Marvin Mandel

**Marvin MANDEL** (naskiĝis la 19-an de aprilo 1920 en Baltimoro, Marilando; mortis la 30-an de aŭgusto 2015 en la Kantono Sankta Maria, Marilando) estis usona politikisto (Demokrata Partio). Li estis guberniestro de la subŝtato Marilando de 1969 ĝis 1977, kaj ankaŭ la unua, kaj ĝis nun, sola judo en tiu posteno.

De la 4-a de junio 1977 ĝis la 15-a de januaro 1979, la vicguberniestro Blair Lee la 3-a funkciis kiel portempa guberniestro. La kialo estis la fraŭdoproceso kontraŭ Mandel. 
Inter 1952 ĝis 1969, Mandel servis kiel membro de la Marilanda Domo de Reprezentantoj. Ekde 1963, li estis Parolanto de la Domo. Post la elekto de la Respublikana Spiro Agnew kiel Vicprezidanto de Usono, Agnew demisiis de sia posteno kiel Guberniestro de Marilando la 7-an de januaro 1969. Mandel tiam estis elektita de la Ĝenerala Asembleo de Marilando por sukcedi Agnew por la resto de la oficperiodo, ĝis januaro 1971. En 1971, la ofico de Vicguberniestro, kiu antaŭe ne ekzistis, estis reenpostenigita.

Mandel estis kondamnita pro federacia poŝtfraŭdo kaj ĉantaĝo. Rezulte li servis 19 monatojn en malliberejo antaŭ ol prezidanto Ronald Reagan ŝanĝis la reston de lia puno al provtempo. Poste la kondamno poste estis renversita. 

## Guberniestreco 
La administrado de Mandel estis rimarkinda pro multaj kialoj. Dum li estis guberniestro, li reorganizis la ekzekutivon de la subŝtata registaro de Marilando, kombinante la lastatempan kreskon  de komisionoj, estraroj, oficejoj kaj agentejoj en la 20-a jarcento en dek du departementojn estritajn de superrigardantaj sekretarioj kun pluraj administraj niveloj ene de ĉiu ekzekutivo. Ĉiu sekretario kaj iliaj asistantoj kaj vicprezidantoj raportis rekte al la guberniestro kaj la stabestro, spegulante la nunan usonan federacian prezidantecan sistemon kaj prezidentan kabinetan sistemon.

Krome, la sistemo de publika transporto de Marilando estis establita kaj antaŭenigita sub Mandel, realigante planojn iniciatitajn en 1969 por la establado de du urbaj metroretoj. La unua fervoja reto estis por la metropola areo de Baltimoro (la urbo Baltimoro kaj ĝiaj du apudaj antaŭurbaj kantonoj Baltimore kaj Anne Arundel), kaj la dua estis por la naciaĉefurba areo de Vaŝingtono (konsistanta el pluraj kantonoj en norda Virginio, kaj la antaŭurbaj kantonoj Montgomery kaj Prince George en Marilando).

Subŝtata programo por konstrui publikajn lernejojn estis efektivigita por la urbo Baltimoro kaj ĉiuj 23 kantonoj de Marilando, kaj la subŝtato plene financis kaj ekipis la lernejojn dum la guberniestreco de Mandel. Rezulte, lernantoj de infanĝardeno aŭ unua klaso ĝis mezlernejo ricevus adekvatan publikan edukon en konstruaĵoj, kun taŭgaj provizoj kaj kun taŭgaj instruistoj.

La reorganizado kaj restrukturado de la aldona administra departemento simpligis la subŝtatan registaron. Kvankam malakceptita de ŝtataj balotantoj en referendumo en 1968 (pro pluraj grandaj, polemikaj proponoj), multaj el la aliaj, ĝenerale pli akcepteblaj provizaĵoj kaj reorganizadoj de la propono estis pasigitaj preter la parlamento fare de la nova Mandel-registaro kaj realigitaj en leĝon kaj politikon. Balotantoj subtenis ĉi tiujn ŝanĝojn en pluraj specialaj elektoj/referendumoj kaj per ediktoj eldonitaj de la Mandel kaj pli postaj Hughes kaj Schaefer-registaroj. Tio inkluzivis la reorganizitan kvar-nivelan ŝtatan kortuman sistemon.

Aliaj similaj administraj organizaĵoj kaj efikecoj speguliĝis en la aliaj departementoj, dum ili kreiĝis kaj formiĝis per la "administracioj", "aŭtoritatoj" kaj "oficejoj" aranĝitaj sub la ŝtataj sekretarioj en la nova kabineto de la guberniestro, inkluzive de senprecedencaj pli novaj departementoj kiel medio, ĝeneralaj servoj, publika sekureco kaj prizonaj servoj, kaj naturaj rimedoj.

La ideo de Mandel por kreskigi la komercon de Marilando kaj krei pli da laborpostenoj estis allogi ekzistantajn eksterlandajn kompaniojn al la subŝtato. En 1972, Mandel elektis Philip Kapneck, lokan komerciston, por lanĉi la klopodojn de Marilanda Internacia Komerco per malfermo de oficejo en Bruselo, Belgio.  En 1974, Mandel nomumis Kapneck kiel la Komercan Ambasadoron de Marilando. La iniciato de Mandel estis tiel sukcesa, ke dum la sekvaj 40 jaroj, lia Komerca Ambasadoro altiris centojn da entreprenoj, kreante pli ol 100 000 laborpostenojn.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Marilanda manlibra oficiala ŝtata guberniestra biografio
* Unua Sinjorino Jeanne Blackistone Dorsey Mandel 
* Jeanne Mandel tombo 
* Mandel bio el arkivo
* Jeanne Blackistone Dorsey Mandel el arkivo 
* Mandel Familiaj paperoj ĉe la Bibliotekoj de la Universitato de Marilando

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Guberniestroj de Marilando