open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Niki List

**Niki LIST** (naskiĝinta la  en Vieno, mortinta samloke la  estis aŭstra filmreĝisoro, scenaristo kaj produktoro. Li taksiĝis elstarega reprezentanto de la aŭstria filmaj aktivularo.

## Vivo 
Post trapaso de la abiturienta ekzameno ĉe Akademia Gimnazio en Vieno li ekstudis en sia naskiĝurbo teatrosciencojn. Ekde 1977 li frekventis la amaskomunikilan faklernejojn *Höhere Graphische Bundes-Lehr- und Versuchsanstalt* en Vieno (sekcio pri fotografio). En 1980 li forlasis ĝin ekzamenite kun laŭdegoj.

Jam kiel studento List kunlaboris ĉe diversaj teatroprojektoj, ekz. aktore ĉe *Amok* (1975) aŭ ĉe *Living Theater* (1976). Inter 1980 kaj 1981 estis li helpreĝisoro ĉe la ekspoziciejo *Künstlerhaŭs Wien* kiel ankaŭ ĉe Viena Koncertodomo.

En 1986 li furoris danke al la kineja filmo *Müllers Büro*, detektiva kaj muzikala satiro, kiu danke al 441 miloj da kinejvizitantoj estis (almenaŭ ĝis 2013) la tria plej granda publika sukceso de aŭstra filmo en aŭstraj filmoteatrejoj.
[eta|honora tombo ĉe [Centra Tombejo de Vieno]]
Pli malfrue li mem teatre reĝisoris, ekz. en 1993 en Sankt-Galo kiam estis la premiero de *Chapling* de Jürg Federspiel aŭ en 2006 ĉe *Neue Bühne* en Villach kaj en 2007 en la viena multfunkcia okazigejo *Wiener Metropol* por la teatraĵo *Müllers Büro – Das Musical*.

Vespere de la 1-a de aprilo 2009 List vizitis premieran feston de la festivalo de *Viena Filmakademio*. Dum tuj samvespere plua gaja kunveno li stumblis kaj restis sole pavime senkonscie kaj netrovate. La sukuristoj deklaris lin morta ĉirkaŭ la dua horo frumatene. Lian urnon oni entombigis ĉe Viena Centra Tombejo en vico de honoratuloj (grupo 40, nr. 76).

## Filmaro (elekto) 
* 1991: Lachen der Maca Daracs
* 1991: I Love Vienna – reĝisorado: Houchang Allahyari

;kiel reĝisoro
* 1980: Sehnsüchte Südfrüchte
* 1982: Café Malaria
* 1984: Mama lustig …?
* 1986: Die Dreckschleuder
* 1986: Müllers Büro
* 1988: Sternberg – Shooting Star
* 1989: Nummer 11
* 1990: Werner – Beinhart! (kadraj intrigoj)
* 1990: Ach, Boris…
* 1992: Muß denken
* 1994: Der Schatten des Schreibers
* 1995: Copa Cagrana
* 1998: Helden in Tirol (kiel *Lorenz Luftsprung)*
* 2001: Mein Boss bin ich
* 2002: Nick Knatterton – Der Film

; kiel produktoro
* 1994: Ein Anfang von etwas – reĝisorado: Nikolaus Leytner
* 1995: Auf Teufel komm raus – reĝisorado: Wolfgang Murnberger
* 2002: Gebürtig – reĝisorado: Robert Schindel, Lukas Stepanik
* 2004: Der Weihnachtshund
* 2005: Zwei Weihnachtshunde

; kiel scenaristo
* 1986: Müllers Büro
* 1990: Ach, Boris…
* 1994: Der Schatten des Schreibers
* 1998: Helden in Tirol

## Honoroj 
* *Max-Ophüls-premio 1983 por *Café Malaria*
* Österreichischer Filmpreis (1984, 1986, 1988)
* Young Cinema Tokyo Award por *Müllers Büro*
* Bergfilmfestival Trento: premio por *Helden in Tirol*
* titoliĝo *Professor* fare de la ministro pri edukado kaj kulturo en la 11.3.2009

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* prezento ĉe IMDb
* prezento ĉe *Filmportal.de''

Kategorio:Aŭstraj reĝisoroj
Kategorio:Produktoroj
Kategorio:Scenaristoj
Kategorio:Aŭstraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1956
Kategorio:Mortintoj en 2009
Kategorio:Naskiĝintoj en Vieno
Kategorio:Mortintoj en Vieno
BA39

**BA39** estas la tridek-naŭa numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en oktobro 2020.

## Prezento 
*  Anina Stecay

## Originala prozo 
* Anina Stecay: *La aromo de la suno*
* Francisco Javier Moleón: *Fantomnokto*
* Francisco Javier Moleón: *Kiam do?*
* Sten Johansson: *Sesdek ok*
* Trevor Steele: *Vera kaj Alekso*
* Osmo Buller: *Beletraj tombovizitoj* 
* Martti Putaala: *La frumatenaj kamemoroj. Humoraĵo*
* Martti Putaala: *Memoraĵeto pri Laponio*

## Originala poezio 
* Jorge Camacho: *Dek unu poemoj (Gutoj; La ĉevaloj; Punricevo; Letero al Mara; Koplo; Enmeti sakron...; Amo senkompara; Deziroj; Al unu raso…; italesko; en la nokto)*
* Jesper Lykke Jacobsen: *Submetiĝo*

## Tradukita prozo 
* Epikuro: *Letero al Menekeo* (tradukis Nicola Ruggiero)
* Daniil Ivanoviĉ Ĥarms: *Rakontetoj (Elfalantaj maljunulinoj; Lignaĵisto Kuŝakov; Kion oni nun vendas en vendejoj; Optika trompo; Okazoj; "Mi decidis distaŭzi unu kompanion..."; [Naskiĝo de Ĥarms]; La koveja periodo; Soneto; Sorto de profesoredzino; Kasistino; Patro kaj filino; La helblua kajero N 10; Pasakaljo N 1; Ĉapo; Anekdotoj el la vivo de Puŝkin; Obstaklo*; tradukis Stanislavo Belov)
* Kurt Tucholsky: *La homo* (tradukis Trevor Steele)
* Charles W. Chesnutt: *La edzino de lia juneco* (tradukis Barry Friedman)

## Tradukita poezio 
* Gianfranca Gastaldi: *Mi serĉas beston* (tradukis Nicola Ruggiero)

## Artikoloj kaj eseoj 
* YU Jianchao: *Imitindaj rezonadoj* pri neologismoj inter Tibor Sekelj kaj Laŭlum

## Intervjuo 
* Sara Spanò: *Intervjuo kun Miguel Fernández*

## Nekrologoj 
* Tacuo Huĝimoto
** Probal Daŝgupto: *Pri Tacuo Huĝimoto*
** Jorge Camacho: *Du tankaoj je Tacuo*
* Eugène de Zilah
** Eugène de Zilah: *El La princo ĉe la hunoj*

## Recenzoj 
* Jorge Camacho pri *La nigra fiŝeto* (de Samad Behrangi; tradukis *Monireh Fahmi* en Irano)
* Probal Daŝgupto pri *Baza literatura krestomatio* (de Aleksander Korĵenkov kaj aliaj)
* Valentin Melnikov pri *Amo inter ruinoj* (de Trevor Steele)

## Reago 
* Federico Gobbo: *Sed mi ne povis forlasi la ideon, kaj mi transiris Rubikonon* (repliko al la recenzo de Wim Jansen pri *Gobbo 2020* en BA38)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 39, oktobro 2020
* recenzo pri BA39 en *La Ondo de Esperanto*

39
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2020
BA43

**BA43** estas la tridek-naŭa numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en februaro 2022.

## Anstataŭ prezento 
* Mikaelo Bronŝtejn: *Aktuale*
* Taras Ŝevĉenko: *Testamento*, tradukis Jesper Lykke Jacobsen
* Benoît Philippe: *Kanto de rusa patrino*

## Originala prozo 
* Spomenka Štimec: *Hilda al Josip*
* Probal Daŝgupto: *La tirkestoj* kaj *la kuniklulo*
* Jorge Rafael Nogueras: *Eterna*
* Mikaelo Bronŝtejn: *La lasta neĝoŝtormo*
* Mikaelo Bronŝtejn: *La pereo de Petro*
* Sara Spanò: *Arkanoj*

## Originala poezio 
* Nicolau Dols: *Heroa rehejmiĝo*
* Miguel Fernández: *Variacioj pri aŭtuna temo*

## Tradukita prozo 
* Dino Buzzati: *La musoj* (tradukis István Ertl)

## Tradukita poezio 
* Dezső Kosztolányi: *Ĉu vi volas ludi?* (tradukis Veronika Poór kaj István Ertl)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Davide Astori: *Alessandro Bausani (1921-1988) inter orientalismo, interlingvistiko kaj la bahaa kredo. Kelkaj pripensoj 100 jarojn post lia naskiĝo*
* Pascal Dubourg Glatigny: *Realisma kaj vera rakonto pri la mondo: La alveturado de Lucien Péraire orienten (1928-1931)*
* Wim Jansen: *Ne ĉio estas oro, kio brilas*
* Gian Carlo Fighiera: *La pozicio de la virinoj en la Korano*

## Teatro 
* Marjorie Boulton: *La eta estonteco*

## Recenzoj 
* Jesper Lykke Jacobsen pri *Sur bluaj planedoj. Sciencfikciaj noveloj* (de Laure Patas d’Illiers)
* Sten Johansson pri *La sangoruĝa flago* (de Trevor Steele)
* Sten Johansson pri *La memoraĵoj de Julia Agripina* (de Anna Löwenstein)
* Jorge Camacho pri *Parnasa gvidlibro* (de K. Kalocsay, G. Waringhien, R. Bernard, N. Ruggiero)
* Hans E. Becklin pri ''La malamiko de Putin (de Kalle Kniivilä)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 43, februaro 2022

43
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2022
BA40

**BA40** estas la kvardeka numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en februaro 2021.

## Prezento 
* Ulrich Becker

## Originala prozo 
* Eddy Raats: *Mia vojaĝo*
* Sten Johansson: *Sputnik*
* Massimo Acciai Baggiani: *La lunaj mapoj*
* Anina Stecay: *Ses miniaturaj rakontoj (La revita verko; Perdita; Testpersono; Amo kun efiko; Familiaj ligoj; Neniu monstro videbla)*
* Evgeni Georgiev: *Alia vojo*
* Mikaelo Bronŝtejn: *Lina*
* Mikaelo Bronŝtejn: *Superstiĉo*
* Literatura konkurso *Esperanto ligas homojn. Pandemio – neĉiutaga ĉiutageco* (Elżbieta Karczewska): *Belega Davido à la kronviruso-19; Sara Spanò: *Kiam ankroj neatendite falas*)

## Originala poezio 
* Božidar Brezinščak Bagola (:d:Q16114758): *Tri poemoj (Flegistino Maria; Kemiterapio; Ĉe la limo mem*)

## Tradukita prozo 
* Gianni Celati (d:Q1364144): *Mia onklo malkovras la ekziston de fremdaj lingvoj* (tradukis Giulio Cappa)
* Runar Schildt (:d:Q4411468): *Ĉevalo de Karamsin* (tradukis Sten Johansson)
* Carlo Menzinger di Preussenthal (retejo): *Irenoj kaj ranoj - ukronia rakonto* (tradukis Massimo Acciai Baggiani)
* Fratoj Grimm: *Valerianelo* (tradukis Edmund Grimley Evans; kun enkonduko de la tradukinto: *Kiel mi dumtempe kabeiĝis*)

## Tradukita poezio 
* Ari Jósefsson: *Kvar poemoj (Milito; Kreda konfeso; Serĉado; Suno;* tradukis Kristján Eiríksson)
* Esther Schor: *La vivo, kiel ni konas ĝin* (tradukis Lee Miller)
* José de Espronceda: *Pirata kanto (tradukis Fernando de Diego)
* Heinz Kahlau: *Kaj ni solas (La paro; kaj ni kantis; La konsilo; Renkontiĝo kun eŭropano; Kiam viroj estas plej danĝeraj; kaj ni solas; Ĉirkaŭ ĉiu; Konsolo;* tradukis István Ertl)
* Nachoem M. Wijnberg (:d:Q1643985): *Du poemoj: Moseo aŭ Moseo; Cion’* (tradukis Marc van Oostendorp)
* Pedro Sáez Serrano: *Jugoslavio (tradukis Brandon Sowers)
* Antoine Cassar: *Pasporto (tradukis Klára Ertl)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Christian Cimpa: *Por montri nian duan kostumon*
* Araceli Pulpillo: *Anarkifeministinoj komence de la 20-a jarcento: La Revista Blanca* (tradukis Jesús González Jurado)
* Giulio Cappa: *Pri Quemadura*

## Intervjuo 
* István Ertl: *Retrorigarde: *rakontoj kiel terapio. Intervjuo kun Jorge Camacho*

## Recenzoj 
* Jorge Camacho pri *Cementiri de Sinera. Tombejo de Sinera* (de Salvador Espriu; tradukis Gabriel Mora i Arana)
* Mao Zifu pri *Juna amserĉado per Esperanto* (de Vanege)
* Anna Löwenstein pri *Paulus fondinto* (de Trevor Steele)
* Marc van Oostendorp pri *Historio de la Akademio de Esperanto* (de Carlo Minnaja)
* Javier Alcalde pri *Breu història de l’esperantisme als Països Catalans* (de Xavier Margais i Basi)
* Javier Alcalde pri La nekredebla rakonto pri la Insulo de la Rozoj (*L’incredibile storia dell’Isola delle Rose*, filmo de reĝisoro *Sydney Sibilia'')

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 40, februaro 2021

40
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2021
BA44

**BA44** estas la kvardek-kvara numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en junio 2022.

## Prezento 
* Anina Stecay

## Originala prozo 
* Kováts Kata: *Pli ol plena*
* Mikaelo Bronŝtejn: *La *Blanka ĉevalo”*
* Laure Patas d’Illiers: *Nenio*
* Francisco Javier Moleón: *Jaĥto ne veturas for, tamen…*
* Sara Spanò: *Ĉeneroj*
* Jesper Lykke Jacobsen: *Paradizo regajnita*
* Probal Daŝgupto: *Letero de Probal al Brian*

## Originala poezio 
* Espopore (Evgenij Georgiev): *Herakliado. Sonetkrono*
* Gerrit Berveling: *Poemoj*

## Tradukita prozo 
* Manashi Dasgupta: *Asketiĝoj (tradukis Probal Daŝgupto)
* Manashi Dasgupta: *Morto de migrulisto (tradukis Probal Daŝgupto)

## Tradukita poezio 
* Sugita Hisaĵo: *Hajkoj (tradukis Nitta Takamichi)
* Eino Leino: *Tuuri (tradukis Jouko Lindstedt)
* Velimir Ĥlebnikov: *Poeziaĵoj (tradukis Anastasia Komarova)
* Galegaj-portugalaj mezepokaj kantoj (tradukis Suso Moinhos)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Miguel Fernández: *Dek du horoj da kontraŭmilita poezio en Madrido*
* Miguel Fernández k.a.: *Ĉiuj sciu ja, ke mi ne mortis. Omaĝo al Federico García Lorca kaj Fernando de Diego*
* Probal Daŝgupto: *Enkonduko al la bengaligo de Sep fratoj*

## Recenzoj 
* Pálma Csiszár pri *La liberiĝo* (de Éva Tófalvy)
* Jorge Camacho pri *Vojaĝo de Onia* (de Kim Onnuri)
* Javier Alcalde pri *Esperanto y esperantistas de Teruel / Esperanto kaj esperantistoj en Teruel* (de José Serafin Aldecoa Calvo)
* Valentin Melnikov pri *Bunsun kaj Aiko. Rememore al Mia Unua Amo* (de Cho Sung Ho)
* Valentin Melnikov pri *La vorto kaj la vento. Rakonta koliero* (de Miguel Fernández)
* Dimitrije Diso Janičić pri *La Edena cikatro – Elektitaj rakontoj; Rajski ožiljak – Odabrane priče* (de Nenad Petrović, :d:Q6591319; tradukis Zlatoje Martinov)

## Nekrologo
* Dimitrije (Diso) Janičić (1935-­2022)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 44, junio 2022

44
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2022
BA41

**BA41** estas la kvardek-unua numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en junio 2021.

## Prezento 
* Anina Stecay

## Originala prozo 
* Spomenka Štimec: *Bastardo. Dua ĉapitro*
* Sara Spanò: *Vizitoj*
* Ewa Grochowska (:d:Q15092919): *Interkonsento*

## Originala poezio 
* Probal Daŝgupto: *La nerenkontiĝoj*
* Germaine Hoffmann (:d:Q13102810): *Poemoj (Sennoma; La rajto de la fiŝo; Ligaĵo el timo; Perfekta mastrumado; La rajto de Dio; Forĵetu la flagon; Kompatu min; Vi eraras; Mi nombras)*
* Venelin Mitev: *Du poemoj (Glaciiganta senventumo...; Preĝo)*

## Tradukita prozo 
* Manashi Dasgupta: *Birdo nomata kropsio* (tradukis Probal Daŝgupto)
* Henrik Bernhard Palmær: *La lasta juĝo en Kretenburgo* (tradukis Sten Johansson)
* Oldřich Kníchal: *La muelejoj de providenco* (tradukis Katarina Steele, :d:Q116150991, antaŭa nomo Katarína Bodnárová)
* Anna Mécs: *Du rakontoj: Maldikiĝo* kaj *Valika* (tradukis István Ertl)
* Edgar Allan Poe: *La maskerado de la Ruĝa Morto* (tradukis kaj enkondukis Hans Becklin)

## Tradukita poezio 
* Ignaz Heinrich von Wessenberg (:d:Q68798): *Prahomaranisma poemo "Mia kredo"* (tradukis kaj enkondukis Benoît Philippe)
* Mircea Dinescu: *Poemoj: Senratigo; La morto grimpis; La aŭtuna salono; Intervjuo; Ebriiĝo kun Markso* (tradukis Ionel Oneţ)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Jens S. Larsen: *Kial UEA bezonas lingvoteorion*
* Brigid O’Keeffe: *Plumamikoj kaj kvinjaraj planoj* (tradukis Kalle Kniivilä)
* Vejdo: *Ĉinesko: origino kaj evoluado*
* Olga Tokarczuk: *Tenera rakontanto (tradukis Paweł Fischer-Kotowski)
* Nicole Margot: *Granda franclingva poeto forpasis*

## Intervjuo 
* *Rava pruvo de la homa kreivo*. Intervjuo kun Vilmos Benczik (tradukis Jozefo Horvath)
* *Ambasadoro de tuta kulturo*. Intervjuo kun Sebastian Schulman (tradukis Mara Rockliff)

## Reago 
* Trevor Steele: *Mi estis tie! Respondo de aŭtoro*

## Teatro 
* Piret Simson kaj Liina Vahtrik: *Doktoro Esperanto (tradukis István Ertl)

## Recenzoj 
* Jorge Camacho pri *Memoru ĉi praulojn: Eseoj pri Esperanto-literaturo* (de Humphrey Tonkin)
* Sten Johansson pri *Sekreta taglibro* (de Julian Modest)
* Jorge Camacho pri *In an Antique Land* (de Amitav Ghosh)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 41, junio 2021

41
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2021
Besta fiziologio

alternative=Fiziologio de reproduktado|eta|Fiziologio de reproduktado
**Besta fiziologio** aŭ **zoofiziologio** estas la studo de la funkcioj de histoj, organoj kaj sistemoj en bestoj sur ĉiuj niveloj, inkluzive de molekula nivelo kaj pli grandaj niveloj, kaj tial kiel tiuj ĉi funkcioj estas kontrolitaj kaj reguligitaj. Tiamaniere oni povas ankaŭ akiri scion pri homa fiziologio. Besta fiziologio estas subfako de zoologio. La ĉefaj temoj de besta fiziologio estas: strukturo-funkciaj rilatoj, adaptado, alklimatiĝo, homeostazo, retroregsistemoj, kaj plenumado kaj reguligo. Subfakoj de besta fiziologio estas ekofiziologio kaj evolua fiziologio. Veterinara fiziologio kiel branĉo de veterinara medicino traktas la korpajn funkciojn de dorlotbestoj.

La germana zoologo Wolfgang von Buddenbrock-Hettersdorff estas konsiderita la fondinto de kompara besta fiziologio. Kompara besta fiziologio esploras la similecojn kaj diferencojn en korpoprocezoj laŭ sistema pozicio de bestoj.

## Referencoj 
Kategorio:Animala fiziologio
BA38

**BA38** estas la tridek-oka numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en junio 2020.

## Prezento 
*  Nicola Ruggiero

## Nekrologo 
* Victor Sadler
** Ulrich Lins: *Homo konsterne talenta*
** Probal Daŝgupto: *Nekrologa letero*
* Hu Guozhu
** Nekrologo
** Hu Guozhu: *Blanka ardeo; Aŭskultante la liutludon de Jun, la bonzo el Shu*

## Originala prozo 
* Sten Johansson: *Entombigo*
* Laure Patas d’Illiers: *La respondo estas ne, ĉu?*
* Probal Daŝgupto: *La frikta vojo*

## Tradukita prozo 
* Santiago L. Moreno: *Sunplena apokalipsa mateno* (trad. Jorge Camacho)
* Mayte Blasco: *Tri rakontoj (Cent dudek ŝtupoj; Homa korioida gonadotropino; Ritaroj kontraŭ sendormecon*; trad. Jorge Camacho)
* Lukiano: *Ikaromenipo aŭ la Supernubulo* (trad. Gerrit Berveling)

## Tradukita poezio 
* Miguel Fernández: *Plia portugala poeto en BA* (enkonduko)
* Fernando Namora: *Amiko-kanto; Poemo pri la utopio; Ĉiama balado; Intimeco; Nokto; Profetaĵo (trad. Miguel Fernández)
* Jericho Brown: *Naŭ poemoj (Suka vivo; Leono; Koloseo; Romanoj 12:1; Plia elegio; Ganimedo; La tradicio; Pafoceloj; Trojano*; trad. Suso Moinhos)

Artikoloj kaj eseoj
* Ulrich Lins: *Izrael Lejzerowicz: radikala esperantisto*
* Usui Hiroyuki: *Kelkaj temoj en la poezio de William Auld: Postmorta mondo, Dio/Satano kaj drinkado*
* Miguel Fernández: *Semo de matenruĝoj*
* Armando Silles McLaney: *Kredu min, fratoj, kuras la famo, ke...* (trad. Miguel Fernández)

## Recenzoj 
* Jindřich Košťálek pri *For la batalilojn!* (de Bertha von Suttner; trad. Armand  Caumont jam en 1914) kaj *Sen laco por paco. Vivo kaj verko de Bertha von Suttner* (de Petr Chrdle)
* Nicolau Dols pri *Vundita vento* (de Carlos Casares; trad. Suso Moinhos)
* Kalle Kniivilä pri *La nekredebla aventuro de la misio Moresten’ aŭ kiel oni evitis mondmiliton en 1914* (de *Éric Bernard Coffinet*)
* Pascal Dubourg Glatigny pri *En la mondon venis nova lingvo*, festlibro por la 75-jariĝo de Ulrich Lins (de Gotoo Hitosi, José Antonio Vergara, Kimura Goro Christoph [red.])
* Wim Jansen pri *Introduction to Interlinguistics'' (de Federico Gobbo)

## Eksteraj ligiloj 
* BA n-ro 38, junio 2020
* prezento de BA 38 en Jutubo
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)

38
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2020
Al-Faĝr

Surao **al-Faĝr** aŭ ankaŭ ***Surat al-Faĝr*** (arabe : الفجر, esperante, *La Tagiĝo)* estas la 89-a surao (ĉapitro) de Korano kun 30 *ajahoj*. Skribita en la araba kiel la religia laboro, ĝi estis parole rivelita, laŭ islama tradicio, dum la mekka periodo.

Kategorio:Korano
Kategorio:Islama eskatologio
BA42

**BA42** estas la kvarde-dua numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en oktobro 2021.

## Prezento 
* Probal Daŝgupto

## Originala prozo 
* Spomenka Štimec: *Translokiĝo de polica arkivo*
* Jesper Lykke Jacobsen: *La Rezisto*
* Elisa Zanni: *Ordinara KOVIM-a tago*
* Evgenij Ĥvalkov: *Alrond kaj la magia vulpo*
* Mikaelo Bronŝtejn: *La ursaj feloj*
* István Ertl: *Berta*
* Sara Spanò: *La Diablo, (preskaŭ) certe*
* Paulo S. Viana: *Turka marŝo*

## Originala poezio 
* Ĵenja Amis: *Foriru, foriru, foriru…*

## Tradukita prozo 
* Virginia Woolf: *La sinjorino en la spegulo* (tradukis Sten Johansson)
* Lukiano: *Falariso* (:d:Q452265, tradukis Gerrit Berveling)
* Lukiano: *Demonakso* (:d:Q83965332, tradukis Gerrit Berveling)

## Tradukita poezio 
* Benjamin Fundoianu: *Piatra Neamț* (tradukis Ionel Oneț)
* Carlos d’Abreu: *Nuntempa portugala poezio: Carlos d’Abreu* (De la marĝenoj viaventraj; Idoj de la suno kaj la luno; Longas la nokto; Nuda virino; La verdikto; Paula; Mi atendas la horon; Malriĉo; tradukis Miguel Fernández)
* Boris A. Novak (:d:Q4309430): *Du poemoj (Vojaĝado; Heredaĵo; leteroj de Leo Novak; tradukis Spomenka Štimec) 
* Dante Alighieri: *Paradizo. Unua kanto (tradukis Mauro Nervi, Enrico Dondi, Giovanni Peterlongo)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Davide Astori: *Kelkaj pripensoj okaze de la sepcentjariĝo de la forpaso de la Plejalta poeto*
* Sten Johansson: *Distri aŭ edifi? Du pioniroj de la Esperanta romanarto*

## Intervjuo 
* Intervjuo kun Clemens J. Setz (Kalle Kniivila) 

## Recenzoj 
* Jorge Camacho pri *Belarta rikolto 2020* (de *pluraj aŭtoroj*)
* Anina Stecay pri *La memoraĵoj de Julia Agripina* (de Anna Löwenstein)
* Jesper Lykke Jacobsen pri *La malamiko de Putin* (de Kalle Kniivilä)
* Jan P. Sandel pri *Palestino strangolata* (de Jorge Camacho)
* Hans E. Becklin pri *Amikaro: Lernolibro de Esperanto* (de Federico Gobbo)
* Alberto García-Teresa pri *Semilla de arrebol. Antología poética (1993-2019)* (de Miguel Fernández)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 42, oktobro 2021

42
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2021
Leissigen (stacidomo)

**Leissigen** estas fervoja stacidomo en Leissigen, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Leissigen
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Interlaken-Oberhasli (administra distrikto)
Károly Lindner

**Károly Lindner** [kAroj], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lindner Károly** estis hungara kemiisto, altlerneja instruisto. Li specialiĝis pri analizo de nutraĵoj, manĝaĵoj.

 naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis en oktobro de 1998 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
 akiris kemian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato palatino József en 1942. Post la diplomo li laboris en pluraj institutoj, kie li okupiĝis pri kemiaj konsistaĵoj de nutraĵoj, kuracakvoj kaj purigiloj. Inter 1961-1973 li estis vicinstitutestro. En 1955 li kandidatiĝis, en 1967 li doktoriĝis ĉe Hungara Scienca Akademio. Inter 1966-1969 li laboris en Havano, inter 1973-1992 li instruis en altlernejo en Budapeŝto, li longe estis katedrestro. Li pensiuliĝis en 1982, sed li instruis plu jardekon. Li ricevis ŝtatan premion en 1982, krome memormedalojn. Li kontribuis ankaŭ pri turismaj cellokoj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Polarographische Beurteilung des biologischen Wertes der Eiweissstoffe* (1956)
* *Táplálékfehérjék és egyéb aminosavforrásain* (disertaĵo, 1966)
* *Türingiai utazások* (1977)
* *Táplálkozás- és élelmezéstan* (1977)
* *Az ételkészítés technológiája* (1983)
* *Tápanyagtáblázat* (kunaŭtoro, 12-a eldono, 1999)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Zvole (distrikto Žďár nad Sázavou)

**Zvole** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1349.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Zvole**
* Branišov
* Olešínky

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Venceslao konstruita laŭ projekto de Jan Blažej Santini-Aichel

## Pluaj fotoj 

 File:Zvole, náves (2013-07-29; 02).jpg| Vilaĝplaco
 File:Zvole, fara (2013-07-29; 01).jpg| Paroĥestrejo
 File:Zvole, pomník padlým (2020-06-06; 01).jpg| Monumento al falintoj
 File:Zvole, náves (2020-06-06; 10).jpg| Baza lernejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Amonia duetila dutiofosfato

**Amonia duetila dutiofosfato** aŭ **amonia o,o-duetila dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido, amonia hidroksido kaj etanolo. Ĝi estas blanka solidaĵo, nesolvebla en akvo. Amonia duetila dutiofosfato posedas 4 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 2 oksigenatomojn, 1 fosforatomon kaj 1 nitrogenatomon. Amonia duetila dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **Amonia duetila dutiofosfato** per traktado de **amonia hidroksido** kaj **etanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **Amonia duetila dutiofosfato** per traktado de **duetila dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **Amonia duetila dutiofosfato** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **etanolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **Amonia duetila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Etilaj esteroj
Kategorio:Tiofosfatoj
Baliny

**Baliny** () estas municipo de Ĉeĥio en distrikto Žďár nad Sázavou. Ĝi situas 5&nbsp;km okcidente de Velké Meziříčí, 26 kilometrojn sude de Žďár nad Sázavou, 28 kilometrojn oriente de Jihlava kaj 139 kilometrojn sudoriente de Prago. Tra la municipo trafluas rivereto Balinka. En  vivis en la vilaĝo .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1358. En la jaroj 1869–1900 la vilaĝo estis konsisto de municipo Uhřínov, en la jaroj 1910–1980 ĝi prezentas memstaran municipon, ekde la 1-a de julio 1980 ĝis la 31-a de decembro 1991 ĝi estas konsisto de urbo Velké Meziříčí kaj ekde la 1-a de januaro 1992 ĝi fariĝis memstara municipo.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Sonorilejo (kapelo de sankta Bartolomeo)
* Kamparana bieneto n-ro 26

## Pluaj fotoj 

Overview of Baliny therapy center of Chaloupky ops in Baliny, Žďár nad Sázavou District.JPG|Terapia centro Chaloupky
Přírodní park Balinské údolí - říčka Balinka (12).jpg|Naturparko Balinské údolí - rivereto Balinka

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Otín (distrikto Žďár nad Sázavou)

**Otín** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Ĝi situas 8&nbsp;km okcidente de Velké Meziříčí kaj 23&nbsp;km oriente de Jihlava. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Otín**
* Geršov
* Pohořílky

## Memorindaĵoj 
* Sonorilejo en vilaĝplaco

## Pluaj fotoj 

Otín, municipal office.jpg|Municipa ofico
Otín, bus stop.jpg|Aŭtobusa haktejo kun du atendejoj
Otín, chapel.jpg|Kapeleto - sonorilejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Ervin Somogyi

**Ervin Somogyi** [ŝomodji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Somogyi Ervin** estas hungardevena usona lutieristo.
eta|

 naskiĝis en 1944 en Budapeŝto.

## Biografio 
 krom Hungario kaj Usono li loĝis en Aŭstrio, Britio, Kubo, Meksiko, Peruo kaj Hispanio, tial li lernis en multaj lokoj. Fine li akiris diplomon en Universitato de Kalifornio en Berkelio en 1966 pri la angla lingvo. Li faris ĉiuspecajn laborojn. En 1971 li konstruis sian unuan klasikan gitaron helpe de libro ŝatokupe, poste li sukcese vendis ĝin. Kun pli ol 50-jara sperto pri produktado de lukskvalitaj akustikaj kaj klasikaj gitaroj li fariĝis gvida aŭtoritato pri ilia konstruo. Somogyi partoprenis gitarekspoziciojn, simpoziojn en Usono, Kanado kaj Japanio. Lia edzino naskis filinon, sed la edzino mortis pro kancero en 2000.

## Liaj libroj 
* *The Responsive Guitar*
* *Making the Responsive Guitar*

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* membiografio
* hungarlingva biografio legebla pli malsupre
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj lutieristoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Radešín (apartigilo)

Nomon **Radešín** havas pluraj setlejerjoj:
* 1. Radešín – municipo en distrikto Žďár nad Sázavou
** 1. Radešín (kastelo)
* 2. Radešín (Martiněves) – parto de municipo Martiněves en distrikto Litoměřice
* 3. Radešín (Petrovice) – parto de municipo Petrovice en distrikto Příbram
* 4. Radešín (Chuderov) – parto de municipo Chuderov en distrikto Ústí nad Labem
Alajos Mészáros (politikisto)

**Alajos Mészáros** [alajoŝ mEsAroŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Mészáros Alajos** estas hungara kemiisto, altlerneja instruisto, politikisto.

Alajos Mészáros naskiĝis la  en Podunajské Biskupice (Ĉeĥoslovakio, poste Slovakio).
 
## Biografio 
Alajos Mészáros apartenis al la hungara minoritato en Ĉeĥoslovakio, poste en Slovakio. Li frekventis hungarlingvan bazlernejon en sia naskiĝloko, li maturiĝis en hungarlingva gimnazio en Bratislavo en 1970, fine li akiris kemian diplomon en Slovaka teknologia universitato en Bratislavo post 5 jaroj. Inter 1975 kaj 1994 li estis asistanto en la universitato. Intertempe en 1983 li kandidatiĝis, en 1994 habilitiĝis jam kiel docento, dum li estis katedrestro inter 1994-1997, fine ekde 2005 li atingis la instruan rangon profesoro. Lia intereso specialiĝis pri aŭtomatigo de kemia teknologio. Li estis ankaŭ deputito inter 2001–2005, poste 2 jarojn ambasadoro en Svedio, inter 2009-2014 deputito de Eŭropa Parlamento. Lia edzino naskis filon. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Riadiacia technika 1–2* (kunaŭtoro, studenta lernolibro, 1981)
* *Simulácia dynamických systémov* (kunaŭtoro, studenta lernolibro, 1986).

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva intervjuo kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Slovakaj kemiistoj
Kategorio:Slovakaj politikistoj
Kategorio:Slovakaj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Ĉeĥoslovakiaj hungaroj
Kategorio:Slovakiaj hungaroj
Radešín

**Radešín** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1453.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Radešín
* Dia torturo surrande de la vilaĝo
* Statuo de Kristo

## Pluaj fotoj 

Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - Pivovarský rybník obr04.jpg|FiŝlagoPivovarský rybník
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - zámek, západní průčelí obr03.jpg|Kastelo, okcidenta fasado
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - Balónový hotel Radešín obr01.jpg|Balona hotelo Radešín
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - sýpka obr02.jpg|Grenejo
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - hasičská zbrojnice obr02.jpg|Fajtoesgtingista armilejo
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - socha Krista Trpitele obr04.jpg|Statuo de Kristo Suferanto
Radešín (okres Žďár nad Sázavou) - kaple Panny Marie Lurdské obr02.jpg|Kapelo de Virgulino Maria
Boží muka (Radešín) 2012-09 (1).JPG|Dia torturo

Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
BA45

**BA45** estas la tridek-naŭa numero de la literatura libroforma revuo **Beletra Almanako** (**BA**), aperinta en oktobro 2022.

## Prezento 
* *ChatGPT*

## Originala prozo 
* Sara Spanò: *Papero *
* Sten Johansson: *Falaflo en maco*
* Mikaelo Bronŝtejn: *Paŭlo kaj la partio*
* Gerrit Berveling: *Roman-malneto, kiu atendas kompletigontojn…*

## Originala poezio 
* Wally du Temple: *Tri poemoj*

## Tradukita prozo 
* Franz Kafka: *El La proceso* (tradukis Edmund Grimley Evans)
* Cesare Pavese: *Sendormeco* (tradukis Carlo Minnaja)
* Helga Nõu (:d:Q1602252): *Iu telefonas* (tradukis István Ertl)

## Tradukita poezio 
* Yolanda Castaño: *Sep poemoj* (tradukis Suso Moinhos)
* Stewart Sanderson: *La Akvopopolo* (tradukis Humphrey Tonkin)
* Aaro Hellaakoski (d:Q4661753): Kvin poemoj el *Glacispegulo* (tradukis Jouko Lindstedt)
* Inocencia Montes: *Poemoj* (tradukis Miguel Fernández, deklame "Al vi mi malfidelas", *Te soy infiel* kaj "Netuŝita kverko", *Querqus intacto*)

## Artikoloj kaj eseoj 
* Toño del Barrio: *Malfidu la artan inteligenton, eĉ se ĝi parolas esperanton*
* Wael Almahdi: *La Haĝo, la Islama Pilgrimo*
* Sarah Al-Matary (d:Q75649539): *Krei ligilojn per senbara lingvo (tradukis Javier Alcalde)
* Geoffrey Sutton: *La malprosperiĝo de la latina lingvo*
* Gerrit Berveling: *Pri mia cerb-infarkto*
* Trevor Steele: *Ni ŝuldas nenion!*

## Recenzoj 
* Jorge Camacho pri *Marina kaj Sesdek ok* (de Sten Johansson)
* István Ertl pri *Esperanto vivas* (de Nicolas Vanof kaj Tihomir Lovriĉ)
* Jouko Lindstedt pri *Secesio* (de Sten Johansson)
* Jouko Lindstedt pri *Esperanto – Lingua Franca and Language Community* (de Sabine Fiedler kaj Cyril Robert Brosch)
* Federico Gobbo pri *L’uomo che voleva essere una minoranza'' (de Diego Marani)

## Nekrologo
* Edwin de Kock (1930- 2022)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de BA (Beletra Almanako)
* BA n-ro 45, oktobro 2022

45
Kategorio:Esperanto-libroj aperintaj en 2022
El embrujo de Shanghai

***El embrujo de Shanghai*** (Ŝanhaja sorĉo) estas hispana filmo de 2002 reĝisorita de Fernando Trueba. Ĝi estas bazita sur la samnoma romano *El embrujo de Shanghai* de Juan Marsé.

## Intrigo 
En Barcelono post la Hispana Enlanda Milito, aperoj kaj malaperoj de gerilanoj kaj ekzilitoj en suda Francio (Tuluzo) kaj iliaj rakontoj pri aventuroj iom buntigas la grizan etoson de la plej malfacila epoko de la postmilito. Tiukadre rakonto de aventuro de unu el tiuj mitaj herooj, veturanta al Ŝanghajo por plenumi riskan mision inter murdistoj, eks-nazioj, belulinoj kaj sinistraj noktokluboj, lumigas la mornan vivon de du geadoleskuloj, nome Daniel (Fernando Tielve) kaj Susana (Aida Folch), ĝis la realo vekas ilin el tia sorĉo.

Daniel estas knaba pentristo kiu devas fari desegnon de la bela junulino Susana (malsana kaj enfermita en sia dormoĉambro), de kiu li estas enamiĝinta. Krome li akompanas maljunan revoluciulon (Fernando Fernán Gómez) kiu malsukcese kolektas subskribojn kontraŭ fabriko. La patrino de Susana (Ariadna Gil) estas ebriema biletvendistino en kvartala kinejo. Tiu ĉiutaga malhelo estas rompita per la alveno de ekzilito kiu rakontas iom post iom la aventuron de la malaperinta patro de Susana misie en Ŝanhajo. Tiu blankanigra rakonto imitas la holivudajn filmojn videblajn en la kvartala kinejo, kaj precize la samnoman usonan filmon *The Shanghai Gesture* (1941), reĝisorita de Josef von Sternberg. La virinan belulinan rolon de la rakonto estas ludata de Ariadna Gil mem. Alveno de nova ekzilito senmaskigas la figuron de la unua ekzilito, dum pafadon en la fino de la rakonto sekvas pafado en la reala historio.

## Komentoj 
La akso de la filmo estas kontrasto inter la enua reala vivo de la du geadoleskuloj (kaprica knabino kaj timida pentristo), siavice ligitaj respektive al ŝia patrino kaj al lia maljuna revoluciulo, kontraŭ la kineca rakonto de la ekzilito pri la supozata aventuro de la patro de Susana. La scenoj de la rakonto (blankanigraj) estas parodiaj de la holivudaj filmoj, sed ankaŭ mildigilo de la trista vivo de la ĉefroluloj. Kvankam la agado okazas en Ĉinio, la rakonto estas filmita en madridaj scenejoj, fakte parodiante la holivudajn filmojn kun agado supozeble en ekzotaj landoj aŭ inter ekzotaj popoloj, sed evidente tute falsigitaj.

La filmo ricevis tri Goja-premiojn kaj tri pliajn nomumojn.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo 

* 

Kategorio:Nigrablankaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Trileraj filmoj
Kategorio:Hispanaj dramaj filmoj
Kategorio:Barcelono
Kategorio:Ŝanhajo
Kategorio:Hispanio en filmoj
Amonia dufenila dutiofosfato

**Amonia dufenila dutiofosfato** aŭ **amonia O,O-dufenila dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido, fenolo kaj amonia hidroksido. Ĝi estas blanka aŭ flava solidaĵo, nesolvebla en akvo. Amonia dufenila dutiofosfato posedas 12 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 2 oksigenatomojn, 1 fosforatomon kaj 1 nitrogenatomon. Amonia dufenila dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **amonia dufenila dutiofosfato** per traktado de **amonia hidroksido** kaj **fenolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **amonia dufenila dutiofosfato** per traktado de **dufenila dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **amonia dufenila dutiofosfato** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **fenolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **amonia dufenila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Grek-katolika preĝejo Naskiĝo de Maria (Sárospatak)

La **paroĥa grek-katolika preĝejo Naskiĝo de Maria** (hungare: *Istenszülő születése*) estas sakrala historia monumento en urbo Sárospatak (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia fonto la paroĥo estis fondita en 1723, la matrikulaj enskriboj komenciĝis en 1761, la kirko mem estis konstruita 1792 (laŭ alia fonto en 1799). En la sekvaj jarcentoj ĝi estis plurfoje renovigita. La altara bildo prezentas Sanktan Marian kun Jesuo kaj la bildo estas videbla ekde la 1930-aj jaroj. La sekpentraĵoj estis pentritaj inter 1948 kaj 1952. Lastaj renovigaj laboroj okazis en 2006 kaj 2017.

## Konstruaĵo 
La preĝejo staras sola en korto, kiu kuŝas laŭ stratangulo. En la korto estas videbla ankaŭ krucifikso. La fasado estas preskaŭ simetria, meze la kvadrata turo nur iomete reliefas. Meze malsupre situas la ĉefenirejo, sed dekstre estas ankaŭ alia enirejo, maldekstre nur blinda enirejo. Super la ĉefenirejo estas granda fenestro. La navo finiĝas en hufoforma absido. Menciindas, ke tiu kirko laŭ aspekto estas preskaŭ la sama, ol Grek-katolika preĝejo sanktaj Petro kaj Paŭlo (Sárospatak).

Kermeso okazas en la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj kun foto
* datenoj

Sarospatak
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Sárospatak
Sarospatak
eta|maldekstre|
Ostrov nad Oslavou

**Ostrov nad Oslavou** () estas kampurbo en Ĉeĥio, en&nbsp;Regiono Vysočina, en distrikto Žďár nad Sázavou. Tra la kampurbo trafluas rivero Oslava. Vivas ĉi tie  (). 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1356.

Ekde la 1-a de decembro 2006 estis al la municipo renovigita statuso de kampurbo.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* **Ostrov nad Oslavou**
* Suky

## Memorindaĵoj 
* Ekskursa gastejo de Santini (bazplano de litero W)
* Preĝejo de sankta Jakobo pli Aĝa
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Dia tortuo

## Pluaj fotoj 

Santiniho hostinec - Ostrov n.O.04.jpg|Ekskursa gastejo de Santini
Socha svatého Jana Nepomuckého (Ostrov nad Oslavou) 2013-06.jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka
Ostrov nad Oslavou - hasičská zbrojnice.jpg|Fajroestingista armilejo
Ostrov nad Oslavou, železniční viadukt (2013-08-03; 01).jpg|Fervoja viadukto


Kategorio:Kampurboj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Kampurboj en Moravio
Kategorio:Setlejoj en Křižanova montetaro
Aida Folch

**Aida Benítez Folch**, konata per artista nomo **Aida Folch** (Reus, provinco Taragono, 24a de novembro 1986), estas hispana aktorino konata pro sia ludado kiel Françoise Alcántara en la sukcesa serio de Televisión Española *Cuéntame cómo pasó*, kaj kiel protagonisto de la filmoj El embrujo de Shanghai kaj *El artista y la modelo*, de Fernando Trueba.

## Kariero
Jam en lernejo ŝi interesiĝis por aktorado kaj agadis teatre. Unua oportuno alvenis en 2000, kiam ŝi estis elektita inter 3 000 knabinoj de la tuta lando kiel protagonisto en la filmo El embrujo de Shanghai, de la premiita Fernando Trueba. Ŝi estis tiam nur 14-jaraĝa kaj tuj poste Fernando León de Aranoa elektis ŝin por la same premiita filmo *Los lunes al sol*.​

En 2008 ŝi denove famiĝis pro la rolo de franca virino Françoise Alcántara en la televidserio de Televisión Española *Cuéntame cómo pasó*.​ Folch aliĝis al la geaktoraro de la deka sezono kaj lasis la serion fine de la 14a.​

En 2012 ŝi estis protagonista de *El artista y la modelo*, de Fernando Trueba, filmita tute en franca lingvo kie ŝi aktorinis kun Jean Rochefort kaj Claudia Cardinale.​ Tiu filmo havigis al ŝi nomumon al plej bona protagonista aktorino en la Goja-premioj de 2013.

Ŝi partoprenis en 14 televidserioj kaj en 13 kurtoj.

## Filmoj
*

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* Profilo en IMDb

* 

Kategorio:Hispanaj aktoroj
Riedbach (stacidomo)

**Riedbach** estas fervoja stacidomo en Berno, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* Berno
* Listo de fervojaj stacioj en Svislando

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojaj stacioj en Svislando
Kategorio:Berno
Magnezia dutiofosfato

**Magnezia dutiofosfato** aŭ **S-magnezia dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido kaj magnezia hidroksido. Ĝi estas blanka solidaĵo, malmulte solvebla en akvo. Magnezia dutiofosfato posedas 1 magneziatomon, 4 hidrogenatomojn, 4 oksigenatomojn, 4 sulfuratomojn, kaj 2 fosforatomojn. Magnezia dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj farmaciaĵoj. 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **magnezia dutiofosfato** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **magnezia klorido**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **magnezia dutiofosfato** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **magnezia hidroksido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **magnezia dutiofosfato** per traktado de **dutiofosfata acido** kaj **magnezia klorido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **Magnezia dutiofosfato** per traktado de **kalia dutiofosfato** kaj **magnezia klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Duetila dutiofosfato

**Duetila dutiofosfato** aŭ **O,O-duetildutiofosfata acido** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido kaj etanolo. Ĝi estas cindrokolora aŭ malhelahigroskopa solidaĵo, nesolvebla en akvo. Duetila dutiofosfato posedas 4 karbonatomojn, 11 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 1 fosforatomon kaj 2 oksigenatomojn. Duetila dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj farmaciaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **duetila dutiofosfato** per traktado de **hidroksido** kaj **etanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **duetila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **etila sulfato**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **duetila dutiofosfato** per traktado de **etila klorido** kaj **dutiofosfata acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **duetila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **etanolo**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Tapio

**"Tapio"** estas arbara dio en finna paganismo. Laŭ pagana kredo, Tapio regas regnon nomitan Tapiola. Mikael Agricola skribis, ke Tapio estis laŭ finnaj paganoj dio, kiu helpis en ĉasado. Tapiola, loĝkvartalo en Espoo, ricevis sian nomon de ĝi. Edzino de Tapio estas Mielikki. Liaj infanoj estas Tellervo, Tyytikki, Tuulikki, Annikki kaj Nyyrikki. Ekzistis ankoraŭ lokoj en Finnlando en la 19-a jarcento kie kelkaj serioze adoris Tapio. La luterana eklezio persekutis ilin, kaj en la 19-a jarcento okazis, ke la pastro rifuzis bapti la infanon Tapio ĉar ĝi estas pagana nomo. Tapio estas precipe okcidenta finna karaktero. Laŭ Mikael Agricola, la ekvivalenta orientfinna figuro estas Hiisi. Agricola mencias la diaĵon Tapio en la listo de dioj de okcidenta Finnlando (Tavastio).

La simfonia poemo *Tapiola* de Jean Sibelius el 1926 estas bildigo de la arbaro en kiu Tapio loĝas.

## Vidu ankaŭ 
*Tapio (apartigilo)

Kategorio:Finna mitologio
Kategorio:Personaj nomoj
Latinitati Vivae Provehendae Associatio

***Latinitati Vivae Provehendae Associatio*** (akronima mallongigo: *L.V.P.A.*; laŭvorte: *Asocio por la flegado de la latina kiel viva lingvo*) estas klubo kiu fondiĝis en la 27-a de septembro 1987 en la eksa kastrumo *Vetera Castra* apud Xanten. La kunvenoj okazas en Werne.

Inter la fondintoj troviĝis ekz. Dietmar Alexa, Inge Pessara-Grimm (ĉi-du lastaj personoj dum 13 jaroj estis prezidanto kaj vicprezidanto), Alfons Weische, Leo Stoelinga, Alain van Dievoet.

## Laborado kaj radio en aliaj eŭropaj landoj
La germana organizaĵo celas reklami la latinan kiel la lingvo de ĉiutaga komunikado. Ĝiaj membroj organizas (sciencajn) konferencojn en diversaj eŭropaj landoj dum kiuj la prelego-lingvo estas memkompreneble la latina. Tre ŝatataj estas iliaj *Bidua Latina* (semajnfinoj kun parolado en la latina). Ĉiujare okazas ankaŭ tutsemajnaj kongresoj, kiujn ĉeesti povas ankaŭ nemembroj. Ses tiaj kongresoj okazis en Pollando: en Kamień Śląski (Gogolin) - en 1999, 2000, 2001, 2011 - kaj en Krakovo - en 2007 kaj 2012.

L.V.P.A. havas ĉirkaŭ 60 membrojn. La krakovanoj Barbara Dowlasz, Natalia Jureczko kaj Marcin Loch fondis en 2006 la klubon *Societas Latine Loquentium Cracoviensis* (Krakova rondo de latine parolantoj). Oni iel funkcias kiel sekcio de la kutimrondoj de scienculoj de la Jagelona Universitato. Gravas la regula ĉiusemajna kolektiĝo por ekzerci sin en parolado. Kune kun la Instituto pri klasika filologio de la Universitato Adam Mickiewicz la klubanoj organizas konversaciajn latinajn kursojn por studentoj (i.a.).

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* hejmpaĝo

Kategorio:Latina lingvo
Kategorio:Kulturaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Germanio
Kategorio:Aperis en 1987
Sejřek

**Sejřek** () estas municipo de Ĉeĥio troviĝanta en&nbsp;distrikto Žďár nad Sázavou en&nbsp;Regiono Vysočina. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1350.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* Sejřek
* Bor

## Memorindaĵoj 
* Kapelo de sankta Anna

## Personecoj
* Jiří Krytinář (1947–2015), aktoro


Kategorio:Municipoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Žďár nad Sázavou
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kalia duetila dutiofosfato

**Kalia duetila dutiofosfato** aŭ **kalia O,O-duetila dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido, etanolo] kaj kalia hidroksido. Ĝi estas blanka solidaĵo, solvebla en akvo. Kalia duetila dutiofosfato posedas 4 karbonatomojn, 10 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, 2 oksigenatomojn, 1 fosforatomon kaj 1 kaliatomon. Kalia duetila dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj. 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **kalia duetila dutiofosfato** per traktado de **kalia hidroksido** kaj **etanolo**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **kalia duetila dutiofosfato** per traktado de **duetila dutiofosfato** kaj **kalia hidroksido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **kalia duetila dutiofosfato** per traktado de **S-kalia dutiofosfato** kaj **etanolo**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **kalia duetila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **kalia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Trizinka dutiofosfato

**Zinka dutiofosfato** aŭ **o,o,s-trizinka dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido kaj zinka hidroksido. Ĝi estas blanka aŭ flaveca likvaĵo kun milda odoro, nesolvebla en akvo. Zinka dutiofosfato posedas 3 zinkatomojn, 2 fosforatomojn, 4 oksigenatomojn, kaj 4 sulfuratomojn. Zinka dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **zinka dutiofosfat** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **zinka klorido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **zinka dutiofosfato** per traktado de **amonia dutiofosfato** kaj **zinka hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **zinka dutiofosfato** per traktado de **dutiofosfata acido** kaj **zinka klorido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **zinka dutiofosfat** per traktado de **kalia dutiofosfato** kaj **zinka klorido**:

### Sintezo 5 
## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Amonia dukrezila dutiofosfato

**Dukrezila dutiofosfato** aŭ **S-Amonia O,O-dukrezila dutiofosfato** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la dutiofosfata acido, amoniako kaj **o-krezila hidroksido**. Ĝi estas bruna-nigra koroda likvaĵo kun akra odoro, nesolvebla en akvo. Dukrezila dutiofosfato posedas 14 karbonatomojn, 15 hidrogenatomojn, 2 sulfuratomojn, kaj 2 oksigenatomojn. Dukrezila dutiofosfato uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de insekticidoj kaj pesticidoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **amonia duo-krezila dutiofosfato** per traktado de **amonia hidroksido** kaj **fenolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **amonia duo-krezila dutiofosfato** per traktado de **duo-krezila dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **amonia duo-krezila dutiofosfato** per traktado de **S-amonia dutiofosfato** kaj **o-krezolo**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **amonia duo-krezila dutiofosfato** per traktado de **baria dutiofosfato** kaj **amonia hidroksido**:

## Vidu ankaŭ 
* Dutiofosfatoj

## Referencoj 
Tiofosfatoj
Kategorio:Tiofosfatoj
Kvarpiedismo

eta|La zebro estas kvarpiedulo.
**Kvarpiedismo** estas formo de movado, kie kvar membroj estas uzataj por porti pezon kaj moviĝi. Besto aŭ maŝino kiu kutime konservas kvarpiedan pozon kaj moviĝas uzante ĉiujn kvar membrojn laŭdire estas **kvarpiedulo**. Kvarpiedaj bestoj estas trovitaj inter kaj vertebruloj kaj senvertebruloj.

Kategorio:Tetrapodoj