Santo Calì

**Santo CALÌ** (Linguaglossa, la 21-an de oktobro 1918 - la 16-an de decembro 1972) estis poeto, instruisto  kaj homo de la itala kulturo.

Post kiam li ĉeestis en la Universitato de Romo, sub la gvido de la plej grandaj kleruloj de la tempo, li diplomiĝis en Katanio kun tezo titolita "La Folkloro en la nordorienta regiono de Etna", malkaŝante sian fervoran intereson pri la tradicioj de sia lando. Li estis multfaceta viro, kun vastaj interesoj, kiu engaĝiĝis pasie pri ĉio, kion li kredis. Li dediĉis sian vivon al politika devo, instruado kaj kulturo. Kiel juna viro li servis en la separisma movado kaj poste aliĝis al la Itala Komunista Partio, en kiu li aktive partoprenis la politikan vivon de Linguaglossa. Kiel instruisto li estis inter la unuaj, kiuj uzis novan manieron igi lernejojn pli demokratiajn kaj pli malfermajn al novaj aferoj. En tempoj, kiam ne estis aktualaj novaĵoj en la lernejo, li ofte ligis sian instruadon al la faktoj de la nuntempo kaj por ĉi tiu celo, ekzemple, li portis artikolojn al lernejo kaj komentis ĝin kune kun siaj studentoj. Calì estis literatura kaj erudicia homo. Li tradukis en la sicilian kaj reinterpretis kelkajn poetojn de la pasinteco, kiel ekzemple la poetoj de la Palatina Antologio en "Mara Sgamirria", Marcialo en "Epigramoj de Marcialo", Giovenale en "Fimmina", verkis eseojn pri folkloro, etnologio, sociologio, historio. kaj de arta historio. Por la studentoj de Linguaglossa, li verkis la tekston "Il mio paese", plena de novaĵoj pri la legendoj, la kantoj, la eminentuloj, la historio de Linguaglossa. En la teksto ankaŭ ekzistas statistikaj datumoj pri la teritorio, loĝantaro, geografio kaj ekonomio de la lando. Li ankaŭ kolektis kaj komentis la poemojn de la gimnazianoj, kiujn li instruis kaj aranĝis, ke ili estis publikigitaj en la du tekstoj "Hiacintoj por via spirito" kaj "Ruĝa Tulipo".

Santo Calì komponis multnombrajn dialektajn poemojn. Li komencis en 1947, kun la verko "Mungibeddu", kiu malgraŭ viveca aprezado kaj gajnante multajn premiojn, ankoraŭ prezentis vortaron riĉan je italismoj, li tiam metis paŭzon de multaj jaroj, ĉar li estis tro okupita pri mil aliaj agadoj, kaj li rekomencis kelkajn jarojn antaŭ ol li mortis per abunda produktado de alta lingva kaj arta matureco. Liaj poemoj, fakte dialektaj, fariĝis vera lingvo. Ĉi tiu atingo estis la rezulto de longa serĉado de popolaj kantoj, legendoj, frazoj, terminoj de la plej humilaj homoj de Etna, kaj la frukto de profunda historia esplorado pri la sicilia 18-a jarcento, precipe pri la laboro de kaj sur la arkivoj de la familio Privitera. Iuj el liaj poemoj estas pri amo, la plimulto el ili esprimas fortan politikan kaj socian streĉon, de kiu Domenico Tempio elstarigas doloron pri la kondiĉoj de ekspluatado, al kiuj la kamparanoj estis submetitaj.

En la libro "Legendo de Etno", anstataŭe, li kolektis ok legendojn, lernitajn de la poeto per la voĉo de la kamparanoj kaj paŝtistoj kiuj vivis sur la deklivo de la vulkano kaj reverkis uzante lingvon kie la literatura registro kaj la populara registro kunekzistas, kreante mirindan lingvan ludon surbaze de kiu la idiliaj tonoj de la priskriboj de la Etna-pejzaĝoj alterniĝas kun la popularaj tonoj de la bunta vortaro linguagloss-a. Li instruis ĉe la mezlernejo Michele Amari en Giarre. Multaj el liaj poeziaj komponaĵoj estis eldonitaj postmorte en la kolekto *La notti longa* (1972).

Kategorio:Italaj eseistoj
Kategorio:Italaj poetoj
Kategorio:Enigmodezajnistoj