open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vito Volterra

**Vito Volterra** (3a de Majo 1860 – 11a de Oktobro 1940) estis itala matematikisto kaj fizikisto, konata pro siaj kontribuoj al la matematika biologio kaj al integralaj ekvacioj, estis unu el la fondintoj de la funkcia analizo.

La ekvacio de Lotka-Volterra aŭ reguloj de Lotka-Volterra ankaŭ Lotka-Volterra-leĝoj aŭ nur Volterra-reguloj estas tri reguloj por kvanta priskribo de la populacia dinamiko en la rabobesta-preda rilato. La tri bazaj reguloj estis ellaboritaj en 1925 kaj 1926 samtempe kaj sendepende unu de la alia, fare de aŭstra-usona matematikisto Alfred James Lotka kaj de Vito Volterra. La reguloj priskribas evoluon de du populacioj en granda areo, se nur ili konkuras kaj sendepende de aliaj mediaj faktoroj. Laŭ la unua regulo, la malpliiĝo de la rabobestoj sekvas fazomalfrue malpliiĝon de la predo. Laŭ la dua regulo, la populacinombra averaĝo estas konstanta en longa tempo kaj sendependas de la periodaj ŝanĝiĝoj. Laŭ la tria regulo, la predopopulacio kreskas pli forte ol la rabobesta populacio.

## Elektitaj verkoj de Volterra 
* 1910. *Leçons sur les fonctions de lignes*. Paris: Gauthier-Villars.
* 1912. *The theory of permutable functions*. Princeton University Press.
* 1913. *Leçons sur les équations intégrales et les équations intégro-différentielles*. Paris: Gauthier-Villars.
* 1926, "Variazioni e fluttuazioni del numero d'individui in specie animali conviventi," Mem. R. Accad. Naz. dei Lincei 2: 31–113.
* 1926, "Fluctuations in the abundance of a species considered mathematically," Nature 118: 558–60.
* 1960. *Sur les Distorsions des corps élastiques* (kun Enrico Volterra). Paris: Gauthier-Villars.
* 1930. *Theory of functionals and of integral and integro-differential equations*. Blackie & Son.
* 1931. *Leçons sur la théorie mathématique de la lutte pour la vie*. Paris: Gauthier-Villars. Reissued 1990, Gabay, J., ed.
* 1954-1962. *Opere matematiche*. Memorie e note.[6] Vol. 1, 1954; Vol. 2, 1956; Vol. 3, 1957; Vol. 4, 1960; Vol. 5, 1962; Accademia dei Lincei.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
*14072 Volterra

## Eksteraj ligiloj 
* Gustavo Colonnetti e le origini dell'ingegneria in Italia, Fausto Giovannardi 

Kategorio:Ankono
Kategorio:Italaj judoj
Kategorio:Italaj fizikistoj
Kategorio:Italaj matematikistoj
Kategorio:Universitato de Romo
Samuel Goudsmit

eta|dekstra|200ra|Samuel Goudsmit
**Samuel Goudsmit** (11a de Julio 1902 - 4a de Decembro 1978) estis nederland-usona fizikisto fama ĉar li proponis la koncepton de elektrona spino kunlabore kun George Eugene Uhlenbeck en 1925.

## Biografio 
Samuel Abraham Goudsmit estis de nederlanda-juda descendo, nome la filo de Isaac Goudsmit, fabrikanto de necesejaj akvopeliloj, kaj Marianne Goudsmit-Gompers kiu regis ĉapelvendejon. En 1943 liaj gepatroj estis metitaj en koncentrejon fare de la germanaj okupantoj de Nederlando kaj ili estis murditaj tie.

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj fizikistoj
Kategorio:Nederlandaj fizikistoj
Kategorio:Nederlandaj judoj
Kategorio:Projekto Manhattan
Paul Ehrenfest

**Paul Ehrenfest** (18a de Januaro, 1880 – 25a de Septembro, 1933) estis aŭstria kaj nederlanda teoria fizkisto, kiu faris ĉefajn kontribuojn al la fako de statistika mekaniko kaj ties rilatojn kun la kvantuma mekaniko, inklude la teorion de la faztransiro kaj la teoremon de Ehrenfest.

Li estis el juda origino de Loštice en Moravio. Sed li naskiĝis, studis kaj loĝis en Vieno. Li interesiĝis pri teoria fiziko. Li edziĝis al la rusa matematikistino Tatjana Afanasjeva.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* H.B.G. Casimir, *Ehrenfest, Paul (1880-1933)*, en: Biografisch Woordenboek van Nederland nederlande.
* Marijn Hollestelle, 'Zuivere praktijk: Paul Ehrenfests opvattingen over toegepaste natuurkunde', in: L. J. Dorsman en P. J. Knegtmans, 'Onderzoek in opdracht: de publieke functie van de universitaire wetenschap in Nederland sedert 1876', (2007).
* Marijn Hollestelle, *Paul Ehrenfest. Worstelingen met de moderne wetenschap, 1912-1933*  (Leiden University Press, Leiden, 2011) Biography on Ehrenfests life in Leiden. ISBN 978-90-8728-122-9
* Dirk van Delft, Einstein in Leiden, Physics Today 59 (Aprilo 2006) 57-26. La kovrilpaĝo montras pentraĵon de Marijke Kamerlingh Onnes, nevino de Heike.
* H.B.G. Casimir, *Preface to Collected Papers of Paul Ehrenfest* 
* Frans van Lunteren, *Paul Ehrenfest: de Leidse onderzoekschool van een fysicus in diaspora* (2003).
* Dieter Hoffmann, Hubert Laitko, kaj Staffan Müller-Wille, *Paul Ehrenfest*  in: Das Lexikon bedeutender Naturwissenschaftler (germane).
* S.A. Goudsmit. *The discovery of the electron spin*.

Kategorio:Membroj de la Reĝa Nederlanda Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Kategorio:Aŭstraj judoj
Kategorio:Aŭstraj fizikistoj
Gaston Leroux

**Gaston Louis Alfred LEROUX** (naskiĝinta en Parizo la  – mortinta la  en Nico) estis franca ĵurnalisto kaj verkisto de detektivaj fikciaĵoj. Li estas plej konata kiel la kreinto de la detektiva serio *La Aventuroj de Rouletabille* (8 aŭ 9 verkoj inter 1907 kaj 1922, el kiuj la unua, *Le mystère de la chambre jaune*, "La mistero de la flava ĉambro", estas fama kaj elstara "mistero pri ŝlosita ĉambro") kaj la romano *La Fantomo de la Opero*, kiu sukcesege adaptiĝis plurfoje kiel teatraĵo kaj kinofilmo.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

Kategorio:Francaj verkistoj
Nándor Ratkóczy

**Nándor Ratkóczy** [ratkOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ratkóczy Nándor** estis hungara kuracisto, radiologo, profesoro.

Nándor Ratkóczy http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=ratkoczy naskiĝis la  en Pécs. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Nándor Ratkóczy akiris medicinan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1914. Post siaj studoj li laboris 2 jarojn en la radiologis kliniko, poste en la radiologia instituto, ekde 1922 denove en la kliniko. En 1925 li estis nomumita privata profesoro, en 1932 titulara eksterordinara profesoro, en 1942 publika ordinara profesoro en la menciita universitato. En 1955 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li estis ankaŭ institutestro inter 1956–1962, poste li pensiuliĝis. Li kreis protektan kabinon kontraŭ la danĝera radiado.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Belgyógyászati röntgendiagnosztika* (1925)
* *A lympho¬granulomatosis kór- és gyógytana* (1938)
* *Röntgenológia* (1948) - kunlaboranto
* *Radiológia* (1959)
* *A magyar röntgenológia bibliográfiája* (1974) 

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto
 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj radiologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
La Fantomo de la Operejo (romano)

dekstra|eta|150px|Ilustraĵo de André Castaigne el la unua usona eldono de la romano de 1911
*Tiu ĉi artikolo temas pri la romano eldonita en 1910. Por legi pri aliaj verkoj kun la sama (aŭ simila) titolo, iru al La Fantomo de la Operejo (apartigilo)*

***La Fantomo de la Operejo*** estas la titolo (en la originala franca, '''''Le Fantôme de l'Opéra'''*) de romano verkita de la franca verkisto Gaston Leroux. Ĝi unue aperis kajere en la periodaĵo *Le Gaulois*, inter la 23-a de septembro 1909 kaj la 8-a de januaro 1910. Ĝi eldoniĝis kiel memstara volumo en marto 1910 ĉe Pierre Lafitte. La romano estas parte inspirita de historiaj eventoj ĉe la Pariza Operejo dum la dek-naŭa jarcento kaj de apokrifa rakonto pri la uziĝo de la skeleto de ekslernanto baleda en la scenigado de *Der Freischütz'' de Carl Maria von Weber en 1841. Hodiaŭ, la romanon superombras la sukceso de ĝiaj diversaj scenejaj kaj kinofilmaj adaptiĝoj. Plej notindas inter tiu la filmo (1925) kun Lon Chaney, kaj la muzikalo (1986) de Andrew Lloyd Webber.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

## Eksteraj ligiloj 
* Esperanta traduko de MIKELO (Michel Dereyger)
* PDF-versio de la originalo

Kategorio:Verkoj el la franclingva literaturo
Kategorio:Francaj romanoj
Kategorio:Verkoj de 1909
Kategorio:Verkoj de 1910
Kategorio:La Fantomo de la Operejo
Kategorio:Romanoj adaptitaj al kino
Fecó Balázs

**Ferenc Balázs** [balAĵ], aŭ **Fecó Balázs** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Balázs Ferenc (Fecó)** estas hungara kantisto, komponisto, pianisto. La nomo Fecó estas malofte uzata karesnomo de Ferenc.
[eta|Fecó Balázs (dorse) en [2006]]
Fecó Balázs http://www.balazsfeco.hu/lemezek/60-csak-az-evek-multak-el naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Fecó Balázs frekventis muzikan mezlernejon en sia naskiĝurbo. Li kreis orkestron jam dum lernado. En 1967 li aliĝis al signifa orkestro *Neoton*, en 1972 al *Taurus*. En la sekva jaro li vivis eksterlande 2 jarojn. Hejmenveninta li kreis akompanan orkestron por Zsuzsa Koncz, post 2 jaroj tiu orkestro (kun ŝanĝoj) iĝis *Korál* kiu portis jam tutlandan sukceson. La orkestro faris koncertojn ankaŭ eksterlande (Bulgario, Sovetunio, Jugoslavio). En 1981 Fecó kantis kun furora sukceso ŝlagron *Homok a szélben*. Depost 1986 li muzikadis sola kaj li ofte komponadis. Li aranĝis ĉiujare koncertojn por ruina kapelo en Sitke. El la enspezoj en 1991 la kapelo plene renoviĝis. En 1997 Korál donis memorkoncerton kun granda sukceso. Li ricevis premion Kossuth en 2016, pli frue ankaŭ aliajn malpli gravajn premiojn.

## Diskografio 
* 1971: *Bolond város* (Neoton)
* 1980-2006: 10 diskoj (Korál)
* 1984-2011: 10 diskoj sola

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* informoj hungare

Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Jenő Ranschburg

**Jenő Ranschburg** [ranŝburg], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ranschburg Jenő** estis hungara psikologo, profesoro.

Jenő Ranschburg http://bokorsopron.fw.hu/index.php?option=com_content&view=article&id=246:ers-ferenc-ranschburg-jen-emlekere-19352011&catid=14:egyeb&Itemid=18 naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Ranschburg frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en pedagogia altlernejo en 1961. Post siaj studoj li instruis en speciala lernejo kaj li akiris psikologian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1964. Post la dua diplomo li laboris en psikologia instituto, poste inter 1965 kaj 1977 li instruis en la menciita universitato. En 1972 li kandidatiĝis, en 1977 li estis nomumita institutestro. Inter 1977–1997 li instruis en Altlernejo de Szolnok. Post la emeritiĝo li instruis en Altlernejo Károly Róbert. Dum sia vivo li ofte aperis en la Hungara Televizio. Li ricevis premiojn inter 1984-2010.

## Verkoj 
eta|Jenő Ranschburg en 2010
* *Családi kör* (1977)
* *Szeretet, erkölcs, autonómia* (1993, 1984)
* *Szülők lettünk* (2003)
* *A meghitt erőszak* (2006)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj psikologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lazaro (nomo)

**Lazaro** estas vira nomo. Ĝi devenas de la hebrea lingvo ''''* kun la signifo *Dio helpis''.

**Lazaro** estas nomo de du evangeliaj personoj. Unu estis mortinto revivigita de Jesuo, frato de Marta kaj Maria: Lazaro el Betania. Alia estis rolulo de parabolo, la riĉulo kaj la malriĉa Lazaro (Lc. 16:19-31).
eta|Reviviĝo de Lazaro el Betania
## Nomtagoj
* 23-a de februaro https://hu.wikipedia.org/wiki/L%C3%A1z%C3%A1r
* 7-a de novembro
* **17-a de decembro** 
* 27-a de decembro

## En aliaj lingvoj
*  , 
*  
*  [lazar] 
*  

## La plej famaj Lazaroj
* Lazaro el Betania (vidu la bildon!)
* aliaj Lazaroj sanktaj

## Aliaj Lazaroj
* **Ludoviko Lazaro ZAMENHOF**
* Lejzer Zamenhof, kuzo de Ludoviko Lazaro Zamenhof 
* Lazar Kaganoviĉ, komunisto
* Lázár Mészáros, hungara ministro
* Lázár Petrichevich-Horváth, hungara verkisto
* Lazzaro Spallanzani, itala jezuito
* Lázaro Cárdenas del Río, meksika guberniestro
* Lazar Ercker, germana fandisto
* Lazaro (sekretario), kreinto de la unua hungara presita mapo

## Lazaro kiel familia nomo 
* Charles Lazarus, fondinto de Toys "R" Us
* Emma Lazarus, usona poeto
* György Lázár, hungara ĉefministro

## Aliaj 
* Saint-Lazare (pariza metrostacio)
* "Lazaro" kavalira ordeno
* Lazarillo de Tormes, hispana romano
* Lazarevo, vilaĝo en Serbio
* Lazarus (Schubert), eklezia kantverko
* Lazarus-efiko
* Lazara taksono
* Lázaro Cárdenas (Quintana Roo), meksika komunumo
* Lázaro Cárdenas (Tlaxcala), meksika komunumo
* Lazarevko (Simferopola distrikto) vilaĝo en Rusio

## Fontoj 
* http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/063/pc006332.html#8
* http://lexikon.katolikus.hu/L/L%C3%A1z%C3%A1r.html

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Naches Heights (Vaŝingtonio)

''''* (prononcata *NAĉiz HAJC'') estas malgranda (15,1-hektara) vitokultura areo (AVA), registrita en 2012, ene de la pli granda AVA . Ĝi konsistas el altebenaĵo 370 ĝis 640 metrojn super marnivelo, situanta okcidente de la urbo Yakima. Ĝi estas la plej malgranda AVA en Vaŝingtonio, kaj la unusola, kies agrikulturaj praktikoj estas entute elteneblaj.

La vinberoj nun kultivataj en  estas:
* Kvin ruĝaj variantoj el Bordeaux: Cabernet Franc, Cabernet Sauvignon, Malbec, Merlot kaj Petite Verdot
* Du blankaj variantoj el Bordeaux; Semillon kaj Sauvignon blanc
* Tri variantoj el la Rodana valo; Syrah, Mourvedre and Viognier
* Ses italaj variantoj; Barbera, Gewurtztraminer, Nebbiolo, Sangiovese, Sagrantino kaj Pinot grigio
* Unu muskatela varianto: Blanka muskatelo, ankaŭ nomata Muscat Canelli, Moscato, aŭ Muscat de Petite Grains),
* Kvar portugalaj variantoj; Souzao, Tinta Cao, Touriga Nacional, kaj Tinta Roriz.

## Fontoj 
Bazita sur informoj en la angla Vikipedio.

Kategorio:Vino
Kategorio:Vitokulturo
Kategorio:Vaŝingtonio
Nello Carrara

**Nello Carrara** (19a de februaro 1900 – 5a de junio 1993) estis itala fizikisto kaj fondinto de la Esplorinstituto pri Elektromagnetaj Ondoj. Li esploradis pri Ikso-radioj kaj estis pioniroj de radaro, sed estis plej bone konata pro tio ke li stampis la terminon "mikroondoj".

Nello Carrara naskiĝis en Florenco la 19an de Februaro 1900. Li gradiĝis el altlernejo en 1917, kaj post servi en la Itala Armeo dum la Unua Mondmilito, eniris en la Scuola Normale Superiore en Pizo en 1918, kie li studis fizikon. Li verkis sian doktorigan tezon ikso-radioj en 1921. Post gradiĝo, li laboris por la Universitato de Pizo.

## Notoj 
Kategorio:Italaj fizikistoj
Kategorio:Florencanoj
Kategorio:Pizo
Kategorio:Unua Mondmilito
Kategorio:Dua Mondmilito
Kategorio:Radaro
Nicolaus la 2-a Bernoulli

**Nicolaus la 2-a Bernoulli**, ankaŭ **Niklaus Bernoulli**, **Nikolaus Bernoulli**, (6a de februaro 1695, Bazelo, Svisio – 31a de julio 1726, Sankta Peterburgo, Rusio) estis svisa matematikisto same kiel sia patro Johann Bernoulli kaj unu el siaj fratoj, nome Daniel Bernoulli. Li estis unu el multaj elstaraj matematikistoj en la familio Bernoulli.

Nicolaus laboris ĉefe pri kurboj, diferencialaj ekvacioj, kaj probablo. Li estis amiko kaj samtempulo de Leonhard Euler, kiu studis ĉe la patro de Nicolaus. Li ankaŭ kontribuis al fluidodinamiko.

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bernoulli

## Eksteraj ligiloj 
* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F., "Nicolaus II Bernoulli", MacTutor History of Mathematics archive, University of St Andrews. http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/Biographies/Bernoulli_Nicolaus%28II%29.html Alirita la 21an de marto 2016.
* Weisstein, Eric W., Bernoulli, Nicholas (1695-1726) from ScienceWorld. http://scienceworld.wolfram.com/biography/BernoulliNicholas.html Alirita la 21an de marto 2016.

Kategorio:Naskiĝintoj en 1695
Kategorio:Mortintoj en 1726
Kategorio:Svisaj matematikistoj
Kategorio:Kalvinismo
Kategorio:Homoj de la 18-a jarcento
Franciszek Karliński

**Franciszek Karliński** (naskiĝis la  en Krakovo, mortis la  samloke) estis pola astronomo kaj meteologo.

Naskiĝinta en metia familio. La filo de Łukasz kaj Józefa Grudnicka.

En la jaroj 1862-1902 estis direktoro de Astronomia Observatorio de Jagelona Universitato. Li observaciis pozicion de kometoj kaj asteroidoj (ankaŭ kalkulis orbitojn), okupiĝis pri meteologio kaj variantaj steloj. En 1866 prilaboris kodon, kiun oni uzis en la tuta mondo, dum dissendo de telegramoj pri malkovroj de asteroidoj kaj kometoj al astronomiaj observatorioj.

En 1866 ricevis la titolon de honora doktoreco de Jagelona Universitato.

## Bibliografio 
* Eugeniusz Rybka, *Wkład astronomów polskich do nauki światowej* (Kontribuo de polaj astronomoj al la monda scienco), Warszawa 1953
* *Słownik biograficzny historii Polski* (Biografia vortaro de la historio de Pollando), unua volumo A–K (redaktita de Janina Chodera kaj Feliks Kiryk), Wrocław-Warszawa-Kraków 2005, p. 657

Kategorio:Polaj astronomoj
Károly Rauss

**Károly Rauss** [kAroj rauŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rauss Károly** estis hungara kuracisto, profesoro, mikrobiologo.

Károly Rauss http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=rauss naskiĝis la  en Mernye. Li mortis la  en Pécs.
 
## Biografio 
Károly Rauss frekventis akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1929. Post siaj studoj li laboris en tutlanda instituto pri sanstato sub gvidado de Hugó Preisz en Budapeŝto. En 1934 li studvojaĝis en Eŭropo kaj Usono. Li estis nomumita privata profesoro en 1943 en Universitato Erzsébet, post 3 jaroj publika ordinara profesoro. Ekde 1946 li estis institutestro pri sanstato en Pécs, inter 1951 kaj 1975 same institutestro pri mikrobiologio. Li estis vicrektoro inter 1964-1967. Li pensiuliĝis en 1975.

En 1952 li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premion Kossuth en 1953. Li estis membro de Leopoldina (akademio).

## Elektitaj kontribuoj 
* *Dysenteria* (1955)
* *Orvosi mikrobiológia* (1960) - kunlaboranto
* *Orvosi mikrobiológia és immunitástan* (1967) - kunlaboranto

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj mikrobiologoj
Embraer Lineage 1000

**Embraer Lineage 1000** estas tipo de aviadilo Embraer 190, kies produktado lanĉis kiel privata aviadilo la 2-an de majo 2006. Ĝia unua flugo okazis la 26-an de oktobro 2007. Ĝin produktas la brazila entrepreno Embraer, Lineage estas reklamita kiel "ultra-larĝa" negoca aviadilo kun komforta sidejo por 19 personoj.

## Dezajno 
eta|Aviadila interno
Lineage 1000 baziĝas je la sukcesa pasaĝera aviadilo de Embraer, la Embraer 190. La plej granda diferenco ĉe Lineage 1000 estas la aldonitaj fueloj en la suba kargoparto de la aviadilo, proksimume duobligante la aviadilan atingeblan flugdistancon. La interno estis akomodigita al la celita aĉetantoj, tiel la luksa interno, dividita al 5 sekcioj inkludante laŭvolajn dormoĉambron, necesejon-duŝejon kun fluakvo kaj enireblan kargo-ejon ĉe la malantaŭo. Plia venda favoraĵo estas la pli larĝa trunko kompare al ekz. Gulfstream V kaj Bombardier Global Express. Lineage 1000 estas superable rilate al la akirebla spaco nur ĉe transformitaj Boeing 737 kaj Airbus A319.

## Produktado 
Lineage 1000 ricevis ties certifikadon de la brazila ANAC kaj eŭropa EASA en decembro de 2008. Ĝi estis certifikita de Usona Federacia Aviada Administracio (FAA) la 7-an de januaro 2009.

La aviadilo Embraer Lineage 1000 kostas 53 milionojn da USD (2015), la Embraer Lineage 1000E 83 milionojn da USD.

## Specifaĵo 
La aviadilo longas 36,24m, larĝas kun flugiloj 28,72 m, altas 10,28 m, havas ekflugan maks. pezon de 55.000 kg. Ĝi havas 2 „turbofan”-ajn motorojn de General Electric CF34-10E kun povumo de po 82,3 kn.

La maksimuma flugrapido estas 890 km/h, flugdistanco de 4.500 mejloj (7500 km), atingebla alto 12.496 m. Por la ekflugo, ĝi bezonas 2.030 m.

En oktobro de 2013, la entrepreno prezentis Lineage 1000E, kiu havas pli grandan flugdistancan kapablon, 8.519 km.

## Vidu ankaŭ 
* Embraer

Kategorio:Komercaj aviadiloj
21421 Nealwadhwa

'*21421 *Nealwadhwa'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Neal Wadhwa *, finalisto en 2005 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri matematiko. Li estis lernanto ĉe la *Ward Melville High School'' de East Setauket (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
21422 Alexacarey

'*21422 *Alexacarey'''* estas malgranda ne tre hela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Alexa A. Carey*, kiu gajnis la unuan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2006 pro sia projekto pri sciencoj de la medio. Ŝi estis lernantino ĉe la *Gold Beach High School'' de Gold Beach (Oregono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Pierre Bouguer

**Pierre BOUGUER**  (naskiĝis la , Croisic, mortis la , Parizo) estis franca matematikisto, geofizikisto, geodeziisto, kaj astronomo. Li estis ankaŭ konata kiel "la patro de la ŝiparkitekturo". Li estis profesoro de hidrografio kaj estis aŭtoro de traktaĵo pri navigado.

En 1727, Leonhard Euler unuafoje eniris en la konkurenco organizita de la Akademio de Sciencoj de Francio; la problemo tiun jaron estis trovi la plej bonan manieron lokigi la mastojn sur ŝipo. Pierre Bouguer venkis kaj Euler atingis duan rangon. Euler poste venkos tiun ĉiujaran premion dek du fojojn.

Bouguer, Pierre – Figure de la terre, 1749 – BEIC 8718121.jpg|*La Figure de la terre*, 1749

## Notoj 
## Bibliografio 
* Ferreiro, Larrie. "Ships and Science: The Birth of Naval Architecture in the Scientific Revolution, 1600-1800". Cambridge: MIT Press, 2007
* 
* Lamontagne, Roland. "La vie et l’oeuvre de Pierre Bouguer" Montreal: Presses de l’Université de Montréal, 1964
* Lamontagne, Roland. "Pierre Bouguer, 1698-1758, un Blaise Pascal du XVIIIe siècle; Suivi d'une correspondence". Manuskripto. Montreal: Université de Montreal, 1998

## Eksteraj ligiloj 
* www-history; biografio pri Bouguer

Kategorio:Francaj matematikistoj
Kategorio:Francaj sciencistoj
Cametá

**Cametá** [kameta] estas municipo, diocezo http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dcame.html kaj universitata grandurbo de la brazila subŝtato Parao, en la samnoma mikroregiono.
eta|maldekstre|170px|Flago de Cametá

## Bazaj informoj 
eta|Cametá en la subŝtato (ruĝe).
* Loĝantaro: 120,896 en 2010
* Supermara alteco: 10 m
* Areo: 3081&nbsp;km²
* Telefonkodo:
* Poŝtkodo:
* Horzono: UTC -3
* 

## Geografio 
Cametá situas en norda parto de la lando laŭ maldekstra bordo de rivero Tocantins. Belém troviĝas 144, São Luís 582, Teresina 806, Manaus 1173, **Braziljo** 1515, Goiânia 1604, Natalo (Brazilo) 1633, Salvador de Bahio 1699, Recife 1741, Maceió 1733, Belo Horizonte 2056, Campo Grande 2099, Campinas 2312, Nova Iguaçu 2373, Guarulhos 2381, San-Paŭlo (urbo) 2388, **Rio-de-Ĵanejro** 2394, Curitiba 2577, Porto Alegre 3095 km.

## Historio 
En la nuna Cametá la plej frue indianoj vivis. Post fondo de Belém la portugaloj interesiĝis pri internaj regionoj laŭ la rivero. Malgraŭ la luktoj inter la portugaloj, francoj kaj nederlandanoj la portugaloj sukcese atingis tiu ĉi regionon. En 1617 kapucenoj komencis fari la regionon kristana, eĉ kapelo konstruiĝis. Vilaĝo (=municipo) estis fondita kun la nomo de "Vila Viçosa Santa Cruz de Cametá" en 1635. Ĝi urbiĝis en 1848.

## Ekonomio 
En la municipo Cametá oni okupiĝas pri kultivado de kaŭĉukoj, nigraj piproj kaj kakaoj.

## Vetero 
Aktuala vetro estas: http://www.accuweather.com/en/br/cameta/39599/weather-forecast/39599

## Trafiko 
Cametá havas flughavenon https://worldtime.io/current/cameta_airport_cmt_camet%C3%A1_par%C3%A1_brazil/156005 .

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Parao

## Eksteraj ligiloj 
*  mapo, distancoj 

Kategorio:Municipoj de Parao
Kategorio:Urboj de Brazilo
Nikolaj Starodubcev

**Nikolaj Nikitoviĉ STARODUBCEV** (naskiĝis en 1938, mortis la 27-an de marto 2009 en Doneck, kie li pasigis la plejparton de sia vivo), estas ukraina esperantisto, kiu lernis la internacian lingvon en 1962 kaj en la 1970-aj jaroj aktiviĝis en la tiam floranta asocio SEJM. Profesie teknik-mekanikisto, li iĝis sciencisto, elstara ukraina heraldikisto kaj estis membro de pluraj heraldikaj societoj. Ekde 1985 li estis fakdelegito de UEA pri la esperantlingva terminologio de heraldiko kaj veksilologio, kaj en 1996 aperis lia plurlingva ilustrita vortaro pri heraldiko. Dum pli ol 20 jaroj li funkciis kiel prezidanto de la Donecka Esperanto-klubo.

## Verkaĵoj 
* Starodubcev, Nikolaj N.: Иллюстрированный словарь по геральдике - 1005 терминов на русском, украинском, английском, эсперанто, французском, немецком и латинском языках (latinliterigite ''Illjustrirovannij slovar po geral'dike - 1005 terminov na russkom, ukrainskom, anglijskom, esperanto, francuzskom, nemeckom, latinskom jazykaĥ*) / Heraldika terminaro, 1005 terminoj (ĉiu kun sia bildo) en la rusa, ukraina, angla, Esperanto, franca, germana kaj latina. Doneck: eldonejo *"Doneĉĉina"'', 1996, 345 paĝoj. ISBN 5-87420-084-8 -

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* konciza nekrologo pri li en la revuo Esperanto, julio-aŭgusto 2009, paĝo 166 (PDF-dosiero)
* konciza nekrologo pri li en La Ondo de Esperanto, majo-junio 2009, paĝo 18 (PDF-dosiero)
* titolpaĝo de lia plurlingva ilustrita vortaro pri heraldiko

Kategorio:Ukrainaj esperantistoj
Familio Bernoulli

La **Familio Bernoulli** ([b|ər|ˈ|n|u:|l|i]; [bɛʁˈnʊli];) estis familio de riĉaj komercistoj kaj fakuloj, devenaj el Antverpeno, kiu resetliĝis en Bazelo, Svisio. Laŭlonge de tri generacioj, la Bernoulli-oj produktis ok gravajn matematikistojn kiuj, inter ili, kontribuis al la fondado de aplikaj matematiko kaj fiziko.

Leon Bernoulli estis doktoro en Antverpeno, kiu tiam estis en la Hispana Nederlando. Li mortiĝis en 1561, kaj en 1570 lia filo, Jacob, elmigris al Frankfurto ĉe Majno fuĝinta el la persekutado kontraŭ Hugenotoj fare de hispanoj. La nepo de Jacob nome ankaŭ Jacob, translokiĝis en 1620 al Bazelo, Svisio, kaj tie li iĝis sviso. Lia filo, Niklaus (1623-1708), prapranepo de Leon, edziĝis al Margarethe Schönauer.

Niklaus havis tri filojn, kiuj iĝis la fondintoj de la dinastio de matematikistoj:
* Jacob Bernoulli (1654–1705; konata ankaŭ kiel James aŭ Jacques) matematikisto laŭ kiu nomiĝas la Bernoulli-nombroj, kaj aŭtoro de la fruateksto pri probablo nome *Ars Conjectandi*
* Nicolaus Bernoulli (1662–1716) pentristo kaj skabeno de Bazelo
* Johann Bernoulli (1667–1748; konata ankaŭ kiel Jean) matematikisto kaj frua adoptanto de la infinitezima kalkulo

Aldone al tiuj supre menciitaj, la familio Bernoulli produktis multajn elstarajn artistojn kaj sciencistojn, partikulare, nombrajn famajn matematikistojn de la 18a jarcento:
* Nicolaus la 1-a Bernoulli (1687–1759) matematikisto;
* Nicolaus la 2-a Bernoulli (1695–1726) matematikisto; laboris pri kurboj, diferencialaj ekvacioj, kaj probablo, kaj kreinto de la paradokso de Sankta Peterburgo
* Daniel Bernoulli (1700–1782) disvolviganto de la principo de Bernoulli kaj kreinto de la koncepto de esperita utilo por solvi la paradokson de Sankta Peterburgo
* Johann la 2-a Bernoulli (1710–1790; konata ankaŭ kiel Jean) matematikisto kaj fizikisto
* Johann la 3-a Bernoulli (1744–1807; konata ankaŭ kiel Jean) astronomo, geografo, kaj matematikisto
* Jacob la 2-a Bernoulli (1759–1789; konata ankaŭ kiel Jacques) fizikisto kaj matematikisto
* Hans Bernoulli, svisa arkitekto de la 20a jarcento

Estas multaj matematikaj aŭ fizikaj konceptoj nomitaj laŭ membroj de tiu familio kia la Provo de Bernoulli.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* 2034 Bernoulli

## Eksteraj ligiloj 
* Familiarbo ĉe MacTutor History of Mathematics archive.

Kategorio:Historio de matematiko
Bernoulli
Bernoulli
Introductio in analysin infinitorum

eta|Paĝo el *Introductio in analysin infinitorum*, 1748.
***Introductio in analysin infinitorum*** (***Enkonduko al Analizo de Senfineco***) estas du-voluma verko de Leonhard Euler kiu enhavas la fundamentojn de la matematika analizo. Verkita en Latino kaj publikigita en 1748, la *Introductio* enhavas 18 ĉapitrojn en la unua parto kaj 22 ĉapitrojn en la dua. La scienchistoriisto Carl Benjamin Boyer komparis la influon de la *Introductio* de Euler kun tiu de la Elementoj de Eŭklido, nomante la *Elementojn* la plej elstara lernolibro de la antikvaj epokoj, kaj la *Introductio* "la plej elstara lernolibro de modernaj epokoj".

## Notoj 
Kategorio:Matematiko
Kategorio:Lernolibroj
Kategorio:1748
Kategorio:Leonhard Euler
Nadija Savĉenko

**Nadija SAVĈENKO**, (en amaskomunikiloj Nadia Savĉenko; ukraine: *Надія Вікторівна Савченко*; naskiĝis la 11-an de majo 1981 en Kievo) estas ukraina militistino, leŭtenanto, piloto navigisto, parlamentanino al Verĥovna Rada, heroo de Ukrainio.

Ŝia nomo iĝis konata post kiam, en neklarigitaj cirkonstancoj, ŝi ektroviĝis en rusa enketa aresto. Oni ŝin akuzis pri mortigo de rusaj ĵurnalistoj el la grupo de operatoroj de publika radiofonio kaj televido de Rusio la 17-an de junio 2014 apud Luhansko.

## Vivo 
Nadija Savĉenko jam en la aĝo de 16 jaroj volis esti piloto, sed komence studis ĵurnalismon, ne fininte ĝis volontule iris al armeo, kie soldatservis kiel paraŝutistino. Dum misio en Irako, kiel unusola virino en la ukraina kontingento, ŝi estis pafistino de kirasita transportilo. Post permeso de ministerio finis studojn en Universitato de Aerfortoj en Ĥarkivo. Poste laboris en la 3-a Aviada Regimento en Brodi, flugis kiel navigistino de la bombaviadilo Su-24 kaj surtera helikoptero Mi-24.

Post komenco de bataloj en Donecka Baseno Savĉenko eklibertempis en sia armea unuo kaj aliris al volontula bataliono „Ajdar”, kun kiu ŝi partoprenis batalojn. Junie 2014 estis arestita de por-rusaj ribelantoj dum bataloj en Horlivka. La 8-an de julio oni informis, ke ŝi troviĝas en malliberejo en la rusa urbo Voroneĵ pro akuzo kontribui al morto de du rusaj ĵurnalistoj.

Poste ŝi estis transportita al malliberejo en Moskvo, kie oktobre en Instituto pri Juĝa Psikiatrio estis observata. Defendintoj de Savĉenko metis plendon ĉe Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj pro ŝia aresto.

Aŭguste 2014 ŝi konsentis partopreni parlamentajn balotojn en Ukrainio kaj Julija Timoŝenko anoncis ke post la balotado ŝi estos nomumita delegito al la Parlamenta Asembleo de la Konsilio de Eŭropo. Unu tagon post ukrainiaj balotoj juĝejo en Moskvo la 27-an de oktobro plilongigis ŝian areston ĝis la 13-a de februaro 2015. La 19-an de novembro Savĉenko estis oficiale registrita en Kievo kiel parlamentanino al Verĥovna Rada de Ukrainio.

La 15-an de decembro Savĉenko komencis malsatstrikon kontraŭ sia homforkapto el teritorio de Ukrainio kaj deviga plurestado en la rusa aresto. La 9-an de februaro en Novaja Gazeta aperis peticio al prezidento de Rusio Vladimir Putin por ŝia malliberigo de arestejo. Usono anoncis ke ŝia liberigo estas unu el kondiĉoj de la nuligo de sankcioj kontraŭ Rusio. De la 26-a de januaro 2015 ŝi formale estas membro de la Parlamenta Asembleo de la Konsilio de Eŭropo.

La 30-an de julio 2015 komenciĝis proceso de Savĉenko. Akuzanto postulis 25 jarojn de malliberigo. Tuj antaŭ la proceso ŝi estis forveturigita al malliberejo en Novoĉerkassk. La 22-an de marto 2016 ŝi estis kondamnita al 22 jaroj de malliberigo.

Kategorio:Militkaptitoj
Kategorio:Herooj de Ukrainio
Kategorio:Kievanoj
Kategorio:Vivantaj homoj
W. W. Rouse Ball

**Walter William Rouse Ball**, konata kiel **W. W. Rouse Ball** (14a de Aŭgusto 1850 – 4a de Aprilo 1925), estis brita matematikisto, advokato, kaj membro de Trinity College (Kembriĝo) el 1878 al 1905. Li estis ankaŭ entuziasma amatora magiisto, kaj fonda prezidanto de la Kembriĝa *Pentacle Club* en 1919, unu el plej antikvaj magiaj societoj.

## Verkoj 
* *A History of the Study of Mathematics at Cambridge*; Cambridge University Press, 1889 (reeldonita de la publikiganto, 2009, ISBN 978-1-108-00207-3)
*  (1a eld. 1888 kaj postaj eldonoj). Dover 1960 republikigo de la kvara eldono: http://www.gutenberg.org/files/31246/31246-pdf.pdf.
*  (1a eld. 1892; postaj eldonoj kun H.S.M. Coxeter)
* *A History of the First Trinity Boat Club* (1908)
* *String Figures*; Cambridge, W. Heffer & Sons (1a eld. 1920, 2a eld. 1921, 3a eld. 1929, represita kun suplementoj kiel *Fun with String Figures* de Dover Publications, 1971, ISBN 0-486-22809-6)

## Referencoj 
## Literaturo 
* Singmaster, David (2005), "1892 Walter William Rouse Ball, Mathematical recreations and problems of past and present times", in Grattan-Guinness, I., Landmark Writings in Western Mathematics 1640-1940, Elsevier, pp.&nbsp;653–663, ISBN 978-0-444-50871-3

Kategorio:Anglaj matematikistoj
Emil Regőczi

**Emil Regőczi** [regOci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Regőczi Emil** estis hungara geodeziisto, profesoro. Lia familia nomvarianto estis **Regőczy**.

Emil Regőczi http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC12527/12820.htm naskiĝis la  en Székesfehérvár. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Emil Regőczi frekventis mezlernejon en Győr, poste li akiris maŝininĝenieran diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1924. En la sekva jaro li eklaboris en geodezia laborejo en Győr, poste ĝis la emeritiĝo en similaj laborejoj (ĉefe en Budapeŝto). En 1944 li jam estis ĉefo de laborejo. En la fruaj 1950-aj jaroj li inventis novan metodon pri geodezia mezurado. Inter 1949 kaj 1980 li estis ĉefredaktoro de geodezia fakrevuo. En 1952 li doktoriĝis, en 1965 li estis nomumita titulara profesoro. Li ricevis premion Kossuth en 1953, poste aliajn premiojn en 1960 kaj 1975. En 1960 li pensiuliĝis.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az állami földmérés felsőgeodéziai munkálatai* (1942)
* *A gödöllői országos összehasonlító alapvonal* (1942)
* *Alapvonalmérések,…* (1944)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Rédey

**István Rédey** [iŝtvAn rEdei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rédey István** estis hungara inĝeniero, geofizikisto, geografo, profesoro, geodeziisto, oficiro.

István Rédey http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC12527/12813.htm naskiĝis la  en Újpest. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
István Rédey frekventis gimnazion en Budapeŝto, poste li akiris diplomon en Reĝa Teknika Universitato József en 1921. Post la diplomo li restis samloke por instrui. Post 2 jaroj li ricevis inviton al ĵus establita armea geografia instituto, kie oni komencis enkonduki la fotogrametrion. Li frekventis kurson 3 jarojn, krome ekde 1924 li instruis en la instituto. En 1930 li doktoriĝis en la menciita universitato, en 1942 li estis nomumita privata profesoro en la universitato. En 1948 li atingis la rangon subkolonelo. Ekde 1951 li iĝis katedrestro, en la sekva jaro li doktoriĝis antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li pensiuliĝis en 1956 kiel kolonelo, sed post falo de la Hungara revolucio de 1956 multaj forlasis la landon, tial Rédey denove instruis por senmankigi la forirantajn profesorojn. En 1959 li denove iĝis katedrestro. En 1962 li ricevis memormedalon.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A fotogrammetria elemei* (1927)
* *Magyar fotogrammetriai irodalom* (1938; ankaŭ )
* *A Wegener-elmélet geodéziai jelentősége* (1940)
* *A földkéreg izosztatikus egyensúlya* (1942)
* *A potenciál-elmélet alkalmazása a geodéziában* (1950)
* *A földrajzi helymeghatározás értelmező szótára* (1957)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj armeinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Hungaraj geofizikistoj
Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gyula Regöly-Mérei

**Gyula Regöly-Mérei** [djula regoli (regoj?) -mErei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Regöly-Mérei Gyula** estis hungara kuracisto, profesoro, kirurgo, patologo, otorinolaringologo.

Gyula Regöly-Mérei http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=regoly naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Regöly-Mérei akiris medicinan diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1934, kie li lernis ekzemple de Sándor Korányi, Mihály Lenhossék, Emil Grósz. Post la diplomo li eklaboris en kliniko en sia naskiĝurbo. Li akiris pliajn diplomojn ( en 1937 kirurgian, en 1941 otorinolaringologian, en 1955 patologian). En 1936 li estis nomumita privata profesoro, en 1961 titulara profesoro en la menciita universitato. Inter 1947 kaj 1974 li laboris en patologia instituto. En 1954 li kandidatiĝis. Li ricevis 2 premiojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A középfül physiológiája és pathológiája a csecsemőkorban* (1954)
* *Az ősemberi és a későbbi emberi maradványok rendszeres kórbonctana* (1962)
* *Élet, egészség, betegség (Vivo, sano, malsano), (1965) - kun László Buga
* *Semmelweis betegségének pathológiai rekonstrukciója a katamnesztikus elemzés és a paleopathológiai vizsgálat alapján'' (1969)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kirurgoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj otorinolaringologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Institutiones calculi differentialis

**Institutiones calculi differentialis** (Esperante: **Fundamento de diferenciala kalkulo**) estas matematika verko verkita en 1748 de Leonhard Euler kaj publikigita en 1755 kiu enhavas la grundan bazon por la diferenciala kalkulo. Ĝi konsistas el unusola volumo enhavanta du internajn librojn; troviĝas 9 ĉapitroj en la 1a libro, kaj 18 en la 2a, totale 917 paĝoj. La tuta originala enhavo disponeblas perrete, esperanta traduko ne disponeblas.

W. W. Rouse Ball diris ke "tio estas la unua lernolibro pri diferenciala kalkulo kiu havas postulon por esti kompleta kaj akurata, kaj oni povus diri ke ĉiuj modernaj traktaĵoj pri la temo estas bazitaj sur ĝi."

## Referencoj 
* Tuta libro kiel dosiero PDF disponebla ĉe e-rara.ch
* 

Kategorio:Matematiko
Kategorio:Diferenciala kalkulo
Kategorio:1755
Kategorio:Leonhard Euler
Okulŝminko

eta|200px|Boteleto da Okulŝminko (malfermita)

**Okulŝminko** estas likvo uzata dum ŝminkado por kolorigi kaj akcenti la okulharojn kaj eventuale la brovojn. Ĝi estas surmetata per broseto aŭ kombileto kaj ŝajnigas ke la okulharoj aspektas pli longaj kaj plenaj. Ekzistas pluraj specoj de brosetoj por tiu celo.

La plej uzataj koloroj estis origine nigra kaj malhelbruna, sed ankaŭ blua ne estas escepto. Nuntempe ankaŭ haveblas pli intensajn kolorojn kiel verda aŭ kun brilaĵetoj.

[eta|maldekstra|200px|[Okulharoj kun Okulŝminko.]]

## Vidu ankaŭ
* Kohlo

Kategorio:Kosmetiko
21427 Ryanharrison

'*21427 *Ryanharrison'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Ryan Marques Harrison*, finalisto en 2005 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri biokomputiko kaj genomiko. Li estis lernanto ĉe la *Baltimore Polytechnic Institute'' de Baltimore (Marilando Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1998
Maŭzoleo de Gül Baba

La **Maŭzoleo de Gül Baba** estas tombokapelo de derviŝo Gül Baba en Hungario, en Budapeŝto. Ĝi estas la plej norda konstruaĵo de la islama kulturo, samtempe la sola turka pilgrimloko en la kristana parto de Eŭropo.
eta|maldekstre|Aerfoto pri la maŭzoleo
## Historio 
Vivo de Gül Baba estas nebula por la historiistoj. Lia konstanta epiteto estas "patro de la rozoj". Supozeble li mortis en 1541 en Buda. Multaj opinias, ke eĉ Sulejmano la 1-a partoprenis en la funebra ceremonio. La maŭzoleo mem estis konstruita inter 1543 kaj 1548. Ekde tiam ĝi estas pilgrimcelo de turkoj. En 1686 la kristana armeo reokupis Buda-on, la maŭzoleon la jezuitoj akiris, ili trakonstruis ĝin al baroko. En 1790 la nova posedanto estis privato, en 1822 jam denove alvenis turkaj pilgrimantoj. En 1885 la Turka Imperio faris rekonstruajn laborojn, poste laŭ la neceso renoviĝoj okazis (la lasta en 2014 helpe de Turkio). En 1914 Hungario oficiale deklaris la maŭzoleon historia monumento.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas en proksimeco de Margit-ponto sur monteto ĉe dekstra bordo de Danubo. La maŭzoleo estas okangula kun kupolo. La enirejo troviĝas en la orienta flanko. Interne meze la ĉerko etendiĝas. Nepre menciindas la panoramo al la Danubo.

Pli malgranda kopiaĵo de la konstruaĵo troviĝas en parko en Istanbulo.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

Kategorio:Konstruaĵoj en Budapeŝto
Kategorio:Maŭzoleoj en Hungario
Kategorio:Islamo en Hungario
Anders Johan Lexell

**Anders Johan Lexell** (24a de Decembro 1740 - 11a de Decembro (malnovstile 30a de Novembro) 1784) estis sved-finna astronomo, matematikisto, kaj fizikisto kiu paŝis plej el sia vivo en Rusio, kie li estis konata kiel **Andrei Ivanoviĉ Leksel** (Андрей Иванович Лексель).

Lexell faris gravajn malkovrojn en trigonometrio kaj ĉiela mekaniko; tiuj lastaj kondukis al la nomigo de kometo en lia honoro. *La Grande Encyclopédie* asertas ke li estis la elstara matematikisto de sia tempo kiu kontribuis al la sfera trigonometrio per novaj kaj interesaj solvoj, kiujn li uzis kiel bazo por sia esplorado de kometoj kaj planetmovado. Lia nomo estis donita al teoremo de sferaj trianguloj.

Lexell estis unu el plej fekundaj membroj de la Rusa Akademio de Sciencoj tiame, kaj publikigis 66 artikolojn en 16 jaroj de laboro tie. Aserto atribuita al Leonhard Euler esprimas sian altan konsideron de la verkaro de Lexell: "Krom Lexell, tia artikolo povus esti verkita nur de D'Alembert aŭ de mi". Ankaŭ Daniel Bernoulli laŭdis lian verkaron, verkante en letero al Johann Euler "Plaĉas al mi la verkoj de Lexell, ili estas profundaj kaj interesaj, kaj ilia valoro pliiĝas eĉ plie pro lia modesto, kio ornamas la grandajn homojn".

Lexell ne edziĝis, kaj restis intima amiko de Leonhard Euler kaj de sia familio. Li atestis la morton de Euler je lia hejmo kaj sukcedis lin ĉe la profesoreco de la matematika departemento ĉe la Rusa Akademio de Sciencoj, sed li mortiĝis jam la venontan jaron. La asteroido 2004 Lexell estas tiele nomita en lia honoro, same kiel la luna kratero Lexell.

## Referencoj
Kategorio:Ruslandaj matematikistoj
Kategorio:Finnaj astronomoj
Kategorio:Ruslandaj astronomoj
Kategorio:Finnaj matematikistoj
Kategorio:Homoj de la 18-a jarcento
Kategorio:Sankta Petersburgo
Kategorio:Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Kategorio:Franca Akademio de Sciencoj
Vasilievski Insulo

**Vasilievski Insulo** (, Vasiljevskij Ostrov, V.O.) estas riverinsulo en Sankta Peterburgo, Rusio, borde ĉe la riveroj Bolŝaja Neva kaj Malaja Neva (en la delto de la rivero Neva) en la sudo kaj nordoriento, kaj ĉe la Golfo de Finnlando okcidente. La Vasilievski Insulo estas separata el la Insulo Dekabristov fare de la Smolenka Rivero. Kune ili formas la teritorion de la Distrikto Vasileostrovski, nome administracia dividaĵo de Sankta Peterburgo.

## Bildaro 

File:Вид на Васильевский Остров.jpg|
File:Spb 06-2017 img04 Spit of Vasilievsky Island.jpg|
File:Васильевский остров. Церковь Милующей иконы Божией Матери.jpg|
File:Церковь Успения Пресвятой Богородицы. Васильевский остров.jpg|
File:Spb Vasilievsky Island Pushkin House asv2019-09 img10.jpg|
File:Muziy SPb 2010 3169.jpg|
File:SPb Vo Blagoveschtnskaia cerkov 1900-e 001.jpg|
File:Dorogov pereprava.jpg|
File:Rostral Columns.jpg|
File:Скульптура у подножия ростральной колонны 3.jpg|
File:Въезд_на_ул._Репина.JPG|
File:9Line10.jpg|
File:Mir(28).jpg|
File:SPB-Rum-sad-ograda-2.jpg|
File:Sea Terminal SPB.jpg|
File:Muziy SPb 2010 3183.jpg|
File:Павильон 6 "Ленэкспо".JPG|
File:Narodovolets.JPG|
File:Saint Petersburg Mining Institute.jpg|
File:Ледокол Красин.jpg|
File:Академия художеств.jpg|
File:Сфинкс на Университетской набережной. 2011-09-23.jpg|
File:СПб. В.О. Огнеборцы.JPG|
File:Часовня Ксении Петербургской.jpg|
File:Кунсткамера .jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Insuloj en Rusio
* Pasaĝera haveno de Sankt-Peterburgo

## Eksteraj ligiloj 
* retkamerao

Kategorio:Insuloj en Sankt-Peterburgo
Kategorio:Insuloj en Neva
Kategorio:Riverinsuloj en Rusio
Nicolas Fuss

**Nicolas FUSS** (naskiĝinta la , mortinta la ), konata ankaŭ kiel **Nikolai FUSS**, estis svisa matematikisto, kiu loĝis plej parton de sia vivo en Rusio.

Fuss naskiĝis en Bazelo (Svisio). Li translokiĝis al Sankta Peterburgo por servi kiel matematika helpanto al la samurbano Leonhard Euler el 1773 al 1783, kaj restis tie ĝis sia morto. Li kontribuis al la sfera trigonometrio, la diferencialaj ekvacioj, la optiko de mikroskopoj kaj teleskopoj, diferenciala geometrio, kaj al asekura matematiko. Li kontribuis ankaŭ al la Eŭklida geometrio, inklude la studadon de la problemo de Apolono.

En 1797, li estis elektita eksterlanda membro de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj. El 1800 al 1826, Fuss servis kiel konstanta sekretario de la Akademio de Sciencoj en Sankta Peterburgo. Li estis elektita Eksterlanda Honora Membro de la Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj en 1812. Li mortiĝis en Sankta Peterburgo.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* MacTutor History of Mathematics

Kategorio:Svisaj matematikistoj
Kategorio:Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Kategorio:Usona Akademio de Artoj kaj Sciencoj
Kategorio:Personoj de Sankt-Peterburgo
Kategorio:Leonhard Euler
Smolenska Luterana Tombejo

La **Smolenska Luterana Tombejo** () estas luterana tombejo sur la Insulo Dekabristov en Sankta Peterburgo, Rusio. Ĝi estas unu el la plej grandaj kaj antikvaj ne-ortodoksaj tombejoj en la urbo. Ĝis la komenco de la 20a jarcento ĝi estis unu el la ĉefaj enterigejoj por etnaj germanoj. Tie oni enterigis kaj katolikojn kaj luteranojn, inter kiuj multaj famuloj kiaj Leonhard Euler, Xavier de Maistre, Germain Henri Hess, José de Ribas, Moritz von Jacobi, Agustín de Betancourt, Jean-François Thomas de Thomon, Ludvig Nobel, Fjodor Litke, Georg Friedrich Parrot, Karl Nesselrode, Vladimir Lamsdorf kaj Vasili Radlov.

## Bildaro 

Могила Нессельроде К.В..jpg|Tombo de Karl Nesselrode
Могила Купфера А.Я..jpg|Tombo de Adolph Theodor Kupffer
Могила Литке Ф.Н..jpg|Tombo de Fjodor Litke
Могила Де Рибаса И.М..jpg|Tombo de José de Ribas

## Referencoj 
* Deutsche in St. Petersburg: ein Blick auf den deutschen evangelisch-lutherischen Smolenski-Friedhof und in die europäische Kulturgeschichte, 1998, Robert Leinonen & Erika Voigt, ISBN 3-932267-04-4 (Volumo 1) kaj ISBN 3-932267-14-1 (Volumo 2)

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la tombejo 
* Historio de la tombejo.
* http://radloff.livejournal.com/18088.html

Kategorio:Tombejoj en Rusio
Kategorio:Konstruaĵoj en Sankt-Peterburgo
Insulo Dekabristov

**Insulo Dekabristov** (), aŭ *Insulo de Decembristoj*, konata antaŭ 1926 kiel **insulo Golodaj** (остров Голодай - eble koruptaĵo de brita komercista nomo Halliday) estas riverinsulo en la Distrikto Vasileostrovski de Sankta Peterburgo, Rusio, norde de la Insulo Vasilievski, separata el ĝi pere de la rivero Smolenka ().

La insulo, origine malalta kaj ofte inundita, estis tradicie uzita kiel tombejo (vidu artikolon Smolenska Luterana Tombejo). En la epoko de la komenca Sovetunio, la nomo estis ŝanĝita al Insulo de Decembristoj por rememorigi kvin ekzekutitajn estrojn de la Decembrista revolucio, kiuj estis enterigitaj en nemarkita tombo en la tiama Golodaj.

Kategorio:Insuloj en Neva
Kategorio:Insuloj en Sankt-Peterburgo
Bruselaj eksplodoj (marto 2016)

La **Bruselaj eksplodoj de 22-a de marto 2016** estis terorisma atako konsistante el tri eksplodoj: du ĉe la Flughaveno Bruselo Nacia nordoriente de la urbo Bruselo, Belgio, kaj unu en metroa trajno ĉe la metroa stacio Maelbeek/Maalbeek en la centro de la urbo. Laŭ raportoj, mortis proksimume 34 homoj (14 ĉe la flughaveno kaj 20 en la metroo), inkluzive de tri atakintoj, kaj vundiĝis pli-malpli grave centoj da aliaj. Islama Ŝtato pretendis respondecon, kaj tion ĝenerale akceptis la aŭtoritatuloj kaj la gazetaro.
[eta|maldekstra|200px|La surskriboj "KIAL" en kelkaj lingvoj kaj la memuaro, ekstere de la [metroa stacio Maelbeek/Maalbeek (Bruselo)|metroa stacio Maelbeek/Maalbeek, la 24an de marto 2016]]

## Fontoj 
Bazita sur la artikolo en la angla Vikipedio.

Kategorio:Terorismo en Eŭropo
Kategorio:2016 en Belgio
Kategorio:Bruselo