open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Maura Tombelli

.
Antaŭ interesiĝi pri astronomio, ŝi laboris en banko. Ŝi komencis sian astronomian karieron kiel observantino de , kaj estas abunda malkovrintino de asteroidoj : ŝi malkovris aŭ kunmalkovris, laŭ Minor Planet Center, 198 numerotajn asteroidojn : ŝi estas ĉe la unua rango kiel asteroida malkovrintino en Italio, kaj ĉe la unua monda rango inter la .

En 1987, ŝi komencis kunlabori unue ĉe la Observatorio de Arcetri, kun gravaj astronomoj kiel Andrea Boattini, Giuseppe Forti kaj Luciano Tesi.

De 1994 kaj dum kvin jaroj, ŝi faris serĉon de asteroidoj elde la Observatorio de Asiago kun Ulisse Munari kaj Giuseppe Forti. Ŝi kunlaboris al la malkovro de kelkaj , inter kiuj la unua observita elde Italio : 15817 Lucianotesi ; kaj 2004 XA45, malkovrita per la teleskopo Subaru sur Mauna Kea.

Ŝi estas nune prezidentino de la *Gruppo Astrofili di Montelupo*
kaj partoprenas al projekto de konstruo de nova publika observatorio en Montelupo Fiorentino, kiu nomiĝos
*Osservatorio astronomico San Vito a Montelupo*.

La asteroido 9904 Mauratombelli estis nomita en ŝia honoro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Maura Tombelli

## Eksteraj ligiloj 
*  *Una stella per Montelupo* (el *Nove de Firenze*)
*  Nova asteroido malkovrita elde Asagio...
*  The history of Hermes An interview to Maura Tombelli (amateur astronomer) by Andrea Carusi - President SGF 

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Sinagogo de Subotica

La **Sinagogo** en Subotica estas pompa secesia konstruaĵo en Subotica.
eta|Sinagogo en Subotica

## Historio 
La judoj konstruis sinagogon en tiam hungara urbo Szabadka en 1838. La pli nova, nun videbla sinagogo konstruiĝis jam en la 20-a jarcento en 1902. En 1926 granda ŝtormo faris damaĝojn, poste oni riparis la sinagogon. Dum la 2-a mondmilito la judeco grandparte pereis en Auŝvico. Poste la sinagogo apenaŭ estis uzata. En 1980 malgranda teatra trupo profitis ĝin. En 1990 Serbio donis al la konstruaĵo statuson de historia monumento.

## Konstruaĵo 
La sinagogo havas meze grandan kupolon, kiu simbolizas la judecon. Estas ankaŭ 4 malgrandaj kupoloj, kiuj signifas la 4 ĉieldirektojn. La tuta konstruaĵo estas ornamita riĉe, kiu aludas al spirita riĉeco de la judoj. La teretaĝa parto estas bruna, kiu signifas teron de Judeo. Pli supre estas rozkolora, supre estas helbluo, la kupolo estas malhelblua. Betonaj kolonoj tenas la kupolon. La vitraj fenestrobildoj estis faritaj de Miksa Róth.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
[eta|maldekstre|Vido al la sinagogo en [2008]]

Kategorio:Subotica
Kategorio:Sinagogoj en Serbio
Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj

eta|Tutmonda disvastiĝo de la mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj.
eta|Gotjaval-arbaro en insulo Ĵeĵu-do.
La **sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la orientazia ekoprovinco de la palearktisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj de la ekstrema sudo de Koreujo.

## Priskribo
eta|maldekstre|Aspekto de Gojaval-arbaro.
La sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj okupas areon de 14 700 kvadrataj kilometroj en Sud-Koreujo, ĉe la suda marĝeno de la korea duoninsulo, same kiel en insulo Ĵeĵu-do en  Orientĉina Maro, 60 km for de la korea marbordo.
La klimato estas humida kaj mezvarma. La precipitaĵo averaĝas je 1000 mm jare, kun du trionoj kiuj falas inter junio kaj septembro. La vintroj estas pli sekaj kaj mildaj, kun averaĝa temperaturo por januaro de 2 ºC. Ekzistas fojaj vintroneĝadoj, sed la neĝo malofte akumulas. 

## Flaŭro
La natura vegetaĵaro estas ĉiamverda foliarba laŭrisilva arbaro, kun membroj de la fagacoj *(Castanopsis  cuspidata*, *Quercus acuta*, kaj *Quercus myrsinifolia* kaj de la laŭracoj *Persea thunbergii*, *Cinnamomum   camphora*, kaj aliaj kiuj okulfrape ĉeestas. Aliaj arboj kaj arbedoj inkludas *Carpinus laxiflora, Elaeocarpus, Neolitsea, Daphniphyllum macropodum, Ilex  integra, Hedera, Eurya japonica, Pittosporum tobira*, kaj *Viburnum awabuki*.

La Bijarim-arbaro en Ĵeĵu-do gastigas densajn arbarerojn de *Torreya nucifera* (taksacoj).

## Minacoj kaj konservado
La arbaroj estas plejparte neniigitaj, anstataŭigitaj per intensa agrikulturo. Enklavoj ekzistas en la Naciaj Monumentoj Ulsan, Hampyeong, Naejang-san, kaj en Ĵeĵu-do.

La ekoregiono entenas la Naciajn Parkojn Dadohaehaesang, Hallyeohaesang, kaj Wolchulsan sur la kontinento, kaj Hallasan en Ĵeĵu-do.

## Vidu ankaŭ
*Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
*Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj
* Ekoregiono PA0439 : Sud-koreaj ĉiamverdaj  arbaroj  (WWF)
* Sud-koreaj ĉiamverdaj  arbaroj (*WWF-Wildworld*)
* Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
* Sud-koreaj ĉiamverdaj  arbaroj  (*The Encyclopedia of Earth*)

* Sud-koreaj ĉiamverdaj arbaroj   (*Globalspecies*) 

Kategorio:Palearktisaj ekoregionoj
Kategorio:Mezvarmaj foliaj kaj miksaj arbaroj
Kategorio:Geografio de Sud-Koreio
(6322) 1991 CQ

**(6322) 1991 CQ** estas tre malgranda marsrenkonta asteroido, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Robert H. McNaught elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

Kvankam ĝi ne ankoraŭ ricevis nomon, la observo de ĝia luma kurbo montras, ke ĝi rotacias ĉirkaŭ sia akso en 4 horoj 19 minutoj kaj 23 sekundoj. Ĝia absoluta magnitudo de 16,3 permesas taksi ĝian diametron inter 1,5 kaj 4,5&nbsp;km, kaj ĝi rondiras ĉirkaŭ Suno en preskaŭ 4 jaroj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Robert H. McNaught
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Duoninsulo Ŝandongo

La **Duoninsulo Ŝandongo** () konata ankaŭ kiel **Jiāodōng Duoninsulo ** (; ) estas duoninsulo en la provinco Ŝandongo de nordorienta Ĉinujo. Ĝi markas la sudan limon de la Bohaj-maro.

Urboj de tiu duoninsulo estas Cindao, Jantaj kaj Veihai.

La loka dialekto de la Mandarena, nome Jiao-Liao, estas parolata ankaŭ en la duoninsulo Liaodongo norde tra la Bohaj-maro.

La **Duoninsulo Ŝandongo** formis parton el la Kjaŭcĉua cedo al Germanujo el 1898 al 1914. Dum la Unua Mondmilito, Japanio konkeris la urbon de Cindao (iam tenita de Germanujo) en la duoninsulo en novembro 1914; Japanujo estis deklarinta militon al Germanio (Aŭgusto 1914) laŭ terminoj de la Angli-Japania Alianco de 1902.

Post la Unua Mondmilito, oni atendis, ke Ŝandongo revenus al Ĉinujo, sed anstataŭ ĝi estis atribuita al Japanujo la 30an de aprilo 1919 post oni sciis, ke la Ĉina Ĉefministro Duan Kirui estis subskribinta cedon de Ŝandongo al Japanio kiel repago de ŝuldo.

La **Duoninsulo Ŝandongo** estas konsiderata unu el la 13 plej kreskaj urbareoj en Ĉinio kun ege enorma demografia kaj ekonomia disvolviĝoj.

## Vidu ankaŭ 
* Geografio de Ĉinio

## References 
Ŝandongo
Kategorio:Geografio de Ĉinio
Károly Jordán

**Károly JORDÁN** [kAroj], hungare **Jordán Károly** estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Károly Jordán naskiĝis la  1871 en Pest (urbo). Li mortis la  1959 en Budapeŝto.

## Biografio 
Károly Jordán frekventis mezlernejon en Budapeŝto, universitatojn en Parizo, Zürich, Manchester, Genf. Li eklaboris kiel universitata profesoro pri kemio en Svislando. En 1898 li revenis al Budapeŝto, kie li frekventis universitaton pri matematiko, sismo kaj astronomio. Li gvidis instituton pri sismoj inter 1906-1913, poste li estis meteorologo. Inter 1920-1950 li instruis en universitato en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1957, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

Kun sia edzino li ŝatis la montogrimpadon, ekzemple ili grimpis pintojn de Altaj Tatroj, kiuj ĝis Traktato de Trianon apartenis al Hungara reĝlando. Li estis ankaŭ biciklanto, biciklanta 32 000&nbsp;km, fine li esploris kavernojn ekzemple en Budapeŝto, Hévíz, Tapolca.

## Verkaro (elekto) 
* *A valószinűség a tudományban és az életben* (1921)
* *On probability* (1925)
* *Sur un cas généralisé de la probabilité des épreuves répétées* (1927)
* *Kapitalizmus, szocializmus, kommunizmus és a világválság a tudomány megvilágításában* (Kapitalismo, socialismo, komunismo en scienca fokuso de la modokrizo) (1932)
* *Le théorème de probabilité de Poincaré généralisé au cas de plusierus variables indépendantes* (1934)
* *Complétement au théorème de Simmons sur la probabilité* (1946)
* *Fejezetek a klasszikus valószínűségszámításból* (Bp., 1956)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Jordán
Jordán
Jordán
Jordán
Jordan
Kategorio:Hungaraj montogrimpistoj
Kapelo Naskiĝo de Maria (Szekszárd)

**Kapelo de Naskiĝo de Maria** estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Szekszárd, sur vitejo. Ĝi estas vaste konata ermita kapelo kaj ankaŭ viteja kapelo.

## Historio 
Laŭ dokumento jam en la 11-a jarcento estis tie pilgrimejo, kin la turkoj detruis en la 16-a jarcento. En 1739 epidemio pri pesto okazis, poste la loĝantoj votis konstruon de la kapelo omaĝe al Naskiĝo de Sankta Maria. Tio okazis en la 1750-aj jaroj kaj ĝi iĝis tuj pilgrimejo.

Estas ankaŭ alia historio. Laŭ tio dum dominado de turkoj nekonatulo ekloĝis kaj li vivis kiel ermito. Disvastiĝis ankaŭ mirakla fonto, kiu faras sana la malsanulojn. Baldaŭe alvenis aliaj, kiuj sekvis vivon de la ermito. Estas fakto, ke longe franciskanoj zorgis pri la kapelo.

## Konstruaĵo 
La kapelo havanta en mezo de la fasado turon situas sur deklivo de monteto inter tilioj. Interne la plej grava estas kopia skulptaĵo pri Sankta Maria de Mariazell. La kapelo havas 2 altarojn: ĉe la unua estas videblaj skulptaĵoj pri apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo, la alia altara bildo prezentas Sanktan Annan kaj Sanktan Marian.

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare
* hungare 

Szekszárd
Szekszard
6334 Robleonard

'*6334 *Robleonard'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Gregory J. Leonard elde la Observatorio de la Monto Palomar en la Konteo de San-Diego, 80&nbsp;km norde de San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Robert David Leonard Sr.'', patro de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gregory J. Leonard
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Ordeno de la Minimuloj

La **Ordeno de la Minimuloj** (: *Ordo Minimorum*, **O.M.**), estas religia ordeno fondita en 1493 de Sankta Francisko de Paola (1416-1507), mem ermito serĉanta absolutan senposedon, radikalan humilecon.

La anoj de tiu ordeno estas nomataj *Minimuloj*.

## Historio 
Retiriĝinte por vivi kiel ermito, Sankta Francisko de Paola (1416 en Kalabrio - 1507) altiris disĉiplojn kiujn li kungrupigis donante al ili en 1493 la plej modestan nomon, tiun de Minimuloj, kies regularo estis ekstreme aŭstera.

La minimulaj religiuloj surportis tunikon el nigra ŝtofo kun longaj manikoj kaj mallongan skapularion kun ronda kapuĉo. La tuniko kaj la skapulario estis ligitaj per ŝnuro el nigra lano kun kvin nodoj.

Ili disvastiĝis tra Kalabrio kaj Sicilio. Ili trudis al si rigoran vivon aldonante al la tri votoj de Minoritanoj pri ĉasteco, obeemo kaj malriĉeco tiun de daŭra fasto malpermesante al si manĝi iun ajn animalan produktaĵon, inkluzive lakton kaj ovojn.

La ordeno estis aprobita fare de Papo Siksto la 4-a en 1474, kun ĉiuj «&nbsp;privilegioj&nbsp;» de Ordenoj almozantaj. Ili disvastiĝis tra Francio kaj Hispanio.

En la 17-a jarcento, la Ordeno nombris 457 monaĥejojn.

## Famaj Minimuloj 
* Francisko de Paola (1416-1507)
* Nicolas Barré (1621-1686)
* Louis Éconches Feuillée (1660-1732)
* Marin Mersenne (1588-1648)
* Charles Plumier (1646-1704)
* Emmanuel Maignan (1601-1676), teologo kaj fizikisto.

## Vidu ankaŭ 
* Listo de katolikaj religiaj ordenoj
* Ordenoj almozantaj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* Ordeno de la Minimuloj en www.catholic-hierarchy.org
* Patro Nicolas Barré, minimulo kaj antonisto 
* Biografio de sankta Francisko de Paola
* Sanktuloj: sankta Francisko de Paola 
* Letero de sankta Francisko de Paola (1486)
* Aŭdienco de papo Johano Paŭlo la 2-a al partoprenantoj de ĝenerala kapitulo de la ordeno de minimuloj

Minimuloj
Piramido de la Suno

La **Piramido de la Suno** estas la plej granda konstruaĵo en Teotiŭakano kaj unu el la plej grandaj de Mezameriko. Situiĝinta ĉe la Avenuo de la Mortintoj, inter la Piramido de la Luno kaj la Citadelo, kaj en la ombro de la masa monto *Cerro Gordo*, la piramido estis parto de granda komplekso en la koro de la urbo.

maldekstre|eta|300px|la Piramido de la Suno
La nomo *Piramido de la Suno* venas de la aztekoj, kiu vizitis la urbon de Teotiŭakano jarcentojn post kiam ĝi estis forlasita - nekonatas la nomo donita al la piramido de la teotiŭakananoj.

Kategorio:Historio de Meksiko
Kategorio:Piramidoj
2-a jarmilo

Dosiero:2nd millennium montage.png||De maldekstre laŭ horloĝa direkto: En 1492, Kristoforo Kolumbo alvenas en Karibio • La Usona Revolucio • La Franca Revolucio • La atoma bombo de la Dua Mondmilito • alternativa fonto de lumo, la ampolo • Unuafoje, homo metas piedon sur la luno en 1969 dum la misio Apollo 11 • Aviadiloj iĝis la plej uzataj aeraj transportiloj • Napoleono Bonaparte, en la frua 19-a jarcento, ŝanĝas Francion kaj Eŭropon laŭ ekspansiismo kaj modernigo • Alexander Graham Bell inventas la telefonon • En 1348, la Nigra morto mortigas pli ol 100 milionojn da homoj tutmonde, kaj pli ol duonon de ĉiuj eŭropanoj. (Fono: detalo el la Gutenberg-biblio, la unua libro presita per apartaj tipoj, en la 1450-aj jaroj) | 500px | eta
rect 3 3 253 191 Nova Mondo
rect 259 5 438 123 Usona Revolucio
rect 445 4 559 159 Franca Revolucio
rect 260 129 438 249 Nigra Morto
rect 5 212 110 375 Napoleono Bonaparte
rect 129 197 253 299 Telefono
rect 123 309 257 386 aviadilo
rect 268 257 432 379 Luno surteriĝo
rect 446 165 560 296 atoma bombo
rect 440 303 514 387 ampolo
rect 1 1 566 394 Gutenberg-biblio

La **dua jarmilo** estas periodo de tempo kiu komenciĝis la 1-an de januaro de la jaro 1001, kaj finiĝis la 31-an de decembro de la jaro 2000 laŭ la julia kalendaro.

## Jarcentoj 
* 11-a jarcento
* 12-a jarcento
* 13-a jarcento
* 14-a jarcento
* 15-a jarcento
* 16-a jarcento
* 17-a jarcento
* 18-a jarcento
* 19-a jarcento
* 20-a jarcento
Piramido de la Luno

La **Piramido de la Luno** estas la dua plej granda piramido en la antikva urbo Teotiŭakano de Meksiko post la Piramido de la Suno. Ĝi situas en la okcidenta parto de Teotiŭakano kaj imitas la konturojn de la monto *Cerro Gordo*, tuj norde de la loko. Iuj nomis ĝin *Tenan*, kio en naŭatla signifas "patrino aŭ protekta ŝtono". La Piramido de la Luno kovras strukturon pli malnovan ol la Piramido de la Suno, kiu ekzistis antaŭ la jaro 200 de nia erao.

maldekstre|eta|300px|La Piramido de la Luno
La piramida konstruo inter la jaroj 200 kaj 450 de nia erao kompletigis la ambaŭflankan simetrion de la templa komplekso. Deklivo antaŭ la ŝtuparo donas aliron al la Avenuo de la Mortintoj, platformo sur la pinto de la piramido estis uzita por realigi ceremoniojn en honoro de la Granda Diino de Teotiŭakano, la diino de akvo, fekundeco, la tero kaj de la kompleta aro de vivaĵoj. Ĉi tiu platformo kaj skulptaĵo trovitaj en la piramida fundo estas sekve dediĉitaj al La Granda Diino.

Vidalvide de la altaro de la Granda Diino estas la Placo de la Luno. La placo enhavas centran altaron kaj originalan konstruaĵon kun internaj dividaĵoj, konsistanta el kvar rektangulaj kaj diagonalaj korpoj kiuj formis strukturon nomitan "Teotiŭakana Kruco."

Kategorio:Historio de Meksiko
Kategorio:Piramidoj
Alf (rivero)

La rivero **Alf** aŭ **Alfbach** estas preskaŭ 52&nbsp;km longa, elmaldekstra alfluanto de la Mozelo en la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato

## Geografio 
### Riverfluo 
La fonto de la rivero Alf estas ĉ. 1&nbsp;km pli norde de la vilaĝo Hörscheid en la Vulkaneifel. De ĝia fonto en la alteco de 549 m super marnivelo la rivero unue fluas suden. La unua vilaĝo sur ĝia vojo estas Darscheid. Poste venas Gillenfeld kaj Strohn. Poste ĝis Bausendorf la rivero forte meandrumas. Ĝi ŝanĝas la direkton kaj fluas orienten kaj trafluas suden de la en Kondelwald situantaj vilaĝoj Kinderbeuern kaj Bengel. Ĉirkaŭ 3,5&nbsp;km malantaŭ Bengel ĝ subite ŝanĝas la fludirekton al la nordo. Montĉenoj baras la vojon al la Mozelo, kiu nur malproksimas je 500 m. Trafluinte la apudmozelajn montojn la rivereto enfluas en la vilaĝo Alf (distrikto Cochem-Zell) je la alto de 95 m s.m.n. La altecdiferenco de la fonto ĝis la enbuŝiĝo estas 454 m, kiu egalas al averaĝa deklivo de 8,6 %.

### Alfluantoj 
## Vidu ankaŭ 
* Listo de flankriveroj al Mozelo

## Fontoj 
Kategorio:Alfluantoj de Mozelo
Kategorio:Riveroj en Eŭropo
Kategorio:Riveroj en Rejnlando-Palatinato
6530 Adry

'*6530 *Adry'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la itala astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio de Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Adriano (Adry) Casulli'', filo de la malkovrinto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
Selangoro

[250ra|eta|La arko Kota Darul Ehsan super la federacia aŭtoŝseo kiel rememorado de dono fare de Selangoro de la teritorio de [Kuala-Lumpuro al la federacia registaro por formi Federacian Teritorion.]]
eta|250ra|Moskeo de Sultano Salahuddin Abdul Aziz aŭ Blua Moskeo en Shah Alam, Selangoro, Malajzio.
eta|200ra|Administraj distriktoj de Selangoro.
**Selangoro** (, plenforme '''') estas unu el la 13 subŝtatoj, kiuj konsistigas Malajzion. Ĝi situas ĉe la okcidenta marbordo de Duoninsula Malajzio kaj bordas kun Perako norde, Pahango oriente, Negeri-Sembilano sude kaj la Malaka Markolo oriente. Ĝi ĉirkaŭas la federajn teritoriojn de Kuala-Lumpuro kaj Putraĝajo, ambaŭ el kiuj estis iam sub suvereneco de Selangoro.

## Geografio 
La ŝtata ĉefurbo estas Shah Alam, la ĉefa urbo en Selangoro, kaj la reĝa ĉefurbo estas Klang. Alia grava urba centro estas Petaling Jaya kiu ricevis urban statuson en junio de 2006. Selangor estas unu el nur du malajziaj ŝtatoj kun pli da unu urbo; nome la alia estas Saravako. Selangoro havas la plej grandan urbon en Malajzio kaj kreskas rapide pro modernigo de la Klanga Valo.

### Aliaj urboj 
* Dusun Tua
* FELDA Soeharto
* Jeram
* Jerlun
* Kajang
* Kampung Desa Serdang, eta vilaĝo
* Kampung Kuantan, eta vilaĝo
* Kampung Sungai Haji Dorani, eta vilaĝo
* Kampung Sungai Kayu Ara, eta vilaĝo
* Kampung Sungai Pusu, eta vilaĝo
* Kuala Kubu Bharu
* Kundang
* Paya Jaras
* Pulau Meranti
* Sekinchan
* Selayang
* Serendah
* Tanjung Dua Belas, eta vilaĝo

## Ekonomio 
Selangoro estas la plej riĉa ŝtato en Malaizio laŭ laŭpersona Malneta enlanda produkto (MEP). Tiu ŝtato estas ankaŭ la plej disvolvigita en Malajzio kun bonaj infrastrukturoj kiaj aŭtoŝoseoj kaj transportoj. La ŝtato havas ankaŭ la plej grandan loĝantaron de Malajzio, kun alta standardo de vivnivelo kaj la malriĉeco en tiu ĉi ŝtato estas tiu kun plej malalta indico en la lando.

## Etimologio 
## Historio 
## Populacio kaj demografio 
## Religio 
Laŭ la censo de 2010, la loĝantaro de la sultanejo Selangor estas por 57.9% islama, 24.4% budhana, 11.6% hindua, 3.8% kristana/katolika, 1% de nekonata kredo, 0.5% aliĝintoj al taoismo aŭ ĉina religio, 0.4% sekvantoj de aliaj religioj kaj 0.4% nereligiaj.

Ĉiuj malajzianoj estas nepre islamanoj ĉar la difino de malajziano en la malajzia konstitucio devigas malajzianojn konfesi la islaman religion. Ekzistas ankaŭ kriminalaj leĝoj bazitaj sur la ŝario (Syariah Criminal Offences (Federal Territory) Act of 1997) En Malajzio pluraj ŝariaj krimoj, ekzemple khalwat (troa proksimeco inter viro kaj virino ne estante geedziĝa paro) estas punebla nur en ŝariaj tribunaloj.

## Administrado 
### Distriktoj 
* Hulu Langat
* Hulu Selangor
* Kuala Kangsar

## Referencoj 
Kategorio:Subŝtatoj kaj federaciaj teritorioj de Malajzio
Bearno

**Bearno** (france *Béarn* []; gaskone *Bearn* aŭ *Biarn*; eŭske Bearno) estas unu el la tradiciaj provincoj de Francio, situanta en la Pireneoj kaj en la ebenaĵo piede de la montaro, en sudokcidenta Francio. Kune kun la tri eŭskaj provincoj de Zubero, Malsupra Navaro, kaj Lapurdo, la princlando de *Bidache* kaj kun malgrandaj partoj de Gaskonio kaj Bigorre, ĝi konsistigas la nunan francian departementon Pyrénées-Atlantiques (64, esperante *Atlantikaj Pireneoj*). La ĉefurboj de Bearno estis Beneharnum (ĝis la jaro 841), Morlaàs (ekde ĉirkaŭ 1100), Orthez (ekde la dua duono de 13-a jarcento), kaj fine Pau (ekde la mezo de la 15-a jarcento).

## Vidu ankaŭ 
* bearnezo

## Eksteraj ligiloj
Apostola konstitucio

**Apostola konstitucio** (latine ***constitutio apostolica***) estas dokumento rekte promulgita de la papo kiel Ĉefo de la Katolika Eklezio. Temas pri Papa Dokumento aparte grava kaj solena, koncernanta definitivan instruaĵon aŭ dispozicion obeendan.

La konstitucio indikiĝas per la unua aŭ unuaj vortoj ĝin komponantaj. La plej granda parto de apostolaj konstitucioj koncernas la starigon de novaj diocezoj aŭ de ekleziaj provincoj au diversnaturajn regulojn internajn de la eklezio.

La vorto “konstitucio” devenas el la latina “constitucio”, vorto uzata por la precipaj leĝoj promulgitaj de la Romia imperiestro, kaj estas konservita pro la supremiriĝo de la romia juro sur la kanona juro. La termino, precipe kaj origine,*konstitucio* pensigas ke temas pri eklezia akto rilatanta la civilan juron; kaj *apostola* signifas ke la akto estas emanaĵo de la Apostola Seĝo.

La titolado de la apostolaj konstitucioj estiĝas per “N. (nomo de la papo) *Episcopus / Servus Servorum Dei /Ad perpetuam rei memoriam".

## Tipoj de Konstitucioj 
La termino *Apostola Konstitucio* referencas al ĝeneraleco de la kategorio de la pqpaj aktoj. Pro analogio foje ankaŭ dokumentoj de aliaj ekleziaj instancoj (en kiuj, tamen, ne povas manki la papa aŭtoreco) ricevas la nomon de *konstitucio* kiu difiniĝas per la specifeco de la enhavo. Ekzemplo de dogma Konstitucio estas:
* la *Lumen Gentium* kaj la *Dei Verbum* de la Dua Vatikana Koncilio);
* dum la *Gaudium et Spes* estas ekzemplo de “pastorala Konstitucio de la sama Koncilio.

Pro la konsidero ke la apostola konstitucio estas *letero dekretanta'' ion gravan, oportunas konstati la enhavan gravecon de tiuj apostolaj leteroj esprimitan jam en la titolo kiel ĉi-sube indikte laŭ malkreskanta ordo:
440px|eta|La tuta Vatikanurbo, kutima forĝejo de la papaj dokumentoj.
* Constitutio Apostolica (Apostola konstitucio)
* Epistola Encyclica (Encikliko)
* Exhortatio Apostolica (Apostola instigo)
* Epistola Apostolica (Apostola letero)
* Epistola (Letero)
* Nuntius (Numcio)

## Vidu ankaŭ 
* Dokumentoj de la katolika eklezio
* Papaj dokumentoj
* Listo de la papaj Buleoj
* Listo de papaj buleoj
* Listo de apostolaj konstitucioj
*Veterum sapientia - de 1962, pri la bela kaj grandutila ecoj de la latina lingvo

## Eksteraj ligiloj 
* Apostola konstitucio en la reta katolika enciklopedio

Kategorio:Papado
Kategorio:Dokumentoj de la Katolika Eklezio
Valter Giuliani

.
Li malkovris aŭ kunmalkovris 22 asteroidoj (laŭ Minor Planet Center) elde la Observatorio de Sormano.

De 1992 li instruas pri fiziko en la altlernejo *Alessandro Greppi* de Monticello Brianza.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Valter Giuliani

## Eksteraj ligiloj 
*  Observatorio de Sormano
*  Persona paĝaro de Valter Giuliani

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Germana aŭtovojo A28

La **germana aŭtovojo A28** (germane *Autobahn 28*, mallonge *A28*, aŭ formale *Bundesautobahn 28*, mallonge *BAB 28*) estas orient-okcidenta aŭtovojo inter la urbo Bremeno en nordokcidenta Germanio kaj la urbeto Leer proksima al la limo german-nederlanda. En la urboparto Stuhr de Bremeno la aŭtovojo konektiĝas al la pli longa nord-suda germana aŭtovojo A1, en Leer ĝi ligiĝas al la nord-suda germana aŭtovojo A31. La aŭtovojo longas 92 kilometrojn. Ĝi konsistigas parton de la eŭropa ŝoseo 22 (). 

Gravaj urboj laŭlonge de la vojo estas precipe Delmenhorst, Oldenburg, Bad Zwischenahn kaj Westerstede. 

]]

 

Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio
Germana aŭtovojo A29

La **germana aŭtovojo A29** (germane *Autobahn 29*, mallonge *A29*, aŭ formale *Bundesautobahn 29*, mallonge *BAB 29*) estas nord-suda aŭtovojo en nordokcidenta Germanio. Proksime de la loĝloko Großenkneten-Ahlhorn la aŭtovojo konektiĝas al la pli longa nord-suda germana aŭtovojo A1, de tie iras norden ĝis la marhavena urbo Wilhelmshaven ĉe la Norda Maro. La aŭtovojo longas 93 kilometrojn. 

Gravaj urboj laŭlonge de la vojo estas precipe Oldenburg, Rastede kaj Varel. De nordo al sudo pasiĝas la germaniaj distriktoj Friesland, Ammerland, Wesermarsch, Cloppenburg kaj Oldenburg.

 apud Oldenburg]]

 

Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio
Germana aŭtovojo A27

La **germana aŭtovojo A27** (germane *Autobahn 27*, mallonge *A27*, aŭ formale *Bundesautobahn 27*, mallonge *BAB 27*) estas aŭtovojo inter la urbo Cuxhaven ĉe la Norda Maro en nordokcidenta Germanio ĝis la urbeto Walsrode inter Hamburgo norde kaj Hanovro sude. En Walsrode la aŭtovojo konektiĝas al la pli longa nord-suda germana aŭtovojo A7. La aŭtovojo longas 162 kilometrojn. Ĝi konsistigas la eŭropan ŝoseon 239 ().

Gravaj urboj laŭlonge de la vojo estas precipe Bremerhaven kaj Bremen, duavice ankaŭ Osterholz-Scharmbeck kaj Verden.

Kategorio:Transporto en Malsupra Saksio
Kategorio:Transporto en Bremeno
Stilfontein

'*** estas grandurbo en Sudafriko, en Nordokcidenta Provinco (Sud-Afriko). La loknomo signifas: "trankvila fonto".

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Loĝantaro: 102.186 (en 2012)
* Supermara alteco: 1365 m
* Horzono: UTC +2 h
* Poŝtkodo: 2551

## Geografio 
 situas en la meza parto de la lando inter 2 proksimaj urbegoj Klerksdorp kaj Potchefstroom. Vanderbijlpark troviĝas 104, Welkom kaj Soweto po 126, Krugersdorp 129, Johanesburgo 148, **Pretorio*' 192, Bloemfontein 260, Durbano 532, Port Elizabeth 800, Kaburbo 1123 km.

## Historio 
 estis establita en 1949 kiel loĝcentro por tri grandaj proksimaj orominejoj.

## Trafiko 
 havas bonajn ĉefvojajn kontaktojn al Klerksdorp kaj Potchefstroom.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 10-22 °C. La varmo kulminas en januaro kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 591 mm. La pluvo kulminas januare kaj malkulminas julie.

## Vidindaĵoj 
* orominejo
* festivalo ĉiujara

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* loĝantaro
* mapo, distancoj 
* mapo
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Sinagogo de Kluĵo

La **Sinagogo** en Kluĵo estas la unusola funkcianta sinagogo de la urbo.

## Historio 
La judoj konstruis pli novan sinagogon por liberala rito en tiam hungara urbo Kolozsvár inter 1886-1887. En 1927 anoj de la legiana movado (Rumanio) detruetis ĝin (ja la urbo tiam apartenis al Rumanio). En 1944 bombo trafis la konstruaĵon kaj tiutempe germanaj kaj hungaraj faŝistoj deportis la judojn al Auŝvico. Post la 2-a mondmilito la sinagogo pli malofte estis uzata. En 1951 Rumanio renovigis la konstruaĵon. Ĝi estas ankaŭ memorejo pri pereintaj judoj en Transilvanio.

## Konstruaĵo 
La sinagogo situas sola laŭ la strato. La fasado havas meze enirejon. Ĉe la tegmento sur la pinto de la 4 turetoj estas globoj kun judaj steloj. Sur la alstratan muron oni metis memortabulon pri la pereintaj judoj.

## Eksteraj ligiloj 
* Photos de la synagogue rumane kun fotoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
eta|maldekstre|Interno de la sinagogo

Kategorio:Sinagogoj en Rumanio
Kapelo Sankta Roĥo (Dunaföldvár)

**Kapelo de Sankta Roĥo** (oficiale Kapelo de Sankta Sebastiano, Sankta Roĥo kaj Sankta Rozalia) estas romkatolika Monumento historia en Hungario, en urbo Dunaföldvár.

## Historio 
En 1738 epidemio pri pesto okazis en Dunaföldvár, poste la loĝantoj votis konstrui kapelon. Ĝi estis konsekrita en 1742, baldaŭe renovigita en 1790 kaj iomete trakonstruita en 1814.

## Konstruaĵo 
La kapelo situas sola kaj ĝi havas 3 partojn: en mezo de la fasado turon, kiun sekvas la navo, fine la duonronda sanktejo estas videblaj. La turo estas kvadrata kaj (kompare la navon) estas alta. Ĉe la piedo de la turo estas la enirejo. Antaŭ la kapelo ŝtona kruco situas. En la proksimo keloj elfositaj en leŭso troviĝas. Ili nomiĝas keloj de Roĥo, tial la kapelo prenis la nomon pri Sankta Roĥo.

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun fotoj

Dunaföldvár
Dunaföld
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Roĥo
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Rozalia
Dunafoldvar
William Elford Leach

**William Elford Leach**, (naskiĝis la 2an de februaro 1790, mortis la 25an de aŭgusto 1836) estis angla zoologo kaj marbiologo.eta|*Libinia emarginata* el la verko de Leach *A Zoological Miscellany*. *L. emarginata* estis priskribita de Leach en 1815.Leach naskiĝis ĉe Hoe Gate, Plymouth, kiel filo de juristo. Jam 12-jaraĝa estis en lernejo de Exeter, studis anatomion kaj kemion.

En 1813, Leach revenis al siaj zoologiaj interesoj kaj dungiĝis kiel helpa bibliotekisto ĉe la Zoologia Departamento de la Brita Muzeo.

LA nomenklaturo de Leach estis iome neserioza – li nomigis 27 speciojn laŭ sia amiko John Cranch, kiu estis kolektinta speciojn en Afriko kaj poste mortis en ŝipo HMS Congo (1816). Li nomigis 9 genrojn laŭ Caroline aŭ anagramoj de tiu nomo, laŭ nekonata virino.

En 1821, li suferis pro nerve krizo pro troa laboro kaj rezignis el la muzeo en marto 1822. Lia plej aĝa fratino portis lin al kontinenta Eŭropo por resaniĝi, kaj ili veturis tra Francio, Italio kaj Grekio. Li mortis pro ĥolero en la Palaco Sankta Sebastiano, ĉe Tortona, norde de Ĝenovo la 25an de aŭgusto 1836.

La petrelo de Leach estis nomita laŭ li fare de Coenraad Jacob Temminck en 1820, sen scio ke ĝi jam estis priskribita de Vieillot. Specimeno de tiu birdo estis aĉetita de Leach je la konto de la Brita Muzeo en 1819 samtempe kun specimeno de Granda aŭko kaj ovo.

Ankaŭ la Bluflugila kukabarao, *Dacelo leachii*, estis nomita laŭ li.

## Referencoj 
## Literaturo
Verkoj de Leach dum lia epoko ĉe la Brita Muzeo inkludas la jenajn:
* *The Zoological Miscellany* (1814–1817)
* *Monograph on the British Crabs, Lobsters, Prawns and other Crustacea with pedunculated eyes* (1815–1817)
* *Systematic catalogue of the Specimens of the Indigenous Mammalia and Birds that are preserved at the British Museum* (1816)
* *Synopsis of the Mollusca of Great Britain* (circulated 1820, but not published until 1852)

## Eksteraj ligiloj 
*BHL *The zoological miscellany : being descriptions of new, or interesting animals*. Three volumes. 1814–1817
*BHL *Malacostraca podophthalmata Britanniae*. 1815
*BHL *Molluscorum Britanniæ synopsis*. 1852, Eldonite de John Edward Gray
*BHL ''Leach's Systematic catalogue of the specimens of the indigenous mammalia and birds in the British Museum''. 1882, Eldonite de Osbert Salvin

Kategorio:Anglaj entomologoj
Kategorio:Araneoj
Kategorio:Plymouth
Kategorio:Mara biologio
Kategorio:Universitato de Edinburgo
Kategorio:Anglaj zoologoj
Kategorio:Brita Muzeo
Kategorio:Britaj enciklopediistoj
Kategorio:Marzoologoj
Reĝlando Anglio

La **Reĝlando Anglio** aŭ **Reĝlando Anglujo** estis historia reĝlando sur la brita insulo. Ekde 1542 al la angla reĝlando ankaŭ apartenis la iama princlando de Kimrio. En 1707 Anglio kuniĝis kun la Reĝlando Skotlando al la Reĝlando de Granda Britio.

## Historio 
La 12-an de julio 927 fondiĝis el kelkaj pli malgrandaj landoj la nova ŝtato *Anglio*.

Inter 1642 kaj 1651 okazis la angla enlanda milito, kaj ne eĉ 40 jarojn poste, en 1688 kaj 1689, okazis la Glora Revolucio. Post tiuj okazaĵoj Angujo iĝis iomete pli demokratia.

Ĝis 1542 Anglujo inkludis Kimrion paŝe post paŝe en sian teritorion, kaj en 1707 ĝi dissolviĝis kiel suverena ŝtato, kiam ĝi kuniĝis kun Skotlando al la Reĝlando de Granda Britio. Tiu unuiĝo okazis per la Act of Union 1707.

## Vidu ankaŭ 
* Reĝlando de Granda Britio
* Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Irlando
* Unuiĝinta Reĝlando de Granda Britio kaj Nord-Irlando

## Eksteraj ligiloj 
*  EnglandKings.htm


Kategorio:Historio de Anglio
Kategorio:Historio de Britio
Kategorio:Historio de Unuiĝinta Reĝlando
Anglio
Anglio
Kategorio:927
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 920-929
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1700-1709
Kategorio:Malaperis en 1707
Ob-ugra lingvaro

La **Ob-ugra lingvaro** estas branĉo de Ugra lingvaro de Finn-ugra lingvaro. Al ob-ugraj lingvoj apartenas du lingvoj: mansa kaj ĥanta. Ili estas parolataj de entute 30 000 personoj en Okcidenta Siberio.
József Manyák

**MANYÁK József** [manja:k] estis rumania hungara redaktoro, publicisto. Li naskiĝis en Nagykároly en 1907 kaj mortis ?.

## Biografio 
József Manyák pristudis juron en Segedo. Li fondis en 1926 la gazeton *Haladás*, kiu komence aperis en Carei, poste en Satmaro de 1928. Li estis kunlaboranto de *Brassói Lapok* de Braŝovo, *Keleti Újság* de Kluĵo kaj de *Alkotás* de Debreceno. En 1935 li transprenis la gvidadon kaj redaktadon de gazeto *Szatmári Újság*.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Piroska Szabó

**SZABÓ Piroska** [sabo:] estis rumania hungara redaktorino, ĵurnalistino. Ŝi naskiĝis en Ileanda la 16-an de januaro 1947 kaj mortis en Kluĵo en junio 2014. 

## Biografio 
Piroska Szabó diplomitiĝis en 1969 pri ekonomiko kaj ŝi laboris ĉeflibrotenistino. Inter 1989 kaj 1998 ŝi estis ĵurnalistino, politika rubrikgvidantino, pli poste ĉefredaktorino de la ĵurnalo *Szabadság* de Kluĵo. De 1998 ĝis 2001 ŝi estis kunlaborantino-redaktorino de libroeldonejo Studium Könyvkiadó de Kluĵo. 

## Fonto 
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
András Béres

**BÉRES András** [be:reŝ] estas rumania hungara universitata profesoro, politikisto. Li naskiĝis en Gurghiu la 26-an de oktobro 1942.

## Biografio 
András Béres diplomitiĝis pri filozofio en 1965, poste inter 1965-1970 li studis en la Altlernejo pri minado de Petroșani. Li lekcias estetikon de 1970 en la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureș. En jaroj 1997-1998 li estis ŝtatsekretario de la Ministerio pri Instruado kaj Edukado de Rumanio.

## Fonto 
* *Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010.

Kategorio:Rumanujaj hungaraj estetikistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikistoj
Tibor Gallai

**Tibor GALLAI,** hungare **Gallai Tibor** estis hungara matematikisto, instruisto, profesoro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|Ilustraĵo pri teoremo de Gallai
Tibor Gallai naskiĝis kiel *Grünwald Tibor* la  1912 en Budapeŝto. Li mortis la  1992 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Tibor Gallai devenis el juda familio. Li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Pázmány Péter en 1936, poste li doktoriĝis en 1940. En 1938 li edziĝis. Jam post la diplomo li eklaboris, sed dum la 2-a mondmilito li estis trudlaboristo, poste li instruis en mezlernejo, ekde 1947 en altlernejo. En 1949 li estis nomumita publika ordinara profesoro en Teknika kaj Ekonomia Universitato de Budapeŝto. Li kandidatiĝis en 1952, li doktoriĝis en 1988. Li havis tutvivan amikecon kun Pál Erdős. Li iĝis korespondanta ano de Hungara Scienca Akademio en 1990. Li ricevis premion Kossuth en 1956, en 1972 memormedalon pri Tibor Szele.

## Liaj matematikaĵoj 
* Kombinatoriko
* Grafeteorio
** teoremo *Gallai–Edmonds*
** teoremo *Dilworth*
** teoremo *van der Waerden-tétel*

## Fontoj 
*Hungara Vikipedio

 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tosaka Jun

**Tosaka Jun** ; naskita 1900-09-27 en Tokio; mortis 1945-08-09 en Nagano) estis japana filozofo, kiu simpatiis kun marksismo. Lia kritika sinteno kontraŭ la registaro kaj la politiko por milito rezultis plurfoje enprizonigon. Li mortis en prizono pro tieaj malbonaj kondiĉoj.

En 1916 Tosaka publikigis longan tekston en la gazeto de sia lernejo sub la titolo „Kion instruas al ni la mondmilito?“, kiu havis naciisman tonon. En la sama gazeto li publikigis en 1917 plian tekston kun la titolo "evolucia teorio de la ŝtato". Dum marto 1918 li faris la finan ekzamenon je la mezlernejo kaj transiris al la naturscienca fako de la renoma *Daiichi kōtō gakkō* kun ĉeffako matematiko. Tiu lernejo estis tiam fakte la prepara instituto de la imperiaj universitatoj.

En 1920 li estis ekzamenita por la militservo kaj juĝita tute taŭga. Li sin devontigis por unu jaro, sed estis lasita for ĝis la finigo de la lernejo.

Dum marto 1921 Tosaka faris la finan ekzamenon kaj iris al la imperiestra universitato Kioto, tie studis ĉe Niŝida Kitaro kaj Tanabe Hajime. Li koncentriĝis pri filozofio de matematiko, kaj filozofio de la spaco (speciale ĉe Kant) kaj filozofio de natursciencoj. Post la ekzameno en la fako filozofio li enmatrikuliĝis en 1924 en la plialtgrada studo de la imperiestra universitato Kioto.

Dum aprilo 1924 li malsaniĝis je pleŭrito (enflamo en la brusto). Post iom longa malsano li iris dum julio al kuracado en la prefekturon Iŝikaŭa, kie li sukcesis tute resaniĝi. Je la 12-a de januaro 1925 li komencis volontule sian militservon je artileria kompanio en prefekturo Iŝikaŭa.

Post laboro kiel docento li estis nomumita profesoro je la Otani-Universitato kaj docento je la Universitato de Komerco de Kobeo () por la fako filozofio.

Dum aprilo 1930 li estis arestita pro esploro, ĉar li estis gastiginta membron de la japana komunista partio en sia domo, kiu estis fuĝinta. Tiam komencis sia intensa okupiĝo pri marksismo, la kritiko de ideologioj kaj filozofio de historio.

Dum aprilo 1931 li fariĝis sukcesanto de Miki Kijoŝi je la katedro pri filozofio je la Hosei-Universitato en Tokio.

## Verkoj 
* *Kagaku hōhōron* (Pri la scienca metodo, 1929)
* *Ideorogī no ronrigaku* (La logiko de la ideologio, 1930)
* *Ideorogī gairon* (Baza principo de la ideologio, 1932)
* *Shisō to fūzoku* (Pensado kaj kutimo, 1936)
* *Shisō to shite no bungaku* (Literaturo kiel pensado, 1936)
* *Nihon ideorogiiron* (La japana ideologio, 1936)
* *Kagakuron* (Pri la scienco, 1936)
* *Sekai no ikkan to shite no Nihon* (Japanio kiel regiono de la mondo, 1937)
* *Dokushohō* (Mia metodo de legado, 1939)
* *Gijutsu no tetsugaku* (Filozofio de la tekniko, 1939)

## Literaturo 
* Dilworth, David A., Valdo H. Viglielmo kaj Augustin Jacinto Zavala (Hg.): Sourcebook for modern Japanese Philosophy. Westport: Greenwood Press 1998, 321-325.
* Schäfer, Fabian (eld.): Tosaka Jun. Ideologie - Medien - Alltag. Leipzig: Leipziger Universitätsverlag 2011.

Kategorio:Japanaj filozofoj
6354 Vangelis

'*6354 *Vangelis'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte elde la Reĝa observatorio de Belgio en Uccle (Belgio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la greka muzikisto kaj komponisto Vangelis, de vera nomo *Evangelos Odysseas Papathanassiou* (greke *Ευάγγελος Οδυσσέας Παπαθανασίου*), pioniro de la elektronika muziko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (6354) Vangelis, el "*Rock & Roll Minor Planets''"

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1934
Miki Kijoŝi

**Miki Kijoŝi** 三木 清 (naskiĝinta 1897-01-05 en la prefekturo Hjogo; mortinta 1945-09-26) estis japana filozofo.

Miki studis en Eŭropo ĉe Martin Heidegger kaj Heinrich Rickert. Post sia reiro al Japanio 1928 li prelegis pri marksisma filozofio je la Hosei-universitato, kiun li kunligis kun ideoj de ekzistadismo kaj materialismo. En 1930 li estis arestita kiel marksisto kun helpo pro Japana Komunista Partio kaj perdis sian profesorecon. Poste li laboris kiel ĵurnalisto. En 1945 li estis denove arestita kaj mortis en prizono.

Li estis grava filozofo de la tempo antaŭ la dua mondmilito. Kiel tradukisto, eldonisto kaj ĵurnalisto li diskonigis  multajn verkojn de la eŭropa filozofio kaj literaturo en Japanio.
 
## Vidu ankaŭ 
* Tosaka Jun

## Literaturo 
Susan C. Townsend: "Miki Kiyoshi 1897-1945 Japan's Itinerant Philosopher", Brill 2009, ISBN 9789004175822

## fonto 
Louis Frédéric: "Japan Encyclopedia", nova eldono ĉe Harvard University Press, 2002, ISBN 9780674017535, p.&nbsp;630

Kategorio:Filozofoj de la 20-a jarcento
Grand Baie

**Grand Baie** estas marborda urbeto kaj granda turista plaĝo en la distrikto Rivière du Rempart en Maŭricio. La urbeto situas sur la okcidenta flanko de la plej norda punkto de Maŭricio kaj estis la loko de la brita "Invado de la Insulo de Francio" en novembro 1810.

Grand Baie ja povas esti la plej konata urbeto en Maŭricio. Ĝi ŝuldas sian popularecon al la rava kvalito de siaj smerald-koloraj akvoj kaj al sia vivo dumtage aŭ dumnokte. Ĝi ofertas oportunojn por sendanĝera naĝado, navigado, vent-surfado, kaj akvo-skiado, kaj estas ankaŭ la elirpunkto por ekskursoj per helikopteroj, fiŝado en profunda akvo kaj ekskursoj per boatoj al la insuloj de la nordo de Maŭricio: Gunners' Quoin, Flat Island, Round Island, kaj Serpent Island. Grand Baie kaj ĝiaj ĉirkaŭaĵoj ankaŭ ofertas larĝan gamon de mod- kaj art- butikoj, hoteloj kaj restoracioj. Grand Baie estas ankaŭ konata pro sia nokta vivo ĉar ĝi disponas pri la plej bonaj drinkejoj kaj nokto-kluboj de la insulo, inkluzive de "Banana Café", "Zanzibar" aŭ "Les Enfants Terribles".

280ra|centra|eta|Vido de Grand Baie

280ra|centra|eta|Bovoĉaro en Grand Baie

## Vidu ankaŭ 
* Mon père, ce héros (filmo), parte filmita en Grand Baie

## Eksteraj ligiloj 
* Tripadvisor (, plurlingva)

Kategorio:Urboj de Maŭricio
Sempaj kaj kohaj

**Sempaj** (先輩 [Senpai], laŭvorte: "kamarado, staranta antaŭe") estas japana termino, kiu kutime signifas homon, kiu estas pli sperta pri io. En *budo* (japana luktoarto) oni nomas "sempaj" tiun, kiu okupiĝas pri la speco de luktoarto dum pli da tempo.

**Kohaj** (後輩 [Kōhai], laŭvorte: "kamarado, staranta malantaŭe") estas japana termino, kiu signifas homon, kiu estas malpli sperta pri iu speco de *budo* (japana luktoarto).

La vorto "sempaj" estas vaste uzata en lernejo, kie lernanto de malpli alta klaso nomas per tiu vorto lernanton de pli alta klaso. Tiu vorto estas uzata ankaŭ kiel noman sufikson, oni aldonas ĝin post nomo de sia *sempaj*.

## Vidu ankaŭ 
* Japana noma sufikso

Kategorio:Japanaj vortoj kaj esprimoj
Tibor Erdey-Grúz

**Tibor ERDEY-GRÚZ** [erdei], hungare **Erdey-Grúz Tibor** estis hungara kemiisto-fizikisto, politikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Erdey-Grúz naskiĝis la  1902 en Budapeŝto. Li mortis la  1976 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tibor Erdey-Grúz frekventis universitaton en Budapeŝto, kie li doktoriĝis en 1924. Poste li plulernis en Berlino kaj Munkeno. Post la 2-a mondmilito li gvidis instituton pri radiado en Budapeŝto, krome li instruis en la universitato. En 1952 li ekhavis la postenon en la ministro, inter 1953-1957 li estis parlamentano, se ne paroli pri tio, ke li plurfoje estis prezidanto de la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1956, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* mezlernejo en Várpalota prenis lian nomon

## Verkaro (elekto) 
* *Az atomokról és az anyag szerkezetéről* (Pri la atomoj kaj pri strukturo de la materio) 1930
* *Atomok és molekulák* (Atomoj kaj molekuloj) 1946
* *A tűztől az atomenergiáig* (De la fajro ĝis la atomenergio) 1962
* *Kinetik der Elektrodenprozesse* 1975
* diversaj studoj kaj redaktadoj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Faldseĝo

eta|Moderna faldseĝo
**Faldseĝo** estas facile faldebla seĝo, uzata dum vojaĝo, kampado, sur la strando aŭ dum muzikfestivaloj por ŝpari spacon en la domo aŭ ĝardeno.

La sidaĵo ofte estas farita el kanvaso aŭ plasto, streĉita ĉirkaŭ faldebla metala framo, kiu havas kelkajn ĉarnirojn kaj povas rapide esti (mal)fermata.

La avantaĝo de faldpseĝo estas ke ĝi facile kaj rapide povas esti kunportata kaj stokata. Malavantaĝo estas ke la sidkomforto de faldseĝo ofte estas malbona pro la ofte simpla konstruo.

Dosiero:CampaignParagonChair.jpg|Faldseĝo el 1900
Dosiero:Vamdrup folding chair.jpg|Faldseĝo de Guldhøj, Danlando (Bronzepoko)
Dosiero:The Prop Store of London - LA - Rutger Hauers chair from Blade Runner (6300930411).jpg|Reĝisora faldseĝo
Dosiero:Camping-Chair 001.jpg|Kampadeja seĝo

Kategorio:Seĝoj
6355 Univermoscow

'*6355 *Univermoscow'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomino Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo: *de facto'' en Rusio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la Moskva Ŝtata Universitato Lomonosov, monde fama institucio por esploro kaj instruado.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ljudmila Ivanovna Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1969
Itala aŭtovojo A1

La **itala aŭtovojo A1** estas parto de la reto de italaj aŭtovojoj. En la itala lingvo ĝi havas la nomon *Autostrada del Sole* - "aŭtovojo de la suno". La vojo ligas la urbojn Milano, Bolonjo, Florenco, Romo kaj Napolo, do pli-malpli kondukiĝas en direkto nord-suda. Suma longo estas 759 kilometroj. Konektojn al iom pli distancaj urboj provizas la vojoj:
* *Raccordo Autostradale* Peruĝo - Bettolle
* *Raccordo Autostradale* Florenco - Sieno
* *A1 direkto norda* Romo - A1
* *A1 direkta suda* Romo - A1

La suda parto de la vojo inter la urboj Romo kaj Napolo origine havis la nomon A2 kaj nur poste iĝis parto de la vojo A1.

Inter Milano kaj Romo la vojo estas parto de la eŭropa ŝoseo , inter Modena kaj Bolonjo kaj inter Orte kaj Napolo ankaŭ parto de la eŭropa ŝoseo .

Kategorio:Aŭtovojoj en Italio
Forketo

eta|Forketo (ruĝe) ĉe skiza birda skeleto.
**Forketo** {en latina science *furcula* samsignife} aŭ populare *dezirosto* estas forkoforma osto troviĝanta en birdoj kaj en aliaj animaloj (dinosaŭroj), kaj kiu estas formata per kungo de la du klavikloj. Ĉe birdoj, ties unuaranga funkcio estas plifortigo de la toraka skeleto por elteni la forton de flugo.

## Ĉe birdoj 
Ĉar la torako estas premita de la flugomuskoloj dum la flugilfrapado, la supraj pintoj de la forketo apartiĝas, etende tiom multe kiom ĝis 50% el sia ripoza larĝo, kaj poste reveniĝas. Filmetoj per ikso-radioj de sturnoj dumflugaj montris, ke aldone al plifortigo de la torako, la forketo agadas kiel risorto en la brusta zono dumfluge. Ĝi etendas kiam la flugiloj subeniĝas kaj revenas kiam ili leviĝas. Agadante kiel risorto, la forketo kapablas reteni iome da energio generita per kuntiriĝo de la brustaj muskoloj, etende la ŝultrojn flanken, kaj poste liberigante la energion dum la forketo revenas al la normala sinteno. Tio siavice metas la ŝultrojn al mezo de la korpo.

Ĉe birdoj, la forketo povas ankaŭ helpi ĉe la spirado per kontribuo al pumpado de aero tra la aersakoj. Nune, elpreninte ĝin el meleagro aŭ koko, la dezirosto estas sekigita kaj tenita inter la etfingroj de du kontraŭaj "dezirantoj". Post la eldiro aŭ elpenso de deziro la osto estas tirata el ĉiu persono. La deziranto kiu akiras pli grandan parton de la osto supozeble ricevos garantion de plenumdeziro. Alternative la venkinto povas elekti transdoni sian osteron, kun la deziro, al sia elektita persono.

## Vidu ankaŭ 
* Birda anatomio

## Referencoj 
Kategorio:Birda anatomio
Kategorio:Skeleta sistemo