open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Zombor

**Zombor,** hungare **Zobor** estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Zombor situas en la plej griza parto

## Situo 
Zombor situas fine de sakovojo. Veľký Krtíš troviĝas je 22&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1327. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zobor 275 homoj, (157 da slovakoj en majoritato, 118 da hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko ĝis 1993. Inter 1938-1945 Zobor rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 1993 Zobor apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 90 homoj, (81 slovakoj, 4 hungaroj, 2 ĉeĥoj, unusola cigano).

## Vidindaĵoj 
* klasikisma preĝejo de 1845
* loĝdomoj el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Zobor naskiĝis hungara instruisto Lajos Rell.

## Fontoj 
* Germana Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Egoisma geno

**Egoisma geno** () estas popularscienca libro pri evolucia temo, eldonita en 1975, kies aŭtoro estas la britia biologo Richard Dawkins. La vorto "egoisma" en senco de la libro ne signifas, ke genoj havas iun ajn volon aŭ motivojn, sed estas nur priskribo de ilia agado. Persistis nur tiaj genoj, kies rezultoj servas al ilia propra celo. Kaj bono de organismo havas malpli grandan signifon kaj pli altaj niveloj de analizo havas nenian. Analogio povas esti, ke koko estas metodo por ovo por kreado de pli kaj pli da ovoj (La Ovoj plimultiĝas per kokoj).

Kategorio:Genetiko
Kategorio:Sciencaj libroj
Kategorio:Libroj aperintaj en 1975
Windows 3.1

**Windows 3.1** estas grafika operaciumo de Microsoft. Ĝi aperis la 6-an de marto 1992 kaj estas la posteulo de Windows 3.0.

Kategorio:Vindozo
Závada (distrikto Veľký Krtíš)

**Závada** hungare **Érújfalu** estas malgranda vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Závada situas en valo de rojo, laŭ ĉefvojo Lučenec-Veľký Krtíš. La lasta urbo troviĝas je 18&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1393 en formo *"Zaoud"*. En 1828 loĝis tie 454 vilaĝanoj en 34 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Zavada,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Érújfalu 203 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Závada 523 homoj, (504 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* luterana klasikisma preĝejo de 1822

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Mastrils

**Mastrils** estas komunumo de la komunumaro Kvin Vilaĝoj kaj la distrikto Landquart en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 557 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Mastrils situas sur monta deklivo ĉe la okcidenta flanko de la Alpa Rejno, vidalvide de la alfluejo de Landquart al Rejno. La plej malalta punkto de la komunumo situas sur alteco de 525 m s.m. ĉe la bordo de Rejno. La plej alta punkto estas kun 1825 m s.m. la montopinto *Zweierspitz* sur la kresto de la *Calanda-Masivo*. La komunumo konsistas el la tri setlejoj Isla, Tardisbrücke. Trätsch. La teritorio de Mastrils etendiĝas sur areo de 7,98 km², de kiuj 68,8% estas kovritaj de arbaro, 23,9% servas por agrikulturo kaj 2,5% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Mastrils limas en nordo al Bad Ragaz (SG), en nordoriento al Maienfeld, en oriento al Igis, en sudoriento al Zizers, en sudo al Untervaz, kaj en okcidento al Pfäfers (SG).

## Trafiko 
Kvankam Mastrils situas flanke de la gravaj trafikvojoj, ĝi bone atingeblas. La kantona ĉefvojo n-ro 3;13 pasas en nordoriento tra la komunuma teritorio sed poste per ponto al Landquart forlas ĝin. La svisa aŭtovojo A13 pasas aliflanke de la rivero, kaj tuj trans la ponto ekzistas la alveturejo Landquart. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per poŝtaŭtolinio al la stacidomo de Landquart.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Mastrils datiĝas el la jaro 1318 kiel *Ponstrils*. Dum mezepoko en Mastrils setlis romanĉlingvanoj. En la 14-a jarcento valzoj kreis kolonion en Mastrils, kiu en la 16-a jarcento estis germanigita. Ĝis la mezo de la 19-a jarcento Mastrils estis parto de la komunumo Zizers. En la jaro 1854 Mastrils fariĝis memstara komunumo de la komunumaro Kvin Vilaĝoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Mastrils
Ľuboriečka

**Ľuboriečka,** hungare **Kislibercse** [kiŝliberĉe], germane **Kleinlibertsch** estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Klein kaj kis signifas: malgranda.
300ra|eta|Ľuboriečka situas en la plej griza parto

## Situo 
Ľuboriečka situas en strikta valo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas je 19&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1335 en unueca formo *"Leberchee"*, poste en 1387 laŭ tiama hungara ortografio *"Kyslyberche"*. Inter 1554-1593 ĝi apartenis al la Osmana Imperio. En 1828 loĝis tie 510 vilaĝanoj en 63 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Kislibercse 210 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Ľuboriečka 193 homoj, (165 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Kristo
* sonorilostablo proksimume de 1800

## Eksteraj ligiloj 
* Ľuboriečka sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Pustá Kamenice

eta|maldekstra|250ra|Roko de Hápa
Municipo **Pustá Kamenice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en nordorienta submontaro de Žďárské vrchy, 15&nbsp;km okcidente de urbo Polička. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Preĝejo 
En la vilaĝo troviĝas preĝejo de Sankta Anna, kies bazplano estas malgrandigita de templa bazplano de Sankta Petro en Romo.

### Monumento 
Monumento al la loĝantoj pafmortigitaj en la arbaro apud limo de distriktoj Svitavy kaj Chrudim.

### Turismo 
En ĉirkaŭaĵo de la vilaĝo estas belegaj arbaroj kaj la fervoja stacio en Pustá Kamenice estas elirpunkto de blua signaro gvidanta tra profundaj arbaroj al Rybenské perníčky kaj al tuta supra parto de montaro ĉirkaŭ la urbo Svratka.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.
* Dr. Ing. František Mandys, CSc. – *Českomoravská vrchovina*. Eldonis Olympia en Prago en j. 1986.

## Pluaj fotoj 

Pustá Kamenice obecní úřad.jpg|Municipa ofico
Pustá Kamenice u školy.jpg|Ĉe lernejo
Pustá Kamenice čp 59.jpg|Domo n-ro 59
Pustá Kamenice čp. 95.jpg|Domo n-ro 95

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Poličsko 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Suprasvratka montetaro
Kategorio:Setlejoj en PPR Žďárské vrchy
Širákov

**Širákov,** hungare **Sirak** [ŝirak] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Širákov situas en la plej griza parto

## Situo 
Širákov situas laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas je 16&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1303 en formo *"Kezew"*, poste en 1356 *"Syrok"*. En 1715 oni komputis tie 2, post 5 jaroj 5 domojn. En 1828 loĝis tie 336 vilaĝanoj en 56 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sirak 301 homoj, (hungaroj en majoritato, slovakoj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Hont, al distrikto de Ipolynyék, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko. Inter 1938-1945 Sirak rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ekde 1993 Širákov apartenas al Slovakio. En 2001 vivis tie 255 homoj, (194 hungaroj, 61 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Širákov sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Sándor Halmágyi

**HALMÁGYI Sándor** (halma:dji) estis hungara verkisto, jursciencisto naskita en Magyarsárd la 2-an de aprilo 1832 kaj mortinta en Budapeŝto la 13-an de oktobro 1917.

## Biografio
Sándor Halmágyi studis en la unitariisma altlernejo de Koloĵvaro. Li partoprenis en la liberecbatalo de 1848-1849. Li studis juron en Peŝto je la komenco de la 1850-aj jaroj, poste li havigis diplomon de advokato en Marosvásárhely. Li estis interna kunlaboranto de la gazeto *Pesti Napló*, poste ĉefkunlaboranto en jaroj 1862–69 de la *Kolozsvári Közlöny*. Post 1867 li estis ĉefnotario de departemento Kolozs, poste prezidanto de la tribunalo de Nadjenjedo, poste de tiu de Lugoŝo. De 1881 li estis reĝa juĝisto de Budapeŝto. Li korespondadis kun poeto János Arany. Li tradukis hungaren romanojn de Sue.

## Verkoj
* *Saphira* (romano, Kolozsvár, 1859);
* *Elv és előítélet* (romano, Pest, 1864);
* *Az egyesbírósági rendszer és igazságügyi politikánk* (Bp., 1880).

## Fonto
Magyar Életrajzi Lexikon

Halmagyi, S.
Halmagyi, S.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Trimmis

**Trimmis** (historia romanĉa lingvo romanĉlingva nomo *Termin*) estas komunumo de la komunumaro Kvin Vilaĝoj kaj la distrikto Landquart en Kantono Grizono, Svislando. Ĝi havis 3010 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Trimmis situas ĉe la orienta bordo de la rivero Rejno en la sudo de la distrikto Landquart. Al Trimmis apartenas ankaŭ la vilaĝo Says, kiu de 1880 ĝis 2007 estis memstara komunumo, kaj la setlejoj Letsch kaj Talein. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 42,87 km², de kiuj 41,5% estas kovritaj de arbaro, 34,5% servas por agrikulturo kaj 4,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Trimmis limas en nordo al Zizers, en nordoriento al Grüsch, en oriento al Furna, en sudoriento al St. Peter-Pagig, en sudoriento al Castiel, en sudsudoriento al Calfreisen, en sudo al Maladers, en sudsudokcidento al Koiro, en sudokcidento al Valzeina, en okcidento al Haldenstein, kaj en nordokcidento al Untervaz.

## Trafiko 
Tra Trimmis pasas laŭlonge de la rivero Rejno la kantona ĉefvojo nr-o 3/13 kaj la svisa aŭtovojo A13, al kiu la plej proksima alveturejo situas 1,5 km norde en Untervaz. Ĝis 2006 Trimmis disponis pri haltejo ĉe la trajnlinio de Retia Fervojo de Landquart al Koiro, kiu tamen situis 1,5 kilometrojn for de la vilaĝo kaj tial estis nur malmulte uzata. Nun la komunumo estas konektita al la publika transportreto per la urba buslinkio n-ro de Koiro.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Trimmis datiĝas el la jaro 765 kiel *Tremine*. Dum mezepoko Trimmis apartenis al la Senjorujo Apermont kaj estis romanĉlingva. Pro almigro de valzoj en la 14-a jarcento la vilaĝo iom post iom germaniĝis. En la jaro 1519 Trimmis liberiĝis de la episkopa voktejo de Koiro kaj fariĝis memstara komunumo de la Supra Tribunalejo Kvar Vilaĝoj, kiu post la aliĝo de Haldenstein en la jaro 1803 estis alinomita al Kvin Vilaĝoj. La vilaĝo Says en la jaro 1880 sendependiĝis de Trimmis, sed kun efiko de la 1-a de januaro 2007 ĝi rekunfandiĝis kun la komunumo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Untervaz-Trimmis (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Trimmis
Géza Hankó

**HANKÓ Géza** (hanko:) estis hungara inĝeniero universitata profesoro naskita en Temeŝvaro la 27-an de oktobro 1895 kaj mortinta en Budapeŝto la 19-an de januaro 1973.

## Biografio 
Géza Hankó havigis sian diplomon en la teknikuniversitato de Budapeŝto. Unue li laboris en la katedro de geodezio de la teknikuniversitato, poste de 1923 li enpaŝis la servon de la tiam fondita Térképészeti Intézet (Topografia Instituto). En 1952 li prelegis pri fotogrametrio.

## Verkoj 
* *Fotogrammetria és alkalmazása* (Bp., 1942);
* *A fotogrammetria jelentősége a mérnöki gyakorlatban* (Bp., 1955);
* *Fotogrammetria* (I–II., Bp., 1952–1964);
* *A légi fényképek alkalmazása topográfiai és egyéb felméréseknél* (Bp., 1956);
* *Geodéziai kézikönyv* (III. 3. fejezet, Bp., 1960).

## Fonto 
Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj inĝenieroj pri geodezio
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Flago de Turka Respubliko Norda Kipro

eta|240px|
La **flago de la Turka Respubliko Norda Kipro** estas bazita sur la flago de Turkio kun la koloroj inversaj kaj du horizontalaj ruĝaj strioj aldonitaj ĉe la pinto kaj fundo kaj la duonluno kaj la stelo en ruĝa koloro.

Flago de Nord-Kipro estas hisata en la landoj kie ĝi havas diplomatiajn rilatojn, t.e. Turkio kaj la nesuverena aŭtonoma respubliko Naĥiĉevano en Azerbajĝano.

Flago de la Nord-Kipro estas uzata en opozicio al la flago de Kipro kiel flago de Turka Respubliko Norda Kipro. La loka uzo de la turka flago estas iom simila al la uzo de la greka flago en la resto de la insulo.

Turka Respubliko Norda Kipro
Kategorio:Turka Respubliko Norda Kipro
Donatismo

eta|250ra|Sankta Aŭgusteno kaj la donatistoj.
La** Donatismo** (kies membroj estis nomitaj berberaj kristanoj) estis kredo konsiderita kiel skismo de la plej granda eklezio, la katolika tradicio, kaj la plejparto troviĝis en la religia medio de la provincoj de romia Nordafriko en la Antikvo. Ili vivis en la romia provinco de Afriko kaj prosperis en la 4-a kaj 5-a jarcentoj.

Donatistoj estis rigoristoj, tenante ke la eklezio devas esti loko de sanktuloj, ne pekintoj, kaj ke sakramentoj, kiel ekzemple bapto, administritaj de *perfidantoj* (kristanoj kiuj forlasis la sanktajn skribaĵojn pro malpermeso de la aŭtoritato) estis malvalidaj. Verŝajne en 311, nova episkopo de Kartago estis konsekrita de iu kiu supoze estis perfidanto. Liaj kontraŭuloj konsekris mallongdaŭran rivalon, kiu estis sukcedita de Donatus, post kiu la skismo estis farita. Ili daŭre estis forto dum la epoko de Aŭgusteno de Hipono ĉe la fino de la 4-a jarcento, kaj malaperis nur post la araba konkero de Afriko en la 7a kaj 8-a jarcentoj.

Kategorio:Herezo
Kategorio:Historio de kristanismo
Kategorio:Kristanaj terminoj
Šuľa

**Šuľa** hungare **Süllye** [suje] estas vilaĝo kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Šuľa situas en valo de rojo, laŭ flankovojoj. Veľký Krtíš troviĝas je 26&nbsp;km.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1460 laŭ tiama hungara ortografio *"Swlye"*, kiel apartenaĵo de fortikaĵo Somoskő. En 1715 oni komputis tie 15 slovakajn familiojn. En 1828 loĝis tie 155 vilaĝanoj en 23 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Süllye 306 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nógrád (reĝa departemento), al distrikto de Gács, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šuľa 83 homoj, (80 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ligna sonorilostablo el la 17-a jarcento

## Famuloj 
En la iama Süllye naskiĝis hungara aktoro Vilmos Komlós.

Kategorio:Municipoj en distrikto Veľký Krtíš
Kalanchoe blossfeldiana

eta|Kalanchoe blossfeldiana
***Kalanchoe blossfeldiana*** aŭ **koralfloro** estas plantospecio el Madagaskaro, el genro kalanchoe. Ĝi altas 30&nbsp;cm, havas koralruĝajn florojn, kiuj floras de januaro ĝis aprilo. Ĝi estas ornamplanto, potplanto.
maldekstra|eta|Kalanchoe blossfeldiana
eta|maldekstra|Kalanchoe blossfeldiana, diverskolora
dekstra|eta|Kalanchoe blossfeldiana
Ĝia ĝardena kultivado komenciĝis en 1928 kaj disvastiĝis dum kelkaj jaroj dismonde. Oni reproduktas ĝin per semado, stikado de folioj, ŝosoj.

Ĝi povas flori, se ĝin tuŝas sunlumo je maks. 8 horoj, dum tri semajnoj. La florado ekokazas en la tria monato, post la komenciĝo de la lumreduktado. Dum la vintraj monatoj, la floraj koloroj estas palaj.

Kategorio:Krasulacoj
Kategorio:Sukulentaj plantoj
Dua koncilio de Niceo

eta|dekstra|Dua koncilio de Niceo
eta|dekstra|Agia Sofia de Niceo, kie okazis la Koncilio
La** Dua koncilio de Niceo** (, ) estas la sepa ekumena koncilio de katolikoj, ortodoksuloj, prakatolikoj kaj diversaj okcidentaj eklezioj. Ĝi okazis en 787 en Niceo (loko de la Unua koncilio de Niceo en nuna Turkio). Ĝi restarigis la honoradon de ikonoj kiuj estis subpremitaj per imperia edikto ene de la Bizanca Imperio dum la regado de Leono la 3-a.

## Historio 
La honorado de ikonoj estis subpremita per imperia edikto ene de la Bizanca Imperio dum la regado de Leono la 3-a. Lia filo, Konstantino la 5-a okazigis sinodon por oficialigi la subpremadon. Post la morto de Konstanino la 5-a, lia filo, Leono la 4-a, ankaŭ samopiniis; post la morto de Leono la 4-a en 780, tamen, lia edzino, Irene de Ateno, ekregadis. La imperiestrino estis pli favora al ikonoj, kaj ŝi decidis kunvoki koncilion por ilia restarigo.

La koncilio denove estis alvokita por kunveno en Niceo, ĉar Bizanco daŭre estis malfidita. La koncilio kunvenis la 24-an de septembro 787. Ĝi havis 350 membrojn: 308 episkopoj aŭ iliaj reprezentantoj subskribitaj. Prezidis Tarazio () la Patriarko de Konstantinopolo, kaj sep sesioj estis aranĝitaj en Niceo.

La papaj delegitoj esprimis sian aprobon de la restarigo de la admiro de ikonoj. La patriarko sendis plenan klarigon pri la konferencaj artikoloj de la koncilio al Hadriano la 1-a, kiu igis ĝin tradukita al latino.

## Decidoj 
La koncilio deklaris ke "Ĉar la sankta kaj viviga kruco estas ĉie starigita kiel simbolo", tiel ankaŭ devus la bildoj de Jesuo Kristo, la Virgulino Maria, la sanktaj anĝeloj, same kiel la sanktuloj kaj aliaj piaj kaj sanktaj viroj ktp., kaj ekspoziciitaj sur la muroj de preĝejoj, en la hejmoj, kaj en ĉiuj evidentaj lokoj.

## Sekvoj 
La Dua konsilio de Niceo estas famkonata en la Orienta Ortodoksa Eklezio kiel "La dimanĉo de la Triumfo de Ortodokseco" ĉiun jaron la unua dimanĉe post Pasko kaj denove la dimanĉon pli proksima al la 11-a de oktobro. La antaŭa festado festas la koncilion kiel la kulmino de la bataloj de la eklezio kontraŭ herezo, dum la lasta festas la koncilion mem.

Kategorio:Ekumenaj Koncilioj
Kategorio:Ortodoksismo
Kategorio:787
Zoltán Hankó

**HANKÓ Zoltán** (hanko:) estis rumanuja hungara apotekisto naskita en Koloĵvaro la 12-an de januaro 1910 kaj mortinta en Târgu Mureș la 20-an de junio 1978. 
## Biografio
Zoltán Hankó finis siajn studojn en Bukareŝto (1939), li diplomiĝis en Szeged (1941). Unue li laboris en la laboratorio de kuracilfabriko Hygea de Kluĵo; en 1945 oni nomumis lin gvidanto de la apoteko de Instituto pri Medicino kaj Farmacio de Târgu Mureș. De 1948 li estis preleganto de la universitato ĝis 1970. Li estis kunulredaktoro de *Farmacopeea Romănă* 7. (1956) kaj 8. (1965), kaj de la universitata lernolibro *Tehnica farmaceutică* (kune kun Victor Ciocănel, 1969). 
## Universitata notlibro
**Galenika III* (Marosvásárhely, 1957).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Hanko, Z.
Flago de Osetio

eta|Flago de Nord-Osetio—Alanio
eta|Flago de Sud-Osetio
La flago uzata de la Respubliko Nord-Osetio—Alanio (osete: Цӕгат Ирыстон — Алани тырыса) kaj la Respubliko Sud-Osetio (osete: Хуссар Ирыстоны тырыса) estas flago de tri egalaj horizontalaj strio, desupre malsupren blanka, ruĝa, kaj flava. Oni diras, ke la flago reprezentas la socian strukturon de antikva oseta socio, kiu dividiĝis en tri sociajn grupojn: la milita aristokrataro, la pastraro, kaj ordinaraj homoj. La koloroj estas simboloj de morala pureco (blanka), militema kuraĝo (ruĝa), kaj riĉeco kaj prospereco (flava). La proporcio de ambaŭ flagoj estas 1:2.

La sud-osetia konstitucio de la 26-a de novembro 1990 preskribas la flagon, kaj la Reguligo de la Nacia Flago la 30-an de marto 1992 konfirmis ĝin. La flago de Nord-Osetio—Alanio enleĝiĝis la 2-an de oktobro 1991, sed en decembro la meza strio ŝanĝiĝis al purpura koloro, kaj reŝanĝiĝis al ruĝa koloro je la 24-a de novembro 1994

La flagoj de Nord-Osetio—Alanio kaj Sud-Osetio estas preskaŭ identaj. La flago ankaŭ similas al tiu de la aŭstria ŝtato de Karintio, kiu estas reverso de la osetia flago.

La flago estas uzata ankaŭ de la por-Kartvelia Provizora Administra Estaĵo de Sud-Osetio, antaŭe en Kurta, kiu kontraŭas la apartisman registaron en Cĥinvalo, kiu estas subtenata de Rusio.

Kiam Nord-Osetio—Alanio estis parto de Sovetio, ĝi havas ruĝan flagon kun blua strio laŭ la maldekstra flanko, flava rikoltilo kaj martelo, kaj la vortoj "Nord-Osetia ASSR" kaj en la rusa kaj en la osetia. Je nur mallonga tempo antaŭ la kolapso de Sovetio, la flago anstataŭiĝis de la nuna flago.

## Historiaj flagoj de Nord-Osetio 
neniu|eta|Flago de Nord-Osetia Soveta Socialisma Respubliko, kaj poste de Respubliko Nord-Osetia—Alania (10a de decembro 1991 - 24a de novembro 24, 1994)
neniu|eta|Flago de Nord-Osetia Soveta Socialisma Respubliko (2a de oktobro 1991 - 10a de decembro 1991)
[neniu|eta|Flago de [Nord-Osetia ASSR|Nord-Osetia Aŭtonoma Soveta Socialisma Respubliko (ASSR), kaj poste de Nord-Osetia Soveta Socialisma Respubliko (24a de junio 1981 - 2a de oktobro 1991)]]
neniu|eta|Flago de Nord-Osetia ASSR (16a de junio 1954 - 24a de junio 1981)
neniu|eta|Flago de Nord-Osetia ASSR (28a de julio 1938 - 16a de junio 1954), kun oseta lingvo skribita en ciliraj literoj
neniu|eta|Flago de Nord-Oseta ASSR (3a de julio 1937 - 28a de julio 1938), kun kaj rusa kaj la oseta skribita en latinaj literoj

[neniu|eta|Flago de la [Nord-Kaŭkaza Montara Respubliko (1917-1922)]]

## Referencoj 
Sud-Osetio
Kategorio:Sud-Osetio
Son Masayoshi

eta|Son Masayoshi
**SON Masayoshi**(Transskribado Hepburn), (Japane:  [son masajoŝi] ; Koree: ; naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1957) estas Japana negocisto, entreprenisto. Li estas fondinto de SoftBank-grupo, prezidanto de SoftBank, prezidanto de SoftBank Telecom, prezidanto kaj CEO de SoftBank Mobile, posedanto de Fukuoka SoftBank Hawks.

Laŭ Forbes en 2010, lia neta aktivo estas 5.6 miliardoj da usonaj dolaroj, kaj li estas la 4-a plejriĉa Japano.

Son Taizō estas lia plijuna frato.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 孫正義 (masason) - Twitter

Kategorio:SoftBank
Kategorio:Japanaj miliarduloj
Kategorio:Japanaj entreprenistoj
János Krizosztom Hannulik

**János Krizosztom HANNULIK,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hannulik János Krizosztom** estis hungara piarista monaĥo, instruisto, poeto naskita en Predmér la 22-an de julio 1745 kaj mortinta en Nagykároly la 3-an de septembro 1816.

## Biografio 
János Krizosztom Hannulik aliĝis al la piaristoj en Privigye. Post la novicado li monaĥiĝis en 1765 en Rosenberg. Post 2 jaroj li instruis en Korpona, sed post jaro li  pristudis filozofion en Nagykároly. Li instruis en Máramarossziget (1770), poste studis  teologion en Nyitra (1772-1775), en la sekva jaro li instruis en Magyaróvár, ekde 1777 ĝis sia morto en la gimnazio de Nagykároly, kies direktoro li estis de 1800. Li estis en sia tempo unu el la plej renomaj poetoj en latina lingvo.
 
## Fontoj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* muzea bazo
* katolika leksikono

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Flago de Abĥazio

eta|250ra|1:2
La **flago de la Respubliko Abĥazio** estis kreita en 1991 de V. Gamgia. Ĝi estis oficiale adoptita la 23-an de julio 1992. La dezajno de la ruĝa kantono estas bazita sur la standardo de la mezepoka Abĥazia reĝlando. La malferma dekstra mano signifas "Saluton amikoj! Ne plu malamikoj!". La sep steloj en la kantono poste estis reinterpretitaj kiel la sep historiaj regionoj de la lando - Sadzen, Bzyp, Gumaa, Abzhywa, Samurzaqan, Dal-Tsabal kaj Pskhuy-Aibga.

La sep verdaj kaj blankaj strioj estas bazitaj sur la Nord-Kaŭkaza Montara Respubliko, kiu Abĥazio konsideras sin post la Unua Mondmilito. Sep estas sankta nombro por abĥazoj kaj la verdaj kaj blankaj strioj reprezentas la toleremon kiu permesas kaj Kristanismon kaj Islamon kunvivi.

## Similaj flagoj 

Dosiero:Flago-de-Usono.svg|Flago de Usono.
Dosiero:Flago-de-Abĥazio.svg|Flago de Abĥazio.
Dosiero:Flago-de-Kubo.svg|Flago de Kubo.
Dosiero:Flago-de-Porto-Riko.svg|Flago de Porto-Riko.
Dosiero:Flago-de-Grekio.svg|Flago de Grekio.
Dosiero:Flago-de-Liberio.svg|Flago de Liberio.
Dosiero:Flago-de-Malajzio.svg|Flago de Malajzio.
Dosiero:Morning_Star_flag.svg|Flago de Okcidenta Papuo
Dosiero:Flago-de-Togolando.svg|Flago de Togolando
Dosiero:Flago-de-Urugvajo.svg|Flago de Urugvajo.

Abĥazio
Kategorio:Naciaj simboloj de Abĥazio
Politiko de Angolo

**Politiko de Angolo** okazas en kadro de prezidenta respubliko, en kiu la Prezidanto estas samtempe ŝtatestro kaj registarestro, kaj de multpartia sistemo. Administra potenco estas ekzercita de la registaro. Leĝdona potenco estas respondeco de la registaro kaj parlamento.

Angolo ŝanĝiĝis de unu-partia marksisma-Leninisma sistemo kiel Popola Respubliko Angolo regita de la Populara Movado por la Liberigo de Angola (MPLA al formala plurpartia demokratio sekvante la balotadojn de 1992. Prezidanto José Eduardo dos Santos gajnis la unuan rondon de la balotado kun pli ol 49% el la voĉdono al Jonas Savimbi. La posta renovigo de civila milito kaj disfalo de la Lusaka Protokolo lasis multe da de ĉi tiu procezo sen stabileco, sed demokrataj formoj ekzistas, precipe la Nacia Asembleo.

Nuntempe, politika potenco estas koncentrita en la Prezidanteco. La administra filio de la registaro estas kunmetita de la Prezidanto, la Ĉefministro (nuntempe Paulo Kassoma) kaj Konsilio de Ministroj. Dum jardekoj, la politika povo koncentriĝis en la Prezidanteco kiu ĝin praktikis de formo sufiĉe aŭtoritateca. La nuna prezidanto estas José Eduardo dos Santos.

[110px|eta|Prezidanto de la respubliko, [José Eduardo dos Santos.]]
La Konsilio de Ministroj, integrita de ĉiuj ministroj, kunvenas regule. La Regantoj de la 18 provincoj estas nomumitaj de la prezidanto. La konstitucia leĝo de 1992 establis ĝis 2010 la ĝeneralajn liniojn de la strukturo de la registaro kaj ĝi difinas la rajtojn kaj devojn de la civitanoj.

La jura sistemo baziĝas en la portugala sistemo, sed ĝi estas malforta. La Supera Kortego de Justeco agas kiel tribunalo de apelacio. Konstitucia Tribunalo kun povo de juĝa revizio neniam estis konstituita.

La lastaj parlamentaj elektoj okazigis en septembro de la 2008, estante gajnanto la partio MPLA, kun la 81% de la voĉdonoj.
Kvarmakula klika skarabo

eta|Fig. 9: *Ampedus quadrisignatus*
**Kvarmakula klika skarabo** (*Ampedus quadrisignatus* (Gyllenhal, 1817)) estas skarabo el elateredoj, el genro Ampedus. Ĝi vivas en la Karpat-baseno sur putriĝantaj arboj, oni trovis ilin sur hungaraj montoj Mecsek, Verteŝ, Borĵonj, Vilanji-montaro.

Ĝi grandas 11-14 mm, karakterizas ĝin kvar makuloj sur granda citronflava parto de la skrabaj flugiloj. La flugilfinoj estas nigraj, la nigra parto povas esti triono de la flugilkovrilo.

La tria antena artiko estas larĝa triangulo, precipe ĉe maskloj. Ĉiu antena artiko estas senbrile nigra.

Ĝia larvo vivas en putriĝanta ligno de karpeno, kverko, fago, sed precipe en tiu de birda sorpujo. La larvo predas la larvojn de *Aesalus scarabaeoides, Ampedus quadrisignatus, Isorhipis melasoides, Isorhipis nigriceps, Prostomis mandibularis* kaj *Sinodendron cylindricum*. La imago travintrumas same tie.

La skarabo mem forlasas la lignon printempe por kelkaj tagoj.

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj

Kategorio:Skaraboj
1528 Conrada

'*1528 *Conrada''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana maroficiro Fritz Conrad (1883–1944), vicadmiralo dum la dua mondmilito.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1940
Hiberna-skota misio

[eta|[Sankta Kolumbao, unu el la plej konataj misiitoj de la hiberna-skota misio]]
La **hiberna-skota misio** estis misio gvidita de irlandaj kaj skotaj monaĥoj kiuj disvastigis kristanismon kaj establis monaĥejojn en Britio kaj kontinenta Eŭropo dum la Mezepoko. La misio originis de 563 per la fondado de Iona de la irlanda monaĥo sankta Kolumbao kaj komence koncernita por la gaeloj de Dalriada kaj konvertanta la piktojn. Dum la venontaj jarcentoj la misio kreskis en povo kaj influo kaj disvastiĝo tra anglosaksa Anglio kaj la Franka Imperio. La frua misio ofte estas rilata al la kristana praktiko konata kiel kelta eklezio, kiu estis distingita de siaj organizoj ĉirkaŭ monaĥejoj prefere ol diocezoj kaj certaj idiosinkraziaj tradicioj.

Kategorio:Kristanismo en Anglio
Kategorio:Kristanismo en Skotlando
Kategorio:Kristanismo en Irlando
Kategorio:Kristanismo en Francio
Kategorio:Kristanismo en Germanio
Kategorio:Kristanismo en Belgio
Kategorio:Kristanismo en Nederlando
Kategorio:Kristanaj misioj
Trifești

**Trifești** estas la nomo de pluraj lokoj en Rumanio:
* Trifești (Horea) en komunumo Horea en distrikto Alba
* Trifești (Lupșa) en komunumo Lupșa en distrikto Alba
* Trifești (Iași), komunumo en distrikto Iași
* Trifești (Neamț), komunumo en distrikto Neamț
1530 Rantaseppä

'*1530 *Rantaseppä''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

Ĝi estis sendepende remalkovrita la 18-an de septembro elde Uccle de la belga astronomo Eugène Joseph Delporte kiu anoncis pli frue la malkovron.

## Nomo 
Ĝi ricevis, en ŝia honoro, la nomon de la finnlanda astronomino Hilkka Rantaseppä-Helenius (1925 - 1975).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Burton (Kantono King, Vaŝingtonio)

**Burton** estas nemunicipiĝinta komunumo en Kantono King (Vaŝingtonio). Ĝi estas historia ĉestranda loĝregiono en Insulo Vashon. La urbeto Burton situas ĉe la istmo inter du golfetoj, Inner resp. Outer Quartermaster Harbor. Ĝin nomis en 1892 s-ino Miles Hatch memore de sia hejmurbo, Burton, Ilinojso. En tiu jaro oni komencis evoluigi la lokon, kaj fondiĝis kolegio kaj vendejo. Industrioj tiutempaj inkluzivis arborikoltado, ŝindofabrikadon, kaj brikfaradon.

## Eksteraj ligiloj 
Camp Burton, tendumejo/kunvenejo en Burton, Kantono King (en la angla)

Kategorio:Unincorporated communities in King County, Washington
Niculești (Buzău)

**Niculești** [nikuleŝtj] estas vilaĝo en Rumanio administre apartenanta al Vintilă Vodă.

Niculești situas en la valo de la rivero Slănic, ĉe vojo 203K, iranta de Vintilă Vodă al Buzău.
* 3 km nord-okcidente situas la komunuma centro Vintilă Vodă.
* 4 km sude situas Dogari.
* 3–4 km okcidente situas Coca-Antimirești kaj Coca-Niculești.

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Buzău
Slănic (rivero, Buzău)

**Slănic** [slənik] estas rivero en la rumana distrikto Buzău. Ĝi fontas en la Buzău-montaro kaj ĉe Sapocă fluas en la riveron Buzău. La provinca vojo 203K akompanas ĝian valon de Lopătari ĝis la riverfino.

Ĝia nomo devenas de slava vorto, kiu signifas "salo". Efektive en tiu regiono troveblas salo (kiu donis la nomon ankaŭ al la samdistriktaj riveroj Sărat kaj Sărata).

La rivero estas grandparte nereguligita kaj fluas en larĝa fluejo, parte en vastaj kurbiĝoj. Post pluvegoj en 2005 oni tamen konsideras firmigi ĝian dekstran bordon ĉe Aldeni.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto Buzău

Kategorio:Riveroj en Rumanio
Kategorio:Distrikto Buzău
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
1529 Oterma

'*1529 *Oterma'''* estas mezgranda asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la finnlandan astronominon Liisi Oterma.

## Ecoj 
La , 1529 *Oterma'' kaŝis stelon de magnitudo 10,2 de Sagitario; la kaŝado estis videbla elde Aŭstralio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1938
Resalto (ĵonglado)

**Resalto** aŭ **resalta ĵonglado** estas speco de ĵonglado kiu ekis komence de la 20a jarcento. Ĝi plivastigas la tipan ĵongladon, nomata aera, danke al la eblo por la objektoj resalti. La movaĵoj estas en tiu speco ekde la resalto estas partoprenanta, kontrolata kaj ĉiam en tiu movaĵo.

La plej taŭga objekto por la resalto estas la pilko. Kompreneble, la pilko, pro ĝia formo, estas la objekto kiu faras la plej regulan resalton. Aliaj objektoj tamen povas esti uzata kiel la ringoj aŭ klaboj. Kelkfoje, aliaj specoj de ĵonglado, kiel la diabolo, ankaŭ uzas tiun novaĵon por plivastigi la eblecojn.

La grundospeco kaj la materio uzataj por resaltigi la objektojn estas ĉefa afero por la resaltigaj ĵonglistoj. La plej simpla grundo estas ebeno glata kaj horizontala, kiu permesas simplaj vojiroj. Ankaŭ eblas uzi nehorizontalajn grundojn, aŭ murojn, kiel jam LA Street, unua ĵonglisto konata por spektaĵoj per resalto en 1917. Rudy Horn kaj aliaj samtempanoj uzis tamburojn por la ritmoj faritaj de la sonoj per la resaltoj.

La resalta ĵonglado konis plivastiĝon dum la lastaj jaroj, precipe en Francujo danke al DVD « *Bouncing in Paris* » farita de Vincent Bruel kaj Jean-François Valentin kiuj uzas eblojn de urbaĵoj kaj ĵonglskribsistemo.

Kategorio:Ĵonglado
Flago de Maŭricio

La **flago de Maŭricio** estis oficialigita la . Ĝi konsistas el kvar horizontalaj strioj, de supre:
* ruĝa (simbolas luktadon por sendependeco),
* blua (simbolas la Hindan Oceanon),
* flava (simbolas lumon de la sendependeco super la liberigita lando),
* verda (simbolas terkulturadon kaj koloron de la insulo dum la tuta jaro.

## Historiaj flagoj

Dosiero:Flag of Mauritius (1906–1923).svg|Kolonia flago (1906-1923)
Dosiero:Flag of Mauritius (1923–1968).svg|Kolonia flago (1923-1968)

## Vidu ankaŭ 
* blazono de Maŭricio
* nacia himno de Maŭricio

Maŭricio
Kategorio:Naciaj simboloj de Maŭricio
Tonikoparalelo

**Tonikoparalelo** estas la paraleltonalo de toniko. Kutime la paraleltonalo estas minora, se la toniko estas maĵora kaj  inverse. Ekzistas tamen ankaŭ apartaj kazoj, en kiuj la minortonika paralelo ankaŭ estas minora, respektive la maĵortonika paralelo ankaŭ estas maĵora.

## Ĉiuj formoj de la tonikoparalelo 
La minuskloj reprezentas kiel kutime en la harmoniscienco minortonalojn, la majuskloj maĵortonalojn. Principe la minorparalelo ĉiam estas eta tercio sub la maĵortonalo kaj la maĵorparalelo etan tercion super la minortonalo. Maĵorigita minortonalo estas tia tonalo kun la sama nomo, tamen la pokaze alia modalo: ekzemple c-minoro → C-maĵoro

## Ekzemploj 
### Toniko: A-maĵoro 
* Tp: etan tercion malsupren kaj en minoro → f♯-minoro
* TP: etan tercion malsupren kaj en maĵoro → F♯-maĵoro
* tP / tp ne ekzistas, ĉar la toniko estas maĵora.

### Toniko: d-minora 
* Tp / TP ne ekzistas, ĉar la toniko estas minora.
* tP: etan tercion supren kaj en maĵoro → F-maĵoro
* tp: etan tercion supren kaj en
*:– minoro → f-minoro
*:– maĵoro (ĉe f-minoro) → A♭-maĵoro

## Uzeblecoj de la tonikoparalelo 
Oni povas uzi la tonikoparalelon por la elformado de la klasika kadenco. Krome oni ŝatas uzi la tonikoparalelon ene de maĵortonalo por krei falsan finon, tio signifas, seniluziigi la atendon de toniko.

## Vidu ankaŭ 
* Kvintociklo
* Intervalo

Kategorio:Harmoniscienco
Kalifazano

La **Kalifazano**, *Lophura leucomelanos*, estas fazano troviĝanta en arbaroj kaj arbustaroj, ĉefe en montetoj de Himalajo, el rivero Induso al okcidenta Tajlando. Ĝi estis enmetita ankaŭ en Havajon (kvankam ĝi estas iome rara), kie ĝi estas konsiderata invada specio ĉar ĝi konsumas kaj disigas semojn de invadaj plantospecioj.

Maskloj estas ege variaj depende de la koncerna subspecio, sed ĉiuj havas almenaŭ parte brilan bluecnigran plumaron, dum inoj estas ĝenerale brunecaj. Ambaŭ seksoj havas nudan ruĝan vizaĝon kaj grizecajn krurojn (kio separas ĝin el la ruĝkrura Arĝenta fazano). Ĝi estas ĝenerale komuna kaj disvastigata, kvankam tri el ties orientaj subspecioj (*oatesi*, *lineata* kaj *crawfurdi*) estas konsiderataj minacataj kaj *moffitti* estas praktike nekonata en naturo. kvankam jam ne en ties *Indian Sporting Birds*.

## Taksonomio 
La Kalifazano estas proksime rilata al la Arĝenta fazano kaj oni scias ke ambaŭ hibridiĝas. La situo de la taksono *lineata* kaj *crawfurdi* estis temo prisdisputata, kaj kelkaj fakuloj traktas ilin kiel subspecioj de la Kalifazano  Ili havas grizecajn krurojn kiel ĉe la Kalifazano, sed ties plumaro estas pli proksima al de kelkaj subspecioj de la Arĝenta fazano. Aldone, kiel ĉe la Arĝenta fazano, *lineata* kaj *crawfurdi* troviĝas oriente de la Rivero Iravadio, granda zoogeografia barilo, dum ĉiuj aliaj subspecioj de la Kalifazano troviĝas okcidente de la rivero (*oatesi*, subspecio de la Kalifazano, estis foje vidinformita oriente de tiu rivero,). Baze sur analizoj de DNA oni ĵus konfirmis, ke *lineata* kaj *crawfurdi* estu konsiderataj subspecioj de la Kalifazano.

## Aspekto 
[dekstra|eta|Masklo de *L. leucomelanos lathami* en [Nacia Parko Kaziranga, Barato]]
Maskloj havas totalan longon de 63 al 74&nbsp;cm dum inoj de 50 al 60&nbsp;cm.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Kalifazano

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
1533 Saimaa

'*1533 *Saimaa''''' estas malgranda, ne tre hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la finnlanda astronomo Yrjö Väisälä elde la Observatorio de Iso-Heikkilä en Turku.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la lago Saimaa, en sud-oriento de Finnlando.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yrjö Väisälä
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1939
Vikario de Kristo

**Vikario de Kristo** (el la latina Vicarius Christi, Vikario de Dio estas uzita kiel ekvivalenta titolo) estas historia esprimo uzita laŭ malsamaj manieroj, kun malsamaj teologiaj implicoj. Vikario estas servisto kiu reprezentas reganton en kelkaj administraj aferoj pri sia regno, ekvivalentaj titoloj inkludas "reprezentanton" aŭ "kontroliston". La titolo nun estas uzita en Katolikismo rilate al la episkopoj kaj pli specife al la Episkopo de Romo (la papo). 

*
Kategorio:Titoloj
Kategorio:Kristanaj terminoj
Kokofazanoj

La **kokofazanoj** (genro ***Lophura***) estas fazanoj de la familio de Fazanedoj.

La genro enhavas 12 speciojn kaj kelkajn subspeciojn.

## Specioj 
[eta|maldekstre|250px|*[Lophura swinhoii* - Blua fazano]]
* *Lophura bulweri* - Bridofazano
* *Lophura diardi* - Siama fazano
* *Lophura edwardsi* - Eduarda fazano
* *Lophura erythropthalma* - Ruĝokula fazano
* *Lophura hatinhensis* – Vjetnama fazano
* *Lophura hoogerwerfi* - Aceha fazano
* *Lophura ignita* - Krestofazano
* *Lophura × imperialis* - Imperia fazano
* *Lophura inornata* - Salvadoria fazano
* *Lophura leucomelanos* - Kalifazano
* *Lophura nycthemera* - Arĝenta fazano
* *Lophura swinhoii* - Blua fazano

## Taksonomia noto 
*Lophura hatinhensis* kaj *Lophura hoogerwerfi* estas foje konsiderataj subspecioj, pro kio la genro havus nur 10 speciojn. Ankaŭ aliaj subspecioj estas foje konsiderataj distingaj specioj.

La genra nomo *Lophura* devenas el la greka vorto *lophos* por kresto aŭ tufo.

Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Fazanedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Orientaj katolikaj eklezioj

250px|eta|Kunveno de armenaj katolikaj episkopoj en Jerusalemo, ĉ. 1880
La **Orientaj katolikaj eklezioj** aŭ **grek-katolikaj** estas sendependaj, aŭtonomaj (en la latina, *sui quaeque iuris*) eklezioj en plena komunio kun la Episkopo de Romo, la papo. Ili konservas la plurjarcentajn liturgiajn, religiajn kaj teologiajn tradiciojn de la diversaj orientaj kristanaj eklezioj kun kiuj ili estas asociitaj historie. Dum doktrinaj diferencoj dividas la orientajn kristanajn ekleziojn en grupoj ne en komunio unu kun la alia, la Orientaj katolikaj eklezioj estas unuigitaj unu kun la alia kaj kun la Latina Eklezio, kvankam ili varias en teologia emfazo, formoj de liturgia adoro kaj populara pieco, kanonika disciplino kaj terminologio. Precipe, ili rekonas la centran rolon de la Episkopo de Romo ene de la Kolegio de Episkopoj kaj lia neeraripovo dum parolado *ex cathedra*.

La plejmulto de la orientaj katolikaj eklezioj havas ekvivalentojn en orientaj nekatolikaj eklezioj, de kiuj ili apartiĝis aŭ pro teologiaj malkonsentoj aŭ pro diferencoj de kompreno pri la rolo de la Episkopo de Romo de la rom-katolika eklezio.

La Orientaj katolikaj eklezioj estis situantaj historie en Orienta Eŭropo, la azia Mezoriento, Nordafriko kaj la hinda subkontinento, sed estas nun, pro migrado, troveblaj en Okcidenta Eŭropo, Ameriko kaj Oceanio laŭ la mezuro de formado de plenskalaj ekleziaj strukturoj kiel ekzemple eparkejoj, laŭ la latinaj diocezoj. Unu lando, Eritreo, havas nur orientan katolikan hierarkion, sen ia latina strukturita hierarkio.

La esprimoj *bizanca katoliko* kaj *greka katoliko* estas uzitaj pri tiuj kiuj apartenas al eklezioj kiuj uzas la bizancan liturgion. La esprimo *orienta katoliko* inkludas tiujn, sed estas pli larĝa, ĉar ĝi kovras ankaŭ katolikojn kiuj sekvas la aleksandrian, antioĥian, armenan kaj ĥaldean liturgiajn tradiciojn.

## Eklezioj 
eta|500px|Landoj kiuj havas ĉefsidejon de orientaj katolikaj apartaj eklezioj (ruĝe: bizanca rito, verde: aleksandria rito, flave: aliaj)
Nuntempe estas 23 orientaj katolikaj eklezioj:

* aleksandria tradicio:
** eritrea katolika eklezio
** etiopa katolika eklezio
** kopta katolika eklezio
* antioĥia tradicio:
** maronita eklezio
** siria katolika eklezio
** siria-malankara katolika eklezio
* armena tradicio:
** armena katolika eklezio
* ĥaldea tradicio:
** ĥaldea katolika eklezio
** siria-malabara katolika eklezio
* konstantinopola tradicio:
** albana grek-katolika eklezio
** belorusa grek-katolika eklezio
** bulgara grek-katolika eklezio
** greka grek-katolika eklezio
** hungara grek-katolika eklezio
** itala-albana grek-katolika eklezio
** kroata grek-katolika eklezio
** makedona grek-katolika eklezio
** melkita grek-katolika eklezio
** rumana grek-katolika eklezio
** rusa grek-katolika eklezio
** rutena grek-katolika eklezio
** slovaka grek-katolika eklezio
** ukraina grek-katolika eklezio

## Vidu ankaŭ 
* Aleksandria rito
* Kongregacio por la Orientaj Eklezioj

Kategorio:Katolikismo
Kolegio de Episkopoj

La esprimo **Kolegio de Episkopoj** estas uzita en la katolika teologio por priskribi la episkopojn, kiel la posteulojn de la apostoloj en komunio kun la papo, kiu estas la episkopo de Romo. Kun la papo, la kolegio partoprenas la spiritan asiston kaj regadon de la Romkatolika Eklezio.

Kategorio:Romkatolika Eklezio
*
Reĝino de la Ĉielo en katolika arto

eta|250ra|La plej frua bildo pri Maria "Reĝino de la Ĉielo"
La bildigo de la Virgulino Maria kiel la **Reĝino de la Ĉielo** estis populara temo en la katolika arto dum jarcentoj.

Frua kristana arto prezentas Marian en levita pozicio. Ŝi portas sian dian filon en siaj manoj, aŭ tenas lin. Post kiam li supreniris en ĉielon, li vivas en la Gloro. Maria, lia patrino, eniris en la ĉielon pro sia filo kaj partoprenas lian ĉielan gloron. Unu el la temoj en la bildigo de la virgulino estas la Kronado, ofte konstruita sur la tria fazo de la Ĉieliro de Maria en kiu laŭ la tradicio, ŝi estas kronita kiel la Reĝino de la Ĉielo. Rakontaj bildoj de la Kronado de la Virgulino ofte povas esti distingitaj de alegoriaj bildoj de la Reĝino de Ĉielo per la apero en ili de okazaĵoj de la lastaj tagoj de la virgulino sur la tero, kiel ekzemple la mortolito, apostoloj kaj amikoploro por ŝi.

La plej frue konata romia bildo de "Sankta Maria Reĝino" prezentanta la Virgulinon Maria kiel Reĝinon venas de la 6-a jarcento kaj troviĝas en la la modesta preĝejo Sankta Maria la Antikva, konstruita en la 5-a jarcento en la Roma Forumo. Ĉi tie la Virgulino Maria estas prezentita kiel imperiestrino. Kiel unu el la plej fruaj romiaj katolikaj preĝejoj, tiu preĝejo estis uzita de Johano la 7-a en la frua 8-a jarcento kiel la ejo de la episkopo de Romo. Ankaŭ en la 8-a jarcento, la Dua koncilio de Niceo dekretis ke tiaj bildoj de Maria devus esti honoritaj.

La virgulino kiel reĝino estis temo en multaj libroj verkitaj en ŝia honoro en la 13-a jarcento en Francio. En tiuj literaturaĵoj ŝi estis reĝino de la ĉielo tuj post la "dormo" kaj jam ĉiele ŝi estis kronita en mezo de anĝeloj, kaj reĝino de la tero kie ŝi konstante manifestis sian potencon. La koncepto estis portita al arto en preĝejoj, ekz. multaj katedraloj estis dediĉitaj al ŝi kiel Reĝino de la Ĉielo, aperanta en reĝa stato.

En la frua 16-a jarcento, Protestantaj reformantoj komencis malinstigi la Marian arton, kaj kelkaj kiel Kalvino aŭ Zvinglo eĉ instigis ĝian detruon. Sed post la Koncilio de Trento en la duono de la 16-a jarcento konfirmiĝis la admiro de mariaj pentraĵoj por katolikoj. Maria ofte estis pentrita kiel Madono kun krono, ĉirkaŭita de steloj, starante sur la mondo aŭ luno. Post la venko kontraŭ la turkoj ĉe Lepanto, Maria estas prezentita kiel la Reĝino de Venko, foje uzante la kronon de la Habsburg-imperio. Naciaj interpretoj ekzistis en Francio ankaŭ, kie Jean Fouquet pentris la Reĝinon de Ĉielo en 1450 kun la vizaĝo de la amantino de reĝo Karolo la 7-a. Statuoj kaj bildoj de Maria estis kronitaj de reĝoj en Pollando, Francio, Bavario, Hungario kaj Aŭstrio, foje certe uzante kronojn antaŭe uzitaj de teraj monarkoj. Lastatempa kronado estis tiu de la bildo de Salus Populi Romano en 1954 de Pio la 12-a. Admiro de Maria kiel reĝino daŭras en la 21-a jarcento, sed artaj esprimoj ne havas la ĉefrolon kiel en antaŭaj tempoj.

Kategorio:Katolikismo
Kategorio:Maria en arto
Konkordato de Worms

La **konkordato de Worms** (foje nomata ) estis interkonsento inter papo Kaliksto la 2-a kaj Henriko la 5-a (Sankta Romia Imperio) la 23-an de septembro 1122 proksime de la urbo Worms. Ĝi alportis la finon de la unua fazo de la investitura konflikto inter la papado kaj la imperiestroj de la Sankta Romia Imperio kaj estis interpretita kiel la ĝermo de naci-bazita suvereneco konfirmita en la Vestfalia Paco (1648).

La imperiestro rezignis pri la rajto investi ekleziulojn kun ringo kaj bastono, la simboloj de ilia spirita potenco, kaj garantiis elekton de la kanonoj de katedralo aŭ abatejo kaj liberan konsekron. La du finiĝis per donado paco. La Konkordato estis konfirmita en la unua laterana koncilio en 1123.

La Konkordato de Worms estis parto de la plej grandaj reformoj prezentitaj de multaj papoj, precipe Gregorio la 7-a.

Kategorio:Worms
Worms
Kategorio:Sankta Romia Imperio
Kategorio:1122
Kategorio:Kristanismo
Kategorio:Investitura konflikto
Albert George Wilson

Li ricevis sian doktorecon de filozofio pri matematiko en *Caltech* en 1947 kun disertaĵo pri *Akse simetriaj provarmaj streĉoj en duone nefinita solido*.

En 1949 li ricevis postenon en la Observatorio de Monto Palomar, en 1953 li iĝis adjunkta direktoro de la Observatorio Lowell, kaj direktoro inter 1954 kaj 1957. Pli malfrue, li laboris por la RAND Corporation kaj plurajn firmaoj de la privata sektoro.

En 1962 li estis la eldonisto fondinto de la priastronomia revuo Icarus, de 1966 al 1972 li okupis la postenon de asociata direktoro de *McDonnell-Douglas Advanced Research Laboratories*, li estis poste adjunkta instruisto en Universitato de Suda Kalifornio kie li donis kursojn pri filozofio kaj scienco ĝis sia emeritiĝo.

Li poste aniĝis al la *Institute for Man and Science* (Instituto por la Homo kaj la Scienco) kaj la *Institute of the Future* (instituto por la Estonteco), farante lekciojn kaj konsultadojn por ambaŭ grupoj.

Li malkovris plurajn asteroidojn kaj kunmalkovris la periodan kometon 107P/Wilson-Harrington.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Albert George Wilson

## Eksteraj ligiloj 
*  Biografio 
*  Nekrologo, el *American Astronomical Society* 

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj