategorio:Roluloj de la Artura literaturo
Distriktoj de Kantono Turgovio

eta|300ra|dekstra|Mapo de la distriktoj de Kantono Turgovio
Ĝis la 31-a de decembro 2010 Kantono Turgovia konsistas el 8 distriktoj, kiuj nomiĝis same kiel iliaj respektivaj ĉeflokoj. Per nova turgovia leĝo pri la komunumo tiu nombro kun efiko de la 1-a de januaro 2011 estis reduktita al 5.

## Funkcio de la turgoviaj distriktoj 
La turgoviaj distriktoj estas kantonaj administraj unuoj. Ili ankaŭ estas elektodistriktoj kaj jurisdikciaj unuoj. La distriktaj aŭtoritatoj estas la *distriktoficejoj* (prefektoj) kaj la *distriktaj tribunaloj*. Origine la prefekto estis la longigita brako de la registara konsilio. La ĉefa funkcio de la distriktoficejoj nuntempe tamen estas la persekutado de krimoj.

## Aktuala listo de la distriktoj de Kantono Turgovio 

## Historia listo de la distriktoj de Kantono Turgovio ĝis fino de 2010 

## Vidu ankaŭ 
* Kantono Turgovio
* Distriktoj de Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo pri la distriktoficejoj de Kantono Turgovio 
* Oficiala retpaĝo pri la distriktaj tribunaloj de Kantono Turgovio 

Kategorio:Politiko de Svislando
Kategorio:Listoj de Svislando
-
!