open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Murkuro

[eta|[Parkuro|Parkuristo murkurante]]
**Murkuro** ( *wall run*) estas la ago de kuro (fakte 2-3 paŝoj) sur la muro, okazanta dum mallonga tempo, en kelkaj sekundoj. Oni devas venki la gravitan forton per la impeto de la kuro.

Ĝi povas finiĝi ĉe spertuloj per malantaŭen-salto for de la muro. 

## Vidu ankaŭ
*Parkuro
*Gimnastiko
*Merkuro

## Eksteraj ligiloj 
* video Ĉiuj rajtoj rezervitaj.

Kategorio:Gimnastiko
Kategorio:Sporto
Ruĝiga ŝminko

eta|250ra|Ruĝigaj pudro kaj peniko
**Ruĝiga ŝminko** (foje nomata **ruĵo** laŭ la franca *rouge*, ruĝa) estas kosmetikaĵo, kiu servas por ŝminki, ruĝigi la vangojn, tiel igi ilin pli junaj, sanaj, aŭ almenaŭ ŝajnigi ilin tia. Ĝi ofte konsistas el talk-simila pudro kun ruĝaj pigmentoj.

Kategorio:Kosmetiko
Nazanine Moshiri

La , **Nazanine Moshiri**, estis konfirmita kiel lasta dungita por la anglalingva teamo de la televidkanalo Al Jazeera English. Nazanine anigis la kanala teamo de prezentistoj kaj korespondantoj lokitaj en Londono. Antaŭe, Nazanine estis raportistino kaj prezentistino por la televida elsendo de regionaj aktualaĵoj de ITV London, *London Tonight*, kaj regule ŝi prezentis la elsendon *ITV Morning News*. Ŝi ankaŭ laboris por Sky News.

La fratino de Nazanine, Maryam Moshiri, ankaŭ estas prezentistino de aktualaĵoj ĉe BBC News. Ili naskiĝis en Teherano kaj alvenis en Londono en 1978 (en la suda kvartalo Clapham) kun iliaj gepatroj antaŭ la irana revolucio. Ambaŭ ili lernis en la londona regiono, en la sama universitato de Westminster.

Moshiri, Nazanine
Un Nuevo Tiempo

**Un Nuevo Tiempo** estas unu el la grandaj politikaj partioj en Venezuelo. partio socialdemokrata fondita de Manuel Rosales je 2000.

## Eksteraj ligiloj 
* www.unnuevotiempo.org.ve 

Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 2000
Kategorio:Venezuelo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1999
Aretino

**Aretino** (de Arezzo) povas esti nomo de:

* Leonardo Aretino (ĉ. 1370 – 1444), Florentina humanisto, historiisto kaj  kanceliero. 
* Pietro Aretino (1492–1556), itala verkisto
* Spinello Aretino (ĉ. 1330 - c. 1410), itala pentristo
* Paolo Aretino (1508–1584), itala komponisto
* Carlo Marsuppini (1399-1453) itala humanisto

Kategorio:Familiaj nomoj
Ludovic Rodo

***Ludovic Rodo*** estas la artnomo de **Ludovic Rodolphe Pissarro** (1878-1952), franca pentristo, esperantisto, filo de la pli konata Camille Pissarro.

Ludovic lernis la pentrarton pere de sia patro, kaj ricevis influon ankaŭ de diversaj kolegoj kaj lernantoj de tiu ĉi. Li ankaŭ estis tre proksima al la patro, kaj estis la ununura el la filoj kiuj ĉeestis dum ties morto, en 1903. Post tio li foriris kun sia frato Lucien al Londono kie ili klopodis mem elstari kiel artistoj.

En 1915, li organizis propran klubon, la *Grupon de Monarro*.

Li rilatis al anarĥiistaj rondoj. Ludovic kontribuis per desegnaĵoj al numeroj de la humur-gazeto *La Pirato*, redaktita de Raymond Schwartz inter 1933 kaj 1935.

Li ankaŭ aktivis en la esperantista laborista movado. Li prezentis bruston de Zamenhof en la Salono de Parizo de 1935 kaj pentritan portreton en la Salono de Rueno (fr. Rouen) de 1934.

Li estis la aŭtoro de «Vivo de Pissaro» eldonita de la Portugala Eldona Rondo, Porto, 1948.
[eta|dekstra|Poŝtkarto desegnita de Rodo por la unua [Laborista_Esperanto-movado|Laborista Esperanto-Kongreso en 1914, kiu ne okazis.]]

## Eksteraj ligiloj 
* Artaĵoj de Ludovic Rodo kun rilato al Esperanto
* Analizo pri li kiel pentristo  (en la angla)
* Liberpensuloj

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Entombigitoj en la tombejo Saint-Vincent
Wilhelm Karges

**Wilhelm KARGES** (n. 1613 aŭ 1614, naskiĝloko nekonata; m. 27-an de novembro 1699 en Berlino) estis orgenisto kaj komponisto de la Nordgermana Orgenskolo.

## Vivo kaj verkaro 
Pri la frua tempo de Karges ekzistas ege malmultaj konoj; Multan vivotempon li pasigis en kaj ĉirkaŭ Berlino, kie li naskiĝis, laboris kaj mortis. Li konatiĝis kun Andreas Düben, disĉiplo de Sweelinck, kun kiu li vojaĝis tra norda Germanio kaj Nederlando. Li aktivis ekde 1645 ĉe la brandenburga kortego en Königsberg. En januaro 1646 li estis nomumita ĉambromuzikisto kaj komponisto ĉe la kortego de Friedrich Wilhelm de Brandenburg, kaj poste li transprenis la postenon de orgenisto ĉe la tiea katedralo. Kiam li iom post iom perdis sian vidpovon, li ekhavis diversajn asistantojn kaj tiel senpeziĝis de kelka respondeco. Tamen lia orgenludon estis evidente altkvalita, tiel ke oni altigis lian salajron en la jaro 1683.

De Karges konserviĝis kvar aŭ ses orgenverkoj, inter ili kaj ĥoralmuzikigoj kaj liberaj pecoj.

## Fonto 
* Article "Wilhelm Karges," en *The New Grove Dictionary of Music and Musicians*, ed. Stanley Sadie. 20 vol. London, Macmillan Publishers Ltd., 1980. ISBN 1-56159-174-2

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Naskiĝintoj en la 17-a jarcento
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Nordgermana Orgenskolo
Fiŝosaŭroj

**Fiŝosaŭroj** aŭ **Iĥtiosaŭroj** (*Ichthyosauria* = "fiŝa lacerto" < malnov-greka: *ιχθυς* 'fiŝo' + *σαυρος* 'lacerto') estis grandaj marreptilioj kiuj similis fiŝojn kaj delfenojn. Fiŝosaŭroj vivis dum la plej granda parto de la mezozoiko; ili aperis antaŭ ĉirkaŭ 250 milionoj da jaroj, iomete pli frue ol la dinosaŭroj, kaj malaperis antaŭ 90 milionoj da jaroj, ĉirkaŭ 25 milionoj da jaroj antaŭ ol la dinosaŭroj formortis. Dum la meza triaso la fiŝosaŭroj evoluis de ankoraŭ ne identigitaj ter-reptilioj kiuj ekvivis enakve, evoluo paralela al tiu de la modernaj cetacoj. Ili estis aparte abundaj dum la ĵurasio, ĝis la pleziosaŭruloj ilin anstataŭigis kiel ĉefaj marpredantoj en la kretaceo. Ili apartenas al ordo konata kiel **Ichthyosauria** aŭ **Ichthyopterygia** ('fiŝ-naĝiloj' - nomo ekuzita de Sir Richard Owen en 1840, kvankam ĝi nuntempe plej ofte uziĝas por la superordo al kiu apartenas la fiŝosaŭroj).

## Taksonomio 
* '*Ordo FIŜOSAŬROJ *ICHTHYOSAURIA'''*
* Familio Miksosaŭredoj *Mixosauridae*
* Subordo Meriamosaŭroformaj *Merriamosauriformes*
** Gvanlingsaŭro *Guanlingsaurus*
** (Senranga) *'Meriamosaŭroj *Merriamosauria*'*
*** Familio Ŝastasaŭredoj *Shastasauridae*
*** *'Infraordo Eŭiktiosaŭroj *Euichthyosauria*'*
**** Familio Teretoknemedoj *Teretocnemidae*
**** Kaliforniosaŭro *Californosaurus*
**** (Senranga) **Parvipelvia**
***** *Macgovania*
***** *Hudsonelpidia*
***** *Suevoleviathan*
***** Temnodontosaŭro *Temnodontosaurus*
***** Familio Leptonektedoj *Leptonectidae*
***** *'Infraordo Tinusosaŭroj *Thunnosauria*
****** Familio Stenopterigedoj *Stenopterygiidae*
****** Familio Iktiosaŭredoj *Ichthyosauridae*
****** Familio Oftalmosaŭredoj *Ophthalmosauridae*
Kantono Mason (Vaŝingtonio)

[eta|Kortumejo de Kantono Mason - [Shelton (Vaŝingtonio)]]
[eta|Situo de Kantono Mason inter la [kantonoj de Vaŝingtonio]]
**Kantono Mason** [mEjsen] (angle: *Mason County*) estas administra unuo en la okcidenta parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en ĝia sola urbo, Shelton.

Laŭ la usona Buroo Censa, la kantono ampleksas 2 722 km², el kio 233 km² estas akvo. En 2014 la kantono havis 60 711 loĝantojn.

## Historio 
La ŝtata parlamento kreis la kantonon la  el parto de Kantono King, nomante ĝin *Sawamish County*; en 1864 oni ŝanĝis la nomon al *Mason County*.

## Vidu ankaŭ 
* Kantonoj de Vaŝingtonio
* Kicapa Duoninsulo

## Eksteraj ligiloj 
Oficiala kantona retejo

Mason
Gretna Green

eta|200ra|Situo de Gretna Green
**Gretna Green** estas vilaĝo en Skotlando, en la regionoj Dumfries kaj Galloway, en distrikto Eskdale, norde de la Sark-rivero, kiu rivero formas internan limon inter Skotlando kaj Britio. La loko famiĝis kiel vojaĝcelo de la junaj anglaj amantoj, dezirantaj rapide geedziĝi.

En la loko okazis en 1915 fervoja akcidento, postulante 227 viktimojn.

## Geedziĝo de fremdlandanoj (aŭ Historio de la malsamaj geedziĝaj leĝoj inter anglio kaj skotlando) 
Pro la ŝanĝo de la anglaj leĝoj en 1754, ĉiuj kiuj volis rapide geedziĝi, devis veturi en Skotlandon, ĉar laŭ la skotaj leĝoj, oni devis esprimi la geedziĝan deziron nur antaŭ atestantoj, ne necesis aprobo de la eble rigoraj gepatroj.

La ceremonion gvidis en la vilaĝo plej ofte la loka forĝisto. La loko de la geedziĝoj estis la dogandomo aŭ la drinkejo, post 1826 la Gretna Hall (vilaĝdomo). En la dogandomo geedziĝis ĉiujare ĉ. 200 paroj.

Ekde 1856, leĝo postulis, ke minimume unu el la geedziĝontoj restadu antaŭ la nupto 21 tagojn en Skotlando. La nova skota geedziĝa leĝo de 1939 antaŭskribis, ke ekde la 1-a de julio 1940, ĉiun ceremonion oni devas aranĝi antaŭ eklezia pastro aŭ notario. La junaj geedziĝontoj do plu vizitis la lokon, ĉar en Skotlando necesis la gepatra aprobo nur sub 16 jaroj, dum en aliaj partoj de Britio sub 21. La geedziĝa leĝo de 1969 unuecigis tiun aĝlimon je 18 jaroj. Kvankam la geedziĝo en Gretna Green jure perdis la gravecon, sed restis la graveco pro la romantiko, tiel eĉ hodiaŭ oni vizitas la lokon por geedziĝi.

Kategorio:Vilaĝoj de Skotlando
Talence

**Talence** estas mezgranda franca komunumo kaj suda ĉirkaŭurbo de Bordeaux, lokita en la departemento Gironde (Ĝirondio) kaj en la regiono Akvitanio. Ĝi havas proksimume 40 000 loĝantojn, kaj estas do la kvara plej granda urbo de Gironde post Bordeaux, Mérignac kaj Pessac.

## Geografio 
Talence troviĝas en la suda parto de la urbaro de Bordeaux, kaj havas landlimojn kun la komunumoj Bordeaux, Pessac, Bègles, Gradignan kaj Villenave d'Ornon.

## Edukado 
Talence gastigas la sciencuniversitaton de Bordeaux (*Université Bordeaux 1*) kaj multajn aliajn instruejojn.

## Konataj urbanoj 
* Agnès Verdier-Molinié (1978-)
* Henri Laborde de Montpezat, ekde 1967 ĝis la morto en 2018 je nomo princo Henriko de Danio la edzo de reĝino Margareta la 2-a de Danio

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gironde
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
*  (*talence.fr*, , antaŭa retejo *mairie-talence.fr* arkivigita laste en decembro 2008)

maldekstra|300ra|Mapo

Kategorio:Komunumoj de Gironde
Kategorio:Urboj de Francio
Johann Theile

[eta|Johann Voorhout, Endoma muziksceno, 1674; la [gambovjolo-ludanto maldekstre supozeble estas Johann Theile]]
**Johann Theile** (* 29-a de julio 1646 en Naumburg (Saale); † 22-a de junio 1724 en Naumburg (Saale)) estis germana komponisto, muzikpedagogo kaj kapelestro.

## Vivo 
Post studado de jurscienco en Lepsiko kaj Halle li prenis instruon pri komponado en Weißenfels. Lia instruisto ĉi tie estis Heinrich Schütz; Theile estas rigardata kiel unu el liaj lastaj lernantoj.

En la jaroj 1673 ĝis 1675 li tenis la pozicion de kortegokapelestro ĉe duko Christian Albrecht von Schleswig-Holstein-Gottorf. Kelkajn jarojn poste li okupis la postenon de kapelestro en Wolfenbüttel; ĉi tie li sukcedis Johann Rosenmüller. Pluaj stacioj de lia agado estis Naumburg, kie li same tenis la pozicion de kapelestro, Berlino – ĉi tie li aktivis kiel muzikinstruisto ĉe la kortego - samkiel Lübeck kaj Stettin, kie li ankaŭ instruis muzikon. En Lübeck ekestis lia Mateo-Pasiono en 1673.

En 1694 li revenis en sian hejmurbon kiel muzika konsilisto de la duko de Zeitz, kaj tie li mortis en 1724.

La kompona verkaro de Theile ampleksas melodramojn, operojn, mesojn, psalmojn, pasionojn, ariojn kaj kanzonetojn, sonatojn samkiel motetojn. Kun lia sakrala opero *Adam und Eva* oni inaŭguris la operejon ĉe *Gänsemarkt* en Hamburgo – la unua burĝa operejo en Germanio. Krom tio li verkis muzikteorie, precipe pri la kontrapunkto. Elstaran famon li ĝui ankaŭ kiel muzika pedagogo kaj instruisto. Theile mem, tion tradiciis Johann Mattheson, rigardis Dietrich Buxtehude (kiu tamen estis nur naŭ jarojn pli juna kaj mortis longe antaŭ Theile) kiel sia plej eminenta lernanto.

## Verkoj 
* *Adam und Eva - Der erschaffene, gefallene und wieder aufgerichtete Mensch.* Hamburgo 1678 (sakrala opero)
* *Orontes, der verlohrne und wieder gefundene Königliche Prinz aus Candia, in einem Sing-Spiel.* Hamburgo 1678
* *Die Geburth Christi* (kristnaska historio)
* *Christian Reuters Paßions-Gedancken über die Historie von dem bittern Leiden und Sterben unsers Herrn.* Berlino 1708 (Pasiona oratorio; nur la teksto konserviĝis)
* *Beatus vir qui timet Dominum* (psalmomoteto)
* *Domine ne in furore tuo* (psalmo)
* *Cum invocarem* (psalmo)

## Literaturo 
* Kerala J. Snyder: *Dieterich Bŭtehude: Organist in Lübeck.* Schirmer Books, New York 1987, 1993. 551 S. ISBN 0-02-873080-1 (S. 110 ff. zu Theile)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj operkomponistoj
Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj muzikpedagogoj
Kategorio:Germanaj muzikteoriistoj
Kaskada Montaro

eta|220px|Mapo de la Kaskada Montaro montrante la ĉefajn vulkanajn pintojn.
[eta|220px|[Monto Rajnera en Vaŝingtonio]]
[eta|220px|[Monto Ŝasta (Kalifornio)|Monto Ŝasta en Kalifornio]]
La **Kaskada Montaro** estas ĉirkaŭ 1 100 kilometrojn longa ĉeno de montoj, precipe vulkanoj, etendiĝanta de la suda bordo de la rivero Frejzero en Brita Kolumbio, Kanado, suden ĝis Monto Lassen en Kalifornio, Usono. Ĝia plej alta membro estas la 4&nbsp;392-metrojn alta dormanta vulkano Monto Rajnera, proksime de Takomo en Vaŝingtonio, Usono. La tiel nomata *Kaskada Vulkana Zono* estas iom pli longa ol la Montaro mem, ampleksante ankaŭ kelkajn vulkanojn norde de rivero Fraser. Kredeble la plej konata Kaskada Monto estas Monto Sanhelena, kiu eksplodege erupciis la .

En 1814 Alexander Ross, peltkomercisto de la Nord-Okcidenta Kompanio, fariĝis la unua eksterulo, kiu esploris la regionon de la Rivero Methow en la norda Kaskada Montaro.

## Listo de pintoj, kalderoj ktp 
Inter la gravaj montoj en la grupo nombriĝas:

*En Brita Kolumbio*
* Monto Slesse

*En Vaŝingtonio*
* Monto Baker
* Glacier Peak
* Monto Rainier
* Monto St. Helens
* Monto Adams

*En Oregono*
* Monto Hood
* Monto Jefferson
* Three Fingered Jack
* Monto Washington
* Three Sisters
* Broken Top
* Newberry Volcano kaj Newberry Caldera
* Monto Bachelor
* Monto Bailey
* Monto Thielsen
* Monto Mazama
* Monto Scott (2 721 m)
* Monto McLoughlin

*En Kalifornio*
* Medicine Lake Volcano
* Monto Ŝasta
* Lassen Peak

## Vidu la paĝon 
* pri la tektona plato Juan de Fuca, kies kolizio kun la nordamerika plato kreis la Kaskadan Montaron.

## Vidu ankaŭ 
* Pacifika Montaro

* Kaskad-montaraj leaj arbaroj

Kategorio:Montaroj en Brita Kolumbio
Kategorio:Montoj en Vaŝingtonio
Kategorio:Montoj en Oregono
Kategorio:Montoj en Kalifornio
Kategorio:Vulkanoj en Usono
Kategorio:Geografio de Usono
Kategorio:Montoj kun alteco inter 4000 kaj 4999 m
Krasnoperekopska municipo

**Krasnoperekopska municipo** (, , ) estas unu el la administraj partoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La municipo estas la teritorio, regata de la Krasnoperekopska urba konsilantaro.

Diference de la aliaj municipoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo, kiuj kutime kovras grandan teritorion kaj havas multajn vilaĝojn aldone al la urbo-centro, la Krasnoperekopska municipo regas nur unu urbon, tial la terminoj "urbo Krasnoperekopsko" kaj "teritorio de la Krasnoperekopska municipo" estas fakte la samo (diference de, ekz., urbo Aluŝto kaj Aluŝta municipo).

**Por pliaj informoj** legu la artikolon Krasnoperekopsko.

Kategorio:Krasnoperekopska municipo
One Flew Over the Cuckoo's Nest

'''''One Flew Over the Cuckoo's Nest'''* (Esperante: *Iu flugis super la kukolonesto*) estas filmo el 1975 bazita sur la samnoma romano (1962) de Ken Kesey. Ĝi estis ankaŭ teatraĵo ĉe Broadway.

La film-versio estis direktita de la reĝisoro Miloš Forman. Ĝi estis la unua filmo ekde la filmo *It Happened One Night* (1934), kiu ricevis ĉiujn kvin ĉefajn Akademiajn Premiojn: plej bona filmo, plej bona ĉefa aktoro, plej bona ĉefa aktorino, plej bona reĝisoro kaj plej bona scenaro. Tia premiaro ne estis reatingita ĝis la filmo *The Silence of the Lambs* (1991).

Aperas en la filmo la steluloj Jack Nicholson, Louise Fletcher, William Redfield, Brad Dourif, Will Sampson, Danny DeVito, Scatman Crothers kaj Christopher Lloyd.

La filmo rakontas pri krimulo (rolita de Nicholson) kiu deklaras sin mem freneza por loĝi en psikiatria malsanulejo anstataŭ prizono. Tamen, la malsanulejo estas dominata de la tirana kaj kruela flegistino Ratched (rolita de Fletcher).

## Titolo kaj signifo 
* La titolo estas bazita sur la angla nombradrimaĵo:
:*Vintery, mintery, cutery, corn,*
:*Apple seed and apple thorn;*
:*Wire, briar, limber lock,*
:*Three geese in a flock.*
:*One flew east,*
:*And one flew west,*
:*And one flew over the cuckoo’s nest.*
:La ŝerco de la rimaĵo estas, ke anseroj (*geese*) en svarmo (*flock*) ne povas flugi en diversaj direktoj (*east, west*), kaj ke la kukolo ne konstruas neston.
* Ĉar „cuckoo“ en la usona ĉiutaga lingvo estas „freneza“, estas logike asocii „cuckoo’s nest“ kun frenezulejo.

### Akademiaj Premioj 
*'''One Flew Over the Cuckoo's Nest''''' gajnis kvin Akademiajn Premiojn kaj kandidatiĝis por pluaj kvar.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1975
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Akademia Premio por plej bona filmo
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Azadiya Welat

***Azadiya Welat*** estas la sola kurda taggazeto, kiu aperas en Turkio. Dum la 1990-aj jaroj ĝi estis semajna gazeto kaj de post Aŭgusto 2006 fariĝis taggazeto. La eldonejo estis antaŭ 2003 en Istanbulo, kiam ĝi iris al Diyarbakir ĝis sia fermo en aŭgusto 2016.

„Azadiya Welat“ signifas „La Libereco de la Lando“, kaj oni ofte kromnomas ĝin „Welat“ (la Lando).

La ĵurnalo estis malpermesita kaj estis fermita la 28-an de aŭgusto 2016.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* TTTejo de la gazeto  (kurde)

Kategorio:Turkaj gazetoj
Kategorio:Kurdlingvaj gazetoj
Kantono Pierce (Vaŝingtonio)

**Kantono Pierce** [pIrs] (angle: *Pierce County*) estas administra unuo en la meza parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio, situanta ambaŭborde de Puĝeta Fjordo kaj etendiĝanta orienten ĝis la kresto de la Kaskada Montaro. Sudokcidenta najbaro estas la ŝtata ĉefurbo Olimpio, kaj norde situas la plej granda urbo de la ŝtato, Seatlo.

La administra sidejo de la kantono situas en ĝia plej granda urbo, Takomo. La kantono entenas areon de 4 679&nbsp;km², el kio 330&nbsp;km² estas akvo. En 2000, laŭ la tiujara usona censo, la kantono havis 700 820 loĝantojn.

## Historio 
La parlamento de Oregona Teritorio kreis la kantonon la  el parto de Kantono Thurston, kaj donis al ĝi la nomon de la usona prezidento Franklin Pierce.

## Vidu ankaŭ 
* Kantonoj de Vaŝingtonio
* Kicapa Duoninsulo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala kantona retejo
Karla Homolka

**Karla Leanne Homolka**, aŭ **Karla Leanne Teale** (naskiĝis la 4-an de majo 1970 en Port Credit, Ontario, Kanado) 

ŝi estis kondamnita pro murdo senintenca kaj estis enkarcerigita dum 12 jaroj por helpi sia edzo murdisto, seksa krimulo, kaj rabisto Paul Bernardo. Oni diras ke ŝi partoprenis aktive en krimoj, sed sukcesis malpligravan punon ĉar oferis pruvojn kontraŭ sia edzo.

Liberiĝis ŝi la 4-an de julio 2005, nun ŝi loĝas en Montreal.

Kategorio:Krimuloj
Aŭtuno en la Printempo

***Aŭtuno en la Printempo*** estas mallonga novelo de la fama ĉina romanisto kaj esperantisto Ba Jin, verkita en 1932, esperantigita de Laŭlum, nome akademiano Li Shijun, en 1980 kaj publikigita esperante en Pekino en 1980. La titolo omaĝas la romanon *Printempo en la Aŭtuno* de Julio Baghy, kiun Ba Jin tradukis kaj rekomendis al ĉinaj legantoj.

## Temo
200px|eta|maldekstra|Kromkovrilo de la Esperanta traduko.
Temas pri novelo kiu disvolviĝas ĉirkaŭ la amaj problemoj kaj duboj de ĉefrolulo Lin. Lin estas enamiĝinta de Rong kaj havas amikon Xu. Tiele amo kaj amikeco gravas kune kiel okazas en *Frosta Nokto* de la sama romanisto. Ĉi tie la amo inter Lin kaj Rong estas tro dolĉema kaj pli poezia ol verŝajna; la amdiroj estas tute poeziaj kaj alportas la leganton al muzika orientaĵo. Kontraste la amiko Xu avertas Lin pri netaŭgeco de lia amfrenezo. Lin ne nur pensas nure pri sia amo kaj amatino sed ankaŭ forgesas gravan okazintaĵon kiu kortuŝis sian familion, nome memmortigo de la frato de Lin, ankaŭ pro amproblemoj kaj forlaso farita de amatino.

En *Frosta Nokto* la minaco kiu akompanas la amanton estas la teruriga eblo, ke malsano mortigus la ĉefrolulon. Ĉi tie dekomence estas la ombro de la memmortigo de la frato, sed ankaŭ laŭ la pludaŭro de la historio la ombro de la eblo, ke Rong forlasus Lin.

## Stilo
El stila vidpunkto kontrastas en tiu verko la dolĉemo de la amparoloj kaj amscenoj kun antaŭvido de estonta malsukceso de la ama historio. Kiel ĉe *Frosta Nokto* oni uzas leterojn : Lin ekscias pri la memmortigo de la frato per letero -kaj ties vortoj funkcias kiel antaŭaverto pri lia propra fino, ekscias pri nereveno de la amatino per letero kaj fine du leteroj fermas la rakonton, per la unua -jam malfrue- Rong petas Lin venu vidi ŝin antaŭ sia morto, per la dua oni komunikas al Lin la morton de Rong.

Kontraste kun la detaloj de la ĉiutaga vivo kiu ludis grave en *Frosta Nokto*, nome laborkondiĉoj kaj laboreventoj, malriĉo, minaco de la japana invado, ktp., en *Aŭtuno en la Printempo* tute malaperas kaj la ama historio okupas la kernon de la verko; oni ne parolas pri laborkondiĉoj, lukto por mono, historia situacio, ktp. Eĉ kvankam ĉe la fono la amproblemoj estas kaŭzitaj de patraj decidoj, oni ne pridiskutas tiun socian problemon.

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing* 

Kategorio:Verkoj el la esperantigita ĉinlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Piła

**Piła** - ĝis 1945 germanlingve *Schneidemühl* - estas urbo en la nuna provinco Grandpollando de Pollando. Ĝi apartenas al samnoma komunumo en ankaŭ samnoma distrikto Piła kaj estas la administra centro de la distrikto. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

Ĝis 1920 la urbo estis parto de la Reĝlando Prusio kaj apartenis al la provinco okcidenta Prusio. Post la ribelo de Grandpolujo de 1920 kaj la Traktato de Versajlo la urbo restis lime de la Germana Regno kaj iĝis la sidejo de la provinca direktoro (germane nomita *Landeshauptmann* aŭ *Landesdirektor*) de la provizore instalita provinco Lima Marko Posen-Okcidenta Prusio. Post 1945 la regiono estis alligita al komunista ŝtato kiu ekde 1952 oficiale nomiĝis Pola Popola Respubliko.

## Partneraj urboj 
* Châtellerault, Francio
* Cuxhaven, Germanio
* Dmitrov, Rusio
* Kronŝtadto, Rusio
* Schwerin, Germanio

## Famuloj ligitaj kun la urbo 
* Felix Solmsen, klasika filologo kaj hindeŭropologo
* Michael Brink
* Stanisław Staszic

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de urbo Piła

eta|Cirklo en centro de la urbo
eta|
eta|
eta|Preĝejo św. Antoniego
eta|Preĝejo św. Rodziny nocą
eta|Fervoja stacidomo Piła Główna (Piła la ĉefa)
eta|
eta|
eta|

Kategorio:Urboj de Grandpollanda provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Monaĥejo de Poblet

300px|eta|dekstra
La **Reĝa Monaĥejo de Sankta Maria de Poblet** estas cisterciana monaĥejo fondita la jaron 1150. Situas piede de la Montoj de Prades, en la municipo de Vimbodí i Poblet, regiono Conca de Barberà de Katalunio.

Pobleton konsistigas impresa arkitektura ensemblo kaj ĝi troviĝas inter la plej gravaj monaĥejoj en Eŭropo; ĝi estas, fakte, la monaĥeja ensemblo kun plej da loĝantoj en la tuta eŭropa kontinento.

Estas la reĝa tombejo, kie kuŝas la reĝoj de la Aragona Kronlando ekde Petro la Ceremoniema; ankaŭ troviĝas, tamen, la praaj tomboj de Alfonso la Ĉasta kaj Jakobo la Konkeranto. La retablo estis verko de la skulptisto Damián Forment.

La jaron 1921 ĝi estis deklarita **Nacia Monumento** de la Hispana Registaro.

La jaron 1991 ĝi estis deklarita **Monda Heredaĵo** de UNESKO.

La jaron 2005 ĝi ricevis la **Krucon de Sankta Georgo** de la Kataluna Registaro "*pro la elstara rolo, kiun ĝi ludis en la historio de nia lando ekde la 12-a jarcento kiam, post la enkonduko de la cistercianoj, ĝi elstariĝis kiel unu el la plej aktivaj spiritejoj de la Katalun-aragona Krono, de kies reĝaj tomboj tiu monaĥejo estas la ĉefa sidejo. Post la deklaro de ĉi tiu cenobitejo Monda Heredaĵo far UNESKO, ĝia inkludo en la Cisterciana Itinero igas ĝin hodiaŭ unu el la ĉeflokoj de la kultura turismo*".

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Hispanio
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Katalunio
Kategorio:Monaĥejoj en Katalunio
Kategorio:Simboloj de Katalunio
Kategorio:Aperis en 1150
Kategorio:Cistercianaj monaĥejoj
Kategorio:Monaĥejoj fonditaj en la 12-a jarcento
Miroslav Zikmund

**Miroslav Zikmund** (naskiĝis la 14-an de februaro 1919 en Plzeň, mortis la 1-an de decembro 2021) estis ĉeĥa vojaĝisto kaj verkisto.

Post abiturientiĝo (1938) li komencis studi Komercan altlernejon. Ĉar en la komenco de la dua mondmilito la ĉeĥaj altlernejoj estis fermitaj, li povis finstudi nur en 1946. Li studis komune kun Jiří Hanzelka, kiu poste fariĝis lia partnero en vojaĝoj kaj kunaŭtoro de iliaj libroj.

En la jaroj 1947-1950 ili entreprenis vojaĝon al Afriko kaj Suda Ameriko en sia aŭtomobilo de marko Tatra. Ili elsendis pli ol 700 radio-raportoj, faris amason da fotoj kaj turnis filmojn de enorma dokumenta valoro.

Ilia dua vojaĝo en la aŭto Tatra kaj kun akompanantaro okazis en la jaroj 1959-1964 tra Azio kaj Oceanio kaj alportis kvanton da dokumenta materialo.

En 1968 ili partiiĝis kun „reformemaj komunistoj“, tial ekde 1969 ili ne plu rajtis publici nek partopreni en la publika vivo.

## Verkaro 
La tuta verkaro erstis skribita komune kun Jiří Hanzelka kaj koncernas iliajn vojaĝojn.

### Libroj 
* *Afrika snů a skutečnosti*, (Afriko de revoj kaj de realo,1952)
* *Tam za řekou je Argentina*, (Tie trans la rivero estas Argentino, 1956)
* *Přes Kordillery*, (Trans Kordileroj, 1957)
* *Za lovci lebek*, (Al krani-ĉasantoj, 1958)
* *Mezi dvěma oceány*, (Inter du oceanoj, 1959)
* *Obrácený půlměsíc*, (Renversita duonluno, 1961)
* *Tisíc a dvě noci*, (Mil kaj du noktoj, 1967)
* *Světadíl pod Himalájem*, (Mondoparto sub Himalajo, 1969)
* *Zvláštní zpráva č. 4*, (speciala raporto n-ro 4, 1964 - ili priskribis sian vojaĝon tra Sovetio, sed la raporto estis proklamita severe sekreta pro informoj pri la soveta ekonomio, publikigita nur en 1990)
* *Cejlon, ráj bez andělů*, (Cejlono, paradizo sen anĝeloj, 1991, malpermesita, aperis samizdate)
* *Sumatra, naděje bez obrysů*, (Sumatro, espero sen konturoj, 1991, malpermesita, aperis samizdate)
* *Život snů a skutečnosti*, (La vivo de revoj kaj realoj, 1997)
* *Afrika kolem Tatry*, (Afriko ĉirkaŭ Tatro, 2000)
* *Velké vody Iguazú*, (Grandaj akvoj de Iguazuo, 2000)
* *Přemožení pouště*, (Venko super dezerto, 2002)

Plie ili estas aŭtoroj de multaj ĝazetaj artikoloj kaj prelegoj.

**Memstare**
* *Modrý mauritius...a přece Austrálie!*, (La blua Mautitius kaj tamen Aŭstralio! 1999)
* *Sloni žijí do sta let*, (Elefantoj vivas ĝis cent jaroj, 2002 - kunlabore kun Petr Horký a Miroslav Náplava.

### Filmoj 
* *Afrika I.* (Afriko I)
* *Afrika II.* (Afriko II)
* *Z Argentiny do Mexika* (El Argentino al Meksiko)
* *Je-li kde ne světě ráj* (Se ekzistas paradizo ie en la mondo)

Apud ĉi tiuj tutvesperaj filmoj, ili turnis ankaŭ 147 dokumentajn, kurtajn aŭ televidajn filmoj.

## Referencoj 
Kategorio:Ĉeĥaj vojaĝistoj
Kategorio:Ĉeĥaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj fotistoj
Kategorio:Centjaruloj
Kategorio:Ĉeĥaj esploristoj
Vaporcentro de Maldegem

eta|dekstra|250ra|La Vaporcentro de Maldegem
eta|dekstra|250ra|La eta turisma trajno de la Vaporcentro
eta|dekstra|250ra|La granda vaportrajno kiu veturas inter Maldegem kaj Eeklo

La **Vaporcentro de Maldegem** estas turisma allogaĵo en la flandra municipo Maldegem. Ĝi troviĝas sur la historia fervoja trako inter Gent kaj Bruĝo sur la terenoj de la iama stacidomo de Maldegem.

## Historio 
La fervoja linio inter Eeklo kaj Bruĝo pere de Maldegem estiĝis en 1862 kiel parto de la ''Société Anonyme du chemin de fer d'Eecloo à Bruges'' (Anonima societo de la fervojo de Eeklo al Bruĝo). La stacidomo datas ankaŭ de 1862.

Kiam aŭtoj ekestis pli popularaj, la fervoja linio perdis sian valoron. La lasta pasaĝera trajno verturis je la 26-a de februaro 1959. Kvankam oni forigis la trakojn inter Maldegem kaj Bruĝo jam komence de la 60-aj jaroj, inter Eeklo kaj Maldegem ĝis la 26-a de aprilo 1988 veturis ŝarĝvagonaroj.

Je la fino de la 80-aj jaroj grupo de bruĝaj fervojaj fanatikuloj realigis sian revon grandskale okupiĝi pri ŝatokupo: miniaturaj fervojoj. Ili aĉetis ĉiujn konstruaĵojn forlasitajn de la NMBS kaj kreis Vaporcentron.

## Fervojaj trakoj 
La Vaporcentro de Maldegem starigis krom vapormuzeon du fervojajn trakojn: unu kun eta trajno kaj unu kun vera vaportrajno kun lignaj benkoj. Inter majo kaj septembro eblas per vaportrajno veturi inter Maldegem kaj Eeklo. Ĉiujare oni organizas diversajn eventojn, kiel Vaporfestivalon dum la unua semajnfino de majo.

## Eksteraj ligiloj 
* Vaporcentro de Maldegem 

Kategorio:Orienta Flandrio
Negramaro

eta|180px
eta|180px|Giuliano Sangiorgi
eta|180px|Ermanno Carlà
eta|180px|Andrea Mariano

**Negramaro** estas itala rokgrupo. La nomo de la bando venas de la itala vito kiu kreskas en Salento, la hejmo de la grupo.

## Diskaro 
* *Negramaro, (2003)*
* *000577, (2004)*
* *Mentre Tutto Scorre, (2005)*
* *La finestra (2007)*

Ofica retpaĝo de Negramaro:
* http://www.negramaro.it 

Kategorio:Italaj muzikaj grupoj
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2000-2009
Kategorio:Muzikaj grupoj en 2010-2019
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1999
Forĝisto

eta|ardanta flavebrila feraĵo inter amboso kaj martelo
**Forĝisto** estas metiisto, kiu kreas objektojn el fero aŭ ŝtalo per la "projektado" de la metalo, tio estas, uzas ilojn por varpi, tranĉi kaj transformi la metalon kiam ĝi estas en solida stato. Plej ofte, ĉi tio fariĝas varmigante la metalon ĝis la punkto, kiam ĝi brilas ruĝa aŭ oranĝa.

Forĝistoj laboras kun "nigraj metaloj", plejparte kaj kutime fero. La nigra koloro devenas de la tavolo de oksido formita sur la surfaco de la metalo kiam ĝi estas varmigita. Ili varmigas la metalon ĝis ĝi fariĝas sufiĉe mola por formiĝi per la iloj de la forĝistoj, kiel martelo kaj ĉizilo. La varmego akireblas per hejtado per gaso, karbo kaj similaj rimedoj.

En lia forĝejo, uzante manlaboriloj, tradicie li laboras per martelo sur amboso, kaj la feron li ardigas en la forĝista forno. Forĝistoj povas produkti ornamaĵojn (ekz. Skulptaĵoj aŭ ornamitaj feraj mebloj); Iloj, kaj por laboro, kiel plugilo, kaj kuirado, kiel klingo por tranĉilo, kaj armiloj, kiel glavo; Same kiel infrastrukturo kiel framoj, pordegoj, retoj, fervojaj trakoj, hufumojn, simplajn ferajn ilojn kaj aliajn feraĵojn.

La tradicia forĝista profesio malgraviĝis pro apero de la traktoroj en la agrikulturo, motoraj veturiloj en la trafiko. Komence de la aŭtomobilismo, ofte la forĝistoj partoprenis en produkto de la unuaj (neseriaj) ekzempleroj.

Kvankam la antikva profesio estis anstataŭigita de plejparte industriaj landoj en industriaj plantoj, nun ekzistas revigliĝo (precipe en Eŭropo) de forĝistoj-artisanoj, kiuj vidas sin kiel parton de la kreivaj projektaj profesioj kaj provizas ornamaĵojn je la nivelo de "nigra" metala dezajno ĝis finpoluro. Hodiaŭ la forĝistoj faras artajn metiaĵojn, vendataj dum festoj en foiroj.

Antaŭ la moderna epoko, la forĝistoj havis rangon, reputacion en la vilaĝa hierarĥio, ili ofte faris la geedziĝan ceremonion (Gretna Green) aŭ kuracis malsanulojn.

## Familinomoj 
En diversaj lingvoj, oftas familiaj nomoj, kiuj indikas, ke ilia subjekto estas forĝisto aŭ posteulo de forĝistoj.

Angle *Smith* estas la plej ofta familia nomo en anglalingvaj landoj. Ĝi estas la familia nomo de ĉirkaŭ duona miliono da britoj kaj ĉirkaŭ tri milionoj da usonanoj. Germane la variaĵoj estas Schmidt, Schmid, Schmidl, Schmidtke, Smid (Schmidt, Schmid, Schmidt) kaj Smidt, kiuj estas komunaj nomoj; Ruse Кузнецов, (Kuznetsov), Кузнецов estas ofta familia nomo en Rusio. Jide Schmide kaj Goldschmidt; En la araba حداد (Haddad); En Ladino Ferrero (Ferrero, Ferreres); Rumane: Feraru.

## Vidu ankaŭ 
* *La forĝista forĝejo*
* Forĝado
* Forĝejo
* Ferepoko
* Hefesto
Apokalipsa horloĝo

[eta|dekstra|La Apokalipsa horloĝo je 89 sekundoj antaŭ noktomezo (ĝisdatigita je la 28-a de januaro 2025) Ankaŭ kontribuis la kreska premado favore al [nuklea energio kiel alternativo al petrolo, kiam jam pruvitas, ke nia planedo eksperimentas klimatan ŝanĝon, kiu povas havi (kaj jam havis) katastrofajn konsekvencojn. La horan ŝanĝon oficialigis du samtempaj okazaĵoj en Londono kaj Vaŝingtono, kun la ĉeesto de elstaraj scienculoj kiel Stephen Hawking kaj Martin Rees.

Je la 23-a de januaro 2015 estis la horloĝo ĝisdatigita al 23:57, la plej alta tempo ekde la jaro 1984. La plialtigo estis farita pro daŭra ekzisto kaj modernigo de nuklea armilaro en Usono kaj Rusio.

eta|700ra|centre|Evoluo de la tempo de la Apokalipsa horloĝo.

## Vidu ankaŭ 
* Nuklea milito
* Fino de la mondo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.thebulletin.org/minutes-to-midnight/timeline.html  

Kategorio:Armiloj de amasa neniigo
Kategorio:Eskatologio
Kategorio:Horloĝoj
Greensburg (Kansaso)

**Greensburg** estas urbo en Kantono Kiowa, en la suda parto de la usona ŝtato Kansaso, Usono. En ĝi situas la kantona sidejo. Laŭ la censo de 2000, la loĝantaro konsistis el  homoj.

## Atrakcioj 
En Greensburg troviĝas "Big Well", la plej granda homforte elfosita puto en la mondo. Konstruita 1887-1888 por servi laboristojn en la konstruado de fervojo (Atchison, Topeka & Santa Fe), finkonstruite ĝi profundis pli ol 33 metrojn, kun diametro de preskaŭ 10 metroj. Ĝi provizis la akvon de la urbo ĝis 1932. Poste, oni ekipis ĝin por turismo, ebligante ke depost 1939 vizitantoj povu malleviĝi ĝis la fundo de la puto. Apuda muzeo (detruita de la tornado la 4-an de majo 2007) havas pli ol 450-kilograman meteoriton, kiu verŝajne alteriĝis antaŭ ĉ. 10 000 jaroj.

## Tornado en majo 2007 
Ĉirkaŭ 40 minutojn post la 21-a horo CDT la , maksimume forta (EF5) tornado frapis al Greensburg. La ŝtormo moviĝis ĉ. 35 kilometrojn surtere je rapideco de ĉ. 33 kph, kaj larĝis preskaŭ du kilometrojn. La trapaso tra la urbeto daŭris 15-20 minutojn. Ĝi detruis proksimume 95 % el la konstruaĵoj en la urbo, kaj severe difektis la ceterajn. Laŭ la usona Nacia Vetera Servo la ventoj de la ŝtormo atingis rapidecon de 330 km/h. Tio estis la unua tornado al kiu oni aljuĝis la nivelon EF5 post la revizio de la skalo Fuĵita. Ĝis la 7-a de majo, 2007, oni konfirmis 9 mortojn en Greensburg pro la ŝtormo, plus du aliloke.

Kaj la ŝtatestro de Kansaso Kathleen Sebelius kaj la uzona prezidento George W. Bush deklaris la kantonon katastrofa zono; tia deklaro havebligas ekstran monon por krizaj helpoj kaj riparado.

## Eksteraj ligiloj 
* Aeraj bildoj pri la tornada damaĝo 

Kategorio:Urboj de Kansaso
Kategorio:Meteologio
Kategorio:Katastrofoj en 2007
Orvault

**Orvault** [orvo] (aŭ bretonlingve *Orvez*) estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Nanto, lokita en la departemento Loire-Atlantique kaj en la regiono Luarlandoj.

Ĝi havas proksimume 24 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Orvaltais* kaj *Orvaltaises*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loire-Atlantique
* Listo de urboj de Francio
* Tramtransporto en Nanto

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 

eta|maldekstra|250px|Situo de Orvault en la departemento.

Kategorio:Komunumoj de Loire-Atlantique
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Urboj de Bretonio
Pteranodontedoj

**Pteranodontedoj** (*Pteranodontidae*) estas familio de grandaj flugsaŭroj vivintaj dum la kretacea periodo de Nordameriko. Multaj pteranodontedoj havis rimarkindan, plilongigitan kreston kiu etendiĝis de la malantaŭo de la kapo (plej konate ĉe pteranodonto mem). Oni ofte metas en ĉi tiu familio la grand-krestan niktosaŭron, kvankam oni unue proponis ke ĝi havu sian propran familion, la niktosaŭredoj (Williston, 1903).

## Sinonimoj 
Familio:

Pteranodontidae (Marsh, 1876)

Ornithostomatidae (Williston, 1893)

Ornithostomatinae (Williston, 1897)

Pteranodontes (Gadow, 1901)

Pteranodontinae (Williston, 1892)

Pternanodontinae [tiel] (Kuhn, 1967)

Kategorio:Flugsaŭroj
Kantono Franklin (Vaŝingtonio)

La **kantono Franklin** - angle *Franklin County* - estas kantono de Usono en la subŝtato Vaŝingtonio.   Ĝia plej granda urbo, kie situas la kantona administra sidejo, estas Pasco. La kantono ampleksas areon de 3 277 km², el kio 59 km² estas akvo. Laŭ la usona censo en 2000 loĝis 49 347 homoj en la kantono, laŭ la stato de la jaro  estis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². .

Inter la aliaj setlejoj aparte menciindas Connell.

## Historio
La kantonon oni kreis la  el parto de Kantono Whitman. Ĝia nomo honoras al Benjamin Franklin.

## Vidu ankaŭ
* kantonoj de Vaŝingtonio

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Franklin
Krasnoperekopska distrikto

**Krasnoperekopska distrikto** (, , ) estas unu el la administraj partoj de Aŭtonoma Respubliko Krimeo. La distrikto situas en la norda parto de la Krimea duoninsulo kaj estas relative malgranda teritorie kaj loĝantare. La administra centro de la distrikto estas la urbo Krasnoperekopsko, kiu mem tamen ne apartenas al la distrikto, sed formas propran municipon.

## Geografio 
La distrikto situas en la norda parto de la Krimea duoninsulo. Norde ĝi estas
lavata de la golfo Sivaŝo, okcidente — de la Karkinita golfo de la Nigra maro.
Norde la Krasnoperekopska distrikto limas la Armjanskan municipon,
oriente — la Ĝankojan distrikton kaj sude — la Pervomajskan distrikton.

La reliefo de la distrikto estas ebena. En la teritorio de la regiono estas kelkaj
salakvaj lagoj (*Ajgulskoje*, *Jan-Gul*, *Staroje*, *Krasnoje*, *Kijatskoje*, *Kerleutskoje* ka.).

## Ekonomio 
La ĉefa branĉo de la ekonomio de la distrikto estas agrikulturo (ĉefe — kultivado de gren-plantoj). La industriaj entreprenoj ĉefe rilatas al la nutra industrio.

Tra la distrikto pasas la fervoja linino Ĝankojo-Ĥersono kaj la aŭtovojo Simferopolo-Ĥersono.
Krom la fervoja linio aktivas ankaŭ la busa trafiko.

## Socia sfero 
En la distrikto estas 16 mezlernejoj, porinfana kultura centro, 12 kulturdomoj, 17 kluboj,
31 bibliotekoj.

## Administra divido de la distrikto 
La Krasnoperekopska distrikto estas dividita en 12 komunumojn, kiuj sume havas 38 vilaĝojn.
Sube estas prezentita la listo de la komunumoj kaj vilaĝoj (estas Esperantigitaj nur tiuj
vilaĝoj, kiuj estas la centro de la koncerna komunumo). Parenteze estas menciitaj la
historiaj krime-tataraj nomoj, kiuj estis ŝanĝitaj en la jaroj 1945-49
post la ekzilo de la krime-tatara popolo.

* **Bratska komunumo**
** Bratsko (*Bratskoje*, krime-tatare Yalan Tuş)
** *Poltavskoje* (Manğıt)
** *Svatovo* (Sultanaş)
* **Filatovka komunumo**
** Filatovko (*Filatovka*)
** *Karpova Balka*
* **Iljinka komunumo**
** Iljinko (*Iljinka*)
** *Kurgannoje* (Büyük Qış Qara)
** *Traktovoje* (Qalançaq)
** *Voroncovka* (Küçük Qış Qara)
* **Iŝuna komunumo**
** Iŝuno (*Iŝun*, İşün)
** *Novoribackoje*
** *Proletarka* (Ass)
** *Tankovoje*
* **Krasnoarmejska komunumo**
** Krasnoarmejsko (*Krasnoarmejskoje*, krime-tatare Mırza Qoyaş)
** *Nadeĵdino*
** *Smuŝkino*
* **Magazinka komunumo**
** Magazinko (*Magazinka*, krime-tatare Mağazı)
** *Bogaĉjovka* (Baysarı)
** *Novoaleksandrovka*
** *Novoivanovka*
* **Novopavlovka komunumo**
** Novopavlovko (*Novopavlovka*, krime-tatare Adiy Qıyğaç)
** *Dolinka*
** *Privolnoje* (Berdi Bolat)
* **Orlovska komunumo**
** Orlovsko (*Orlovskoje*, krime-tatare Bey Buluş)
** *Novonikolajevka*
** *Ŝatri* (Bozğana)
** *Znamenka*
* **Poĉetna komunumo**
** Poĉetno (*Poĉjotnoje*)
** *Pjatiĥatka*
* **Sovĥozna komunumo**
** Sovĥozno (*Sovĥoznoje*, krime-tatare Pâtiozörnoye)
** *Risovoje*
** *Tavriĉeskoje* (Qart Qazaq)
* **Viŝnevka komunumo**
** Viŝnevko (*Viŝnjovka*, krime-tatare Tarhan)
** *Krepkoje*
** *Utkino* (Küçük Bosterçi)
** *Zeljonaja Niva*
* **Voinka komunumo**
** Voinko (*Voinka*)
** *Istoĉnoje*

Kategorio:Krasnoperekopska distrikto
Pteranodonto

**Pteranodonto** (*Pteranodon* < malnov-greka: *πτερ-* 'flugilo' + *αν-οδων* 'sendenta'), kiu vivis dum la malfrua kretaceo (antaŭ 75-65 milionoj da jaroj) en regiono kie nun estas Nordameriko (Kansaso, Alabamo, Nebrasko, Vajomingo, Suda Dakoto), estis genro de iuj el la plej grandaj flugsaŭroj, kun flugiletendiĝo de ĝis 9 metroj.

Malkiel pli fruaj flugsaŭroj kiel ramforinko kaj pterodaktilo, pteranodontoj havis sendentajn bekojn, same kiel modernaj birdoj.

Oni plejparte trovis pteranodontajn fosiliojn en la kretaceaj kalkobedoj de Kansaso. Ĉi tiuj kalkobedoj deponiĝis funde de tio kio iam estis epikontinenta marvojo sur tio kio nun estas la nordamerika kontinento. La unuan pteranodontan kranion trovis - la 2-an de majo 1876 en la rivero Smoky Hill ĉe Wallace County de Kansaso (Usono) - S. W. Williston, fosili-kolektisto dungita de Othniel Marsh. La formacio Niobrara estas eble la plej fama esplorunuo ĉi tie, kaj inter la aliaj fosilioj trovitaj en ĉi tiu formacio estas tiuj de kelonioj, mozasaŭroj, kaj fruaj birdoj.

Pteranodontoj estis reptilioj sed ne dinosaŭroj. Laŭdifine ĉiuj dinosaŭroj estis diapsidaj reptilioj kiuj staris rekte; ili konsistigis grupon en kiu estis saŭriskioj kaj ornitiskioj. La plej evoluintaj pterodaktiloideaj flugsaŭroj (kiel pteranodonto) ja havis duone rektan sintenon, sed ĝi evoluis sendepende de la rekta sinteno de la dinosaŭroj, kaj al flugsaŭroj mankis la speciala adaptiĝo de la kokso propra al la dinosaŭroj. Tamen povas esti ke dinosaŭroj kaj flugsaŭroj estis proksime parencaj, kaj la plej multaj paleontologoj klasas ilin kune en la grupo de ornitodiroj ("birdokoluloj").

## Notoj 
Kategorio:Specioj de Jurassic Park
Kategorio:Flugsaŭroj
Kategorio:Kretaceaj bestoj
Oyonnax

**Oyonnax** (prononcu aŭ [ojona] aŭ [ojonaks]), esperante **Ojonakso**, estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Ain*, en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj ( []. Ene de la departemento, la komunumo apartenas al la arondismento Nantua kaj al la kantono. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas la dua plej granda urbo de la departemento post Bourg-en-Bresse. La loĝantojn kiujn oni kutime nomigas *Oyonnaxiens*. 

La teritorio havas komunan limon kun . 

## Geografio 
Oyonnax situas en la norda parto de la departemento Ain, en la montomasivo Ĵuraso, ĉe la pordo de la natura regiona parko Alta-Ĵuraso kaj en la historia regiono Bugey.
La komunumo enhavas la urbon Oyonnax kaj aliajn konstruarojn oni trovas en Geilles, Bouvent, Massiat, Chatonnax, Mons kaj Veyziat, kiuj estas partoj de la ojonaksa komunumo.

### Hidrografio 
La urbon trapasas la rivero Ange kaj sia alfluanto Sarsouille.

eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj

### Vojoj kaj transportoj 
Aŭtovojo A404:

# Eliro 10 (ZI Sudo) (Bellignat)
# Eliro 11 (Oyonnax) ĉe 16 km : al la urbo.
# Eliro 12 (ZI Nordo) ĉe 17 km : Oyonnax, Arbent.

## Ĝemelurboj 
* 20px Eislingen en Germanio (depost 2001)

## Historio 
### Dua Mondmilito 
eta|maldekstra|Ceremonio en 2013: oni vidas aviztabulon kun la teksto *Les vainqueurs de demain à ceux de 14-18* ( La venkontoj al tiuj de 14-18)
La 11an de novembro 1943, okazis evento, kiu grandskale skuis kaj igis la francan rezistadon (gvidita de Charles de Gaulle) plene agnoskitan de la aliancanoj (britoj kaj usonanoj), nome defilado en la urbocentro, kontraŭ la malpermeso de la tiuepoka Viĉia registaro, submetita al nazioj, per publika afiŝo de la moto "La venkontoj al tiuj de 14-18".

## Famuloj 
En Oyonnax instruis, ekspoziciis kaj mortis hungardevena franca pentristo Gusztáv Miklós.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Ain
* Listo de urboj de Francio
* Oyonnax (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Ain
Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Etapaj urboj de Tour de France
Olivet

* **Olivet** estas franca komunumo en la departemento Loiret.
* **Olivet** estas franca komunumo en la departemento Mayenne.
Ozoir-la-Ferrière

**Ozoir-la-Ferrière** estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Seine-et-Marne kaj en la regiono Francilio, apud Torcy.

Ĝi havas proksimume 20 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomas *Ozoiriens* aŭ *Ozophoriciens*. Fine de  en la komunumo vivis 

## Geografio 
Eta rivero kun malgranda akvofluo, la *ru de la Ménagerie* aŭ *ru des Graviers*, elfluas el la forsto de Armainvilliers kaj trafluas la urbon.

Ozoir-la-Ferrière havas landlimojn kun la komunumoj Pontault-Combault, Roissy-en-Brie, Chevry-Cossigny, Lésigny, Gretz-Armainvilliers kaj Pontcarré.

## Ĝemelurboj 
* 20px Swords en Irlando
* 20px Esposende en Portugalio

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-et-Marne
* Listo de urboj de Francio
* Ozoir-la-Ferrière (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo


Kategorio:Komunumoj de Seine-et-Marne
Kategorio:Urboj de Francio
Kantono Grant (Vaŝingtonio)

**Kantono Grant** estas administra unuo en la meza parto de la usona ŝtato Vaŝingtonio. Ĝia administra sidejo situas en la urbo Ephrata, kaj la plej granda urbo en la kantono estas Moses Lake. La kantono ampleksas surfacan areon de 7 229 km², el kio 285 km² estas akvo. Laŭ la stato de la jaro  en la kantono vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km².

## Historio 
La kantono kreiĝis la  el parto de Kantono Douglas. Oni nomis ĝin honore al Ulysses S. Grant, usona generalo kaj prezidento.

## Vidu ankaŭ 
* Kantonoj de Vaŝingtonio

## Eksteraj ligiloj 
*Oficiala kantona retejo
*Fotaro pri Kantono Grant 

Grant
Orly

**Orly**  estas franca komunumo kaj pariza ĉirkaŭurbo, lokita en la departemento Val-de-Marne kaj en la regiono Francilio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento L'Haÿ-les-Roses [] kaj al la kantono '''', kaj estas la administra centro de la lasta. La teritorio havas komunan limon kun . 

Sesono de la flughaveno Parizo-Orly etendiĝas sur la teritorio de la komunumo, kiu cetere donis sian nomon al la flughaveno.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Val-de-Marne
* Listo de urboj de Francio
* Les Saules (stacidomo)
* Orly Ville (stacidomo)
* Caroline Aigle (Tramtransporto en Parizo)
* Cœur d'Orly (Tramtransporto en Parizo)
* Orly - Gaston Viens (Tramtransporto en Parizo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Komunumoj de Val-de-Marne
Kategorio:Urboj de Francio
Olivet (Loiret)

**Olivet** [olive] estas franca komunumo kaj ĉirkaŭurbo de Orleano, lokita en la departemento Loiret kaj en la regiono Centro-Valo de Luaro.

Ĝi havas proksimume 20 000 loĝantojn, kiujn oni kutime nomigas *Olivétains*.

maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
La komunumo situas ĉe la bordoj de la rivero Loiret, sude de Orleano kaj de la granda kurbiĝo de la Luaro. Danke al la rivero Loiret, brako de la Luaro, Olivet ĝuas belajn pejzaĝojn kaj promenejojn.

## Historio 
La unua nomo de la vilaĝo, en la 11-a jarcento, estis *Saint-Martin-du-Loiret*. La nomo "Olivet" verŝajne devenas de la franca *mont des oliviers* ("monto de la olivarboj").

Post la Dua Mondmilito, la Usonanoj tie starigis bazon, kiun ili forlasis kiam Francio eliris el la integrita komandaro de NATO. La bazo hodiaŭ gastigas francan regimenton.

## Partneraj urboj 
* 20px Fakenham (Britio), ekde 1982
* 20px Bad Oldesloe (Germanio), ekde 1996

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Loiret
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Komunumoj de Loiret
Kategorio:Urboj de Francio
Benny Morris

**Benny Morris** estas israela historiisto. Li naskiĝis en 1948 en la kibuco Ein HaHoresh, kaj liaj gepatroj estis judaj enmigrintoj de Britio. Li ricevis doktorato de la Universitato de Cambridge, kaj nuntempe li instruas en la Universitato Ben-Gurion de Negevo.

Morris estas konata kiel la ĉefa reprezentanto de la tiel nomataj "novaj historiistoj", grupo da Israelaj historiistoj kiuj kontraŭas la oficialan israelan version pri la originoj de la konflikto inter Israelo kaj la araba mondo.

En lia libro "la naskiĝo de la problemo de la Palestinaj rifuĝintoj 1947-49", Morris argumentas ke la plej multo de la 700.000 Palestinanoj kiuj forfuĝis de Israelo dum tiu periodo fuĝis ĉefe ĉar ili timis esti kaptitaj inter du fairoj, pro perfortaj israelaj agoj aŭ pro simpla timo de la Israelanoj, sed tamen ne estis organizita Israela plano por forpeli ilin. Tiu pozicio iras kontraŭ la akceptita versio da la faktoj de la Israelanoj, sed ankaŭ de la Palestinanoj.

Kategorio:Jerusalemanoj
Kategorio:Lernantaro de la Universitato de Kembriĝo
Kategorio:Kritikistoj de islamo
Kategorio:Israelaj historiistoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Cionistoj
Kategorio:Israelaj politikaj verkistoj
Kategorio:Novaj historiistoj