open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Lim Su-gyung

**Lim Su-gyung** aŭ **Lim Su-kyung** (naskiĝis la 6-an de novembro 1968 en Seulo) estas sudkorea politikistino, sociala kaj homrajta aktivistino.

## Biografio 
Ŝi iĝis konata en 1989, kiam ŝi — spite al malpermeso de Sud-Koreio — partoprenis en la 13-a Monda Festivalo de Junularo kaj Studentaro en Pjongjango. Ŝi ricevis la karesnomon *Floro de la Unuiĝo*, pro la reprezento de la sudkoreia studenta organizo Jeondaehyop. Kiam ŝi reveturis tra Panmunjom al Sud-Koreio, ŝi estis arestita pro neglekto de la nacia sekureca leĝo de Sud-Koreio. Ŝi estis en prizono 2,5 jarojn. La sud-korea prezidento Kim Dae-Jung pardonis ŝin en 1999. Ŝia okjara filo mortis en 2005, post tio, ŝi retiriĝis el la politiko al budhisma klostro. 

En aprilo de 2012, ŝi iĝis reprezentantino de la Unuiĝinta Demokrata Partio en la unuĉambra parlamento de Sud-Koreio.

## Eksteraj ligiloj 
* germane pri Lim Su-gyung

Kategorio:Koreaj politikistoj
Landmannalaugar

dekstre|eta|Monto Háalda el Vondugil, kelkajn kilometrajn okcidente de la ĉefa tendaro en Landmannalaugar.
**Landmannalaugar** ("banejoj de homoj") estas regiono proksima de la vulkano Hekla en la sudo de la altebenaĵoj de Islando.

La areo Landmannalaugar estas populara turisma celo kaj piedvagada nabo, kaj ĝi elmontras kelkajn nekutimajn geologiajn elementojn, inter kiuj estas la diverskoloraj riolitaj montoj kaj larĝaj lafokampoj, ne for de la servocentro. La multaj montoj en la ĉirkaŭa regiono elmontras larĝan spektron de koloroj inkluzive de roza, bruna, verda, flava, blua, purpura, nigra, kaj blanka. Du el la plej popularaj montoj estas Bláhnjúkur (kun la signifo "blua pinto") kaj Brennisteinsalda (kun la signifo "sulfurondo").

Turistoj vizitas la areon ekde junio ĝis malfrua septembro, post kio la vojo estas fermita. Hoteleto, en funkciado ekde 1951, povas gastigi 78 homojn kaj havas bazajn agrablaĵojn. Ĝi situas centre, proksime de naturaj geotermaj termofontoj, ankaŭ popularaj je turistoj.

## Eksteraj ligiloj 
Informo:
* La oficiala retejo de Landmannalaugar
* Ferðafélag Íslands, por luo de barakoj ĉirkaŭ la Laugavegur-pado
Fotoj:
* Montoj proksimaj de Landmannalaugar
* Malsupreniro de Laugarvegur el Hrafntinnusker
* Laugarvegur, malfone Brennisteinsalda, dekstre mezfor Bláhnjúkur
* Ĉefa tendaro de Landmannalaugar
* Panorama virtuala vojaĝo tra Landmannalaugar 

Kategorio:Geografio de Islando
Kategorio:Vizitindaĵoj en Islando
Peter Turkson

**Peter Kodwo Appiah Turkson** (n. la 11-an de oktobro 1948) estas ganaa kardinalo de la Romkatolika Eklezio. Li estas la prezidanto de la Papa Konsilantaro de Justeco kaj Paco ekde lia nomumo fare de Benedikto la 16-a je la 24-an de oktobro 2009. Li funkciis kiel Ĉefepiskopo de Cape Coast kaj estis levita al la kardinaleco fare de Johano Paŭlo la 2-a en 2003, kaj estas vaste rigardata kiel papigebla.

Turkson naskiĝis en Wassa Nsuta en okcidenta Ganao al metodista patrino kaj katolika patro. Li estas la kvara infano inter dek infanoj. Lia patrino vendis legomojn en la bazaro kaj lia patro laboris kiel ĉarpentisto. Li havis patraflankan onklon kiu estis islamano. Li studis en la seminario de Sankta Teresa en la Amisano proksime de la urbo Elmina en la Centra Regiono de Ganao kaj poste en la seminario *St. Anthony-on-Hudson* en Rensselaer, Novjorkio, kie li magistriĝis en teologio. Dum tiu tempo li ankaŭ prenis someran kurslaboraĵon en la Novjorka Ŝtata Universitato en Albany. Li estis ordinita la 20-an de julio 1975.

maldekstre|eta|180ra
Turkson estis profesoro ĉe la seminarieto de Sankta Teresa de 1975 ĝis 1976, el kie li eniris la Pontifikan Biblian Instituton en Romo, gajnante licencion je sankta skribo en 1980. Li revenis al Skt. Teresa dum jaro, 1980-81, kaj iĝis vic-rektoro en la seminario de Skt. Peter en 1981. Li ankaŭ eklaboris en paroĥo proksima al la seminario. De 1987 ĝis 1992, li faris doktorajn studojn en sankta skribo ĉe la Pontifika Biblia Instituto.

La 6-an de oktobro 1992, Turkson estis nomumita Ĉefepiskopo de Cape Coast fare de Johano Paŭlo la 2-a. Li ricevis sian episkopan konsekron je la 27-a de marto 1993 fare de Ĉefepiskopo Dominic Kodwo Andoh, kun ĉefepiskopoj Peter Poreku Dery kaj Peter Kwasi Sarpong funkciantaj kiel kunkonsekrantoj. Li funkciis kiel Prezidanto de la Ganaa Katolika Episkopa Konferenco de 1997 ĝis 2005, kaj kiel kanceliero de la Katolika Universitato de Ganao) ekde 2003.

Johano Paŭlo la 2-a nomumis lin kardinalo  la 21-an de oktobro 2003 dum sia lasta konsistorio, formala asembleo de la kardinala kolegio de la Katolika Eklezio. Turkson estas la unua ganaa kardinalo kaj estis unu el la elektantoj kiuj partoprenis en la konklavon de 2005 kiu elektis Benedikton la 16-an. Li estis priskribita kiel "unu el la plej energiaj ekleziestroj de Afriko" de *The Tablet*, katolika revuo Londona. 

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Kardinaloj
Margaretha Reichardt

**Margareto REICHARDT** (naskiĝinta la 6-a de marto 1907 en Erfurto, mortinta samloke la 24-a de majo 1984) estis tekstila artistino de la Bauhaus-movado.

## Kreada vivo 
Reichardt komencis sian trejnaĝon ĉe la artmetia lernejo *(Kunstgewerbeschule)* en Erfurto. De 1926 ĝis 1931 ŝi studadis ĉe la Bauhaus-aranoj en Dessau kaj iĝis tekstilartistino post la fina ekzameno. Ekde 1933 ŝi de nove vivis en la ĉefurbo turingia.

## Resonado 
Ne malmultaj ŝatis ŝiajn gobelinojn, murtapiŝojn kaj plankotapiŝojn, kvankam la industrio nur malofte utiligis ŝiajn motivojn. Dum la Monda ekspozicio en Parizo en la 1937-a jaro ŝi ricevis sian unuan premion. Muzeoj, teatroj kaj publikaj instancoj ekaĉetis siajn verkojn.

Nekrologe profesoro Hubert Hoffmann honorigis la artistinon tiel: "Ŝi estis unu el la lastaj kunlaborantoj de la Bauhaus-movado kaj iĝis unu el ĝiaj plej gravaj teksistoj."

## La Reichardt-domo 
Troviĝas en la erfurta urboparto Bischleben la domo-ateliero de la artistino, kie ŝi en la plej bona Bauhaus-spirito trejnadis multajn metilernantojn en la kuro de la tempo. Ĝi estis konstruata en 1939 laŭ antaŭskizoj de Konrad Püschel kun detala planado de Reichardt mem. Samtempe ĝi estas muzeo, ekde 1992 parto de la erfurta Anger-muzeokomplekso, kie volontuloj faradas ekspoziciojn. La ateliero kun origine konservitaj iloj estas de 1987 teĥnika monumento. Pluse la loĝejo estas ankoraŭ kiel dum la vivotempo de la artistino. Tamen la muzeo, estante apenaŭ konata, nur de malmultaj estas vizitata.

## Literaturo 
* Angermuseum Erfurt und Arbeitsgruppe M. Reichardt (Eldd.): *Margaretha Reichardt 1907–1984. Textilkunst*, Erfurto 1995
* Eichhorn, Herbert (Eld.): *KinderBlicke: Kindheit und Moderne von Klee bis Boltanski*, Ostfildern-Ruit 2001
* Galerie am Sachsenplatz (Eld.): *bauhaus 6*, Lepsiko, p. 87

## Eksteraj ligiloj 
* Mallonga priskribo de la loko de aktiveco de Reichardt en Erfurto. 
* Foto de la Reichardt-domo.
* Foto kaj biografio de Reichardt en la surreta Bauhaus-leksiko. 
* Bildoj pri Reichardt kaj ŝia verkaro.
* Hejmpaĝo de la Anger-muzeo, al kiu apartenas la Reichardt-domo.

## Subnotoj 
Kategorio:Tekstilartistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Bauhaus
Géza Károly Doby

**Géza Károly DOBI** [kAroj dobi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Doby Géza Károly** estis hungara biologo pri enzimoj, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1946). Lia patro estis Jenő Doby.

Géza Károly Doby http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1877 en Vieno. Li mortis la  1968 en Budapeŝto.

## Biografio 
Géza Károly Doby studis en Reĝa Scienca Universitato de Budapeŝto, poste li samloke ekinstruis. Inter 1904–1922 li laboris en diversaj institutoj de la tiutempa Hungarujo, sed intertempe li ricevis eblecon labori ankaŭ en Berlino kaj Parizo. En 1923 li ekinstruis en universitato en Budapeŝto, dume en 1924 li instruis en Usono. Inter 1935-1937 li estis senatano. Li emeritiĝis en 1949.

## Verkaro (elekto) 
* *A burgonya levélsodródása* (1913)
* *Agrokémiai gyakorlatok laboratóriumi könyve* (1928)
* *Enzimek, fermentumok, erjesztők* (1940)
* *Növényi biokémia* (1959), angle: (1965)

## Fontoj 
* biografio kun foto
* http://konyvtar.univet.hu/sirok/node36.html

Kategorio:Hungaraj biologoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Károly Horváth

**Károly Horváth**

* Károly Horváth (aktoro)
* Károly Horváth (liberecbatalisto)
* Károly Horváth (komponisto)
Papigebla

**Papigebla** (, pl. *papabili*) estas neoficiala esprimo, unue elpensita de Vatikanologistoj kaj nun uzata internacie (italaforme) en multaj lingvoj por priskribi katolikan viron, plejofte kardinalon, kiu estas konsiderata verŝajnan aŭ eblan kandidaton en papo elekto. La vorto analizeblas kiel "pap'-ig-ebla".

En kelkaj kazoj la kardinaloj elektis "papigeblan" kandidaton. Inter tiaj kandidatoj estis Eugenio Pacelli (Pio la 11-a), Giovanni Battista Montini (Paŭlo la 6-a), kaj Joseph Ratzinger (Benedikto la 16-a). Tamen, foje la Kolegio de Kardinaloj elektas viron kiu ne estis konsiderata papigebla de la plimulto de Vatikano-observantoj. En la lastaj jaroj tiuj kiuj estis elektitaj papo, kvankam ili ne konsideriĝis papigeblaj, inkludas Johano la 23-a, Johano Paŭlo la 1-a, kaj Johano Paŭlo la 2-a. Ekzistas diraĵo inter Vatikanologistoj: "Li kiu eniras la konklavon kiel papo, eliros kiel kardinalo."

La listo de papigebloj grade ŝanĝiĝas dum kardinaloj maljuniĝas. Ekzemple, Carlo Maria Martini laŭsupoze estis papigebla, ĝis la momento kiam li demisiis je la aĝo de 75 jaroj. Ĉar Benedikto la 16-a estis unu el la plej maljunaj viroj en la listo de 2005, la plimulto de la viroj en la malnova listo restas inter liaj verŝajnaj posteuloj.

En la itala lingvo, la vorto *papabile* ankaŭ uziĝas por malpli sanktaj elektoj.

## Eksteraj ligiloj 
* BBC listo de papigebloj, 2013

Kategorio:Katolika Eklezio
Gábor Domokos

**Gábor Domokos** [domokoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Domokos Gábor** estis hungara arkitekto, inĝeniero, matematikisto, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (2010).
[eta|Inventaĵo de Gábor Domokos: „Gömböc” sub vitro; tio estas homogena [korpo havanta 2 ekvilibrajn punktojn]]
Gábor Domokos http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=18992 naskiĝis la  1961 en Budapeŝto.

## Biografio 
Gábor Domokos frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1981-1986, poste li tuj ricevis stipendion samloke. En 1989 li ekinstruis en la universitato, kie poste akiris diversajn instruajn rangojn. Li estis gastprofesoro ekzemple en Novjorko, Vieno, Cambridge. Li iĝis akademia doktoro en 1997. Li ricevis premion en 2007.

## Verkaro (elekto) 
* *Axiálisan terhelt vasbeton keresztmetszetek számítása konvergens iterációval a II. feszültségi állapotban* (1988)
* *Global Description of Elastic Bars* (1994)
* *Geometry and Self-Righting of Turtles* (2008)

## Fontoj 
* biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Emil Gherasim (1904 - 1946)

**Emil GHERASIM** [gerasim] estis rumania hungara ĵurnalisto, poeto. Li naskiĝis en Oláhpéterlaka la 17-a de oktobro 1904 kaj mortis la 26-an de majo 1946 en Târgu Mureș. Li estis la patro de Emil Gherasim.

## Biografio
Emil Gherasim estis kunlaboranto de lokaj gazetoj, aktoro, oficisto. Dum la dua mondmilito li estis laborservulo. Kune kun Ákos Kertész kaj István Bartha li redaktis la dulingvan antologion *Cot la cot / Vállvetve* (Mv. 1936).

## Volumoj
**Az élet hullámain* (poemoj, Mv. 1935); 
**Anyám* (poemoj, Mv. 1936); 
**Két nap...* (poemoj, Mv. 1942). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
7789 Kwiatkowski

'*7789 *Kwiatkowski''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, sud-oriente de Flagstaff (Arizono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la pola astronomo Tomasz Kwiatkowski, de la observatorio de la Universitato de Adam Mickiewicz en Poznań. Kwiatkowski estas fakulo en la detala fotometria observo de la malgrandaj planedoj kaj en la kalkulo de ties orientiĝoj de la polusoj kaj de ties formoj elde ties .

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1994
János Dohy

**János DOHY** [jAnoŝ dohi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dohy János** estis hungara inĝeniero, agronomo, bredisto, altlerneja instruisto, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1998).

János Dohy http://www.matud.iif.hu/03feb/horn.html  naskiĝis la  1934 apud Debrecen (Debrecen-Pallagpuszta), li mortis la  2002 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Dohy frekventis mezlernejojn en Keszthely, Debrecen kaj Kisvárda, universitatojn en Budapeŝto kaj Gödöllő. Li eklaboris en instituto, kie li okupiĝis pri bredado de bovinoj donataj pli da laktoj, dume li ankaŭ instruis. En 1974 li eklaboris en ŝtata bieno de Herceghalom, post 2 jaroj en Altlernejo de Kaposvár. En 1976 li studvojaĝis en Usono. En 1976 li iĝis katedrestro pri bestobredado en Budapeŝto. En 1980 li estis katedrestro en Veterinara Universitato de Budapeŝto, post 4 jaroj li doktoriĝis. Li ricevis premiojn kaj medalojn (ankaŭ eksterlandajn) inter 1976-2002.

## Verkaro (elekto) 
* *Általános állattenyésztéstan. Állattenyésztési alapismeretek* (Ĝenerala bestbredado. Bazaj konoj pri bestbredado) (1963, 1964, 1965, 1966)
* *Állattenyésztési genetika* (1979)
* *Az állattenyésztés alapjai* (Fundamentoj de la bestobredado) (2000)

## Fontoj 
* biografio hungare 

 
Kategorio:Hungaraj agronomoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj bredistoj
Emil Gherasim (1931 - 2005)

**Emil GHERASIM** [gerasim] estis rumania hungara redaktoro, poeto, tradukisto. Li naskiĝis en Târgu Mureș la 8-an de aŭgusto 1931 kaj mortis la 12-a de septembro 2005. Li estis la filo de Emil Gherasim (patro).

## Biografio
Emil Gherasim akiris diplomon pri la hungaraj lingvo kaj literaturo en la Universitato Bolyai de Kluĵo (1954), poste pri la filozofio en Politika kaj Sociscienca Akademio de Bukareŝto (1964-66). Li debutis en la gazeto *Szabad Szó*, kies ĉefredaktoro li estis de 1967. Li tradukis regule el la nuntempa rumana poezio.

## Volumoj
**Emelt fővel* (poemoj kaj tradukaĵoj Tv. 1973);
**Himnusz a román földhöz* (patriotaj poemoj de kuntempaj rumanan poetoj, Tv. 1977); 
*Zaharia Stancu: *Homokra, vízre...* (poemtradukaĵoj, Tv. 1979). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Emília Zathureczky

**Emília ZATHURECZKY** [zaturecki] estis hungara muzeologino, fondintanino de Székely Nemzeti Múzeum. Ŝi naskiĝis en Olasztelek la 31-an de oktobro 1823 kaj mortis la 4-an de novembro 1905.

## Biografio 
Emília Zathureczky establis en somero de 1875 kune kun Gyula Vasady Nagy la muzeon Székely Nemzeti Múzeum de Sepsiszentgyörgy. La materialo de Muzeo Cserey estis metita en Kolegio Székely Mikó (1879–1913).

## Fonto 
* Datrevena rememoraĵo 

Kategorio:Hungaraj muzeologoj
Dénes Károlyi

**Dénes KÁROLYI** [ka:roji] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Reșița la 1-an de majo 1828.

## Biografio
Dénes Károlyi akiris diplomon pri historio en Universitato Bolyai de Kluĵo (1953). Li estis kunlaboranto de la Instituto de Historio kaj Arkeologio de Rumana Akademio de Kluĵo.

## Memstara volumo
**Székely vértanúk 1854* (Sikulaj martiroj) (1975).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Hof (Vestfold)

**Hof** estis eksa komunumo kaj urbo en la provinco *Vestfold* de Norvegio - inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La komunuma ĉefloko estas samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio limis norde al Drammen, Nedre Eiker kaj Øvre Eiker, oriente al Sande kaj Holmestrand, sude al Re kaj Lardal kaj okcidente al Kongsberg.

la 1-an de januaro 2018 la teritorio aliĝis al la administra unuo Holmestrand.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumopartoj de Vestfold
Barna Magyari

**Barna MAGYARI** [madjari] estas hungara ĵurnalisto, poeto. Li naskiĝis en Salonta en 1965.

## Biografio
Barna Magyari publikigas de 1985.

## Premioj
*1989 - Nivelpremio de revuo Hevesi Szemle, de Eger;
*1992 - ministeria apartpremio en konkurso *Széchenyi és korunk*;
*2006 - premio de Települési Önkormányzatok Országos Szövetsége Nyilvánosságért.

## Volumoj
**A mi időnk* (poemoj, Felsőmagyarország, Miskolc, 2006);
**A szeretet szele...* Bit Könyv- és Lapkiadó Kft. Érd, 1998;
**A költők belevizeltek a Dunába*, Bit Könyv- és Lapkiadó Kft., Bp. sen jaro.

## Fontoj
*spanyolnatha.hu 
*Antikvarium.hu

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Károly Palczer

**Károly PALCZER** [palcer] estis rumania hungara instruisto pri franca lingvo, polika malliberulo, memuaristo. Li naskiĝis en Salonta la 13-an de decembro 1928 kaj mortis en Kluĵo la 27-an de februaro 2013http://www.szabadsag.ro/szabadsag/servlet/szabadsag/template/article,PArticleScreen.vm/id/86650 .

## Biografio
Károly Palczer akiris diplomon pri franca lingvo en Universitato Bolyai de Kluĵo. En 1958 oni arestis lin en Miercurea Ciuc kaj kondamnis lin al 15 jara deviglaboro, ĉar li kiel klasestro ne denuncis siajn lernantojn, kiuj legis al li siajn poemojn. Li liberiĝis en 1964 laŭ amnestio. Oni ne lasis lin instrui longtempe. Inter 1970–1972 li instruis en Sânmartin (Harghita), inter 1972–1974 Leghia, de 1974 ĝis 1989 en Aghireșu.

## Libro
**Képek a szenvedés éveiből* (Bildoj el jaroj de suferoj),  Pallas-Akadémia Könyvkiadó, Miercurea Ciuc, 1999.

## Fontoj
*Dávid Gyula: *1956 Erdélyben*, Politikai elítéltek életrajzi adattára 1956-1965.
*[Attila Puskás(https://eo.wikipedia.org/wiki/Attila_Pusk%C3%A1s) en Revuo Székelyföld]

Kategorio:Rumanujaj hungaraj politikaj malliberuloj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj instruistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Orsolya Jakab

**Orsolya JAKAB** estas rumania hungara aktorino. Ŝi naskiĝis en Odorheiu Secuiesc la 3-a de aprilo 1985.
## Biografio
Orsolya Jakab studis inter 2003-2007 en la Színművészeti Egyetem Szentgyörgyi István Tagozat de Târgu Mureș
Ŝi estas de 2007 anino de teatro Tomcsa Sándor Színház.
## Fonto
*Szinhaz.ro

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Beaumont-en-Verdunois

**Beaumont-en-Verdunois** [] estas franca komunumo en la departemento Meuse, en la regiono Loreno.

## Historio 
Beaumont-en-Verdunois estas unu el la malmultaj francaj komunumoj, en kiuj neniu loĝas: ĝi estas unu el la naŭ “vilaĝoj mortintaj por Francio”, detruitaj dum la batalo apud Verdun kaj neniam rekonstruitaj.

## Geografio 
Beaumont-en-Verdunois troviĝas en nordorienta Francio, en la nordo de la departemento Meuse,  norde de Verdun. La najbaraj komunumoj estas Moirey-Flabas-Crépion, Ville-Devant-Chaumont, Azannes-et-Soumazannes, Ornes, Louvemont-Côte-du-Poivre, Samogneux kaj Haumont-près-Samogneux.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Francaj vilaĝoj detruitaj dum la Unua Mondmilito
* Komunumoj de Meuse

Kategorio:Komunumoj de Meuse
Imre Márkó

**Imre MÁRKÓ** estis rumania hungara novelisto, teatra kritikisto. Li naskiĝis en Tălişoara la 1-a de novembro 1939 kaj mortiĝis la 19-a de decembro 2011. Li estis la edzo de aktorino Szidónia Krizsovánszky, la patro de aktorino Eszter Márkó.

## Biografio
Imre Márkó diplomitiĝis en Protestanta Teologio de Kluĵo (1960), poste en OGYI de Târgu Mureș (1970). Li estis dentkuracisto en pluraj vilaĝoj, de 1973 en Sfântu Gheorghe. 

## Radioteatraĵo
**Medvebocsok* laŭ novelo Imre Márkó en reĝisorado de György Jósfay de Budapeŝto (1972)

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Magdolna Vorzsák

**Magolna VORZSÁk** [vorĵa:k] estas rumania hungara ekonomikistino, universitata profesorino. Ŝi naskiĝis en Gherla la 11-a de februaro 1946. Ŝi estas la edzino de ekonomikisto Álmos Vorzsák.
## Biografio
Magdolna Vorzsák diplomitiĝis en UBB de Kluĵo en 1968, poste ŝi doktoriĝis en Bukareŝto (1978). Ŝi lekciis en UBB de Kluĵo, poste inter 1971–75 en Iași. En 1995 ŝi revenis al UBB de Kluĵo, dume ŝi estis instruistino en studjaro 1995–96 en Transylvania Business School.
## Libroj
*Curs de economie politică a socialismului: Reproducţia socia­listă lărgită şi creşterea economică (Iaşi 1974); 
*Proiect economic. Fun­damentarea planului de dezvol­tare economico-socială a unei între­prinderi industriale (kunulaŭtoroj A. Borza, Kv. 1984); 
*Curs de economia industriei (kunulaŭtorino Elena Butură, sl. 1985); 
*Economia industriei: cule­gere de probleme, studii şi cazuri (Kv. 1987); 
*Evoluţia ramurilor. Note de curs (samloke. 1992); 
*Mikroökonómia (sl. 1995); 
*Makroökonómia (sl. 1996); 
*Mikroökonómiai kislexikon (kunulaŭtoro Kovács Liciniu Ale­xandru, Kv. 2002 = Sapientia Könyvek);
*Macroeconomie (kunulaŭtoro Valentin Toader, Kv. 2004); 
*Bazele economiei concurenţiale (kunulaŭtoriono Carmen Guţ, sl. 2006); 
*Micro­economia entităţilor economice (gekunualaŭtoroj Carmen Maria Guţ kaj Valentin Toader, sl. 2007). 
## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
7739 Čech

'*7739 *Čech'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la slovaka astronomo Ladislav Brožek elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice, tiam en Ĉeĥoslovakio (nun en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la ĉeĥa matematikisto, Eduard Čech (1893–1960), profesoro ĉe la Universitato de Karolo en Prago kaj la Masaryk-Universitato en Brno. Unu el liaj publikaĵoj, *Pri ambaŭ'', enkondukis al tio, kiu estas hodiaŭ tiel nomata "Kompaktigo de Stone-Čech" de la regulaj . Lia esploro pri topologio estas fundamenta, sed lia laboro estis ankaŭ grava en la disvolvo de la funkcionala analitiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Ladislav Brožek
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Tjøme

**Tjøme** estas insulo kaj ankaŭ samnoma eksa insulara komunumo en la provinco *Vestfold* de Norvegio - inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La 1-an de januaro 2018 Nøtterøy fuziis kun la antaŭe najbara komunumo Nøtterøy al nova komunumo Færder. La komunuma ĉefloko estis samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio limis okcidente al Sandefjord, norde al Nøtterøy kaj oriente kaj sude bordas al la Oslo-fjordo. 

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
La komunumo konsistis el la 12 kilometrojn longa kaj kompare mallarĝa insulo Tjøme (areo de 24,5 kvadrataj kilometroj) norde, Brøtsø (aŭ Brøtsøy) (1,9 kvadrataj kilometroj) kaj Hvasser (3,6 kvadrataj kilometroj) sudoriente. La insuloj estas interligataj per pontoj. Krome al la komunumo apartenas 475 diversgrandaj insuletoj sen tutjaraj loĝantoj, ekzemple la insuloj Sandø (aŭ Sandøy) (1,1 kvadrataj kilometroj) aŭ la "feria kolonio" Hudø (aŭ Hui). Tute sude situas la Tristein-insuloj (Tristein-øyene) kun la lumturo *Færder fyr*, kaj tiu punkto konsideratas la suda finaĵo de la Oslo-fjordo.
La suda punkto de la insulo Tjøme, ŝatata ekskursa celo, nomatas *Verdens Ende*, do "fino de la mondo". 

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumopartoj de Vestfold
Kategorio:Insuloj en Norvegio
Spektro

[dekstre|eta|Ĉielarko super Lago Kaviskis, [Litovio]]
**Spektro** estas linea listo de statoj, kutime ne finia aro aŭ gamo, sed kontinuaĵo en kiu la statoj servas kiel nomigitaj regionoj aŭ punktoj. La unua scienca uzo de la vorto estis por la videbla spektro kiun oni vidas en ĉielarko.

En la latina lingvo, *spectrum* signifis bildo aŭ apero, inkluzive de la senco fantomo, kiu ankaŭ ekzistas en la internacia lingvo. Dum la 17-a jarcento, la vorto *spectrum* eniris sciencajn verkojn por aludi la bendon da koloroj kiun produktis prismo trans kiu blanka lumo disiĝis. Poste, Goethe uzis la vorton *Spektrum* por fantomsimila optika postbildo en sia libro *Teorio de la Koloroj* (1810), kaj Schopenhauer sekvis lin kun *Pri Vido kaj Koloroj* (1815), sed ĉi tiu uzo ne daŭris.

## Vidu ankaŭ 
### Fiziko 
* Baza koloro
* Elektromagneta spektro
** Videbla spektro
** Spektrokoloroj
* Energia spektro
* Frekvenca spektro
* Spektroskopio

### Aliaj ekzemploj 
* Klasigo de steloj
* Socia klaso
* Politika spektro
* Aŭtisma spektro

Kategorio:Scienca terminologio
Kategorio:Optiko
E18

eta|100px
La kombino **E18** havas plurajn signifojn:
* En Eŭropo precipe temas pri mallongigo de la Eŭropa ŝoseo 18.
* Pri pliaj signifoj ekzemple en fiziko, matematiko, muziko, kaj pri koncernaj kodo de manĝa aldonaĵo tamen ankaŭ vidu la apartigan liston **E kun nombro**.
Svelvik

estas eksa komunumo de Norvegio kaj de 1919 ĝis 2019 estis parto de la historia provinco Vestfold. Ekde la komenco de 2020 ĝi apartenas al la urba komunumo Drammen kaj al la provinco Viken kaj ekde la komenco de 2024 la nova komunumo apartenas al la provinco Buskerud. Laŭ la stato de  en la tiutempa komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

eta|maldekstra|200ra|la komunuma centro
La komunuma teritorio ĝis 2019 limis norde al Drammen, la antaŭa kaj nuna ĉefurbo de la najbara provinco Buskerud, inter 2020 kaj 2023 en la provinco Viken kiel ĉiuj aliaj ĉirkaŭaj komunumoj, okcidente limis al Sande. Oriente ĝi bordis al la fjordo * Drammensfjord* - aliflanke de ĝi situis la komunumoj Røyken kaj Hurum.

eta|maldekstra|500ra|panoramo de Svelvik

## Eksteraj ligiloj 
*  de la komunumo Drammen ()

Kategorio:Komunumopartoj de Buskerud
Kategorio:Komunumopartoj de Viken
Kategorio:Eksaj komunumoj de Vestfold
Enado

**Enado** estas
* la simpligita nomo de la birdospecio Enada kolombo (*Columba oenas*)
* birdogenro, konsistanta el nur unu specio: Kaba enado (*Oena capensis*)
**Vidu ankaŭ la kunmetitajn genronomojn:
***Alektrenado (*Alectroenas*)
***Kalenado (*Caloenas*)
***Nesenado (*Nesoenas*)
***Patagienado (*Patagioenas*)
***Rejnvartenado (*Reinwardtoena*)
***Starnenado (*Starnoenas*)
***Turakenado (*Turacoena*)
Álmos Vorzsák

**Álmos VORZSÁk** [vorĵa:k] estas rumania hungara ekonomikisto, universitata profesoro. Li naskiĝis en Mădăraş (Harghita) la 10-a de julio 1945. Li estas la edzo de Magdolna Vorzsák.
## Biografio
Álmos Vorzsák akiris diplomon de ekonomikisto en UBB de Kluĵo en 1968. Li doktoriĝis en 1977 en Bukareŝta universitato.
Ĝis 1978 li lekciis en Politeknika Instituto de Iaşi, poste ĝis 2011 en UBB de Kluĵo. De tiam li laboras en la Hungara Ekonomika kaj Ekonomiscienca Instituto de Hungario.

## Fontoj
*Retejo de UBB
**Erdélyi magyar ki kicsoda*, 2010. 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ekonomikistoj
Larvik

**Larvik** estas komunumo kaj urbo en la provinco *Vestfold* de Norvegio - inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La komunuma ĉefloko estas samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio limas norde al Lardal, oriente al Andebu kaj Sandefjord kaj okcidente al Porsgrunn kaj Siljan. La urbo Larvik estas marhavena kaj industria urbo 105 kilometrojn sudokcidente de Oslo. La komunumo ankaŭ ampleksas la loĝlokojn *Stavern, Nevlunghavn, Helgeroa, Kvelde* kaj *Tjølling*, kaj ekde 2018 ankaŭ Lardal.

eta|maldekstra|la historia bieno *Herregaarden* en Larvik

## Partnera komunumo 
*  Andora en Ligurio, Italio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Vestfold
7742 Altamira

'*7742 *Altamira''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Antonín Mrkos elde la Observatorio Kleť, apud České Budějovice en tiama Ĉeĥoslovakio (de 1993 en Ĉeĥa Respubliko).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la kaverno Altamira en nordo de Hispanio, kies parietoj montras pentraĵojn de bizonoj, cervoj, ĉevaloj, aproj..., kiuj datiĝas de la ŝtonepoko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Antonín Mrkos
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Roose

**Roose** estas familia nomo de ...

* Betty Roose (1778–1808), germana aktorino
* Kaisa Roose (* 1969), estona dirigistino
* Theodor Georg August Roose (1771–1803), germana medicinhistoriisto
* P. Roose el Bruĝo en la unua duono de la 20-a jarcento estis kunaktivulo de la esperantlingva kontraŭalkohola movado
* Fernand Roose (1914-2012), flandra historiisto kaj esperantisto el Bruĝo
Rigardu ankaŭ:
* Rose
Gunnar Berg

**Gunnar Berg** estas nomo de jenaj personoj:

* Gunnar Berg (pentristo) (1863–1893), norvega pentristo
* Gunnar Berg (komponisto) (1909–1989), dana komponisto kaj pianisto
* Gunnar Berg (natursciencisto) (* 1940), germana natursciencisto
Hedges

**Hedges** estas familia nomo de jenaj personoj:

* Benjamin Hedges (1907–1969), usona atleto 
* Chris Hedges (* 1956), usona ĵurnalisto kaj aŭtoro
* Michael Hedges (1953–1997), usona gitaristo 
* Mike Hedges (* 1953), brita soninĝeniero kaj muzikproducento 
* Peter Hedges (* 1962), usona aŭtoro kaj scenaraŭtoro 

**Hedges** estas nomo de jenaj komunumoj en Usono:
* Hedges (Florido)
* Hedges (Kentukio)
* Hedges (Ohio)
* Hedges (Vaŝingtonio)
Sándor Vogel

**Sándor VOGEL** [fogel] estas rumania hungara historiisto. Li naskiĝis en Apața la 16-a de aprilo 1940. 

## Biografio
Sándor Vogel akiris diplomon pri historio en UBB de Kluĵo (1963). Ĝis 1989 li instruis en Ormeniș (Brașov), poste en Braŝovo kaj en Săcele. En julio 1989 li translokiĝis en Hungarion, kie li estis redaktoro de la Akademia Eldonejo, poste scienca kunlaboranto de Instituto Teleki László. Li pensiuliĝis en 2004.

## Libro
* *Európai kisebbségvédelem – erdélyi nemzetiségpolitikák*,  Csíkszereda 2001

## Tradukaĵo
* Georg Krauss: *Erdélyi krónika* (Bp. 1994; 2-a reverkita eldonaĵo, Csíkszereda 2008).

## Fonto
* Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
(7743) 1986 JA

**(7743) 1986 JA** estas malrapide rotacianta asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la teamo de la Observatorio de la Universitato de Kopenhago elde la Observatorio Brorfelde apud Holbæk (Danio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
Spath

**Spath** staras por:

* setlejo en Kalmtal en suda Tirolo
* Dieter Spath (* 1952), germana  laborsciencisto
* Gunther Spath (* 1951), oficiro de la aŭstra armeo  
* Yvonne Spath (* 1979), germana moderatorino, kantistino kaj dancistino

rigardu ankaŭ:'''
* Spat
Re (Vestfold)

**Re** estas eksa komunumo en la provinco *Vestfold* de Norvegio - inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La komunuma ĉefloko estas samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio limas norde al Hof kaj Holmestrand, okcidente al Horten, sude al Tønsberg kaj Stokke, oriente al Andebu kaj Lardal. Kun siaj grandaj kampoj laŭlonge de la historia "episkopa vojo", kiu kondukiĝas tra la teritorio, la komunumo estas inter la plej fekundaj agrikulturaj regionoj de Norvegio. Ekde la komenco de 2020 Re apartenas al Tønsberg.

## Historio 
La komunumo Re kreiĝis komence de la jaro 2002, per kunligo de la antaŭaj komunumoj  *Våle* kaj *Ramnes*. La nova nomo Re memorigas pri la "batalo ĉe Re" en  1177, pri kiu raportis la poeto kaj kronikisto Snorri Sturluson en la sagao  Heimskringla. 

eta|maldekstra| impreso de la komunuma pejzaĝo

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumopartoj de Vestfold
(7746) 1987 RC1

**(7746) 1987 RC1** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Henri Debehogne elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Debehogne
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1987
Pura

**Pura** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Pura (Tarlako)** estas urbo kaj komunumo en la Provinco Tarlako sur la Filipinoj.
* **Pura TI** estas komunumo de la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* PUR (apartigilo)
* Plurismo
Ronchettone

**Ronchettone** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:
* **Ronchettone (Neggio)** estas vilaĝo de la komunumo Neggio de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
* **Ronchettone (Pura)** estas vilaĝo de la komunumo Pura de la distrikto Lugano en Kantono Tiĉino en Svislando.
Pura TI

**Pura** estas komunumo de la Komunumaro Magliasina kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 1320 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Pura situas en la suba parto de la regiono Malcantone, proksimume 2 kilometrojn okcidente de la Lago de Lugano, 12 kilometrojn sudokcidente de la distriktĉefurbo Lugano, al kies aglomeraĵo ĝi apartenas. Al Pura apartenas la vilaĝoj Pura, Magliasina kaj Moriscio, kaj krome la setlejoj Prelongo, Romani kaj Ronchettone. 

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,04 km², de kiuj 72,5% estas kovritaj de arbaro, 9,4% servas por agrikulturo kaj 17,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Pura limas en nordo al Curio, en nordoriento al Neggio, en oriento al Magliaso, en sudoriento al Caslano, en sudo al Ponte Tresa, kaj en okcidento al Croglio.

## Trafiko 
Laŭlonge de la suda limo de Pura pasas la kantona ĉefvojo n-ro 398 de Lugano al Ponte Tresa. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Sudo, kiu situas proksimume 10 kilometrojn nordokcidente de la komunumo. La haltejo Caslana de la etspura trama fervojo de Lugano al Ponte Tresa situas rekte apud la sudorienta komunumlimo. Tra la vilaĝocentro kondukas buso, kiu kondukas de Magliaso al Novaggio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Pura datiĝas el la jaro 751. Dum mezepoko la Monaĥejo San Pietro Cielo d'Oro en Padovo, la katedrala kapitolo de Como kaj la Abatejo de Disentis estis bienposedantoj en Pura. La pastra preĝejo Sankt Marteno estis la unuan fojon menciita en la jaro 1352. Ĝi estis grandigita en la jaroj 1642 kaj 1658. En la 2-a duono de la 20-a jarcento estis konstruitaj multaj novaj domoj en Pura kaj la loĝantaro signife kreskis.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj signifoj de Pura

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Pura
Esperanto. Volledige Spraakleer met Oefeningen en Sleutel

***Esperanto. Volledige Spraakleer met Oefeningen en Sleutel***  [Kompleta Gramatiko kun Ekzercoj kaj Ŝlosilo], verkita kaj eldonita en 1910 de la flandra Esperanto-pioniro Antoon Jozef Witteryck, estas unu el la unuaj presitaj Esperanto-gramatikoj por nederlandlingvanoj en Flandrujo. Ĝi estas ege konciza kaj speciale destinita por la personoj kiuj sufiĉe bone scias la gramatikan regularon de la nederlanda lingvo. En tiu tempo oni kutime emfazis la simplecon de la Esperanto-gramatiko.

Nuntempe la libreto antaŭ ĉio gravas el la vidpunkto de la historio de Esperanto. Efektive, Witteryck estis fidela Esperantisto kiu klare avertis siajn samtempulojn kontraŭ la tiam danĝera Ido-movado. 
 
Notinde estas ke la nederlanda lingvouzo de tiu libro tre malsimilas al tiu de nuntempe. Kontraŭe, la Esperanto estas tiom freŝa kvazaŭ ĝi estus skribita hieraŭ.

## Vidu ankaŭ
**Het Esperanto in tien lessen*
**Esperanto. Volledige Spraakleer*

## Referencoj
## Eltiraĵoj

Dosiero:GramWitt 1910 4-5.jpg
Dosiero:GramWitt 1910 6-7.jpg
Dosiero:GramWitt 1910 8-9.jpg
Dosiero:GramWitt 1910 38-39.jpg
Dosiero:GramWitt 1910 40-41.jpg
Dosiero:GramWitt 1910 42-43.jpg

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Esperanto-lernolibroj
Kategorio:Gramatiko de Esperanto
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Stokke

**Stokke** estas komunumo kaj urbo en la provinco *Vestfold* de Norvegio - inter 2020 kaj 2023 ĝi apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La komunuma ĉefloko estas samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio limas okcidente al okcidente al Andebu, norde al Re, nordoriente al Tønsberg, sudoriente al Nøtterøy kaj sude al Sandefjord. 

[eta|maldekstra|Stokke kun la konferenca centro *Brunstad*, vidata de la insulo [Nøtterøy]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Vestfold
Sande (Vestfold)

**Sande** estas eksa komunumo en la nordo de la provinco *Vestfold* de Norvegio, kiu la 1-an de januaro 2020 estis integrigita al la antaŭe najbara komunumo Holmestrand. Inter 2020 kaj 2023 la unuigita komunumo apartenis al pli vasta provinco Vestfold og Telemark, kiu post nur 4 jaroj estis remalfondita. La komunuma ĉefloko ĝis 2019 estis samnoma loĝloko . Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La komunuma teritorio ĝis 2019 limis norde al Drammen, oriente al Svelvik, sude al Holmestrand kaj okcidente al Hof. La plej alta punkto de la areo estas la monto *Presteslettåsen*, 563 metrojn alta. En Sande arkeologie videbliĝis multaj prahistoriaj trovaĵoj, interalie el la ŝtonepoka *Nøstvet*-kulturo.

[eta|maldekstra|pagejo de la [eŭropa ŝoseo 18 en Sande]]

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|maldekstra|300ra|
eta|maldekstra|300ra| 

Kategorio:Komunumopartoj de Vestfold
E10

eta|100px
La kombino **E10** havas plurajn signifojn:
* En Eŭropo precipe temas pri mallongigo de la Eŭropa ŝoseo 10.
* Pri pliaj signifoj ekzemple en fiziko, matematiko, muziko, kaj pri koncernaj kodo de manĝa aldonaĵo tamen ankaŭ vidu la apartigan liston **E kun nombro**.
Nutraĵa aldonaĵo

[eta|dekstra|270ra|: diversaj formoj de [lecitino]]

**Nutraĵa aldonaĵo** aŭ **manĝa aldonaĵo** en lingvouzo kutimiĝinta ekde la mezo de la 20-a jarcento estas kemia kombinaĵo aldonita al homaj nutraĵoj, por havigo de iuj dezirataj kemiaj, fizikaj aŭ fiziologiaj efikoj. Ili uziĝas por reguligi la strukturon, guston, koloron, kaj la kemian kaj mikrobiologian konserveblon de prilaboritaj nutraĵoj, kaj por garantii la senĝenan industrian produktadon de tiuj nutraĵoj. 

Povas temi kaj pri sintezigitaj kaj pri naturaj substancoj. Nutraĵaj aldonaĵoj nur rajtas uziĝi post permeso de koncerna ŝtata aŭ interŝtata instanco, kiu kontrolu ke ili ne kaŭzu riskon al la sano de la konsumantoj, ke ili teknike necesu kaj ke ili ne trompu la konsumantojn. Krome ili devas esti skribe indikataj ĉe la manĝaĵo. La Eŭropa Unio por ĉiu nutraĵa aldonaĵo disdonas kodon, kiu komenciĝas per la litero E kaj sekviĝas de nombro. La kodo simpligite nomatas E-numero: pri unuopaj kodoj vidu la detalan liston de E-numeroj.

## Vidu ankaŭ 
* la apartigan liston E kun nombro
* Antioksidanto
* Dieta suplemento
* Eŭropa Instanco pri Nutraĵa Sekureco
* Nutraĵ-konservado
* Nutraĵa industrio

## Notoj 

Kategorio:Nutraĵo
Grierson

**Grierson** estas familia nomo de jenaj personoj: 

* Benjamin Grierson (1826–1911), usona generalo
* Francis Grierson (1848–1927), usona pianisto, aŭtoro kaj okultisto  
* George Abraham Grierson (1851–1941), brita lingvisto kaj orientalisto
* John Grierson (1898–1972), brita reĝisoro de dokumentaj filmoj
* Philip Grierson (1910–2006), brita numismatikisto kaj historiisto 
* Ruby Grierson (1904–1940), brita dokumentfilma reĝisorino
* Sharon Joy Grierson (* 1951 ), aŭstralia politikistino
Observatorio de la Universitato de Kopenhago

[eta|220px|dekstra|La observatorio de [Rundetårn.]]
[220px|eta|dekstra| Plano de la [observatorio de Østervold.]]
[eta|eta|220px|dekstra| La [observatorio Brorfelde kun la kupolo de la schmidt-teleskopo dekstre]] La **Observatorio de la Universitato de Kopenhago** estas astronomia observatorio en Kopenhago, Danio, kiun posedas kaj operaciigas la Universitato de Kopenhago (Københavns Universitet).

## Konstruaĵoj 
La Observatorio de la Universitato de Kopenhago okupis la sinsekvajn ejojn :
* Rundetårn (la Ronda Turo), kiu estis finkonstruita en 1642, la observatorio ĉe ties supraĵo funkciis ĝis la komenco de la 19-a jarcento. Iĝinte tro malgranda por la novaj astronomiaj instrumentoj kaj suferanta pro la luma poluo, ĝi estis fermita kaj anstataŭigita de la La Observatorio de Østervold.
* La Observatorio de Østervold, konstruita sur malnovaj remparoj de Kopenhago. Ĝi malfermiĝis en 1861 kaj utillis ĝis la 1950-aj jaroj, kiam estis malfermita la Observatorio Brorfelde.
* La Observatorio Brorfelde, konstruita en 1953 proksime de Holbæk en regiono Sjælland. La Universitato de Kopenhago daŭras utiligi la instrumentojn, sed la direktoraro moviĝis en la "* Rockefeller Complex *" en Kopenhagon.

## Eksteraj ligiloj 
*  Jarcento da Astronomio en Danio 
*  Historio de la Observatorio 

Kategorio:Kopenhago
Universitato de Kopenhago
Relikvo (biologio)

**Relikvo** en biologio estas limigita postrestaĵo de antaŭe pli ampleksa aŭ disvastiĝinta organismo aŭ taksono (PIV2).  Reta Vortaro akceptas ankaŭ la vorton *relikto*. Ambaŭ ne estas oficialaj; oficialaj eblecoj estas "postvivaĵo", "postrestaĵo", "delasita vivaĵo".

Ekzemplo de relikvo estas la sicilia betulo. Betuloj kreskas en malvarmaj klimatoj, sed dum glaciepokoj ankaŭ Sicilio estis malvarmega (kvankam ne daŭre kovrita de glacio). Betuloj do prosperis ankaŭ tie. Kiam la klimato revarmiĝis kaj la lasta glaciepojo finiĝis, siciliaj betuloj ne moviĝis norden, sed alten: ili malsupreniris la flankojn de Etno, kiu superas 3000m. Do estas betuloj en Sicilio, malproksime de aliaj areoj kie betuloj kutime kreskas, kaj tiuj betuloj estas postrestaĵo de la lasta glaciepoko.

Alia ekzemplo de relikvo estas la ginko. Arboj de la familio de ginkoj prosperis tutmonde samtempe kun la dinosaŭroj. Sed ili plejparte formortis. Nur unu specio pretervivis, kaj nur en malgranda areo de Ĉinio. Postrestaĵoj de tiaj antikvaj epokoj estas ankaŭ nomataj vivantaj fosilioj.

## Notoj kaj fontoj 
Kategorio:Biologio
Final Exit

***Final Exit: The Practicalities of Self-Deliverance and Assisted Suicide for the Dying*** (Fina eliro: Praktika aspekto de la morto per memliberigo kaj asistata memmortigo"), estas polemika helplibro de la usona ĵurnalisto Derek Humphry, fondinto de la Societo Hemlock de Kalifornio kaj eksa prezidanto de la Tutmonda Federacio de Societoj por la Rajto Morti.

## Vidu ankaŭ 
*Elir-sako

## Eksteraj ligiloj
*  Oficiala retloko 

Kategorio:Libroj
Kategorio:Memmortigo
Lingvolerna interŝanĝo

**Lingvolerna interŝanĝo** aŭ **tandema lingvolernado** estas metodo de lingvolernado bazita sur reciproka lingva interŝanĝo inter tandemaj kunuloj (ideale ĉiu lernanto estu denaska parolanto de la lingvo kiun la proponanto volas lerni). Iuj lingvolernejoj en la mondo, organizitaj sub TANDEM Internacia, same kiel multaj universitatoj laboras per ĉi tiu metodo. Notindas, ke la celo de lingva interŝanĝo estas ankaŭ disvolvi interkulturajn kapablojn kaj plibonigi sciojn pri lingvoj. Ĝi ebligas ankaŭ amikiĝi kun homoj el la tuta mondo.

## Ĝenerala kunteksto
Esence ambaŭ kunuloj povas renkonti sin fizike (vizaĝ-al-vizaĝa Tandemo) aŭ lerni per retpoŝto, telefono aŭ alia komunikilo (ret-tandemo, ankaŭ distanca Tandemo). Lernado estas faciligata de diversaj materialoj kaj metodoj: ekzercaro, lernolibroj aŭ simple neformala konversacio. Estas tute memstaraj manieroj (du personoj apogitaj de konsilantaro) kaj aliaj kiuj instigas memstaran studadon (du-nacia Tandem-kurso por grupoj, organizita de direktistoj). La kutima maniero estas ke duono de la tempo estu dediĉita al unu persono kaj la alia duono al la alia persono. Ekzemple, portugalo kaj germano povas paroli duonhoron en la germana kaj poste duonhoron en la portugala.

La tandemo havas delonge sciencan superrigardon. En la tandemaj internaciaj tagoj estas ŝanco interŝanĝi spertojn inter instruistoj kaj esploristoj. Asocioj kiuj uzas la tandeman metodon formas la tandemo-reton. La profitoj danke al tandemoj estas konstatitaj de multaj studoj, specife por la disvolviĝo de spontanea konversacio kaj aŭskulta kompreno, kaj ankaŭ por leg-kompreno rilate al pertekstaj tandemoj. La redakci-kapablo dependas de la kvalito de la korektoj. Koncerne al la interkultura lernado eĉ pli ampleksaj studoj bezonatas. La nura kondiĉo por partopreno en sendependa tandemoj estas bazaj konoj (estinta tempo, modo kondiĉa, frazoj kun pluraj kazoj).

## Tandema historio
La origino de la "lingvolernado per interŝanĝo"-metodo kuŝas sur la diversaj sistemoj de instruada interŝanĝo per studantoj eksterlande, kunula lernado, "grupa instruado", instruaj modeloj kaj aliaj.

## Teknologio 
Kun la kresko de interreto, lingvaj interŝanĝoj pere de sociaj retejoj kaj la uzon de IP-teknologioj fariĝis popularaj. Tipa ekzemplo estas ekzemple la apo *Hello Talk* kiu permesas babili voĉe, videaĵe kaj tekste en pli ol 150 lingvoj.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Interkultura edukado

## Ekstera ligilo 
* (es + 16 aliaj lingvoj) Hello Talk

Kategorio:Lernado de lingvoj
Kategorio:Lingvainstrua metodologio
Zsolt Szilágyi

**Zsolt Szilágyi**
*Zsolt Szilágyi (kantisto)
*Zsolt Szilágyi (politikisto)
*Zsolt Szilágyi (futbalisto)
Jon Edward Ahlquist

**Jon Edward AHLQUIST** estis usona molekula biologo kaj ornitologo kiu specializiĝis en molekula filogenetiko. Li ege kunlaboris kun Charles Sibley, ĉefe ĉe la Universitato Yale. Ĉirkaŭ 1987, kaj Ahlquist kaj Sibley forlasis la universitaton Yale.

En 1988, Ahlquist kaj Sibley ricevis la premion Daniel Giraud Elliot el la Nacia Akademio de Sciencoj. En Januaro 1991 (ofte listita kiel 1990), Charles Sibley kaj Ahlquist publikigis *Phylogeny and Classification of Birds,* kiu prezentis novan filogenetikon por birdoj baze sur hibridado pere de DNA, konata kiel taksonomio de Sibley kaj Ahlquist. Tiam, li estis helpoprofesoro de zoologio ĉe la Universitato Ohio. En 1999, Ahlquist estis retiriĝinta (Ahlquist, 1999).

## Vidu ankaŭ 
* Taksonomio Sibley-Ahlquist

## Referencoj 
* Ahlquist, Jon E., 1999: Charles G. Sibley: A commentary on 30 years of collaboration. *The Auk*, vol. 116, n-ro 3 (julio 1999).  Versio de la artikolo en formatoj PDF aŭ DjVu elŝuteblas ĉi tie .

Kategorio:Usonaj ornitologoj
Vazul Dohovics

**Vazul Dohovics** [dohoviĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Dohovics Vazul** estis rutena-hungara filozofo, grekokatolika pastro, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1831).

Vazul Dohovics http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/d/d04195.htm naskiĝis en 1783 en Ötvösfalva. Li mortis la  1849 en Huszt.

## Biografio 
Vazul Dohovics frekventis lernejojn en la tiama Hungara reĝlando en Ĥust, Máramarossziget, Nagyvárad, Nagyszombat kaj Ungvár. En 1811 li pastriĝis kaj li komencis sian grekokatolikan pastran laboron en Dolha. En 1828 li estis pastro en Munkács kaj samtempe ankaŭ lernejestro. Li multe laboris por konstruadoj de diversaj preĝejoj, lernejoj, paroĥejoj.

## Verkaro (elekto) 
* *Carmen hungaricum leonino-elegiacum in laudem Agnellis Viser* (1807)
* *A világ megnézéséből a teremtő s gondviselő Isten léte természetesen mutatva* (1823)
* *Lexicon philosophicum* (1809) - manuskripto (krome aliaj manuskriptoj latine, hungare kaj rutene)
* diversaj filozofiaj artikoloj

## Fontoj 
* biografio hungare

 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Rutenaj pastroj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Elir-sako

eta|dekstra|200px|Diagramo de elir-sako.
**Elir-sako**, nomata ankaŭ **memmortig-sako**, estas ilo konsistanta el plasta sako kun ŝnureto aŭ bendo, uzata kiel memmortiga metodo. Ĝi estas unuafoje menciita en la libro de Derek Humphry *Final Exit* (1991). Ĝenerale ĝi estas uzata kune kun inerta gaso, kiel heliumo aŭ nitrogeno, kio evitas la panikon, sufokan senton kaj baraktadon, eĉ en senkonscia stato (respondo al hiperkapnika alarmo), kaŭzitaj de la manko de oksigeno en la ĉeesto de karbona dioksido. Grupoj por la rajto morti rekomendas ĉi tiun memmortig-manieron kiel certa, rapida kaj sendolora, laŭ studo de 2007.

## Vidu ankaŭ 
* Final Exit

## Referencoj 
Kategorio:Morto
Kategorio:Iloj