open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Matthias Erzberger

**Matthias ERZBERGER** (naskiĝis la 20-an de septembro 1875, Buttenhausen, Virtembergo, Germanio – murdiĝis la 26-an de aŭgusto 1921, Bad Griesbach, Nigra Arbaro, Badeno), gvidanto de la maldekstra sekcio de la germania romkatolika Centra Partio, subskribanto de la armistico, finanta la unuan mondmiliton.

Erzberger komence instruis en lernejo, poste iĝis ĵurnalisto ĉe la *Deutsches Volksblatt*. Oni elektis lin en 1903 al membro de *Reichstag* (imperia parlamento). Li iĝis baldaŭ estro de maldekstra sekcio de la Centra Partio.

Li faris sensacion per kritiko - al registaro de Bernhard von Bülow - pri cirkonstancoj en la germanaj kolonioj. Pro tio oni dissolvis la parlamenton en decembro de 1906.

Dum la unua mondmilito, komence apogis la aneksadon de grandaj teritorioj, sed li havis poste decidan partoprenon en rezolucio de la Reichstag - de 19-a de julio 1917 -, kiu proponis laŭtraktradan pacon sen teritoria gajno. Erzberger same kunefikis en eventoj, kiuj kondukis al abdiko de kanceliero Theobald von Bethmann Hollweg, anstataŭ kiu li volis Bülow. Li volis enkonduki demokratiajn konstituciajn reformojn per plimulto de Reichstag (Centro, Socialdemokrata Partio, Progresema Popola Partio). Li apogis la pacon de Brest-Litovsk (1918), sed volis doni memregan rajton por la orient-eŭropaj popoloj.

Dum la milito, en la verko *Der Völkerbund* (1918) apogis ideon de la Ligo de Popoloj. Li gvidis la germanan delegitaron en la francia Compiègne, en la armistica komisiono kaj li mem subskribis la armisticon, la 11-an de novembro.

Li partoprenis en la registaro de Philipp Scheidemann kaj li premis por akcepto de la traktato de Versajlo. Ekde junio de 1919 ĝis marto de 1920, li estis vic-kanceliero kaj financa ministro en registaro de Gustav Bauer.

Liajn financajn reformojn kontraŭis la riĉuloj, nobeluloj kaj la federaciistoj, kiuj ne volis unuecan ŝtaton.

Kiel subskribinto de la armistico kaj porparolanto de la respublika-demokrata sistemo, Erzberger estis celtabulo de la trodekstruloj. En marto de 1920, li venkis en juĝproceso kontraŭ Karl Helfferich, kiu akuzis lin pri politika koruptado. Kvankam Erzberger suferis nur etan moralan damaĝon, mem abdikis, ĉar lia partio ne apogis lin plenforte.

Li ripozis en la Nigra Arbaro, kiam anoj de naciisma organizaĵo murdis lin.

* *Klaus Epstein: Matthias Erzberger and the Dilemma of German Democracy* (1959, 1971)

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Pacistoj
Kategorio:Germanaj romkatolikoj
Kategorio:Atencitoj
Gruzo (geologio)

**Gruzo** estas aro da malgrandaj, eĝohavaj, neregulaj ŝtoneroj (partikloj de sablo kaj gruzo), ekestintaj per *gruziĝo*. La grando de ĝiaj partikloj estas 2 - 6,3 mm.

Je la **gruziĝo**, petro disfalas per alteracio, precipe per temperaturalteracio. Tiu ekesto de gruzo dependas de la petromaterialo. Ĝi okazas prefere je rezistiva, greneca petro kiel granito, kiu estas kunmetita el diversaj mineraloj. Dum forta temperaturŝanĝiĝo, la diversaj mineraloj, pro la diversaj varmetendiĝaj koeficientoj, ne etendiĝas egalmaniere, pro tio la minerala kunligiteco iom post iom loziĝas. Ankaŭ je la lansaka alteracio ekestas gruzo.

## Vidu ankaŭ 
* Karbogruzo
* Laterito

Kategorio:Geologio
Kategorio:Pedologio
Save the Children

***Save the Children*** [Savu la infanojn] estas internacia neprofita organizo, kiu sin dediĉas al infanoj, suferintaj nuntempe pro tertremo, uraganoj, aidoso, nutraĵa krizo; pli frue pro militoj.

Ekzistas 27 „Save the Children” organizoj en la International Save the Children Alliance, agadante en pli ol 111 landoj (agadejoj.)

## Historio 
La „Save the Children Fund” estis fondita en Londono, Anglio en 1919 fare de Eglantyne Jebb kaj lia fratino Dorothy Buton. Komence, la grupo agadis kontraŭ la alianca blokado kontraŭ Germanio kaj Aŭstrio, Hungario post la unua mondmilito.

La organizo apogis ankaŭ suferantojn de la greka-turka milito (1921-22), rusia malsatego de 1921. Meze de la 1920-aj jaroj, kun malapero de la konflikto, la enspezoj malpliiĝis. Antaŭ la organizo staris du vojoj: malpliigi la organizon aŭ surpreni pluajn taskojn, tiel lukton ĝenerale por la infanaj rajtoj. La rezulto estis la Deklaro de la infanaj rajtoj, skizita de Jebb, kiun akceptis la Ligo de Nacioj en 1924 kaj fine kondukis al la konvencio pri la infanaj rajtoj, akceptita en la Unuiĝintaj Nacioj en 1989.

## Eksteraj ligiloj 
* Save the Children, Britio

## Vidu ankaŭ 
* UNICEF

Kategorio:Ne-registaraj organizaĵoj
Ishii Kikujiro

**ISHII Kikujiro** (n. 10-an de marto 1866, regiono Awa, Japanio – m. 25-an de majo 1945, Tokio), japana ŝtatviro, diplomato, kiu apogis la singardan malfermon de Japanio al la okcidentaj landoj kaj kunlaboron kun ili, post kaj antaŭ la periodo de la unua mondmilito.

Ishii estis sendita en 1907 al San Francisco (Usono) kaj Vancouver (Kanado) por esplori, analizi la tie elformiĝintajn kontraŭjapanajn sentojn. Li helpis formi „senskriban interkonsenton” inter Japanio kaj Usono, laŭ kio, Japanio ne donas pasporton al tiuj laboristoj, kiuj volas elmigri al Usono.

Li subskribis en 1917 la t.n. traktaton de Lansing–Ishii, en kiu Usono rekonis specifajn interesojn de Japanio en Ĉinio, dum Japanio rekonis la politikon de Usono t.n. „malferma pordo”, laŭ kio oni devas rezervi sendependecon de Ĉinio kaj ĉiu nacio devas havi samajn rajtojn en komercado kun Ĉinio (tiutempe, kelkaj Eŭropaj koloniaj landoj volis dividi Ĉinion je interes-sferoj). Ishii mortis en usona bombatako, fine de la Dua Mondmilito.

Kategorio:Japanaj ambasadoroj en Francio
Kategorio:Japanaj ambasadoroj en Usono
Kategorio:Japanaj diplomatoj
Kategorio:Japanaj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Japanio
Kategorio:Japanoj de la Dua Mondmilito
Melchior Franck

**Melchior Franck** (* ĉirkaŭ 1580 en Zittau; † la 1-an de junio 1639 en Coburg) estis evangela Germana komponisto je la stilŝanĝigo de la malfrua renesanco al la frubaroko.

## Vivo 
Pri la vivocirkonstancoj de Melchior Franck oni scias ege malmulte. Nek ekzistas bildo nek postlasaĵo, kaj nur unu manuskripto estas postlasita.

Ankaŭ se oni nenion scias pri lia edukado (eble li estis disĉiplo de Christoph Demantius), liaj verkoj tamen montras fundan konon de la Nederlanda stilo de la Lasso-skolo. Alie ol kelkaj el liaj samtempanoj (ekzemple Heinrich Schütz) Franck ne havis la eblecon de studovojaĝo al Italio. La pli novan Italan stilon (seconda pratica) Melchior Franck verŝajne ekkonis ĉe Hans Leo Haßler.

En 1603 Melchior Franck ekdeĵoris kiel kortegokapelestro ĉe duko Johann Casimir en Coburg, kaj tiun ĉi postenon li posedis dumvive.

Post multaj sortobatoj kiel la mortoj de siaj gefiloj kaj edzino, la mizero de la Tridekjara Milito kaj la morto de duko Johann Casimir, Franck mortis en malriĉeco.

## Verkoj 
Melchior Franck staras je la stilŝanĝiĝo de la malfrua renesanco (ekzemple reprezentata de Giovanni Pierluigi da Palestrina, Thomas Tallis kaj Orlando di Lasso) al frubaroko. Li apartenas al la stila medio de Michael Praetorius, Melchior Vulpius kaj Leonhard Lechner. Claudio Monteverdi kaj Heinrich Schütz apartenis al liaj samtempanoj.

Franck kreis ampleksan komponan verkaron, kiu plejparte aperis presita kaj estis tajlita de baroka princkortego.

La verkaro de Franck ampleksas sakralan muzikon en la Germana kaj Latina lingvojn, precipe por la uzado en la evangela diservo. Multnombraj motetoj, psalmomuzikigoj kaj aliaj eklezimuzikoj konserviĝis. Konataj estas ekzemple la kvarvoĉaj *Gemmulae Evangeliorum*, ankaŭ eldonitaj kiel *Deutsche Evangeliensprüche für das Kirchenjahr*[Germanaj evangeliaj diraĵoj por la eklezia jaro], de 1623, kelkaj ĥoraloj samkiel la kanono *Da Pacem Domine* (origine enskribaĵo en gastolibro).

Franck samkiel komponis profanan voĉkantan muzikon. Liaj multnombraj profanaj kantaroj havas rilate al la tekstoj (montaj serioj, kavalierkantetoj, kvodlibetoj, amaj kaj aliaj popolkantoj, kantoj laŭ la Itala modelo ktp.) ankaŭ literaturan signifon.

Krome Franck kreis instrumentan muzikon, ekz. danckomponaĵojn.

La popolkanto Ach Tannenbaum, praversio de la amkanto „O Tannenbaum“, kiun oni pli poste transversis al populara kristnaskokanto O Tannenbaum, estas atribuita al li.

## Efiko 
Liaj samtempuloj kiel Johann Staden kaj Valentin Dretzel ŝatis Franck kiel *„berümbter Meister“* [fama majstro]. Liaj instrumentaj verkoj estis gravaj por la evoluo de la Entwicklung orkestra suito.

Cent jaroj post lia morto Franck estis forgesita. Lian verkaron oni nur remalkovris fine de la 19-a jarcento kaj en la 20-a jarcento. Ankaŭ ĉitempe grandan parton de lia verkaro konas nur specialistoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Komponistoj de la 17-a jarcento
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Marina Rossell

**Marina ROSSELL I FIGUERAS** (Gornal, 17-a de januaro 1954) estas kataluna kantistino en la kataluna kaj la hispana. 

Ŝi estas unu de la plej gravaj kantistoj de la moderna kataluna kanto. Ŝi kantas tradiciajn kaj revoluciajn klasikajn katalunajn kantojn, habaneras kaj siajn proprajn kreaĵojn. 

Rossell kunlaboras kun artistoj kiel: Georges Moustaki, Montserrat Caballé, Luis Eduardo Aute, Carlos Cano, Pedro Guerra aŭ la flamenko gitaristo Tomatito. Ŝi kantis en Eŭropo, Latinameriko kaj la nordo de Afriko. 
## Diskografio
**Penyora*, 1978
**Cos meu recorda*, 1982
**Barca del temps*, 1985
**Cinema blau*, 1990
**Marina*, 1993
**Ha llovido*, 1996
**Entre linies*, 1997
**Y rodará el mundo*, 2000
**Cap al cel*, 2002
**Maritim*, 2003
**Nadal*, 2005
**Vistas al mar*, 2006

## Links
*Persona retejo
*Site dédié à Marina Rossell 

Katalunaj kantistoj
Kategorio:Hispanlingvaj kantistoj
Kategorio:Katalunlingvaj kantistoj
Ishii Shiro

**ISHII Shiro** (石井四郎 *Ishii Shirō*, naskiĝis 25-an de junio 1892 en Ĝocukaido, Gubernio Ĉiba, mortis la 9-an de oktobro 1959) estis generala leŭtenanto en la Unuo 731 de la Imperiestra Japana Armeo dum la ĉina-japana milito 1937-1945.

Li studis medicinon en la imperiestra Universitato Kioto, ekde 1928 dum du jaroj esploris en okcidentaj landoj la efikojn de la biologia kaj kemia militado ekde post la unua mondmilito. Lia tre sukcesa misio certigis por li apogon de la armea ministro Sadao Araki.

En 1932 komencis lia antaŭpreparajn eksperimentojn. Oni fondis en 1936 la unuon 731 por biologia militado, vualigita kiel akvoesplora unuo. Ishii konstruis ĉe la urbo Harbin en Ĉinio grandegan instalaĵon – la pli ol 150 konstruaĵoj okupis 6 km².

Li komencis en 1942 terenajn eksperimentojn por apliko de militkonvenaj kemiaj armiloj kaj ties portujoj (fajroarmiloj, bomboj ktp.). Por tio faris li eksperimentojn je vivantaj rusaj kaj ĉinaj militkaptitoj. Mortis ĉ. – ĉinoj kaj kelkaj 100 rusoj, dum pluaj ĉ.  civiluloj mortis post 1945, kiam infektitaj ratoj kaŭzis pestan epidemion.

Li eksperimentis ankaŭ pri pesto, ĥolero kaj antrakso.

La japanaj trupoj eksplodigis en 1945 – en la lastaj tagoj de la pacifika milito – la militbazon. Ishii murdigis la 150 restantajn kaptitojn, por kaŝi la eksperimentojn.

En 1946, Usono preparis sekretan interkonsenton kun Ishii kaj gvidantoj de Unuo 731, en kiu kompense por la informoj, datenoj pri la biologia militado, estis ofertita imuneco kontraŭ militkrimo. Tiu interkonsento estis fermita post du jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Unuo 731  
* Biologia militado 

Kategorio:Japanaj romkatolikoj
Kategorio:Japanaj militkuracistoj
Kategorio:Japanaj amasmurdistoj‎
Kategorio:Konvertitoj al kristanismo
Kategorio:Japanaj generaloj
Kategorio:Japanaj militistoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Biologia armilo
Cabeceira Grande

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Noroeste de Minas* (do "Nordokcidento de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Unaí''. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Philipp Scheidemann

**Philipp SCHEIDEMANN**  (n. 26-an de julio 1865, Kassel, Hesio-Kaselo, Germanio; m. 29-an de novembro 1939, Kopenhago, Danio) estis germana socialdemokrata politikisto, kiu deklaris la 9-an de novembro 1918 – sen iu ajn jura komisio – la Vajmaran Respublikon el la balkono de la germana parlamento, la Reichstag. Pli poste iĝis li la unua kanceliero de la respubliko.

Li estis ĵurnalisto, ekde 1903 parlamenta reprezentanto de la Germana Socialdemokrata Partio. Li komence apogis la germanan partoprenon en la milito (kiel lia partio), en oktobro de 1918 iĝis senministeria ministro de la lasta imperiestra registaro. Kvankam la socialdemokratoj volis komence transformi la landon al konstitucia monarĥio, decido de Scheidemann pri elkrio de la respubliko - je efiko de maldekstraj amasmovadoj –, ŝanĝis formon de la registaro. Scheidemann estis ekde novembro de 1918 ĝis februaro de 1919, membro de la sestaga konsilio, direktanta la laboron de la provizora registaro. Poste oni nomumis lin unua kanceliero de la Vajmara Respubliko, sed abdikis en junio, ĉar li ne volis akcepti diktatojn, kondiĉojn de la Traktato de Versailles.

Li agadis post la abdiko kiel urbestro de Kassel (1920–25) kaj publike kontraŭis klopodojn de la registaro por interkonsenti kun la militistaro kaj la konservativaj partioj. Oni efektivigis sensukcesan atencon kontraŭ li, en 1922. Post potencakiro de la nazioj (1933), li forlasis Germanion.

Kategorio:Germanaj kancelieroj
Kategorio:Germanaj socialdemokratoj
Delft

Dosiero:Loudspeaker.svg**Delft** () (: **Delfto**)
estas urbo en la provinco Sud-Holando *(Zuid-Holland)* de Nederlando, situante ĉe la rivero Schie, inter Hago kaj Roterdamo.

eta|maldekstra|De Beestenmarkt (La Bestofoiro)
eta|maldekstra|Okcidenta turo de la Nova Preĝejo
Delft havas historian urban centron (elstaras la Nova Preĝejo), evoluis en la 19-a jarcento al industria urbo kaj profilas sin hodiaŭ, per la ĉeesto de teknika universitato kaj la esplorinstituto TNO, antaŭ ĉio kiel *urbo de scio*.

En la historio de Nederlando Delft antaŭ ĉio estas konata pro tio ke Vilhelmo la 1-a de Oranje-Nassau dum kelke da tempo rezidis kaj estis murdita tie en 1584. La Oranĵuloj ekde tiam estas entombigitaj en Delft.

## Servoj 
* Teknika universitato Delft

## Urbanoj 
* Michiel Jansz. van Mierevelt
* Boyan Slat

## Esperantistoj 
* Nico Huurman

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Suda Holando
Kategorio:Municipoj de Sud-Holando
Le Blanc-Mesnil

**Le Blanc-Mesnil** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Seine-Saint-Denis kaj en la Pariza Regiono. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La urbanojn oni kutime nomigas *Blancmesnilois*.

Le Blanc-Mesnil estas populara, laborista ĉirkaŭurbo de Parizo.

## Geografio 
Le Blanc-Mesnil situas dek kilometroj nordoriente de Parizo. La urbo, sen elstara altaĵo, estas norde trafluata de la rivero Morée, hodiaŭ kanaligita kaj uzita kiel kloako.

La urbo troviĝas ĉe la orienta limo de la flughaveno de Paris-Le Bourget.

### Topografio 
### Klimato 
## Historio 
### Deveno de la nomo 
eta|maldekstra|170px|Malnova poŝtkarto
La nomo de la urbo devenas de la latina *mansionile* ("vilaĝeto") kaj de la malnova germana *blauntch* ("blanka"), eble pro domoj konstruitaj per kalka ŝtono. Aperis vilaĝo sur la bordoj de la Morée je la 12-a jarcento.

### Antikva epoko 
### Mezepoko 
### 19-a jarcento 
### 20-a jarcento kaj hodiaŭ 
Le Blanc-Mesnil situis en la koro de la tumultoj de 2005, kiuj ekis en la proksima komunumo Clichy-sous-Bois.

## Devizo 
## Arkitekturo 
## Lokaj famuloj 
* Grand Corps Malade, kantisto
* Casey, kantistino
* Sheryo, kantisto
* Bunzen, kantisto
* Isabelle Thomas, studenta sindikatistino

## Vidu ankaŭ 
* Parizo
* Komunumoj de Seine-Saint-Denis
* Listo de urboj de Francio
* Le Blanc-Mesnil (stacidomo)
* Le Bourget - Aéroport (pariza metrostacio)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Blanc-Mesnil, Le
Jacques Rigaut

**Jacques Rigaut** (naskiĝinta la 30-an de decembro 1898, mortinta la 9-an de novembro 1929) estis franca superrealista poeto. Naskiĝinta en Parizo, li partoprenis la Dadaisman movadon. Liaj verkoj kutime priparolis sinmortigon kaj en 1929 je la aĝo de 30, kiel li estis anoncinta, Rigaut mortigis sin.

Li estis enterigita en la Tombejo de Montmartre.

La verkaĵoj de Rigaut inkluzivas je:
* *Agence Générale du Suicide*
* *Et puis merde!*
* *Papiers Posthumes*
* *Lord Pachtogue*

## Referenco 
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio la 31-an de januaro 2007.

Kategorio:Dadaistoj
Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Gustav Bauer

**Gustav Adolf BAUER** (n. 6-an de januaro 1870, Darkehmen, Orienta Prusio, (hodiaŭ Ozersk, Rusio) – m. 16-an de septembro 1944, Berlino, Germanio) estis germana politikisto, kanceliero de la Vajmara Respubliko (1919–20).

Gustav Bauer fondis kiel oficisto en 1895 la Verband der Büroangestellten (Asocio de Buroaj Dungitoj), kies prezidanto li estis en 1908. Poste li agadis en gvidantaj pozicioj de sindikatoj. Li kiel socialdemokrato, iĝis ministro en la lasta kabineto de la Germana Imperiestra Regno, gvidata de princo Max von Baden (okt. 1918). Post la ratifiko de la Vajmara konstitucio, li estis laborafera ministro en la registaro de Philipp Scheidemann (febr.- jun. 1919). Post abdiko de Scheidemann (junio de 1919), li iĝis kanceliero kaj ratifikis la Traktaton de Versailles.

Li abdikis post la sensukcesa Kapp-puĉo, dum kiu la tuta kabineto - krom la vic-kanceliero - forlasis Berlinon. Gustav Bauer poste postenis en registaroj de Hermann Müller kaj Joseph Wirth kiel financa ministro kaj vic-kanceliero.

Kategorio:Germanaj kancelieroj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Distrikto Humenné

**Distrikto Humenné** estas orienta distrikto en Regiono Prešov.

Ĉefa urbo de distrikto estas Humenné. Distrikto najbaras kun distrikto Snina oriente; distrikto Michalovce kaj distrikto Sobrance sude; distrikto Vranov nad Topľou okcidente; distrikto Stropkov kaj distrikto Medzilaborce norde. La distrikto norde parte najbaras kun Pollando. En historio ĝi apartenas al Regiono Abov. La distrikto apartenas al nuntempa regiono Horný Zemplín (Supra Zemplín). 

Humenné
Humenné
Piastoj

**Piastoj** estis la unua historie konfirmita pola dinastio. Regante duklandon, la Piastoj unuigis polajn teritoriojn, kaj en 1000 fondis reĝlandon kun unua reĝo Boleslao la 1-a. Kun paŭzoj, la dinastio regis ĝis 1370 (dato de la morto de Kazimiro la 3-a, kiu ne havis idojn). Alia branĉo de la dinastio, la **Sileziaj Piastoj**, regis ĝis la 17-a jarcento en la sileziaj princlandoj, kiuj apartiĝis de Pollando kaj integriĝis en Bohemion kadre de la germanlingva Sankta Romia Imperio.

La vorto *piast* probable devenas de la nomo de ofico. *Piast* devis zorgi pri idoj de duko. Legenda prapatro de la dinastio, Piast, reprenis potencon de antaŭa suvereno, Popiel.

## Vidu ankaŭ 
* Adam Naruszewicz


Kategorio:Dinastioj
Kategorio:Historio de Pollando
*
*
*
Telegramo de Zimmermann

eta|Zimmermann-telegramo
La **Telegramo de Zimmermann** (ankaŭ: **Zimmermann-telegramo**) estis malĉifrita telegramo, kiun sendis Arthur Zimmermann - germana ŝtatsekretario pri eksteraj aferoj – la 19-an de januaro 1917 tra la germana ambasadejo en Vaŝingtono al germana komisiito en Meksiko.

En tiu telegramo, ofertis li teritorian gajnon de Meksiko malfavore je Usono, se Meksiko partoprenas la unuan mondmiliton en flanko de Germanio. La telegramon kaptis la brita sekretservo kaj malĉifris ĝin. Tiu telegramo helpis la usonan registaron konvinki la loĝantaron pri neceso de milita partopreno de Usono en la unua mondmilito. Oni publikigis la tekston en Usono, en la *New York Times*, la 1-an de marto, monaton post la malĉifro. Usono deklaris militon la 6-an de aprilo 1917.

## Literaturo 
* Barbara W. Tuchman: *The Zimmermann Telegram*. Ballantine Books, 1958
* William F. Friedman/Charles J. Mendelsohn: *The Zimmermann Telegram of January 16, 1917 and its Cryptographic Background*. War Department, Office of the Chief Signal Officer, Washington, GPO, 1938
* Martin Nassua: *‚Gemeinsame Kriegführung, gemeinsamer Friedensschluss‘: Das Zimmermann-Telegramm vom 13. Januar 1917 und der Eintritt der USA in den 1. Weltkrieg.* Frankfurt am Main: Verlag Peter Lang GmbH, 1992

Kategorio:Unua mondmilito
Kategorio:Libroj pri la Unua mondmilito
Melchior Vulpius

**Melchior Vulpius** (1560 aŭ 1570, Wasungen - 7-a de aŭgusto 1615, Weimar) estis Germana komponisto kaj instruisto.  Vulpius estis la plej gravaj komponisto de protestantaj himnoj de sia tempo en Germanio. Li verkis multajn komponaĵojn kaj estis populara, modere Luterana komponisto.

## Vivo 
kune kun unu el siaj fratoj li ŝanĝis sian Germanan nomon en la Latinan nomon Vulpius, sed tion li malofte uzis dum sia plua vivo. Vulpius estis la filo de malriĉaj gepatroj, kio konsekvencis ke li frue prilaboris en malgranda latinlernejo. Ĉi tie li estis lernanto de Johann Steuerlein. Ekde 1588 ĝis 1589 li iris al Speyer kaj ricevis tie leciojn de Thomas Walliser, de kiu li lernis la bazan scion pri *musica poetica*. En 1589 oni dungis Vulpius kiel instruisto pri la Latina je la latina lernejo de Schleusingen. Kvankam Vulpius prilaboris kiel instruisto, li verkis muzikon por la Luterana eklezio, precipe motetojn kaj himnojn. 

En Schleusingen Vulpius estis implikata en la skribado de la tri pasionoj de Jacob Meiland, el kiuj oni trovis plurajn manuskriptojn datiĝantajn inter 1567 kaj 1670. Tiu ĉi verko influis la „S-kta Mateo-pasiono“ de Vulpius mem.. Ekde 1596 ĝis lia morto Vulpius estis kantoro en Weimar kaj instruisto ĉe la tiea latinlernejo.

## Verkaro 
### Sakrala muziko (En la Germana)
* *Kirchen Geseng und geistliche Lieder … mehrerntheils auf zwei oder dreierlei art … contrapunctsweise* (Leipzig, 1604) – Pli poste oni aldonis, ke la verko portu la nomon *Ein schön geistlich Gesangbuch*.
* *Erster Theil deutscher sonntäglicher evangelischer Sprüche von Advent biss auf Trinitatis *  (Jena, 1612)
*  * Das Leiden unnd Sterben … Jesu Christi, aus dem heiligen Evangelisten Matthäo * (Erfurt, 1613)
*  *Der ander Teil deutscher sonn-täglicher evangelischer Sprüche von Trinitatis biss auff Advent* (Jena, 1614)
*  *Complementum und dritter Teil fest- und aposteltägiger evangelischer Sprüche, durchs ganze Jahr … nach madrigalischer Manier … componiert und gesetzt* (Erfurt, 1621)

### Sakrala muziko (en la Latina) 
* Diversaj motetoj (Erfurt, 1595 aŭ antaŭe) – ĉiuj malaperintaj.
* *Pars prima cantionum sacrarum* (Jena, 1602)
* *Pars secunda selectissimarum cantionum sacrarum* (Jena, 1603)
* *Canticum Beatissimae Virginis Mariae* (Jena, 1605)
* *Opusculum novum selectissimarum cantionum sacrarum* (Erfurt, 1610)

### Diversaj verkoj 
* *Felicibus connubiis … Schärfii* (Jena, 1608)
* *Coniugii dum sacra paras: auspicatissimis nuptiis … Joh. Poppi, civis Vinariensis … et Mariae … Langii* (Jena, 1609) - malaperintis.
* *Epigramma quo nuptiis Dn. Joan. Fliegelii … per musicos numeros … congratulabatur Joh. Gebawer* (Liegnitz, 1609) 
* *Nuptiis Ebaldo Langianis, al kiuj apartenis: Christus der ist mein Leben, Christliche Leich- Trost- und Ehren-Predigt … bei Begräbnüs des … Herrn Georgii Erffurdii Franckenhusani* (Jena, 1618)
* diversaj sakralaj verkoj registrataj.

### Muzikteoriaj verkoj 
* *Musicae compendium latino germanicum M. Heinrici Fabri … aliquantulum variatum ac dispositum, cum facili brevique de modis tractatu* (Jena, 1608)

Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj luteranoj
Kategorio:Renesancaj komponistoj
Buritizeiro

''''* (oficiale ) estas municipo en la subŝtato Minas-Ĝerajso de Brazilo. Ĝi situas en la sudorienta regiono de Brazilo, en la mezoregiono *Norte de Minas* (do "Nordo de Minas-Ĝerajso") kaj en la mikroregiono *Pirapora''. Laŭ la stato de  en la municipo vivis   sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². El tiuj, la nombro de voĉdonrajtuloj en la municipo en  estis . La teritorio havas komunan limon kun .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Minas-Ĝerajso	

## Eksteraj ligiloj 
*  () 
* reta taglibroj

Kategorio:Municipoj de Minas-Ĝerajso
Ragado

eta|Buŝa ragado
**Ragado** (greke **ραγάδα**, *ragáda - ŝiraĵo*) estas fendoforma ŝirvundo en la haŭto, ekzemple je la lipoj, buŝanguloj, plandoj aŭ artikfleksejo.

Ragado ekestas per trostreĉiĝo dum malpliigita elasteco de la koncerna haŭtparto, ekzemple per elsekiĝo, malvarmo aŭ haŭtmalsanoj kiel neŭrodermito. Ĝi ordinare saniĝas sen cikatro.

Kategorio:Simptomoj
Kategorio:Dermatologio
Kategorio:Erupcio (medicino)
Beauvais

**Beauvais**  estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Oise kaj en la regiono Pikardio. Kun proksimume 54.000 loĝantoj, ĝi estas la prefektejo kaj la plej granda urbo de la departemento.

La loĝantojn de Beauvais oni kutime nomigas la  .

## Geografio 
Beauvais situas ĉe la maldekstra bordo de la rivero Thérain, kaj kuŝas je la piedo de arbaraj montetoj. La malnovaj ĉirkaŭmuroj ne plu ekzistas, kaj la urbo estas nun ĉirkaŭata de vastaj bulvardoj, preter kiuj etendiĝas branĉriveroj de la Thérain.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Historio 
eta|maldekstra|175px|Katedralo de Beauvais
Unue konita kiel *Caesaromagus* ("la vendoplaco de Cezaro"), Beauvais akiris sian nuntempan nomon pro la potenca gaŭla tribo de la Belovakoj. La urbo fariĝis ĉefurbo de graflando je la 9-a jarcento, kaj estis cedita al la loka episkopo kaj pliposte al la franca reĝo.

Je la komenco de la Dua mondmilito, en junio 1940, la plej granda parto de la urbo estis detruita far germana bombardo daŭrinta plurajn tagojn.

## Lokaj famuloj 
* Martin Chambiges, arkitekto de la 13-a jarcento kaj desegnisto de la katedralo.
* Pierre Cauchon (1371-1442), episkopo de Beauvais, akuzanto de Johana de Arko.
* Nicolas Choart de Buzanval, humanisto
* Catherine Bellier, baronino de Beauvais kaj unua amo de Ludoviko la 14-a
* Jean Racine, (1639-1699), verkisto, studadis en Beauvais
* Félix Faure, (1841-1899), prezidento de la Respubliko, studadis en Beauvais.
* Hubert de Givenchy, (1927-), modisto ;
* Guy Grosso, (1933-2001), aktoro.

## Ĝemelurboj 
* , eblas ankaŭ kontaktoj en Esperanto

## Esperanto 
Survoje al normanda kongreso la Esperanto-grupo de la 17-a arondismento havis problemojn kun la motoro de la aŭtomobilo 1912. Ili rigardis la urbon kaj estis akceptata de la s-ro Léon Demarcy, prezidanto de la loka grupo. **Léon DEMARCY** (legu: dimarsi), franco, juristo. Naskiĝis la 1-an de aprilo 1860 en Breteuil (apud Amiens), mortis la 25-an de februaro 1928. Propagandis fondante grupojn en Norda Francujo kaj skribante artikolojn. Verkis kun Dumenil '''L' Esperanto sans maitre**, 1917.Fonto

## Vidindaĵoj 
* **Katedralo Saint-Pierre'''
* Preĝejo Saint-Etienne
* Nacia galerio de la tapeto de Beauvais

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Oise
* Listo de urboj de Francio
* Beauvais (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo
Distrikto Oldenburg

La **distrikto Oldenburg**  (germane *Landkreis Oldenburg*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Ĝi troviĝas sude de la urbo Oldenburg, kiu donis sian nomon al la teritorio, sed ne apartenas al ĝi, kaj plue situas iom sudokcidente de la urbo Bremen. Administra centro estas la urbo Wildeshausen.

La distrikto havas areon de 1 063 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. En 2005 ĝi estis fondomembro de la metropola regiono Bremeno-Oldenburgo.

Historie la teritorio apartenas al la regiono Oldenburgio, kaj estas malurbe strukturigita, kun kamparoj, arbaroj kaj vastaj marĉoj taŭgaj por abundaj biciklaj ekskursoj, kun prahistoriaj dolmenoj, historiaj trabfakaj bienoj kaj mezepokaj centroj de urbetoj.

De sudoriento al nordokcidento la distrikton trafluas la rivero Hunte.

## Esperanto en la distrikto 
Esperanto-parolantoj en la distrikto ĝenerale kunlaboris kaj kunlaboras en la movada grupo de la urbo Oldenburg, aŭ se ili loĝas en la pleja distrikta oriento, ankaŭ en la grupo de Bremen aŭ la grupo "Subvisurgo" de la distrikto Wesermarsch. Inter la 27-a de decembro 1960 kaj la 3-a de januaro 1961 la 4-a Internacia Seminario de Germana Esperanto-Junularo okazis en la distrikta komunumo Hatten-**Sandkrug** kaj pritraktis la temon "Sudamerikaj problemoj". Dum la 1980-aj jaroj la suda najbara kaj same kampara distrikto Vechta havis multajn esperantajn aktivecojn, kiuj iom disradiis al la sudaj komunumoj de la distrikto Oldenburg.

Post sia emeritiĝo, ekde la jaro 2005 la esperantisto Uwe-Joachim Moritz, denaske el Oldenburg, sed poste dum 46 jaroj vivinta en Nordrejn-Vestfalio, retranslokiĝis al norda Germanio kaj nun vivas en la komunumoparto Hatten-**Sandhatten**. Krom pri Esperanto, li engaĝiĝas pri pli da kultura subteno por multaj malpligrandaj eŭropaj lingvoj, inter ili aparte pri la kataluna, eŭska kaj la platgermana; de 1965 ĝis 1969 prezidanto de Germana Esperanto-Junularo, li ekde la jaro 1972 estis la unua redaktoro de la revuo Etnismo, kaj de ties fondiĝo en 1978 ĝis la jaro 1998 estis prezidanto de la fakasocio Internacia Komitato por Etnaj Liberecoj.

## Trafiko 
De sudo al nordoriento la distriktan teritorion pasas la germana aŭtovojo A1, kiu sude vojas al la industria Ruhr-regiono kaj al Kolonjo, norde al Bremeno kaj Hamburgo. En la komunumoparto *Ahlhorn* de Großenkneten, relative sude en la distrikto de la aŭtovojo A1 disbranĉiĝas la germana aŭtovojo A29, kiu kondukiĝas nordokcidenten al
la urboj Oldenburg kaj Wilhelmshaven borde de la Norda Maro.

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj

[eta|200px|maldekstra|tradicia [stalo por ŝafoj en la vilaĝo *Astrup* (komunumo *Wardenburg*) - intertempe kulturejo]]


Kategorio:Oldenburgio
Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Kategorio:Distriktoj de Germanio
Guĝo

eta|220ra|V-guĝo
**Guĝo** estas ĉizilo respektive pikilo, uzata en la ksiligrafio (**lignogravurado**) kaj en la gravurado de linoleumo.

Ĝi havas je transversa sekco preskaŭ duoncirkloforman klingon kaj servas por eltranĉi kaneloformajn konkavaĵojn. La eĝo estas 3 ĝis 20 mm larĝa kaj taŭgas por linia samkiel por faca laborado. La eĝon oni akrigas de ekstere internen.

## Vidu ankaŭ 
**Listo de la metiiloj

Kategorio:Metio
Kategorio:Iloj
Timeo (dialogo)

***Timeo*** estas malfrua verko de la greka filozofo Platono. *Timeo* distingiĝas de aliaj dialogoj, ĉar post komenca mallonga dialogo, temas pri preskaŭ neinterrompita monologo.

[eta|[Platono (maldekstre), tenante en mano sian verkon Timeo. Laŭ verko de Rafaelo]]*Timeo* estas platona verko pri fiziko (en la origina senco de *scienco pri naturo*: ĝi temas pri klasigado kaj fenomenoj de la naturo kaj de la homa korpo (fiziologio).

*Timeo* estas unu el la du verkoj malfruaj de Platono, en kiuj li parolas pri Atlantido; pli detala priskribo troviĝas en Kritio.

Centra afero de la platona naturfilozofio estas la scienco pri la kvar elementoj tero, fajro, akvo kaj aero, Demiurgo, al kiuj rilatas po unu platona korpo: la kubo al la tero, la okedro al la aero, la dudekedro al la akvo kaj la kvaredro al la fajro.

## Komentarioj 
* La unua komentario pri *Timeo* estis verkita de la antikva filozofo Krantor el Soloi.
* Alia komentario estis verkita de Proklo.

## Literaturo 
* Francis MacDonald Cornford: ''Plato's Cosmology. The Timaeus of Plato, translated with a running commentray*. London 1937, div. Nachdrucke (angle).
* Thomas Kjeller Johansen: *Plato's natural philosophy. A study of the Timaeus-Critias*. Cambridge University Press, Cambridge u. a. 2004 (angle).
* Thomas Henri Martin: *Etudes sur le Timée*. Paris 1841 (france).
* Alfred E. Taylor: *A commentary on Plato's Timaeus''. Oxford 1928 (angle).

Kategorio:Filozofio
Kategorio:Literaturo
Dakotoj

eta|270px|Dakota batalisto Wahktageli.
La **Dakotoj** (ankaŭ **Santee**) estas indiana tribo de la siuoj, kiu vivis malnomade antaŭ la alveno de la blankuloj en la centraj ebenaĵoj de norda Ameriko.

La nunaj  Norda Dakoto kaj Suda Dakoto estas nomitaj laŭ la tribo.

## Famaj dakotoj 
Unu el la plej famaj dakotoj estas la aktoro kaj kantisto Floyd Westerman.
Li famiĝis ĉefe pro sia rolo de *ĉefo Dek-ursoj* en la filmo Dancas kun lupoj de Kevin Costner.

## Literaturo 
* Maximilian zu Wied-Neuwied: *Reise in das Innere Nord-Amerika in den Jahren 1832 bis 1834* (Vojaĝo al la ena Norda Ameriko en la jaroj 1832 ĝis 1834), 2 volumoj kun ilustraĵoj de Karl Bodmer, Koblenz, 1840-41. Reeldonaĵo de L. Borowsky, Munkeno, 1979.
* Raymond J. DeMallie (Hrsg.): *Handbook of North American Indians. (Manlibro pri nordamerikaj indianoj.)* Vol. 13: *Plains*. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 2001. ISBN 0-16-050400-7
* Benjamin Capps: *Die Indianer. (La indianoj.)* Serio: *Der Wilde Westen (La sovaĝa okcidento)*. Time-Life Books (Netherland) B.V., 1980.

## Vidu ankaŭ 
* Indianoj
* Indianaj Familioj

## Eksteraj ligiloj 
* La dakota societo de Minesoto  

Kategorio:Indianaj etnoj en Nordameriko
Michał Kwiatkowski (kantisto)

**Michał KWIATKOWSKI** (naskiĝis  en Gorzów Wielkopolski, Pollando) ankaŭ konata sub la nomo **Michal** estas pola kantisto kaj franclingva verkisto, komponisto, interpretisto.

## Biografio 
**Michal** studas ses jarojn en konservatorio.

En 2001, li partoprenas la televidan elsendon *Szansa na sukces* (*ŝanco al sukceso*) en pola televida kanalo TVP 2.

Lia internacia kariero komenciĝas per lia partopreno en konkurso de Internacia vespero de Franca kaj franclingva kanzono en Split (Kroatio) dum printempo de 2003.

Poste, li partoprenas la 3-a eldonon de franca elsendo "Star Academy" en 2003, en franca televida kanalo TF1. Li malgajnas en finalo profite al Élodie Frégé, kiu partigas sian monpremion kun li.

Lia unua albumo ''De l'or et des poussières* (*oro kaj polveroj*) aperas en 2004, ankaŭ en Pollando. Tiu albumo enhavas du duopojn kun Élodie Frégé, kaj kanzonon *Ainsi soit je…* (*Tiel estu mi…*) de Mylène Farmer.

Post la eliro de sia unua albumo, Michal turneas en pli ol 30 datoj en 2005. La  aperas unuopa disko *Mon tout* (*Mia tuto*) akompanita de muzikvideo kaj li sursceniĝas en "Sentier des Halles" en Parizo de la  ĝis la .

Post turneo 2006 tra tuta Francio, Belgio kaj Svislando, aperas la 18-an de decembro en muzikvendejoj nova unuopa disko de Michal *All alone with your gueule* (*unuope kun via facio*) akompanita de muzikvideo. Tiel, li trovas sian muzikan stilon plenan je elektro-ritmoj.

Lia nova albumo *All alone with my gueule* (*unuope kun mia facio*) registrita en Londono aperas la .

Evento en 2007 konsistas el 2 koncertoj en mita Teatro Déjazet en Parizo la 20-an de januaro kun kantisto Sorel en la unua parto. Tio estas la startpunkto de lia turneo en 2007.

## Diskografio 
### Albumoj 
#### (kolektivaj albumoj de Star Academy 3) 
* 2003: *Star Academy fait sa bamba!* (*Star Academy dancas "bamba"!*)
* 2003: *Star Academy chante Elton John* (*Star Academy kantas Elton John*)
* 2003: *Star Academy 3: l'intégrale* (*Star Academy 3: la tuto*)
* 2003: *Star Academy 3: les meilleurs moments (*Star Academy 3: plej bonaj eroj*)

#### (propraj albumoj) 
* 2004: ''De l'or et des poussières* (*Oro kaj polveroj*)
* 2007: *All alone with my gueule* (*Unuope kun mia facio*)

### Unuopaĵoj 
* 2005: *Mon tout* (*Mia tuto*)
* 2006: *All alone with your gueule* (*Unuope kun via facio*)

## Internaj ligiloj 
* Élodie Frégé, gajninto de "Star Academy 3"
* Mylène Farmer, kies kanzonon *Ainsi soit je…* (*Tiel estu mi…'') Michal kantis

## Eksteraj ligiloj 
* Nova oficiala retejo de Michal  ()
* Subtena retejo ()

Kategorio:Franclingvaj kantistoj
Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Pollando
Lennart Johansson

**Lennart Johansson** (naskiĝis la  en Bromma - 4-a de junio 2019) prezidis la UEFA de 1990 ĝis 2007.
Li estis svedia kaj vivis en Stockholm.

Michel Platini vice venis poste li.

* 1964-1984 : prezidento de AIK Solna
* 1984-1991 : prezidento de Svedia Federacio de Futbalo
*  -  : prezidento de UEFA

Kategorio:Futbalo en Svedio
Kategorio:UEFA
Kategorio:Naskiĝintoj la 5-an de novembro
Kategorio:Mortintoj la 4-an de junio
Reliefo

**Reliefo** povas signifi:

* **Reliefo (arto)**, por la skulpta tekniko kaj arto. Laŭ PIV elstara cizelaĵo aŭ skulptaĵo sur glata fono.
* **Tera reliefo**, por la formoj kiujn adoptas la surfaco de la terkrusto. Laŭ PIV elstareco de sur ebene surfaco.
* **Reliefo (kartografio)** estas malgrandigita modelo (maketo) de parto de la tersurfaco, tridimensia mapo.
*En sociologio estus distingeco, elstareco ĝenerale de unu individuo aŭ grupo super aliaj.
Distrikto Gifhorn

La **distrikto Gifhorn** (aŭtokodo GF, , prononco  ) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la samnoma urbo Gifhorn. La regiono de la landa ĉefurbo Hanovro limas okcidente.

La distrikto havas areon de 1 562 km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn.
eta|220ra|la mezepoka urbodomo de Gifhorn

## Urboj kaj komunumoj 
eta|220ra|distrikto Gifhorn
(Loĝantaro laŭ la stato fine de )

**Urboj**
# **18ra Gifhorn** ()
# **18ra Sassenburg** ()
# **18ra Wittingen** ()

'*Komunumaroj *(Samtgemeinden)'''''

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj

!
Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Michel Platini

**Michel Platini** (naskiĝis en Jœuf (Meurthe-et-Moselle) la ) estas franca futbalisto.
[eta|250px|Michel Platini, [Rafał Dutkiewicz, Grzegorz Lato (Vroclavo, 2009).]]
Ofte, li estas menciita el la plej talentaj futbalistoj kun la brazila Pelé, la argentinaj Diego Maradona kaj Alfredo Di Stefano, la nederlanda Johan Cruyff, la franca Zinedine Zidane kaj la germana Franz Beckenbauer.

En la lastaj jaroj, li estis elektita dufoje (de la revuo France Football) kiel la plej talenta franca futbalisto.

Nune, li estas membro de la konsilio ekzekutiva de la FIFA, li estis ankaŭ elektisto de la franca teamo de futbalo de 1988 ĝis 1992 kaj kun-organizanto kun Fernand Sastre de la Futbala Mondpokalo de 1998 en Francio.

La , li estis elektita kiel prezidento de UEFA vice veninte Lennart Johansson.

PLATINI, Michel
Platini
Sacca Fisola

dekstra|eta|240ra|Situo de Sacca Fisola sude en Venecio
**Sacca Fisola**  estas insulo en la Laguno de Venecio. Ĝi estas loĝata, situas okcidente de insulo Giudecca kaj estas kun ĝi ligita per ponto (piedira).

Ĉe la norda bordo de la insulo estas loka ŝiphaltejo, kiu liĝas ĝin al Venecio kaj Giudecca.
Sude de ĝi situas insulo Sacca San Biagio. Ĝi ne estas loĝata, sed havas instalaĵon por forbrulo de rubaĵoj.

## Vidu ankaŭ 
* Sacca

Dosiero:Venecio, ponto inter Giudecca kaj Sacca Fisola.jpeg|La ponto inter Sacca Fisola (dekstre) kaj Giudecca
Dosiero:Sacca Fisola.png|Situo de la insulo ene de Venecio

Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Metropola urbo Venecio
Blagnac

**Blagnac** [blanjak] estas mezgranda franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Tuluzo, lokita en la departemento Haute-Garonne kaj en la regiono Sudo-Pireneoj.

La urbo havas proksimume  loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Blagnacais* [blanjake]. La flughaveno de Tuluzo troviĝas sur la teritorio de la komunumo.

## Geografio 
Blagnac situas ĉe la riveroj Garono kaj Touch, kaj estas unu el la nordokcidentaj ĉirkaŭurboj de Tuluzo.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Historio 
Blagnac estis malnovtempe sinjorlando.

## Lokaj famuloj 
* Jean Dominique Compans, imperia generalo.
* Eksupero de Tuluzo, episkopo

## Kvartaloj 
Ekzistas kvin kvartalaj konsilioj :
* **Norda Kvartalo** *Grand-Noble, Brassens, Pinot* (3 522 loĝ.)
* **Okcidenta Kvartalo** *Barradels, Berry, Bélisaire, Ritouret, Roumégas* (6 045 loĝ.)
* **Kvartalo Grenade** (1 981 loĝ.)
* **Centra Kvartalo** *Saoulous, Centre, Compans* (6 341 loĝ.)
* **Suda Kvartalo** *Servanty, Aérogare, Layrac* (6 341 loĝ.)

## Vidu ankaŭ 
* Tuluzo
* Komunumoj de Haute-Garonne
* Listo de urboj de Francio
* Blagnac (metroo de Tuluzo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Haute-Garonne
Kategorio:Urboj de Francio
Distrikto Hameln-Pyrmont

La **distrikto Hameln-Pyrmont** (aŭtokodo HM; germane *Landkreis Hameln-Pyrmont*) situas en la federacia lando Malsupra Saksio, en la nordokcidento de Germanio. Administra centro estas la urbo Hameln, alia grava urbo la kuracloko Bad Pyrmont - ambaŭ donis sian nomon al la regiono.

La distrikto havas areon de 796&nbsp;km², kaj fine de  ĝi havis  loĝantojn. La rivero Weser trafluas ĝin de sudoriento al nordokcidento.

## Administra disdivido 
(Nombroj de loĝantoj fine de )

**Komunumoj** (indiko, se temas pri urbo):

## Esperanto-movado 
En la distrikto funkcias Esperanto-grupo, nomata "La Ratkaptista Bando", kiu kunvenas regule ĉiun duan semajnon en kultura centro de la urbo Hameln kaj intense kunlaboras kun la najbaraj samcelaj grupoj. Sian administran adreson la grupo havas en la apuda komunumo Hessisch Oldendorf. En la urbo Hameln ankaŭ estas gastiganto de Pasporta Servo. Krome ekde la 1980-aj jaroj dufoje jare (printempe kaj aŭtune) en la distrikta komunumo Bad Münder aro da ĉefe junaj esperantistoj renkontiĝas en la tiel nomata "Berlina Arbara Renkontiĝo".

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retaj paĝoj de la distrikto, germanlingvaj


Kategorio:Distriktoj de Malsupra Saksio
Bois-Colombes

**Bois-Colombes** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Hauts-de-Seine, prononco laŭ sistemo IFA [], kiu banano-forme ĉirkaŭvolbas la okcidentan parton de Parizo, kaj en la regiono Francilio, france *Île-de-France* [iːl dəˈfʁɑ̃s], laŭvorte "insulo de Francio") aŭ Pariza Regiono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Nanterre kaj al la kantono ''*. La teritorio havas komunan limon kun . 

La loĝantojn oni kutime nomigas *bois-colombiens* aŭ *bois-colombiennes''.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Historio 
Bois-Colombes estis kreita en 1896, el la disiĝo de parto de la komunumo Colombes.

## Ekonomio 
Bois-Colombes, lokita norde de la departemento Hauts-de-Seine estas urbo precipe dediĉita al loĝejoj. Krom la lokaj butikoj, iom similaj al tiuj de Asnières-sur-Seine, la ekonomia disvolviĝo estas relative malforta, ĉefe depost la foriro de la entrepreno Hispano-Suiza .

## Vidindaĵoj 
Ne ekzistas veraj monumentoj en Bois-Colombes, sed la urbdomo kaj la ĉirkaŭa areo estas vidindaj. La verda sonorilturo de la urbdomo, klare videbla, estas ofte uzata kiel gvido-punkto far la loĝantoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Hauts-de-Seine
* Listo de urboj de Francio
* Bois-Colombes (stacidomo)
* Bois-Colombes (pariza metrostacio)
* Bécon-les-Bruyères (pariza metrostacio)
* Les Vallées (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Hauts-de-Seine
Kategorio:Urboj de Francio
Sacca (Venecio)

dekstra|eta|240ra|Insuloj ĉirkaŭ Venecio
eta|240ra|*Sacca della Misericordia*
**Sacca** estas nomparto de kelkaj insuloj en la Laguno de Venecio, kiu indikas, ke la insulo ne estas natura, sed ekestis per depono de ŝutaĵoj.

* Sacca Fisola
* Sacca San Biagio
* Sacca Sessola

Ankaŭ kelkaj partoj de la venecia kvartalo *Cannaregio*, norde de Canal Grande, nomiĝas *Sacca*:
* *Sacca di San Girolamo* (Girolamo = Hieronimo) estas arte kreita parto de *Cannaregio*.
* *Sacca di San Alvise* (aŭ ''di Sant'Alvise*; Alvise = Ludoviko) same estas ŝutaĵo en *Cannaregio*, ĉe ties okcidenta fino.
* *Sacca della Misericordia* ne estas insulo aŭ ter-areo, sed golfeto en la orienta parto de *Cannaregio*, ĉe la okcidenta fino de strato *Fondamenta Nuove''.

Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Venecio
Béthune

**Béthune** estas mezgranda franca komunumo lokita en la departemento Pas-de-Calais kaj en la regiono Hauts-de-France. Ĝi estas unu el la ses subprefektejoj de la departemento kaj havas proksimume 28.000 loĝantojn.

La loĝantojn de Béthune oni kutime nomas *Béthunois*.

## Geografio 
Béthune troviĝas sur la pinto de malalta monteto (42 metroj), kiu simbolas la finon de la artezaj montetoj (plisude). Norde de la urbo eketendiĝas la vastaj ebenaĵoj de Flandrio.

## Lokaj famuloj 
* La fama "ekzekutisto de Béthune", en la romano *La Tri Musketeroj* fare de Alexandre Dumas, ekzekutis la teruran Milady.
* Jean Buridan, (1300-1358), filozofo, estas kelkfoje rigardata kiel la fondinto de religia skepticismo en Eŭropo.
* Antoine Busnois (1430-1492), komponisto kaj poeto.
* Pierre de Manchicourt, flandra komponisto, naskiĝis en Béthune ĉirkaŭ la jaro 1510.
* Nicolas Fauvergue (1984), futbalisto nuntempe en la teamo de Lille.

## Vidindaĵoj 
* La **belfrido de Béthune** estis konstruita en 1388. Kune kun la aliaj belfridoj de Belgio aŭ norda Francio, ĝi apartenas al la monda heredaĵo de UNESKO depost la 15-a de julio 2005.
* La **urbdomo**, agnoskita kiel historia monumento depost 2001.
* La fasadoj kaj la tegmentoj de la centra placo.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Pas-de-Calais
* Listo de urboj de Francio
* Béthune (stacidomo)
* Béthune-Rivage (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 


Kategorio:Komunumoj de Pas-de-Calais
Kategorio:Urboj de Francio
Rivero Bann

[eta|250ra|[Riveroj de Irlando]]
[eta|180ra|Rivero Bann je [Coleraine]]
eta|180ra|Rivero Bann je Coleraine
eta|180ra

**Bann** (*An Bhannna*) estas la plej longa rivero en Norda Irlando. La rivero longas 129 km.

Ĝi fontas en la Mourne-montaro kaj fluas nordokcidenten kaj enfluas la lagon Lough Neagh. La malsupra parto de la rivero trafluas la Beg-lagon kaj forkondukas la akvon de lago Lough Neagh al la maro sub Coleraine. La malsupra parto trafluas la torfejojn de distriktoj de Ballymena, Ballymoney, Coleraine kaj Magherafelt.

Oni konstruis sur la supra parto akvocentralojn, kiuj helpis la grandindustrian teksaĵproduktadon de Ulster. La plej grava urbo ĉe la supra parto estas Portadown, proksime al Lough Neagh.

Oni fiŝkaptas el la rivero salmon kaj angilon.

Kategorio:Riveroj en Irlando
Kategorio:Norda Irlando
Pletro

**Pletro** estas antikva mezurunuo de longo, egala al 100 futoj kaj valoranta 29,6 metrojn.

## Vidu ankaŭ 
* Stadio
* Atlantido: en sia dialogo Kritio, Platono priskribas detale la mezurojn de la reĝlando kaj urbo de Atlantido.

Kategorio:Antikvaj mezurunuoj
Kategorio:Mezurunuoj de longo
Giudecca

[eta|Situo de la insulo Giudecca en la [Laguno de Venecio]]
**Giudecca**  (venecie: **Zueca** [d͡zu.ˈe.ka]) estas insularo sude de Venecio, en la Laguno de Venecio. Ĝi estas la plej granda insulo ĉirkaŭ Venecio, kun areo de ĉirkaŭ 0,6 km².

## Situo 
Giudecca estas ĉirkaŭ 2 km-n longa, 300–400 metrojn larĝa kaj situas inter la insuloj Sacca Fisola okcidente kaj San Giorgio Maggiore oriente. La akvokolo inter ĝi kaj Venecio nomiĝas *Canale della Giudecca*.

Ĉe la norda bordo troviĝas du boathaltejoj; boatlinioj ligas la insulon al la kontraŭa haltejo *Zattere* en suda Venecio, al San Giorgio Maggiore, Lido de Venecio kaj Tronchetto. Al Sacca Fisola eblas iri sur ponto.

Pluraj kanaloj disigas la insulon nord-sude, sed promenejo kun pontoj laŭlonge la norda bordo ligas la partojn. Ekzistas kelkaj pliaj pontoj interne de la insulo, sed la centra kanalo, ''Canal Sant'Angelo*, estas transpontata nur norde.

## Nomo 
La origino de la nomo de Giudecca ne estas klara. Povas esti, ke ĝi devenas de ribeluloj de la 9-a jarcento, kiujn oni kondamnis al ekzilo sur la insulo ("Zudegà" = juĝitoj). Alia tezo, laŭ kiu la nomo rilatas al judoj iam tie loĝintaj, ne ŝajnas vera, ĉar la plej multaj veneciaj judoj vivis norde en kvartalo *Cannaregio*.

Iutempe estis kutima ankaŭ la nomo *Spinalonga* (longa spino), pro la longa, mallarĝa, kurbeta formo.

## Historia festo 
Inter 1577 kaj 1592 sur la insulo estis konstruita la "Preĝejo de la Redemptintulo" (*Chiesa del Redentore*). Same kiel la preĝejo *Santa Maria della Salute'', en suda Venecio, ĝi havis la celon danki pro savo de la pesto, kiu en 1576 mortigis trionon de la venecianoj. De tiam ĉiujare je la tria semajnfino de julio oni kunmetas barkojn al flosanta ponto inter Venecio kaj Giudecca, kaj la venecianoj pilgrimas al la kirko de la elaĉetinto. Oni festmanĝas subĉiele (se la vetero permesas), kaj vespere okazas grandaj artfajraĵoj.

Kategorio:Insuloj en Italio
Kategorio:Venecio