open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Templo Airavatesvara

eta|dekstra|250ra|Parto de la templo
La **templo Airavatesvara** estas hinduisma templo el dravida arkitekturo situanta en la loĝloko Darasuram, proksime al Kumbakonam en la subŝtato Suda Barato de Tamil Nadu. La templo, konstruita sub ordono de Rajaraja Ĉola la 2-a en la 12-a jarcento, estas inkluzivita en la listo de Monda heredaĵo de Unesko kune al la temploj Gangaikondaĉolisvaramo kaj Brihadisvara sub la nomo *La grandaj temploj vivantaj de Ĉolo*.

La templo Airavatesvara estas dediĉita al Ŝivao, kiu surloke estas konata kiel *Airavateŝvara*, ĉar ŝi estis adorata en ĉi tiu templo de Airavata, la blanka elefanto de la reĝo de la gedioj, Indra. La legendo diras ke Airavata, kiu suferis malbenon de la saĝulo Durvasa kiu ŝanĝis sian koloron, rehavis sian originan koloron banante sin en la sanktaj akvoj de la templo. La legendo estas memorata per bildo de Airavata kun Indra sidanta en interna sanktejo.

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Barato
Airavatesvara
Templo Brihadisvara

La **templo Brihadisvara**, ankaŭ konata kiel **templo RajaRajeswara** kaj **Rajarajeswaram**, estas hinduisma templo dediĉita al Ŝivao kaj estas artaĵo realigata de la ĉoloj el la dravida arkitekturo. Ĝi situas en Tanĝavur, en la subŝtato Tamilnado en Barato. La templo estas en la listo de la Monda heredaĵo de Unesko kune al la temploj Gangaikondaĉolisvaramo kaj Airavatesvara, sub la nomo *La grandaj temploj viviantaj de Ĉolo*. Ĝi estas populare konata kiel "granda templo".

eta|maldekstra|250ra|La templo Brihadisvara nokte
La templo estas unu el la arkitekturaĵoj plej aprezataj en Barato. Ĝi troviĝas inter muregoj kiuj plej probable estis konstruita en la 16-a jarcento. Ĝi havas grandan statuon de Nandi, la sankta bovo, tajlita sur unika ŝtono. Ĝi troviĝas en la enirejo de la templo kaj mezuras 5 metrojn larĝe kaj 4 longe.

La tuta strukturo de la templo estis farita el granito.

## Notoj 
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Barato
Kategorio:Hinduismaj temploj
Pianĥi

**Menĥepera Pianĥi**, ankaŭ nomata **Pije**, estis reĝo de la regno de Kuŝ, la fondinto de la dudekkvina egipta dinastio kiu regis ekde la urbo Napata, en Kuŝ, de 747 al 716 a. K. dum la Tria Meza Periodo de Egiptio.270px|eta|Steleo pri la venko de PianĥiPianĥi, reganto de Kuŝ, profitis la batalojn inter la regantoj de Egiptio por vastigi sian povon ekster sia regno (Tebo, en centra Egiptio. Kiel reago kontraŭ la kreskanta influo kuŝa en la Supra Egiptio, Tefnaĥt, reganto de Sais, kreis koalicion inter la lokaj reĝoj de la Nildelto kaj konvinkis la alianciton de Pianĥi, la reĝo Nimlot la 3-a de Hermopolo, dizerti kaj kuniĝi kun ili.

Tefnaĥt sendis al la sudo la armeon de la koalicio kaj sieĝis Herakleopolon, kie ĝia reĝo *Peftjaubast* kaj la lokaj regantoj de Kuŝ petis la helpon al Pianĥi. Pianĥi rapide reagis antaŭ tiu ĉi konflikto kreante armeon por invadi la Mezan kaj Suban Egiption. Li vizitis Tebon en epoko de la granda *Festo de Opet* kio elmontras ke li vere regis en tiu epoko la Supran Egiption.

Pianĥi post tio marŝis norden kaj sukcesis la plenan venkon en Herakleopolo, konkerante la urbojn Hermopolo kaj Memfiso inter aliaj, kaj ricevis la subigon de la reĝoj de Suba Egiptio inkluzive de Iuput la 2-a, de Leontopolo, Osorkon la 4-a de Taniso kaj sia antaŭa aliancito, Nimlot de Hermopolo, urbo kiu falis antaŭ la reĝo de Kuŝ post kvin monatoj da sieĝado.

La kroniko de liaj militaj heroaĵoj troviĝas gravuritaj en la *steleo de la Venko*, en *Gebel Barkal*.

Tefnaĥt rifuĝiĝis en insulo de la delto kaj deklaris sin venkita pere de letero, sed neis persone omaĝi la regnestron de Kuŝ.

Pianĥi navigis sude, ekde Tebo, kaj revenis al sia patrio Kuŝ, por neniam plu reveni al Egiptio. Malgraŭ la sukcesa militkampanjo de Pianĥi en la delto, lia aŭtoritateco nur etendiĝis norden de Tebo, ĝis la okcidenta regiono de la oazoj kaj la dezerto, kaj Herakleopolo kie *Peftjaubast* regis kiel vasalo de Kuŝ. La lokaj reĝoj de Suba Egiptio, precipe Tefnaĥt, restis liberaj por fari kion ajn sen la gvido de Pianĥi.

Kategorio:25-a egipta dinastio
Kategorio:Reĝoj de Kuŝ
Kategorio:Faraonoj
Alta reliefo

[eta|[Ramseso la 2-a skulptita laŭ alta reliefo (Abu Simbel).]]
**Alta reliefo** estas tekniko de skulptado en tri-dimensia spaco, inter plena reliefo kaj basa reliefo.

## Vidu ankaŭ 
* Artoj de la egipta civilizo
* Artoj de la greka civilizo
* Basa reliefo
* Plena reliefo

Kategorio:Artoj de la egipta civilizo
Kategorio:Alta reliefo
Junto (konstrufako)

[eta|240px|Junto inter [brikoj.]]
[eta|konstrufaka junto en mezepoka ruino [burgo Belfort]]
**Junto** en konstrufako estas la kuniga interspaco inter du elementoj, materialoj, aŭ inter du tavoloj de la sama materialo, se pro iu ekstera kaŭzo la apartigo estas konstatebla.
Junto inter du elementoj estas aŭ libera, nur strikte kontakta aŭ plenigita per gluo, mastiko, mortero k.s.
Ekzistas diversaj juntoj en la konstrufako.

Laŭ Francisko Azorín **Junto** estas *Interspaco inter kunigitaj ŝtonaj, lignaj, metalaj pecoj.* Li indikas etimologion el sanskrita *juktis* (kunaĵo) kaj de tie la latina *junctus*, kaj li aldonas teknikajn terminojn, kiaj *juntumi*, por alglui, plifortigi, rimarkigi juntojn, krom tiparo: lutita junto, dilata junto, kompensa junto, vertikala junto, artikita junto.

## Literaturo 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* jungo
* junto, la aliaj signifoj de la termino

Kategorio:Konstruelementoj
Kategorio:Konstrufako
Gipso

[eta|Gipsa kristalo el [Friedrichroda, en Turingio.]]
eta|Gipsa fosejo.
**Gipso** estas laŭ PIV *[b]lanka pulvoro, ricevita per parta senakvigo de gipsoŝtono sub varmoago (150—), kaj uzata en diversaj industrioj pro ĝia eco formi, se miksite kun akvo, solidan, neduran mason, kiu poste hardiĝas*.

Laŭ Francisko Azorín **gipso** estas *Sulfato de kalko uzata kiel ŝmiraĵo en la konstruado.* Li indikas etimologion el greka *gipsos* kaj de tie la latina *gipsum* (gipso), kaj li aldonas terminojn tera gipso, kristala gipso, alabastra gipso, mortero de gipso, *gipsi* por ŝmiri per gipso; aldoni gipson al solvaĵo.

## Gipso kiel materialo por diversaj aferoj 
eta|maldekstre|250ra|Mano en gipso.
Gipso estas uzata en medicino, ekzemple por senmovigi kuracatan rompitan oston dum tiu resolidiĝas kaj fermas la rompaĵon per gipsbandaĝo.

## Vidu ankaŭ 
* stukaĵo
* kvadro-puco

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* informoj anglalingvaj el la retejo *WebMineral*
* informoj el la samlingva retejo *MinDat*
* informoj germanglingvaj
* pliaj tiulingvaj inforomoj de la germania asocio de gipsa industrio 

Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Konstruelementoj
Kategorio:Konstrumaterialoj
Kategorio:Konstrufako
Peter von Dusburg

**Peter von Dusburg** (germane, latine Petrus de Dusburg; naskiĝis post 1250, mortis post 1326), ankaŭ literumata **von Duisburg**, estis monaĥa pastro kaj kronikisto de la Ordeno de germanaj kavaliroj. Li estas konata pro skribado de la verkaĵo *Chronicon terrae Prussiae*, kiu priskribas konfliktojn de la 13-a kaj frua 14-a jarcento inter la Ordeno de germanaj kavaliroj kaj la praprusoj en la geografia regiono Prusio.

Liaj datoj de naskiĝo kaj morto estas nekonataj, nur certas ke li vivis de la dua duono de la 13-a jarcento ĝis la unua duono de la 14-a jarcento. Komence oni kredis ke li estis el Duisburg, Germanio, kvankam aliaj esploroj indikas li anstataŭe venas de Doesburg, prononcata , nun en la Nederlando. 

En 1324, probable dum restado en Königsberg, Peter ekverkis sian kronikon *Chronicon terrae Prussiae* nome de Grandmajstro *Werner von Orseln*. Ĝis la jaro 1326, li finis sian laboron kaj inkluzivis tekstojn de latinisto, kiu verkis pri la armeaj kampanjoj de la frua praprusa krucmilito. Tiu versio poste estis reviziita por inkluzivi okazaĵojn ĝis la jaro 1330.

Inter la jaroj 1331 kaj 1335, *Nikolaus von Jeroschin* nome de Grandmajstro *Luther von Braunschweig* tradukis la latinlingvan kronikon en la mezaltgermanan.

Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Kronikistoj
Kategorio:Ordeno de germanaj kavaliroj
Charonne (pariza metrostacio)

**Charonne** [ʃaʁɔn] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 9, en la 11-a arondismento de Parizo

## Stacio 
La stacio estis malfermita la .

En 1008, la Senjorio de Charonne estis transdonita al Abatejo de Saint-Magloire fare de reĝo Roberto la Pia. Sinsekvis pluraj posedantoj dum la jarcentoj. Eta vilaĝo disvolviĝis ĉirkaŭ la kastelo de Charonne. Ĝi estis grandparte aneksita de la ĉefurbo en 1860.

## Afero de metrostacio Charonne 
eta|maldekstra|Memortabulo de la 8-a de februaro 1962
La historia kunteksto estas tiu de la Alĝeria Milito de Sendependeco. La tiamaj politikistoj negocadas post la kuliso pri la neceso konsenti al Alĝerio ĝian sendependecon. Nur OAS (Organisation de l'Armée Secrète) rifuzas tiun eblecon.

Alvokita de maldekstrularo, manifestacio estas organizita la , por denunci la agadojn de OAS kaj la alĝerian militon. Prefekto Maurice Papon ordonas subpremi tiun manifestacion. Post forta atako de polico, manifestaciantoj provas rifuĝi en la enirejon de la metroo. Ok homoj mortas sufokitaj de homamaso kaj sub la batoj kaj naŭa en hospitalo, pro siaj vundoj.

## Interkonektoj 
*  RATP 56 76

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 9 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  (RATP)

Kategorio:Linio 9 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 11-a arondismento de Parizo
(17152) 1999 JA118

**(17152) 1999 JA118** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la kampanjo "LINEAR" elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Chronicon terrae Prussiae

eta|200px|kovrilo de ekzemplero de la libro *Chronicon terrae Prussiae* de 1679
***Chronicon terrae Prussiae*** (latine, "kroniko de la landoj de Prusio") estas kroniko de la Ordeno de germanaj kavaliroj, kiun la verkisto Peter von Dusburg finis en 1326. La manuskripto estas la unua grava kroniko de la monaĥa ŝtato de la Ordeno de germanaj kavaliroj en Prusio, kun multaj mencioj de la najbara Grandduklando Litovio, kiu kompletiĝis proksimume 100 jarojn post la praprusa krucmilito en Baltio. Ĝi estas grava fonto por informo pri la bataloj de la armee ekspansiema kavalira ordeno kun praprusoj kaj litovoj.

La kroniko estas skribita en la latina kaj konsistas el kvar volumoj. La unua volumo priskribas la fonon de la ordeno kaj ĝiaj originaj krucmilitoj en okcidenta Azio kaj la orienta mediteranea regiono. La dua volumo rakontas kiel la ordenaj kavaliroj alvenis al  Prusio, dum la tria volumo detaligas militojn kun la praprusoj kaj aliaj baltaj triboj. La kvara volumo disponigas historian kuntekston de aliaj samtempaj okazaĵoj en la mondo. La kroniko havas aldonaĵon de pliaj 20 ĉapitroj, kiuj pritraktas eventojn de 1326 ĝis 1330.

La verkaĵo estas bazita sur lokaj ordenaj analoj, kronikoj, raportoj kaj rakontoj kiujn Peter "konsideris fidindaj". Petro havis aliron al la arkivo de la ordenaj grandmajstroj en Marienburg, kaj mem atestis kelkajn eventojn.

La kroniko enhavas kelkajn etnografiajn datumojn pri la praprusoj, la indiĝena popolo konkerita de la ordeno. Ĝi enhavas multnombrajn ĉapitrojn en la stilo de religiaj vizioj kaj mirakloj, celante la glorigon de la ordena misio. La milito kontraŭ paganoj konsideriĝis sankta kaj ĉiuj kavaliroj kiuj pereas konsideriĝis havi certan lokon en la kristana ĉielo. Peter havas neniun intereson pri la interna politiko de la ordono, li ne priskribas urbojn, komercon aŭ la proceson de koloniigo. Prefere la kroniko priskribas malgrandajn elrabojn kaj bataletojn kun granda detalo. Dum liaj rakontoj de eventoj kaj bataloj estas konsiderataj fidindaj, la etnografiaj datumoj pri la praprusoj kaj aliaj baltoj supozeble estas ideologie ŝarĝitaj. Kiel pastro Peter provis instrui la leganton. La paganaj prusoj kaj litovoj estas prezentitaj kiel morala ekzemplo. Ili laŭ Peter estas piaj siamaniere, kaj la kristanoj devus honti pri sia kompare malobeema kaj peka konduto.

Kategorio:Kronikoj
Kategorio:Historio de Prusio
Kategorio:Historio de Litovio
Kategorio:Latinlingva literaturo
Kategorio:Ordeno de germanaj kavaliroj
Blättersberg

[eta|rigardo de [Burrweiler nordnordokcidenten a la suda kupolo]]

La monto **Blättersberg** apud Rhodt unter Rietburg en la
rejnlando-palatinata distrikto Südliche Weinstraße estas 613,2 m alta monto de la Palatinata arbaro.

La monto havas nordan (alteco 613,2 m) kaj sudan kupolon (alteco 606,0 m). Sur la suda kupolo staras la elrigardturo Ludwigsturm.

## Geografio 
### Situo 
La monto situas en la Haardt, la oriento montetarĉeno de la Palatinata arbaro, kaj tie en la Naturparko Pfälzerwald. ĝia pinto estas 3 km okcidentnordokcidente de Rhodt unter Rietburg. 4,5 km okcidentsud okcidente estas Edenkoben kaj 1,6 km nordokcidente la vilaĝo Weyher in der Pfalz. Norde estas la valo de Edenkoben kun la rivereto Triefenbach kaj sude estas la valo de la rivereto Modenbach. Sur la orienta flanko de la monto fontas la Leißelgraben. Orienta sprono de la norda kupolo nomiĝas Spitzbergel (alteco 324,7 m ).

## Konstruaĵoj 
### Ludwigsturm 
Sur la suda kupolo staras la en 1883 konstruita elrigardturo Ludwigsturm. De 15m alta turo oni povas vidi al sudoriento ĝis Badener Höhe kaj Hornisgrinde en la Nigra Arbaro, al sudokcidento ĝis la regna burgo Trifels, en okcidento ĝis Frankenweide kun Weißenberg (Luitpoldturm) kaj Hortenkopf (dissendoanteno), al nordokcidento ĝis Kesselberg kaj al nordnordoriento ĝis la Kalmit.

Sur la orientnordorienta flanko de la monto troviĝas piede de la monto la kastelo Villa Ludwigshöhe.

## Bildgalerio 

dosiero:2012 Pfälzerwald 525 Blättersberg ji.jpg|rigardo de Maikammer
dosiero:Rietburg2.jpg|sur la Rietburg
dosiero:180624-Villa Ludwigshöhe-01.jpg|Villa Ludwigshöhe
dosiero:Ludwigsturm 01.jpg|Ludwigsturm

## Vidu ankaŭ 
Listo de montoj en Rejnland-Palatinato

## Eksteraj ligiloj 
* Blättersberg , Wanderführer, auf wandere.net
* Rund um den Blättersberg , auf lverma.rlp.de

Kategorio:Montoj en Palatinata arbaro
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Ménilmontant (pariza metrostacio)

**Ménilmontant** [menimɔ̃tɑ̃] estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 11-a kaj 20-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la .

Ĝia nomo devenas de Bulvardo de Ménilmontant.

## Alirejoj 
La stacio havas unusolan alirejon en n-ro 137 Bulvardo de Ménilmontant.

## Interkonektoj 
*  RATP 20 71 96
*  N12 N23

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo
* Akcidento en stacio Couronnes de la Metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 11-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 20-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1903
Kategorio:1903 en Francio
(17155) 1999 KZ1

**(17155) 1999 KZ1** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la projekto *Spacewatch*, elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Frua Dinastia Periodo (Mezopotamio)

[eta|Situo de la plej gravaj [Sumero|sumeraj urboj kaj la atingo de ĉi kulturo dum la frua dinastia periodo.]]
La **frua dinastia periodo** aŭ **pradinastia periodo de Mezopotamio** estas la nomoj kiujn ricevas la etapo en la historio de Mezopotamio inter la 30a (2900&nbsp;a.&nbsp;K.) kaj la 25a jarcentoj (2334&nbsp;a.&nbsp;K.): tio estas, dum la sumeria periodo. Ĝi estas markita de la kamparaj loĝantoj kiuj ekloĝis en la urboj; kio kreis kaj florigis novajn urbojn. Ekzistas malmultaj skribaĵoj de ĝia komenco, pro kio ĝia historio estas relative nekonata. Tamen, la tekstoj reaperas en la lastaj jarcentoj de la periodo, montrante ĝeneralaĵojn pri la militoj inter la urboj pro teritoriaj kvereloj.

Komence de tiu ĉi periodo pluraj ŝanĝiĝoj okazis en la pejzaĝo de Suba Mezopotamio; la riveraj kursadoj koncentriĝis, malpliiĝante la nombro de etaj riveroj kaj pliiĝante la akvokvanto de la plej grandaj. Tiu ĉi koncentriĝo de la riveraj kursadoj favorigis la kreskadon de la urboj situantaj ĉe la bordoj de la grandaj riveroj damaĝe al la aridaj regionoj. Tiu ĉi demografia movado estis grava precipe en Suba Mezopotamio. La apero de multnombraj rivalaj urboj donis finon al la supereco de Uruk, kiu regis en la regiono dum la antaŭaj jarcentoj, en la periodo konata kiel periodo de Uruk.

Kategorio:Sumero
Kategorio:Sumeraj dinastioj
Sinmortiga pakto

**Sinmortiga pakto** estas konsentita plano inter du aŭ pli da homoj por komuna sinmortigo. La plano povus esti sinmortigi kune, aŭ malkune sed proksime tempe. Sinmortiga pakto estas grava koncepto en la studado de sinmortigo, kaj jam okazis tra la tuta historio, kaj ankaŭ en fikcio. 

Sinmortiga pakto kiu estas planita ĉe la interreto, ofte inter tute nekonatoj, estas interreta sinmortigo.

## Vidu ankaŭ 
* Romeo kaj Julieto

Kategorio:Sinmortigo
Templo de Kukulkano

La **Templo de Kukulkano** aŭ **Piramido de Kukulkano** (strukturo ankaŭ konata kiel «La Kastelo», ĉar la hispanaj konkistadoroj en la 16-a jarcento serĉis ĝian similecon arkitekturan kun la ekzistantaj en la eŭropa kontinento), estas antaŭkolumba konstruaĵo situanta en la Jukatana duoninsulo, en la nuna samnoma subŝtato en Meksiko. La nuna templo estis konstruita en la 12-a jarcento de nia erao de la majaoj de la etno *Itzá* en sia ĉefurbo, la antaŭkolumba urbo Chichén Itzá. Ĝia dizajno konsistas el piramida geometriaĵo, el naŭ niveloj aŭ bazamentoj, kvar ĉefaj fasadoj ĉiu el ili kun centra perono, kaj supera platformo finiĝanta per templeto. En tiu konstruaĵo estis kultita la majaa dio Kukulkano, pro tio oftas en ĝi la serpentaj dekoraciaĵoj. Aliflanke ĝi ankaŭ havas simbolismojn kiuj aludas la plej gravajn numerojn kiujn la majaaoj uzis en la majaa kalendaro (la suna agrikultura kalendaro, *Haab* aŭ *Xihuitl*, de 5 × 73, do 365 tagoj), la kalendaro *colkino* (la sankta kalendaro *Tzolkʼin* de 260 tagoj) kaj la *kalendara rado* (hispane *rueda calendárica*, kombino de la 365-tagaj kaj 260-tagaj cikloj). La liniigo de la piramido ebligas observi diversajn fenomenojn pri lumo kaj ombro, kiujn ĝi mem produktas dum la ekvinoksoj kaj solsticoj ĉiujare.

Kukulkano estas grava dio en la majaa mitologio, majae ''k'u uk'ulkan*, tio estas "plumo kaj serpento" konata ankaŭ kiel kiĉee *Q'uk'umatz'', tio estas "plumigita serpento", en la mitologio de la kiĉeoj. Tiele aperas en Popol Vuh kiel dio kaj kreanto de la mondo .

En 1988, Unesko deklaris la majaan urbon Chichén Itzá kiel Monda heredaĵo. En komparo kun la Piramido de Keopso en Egiptio, aŭ eĉ kun la Piramido de la Suno de Teotiŭakano, la dimensioj de la piramido de Kukulkano estas etaj.

[eta||maldekstra|270ra|La Templo de [Kukulkano (Chichén Itzá).]]

Kategorio:Piramidoj de Meksiko
Colonel Fabien (pariza metrostacio)

**Colonel Fabien** [kɔlɔnɛl fabjɛ̃] estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 10-a kaj 19-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio komence nomiĝis *Combat*, el samnoma Placo sur kiu ĝi situis.

La placo estis alinomita «&nbsp;Colonel Fabien&nbsp;» post la Dua mondmilito, la , laŭ kromnomo de Pierre Georges dum la Franca rezistado.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri unusola alirejo en n-ro 83, Bulvardo de la Villette.

## Interkonektoj 
*  RATP 46 75

## Proksime 
* Hospitalo Saint-Louis
* Sidejo de la Franca Komunista Partio (konstruita inter 1967 kaj 1972, fare de brazila arĥitekto Oscar Niemeyer)
* Liceo Gustave-Ferrié

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 10-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 19-a arondismento de Parizo
Maniŝutusu

**Maniŝutusu** estis la tria reĝo de la Akada Imperio. Li estis filo de Sargono kaj frato de sia antaŭulo Rimuŝ, kiu mortis en palaca ribelo kaj post tio sukcedis lin en la 23a jarcento a.K.

Dum lia regado daŭrigis la ĝeneralan situacion de ribeliĝoj kiu estiĝis fine de la regado de sia patro, kiun lia frato traktis akrece. La regado de Maniŝutusu havis certan paralelismon kun tiu de sia frato kiu ankaŭ devis alfronti tiujn samajn ribelojn, inter kiuj elstaras tiuj de la popoloj de la nordo kaj la oriento de la Imperio. En tiuj ĉi jaroj, unuafoje estas menciita la minaco de la huritoj.

Estas konata militkampanjo kiun li entreprenis en la Persa Golfo, samkiel la koncedo de terenoj al liaj servutuloj. Fine li estis murdita samkiel sia frato. Lia sukcedinto estis sia filo, Naram-Sin.

Kategorio:Reĝoj de Sumerio
Kategorio:Akada Imperio
Rimuŝ

[eta|250ra|dekstra|[Argiltabuleto kun listo de venkoj de Rimuŝ (Muzeo Luvro)]]
**Rimuŝ** estis la dua reĝo de la Akada Imperio. Filo de Sargono, regis post la morto post la morto de ĉi lasta, meze de la 23a jarcento a.K.

Li heredis la situacion de ĝeneralaj ribeliĝoj kiuj estiĝis fine de la regado de sia patro, kiujn li alfrontes akrece. Tiu ĉi ribeliĝo manifestiĝis unue malobeo en izolitaj urboj kiaj Ur, Lagaŝ, Umma, Uruk kaj Kazallu, kaj poste kiel konfronto kon koalicio de la popoloj de Elamo. Oni diras ke dum lia regado, Ebla reprenis sian antaŭan perditan sendependecon. Fine, li estis murdita en palaca ribelo kaj lin sukcedis sia frato, ankaŭ filo de Sargono, Maniŝutusu.

Kategorio:Sumeriaj reĝoj
Kategorio:Akada Imperio
Natria palmitato

**Natria palmitato**, **palmitato de natrio** aŭ **C16H31NaO2** estas organika natria kombinaĵo de palmitata acido, blanka solido, uzata por sapo-fabrikado, kemia reakcianto kaj manufakturo de aliaj derivaĵoj. Natria palmitato rezultas el reakcio inter palmitata acido kaj kaŭstika sodo.

En akva solvaĵo ĝi estigas palmitatan acidon kaj natrian hidroksidon. Palmitata acido trovatas en bestoj, plantoj kaj mikroorganismoj. Ĝi estas la ĉefa komponaĵo el palmarboj, sed ankaŭ troveblas en viandoj, fromaĝoj, buteroj kaj aliaj produktoj. Kiam hejtata, natria palmitato liverigas akrajn fumojn kaj okuliritaj substancoj.

## Sintezo 
* Natria palmitato prepareblas pere de reakcio inter la palmitata acido kaj natria hidroksido:
\mathsf{ NaOH + C_{15}H_{31}COOH \ \xrightarrow{}\ C_{15}H_{31}COONa + H_2O }
* aŭ natria bikarbonato:
\mathsf{ NaHCO_3 + C_{15}H_{31}COOH \ \xrightarrow{}\ C_{15}H_{31}COONa + H_2O + CO_2 \uparrow}

## Historio 
Palmitata acido estis unue malkovrita en 1840 de Edmond Frémy, dum sapigo de palmoleo, kiu estas ekstraciita el frukto de Elaeis guineensis. Ĉi-palmoj kutime troviĝas en tropikaj partoj el afrika sudo, kaj la oleo estis alportita al Eŭropo el la orienta bordo de tiu kontinento, kaj estas vaste uzata en la manufakturo de sapoj kaj kandeloj.

## Literaturo 
* Chemical Composition of Everyday Products, John Toedt,Darrell Koza,Kathleen Van Cleef-Toedt
* NIST National Institute of Standards and Technology
* Santa Cruz Biotechnology 
* MSDS 
* Chemicals for Life and Living, Eiichiro Ochiai
* Slideshare
* Chemical Composition of Everyday Products, John Toedt, Darrell Koza, Kathleen Van Cleef-Toedt
* Powder Mixing, Volume 10, B.H. Kaye

## Referencoj 
Kategorio:Natriaj kombinaĵoj
Blanche (pariza metrostacio)

**Blanche** [blɑ̃ʃ] () estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 9-a kaj 18-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la , du semajnojn post la plilongigo de linio 2 inter *Étoile* kaj ''''. Dum tiuj du semajnoj, vagonaroj transiris la stacion senhalte.

Ĝi situas sub Bulvardo de Clichy, oriente de Placo Blanche.

La nomo de la stacio devenas de Placo Blanche, sub kiu ĝi troviĝas, kaj de Strato Blanche (Strato Blanka). En la pasinto, tiu strato estis trairita de aŭtoj, ŝargitaj de gipso el la gipsa fosejo de Montmartre, kiuj postlasis blankajn spurojn de pulvoro en la kvartalo.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri unusola alirejo, nome ŝtuparo kiu troviĝas sur inter-ŝoseo, fronte al n-ro 59, Bulvardo de Clichy.

## Interkonektoj 
*  RATP 30 54 68 74 OpenTour
*  N01 N02

## Proksime 
* Kabaredo Moulin Rouge

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo

## Eksteraj ligiloj 
*  (RATP)

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 9-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 18-a arondismento de Parizo
Etalona monero

[eta|dekstra|Ora monero *Vienna Philharmonic* el [Aŭstrio estas ekzemplo de moderna ormonero.]]
**Etalona monero** aŭ **etalono** estas monero stampita el valora metalo kaj stokata kiel valoraĵo aŭ investado, pli ol uzata por ĉiutaga komerco. Britio difinas investadajn monerojn pli specife kiel moneroj kiuj estis stampitaj post 1800, havas purecon de na malpli ol 900 purmilonoj kaj estas, aŭ estis, laŭleĝa valuto en sia lando de origino (kiuj ne plenumas tiun lastan postulon ne estas "moneroj" laŭ la juro de Usono kaj anstataŭe devas esti reklamitaj kiel "rounds").

Etalonaj moneroj estas kutime disponeblaj en oro kaj arĝento, kun la esceptoj de la Krugerrando kaj la svisa Vreneli kiuj estas disponeblaj nur en oro. La serio de la Usona aglo estas disponebla en oro, arĝento kaj plateno, kaj la serio de la Kanada Acerfolio estas disponebla en oro, arĝento, plateno kaj paladio.

Etalonaj moneroj vendiĝas je valoro super la merkata prezo de la metalborso. La valoro estas ankaŭ alligita al la dimensio, fasonado, stokado kaj distribuado.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
*Ingoto

Kategorio:Moneroj
Kategorio:Valormetaloj
Kategorio:Numismatiko
Kategorio:Ekonomio
Akada Imperio

La **Akada Imperio** estis granda reĝlando de Mezopotamio kreita post la konkeroj de Sargono. Ĝi havis sian plejan gloran pinton inter la 24a kaj la 22a jarcentoj a.K. (2334 al 2192 a.K.) en kiu kvin reĝoj regis: Sargono mem, liaj filoj Rimuŝ kaj Maniŝutusu, lia nepo Naram-Sin kaj lia filo, Ŝarkaliŝari kiuj entute regis 141 jarojn.

La posedaĵoj de la Akada imperio etendiĝis al la tuta baseno de Tigriso kaj Eŭfrato, Elamo, Sirio kaj laŭ la enskribaĵoj, ĝis Libano kaj la bordoj de la Mediteraneo. Laŭ tiuj enskribaĵoj pluraj ekspedicioj estis entreprenitaj ĝis Anatolio kaj la interno de la Zagros-montaro kaj la imperio regis la komercadon en la Persa golfo ĝis Magan (eble Omano) kaj la regiono de la Indusa valo.

La urboj de Mezopotamio pleniĝis je monumentoj kaj steloj memorigaj kiuj menciis la grandecon de la nova imperio kaj en la skribo okazis grava avanco de la akada lingvo, kiu konvertiĝis en la administra lingvo de la ŝtato.


Kategorio:Mezopotamio
Kategorio:Eksaj landoj de Azio
Kategorio:Aperis en la 3-a jarmilo a.K.
Kategorio:Malaperis en la 3-a jarmilo a.K.
Anvers (pariza metrostacio)

**Anvers** [ɑ̃.vɛʁ] () estas stacio sur linio 2 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 9-a kaj 18-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
Inaŭgurita la , la stacio utilis kiel finstacio de linio , dum kelkaj monatoj antaŭ la malfermo de nova parto de la linio iranta unue ĝis , kaj poste ĝis la nuna finstacio .

Ĝi ŝuldas sian nomon al apuda Skvaro de Anvers (Antverpeno).

## Interkonektoj 
*   Funikularo de Montmartre
*  RATP 30 54 85 OpenTour
*  N01 N02

## Proksime 
* Brokantejo sur Bulvardo de Rochechouart
* Monteto Montmartre
* Baziliko de la Sankta Koro

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* linio 2 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 9-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 18-a arondismento de Parizo
József Bencze

**József Bencze** [jOĵef bence], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bencze József** estis hungara kuracisto.

József Bencze http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=bencze naskiĝis la  1893 en Uraiújfalu. Li mortis la  1970 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Bencze akiris kuracistan diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1922, sed pli frue dum la 1-a mondmilito li batalis. Post siaj studoj li laboris en sia naskiĝloko ĝis la nazia erao. En 1944 li estis deportita. Post la 2-a mondmilito li kuracadis en Szombathely. Inter 1949 kaj 1956 li estis kuracisto en prizono, poste li estis respondeca kuracisto pri la regiona sanstato. En 1960 li kandidatiĝis. Li multe okupiĝis pri historio de la hungara medicino. Li ricevis memormedalon en 1958.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Vas megye egészségügyének története (Medicina historio de Vas (Hungario)), (1955)
* *A majorok és puszták, mint az empirikus orvoslás és a babonás hiedelmek megőrzői* (1960)
* *Az utolsó Vas megyei ember és állatgyógyítóról'' (1966)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre) 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Funikularo de Montmartre

La **Funikularo de Montmartre** () estas aŭtomata funikularo kun du vagonoj en la 18-a arondismento de Parizo, kiu priservas la kvartalon de Montmartre. Ĝi ebligas iri, ekde la piedo de la monteto, ĝis la Baziliko de la Sankta Koro kaj reen. Ĝi estas ekspluatata de RATP (Aŭtonoma Regio de Parizaj Transportoj) kaj estis inaŭgurita la , kvankam la nuna funikularo estas restaŭrita versio de la antaŭa.

## Interkonektoj 
*    
*    

## Vidu ankaŭ 
* Funikularo de Odeso
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 2 de la metroo de Parizo
* Listo de funikularoj

## Eksteraj ligiloj 
* carto.metro.tramway.rer.funiculaire

Kategorio:RATP
Kategorio:Linio 2 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 18-a arondismento de Parizo
Kategorio:Transporto en Parizo
Montmartre
Kategorio:Montmartre
Montmartre
City-turdomego

eta|City-turdomego en Leipzig
La **City-turdomego** () estas fama multetaĝa domo en Lepsiko, Germanio, situante proksime de Augustus-placo.

## Priskribo 
La turdomego konstruitis inter 1968-72 laŭ la planoj de la arkitekto Hermann Henselmann kaj iam estis parto de la universitato. Ĝi estas 142 m alta kaj ekde la jaro 2000 monumentprotektitaĵo.

La nova, duetaĝa nigra alkonstruaĵo (2001, fare de Peter Kulka) gastigas provsalonojn por la Sinfonia orkestro kaj la Radia kaj infana koruso de MDR kaj estas unita per 23 m longa ponto kun la koncertejo Gewandhaus. En la 29-a etaĝo estas restoracio, en la 31-a aperta platformo, de kie oni havas ravan belvidon super Lepsikon kaj longen en la ĉirkaŭaĵojn.

## Fonto 
Mundus, Doris: *Leipzig an einem Tag. Ein Stadtrundgang*, Eldonejo Lehmstedt, Leipzig 2007 (6-a eldono de 2015), p. 58

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la domego 
* 
* Informoj ĉe *archinform.net*

Kategorio:Konstruaĵoj en Lepsiko
lepsiko
lepsiko
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1972
Rusa preĝejo de Lepsiko

La **Memorpreĝejo Sankta Aleksio** () troviĝas en Lepsiko, Germanio, Philipp-Rosenthal-Straße nr 51a.

## Historio 
La preĝejo estis konstruita en 1912—1913 je memoro de  rusaj soldatoj pereintaj dum la Batalo de Leipzig. Ĝi estas sub la patroneco de metropolito Aleksio de Moskvo. Laŭ dezajno de la peterburga arkitekto Vladimir A. Pokrovskij aperis 55 m alta ŝtalbetonkonstruaĵo kun tenta tegmento kaj orumita bulba kupolo kaj riĉe ornamita ronda arka portalo.

La suprenirejon al la supra preĝejo kun ekstera procesirondirado ebligas du malfermitaj ŝtuparoj. Pli malsupre estas la vintra preĝejo; la internon dominas 18 m alta, en Moskvo farita ikonostazo kun 78 ikonoj laŭ malnovrusa modelo. En la kripta kapelo troviĝas sarkofagoj de altrangaj rusaj oficiroj kaj ĉerko de nekonataj rusaj soldatoj.

## Fonto 
Mundus, Doris: *Leipzig an einem Tag. Ein Stadtrundgang*, Eldonejo Lehmstedt, Leipzig 2007 (6-a eldono de 2015), p.&nbsp;61

## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo de la komunumo
* Preĝejoj en Lepsiko
* Informoj ĉe *archinform*

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Lepsiko
Lepsiko
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1913
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1910-1919
Kategorio:Napoleonaj militoj
Skeirono

**Skeirono** (helene *Σκίρων*, latine *Sciron*) estis en la helena mitologio kruela rabisto el Istmo , proksime de Megaro.
Sian rabistan metion li entreprenadis laŭ iom aparta maniero. Ĉiun vojaĝanton li venigis al fontujo sub alta roko apud maro, devigis lin demeti liajn aĵojn kaj lavi al li piedojn. Poste la malfeliĉulon per forta piedŝoto li faligis en maron. Evidente tio sukcesadis, momento de surprizo rolis sian.

Sed tamen fine la rabiston trafis obstakloj. Tio okazis kiam la juna Tezeo en sia dek sesa jaraĝo iris de sia avo, troizena reĝo Piteo al sia duonpatro Egeo, atena reĝo. Tezeo volis dum la vojaĝo travivi aventurojn, per kiuj li akiru famon kaj reputacion.

Kiam Skeirono intencis praktiki sian metodon, Tezeo mem kaptis lin je la piedoj kaj trans sian kapon ĵetis lin en la maron. Tie vore konsumis lin grandaj monstraj testudoj.

Skeirono estis la tria en vico, kiujn Tezeo venkis per iliaj propraj rimedoj. Antaŭ li estis Perifeto, Siniso kaj simila sorto ankoraŭ atendis Kerkionon kaj Prokruston.

Skeironan nomon havas ĝis nun roko en Istmo. Strato estas tie larĝigita, por ke turistoj povu rigardi lokon, kie Skeirono pereis. Sed la maro apud la roko estas malprofunda kaj testudoj en ĝi ne vivas.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Kategorio:Herooj de la helena mitologio
Ŝarkaliŝari

**Ŝarkaliŝari** (2218&nbsp;a.&nbsp;K.–2192&nbsp;a.&nbsp;K.) estis reĝo de la Akada Imperio. Filo de Naram-Sin, ne povis imiti sian patron kaj la Akada Imperio diseriĝis pro la internaj konfliktoj, pro la alveno de Puzurinsusinak (ankaŭ nomata Kutik-Inŝuŝinnak), reĝo de Avan kaj de la gutidoj.

La komenco de la fino ekiĝis per la samtempaj ribeliĝoj en Sumerio. Ŝarkaliŝari kapablis bremsi ilin ĝis la peto de la citita reĝo de Avan, kiu realigis ekspediciojn tra la tuta teritorio. La fremdaj nomadoj, la amoridoj kaj la gutidoj estis komence venitaj en la batalo de Basar. Susiano disiĝis de la regno. La reĝo Ŝarkaliŝari mortis pro murdo, malfermiĝante krizan vojon kaj ribelojn en la Imperio kiu metis finon al la Imperio malpliiĝante al la urbo Akado.

Post tiu ĉi reĝo, 5 pliaj reĝoj estas menciataj, kiaj Dudu kaj Ŝu-Turul.

Kategorio:Reĝoj de Sumerio
Kategorio:Akada Imperio
István Bencsik (pedagogo)

**István Bencsik** [iŝtvAn benĉik], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Bencsik István** estis hungara profesoro, parlamentano.

István Bencsik http://portal.agr.unideb.hu/media/Bencsik_Istvan_925.pdf naskiĝis la  1910 en Hungara reĝlando en Fülekpilis (nuntempa Pleš en Slovakio). Li mortis la  1988 en Budapeŝto.

## Biografio 
István Bencsik frekventis kalvinanan gimnazion en Sárospatak, poste li akiris pedagogian diplomon en Reĝa Scienca Universitato Pázmány Péter en 1933. En la sekva jaro li instruis en luteranaj gimnazioj en Nyíregyháza, ekde 1937 en Orosháza, ekde 1943 en agrara mezlernejo de Szarvas. Post la 2-a mondmilito li estis lernejestro en Szarvas, inter 1953 kaj 1956 li estis agrara akademiestro en Debrecen. En 1962 oni kreis el la akademio altlernejon, poste agraran universitaton. Li estis en ambaŭ lernejoj rektoro ĝis 1970.

Post la 2-a mondomilito li havis ankaŭ politikan karieron. Jam en 1944 li aliĝis al la Nacia Kamparana Partio, kie post jaroj li ricevis signifajn postenojn, krome li estis departementestro unu jaron, fine li havis postenon en la agrikultura ministerio. En 1948 li aliĝis al la komunistoj, en 1957 al Hungara Socialista Laborista Partio. inter 1948-1952 kaj 1963-1975 li estis parlamenta deputito. En 1974 li pensiuliĝis.

## Memorigiloj 
* busto en la universitata ĝardeno en Debrecen ekde 2010 https://dea.lib.unideb.hu/dea/handle/2437/125150

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Gutidoj

La **gutidoj**, **guti** aŭ **gutu** estis popolo de la oriento de Tigriso, kiu loĝis en la Zagros-montaro fine de la tria jarmilo a.K., kiu ekde 2000&nbsp;a.K. partoprenis en la bataloj por regadi Akadon, reĝlando kiun parte li mallonge okupis (2180&nbsp;a.K.–2175&nbsp;a.K.) kaj por pli longa tempo (2159&nbsp;a.K.–2116&nbsp;a.K.). Ili aperas en la historio kiam Naram-Sin, akada reĝo, entreprenas punan ekspedicion kontraŭ li. La fama steleo de Naram-Sin elmontras la militistan venkon de ĉi lasta reĝo. Tamen, unu jarcenton poste la gutidoj venĝis sin atakante la Akadan Imperion, elmuntante ĝin. La gutidoj altrudiĝis en Mezopotamio dum unu jarcento, ĝis la suferita malvenko fare de la unua reĝo de la urbo Uruk, Utu-ḫegal—, la politika resurekto de la antikva urbo sumera Ur anstataŭis ĝian potencon definitive.

Kategorio:Historio de Irako
Kategorio:Gutidoj
Naram-Sin

[eta|250px|Naram-Sin subpremante siajn malamikojn en la [steleo de la Venko]]
**Naram-Sin** (ĉirkaŭ 2254&nbsp;a.&nbsp;K. - 2218&nbsp;a.&nbsp;K.) estis la 4a reĝo de la Akada Imperio, kiu ampleksiĝis al la tuta Mezopotamio.

Sub Naram-Sin, tria sukcedinto kaj nepo de Sargono la 1a I, la Akada imperio atingis sian zeniton. Li komencis sian regadon per granda ribeliĝo de pli ol dudek mezopotamiaj reĝoj kiujn li forte venkis. De tie, Naram-Sin komencis konkeri la tiam konatan mondon, plivastigante siajn posedaĵojn ekde Elamo al la Mediteraneo. Li konkeris Sirion, la regiono de Halepo kaj malsupreniris ĝis la Sinajo, kiu estis forprenita al Egiptio. Tiel grandaj estis liaj venkoj ke li ordonis la skulptadon de la steleo de Naram-Sin kaj sin proklamis dio.

Temas fakte, pri la unua mezopotamia reĝo kiu sin proklamis dio, kaj la unua kiu estis nomata "reĝo de la kvar anguloj de la mondo", tio estas, la universo.

Li havis rilatojn kun la kulturoj de Induso-valo (*Meluhha* por la akadanoj) kaj regis grandan parton de la Persa Golfo. Naram-Sin plivastigis sian imperion venkante super la reĝo de Magan kaj la triboj de Taŭruso. Li konstruis la administrajn centrojn de Tell Brak kaj Ninivo kaj daŭrigis kun la politiko nomumi familianojn por okupi postenojn pri religiaj kaj ritaj aferoj en diversaj urboj kaj temploj de la imperio, aŭ kiel regantoj por posedi la efektivan regpovon kaj tre centralizita en la malsamaj teritorioj de la imperio.

Kategorio:Akada Imperio
Kategorio:Sumeriaj reĝoj
Épagny (Côte-d'Or)

**Épagny** estas franca komunumo, kiu situas en departemento Côte-d'Or kaj en regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Épagny etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj laŭ kvadrata kilometro. La komunumo situas en Côte-d'Or, en la nordorienta parto de Burgonjo.

## Monumentoj 
* La timpano de la flanka portego de la preĝejo sankta Petro estas  .

## Famulo 
Laŭ la legendo oni arestis tie la sanktulinon sankta Bénigne, kiu poste martiriĝis.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Epagny
Dovelo

eta|250px|Partoj de la "klasika" arko, mezpunkta, en ŝtono.

La **dovelo**, en arkitekturo kaj konstruinĝenieriko, estas konstru-elemento kiu konsistas el arko kiu povas esti el diversaj materialoj, kiel la briko aŭ la ŝtono. Nuntempe ellaboriĝas el betono, ŝtalbetono aŭ antaŭplektita betono.

En la klasika arkitekturo, la dovelo estas peco, kutime el ŝtono, kojnoforma kiuj konsistigas la arkon aŭ la volbon kaj karakteriziĝas pro sia radia situo.

Laŭ Francisko Azorín **dovelo** estas *Ĉiu prisma peco de pecigita arkaĵo.* Kaj li indikas etimologion el la latina *dolium*.

La dovelo de la centro, kiu fermas la arkon, nomiĝas ŝlosoŝtono. La fundamentaj doveloj de la ekstremoj, kiuj ricevas la pezon, nomiĝas arkaĵa bazo-ŝtono. La interna parto de dovelo nomiĝas intradoso kaj la dorso ne videblas ĉar ĝi troviĝas ene de la konstruaĵo, trasdoso.

## Notoj 
Kategorio:Arkoj kaj volboj
Uŝabto

[eta|Uŝabto de [Ramseso la 4-a. Muzeo Luvro.]]
**Uŝabto** aŭ **Uŝebto** estas egipta termino kiu signifas «kiuj respondas» kaj estas etaj statuoj kiuj, en la Antikva Egiptio, estis metitaj en la tombo de la mortinto. La plejmulto ili estis faritaj el fajenco, ligno aŭ ŝtono kvankam la plej valoraj estis faritaj el lazurito. Ĝia celo en la religio kaj egipta mitologio estis ilia utilo por la mortinto en la Aaru (la paradizo egipta), ĉar la egiptoj pensis ke la *spiritoj* de ĉi tiuj statuetoj labous por ili en la postmorto.

Ĝenerale estis mumiformaj statuetoj, laŭ bildo de la mortinto, portante ŝpaton kaj kelkfoje sakon ĉe la dorso. En la Meza Egipta Imperio ili portis la sorĉkanto 472 de la Tekstoj de la sarkofagoj; dum la Nova Egipta Imperio, en la antaŭa parto ĝi portis la 6a ĉapitron de la Libro de mortintoj kiu, per recitado, donis vivon al la statueto kaj tiel ili povis labori por la mortintoj.

La kvanto de uŝabtoj metitaj en la tombo variis laŭ la epoko kaj graveco de la mortinto. Kelkaj tomboj de la Nova Imperio posedis 365 uŝabtojn aŭ pli. Pli ol 400 estis eltrovitaj en la tombo de la faraono Tutanĥamono, en tiu de Setio la 1-a pli ol 700, kaj en tiu de Taharko pli ol mil.

Kategorio:Egipta mitologio
Kategorio:Ceramiko
Tanutamani

**Bakara Tanutamani**, (664 a.K. - 656 a.K.) estis reĝo de la dudekkvina egipta dinastio, nomata kuŝa dinastio de Nubio.
Lia nomo en kopta lingvo estis **Tanutamani**. En la *asiriaj analoj* aperas kiel *Tandamane*. Lia tronnomo estis *Bakara*. Manetono ne citis lin. Li estis filo de la reĝo Ŝabako kaj nevo de sia antaŭulo Taharko. [160ra|eta|Bildo de la dio [Amono, el la epoko de Tanutamani. Muzeo Ashmolean.]]La invadinto asiriaj nomumis la kiel reĝon al Nekao la 1-a, poste forlasinte Egiption. Tial do, ekde Nubio, Tanutamani iris tra la valo de la rivero Nilo kaj konkeris tutan Egiption, inkluzive de Memfiso. Nekao la 1-a, la reprezentanto de la asirianoj, estis murdita en la militkampanjo de Tanutamani. Kiel reago, la asirianoj revenis al Egiptio, venkis super la armeo de Tanutamani en la Nildelto kaj avancis suden ĝis Tebo, forrabante ĝin.

La asiria okupado en 661&nbsp;a.&nbsp;K., metis finon al la regado de la nubiaj reĝoj en Egiptio, kvankam la aŭtoritateco de Tanutamani estis agnoskata en la Supra Egiptio en la oka jaro de la regado. En 656&nbsp;a.&nbsp;K. la armeo de Psametiko la 1-a pace prenis la regon super Tebo kaj kunfandis ĝin finfine sub lia regado. Poste, Tanutamani regis nur en Nubio; li mortis en 653&nbsp;a.&nbsp;K. kaj estis enterigita en la familia tombejo en El-Kurru.

La nubiaj (kuŝaj) reĝoj forlasis Egiption kaj regis en la nuna Sudano dum jarmilo, unue ekde la urbo Napata, kaj poste ekde Meroe.

Kategorio:25-a egipta dinastio
Kategorio:Reĝoj de Kuŝ
Kategorio:Faraonoj
Arkamani

**Arkamani la 1-a** estas la unua reĝo de Kuŝ enterigita en Meroe, en la nubia piramido BEG S 006, proksime al sia edzino, la reĝino Bartarê (piramido BEG S 004) kaj sia sukcedinto Amanislo (piramido BEG S 005).

Li estas samtempulo kun la faraono laĝida Ptolemeo la 2-a.

Kategorio:Reĝoj de Kuŝ
Luterana preĝejo (Orosháza)

La **Luterana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en Orosháza, en la urbomezo.

## Historio 
En 1744 alvenis loĝantoj el Tolna, kie li ne rajtis esti luteranoj. Ili tuj konstruis provizorajn preĝejon kaj lernejon. La nun videbla preĝejo estis konstruita ekde 1777. Komence oni konstruis aparte turon kaj navon. La ĉefnavo estis preta en 1786. Interligaj partoj inter la turo kaj la navo estis konstruita en 1830. Plena renoviĝo okazis inter 1985-1987.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto inter arboj, sed la ĉefa enirejo atingas la trotuaron. Ĉe la supre parto de la turo estas videbla rondira teraso, kiun longe profitis la fajrobrigado por tuj ekvidi la fajron. Interne estas galerio por la orgeno kaj la aŭskultantoj. La altara bildo estis pentrita en 1838.

Ekstera apartenaĵo de la preĝejo estas infanĝardeno, lernejo, gimnazio kaj societo pri emeritoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto 
* http://oroshaza.utisugo.hu/latnivalok/evangelikus-templom-oroshaza-91753.html  
* http://oroshaza.varosom.hu/latnivalok/vallasi-epuletek/Evangelikus-Templom-1.html  
eta|Fone turo de la ĉefa luterana preĝejo en Orosháza

Orosháza
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Orosháza
Taharko

**Nefertumĥura Taharko**, reĝo de la 25-a egipta dinastio, aŭ de la regno de Kuŝ, kies regado proksimume estis inter 690&nbsp;a.&nbsp;K. kaj 664&nbsp;a.&nbsp;K. Li apartenas al la Tria Meza Periodo de Egiptio.

Manetono nomis lin **Tarkos**, komentante ke li regis 18 jarojn (Seksto Julio Afrika). Eŭzebo de Cezareo nomis lin **Tarakos** (laŭ Georgo Sinkelo) aŭ **Sarako** (armena versio) en kiu li regis 20 jarojn.[eta|150ra|[Uŝabto de la faraono Taharko]]Taharko estis frato de Ŝabitko, la antaŭa reĝo kaj filo de Pianĥi, nubia reĝo de Napata kiu konkeris Egiption.

Estis dum lia regado kiam liaj malamikoj, regantoj de Asirio, invadis Egiption. Asarhadono gvidis plurajn kampanjojn kontraŭ Taharko, kiu restis registrita en pluraj monumentoj. Lia unua atako, en 677&nbsp;a.&nbsp;K., organiziĝis por repacigi la arabajn tribojn proksimajn al la Morta Maro. Asarhadono invadis Egiption en la 17a jaro de la regado de Taharko.

Taharko venkis super la asirianoj en tiu okazo, sed tri jarojn poste (671&nbsp;a.&nbsp;K.) la asiria reĝo forprenis kaj disrabis Memfison, kaptante multajn anojn de la reĝa familio. Taharko fuĝis suden kaj Asarhadono reorganizis la politikon en la nordo, entronigante la reĝon Nekao la 1-a, de la 26a dinastio, kiel reĝon en Sais.

Tamen, post la eliro de la lando de la reĝo de Asirio, Taharko reorganizis la politikon en Suba Egiptio, incitante multnombrajn ribeliĝojn. Asarhadono mortis antaŭ ol povi reveni al Egiptio, estante sia heredanto Asurbanipal kiu plian fojon Egiption. Asurbanipal venkis Taharkon, kiu fuĝis al Tebo kaj tie forpasis post 26 jaroj da regdo. Lin sukcedis sia filo Tanutamani. Li estis enterigita en El-Kurru.

Kategorio:Faraonoj
Kategorio:Reĝoj de Kuŝ
Kategorio:25-a egipta dinastio
Mary Lefkowitz

**Mary R. LEFKOWITZ** (n. en 1935) estas emerita profesorino pri klasikaj studoj en la Kolegio Wellesley de Masaĉuseco, Usono.

Ŝi publikigis pri diversaj temoj inter ili la mitologio, la virinoj en la Antikvo, Pindaro, kaj la fikcio en la antikva biografio. Ŝi kaptis la atenton de pli vasta sekvantaro pro la kritiko kiun ŝi havas rilate al la Afrikcentrismo rilate al la antikva helena kulturo.

En *Black Athena Revisited* (1996), kune eldonita kun sia kolego de Wellesley, Guy MacLean Rogers, la ideoj de Martin Bernal estas submetitaj al detala esplorado fare de la spertuloj en tia fako.

Ŝia edzo estas Sir Hugh Lloyd-Jones, eksa profesoro de la greka en la Universitato de Oksfordo.

En 2006 ricevis la National Humanities Medal.

## Pri dioj en la Iliado 
Mary Lefkowitz (2003)

## Verkoj 
* *The Victory Ode : An Introduction* (1976)
* *Heroines and Hysterics* (1981)
* *The Lives of the Greek Poets* (1981)
* ''Women's Life in Greece and Rome* (1982) eldonita kun Maureen Fant
* *Women in Greek Myth* (1986)
* *First-person Fictions : Pindar's Poetic "I"* (1991)
* *Not Out of Africa: How Afrocentrism Became an Excuse to Teach Myth As History* (1996)
* *Black Athena Revisited* (1996) eldonita kun Guy Maclean Rogers
* *Greek Gods, Human Lives: What We Can Learn From Myths'' (2003)

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Greek Gods, Human Lives: Our Fascination with Myths : prelego de Mary Lefkowitz
* Excerpts from Mary Lefkowitz's Not Out of Africa
* Afrocentrism: diskutado kun Mary Lefkowitz kaj Ron Karenga
* Black Athena and the debate about Afrocentrism in the US de Thomas A. Schmitz (PDF)

Kategorio:Usonaj filologoj
Registrita Historia Monumento (Francio)

eta
**Registrita Historia Monumento** (franclingve: *monument historique inscrit*) estas franca historia monumento (konstruaĵo aŭ meblo) protektata de la ŝtato pro sia nacia elstara historia kaj arkitektura signifo. Tia agnosko de la publika interesiĝo koncernas ĉefe la artan kaj historian aspekton de la monumento.

Historiaj monumentoj povas esti mebloj: mebloj ekleziaj (sonoriloj, kalikoj, simplaj feraĵoj de pordoj, ...).

La protektado por klasita monumento estas pli alta ol por registrita monumento.

## Vidu ankaŭ 
* Klasita aŭ registrita loko (Francio)
* Klasita Historia Monumento (Francio)

## Eksteraj ligiloj 
* [Indekso praktika de la ministerio(https://eo.wikipedia.org/wiki/ministerio) pri kulturo] (france)
* [Dosiero de la ministerio pri kulturo kaj komunikado(https://eo.wikipedia.org/wiki/komunikado)] (france)

Kategorio:Monumentoj de Francio