Jozefa Instituto (Feldkirch)

**Jozefa Instituto** (germane: *Institut St. Josef*) estas monaĥinejo de la *Mizerikordaj fratinoj de la Sankta Kruco* (SCSC) en Feldkirch (Aŭstrujo, Ardetzenbergstraße 31). Ĝi situas apud la vitejo de sur Ardetzenberg, kontraŭe al la kastelo *Schattenburg*. La tuta komplekso estas monumente protektita. 

## Historio 
La fratinoj de SCSC aktivas en Feldkirch en la edukado de 1890, diversdome. En 1891 estis fondita elementa kaj virinprofesia faklernejo, kiu kvin jarojn poste ekĝuis publikan aprobon. En 1910/11 konstruiĝis la nuna fortimpresa domego kiel baroka monumentaĵo kun vostaj gabloj kaj fresko de Sankta Jozefo. Alian freskon *Senmakula koncipiĝo de Mario* ĉe la maldekstra flanka alo estis farita en 1911 fare de Florus Scheel. Inter 1958 kaj 1965 alkonstruaĵon kreis la arĥitekto Werner Pfeifer; en 1982 pliaj etendiĝoj okazis, laŭ planoj de Markus Ruhm.
#### Historiaj detaloj
La lernejaj komencoj de la *Instituto St. Josef* devenas el la jaro 1891. Tiutempe la pastro Josef Häusle kaj la vicurbestro de Feldkirch Josef Wegeler fondis privatan popollernnejon por knabinoj. La gvidado de la lernejo estis transdonita al svisdevena kongregacio (el Ingenbohl). Pro la rapida kresko de la lernantaro, la lernejo devis plurfoje translokiĝi:
*Unue la instruado okazis en la domo de s-ro Wegeler mem.
*Jam en 1892 oni translokiĝis al la naskiĝdomo de s-ro Häusle en la strato *Kreuzgasse 14.*
*En 1902 estis malfermita tie la unua komerca lernejo por knabinoj en Vorarlbergo kaj Tirolo. La edukado jam tiam estis tre praktika kaj inkludis ekskursojn al regionaj entreprenoj (ekz. al la ĉokoladfabriko *Suchard* aŭ la bierfarejo *Fohrenburg* en Bludenz).
Ĉar la ekzistantaj lokoj ne plu sufiĉis, Häusle aĉetis terenon ĉe la strato al la monto Ardetzenberg. en 1909. La arkitekto Franz Herles planis la novan konstruaĵon. Malgraŭ prokrastoj pro inundoj kaj pluvegoj, la konstruaĵo estis finita en 1910. En septembro 1911, la fratinoj kaj lernantinoj finfine translokiĝis al la nova ejo, kiu ricevis la nomon *Institut St. Josef*.
Dum la Unua Mondmilito la konstruaĵo estis konfiskita de la militistaro por esti uzata kiel lazareto kaj poste kiel cenzurejo. La fratinoj povis reveni nur en 1919. Dum la intermilita tempo la instituto fariĝis elstara klerigejo en Feldkirch. En 1927 la tiama lernejo *Bürgerschule* estis transformita al ĉeflernejo (Hauptschule). En 1938 la nazioj devigis la fratinojn forlasi la institukonstruaĵon. Ĝis 1945 la konstruaĵo estis uzata por urbaj lernejoj. Post la milito komenciĝis la rekonstruo. En la sekvaj jardekoj la instruoferto estis modernigita. En 1959 estis fondita klerigejo por infanĝardenistinoj. Fine de la 1970-aj jaroj estis fonditaj novaj lernejotipoj kiel la kvinjara Supera lernejo por ekonomiaj profesioj (HLW) kun maturiĝa ekzameno. Samtempe la malnovaj tipoj kiel la popollernejo kaj la komerca lernejo estis fermitaj.
Pro la malkresko de novaj ordenaj fratinoj, okazis restrukturado en 1998.  La gvidado de la internulejo estis transdonita al la Aŭstria Junulargasteja Organizo. La lernejoj mem estis transprenitaj de subtena asocio, kvankam la ordeno daŭre certigas la katolikan orientiĝon de la edukado.

## Instruofertoj 
* mezlernejo
* faklernejo por elementa pedagogio (BAfEP)
* faklernejo por ekonomiaj profesio (HLW)

## Literaturo 
* DEHIO-Handbuch. Die Kunstdenkmäler Österreichs: *Vorarlberg. Feldkirch.* Bundesdenkmalamt (eld.), Verlag Anton Schroll & Co, Wien 1983, ISBN 3-7031-0585-2, p. 195.

## Eksteraj ligiloj 
* hejmpaĝo
* Nicole Ohneberg: Jahre Institut St. Josef (1911-2011)" - festbroŝuro (= Feldkirch aktuell, 3/2010; p. 54-57)

Kategorio:Feldkirch
Feldkirch
Feldkirch