open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bestenergia transporto

dekstra|eta|200px|Bestenergia transporto.
**Bestenergia transporto** estas la uzado fare de homoj de tirbestoj aŭ ŝarĝbestoj por la movado de homoj kaj varoj. Homoj povas rajdi kelkajn el la bestoj rekte, utiligi ilin kiel ŝarĝbestojn por portado de varoj, aŭ stiri ilin, sole aŭ en teamoj, por tiri sledojn aŭ radveturilojn.

## Animaloj aldomigitaj por transporto 
[eta|[Bovoj tirantaj lignon en Aŭstralio ĉ. 1918]]
eta|zebroj kiel tirbestoj
eta|elefantoj kiel tirbestoj

### Surtere 
* kamelo, ĉu araba aŭ baktria
* akvobubalo
* hundo
** sledhundoj
** ĉarhundoj
* elefanto
* ekvedoj
** ŝarĝoĉevalo
** tirĉevalo
** rajdĉevalo
** ĉarĉevalo
** azeno
** mulo
** hino
* lamo
* alko
* struto
* okso
* boaco
* ŝafo
* gruntbovo

### Akve 
* Delfenoj (por porti markilojn ligotajn al detektitaj marminoj)

## Bestenergiaj veturiloj 
[eta|Rekonstruita vagono de la fervojo [Linz-České Budějovice sur renovigita kelkcentmetra sektoro en Aŭstrio.]]
* barĝo (foje pelataj ankaŭ de homoj)
* karavano
* kaleŝo
* ĉaro
* armea ĉaro (antikva formo foje uzita milite, poste kurmaŝino, poste nomo por iome diferencaj ĉaroj)
* ĉevaltira tramo
* portilo
* sledo
* diliĝenco
* tramo
* ĉevaltira tramo
* kamioneto

## Vidu ankaŭ 
* Homenergia transporto
* Jungilaro

## Referencoj 
* REX EXPRESS e. V. (Live animal transportation, pet relocation, horse transport)
* http://www.animaltraction.com Animal Traction Development
* http://www.atnesa.org/ Animal Traction Network for Eastern and Southern Africa

Kategorio:Transporto
Kategorio:Hufuloj
Kategorio:Veturiloj
Negombo

**Negombo** (en sinhala: මීගමුව ˈmiːɡamuʋə; en tamila: நீர்கொழும்பு nir koɭumbu) estas ĉefa urbo en Srilanko, situanta sur la okcidenta marbordo de la insulo kaj ĉe la elfluo de la Laguno Negombo, en la Okcidenta Provinco, Srilanko. Negombo estas la kvina plej granda urbo en la lando post la ĉefurbo Kolombo, Kandi, Jafno kaj Galle, kaj ĝi estas la dua plej granda urbo en la Okcidenta Provinco post Kolombo. Negombo estas ankaŭ administracia ĉefurbo de la Distrikto Negombo. Ĝi estas unu el ĉefaj komercaj centroj en Srilanko kun ĉirkaŭ 128 000 loĝantoj ene de la urbolimoj. Ĝi situas proksimume 35&nbsp;km norde de urbo Kolombo. Negombo estas konata pro sia granda kaj malnova industrio de fiŝkaptado kun aktivaj fiŝmerkatoj kaj sablaj strandoj. La internacia flughaveno de Srilanko estas ankaŭ situanta en Metropolo Negombo. Kadirana, Kurana, Bolaŭalana, Akkara, Mahahunupitiya, Thimbirigaskatuwa estas kelkaj vilaĝoj situantaj en la metropola areo de Negombo.

## Eksteraj ligiloj 
*Negombo Municipa Konsilantaro

Kategorio:Urboj de Srilanko
Péter Szondi

**Péter Szondi** [sondi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szondi Péter** estis hungara-germana literaturhistoriisto, kritikisto, tradukisto. Lia patro estis Lipót Szondi.

Péter Szondi http://www.alt-zueri.ch/turicum/strassen/s/szondiweg/szondiweg.html naskiĝis la  1929 en Budapeŝto. Li mortis la  1971 en Okcidenta Berlino.

## Biografio 
eta|La familia tombo.
Péter Szondi devenis el juda familio. Li frekventis lernejon komence en sia naskiĝurbo, sed dum la nazia erao li estis deportita, fine li povis atingi Svislandon. Li plulernis en Zuriko kaj Parizo akirinta diplomon en 1954. Li komencis instrui en Göttingen, poste ekde la studjaro 1960 en Okcidenta Berlino. Post 5 jaroj li estis nomumita katedrestro. Li foje instruis en Princeton kaj Jerusalemo. Li okupiĝis pri la germana literaturo en la 19-a kaj 20-a jarcentoj, krome pri teorio de la dramo. Li sinmortis.

Szondi trovis sian finan ripozejon en la tombejo Fluntern en Zuriko. Lia patro Leopoldo kaj lia patrino Ilona "Lili" Livia, née Radványi (1902-1986), same kiel lia fratino Vera (1928-1978), kiu estis kuracisto, ankaŭ estas entombigitaj en la tombo.
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Theorie des modernen Dramas* (1956,  en 1979)
* *Einführung in die literarische Hermeneutik* (1967,  en 1996)
* *Schriften* (1978)
* *Essays. Satz und Gegensatz, Lektüren und Lektionen, Celan-Studien* (2001)

## Memorigiloj 
* universitata instituto prenis la nomon Peter Szondi

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* http://www.alt-zueri.ch/turicum/strassen/s/szondiweg/szondiweg.html 

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Germanaj literaturkritikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Antal Grassalkovich (duko)

**Duko (pli frue grafo) Antal Grassalkovich** [graŝalkoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Grassalkovich Antal** estis hungara magnato, ĉambelano, departementestro. Lia nobela antaŭnomo estis *gyaraki*. Lia samnoma patro estis Antal Grassalkovich (krongardisto), lia samnoma filo estis Antal Grassalkovich (ĉambelano).

Antal Grassalkovich http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/042/pc004235.html#1 naskiĝis la  1734 en en Pest (urbo). Li mortis la  1794 en Vieno.

## Biografio 
Antal Grassalkovich studis en Pozsony kaj Vieno. Li heredis multajn bienojn, tamen li ne okupiĝis pri ili, simple li ludonis ilin. Plej ofte li vivis en Vieno, kie li estis nomumita ĉambelano, konsilisto, fine duko en 1784. Li estis ankaŭ departementestro. Escepte li batalis por la Habsburgoj kontraŭ la prusoj. Li edziĝis en 1758, baldaŭe li havis 8 gefilojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla en mezo de la teksto)

Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Tonino Cervi

**Tonino CERVI** (naskiĝis la 14-an de junio 1929 en Romo; mortis la 1-an de aprilo 2002 en Rapolano Terme) estis itala reĝisoro kaj produktoro. Li estis filo de Gino Cervi.

## Filmaro 
* *Oggi a me... domani a te!*, (1968) reĝisoro
* *Il delitto del diavolo*, (1970) reĝisoro
* ''Le monache di Sant'Arcangelo*, scenaro
* *La nottata*, (1974), scenaro kaj reĝisoro
* *Chi dice donna dice donna*, (1976), scenaro kaj reĝisoro
* *Ritratto di borghesia in nero*, (1978), scenaro kaj reĝisoro
* *Il malato immaginario*, (1979), scenaro kaj reĝisoro
* *Il turno*, (1981), scenaro kaj reĝisoro
* *Sole nudo*, (1984), scenaro kaj reĝisoro
* *Il nido del ragno*, regia di Gianfranco Giagni (1988), scenaro
* *L'avaro*, (1989), scenaro kaj reĝisoro
* *Butterfly*, (1995), reĝisoro
* *Il quaderno della spesa'', (2003), scenaro kaj reĝisoro

## Bibliografio 
* Dizionario Bolaffi del cinema italiano, i registi, Torino 1975
* I registi, Gremese, Roma 2002

## Eksteraj ligiloj 
* Tonino Cervi en Cine Data Base

Kategorio:Italaj reĝisoroj
Noto (mitologio)

**Noto** (helene *Νότος*, latine *Notus*), aŭ **Notoso** estis en la helena mitologio filo de la titano Astraio kaj diino de matena ĉielruĝo Eoso. Li estis dio de la suda vento aŭ ankaŭ la suda vento mem.

Liaj fratoj estis:
* Eŭro nomata ankaŭ Argesto (laŭ Heziodo) - dio de la orienta aŭ sudorienta vento,
* Zefiro - dio de la modera okcidenta vento,
* Boreo - dio de la norda vento

Noto estis vento potenca kaj danĝera, alportis akvajn ciklonojn, endanĝerigadis aparte navigistojn kaj ŝipanojn. La plej furioza li estis, kiam li kunfrapiĝis kun sia frato Boreo, dio de la norda vento. Sub teruraj impetoj de ambaŭ ventoj minacis pereo al ĉio. Helenoj pro tiu vento tre timis.

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Moulins-Engilbert

**Moulins-Engilbert ** estas franca komunumo en la departemento Nièvre, en la regiono Burgonjo.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
La komunumo enhavas la vilaĝon Moulins-Engilbert kaj la vilaĝeton Commagny kaj ankaŭ multaj vilaĝetojn kaj bienojn.

### Ekonomio 
Tie estas elektronika foiro por brutoj.

## Historio kaj vidindaĵoj 
eta|maldekstra|Priorejo de Commagny
eta|maldekstra|Kastelo de Moulins-Engilbert .
En 1424 Filipo la Bono edziĝis en la kastelo kun Bonne d'Artois.

## Famuloj 
La vitralisto Wilfrid Perraudin (1912-2006) naskiĝis tie.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Interna ligilo 
* Komunumoj de Nièvre

### Eksteraj ligiloj 
* La malnova kastelo 

Kategorio:Komunumoj de Nièvre
György Vikár

**György Vikár** [djordj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Vikár György** estis hungara kuracisto, psikiatro.

György Vikár http://www.soros.c3.hu/dijak/2002/Vikar.htm naskiĝis en 1926, li mortis en 2003.

## Biografio 
György Vikár devenis el juda familio, dum la nazia erao li estis trudlaboristo. Li frekventis samtempe 2 universitatojn en Budapeŝto (Universitato de Budapeŝto kaj Universitato Semmelweis). Post siaj studoj li laboris en centra hospitalo pri neŭrologio kaj psikiatrio. Ĝis 1983 li gvidis psikiatrian kuracejon pri geinfanoj, poste li laboris en hospitalo de Újpest. Li emeritiĝis en 1992, sed iam li instruis ankaŭ en universitato. Li ricevis 2 memormedalojn kaj premion inter 1984 kaj 2002.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Találkozás az útfélen* (1946)
* *Adalékok a platybasia conzervatív kezeléséhez* (1959)
* *A szexuális élet zavarai* (1977)
* *Az ifjúkor válságai* (1980)
* *Az emlékezés ösvényein* (1994)
* *Dinamikus gyermekpszichiátria* (2001)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Budapeŝto de 2009

## Fontoj 
* hungarlingva teksto
* hungarlingva teksto kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj psikiatroj
Chappie

**Chappie** estas usona sciencfikcia agfilmo de 2015 reĝisorita de Neill Blomkamp.

Tiu filmo temas pri androido, kiu havas artefaritan intelekton kaj memkonscion.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2015
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Usonaj sciencfikciaj filmoj
Kategorio:Usonaj agfilmoj
Kategorio:Malutopiaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri robotoj
Kategorio:Fikciaj androidoj
Kategorio:Eksterteranaj invadoj en filmoj
Urbodomo de Szeged

La **Urbodomo de Szeged** estas historia monumento en Szeged, laŭ Placo Széchenyi (Szeged).
## Historio 
maldekstre|eta|Ponto de la suspiroj en Szeged
Post dominado de turkoj la urbodomo estis konstruita en 1728 apud la fortikaĵo. Estis kunvenoj ankaŭ en episkopa palaco, sed en la gravaj kunsidoj en 1848 kaj 1867 okazis subĉiele. Inter 1799 kaj 1805 pli nova urbodomo konstruiĝis apud la malnova jam la nuna loko. Depost la Inundo de la Tiso (1879) Ödön Lechner faris gravajn ŝanĝojn, nova etaĝo estis konstruita en 1883. En la sama jaro oni konstruis Ponton de la suspiroj, ĉar Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio) tranoktiĝis en la najbara domego, helpe de la ponto li povis viziti la urbodomon ne tuŝi la grundon.
En 1849 batalo okazis apud Szeged kaj armeestro Julius Jacob von Haynau propraokule vidis la batalon el turo de la urbodomo. Abrupte hungara kanonokuglo trafis la turon, sed la armeestro restis netuŝita.

En 2004 oni muntis antenon sur la turon, helpe de tio en la placo estas senpage atingebla la interreto.

## Konstruaĵo 
eta|maldekstre|Urbodomo de Szeged
La novbaroka urbodomo situas sola laŭ la placo, la aliaj 3 limoj estas trotuaroj de mallarĝaj stratoj. La fasado rigardas la placon. La konstruaĵo havas internan korton. La ĉefenirejo funkcias ĉe la placo. La fasado havas 3 partojn, meze estas la enirejo kun 3 pordoj, pli supre estas ornama balkono, pli supre estas mansardo, fine plej supre altiĝas la turo, kiun longe oni profitis la fajrobrigado, iu ĉiam kontrolis la panoramon, ĉu estas fajro ie?
Post la enirejo troviĝas centra ĉambrego kun du ŝtuparejoj, krome estas elirejo al la korto. Menciindas 3 kolorvitraj fenestroj. En la meza fenestro estas blazono de Szeged kun surskribo: "Szeged estos plej bela, ol ĝi estis".

La kunvena ĉambro estas nevizitebla, ĉar ofte okazas kunvenoj. Tie estas videblaj pentraĵoj pri Francisko Jozefo la 1-a (Aŭstrio), Elizabeto de Aŭstrio-Hungario, Kálmán Tisza, Lajos Tisza. La plena baldakeno estas kovrita per freskoj.

## Fontoj 
eta|Aerfoto pri placo Széchenyi, kie estas videbla la urbodomo en la suba kaj dekstra parto
* http://szeged.varosom.hu/latnivalok/muemlekek/Varoshaza-9.html  
* hungare kun multe da fotoj
* http://szegedpanorama.blogspot.hu/2013/02/a-szegedi-varoshaza.html 

Szeged
Kategorio:Szeged
Homtransportilo

[eta|[Jurikamome, Tokio, Japanio. Pli ol 100,000 personoj ĉiutage uzas Jurikamome.]]
**Homtransportilo** aŭ **aŭtomata homtransportilo** estas tipo de malsamnivela amasa transporto-sistemo. La termino estas ĝenerale uzata nur por priskribi sistemojn kiuj servas al relative malgrandaj areoj kiaj flughavenoj, urbocentraj distriktoj aŭ distroparkoj, sed estas foje aplikata al konsiderinde pli kompleksaj aŭtomatigitaj sistemoj.

## Vidu ankaŭ 
* Interligejo
* Vehiklo Aŭtomata Leĝera
* Marconi Express (Bolonjo)
* Minimetrò Perugia
* Homtransportilo de Venecio

## Eksteraj ligiloj 
* Informaro pri elektronike gvidataj homtransportilaj sistemoj

Kategorio:Publika transporto
Kategorio:Grandurboj
Werner Schwab

**Werner SCHWAB** (naskiĝinta la 4-an de februaro 1958 en Graz, mortinta la 1-an de januaro 1994 samloke) estis aŭstra dramisto.

## Vivo
Danke al la dramoj *Fäkaliendramen* kaj *Königskomödien* (eldonite en libra formo en 1991/92) li iĝis furoraŭtoro de germanlingva teatroscenejaro de la 1990-aj jaroj.

Post la frekvento de la Artetilernejo li studis de 1978 ĝis 1982 skulptadon ĉe la Akademio de la artoj de Vieno. Poste li vivis plurajn jarojn sur farmbieno flankenvoja en la sudoriento de Stirio kaj realigis avangardisman projekton de memsurscenigado: tie li unuigis elementojn literaturajn, skulptajn kaj konceptajn (*Mail-Art*-produktoj inter Schwab kaj János Erdödy de 1978-90; verko teksta-bilda *ORGASMUS: KANNIBALISMUS. Sieben Liebesbriefe an die eigene Beschaffenheit*, 1984).

Per la premieroj de *Die Präsidentinnen* (Vieno, 1990), *ÜBERGEWICHT, unwichtig: UNFORM* (Vieno, 1991) kaj la radikalaj komedio *Volksvernichtung oder meine Leber ist sinnlos* (München, 1991; por tio li ricevis la premion "Mülheimer Dramatikerpreis" en 1992) li iĝis vere skandala verkisto!

Tuj sinsekve aperis tiam (kelke el ili ankaŭ nur postmorte) dekduo da teatraĵoj, kiuj ĉiuj sekvis la ĝeneralan koncepton pri provokanta-ŝokanta "estetiko de malbelo". Trajto ĉefa ilia estas groteske deformita lingvomaterialo

## Aliaj verkoj
Jen aliaj verkoj libre eldonitaj:
*Dramen III (1994)
*DER REIZENDE REIGEN nach dem Reigen des REIZENDEN HERRN ARTHUR SCHNITZLER (1996)
*Der Dreck und das Gute. Das Gute und der Dreck (1996)

## Fons
"Schwab, Werner", apud: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

## Eksteraj ligiloj
* 
* Verkoj ĉe la eldonejo Droschl 
*Biografio ĉe NDB
Dănicei (komunumo, Vâlcea)

**Dănicei** [dəniĉej] estas komunumo en la rumana distrikto Vâlcea. Ĝi konsistas el 13 vilaĝoj (el kiuj neniu nomiĝas kiel la komunumo):
* Bădeni
* Ceretu
* Cireșul
* Dealu Lăunele (la sidejo)
* Dealu Scheiului
* Dobrești
* Drăgulești
* Glodu
* Gura Crucilor
* Lăunele de Jos
* Linia pe Vale
* Udrești
* Valea Scheiului

Dănicei limas oriente al la distrikto Argeș kaj sude al la distrikto Olt. La tridistrikta punkto situas ĉe la vilaĝo Cireșul. La komunumon trapasas du distriktaj vojoj, DJ678B kaj DJ678E, kiuj ĉiudirekte post mallonga distanco iras ekster la distrikton Vâlcea.

## Eksteraj ligiloj 
* Komunuma paĝo ĉe Ghidul Primărilor

Kategorio:Komunumoj de distrikto Vâlcea
Fiat Uno

eta|dekstre|250px|Duageneracio triporda Uno
La **Fiat Uno** estis ĉiel-taŭga aŭto produktita de la itala entrepreno Fiat. La Uno estis lanĉita en 1983 kaj konstruita en sia hejmlando ĝis 1995, kaj poste produktita ankoraŭ en aliaj landoj dum kelkaj jaroj, kaj fina Uno konstruita en Brazilo en 2013.

Kun proksimume 8,800,000 ekzempleroj konstruitaj, ĝi estas la oka plej multe produktita aŭtomodelo en la historio, post la Volkswagen Tipo 1, Ford Modelo T, Lada 2107, GM B de 1965-70, GM J de 1981–97, GM B de 1961-64, kaj GM B de 1977-90.

La nomo de Uno estis reenkondukita en 2010 en Sudameriko por la Fiat Panda baza aŭto konstruita en Brazilo.

Kategorio:Aŭtomodeloj
Kategorio:Fiat
Valorĉeno

**Valorĉeno** estas ĉeno de agadoj kiun firmao funkciiganta en specifa industrio elfaras por liveri valoran produkton aŭ servon por la merkato.

## Priskribo 
La koncepto venas de komercadministrado kaj unue estis priskribita kaj popularigita fare de *Michael Porter* en sia furorlibro de 1985, *Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance*.

La koncepto de valorĉenoj kiel decidaj subteniloj, estis aldonita sur la konkurenca strategia paradigmo evoluigita fare de Porter jam en 1979. En la valorĉenoj de Porter, Interna Loĝistiko, Operacioj, Ekstera Loĝistiko, Merkatiko kaj Vendado kaj Servo estas klasifikitaj kiel primaraj agadoj. Sekundaraj aktivecoj estus Provizado, Administrado de Homaj Resursoj, Teknologia Disvolviĝo kaj Infrastrukturo (Porter 1985, pp 11–15).

Laŭ la Ĝenerala Sekretario de OECD (Gurría 2012) la apero de tutmondaj valorĉenoj en la fino de la 1990-aj jaroj disponigis katalizilon por akcelita ŝanĝo en la pejzaĝo de internacia investo kaj komerco, kun majoraj, sekvoriĉaj sekvoj sur registaroj same kiel entreprenoj (Gurría 2012).

## Vidu ankaŭ 
* Provizoĉeno

## Notoj 
## Bibliografio 
* http://www.globalvaluechains.org/docs/VchNov01.pdf  PDF A Handbook for Value Chain Research, de International Development Research Centre, fare de Raphael Kaplinsky kaj Mike Morris, alirita la 9an de septembro 2013 kaj 1an de novembro 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* Using a Value Chain Analysis in Project Management 

Kategorio:Ekonomiko
Groco

[eta|dekstra|250px|Tiu amaso de [fero|ferbuletoj estos uzataj por produktado de ŝtalo.]]

**Groco** aŭ **Grocado** estas var-ŝarĝo kiu estas transportata nepakita en grandaj kvantoj. Laŭ PIV groco estas termino kiu referencas fakte al *dekduo da dekduoj*, do al grandaj kvantoj. De tie *grocisto* estas komercisto, kiu vendas nur po grandaj kvantoj, kaj do ne liveras rekte al ordinara konsumanto.

Groco referencas al materialo ĉu likvida aŭ greneca aŭ amaso de relative malgrandaj solidoj, kiaj nafto/oleo, greno, karbo, aŭ gruzo. Tiu ŝarĝo estas kutime ĵetita aŭ faligita al ŝutvarŝipa holdo, ŝarĝovagono, aŭ kamiono/remorko. Pli malgrandaj kvantoj (ankoraŭ konsiderataj "groco") povas esti metitaj en skatoloj (aŭ tambur-ujoj) kaj surpaledigitaj. Groco estas klasita kiel likvaĵo aŭ sekaĵo.

La esprimo "groco" ankaŭ estas uzata en la fako de vendo. Groca vendado implicas vendi konsumajn produktojn sen pakumo. La 2010-aj jaroj vidis tre fortan pliiĝon en la grocvenda sektoro en Eŭropo. Estis kalkulata, ke en 2023 la kvanto da pakumoj, kiujn ŝparos senpakumaj butikoj en Eŭropa Unio, estos ĉirkaŭ 5.500 tunoj.

## Vidu ankaŭ 
* Groco (nombro)
* Pogranda komerco

## Literaturo 
* 
* 
* 
*  

## Referencoj 
Kategorio:Komerco
Kategorio:Ekonomiko
Federacia ministerio pri internaj aferoj (Germanio)

La **Federacia ministerio pri internaj aferoj** de Germanio - germane *Bundesministerium des Innern (BMI)*, plimallongigite *Bundesinnenministerium* - estas supera administra instanco de la ŝtato Germanio, kaj kerna ministerio de la registaro de Germanio. La ministerio havas sian centran sidejon en la parto *Moabit* de la urbodistrikto Mitte de Berlino, kaj havas duan sidejon en la parto *Castell* de la centra urbodistrikto de Bonno. Estro de la ministerio laŭofice estas la federacia ministro pri internaj aferoj, kiu membras kaj reprezentas la ministerion en la registaro de Germanio. En la federacia registaro de 2013 ĝis 2017 temas pri Horst Seehofer de la kristansociala partio CSU.

La ministerio respondecas pri vasta gamo de ŝtataj administraj instancoj, de la polico ĝis la federacia statistika institucio *Statistisches Bundesamt*.

Kategorio:Registaro de Germanio
Kategorio:Ministerioj
Aŭtomatigo

[eta|Industriaj [robotoj de KUKA ĉe bakejo por nutroproduktado.]]
**Aŭtomatigo** aŭ **aŭtomata rego**, estas la uzado de diversaj regsistemoj por funkciiga ekipaĵo kiel ekzemple maŝinaro, procezoj en fabrikoj, kaldronoj kaj varmectraktantaj fornoj, game al telefonaj retoj, stirado kaj stabiligo de ŝipoj, aviadiloj kaj aliaj aplikoj kun minimuma aŭ reduktita homa interveno. Kelkaj procezoj estis tute aŭtomatigitaj.

La plej granda avantaĝo de aŭtomatigo estas ke ĝi ŝparas laboron, aliflanke, kutimas ankaŭ ŝpari energion kaj materialojn kaj plibonigas kvaliton, akuratecon kaj precizecon.

La esprimo *aŭtomatigo*, inspirita per la pli frua vorto *aŭtomata* (venanta de *aŭtomato*), ne estis vaste uzita antaŭ 1947, kiam General Motors establis la aŭtomatigan sekcion. Estis dum tiu tempo kiam industrio rapide adoptis sinsekvajn regilojn, kiuj estis enkondukitaj en la 1930-aj jaroj.

Aŭtomatigo estas realigita per diversaj rimedoj inkluzive de mekanikaj, hidraŭlikaj, pneŭmatikaj, elektraj, elektronikaj kaj komputiloj, kutime en kombinaĵo. Komplikaj sistemoj, kiel ekzemple modernaj fabrikoj, aviadiloj kaj ŝipoj tipe uzas ĉiujn tiujn kombinitajn teknikojn.

## Referencoj 
## Literaturo
* Bennett, S. (1993). A History of Control Engineering 1930-1955. London: Peter Peregrinus Ltd. On behalf of the Institution of Electrical Engineers. ISBN 0-86341-280-7.
* Dunlop, John T. (eld.) (1962), Automation and Technological Change: Report of the Twenty-first American Assembly, Englewood Cliffs, NJ, USA: Prentice-Hall.
* Ouellette, Robert (1983), Automation Impacts on Industry, Ann Arbor, MI, USA: Ann Arbor Science Publishers, ISBN 978-0-250-40609-8.
* Trevathan, Vernon L. (eld.) (2006), A Guide to the Automation Body of Knowledge (2nd ed.), Research Triangle Park, NC, USA: International Society of Automation, ISBN 978-1-55617-984-6. http://www.isa.org/autobok/

## Vidu ankaŭ 
*Mekanizado
## Eksteraj ligiloj 
* IEEE Transactions on Automation Science and Engineering
* PLC Control Panels 
* Jobs in Automation, Robotics and Process Control
* ISA (International Society of Automation)
* Need for Automation Training as part of the Recruitment Process in Industries 
* Intel's Automation Process and Its Role in Process Development and High Volume Manufacturing

Kategorio:Aŭtomacio
Kategorio:Industrio
Kategorio:Inĝenierarto
The Little Match Seller

***The Little Match Seller*** (La alumetvendistineto) estas britia mallonga muta filmo el la jaro 1902 reĝisorita de James Williamson, rakontanta fabelon de Hans Christian Andersen pri vivo kaj tragika morto de knabineto kun alumetoj.

## Resumo 
Estas vintro, lasta tago de la jaro. Knabino strebas vendi al preterpasantoj surstrate alumetojn, sed neniu volas aĉeti ilin de ŝi. Ŝi sidiĝas, frotas alumeton kaj vidas bildon de kameno kun fajro. Ŝi frotas duafoje kaj vidas plenan preparitan tablon kun manĝaĵo. Ŝi frotas triafoje kaj vidas belan kristnaskan arbon. Ŝi frotas kvarafoje kaj vidas sian mortintan avinon. Tuj poste la knabino mortas kaj anĝelo kunportas ŝian spiriton en la ĉielon. Ŝian korpon trovas preteriranta policano.

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Mallongaj filmoj
Kategorio:Filmoj en publika havaĵo
Kategorio:Filmoj laŭ fabeloj de Hans Christian Andersen
Konrad Bayer

eta|Tombo de Bayer
**Konrad BAYER** (naskiĝinta la 17-an de decembro 1932 en Vieno, mortinta samloke la 10-an de oktobro 1964 sinmortigante) estis aŭstra verkisto. Li estis unu el la plej elstaraj avangardismuloj de la aŭstra literaturo.

## Vivo 
Post la abiturienta ekzameno li komencis komercistan trejnadon en 1951 kaj estis ĝis 1957 bankisto; paralele li artistis. En la ejoj de "art-club", forumo de la viena avangardismo li konatiĝis kun H. C. Artmann kaj Gerhard Rühm. Kune kun Oswald Wiener kaj la poste alveninta Friedrich Achleitner ili formis ekde la 1954 la t.n. Vienan Grupon, kiu inter 1957-59 havis la kulminan fazon. Bayer partoprenis ĉiujn prelegojn, la spektaklojn "literarische cabarets" kaj plurajn lingvoeksperimentajn komunajn laborojn, kion dokumentas la de Rühm eldonita antologio *Die Wiener Gruppe* (1967).

En 1963 Bayer publikigis kun Oswald Wiener memeldonante la verkon *starker toback. kleine fibel für den ratlosen*. La saman jaron surscenigitis lia unuakta teatraĵo *bräutigall und anonymphe* - antiteatraĵo kiel ĉiuj aliaj teatraĵoj de li, kiel *der analfabet, der berg*, (premiero 1963) aŭ *kasperl am elektrischen stuhl* (1962/63). Aperis ankaŭ en 1963 lia dumvive ununura libroeldono, nome la traktato *der stein der weisen*. Liaj ĉefverkoj, la du eksperimentaj romanoj *der kopf des vitus bering* (1965) kaj *der sechste sinn. texte* (1969) nur postmorte surmerkatigitis. Ambaŭ tekstoj pensigis onin pri la identecproblemoj de la aŭtoro. Li surscenejigis sian vivon mem kiel akton individuan-anarkian.

Dokumentajn trajtojn havas la eksperimentaj filmoj, kie Bayer kunlaboris, *mosaik im vertrauen* (1955; reĝisoro: Peter Kubelka), *sonne halt* (1959/60, reĝisoro Ferry Radax) kaj *am rand* (1963, reĝisoro kaj kameraisto Ferry Radax). Interesas ankaŭ sondokumentaĵoj, kiel *Konrad Bayer spricht Konrad Bayer: Der Kopf des Vitus Bering* (1973).

Eldonis lian kompletan verkaron en la 1977-a jaro Gerhard Rühm (noveldonoj 1985; lastaj prilaboroj en 1996).

## Fons 
Fischer, Cornelia: "Bayer, Konrad", en: *Microsoft Encarta 2007 Enzyklopädie*, Microsoft Corporation, 2006 (DVD)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Eseo pri Bayer kaj 'die zerschneidung des ganzen'
* Konrad Bayer ĉe AEIOU
* Konrad-Bayer-forumo 
* konrad bayer gesellschaft 
* Sciencaj ligiloj 

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Germanlingvaj verkistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
552 Siegelinde

'*552 *Siegelinde'''* estas granda malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝia nomo inspiriĝis de tiu de "*Siegelinde*", rolulino en la opero *Die Walküre'' de Richard Wagner.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1904
Jonas Marx

**Jonas MARX,** artista nomo **Jonny M,** (naskiĝinta la 9-an de majo 1990 en Bergisch Gladbach) estas germana esperantisto. 

## Biografio
De 2006 li sin dediĉas al rep-regea muziko en la germana, kaj de 2009 en Esperanto. En somero 2010 li per detala artikolo en la regiona gazeto kaj per pluraj koncertoj publike prezentiĝis en la regiono de sia hejmurbo Bergisch Gladbach apud Kolonjo kiel kantisto de germanlingva, kontraŭrasisma, junulece verva regeo, kaj iom poste en tiu jaro ankaŭ liaj esperantlingvaj verkaĵoj atingis signifan publikan konatecon. Por sia esperantlingva muzikado li elektis la anglecan plumnomon ***Jonny M*** . Komence de 2011, Jonny M eldonis *Pli ol espero*, muzikalbumeton kun 5 titoloj, kiu estis libere elŝutebla en la interreto, kaj aldonis kanton en la albumo *Hiphopa Kompilo vol. 2*, eldonita per Vinilkosmo. En aprilo 2011 Ĉina Radio Internacia publikigis intervjuon kaj kantoekzemplojn pri lia muzikado, kaj sekvis prezentoj de li en aliaj esperantlingvaj publikaĵoj.

En printempo 2013 la esperanto-muzika eldonejo Vinilkosmo organizis enketon pri la sekve eldoneje publikigindaj muzikalbumoj, en kiu lia muziko atingis la duan rangon. Sekve de tio, post kelkaj koncertoj en la tuta mondo, en julio 2013 en la eldonejo Vinilkosmo aperis lia albumo *Regestilo*. Ĝi estas kolekto de liaj kantoj el la lastaj du jaroj. La albumo estas eldonita de Vinilkosmo kaj en du titoloj Jonny M kantas kun Eterne Rima kaj Tone.

En januaro 2017 li publikigis sian novan albumon *Kreaktiva*, en kiu estas kunlaboraĵoj kun La Perdita Generacio, Patrik Austin kaj JoMo.

Paralele al la konatigo de sia esperantlingva muzikado, li ankaŭ ekster muzikado pliaktiviĝis en la organizita Esperanto-movado: Ekzemple li respondecis pri la vespera kaj nokta programo de la 71-a Internacia Junulara Kongreso de Esperanto, okazinta komence de aŭgusto 2015 en Wiesbaden.

## Premioj 
* En la 1a Internacia Hamburga Kantokonkurso 2015 li gajnis la 1an rangon.
* Dum la UK 2017 li ricevis honorigon de UEA pri Elstara arta agado.

## Diskaro 
* 2010 - *Summerjam (germanlingve)*
* 2011 - *Pli ol Espero*
* 2013 - *Regestilo*
* 2014 - *In Natura (germanlingve)*'*
* 2017 - *Kreaktiva *
* 2024 - Petolas

## Bibliografio
### En Esperanto 
* Lenka Doškářová en kvarpaĝa artikolo sub la rubriko "Intervjuo" organizas intervjuon al Jonas Marx, en kiu li montriĝas tute sincere kaj persone.

## Eksteraj ligiloj 
* Jonny M - La voĉo de la nova generacio, Kontakto, 2017:1
* Oficiala retejo de Jonny M 
* 
* 

### Recenzoj 
*  Recenzo pri KD *Kreaktiva.*
*  Recenzo pri ret-albumo *Foresto.''

## Referencoj 

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanlingvaj kantistoj
Kategorio:Esperantlingvaj kantistoj
Viktoro de Vita

**Viktoro de vita** (latine: Victor Vitensis; 430 ĉirkaŭ – post 484 estis episkopo de la afrika provinco de Bizacena, Aŭtoro de la *Historia persecutionis Africanae Provinciae, temporibus Geiserici et Hunirici regum Wandalorum,* la precipa samtempa atesto pri la kontrraŭniceaj politikoj de la ariana regno de Vandaloj.

Dekomence dividita laŭ kvin libroj, la verko estas hodiaŭ publikigita laŭ tri, kies la unua, kiu okupiĝas pri la regno de Genserico (427-477), estas resumo de aliaj verkoj, dum la restantaj du, kiuj kovras la regnon de Huneriko (420-484), estas la rezulto de la atestoj de Viktoro.

Spite de fojaj troigoj en liaj priskriboj, malmultas la eventoj rakontitaj kaj neokazintaj.

Viktoro lanĉas lumon sur la religiaj kaj sociaj kondiĉoj de Kartago kaj pri la afrika liturgio de tiu epoko. Lia historio entenas multajn dokumentojn alimaniere ne alireblaj, kiel la kredokonfeso de la ortodoksaj episkopoj, inter kiuj sankta Eugeno de Kartago, prezentita al Unnerico dum la ariana-katolika sinodo de 484.
Du dokumentoj– *Passio beatissimorum martyrum qui apud Carthaginem passi sunt sub impio rege Hunerico* kaj *Notitia Provinciarum et Civitatum Africae* – kiuj origine estis inkluzivitaj en la vero, eble ne apartenas al Viktoro; la unua povus estis verko de lia samtempulo, dum al dua listigas la katolikajn episkopojn kunvokitajn al la sinodo de 484] laŭ la geografiaj zonoj de iliaj sidejoj.

En la Katolika Eklezio kaj en iuj ortodoksaj eklezioj Viktoro de Vita estas kultata kiel sanktulo kaj festata la 23-an de aŭgusto.

## Eksteraj ligiloj 
*  Monvmenta Germaniae Historica, edidit *Societas Aperiendis Fontibvs Rerum Germanicarvm Medii Aevi*, Avctorum Antiqvissorum Tomi III pars prior, Berolini apud Weidmannos 1879: Victoris Vitensis Historia persecvtionis africanae provinciae svb Geiserico et Hvnirico Regibvs Wandalorvm, recensvit Carolvs Halm 
* http://www.documentacatholicaomnia.eu/30_10_0430-0484-_Victor_Vitensis.html Latinlingva teksto
* Patrologia Latina 58, 125-434.

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Episkopoj de la 5-a jarcento
Kategorio:Romia Afriko
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio: Vandaloj
Ayn Rand Institute

La **Ayn Rand Institute** (**ARI**; Esperantigite Ayn Rand Instituto) estas organizaĵo kiu promocias objektivismon, nome la filozofio de Ayn Rand. Ĝi estas lokita en Irvino, Kalifornio, Usono. ARI estis fondita de Ed Snider kaj la filozofo Leonard Peikoff, kiun Rand elektis esti ŝia "intelekta heredonto", en 1985, tri jaroj post la morto de Rand. La prezidanto de ARI estis Jim Brown, sukcesanta Yaron Brook en januaro 2017. Tal Tsfany ekestis la prezidanto je la 29-a de junio 2018.

En 2000, ARI fondis la Objektivistan Akademian Centron.

Aliaj intelektuloj aniĝita kun ARI inkluzivas Onkar Ghate, Elan Journo, kaj Alex Epstein.

## Vidu ankaŭ 
* *Atlas Shrugged*
* *Objectivism: The Philosophy of Ayn Rand*

## Eksteraj ligiloj 
* Ayn Rand 
* Ayn Rand Lexicon 

Kategorio:Usonaj asocioj
Kategorio:Objektivismo
Kategorio:Fondaĵoj en Usono
Gli angeli di Borsellino

**Gli angeli di Borsellino** (***La anĝeloj de Borsellino***) estas itala filmo de Rocco Cesareo aperinta en 2003.

## Temo 
Emanuela estas detektivo komisiita de korpogardisto kaj protektanto de la juĝisto Paolo Borsellino. Rakontas sian laboron: ŝi timas, laborstreĉon dum la 57 tagoj (de 13-a de majo ĝis ) kiuj distas inter la du atakoj kontraŭ la siciliaj juĝistoj Giovanni Falcone kaj Paolo Borsellino.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Gli angeli di Borsellino*
* Lingvoj: itala
* Reĝisoro: Rocco Cesareo
* Scenaro: Ugo Barbàra, Paolo Zucca, Mirco Da Lio, Massimo Di Martino
* Muziko: Elvira kaj Giovanni Lo Cascio
* Devenlando: Italio
* Filmado: en Palermo
* Formato: Kolora
* Ĝenro: Drama komedio
* Daŭro: 85 minutoj
* Aperdato: 2003

## Rolularo 
* Brigitta Boccoli: Emanuela Loi
* Pino Insegno: Agostino Catalano
* Alessandro Prete: Eddie Cosina
* Vincenzo Ferrera: Vincenzo Li Muli
* Cristiano Morroni: Claudio Traina
* Francesco Guzzo: Antonio Vullo
* Toni Garrani: Paolo Borsellino
* Sebastiano Lo Monaco: Ĉefinspektoro
* Ernesto Mahieŭ: Vincenzi
* Benedicta Boccoli: Fratino de Emanuela

## Eksteraj ligiloj 
* Gli angeli di Borsellino en IMDb

Kategorio:Italaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2003
Kategorio:Dramaj filmoj
Koncerta Halo de Tesaloniko

**Koncerta Halo de Tesaloniko** () estas centro por la vivantaj artoj en Tesaloniko. Ĝi malfermiĝis en 2000 sur landa peco donacita de la greka stato. La komplekso havas du ĉefajn konstruaĵojn: M1, kun aŭditorio kiu sidas 1400; kaj M2, en pli da nuntempa stilo de japana arkitekto Arata Isozaki, kun unu nombro de pli malgrandaj koncertaj spacoj.

## Vidu ankaŭ 
* Urba Teatro de Corfu
* Atena Koncerto Halo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hejmpaĝo 

Kategorio:Konstruaĵoj en Tesaloniko
Tesaloniko
Kategorio:Moderna arkitekturo
Kategorio:Operejoj en Grekio
Ofelto

**Ofelto** (helene *Ὀφέλτης*, latine *Opheltes*; alia nomo lia estas *Αρχέμορος/Arĥemoros*) estis en la helena mitologio malgranda filo de nemea reĝo Likurgo kaj lia edzino Eŭridiko.eta|dekstra|*Malgrandan Ofelton strangolas serpento*, Denkmäler des klassischen Altertums. 1888Lia vartistino estis Hipsipilo, estinta reĝino sur la insulo Lemnos, filino de tiea reĝo Toaso. Kiam lemnosaj viroj amase solecigis siajn edzinojn kaj forveturadis al virinoj kontinenten, ĉiuj virinoj laŭ konsento siajn virojn mortigis, ununura reĝino Hipsipilo savis sian maljunan patron en kestoŝranko lanĉita sur maron. Pro tiu ĉi perfido ceteraj virinoj vendis ŝin en sklavecon kaj tiel ŝi fariĝis vartistino de malgranda Ofelto.

Okaze de unu promeno en herbejoj renkontis ŝin soldatoj, kiuj iris en militon Sep kontraŭ Tebo kaj petis ŝin pri akvo, ĉar ĉiuj fontoj en ĉirkaŭaĵo pro ordono la plej alta dio Zeŭso nimfoj terplenigis. Hipsipilo metis la infanon teren kaj iris montri al la soldatoj en arbaro kaŝitan fonton. En tiu momento grandega serpento volviĝis ĉirkaŭ Ofelto kaj kiam pro lia krio alkuris soldatoj kaj la reĝo kun sia edzino, la knabeto estis jam mortstrangolita.

La reĝo volis la vartistinon mortigi, sed unu el la soldatoj, heroo Tideo, malebligis al li fari tion. Honore al Ofelto estis aranĝitaj militaj ludoj, kiuj pli poste fariĝis bazo por la famaj Nemeaj Ludoj. Sed laŭ aliaj fontoj tiujn ĉi ludojn fondis heroo Heraklo, post kiam li superis la nemean leonon.

## Reflekto en arto 
* *Ofelta morto* estis ofta motivo por dekoracio de grekaj vazoj,
* ujnu el la plej bonaj bildigoj estas konservita sur reliefo el la 1-a jarcento a.K.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
The Fountainhead

eta|The Fountainhead.
***The Fountainhead*** (Esperantigite *La Fonto*) estas anglalingva romano de Ayn Rand. Ĝi estis eldonita en 1943 kaj estis ŝia unua granda literatura sukceso. Temas pri juna arkitekto kiu iom kaŝe luktas kontraŭ ĝenerala konsidero pri arkitekturo. Tezo de la verko ĉirkauzas la konceptojn de moderna kaj tradicia arkitekturo. Ĝi estas ankoraŭ ne tradukita al Esperanto.

Kategorio:Anglalingvaj romanoj
Kategorio:Libroj de Ayn Rand
Kategorio:Literaturo
Kategorio:Arkitekturo
Kategorio:Objektivismo
Juha Vainio

eta|maldekstra|180ra|
eta|maldekstra|180ra|
**Juha VAINIO**, ankaŭ konata kiel **Junnu Vainio** kaj **Juha Watt Vainio** (naskiĝis la  en Kotka, mortis la  en Gryon) estis finna kantaŭtoro, furorkanttekstisto kaj popollerneja instruisto. Li faris  kantotekstojn aŭ komponaĵojn. Muzika kariero de Vainio startis en eko de 1960-aj jaroj. Vainio estas unu el la plej produktantaj kantotekstistoj en Finnlando. La nomon "Watt" oni ne rajtas uzi aparte, sed nur inter la antaŭ- kaj familinomo: *Juha Watt Vainio*.

En Finnlando oni memoras konatajn kantojn, kiujn Vainio kaj faris kaj kantis: "Käyn ahon laitaa", "”, ””, ””, ”", "Yksinäinen saarnipuu", "Keuruulle takaisin" kaj "Eräänlainen sotaveteraani".” Li kantis ankaŭ sekstemajn kantojn.

En Finnlando oni memoras ankaŭ konatajn kantojn, kiujn Vainio faris kaj aliaj kantis: ””, ””, ””, ””, ””, "", "", "", "", "", "" kaj "."

Lia konata kanttraduko, kiun aliaj kantis, estas almenaŭ ””.

Vainio loĝis en siaj lastaj jaroj en Svislando. Li mortis pro korinfarkto.

## Albumoj 
* Juha ”Watt” Vainio (1966)
* Juha ”Watt” Vainio ja Reijo Tani (1968)
* Viisari värähtää (1972)
* Tulin, näin ja soitin (1975)
* Kansi kiinni ja kuulemiin (1976)
* Käyn ahon laitaa (1979)
* Albatrossi ja sorsa (1981)
* Sellaista elämä on (1983)
* Elämää ja erotiikkaa (1985)
* Viiskymppisen viisut (1991)

Kategorio:Finnaj muzikistoj
Kategorio:Finnaj kantaŭtoroj
Małgorzata Braunek

**Małgorzata BRAUNEK** (naskiĝis la 30-an de januaro 1947 en Szamotuły, mortis la 23-an de junio 2014 en Varsovio) – pola filma kaj teatra aktorino, instruistino de zeno.

## Biografio 
Małgorzata Braunek estis filino de oficiro de kavalerio kaj rotestro de Pola Soldataro Władysław Braunek (1900−1963) kaj de lia edzino Ruta Anna Beni (1911−2000). Ŝi edukiĝis en luterana tradicio, kun kiu estis ligita ŝia patrino, la patro estis katoliko.

Abiturientino de la 18-a Ĝeneralkleriga Liceo en Varsovio (1966), ĝis 1969 studis en Ŝtata Supera Teatra Lernejo en Varsovio ĉe la aktora fakultato, kiun ne finis pro komenco de filma kariero. En 1970 oni ŝin distingis kiel Stelulinon de la Filma Sezono. Ŝi rolis en pli ol 20 filmoj, en tio en *La potopo*. En la jaroj 1971−1974 ludis sur scenejo de Nacia Teatro en Varsovio. En la 80-aj jaroj rezignis pri aktoreco por reveni al ĝi ĉ. 2001.

Ŝi estis trifoje edziniĝanta: kun aktoro, reĝisoro kaj verkisto-budhano. La patrino de reĝisoro Xawery Żuławski kaj de aktorino Orina Krajewska.

Małgorzata Braunek estis budhanino, abato de Budhana Asocio Kanzeon. La 25-an de januaro 2011 ricevis la titolon *rōshi* de Dennis Genpo Merzel. Ŝi apogis movadon favore al homaj rajtoj en Ĉina Popola Respubliko, estis vegetaranino kaj agis por bestaj rajtoj.

Kune kun Maja Ostaszewska kaj Ksawery Jasieński en 2007 surbendigis budhanajn fabelojn kolektitaj de Rafe Martin en la kolekto *Głodna tygrysica* (Malsata tigrino; Eldonejo Elay, 2006). La adaptaĵo estas senpage prenebla interalie de la paĝo de Pomarańczowa Księgarnia (Oranĝa Librovendejo).

Aprile 2014 etis distingita per ora medalo Merita al Kulturo *Gloria Artis* kaj de Oficira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* pro eminentaj meritoj en artisma kaj socia laboro kaj pro kontribuo al demokratiaj ŝanĝoj en Pollando.

Kaŭzo de ŝia morto estis kancero. Ŝi rezignis kuraci sin en germana malsanulejo kaj kolektitan monon transdonis al bonfaraj celoj. Inter la tagoj 23−30 de junio okazis budhanaj enterigaj ceremonioj. La 5-an de julio 2014 ŝi ripozis en la tombo de sia patrino.

## Voĉoaktorado 
* *Alicja w Krainie Czarów*

## Literaturo 
* Artur Cieślar, *Listy do Małgosi. Jabłoń kwitnie zawsze*, Wydawnictw Zwierciadło (Eldonejo Spegulo), Varsovio 2015, p. 226

## Eksteraj ligiloj 
* Małgorzata Jiho Braunek Roshi  www.kanzeon.pl [prelego 24.06.2014]
* http://pomaranczowa108.pl/index.php?main_page=document_general_info&cPath=37_20&products_id=17  *Pomarańczowa Księgarnia*

Kategorio:Polaj aktoroj
Kategorio:Budhanoj
Zsuzsa Beney

**Zsuzsa Beney** [ĵuĵa benei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Beney Zsuzsa** estis hungara kuracisto, pulmonologo, poeto, literaturhistoriisto, profesoro. Ŝia origina nomo estis **Gazda Zsuzsa,** kiam ŝi komencis verkadi, ŝi prenis la edzan nomon Beney.

Zsuzsa Beney http://www.kontextus.hu/kia/kia.php?ID=17&action=full  naskiĝis la  1930 en Budapeŝto. Ŝi mortis la  2006 en Leányfalu.

## Biografio 
Zsuzsa Beney akiris pulmonologian diplomon en 1954, poste ŝi estis pulmonologo ĝis la emeritiĝo en 2000. En 1972 ŝi debutis kiel ankaŭ poeto. Ŝi iĝis kandidato pri literaturo en 1993, en Universitato de Miskolc ŝi estis docento. Ŝi instruis ankaŭ en Katolika Universitato Pázmány Péter kaj Universitato de Pécs.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Tűzföld* (1972) - debuta poemaro
* *Rontás* (1974,  1980) – romano
* *Gyász* (1987), poemaro
* *Versek a labirintusból* (1992), poemaro
* *Szó és csend között* (1993,  1999) - eseoj
* *Se tűz, se éj* (2005), poemaro

## Fontoj 
* http://port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=157958
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pulmonologoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
James Horner

**James Ray HORNER** (naskiĝis la  kaj mortis la ) estis kinematografia komponisto de Usono. Horner estis fama pro sia muziko en la filmoj Avatar, Titanic, Braveheart, Aliens kaj Apollo 13.

## Tradukfonto 
Kategorio:Oskar-premiitoj
Kategorio:Premiitoj de Ora Globo
Kategorio:Mortintoj en aviadilaj akcidentoj en Usono
Kategorio:Usonaj komponistoj de filmomuziko
Imre Hutás

**Imre Hutás** [hutAŝ]  aŭ laŭ hungarlingve kutima nomordo **Hutás Imre** (naskiĝis la  1926 en Miskolc, mortis la  2015 en Budapeŝto)http://semmelweis.hu/hirek/2015/06/11/42091/ estis hungara kuracisto, pulmonologo, profesoro. 

## Biografio 
Imre Hutás abiturientis en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Universitato Semmelweis en 1951, sed dum la studentaj jaroj li ankaŭ laboris en hospitalo. Post siaj studoj li laboris en pulmonologia kliniko en Budapeŝto. Li akiris pulmonologian fakdiplomon en 1954. En la lernojaro 1960 li laboris en Germana Demokrata Respubliko. En 1963 li atingis la rangon ĉefkuracisto en hospitalo de Budapeŝto. Li aliĝis al Hungara Socialista Laborista Partio en 1966. Ekde 1970 li estis nomumita gvidanto de pulmonologia instituto, en 1976 universitata profesoro, eĉ katedrestro inter 1987 kaj 1996. 

De 1978 ĝis 1984, li estis subministro pri Sano kaj ŝtatsekretario ĝis 1987. Li doktoriĝis en 1985.

Post lia ministeria kariero, li estis ĉefprofesoro ĉe SOTE, Departemento de pneŭmonologio de 1987 al 1996, kaj poste partoprenis en lingva edukado kaj trejnado en Hungario. **(ref?)**

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Klinikai légzésfunkciós diagnosztika* (1967)
* *A tüdő megbetegedéseinek atlasza* (1997)
* *Pulmonális és extrapulmonális tuberkulózis* (2007)

## Referencoj
Hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pulmonologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Anaco

**Anaco** [anAko] estas urbego kaj universitata urbo en subŝtato Anzoátegui en Venezuelo.

## Bazaj informoj 
eta|Komerca domoo en Anaco 
* Loĝantaro: 127.431 en 2011 
* Supermara alteco: 215 m
* Areo: 42 km²
* Telefonkodo: 0282
* Poŝtkodo: 6003
* Horzono: UTC -4:30 (ankaŭ somere)
* 

## Geografio 
eta|maldekstre|Aerpanoramo al Anaco
Anaco situas sur montetaro en norda Venezuelo. Barcelono (Venezuelo) troviĝas 79, Cumaná 130, Maturín 170, Bolívar (urbo) 191, Guayana (urbo) 253, **Karakaso** 272, Los Teques 277, Turmero 320, Marakajo 332, Valencio (Venezuelo) 373, Barquisimeto 513, Coro (Venezuelo) 588, Barinas (Barinas) 613, Cabimas 749, Marakajbo 773, San Cristóbal (Venezuelo) 849 km. 

## Historio 
En proksimeco de la nuna Anaco katolikaj misioj funkciis ekde 1734, la alia ekde 1735. Oni trovis naftojn kaj tergasojn en 1942. La urbofondo okazis post 2 jaroj. En 1948 Anaco jam estis grava industria urbo.
eta|Placo Bolivar en Anaco

## Ekonomio 
La ĉefa industrio en Anaco estas la gaso-ekspluatado. La urbego estas konata kiel koro de Venezuela gaso, krome ĝi ligiĝas al la petrolindustrio. En la najbareco estas grava ankaŭ agrikulturo de maizoj, sorgoj kaj bredado de brutoj.

## Trafiko 
eta|maldekstre|Aleo en Anaco 
Anaco situas laŭvoje inter El Tigre kaj Kariba Maro. La urbego havas flughavenon, tamen jam ne funkcianta por komercaj flugoj.

## Klimato 
Anaco situas en zono de tropika savana klimato.
eta|center|540px|Komercejo en Anaco
## Fontoj 
* Hispana Vikipedio helpe de Guglo
* mapo, distancoj 

Kategorio:Urboj de Venezuelo
Emilijan Stanev

**Emilijan Stanev** () estas la pseŭdonomo de Nikola Stojanov Stanev (en la bulgara: ). Li estis prozisto, naskiĝis en Veliko Tarnovo en 1907 kaj forpasis en Sofio en 1979.eta|kovrilo de la libro *Ŝtelisto de Persikoj*De Emilijan Stanev aperis en Esperanto la libro *Ŝtelisto de Persikoj*, kiu enhavas kelkajn novelojn, unu el kiuj estas "Ŝtelisto de persikoj", kiu donas titolon al la libro. La libro aperis en 1985 kaj la novelojn tradukis N. Uzunov, P. Todorov kaj A. Grigorov.

Kategorio:Bulgaraj verkistoj
Hipofluorita acido

**Hipofluorita acido** estas kemia substanco kies molekula formulo estas **HOF** kaj ĝi estas peranto en la akvoksidado kun fluoro, estigante fluoridan acidon kaj oksigenon. Ĝi estas la sola hipohalogenida acido kiu izoleblas kiel solido. Hipofluorito de hidrogeno estas eksplodema kaj malkomponiĝas en oksigenon kaj fluoridan acidon. Ĝi estis unue izolita en la jaroj 1970 en ties pura formo pere de la glacifluorigo. En malaltaj temperaturoj HOF estas solido kiu fandiĝas je  fariĝante palflava likvaĵo kaj bolas en meditemperaturo.

La komponaĵo estis studita en la solida fazo per Ikso-radia kristalografio kiel iu molekulo kun angula geometrio je 101°. La longoj de la ligoj O-F kaj O-H estas respektive 144.2° kaj 96.4° pm. La solida strukturo konsistas je ĉenoj kun araĵoj O-H--O. La strukturo same estis analizita en gasa stato, kie la anguloligo H-O-F estas iom malpli ol 97.2 °.

Pri la fluoro, la sola oksoacido konata estas la hipofluorita acido. Ĝi estis produktita pasigante F2 sur glacio je , kolektante la gason HOF sekvata de ties kondensiĝo.

**
F2 + H2O → HOF + HF**

Ĝi eksplode malkomponiĝas en meditemperaturo por formi HF kaj O2

**
2 HOF → 2 HF + O2
**

Hipofluorita acido kun acetonitrilo (ordinare pasante gasan fluoron tra humida acetonitrilo) agas kiel alte elektrofila agento por oksigena transigo. Traktante "fenantrolinon" per ĉi-reakcianto estiĝas la kompleksa "duoksido de 1,10 fenantrolino", 50 jaroj post la unua sensukcesa pruvo.

La saloj de la hipofluorita acido nomatas hipofluoritoj, kies konjuga bazo estas la jono OF−. La "trifluorometila hipofluorito" estas ekzemplo de tiu salo.

## Literaturo 
* Journal of the American Chemical Society
* Youtube
* Fluorine
* Reakcioj kun fluoro
* Quorahttp://chemistry.stackexchange.com/questions/10958/bond-angles-of-hypofluorous-acid-gas-and-solid-phases Chemistry StackExchange]
* Nist, National Institute of Standards and Technology]
* Chemistry Master
* Indole oxydation 
* Wiley Online Library
* Chem World
* Concise Encyclopedia Chemistry, Mary Eagleson
* Chemistry: Media Enhanced Edition, Steven Zumdahl, Susan Zumdahl
* Inorganic Chemistry, Egon Wiberg, Nils Wiberg
* Science of Synthesis: Houben-Weyl Methods of Molecular Transformations Vol ..., R. Alan Aitken, Mateo Alajarin, D. W. Allen, Mikael Begtrup, Daniel Bellus, J. Berna-Canovas, H. Boeckemeier, Stefan Bräse, I.R. Butler, Jose Chiara, Henri-J. Cristau, I. Gorrell, D. Keck, Terence Kee, Carmen Lopez-Leonardo, T. Muller, Patrick J. Murphy, Patrick O'Leary, Beate Priewisch, L.K. Rasmussen, Karola Rück-Braun, Bjoern Schlummer, Andreas Schmidt, Paul James Stevenson, J.C. Tebby, David Virieŭ
* F Fluorine: Compounds with Oxygen and Nitrogen

## Vidu ankaŭ 

Acetonitrile-2D-flat.svg|Acetonitrilo
1,10-phenanthroline.svg|**Fenantrolino**
Funicone.svg|**Funikono**
1H-indole_200.svg|Indolo
CF3OF.png|**Trifluorometila hipofluorito**

## Mineralaj acidoj 
F
F
Kategorio:Fluoridoj
Kategorio:Fluoraj kombinaĵoj
Günz

La rivero **Günz** estas rivero en Germanio. Ĝi longas 55 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 138-an lokon. Ekestinta apud Lauben per kunfluo de la rojoj *östliche Günz* kaj *westliche Günz*, la rivero fluas plejparte norden, kaj ĉe Günzburg enfluas la riveron Danubo.

Kategorio:Riveroj en Bavario
Péter Körtesi

**Péter KÖRTESI** [koerteŝi] rumania hungara/hungara matematikisto, universitata instruisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 9-an de junio 1951.

## Kariero 
Péter Körtesi diplomitiĝis en 1974 en UBB de Kluĵo. Ĝis 1988 li instruis en Târgu Mureș, poste en Universitato de Miskolc. Li doktoriĝis en 2003 en Debrecen. Li estas docento de la matematika katedro de Universitato de Miskolc, sekretario de Matematika Sekcio de Borsod de Asocio Bolyai János.

## Libroj 
* *Gazdasági matematika* reta lernolibro, Miskolci Egyetem.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Mindel

La rivero **Mindel** estas rivero en Germanio. Ĝi longas 78 kilometrojn kaj en listo de riveroj en Germanio ordigita laŭ longeco havas la 103-an lokon. Fontinte apud Ronsberg, interalie ĝi pasas tra la urbetoj Mindelheim, Thannhausen kaj Burgau, antaŭ ol ĉe Gundremmingen ĝi enfluas la riveron Danubo.

Kategorio:Riveroj en Bavario