Pineala glando

La **pineala glando**  (ankaŭ nomita **pineala korpo**, **strobilforma glando**, **epifizo** aŭ ***tria okulo***) estas malgranda endokrina glando en la cerbo de vertebruloj. Ĝi produktas melatoninon derivitan de la serotonino, hormonon kiu influas la moduladon de maldormo/dormo-cikloj kaj laŭsezonaj funkcioj.. Ĝia formo similas malgrandan strobilon de pino (el tiu ĝia nomo), kaj ĝi estas lokata proksime de la cerbokerno, inter la du hemisferoj, enfosita en sulko, kie du juglandodimensiaj talamaj korpoj interligiĝas.

## Loko 
La pineala glando havas ruĝet-grizan koloron, en homoj ĝi havas rizeran grandon (5–8 mm); ĝi estas lokata tuj malantaŭ la supra koliklo (*collicus*), kaj malantaŭ kaj sub la *stria modullaris*, inter la flanke poziciitaj talamaj korpoj. Ĝi estas parto de la epitalamo.

La pineala glando estas mezlinia strukturo kun formo de pina strobilo, kaj vidiĝas ofte en ebenaj kraniaj bildoj per ikso-radioj, ĉar ĝi ofte estas kalciigita.

## Strukturo kaj kombinaĵo 
eta|Pineala glandoparenĥimo kun kalciiĝaĵoj.
eta|200px|Mikrografio de normala pineala glando - tre alta pligrandigo.
eta|200px|Mikrografio de normala pineala glando - meza pligrandigo.

En homoj, la pineala korpo konsistas el lobforma perenĥimo de pinealocitoj ĉirkaŭitaj de konektivhistaj spacoj. La surfaco de la glando estas kovrita de pia mater.

La strobilforma glando konsistas plejparte el pinealocitoj, sed kvar aliaj ĉeltipoj estis identigitaj; fakte estas ĉelaro ligita al kortekso kaj blanka substanco.

La pineala glando ricevas *simpatajn* nervojn el supra cerba ganglio. Tamen, *parasimpataj* nervoj el sfenopalatino kaj otikganglioj ankaŭ ĉeestas. Plue, kelkaj nervofibroj enpenetras en la pinealan glandon per la pineala tigo (de centraj nervoj). Finfine, neŭronoj en la triĝemena ganglio nervozas la glandon per nervofibroj enhavantaj la nervopeptidon, PACAP (pituitaria adenilata ciklasaktiva peptido). Homaj folikloj enhavas varian kvanton da grajneca materialo, nomita *cerbosablo*. Kemia analizo montras, ke ili estas kunmetitaj de kalcifosfato, kalcikarbonato kaj amonifosfato En 2002, deponaĵoj de kalcita formo de kalcia karbonato estis priskribitaj. Deponaĵoj de kalcio kaj fosforo en la pinealan glandon estis interligitaj kun maljuniĝo.

## Diversaj epifizanatomioj 
Pinealocitoj en multaj ne-mamulaj vertebruloj havas fortan similecon al lumkaptaj ĉeloj de la okulo. Kelkaj evoluistoj kredas, ke la pinealaj ĉeloj de vertebruloj havas komunan evoluan prapatron kun retinaj ĉeloj..

Pri kelkaj vertebruloj, lumo povas malhelpi ĉenan reakcion de enzimaj okazaĵoj ene de la pineala glando, kiu reguligas cirkadianajn ritmojn.. Iuj kranioj de pravertebrulaj fosilioj havas pinealan foramenon (malfermaĵo). Tio korelacias kun la fiziologio de la modernaj *vivantaj fosilioj*, la petromizo (fiŝo) kaj la tuataro (reptilio), kaj iomaj aliaj vertebruloj, kiuj havas parietan okulon aŭ "trian okulon", kiu, pri kelkaj el ili, estas lumsentemaj. Tia tria okulo reprezentas la pli fruan aliron de evoluo al lumkaptado. La strukturoj de la tria okulo en tuataro estas analogaj al la korneo, lenso kaj retino, kvankam ĉi-lasta similas al tio de polpo prefere ol vertebruloretino. La nesimetria tutaĵo konsistas el la "okulo" maldekstren, kaj la pineala poŝo dekstren. "En bestoj, kiuj perdis la parietan okulon, inkluzive ĉe mamuloj, la pineala poŝo estas retenita kaj densigita en la formon de la pineala glando", kaj ĝi eĉ havas la pli abundan sangofluon post la reno.

Fosilioj malofte konservas molan anatomion. La cerbo de la rusa *Melovatka* birdo, je proksime 90 milionoj da jaroj aĝa, estas escepto, kaj ĝi montras, pli grandan ol atenditan, parietan okulon kaj pinealan glandon..

En homoj kaj aliaj mamuloj, la lumosignaloj necesaj atribui cirkadianan ritmon estas senditaj de la okulo tra la *retinohipotalama sistemo* ĝis la *superkiasmataj nukleoj* (SCN) kaj la epifizo.

## Funkcio 
La pineala glando estis origine kredita kiel "spuroresto" de pli granda organo. En 1917 estis konata, ke ekstraktoj de bovinepifizoj malpezigis ranohaŭton. La profesoro pri dermatologio Aron B. Lerner kaj liaj kolegoj en Universitato Yale, esperante ke substanco de la epifizo eble estu utila en traktado de dermatozoj, izolis kaj nomis la epifizhormonon *melatonino* en 1958. La substanco ne montris sin helpema kiel celite, sed ĝia eltrovado helpis solvi plurajn misterojn, kiel ekzemple kial forigo de ratepifizo akcelis ovariokreskon, kial konservado de ratoj sub konstanta lumo malpliigis la pezon de iliaj epifizoj, kaj kial pinealektomio kaj konstanta lumo influas ovariokreskon samefike; tiu scio donis akcelon al la tiama nova kampo de kronobiologio.

Melatonino estas *N-acetil-5-metoksi-triptamino*, derivaĵo de la aminoacido *triptofano*, kiu ankaŭ havas aliajn funkciojn en la centra nervosistemo. La produktado de la melatonino per la pineala glando estas stimulita de mallumo kaj inhibiciita de lumo.. Lumsentemaj ĉeloj en la retino detektas lumon., kaj rekte signalas al la SCN, entrajnigante ĝian ritmon laŭ la 24-hora ciklo de la naturo. Fibroj ŝprucas el la SCN ĝis la *paraventriklaj nukleoj* (PVN), kiuj relajas la cirkadianajn ciklojn ĝis la spina medolo kaj eksteren per la simpata sistemo ĝis *superaj cerbaj ganglioj* (SCG), kaj de tie en la pinealan glandon.

La homa epifizo kreskas en grandeco ĝis proksimume la aĝo de 1–2 jaroj, kaj stabiliĝas poste, tamen ĝia pezo pliiĝas iom post iom post pubereco . La abundaj melatoninoniveloj en infanoj permesis supozi, ke ili malhelpas seksan evoluon, kaj pinealaj tumoroj estis interligitaj kun tro frua pubereco. Kiam pubereco alvenas, melatoninoproduktado estas reduktita.

Kalciiĝo de la pineala glando estas tipa en plenkreskuloj., kaj estis observita en infanoj nur 2-jarojn aĝaj. La kalciiĝoproporcio varias vaste laŭ la lando, kaj pliiĝas kune kun la aĝo; la kalciiĝoproporcio estas 40% pri usonanoj je la aĝo de 17 jaroj. En bestoj, la pineala glando ŝajnas ludi gravan rolon en seksa evoluo, dormstato, metabolon, kaj laŭsezona bredado

Pineala ĉelstrukturo ŝajnas havi evoluajn similecojn al retinaj ĉeloj de ĥorduloj.

Studoj de ronĝuloj indikas, ke la pineala glando povas influi la efikojn de narkotaĵoj, kiel kokaino, kontraŭdeprimiloj ( ekz. fluoksetino), kaj ke ties hormono, la melatonino, povas protekti kontraŭ neŭrodegenero.

Studoj de 2006 montras, ke la proporcio de epifizokalciiĝo estas klare pli alta pri Alzhejmer-tipa malsano ol pri aliaj tipoj de demenco.

### Supozo 
D-ro Rick Strassman, farante esploradon pri psikedela *dimetil-triptamino* (DMT) en la 1990-aj jaroj ĉe la Universitato de Nov-Meksiko, proponis la kontestatan hipotezon, ke grava liberigo de DMT el la pineala glando antaŭ morto aŭ proksime de morto estis la kialo de sentoj pri la *proksim-morto-travivaĵo* (PMV). Pluraj el liaj testitoj raportis pri PMV-similaj (aŭdaj aŭ vidaj) halucinoj. Lia klarigo pri tio estis la ebla manko de paniko implicita kaj en la klinikaj medikamentodozoj kaj la faktaj PMV-kazoj. Pluraj subjektoj ankaŭ anoncis kontakton kun "aliaj estaĵoj" (fremduloj kiel insekto-/reptilio-aspektuloj), en alt-teĥnologiaj medioj ). Bazigante sian rezonadon sur sia kredo, ke la tuta enzimata materialo necesa por produkti DMT-n estas trovebla en la pineala glando, kaj laŭ pli grandaj koncentriĝoj ol en iu ajn alia korpoparto, Strassman (p.&nbsp;69. Li kredis, ke ĝi estas la punkto de ligo inter la intelekto kaj la korpo. Kartezio interesiĝis pri tiu glando, ĉar li konsideris ĝin la nura sekcio de la cerbo, kiu ekzistas kiel ununura parto, prefere ol unu el duona parto de paro. Li argumentis, ke, pro tio ke persono neniam povas havi "pli ol unu penson samtempe", eksteraj stimuloj devas esti unuigitaj ene de la cerbo antaŭ esti pripensataj fare de la animo, kaj li konkludis, ke la pineala glando estas "la plej taŭga ebla loko pro tiu celo", ĉar centre situanta en la cerbo kaj ĉirkaŭata de branĉoj de la karotidaj arterioj.

La nocio de *pineala okulo* estas centra laŭ la filozofio de la franca verkisto Georges Bataille, kiu estis longe analizita de la profesoro Denis Hollier en lia studo *Against Architecture*. En tiu laboro, Hollier pridiskutas, kiel Bataille utiligas la koncepton de "pineala okulo" kiel referencon de blindpunkto en okcidenta racio, kaj organon de eksceso kaj deliro. Tiu koncepto estas implicita en liaj superrealaj tekstoj, *The Jesuve* and *The Pineal Eye*..

Multnombraj spiritaj filozofioj enhavas la nocion de interna "Tria okulo", kiu estas rilatanta al la *ajna chakra* kaj ankaŭ la pineala glando, kaj al kiu oni atribuas signifon en mistika vekiĝo aŭ klarigo, klarvidan percepton kaj pli altajn statojn de konscio. Tiu ideo okazas historie en antikva centra kaj orienta Azio; kaj ankaŭ en nuntempaj metafizikaj teorioj rilatantaj al jogo, teozofio, paganaj religioj, kaj spiritaj filozofioj de Nova Epoko.

## Kromaj bildoj 
eta|La ruĝa punkto reprezentas la pinealan glandon
La pineala korpo estas bildigita diversmaniere ĉi-sube.

Dosiero:Gray715.png|Aspekto de cerbo sekcita laŭ meza ebeno.
Dosiero:Gray716.png|Dissekco montranta la ventriklojn de la cerbo.
Dosiero:Gray719.png|Post- kaj mez-cerboj.
Dosiero:Gray720.png|Meza sekco de cerbo.
Dosiero:Slide4ff.JPG|Transversa sekco vidigante la pinealan glandon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Histology at BU: Endokrina sistemo: pineala glando (ilustraĵoj)
* Anatomy Atlases, Microscopic atlas: Pineala glando
* MedPix: Bildoj de pineala regiono 
* Ancient Brain Mapping and Origins of the Eye of Horus: [Egiptuja studo de la pineala glando (origino de la Okulo de Horuso(https://eo.wikipedia.org/wiki/Horuso)).] 
* (franca) La glande pinéale, un bien plus grand plaisir que le sexe | Sadhguru

## Vidu ankaŭ 
* Biologia ritmo
* Epitalamo
* Melatonino
* Nerva sistemo
* Tempobiologio

Kategorio:Cerbo
Kategorio:Endokrina sistemo
Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Endokrinaj glandoj