open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Ottenbach ZH

**Ottenbach ZH** estas komunumo en la distrikto Affoltern, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 2296 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Ottenbach situas en la Reussvalo je la deklivo de la monteto *Isenberg*. Ĝi estas la plej okcidenta komunumo de la Kantono Zuriko.

## Trafiko 
Per poŝtaŭtobuso Ottenbach estas konektita al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
### Pratempo 
Tombmonteto en la setlejo *Lanzen*, kaj romia bieno ĉe la monteto *Isenberg* kaj tompkampo el la tempo de la popolmigrado en la setlejo *Steinern* indikas al prehistoria setlado en la regiono. Unua skriba mencio de *Ottenbach* datiĝas de la 18-a de aŭgusto 831 en dokumento de la Monaĥejo Sankt-Galo sub la nomo *Marcha Hottumbacharia*.

### Mezepoko 
En la jaro 1027 kaj 1028 grafino Ida de Habsburgo donacis al la Monaĥejo Muri posedaĵojn en Ottenbach. En la jaro 1169 aperis la nomo *Arnoldus de Ottonbac*, en 1255 Hottenbach kaj en 1278 finfine *Ottenbach*. En la jaro 1226 estis menciita la unua pastro kaj en 1234 la unua preĝejo en Ottenbach. Du servutbienoj transiris el la posedaĵo de la kavaliro *Walther de Liela* en la jaro 1242 kaj de la nobela *Johano de Schnabelburg* en la jaro 1267 al la havaĵo de la Abatejo Kappel.

### Malfrua mezepoko 
La servutbienoj kiel plej grava organiza strukturo malaperis kaj estiĝis unueca juro por ĉiuj loĝantoj de la vilaĝo. En la jaro 1406 la urbo Zuriko aĉetis la voktejon de Maschwanden. Per tio Ottenbach falis sub la povo de la urbo Zuriko. En la jaro 1485 la nuna preĝejo estis grantigita en malfrugotika stilo. Por tio laŭdire oni utiligis ŝtonojn de templo de la romia diino Isis, kiu iam staris sur la monteto *Isenberg*. Ekde la jaro 1519 pastoro *Johannes Klinger* reformigis la komunumon Ottenbach. Li mortis kune kun Zvinglo en la jaro 1531 dum la Batalo de Kappel. En la jaro 1661 la unua lernejo estis konstruita en Ottenbach. En la 18-a jarcento la vilaĝo detruiĝis plurfoje per teruraj fajroj. Dum vilaĝa fajro en la jaro 1753 22 domoj kaj 16 garbejoj forbrulis.

### Helveta Respubliko kaj nuntempo 
En la jaro 1799 dum la epoko de la Helveta Respubliko Ottenbach estis konstituita kiel politika komunumo. En la jaro 1847 la 5 setlejoj supre de la kampo disiĝis de Ottenbach kaj fondiĝis la komunumo Obfelden. En la jaro 1864 la unua ponto trans la rivero Reuss estis konstruita. La nuna ponto estis konstruita en la jaro 1955.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Ottenbach
Haloo (astronomio)

[eta|La galaksio [NGC 3923 kaj sia haloo.]]
La **haloo** (el la greka: *hálos*, lumkorto) de galaksio estas pli-malpli globforma regiono, pli granda ol la galaksio, kiu troviĝas en sia centro.

Ene de la haloo troviĝas stelamasoj kaj iuj, plej ofte malnovaj steloj, kiuj ĉirkaŭas la centron de la galaksio ekster ĝia rotaciebeno. Aldone troveblas tie interstelaj gaznuboj kaj malluma materio, kiuj estigas graviton, sed kies enhavo ankoraŭ ne estas konata.

La haloo de la lakta vojo estas 165.000 lumjarojn larĝa.

En elipsa galaksio, ne estas neta limo inter la korpo de la galaksio kaj la haloo.

## Steloj de la haloo 
En spirala galaksio, la steloj ĉefe sekvas orbitojn pli malpli cirklajn ĉirkaŭ la galaksia bulbo, en la galaksia ebeno (aŭ meza ebeno de la galaksia disko). Tamen, iuj steloj sekvas tre klinatajn, aŭ ne regulajn orbitojn. Tiaj steloj ŝajnas deveni el malgrandaj galaksioj kaptitaj kaj kunfandataj en la spiralan galaksion. Ekzemple, la nana galaksio de Sagitario suferas kunfandiĝo en nia Laktan Vojon, kiu jam sorbis iujn el ĝiaj steloj.

Male al la galaksia disko, la haloo ŝajnas ne enteni interstelan polvon, kaj ĝiaj steloj estas de stela loĝantaro II , multe pli maljunaj kaj malpli metalhavaj ol la steloj de la stela loĝantaro I de la disko. Tiuj steloj pli similas al tiuj de la bulbo. La haloo entenas ankaŭ multenombrajn
globajn stelamasojn.

La haloaj steloj foje trairas la galaksian diskon; iuj ruĝaj nanoj malproksimaj de Suno, kiel la Kaptejna Stelo aŭ Groombridge 1830 estas, pro iliaj grandaj propraj movoj, suspektitaj veni de la haloo.

## Eksteraj ligiloj 
* Galaksia haloo

Kategorio:Partoj de galaksioj
DFG/VK

La asocio ***Deutsche Friedensgesellschaft – Vereinigte KriegsdienstgegnerInnen***, mallongigo **DFG/VK**, kreiĝis en 1974 per fuzio de la antaŭa Germana Porpaca Societo *Deutsche Friedensgesellschaft* de 1892 kaj la Asocio de Militservorifuzantoj (germane "Verband der Kriegsdienstverweigerer", VK). Ĝi estas la gvida porpaca kaj kontraŭarmea organizaĵo en Germanio.

La "Bildungswerk für Friedensarbeit" en Berlino, fondita de la urba DFG/VK-grupo, havis kelkajn jarojn sian oficejon apud Germana Esperanto-Junularo en strato Unter den Linden en la eksa FDJ-domo.

La "Bildungswerk für Friedensarbeit" en Bonno, fondita en 1979, inter la dua duono de la 1980-aj kaj la dua duono de la 1990-aj jaroj organizis ĉiujare kvar Esperanto-kursojn, kiujn gvidis kutime Thomas Pusch, Klaus Dahmann kaj Eva Formaggio.

**Deklaro**, subskribenda de ĉiuj membroj de DFG/VK:

## Famaj membroj 
* Kurt Tucholsky
* Fritz Küster, inter la jaroj 1927 kaj 1929 unu el la prezidantoj de DFG, ĝis 1933 sola prezidanto
* Berthold Jacob
* Martin Niemöller, ekde la jaro 1957 prezidanto de DFG, ekde la jaro 1958 ankaŭ de IdK kaj post la unuiĝo kun VK al DFG-VK ankaŭ ties prezidanto
* Berthold von Deimling, majoro en la kolonio Germana Sudokcidenta Afriko kaj oficiro en la Unua Mondmilito, kunfondinto de la respublika, kontraŭimperiisma kaj kontraŭmonarkia asocio *Reichsbanner Schwarz-Rot-Gold*.
* Paul von Schoenaich, prezidanto de 1929 ĝis 1933 kaj de 1946 ĝis 1951
* Georg Schümer, membro de la parlamento de Prusio, de 1920 ĝis 1929 membro en la centra estraro de DFG
* Petra Kelly, kunfondis la verda partion de Germanio, DIE GRÜNEN, kaj asocion nomatan *Bund für Soziale Verteidigung* ("ligo por socia defendo"), membro de federacia parlamento Deutscher Bundestag

## Literaturo 
* Friedrich Karl Scheer: *Die Deutsche Friedensgesellschaft (1892–1933). Organisation-Ideologie-Politische Ziele* (la societo "inter 1892 kaj 1933. Organizado-Ideologio-Politikaj celoj"), 2-a, plibonigita eldono. Frankfurt/Main 1983 ISBN 3881296220
* DFG-VK (eld.): *Für Frieden, Gerechtigkeit und eine menschenwürdige Zukunft; Grundsätze und Arbeit der DFG-VK* (germane: "por paco, justeco kaj humana estonto, fundamentoj kaj laboro de la societo DFG-VK"), ISBN 3-922319-25-4
* Informa broŝuro: *Nur friedlich denken ist zu wenig – Friedensarbeit fördern – Mitglied werden!* (germane: "Nur pace pensi tro malmultas - subteni paclaboron - iĝi membro!")

## Eksteraj ligiloj 
* societa retejo ()
* retpaĝo pri la societa historio  ()

Kategorio:Germanaj asocioj
Kategorio:Pacmovado
Lajos Bardócz

**BARDÓCZ Lajos** (bardoc) estas rumanuja hungara/hungara grafikisto. Li estis naskita en Sebeş la 24-an de oktobro 1936.

## Biografio 
Inter 1954-60 Lajos Bardócz studis en *Belarta Altlernejo Nicolae Grigorescu* en Bukareŝto, kie liaj majstroj estis László Kazár, József Molnár. Inter 1960-69 li estis grafika redaktoro en Bukareŝto, poste instruisto en belarta mezlernejo de Kluĵo (1970-88). En 1988 li translokiĝis Hungarujon.

## Individuaj ekspozicioj 
* 1973, 1975, 1977, 1981, 1983 • Kluĵo
* 1974 • Bukareŝto
* 1988, 1991 • Tiszakécske
* 1988 • Budakeszi
* 1989 • Gyöngyös
* 1989 • Kunszentmárton
* 1992 • Újpest Galéria, Budapest
* 1993 • Művelődési Központ, Kecskemét.

## Elektitaj grupaj ekspozicioj 
* 1963 • Leipzig
* 1974 • Philadelphia • Nemzetközi Grafikai Biennálé, Mira.
* 1981 • Nemzetközi Grafikai Biennálé, Ljubljano
* 1991 • Erotika a kortárs grafikában, Árkád Galéria, München • Megbéküléseink, Art-Ma, Hadtörténeti Múzeum, Budapest
* 1997 • Magyar Szalon '97, Műcsarnok, Budapest.

## Kreaĵoj en publikkolektoj 
* Román Közművelődési Minisztérium • Magyar Nemzeti Galéria, Budapest • Kecskeméti Múzeum • Tiszakécskei Városi Gyűjtemény.

## Fonto 
* Artportalo.hu 

Bardocz L
Bardocz L
Dolly (ŝafino)

eta|220ra|Mumio de Dolly spektebla en la Edinburga reĝa muzeo
**Dolly** [dolli] (naskiĝis la , mortis la ) estis ŝafo, la unua mamulo kiu ekvivis per klonado de somataj ĉeloj de plenaĝa organismo. Ĝia nomo memorigas nomon de la usona kontrea kantistino Dolly Parton.

Dolly naskiĝis en Edinburgo, kiel rezulto de eksperimento de sciencistoj de Instituto Roslyn. La ŝafino suferis de pulma kaj artika malsano. Dolly naskis 6 sanajn ŝafidojn.

Dolly mortis la 14-an de februaro 2003 pro pulmomalsano kaŭzita de retroviruso. Tiaj malsanoj kutime aperas nur ĉe pli aĝaj ŝafoj (averaĝa vivodaŭro de ŝafo estas 10-12 jaroj). Tamen forestas pruvoj, ke la fruan morton de la ŝafino Dolly kaŭzis ŝia antaŭtempa maljuniĝo; la klonita ŝafino estis konstante tenata en fermita spaco, preskaŭ neniam estis paŝtita ekstere pro sekurecaj kialoj, tio altigas riskon de la malsano.

Ekde la 9-a de aprilo 2003 mumiigita korpo de Dolly estas montrata en la Edinburga reĝa muzeo.

Kategorio:Famaj bestoj
Kategorio:Bestoj naskiĝintaj en 1996
Kategorio:Bestoj mortintaj en 2003
Kategorio:Klonado
Huntera Muzeo kaj Artgalerio

eta|300px|dekstra|La Huntera Artgalerio, kun la konstruaĵo Macintosh fone.
La **Huntera Muzeo kaj Artgalerio** () estas la plej malnova muzeo de Skotlando. Ĝi situas ene de la universitato de Glasgovo, en variaj konstruaĵoj sur la kampuso, en la okcidenta parto de Glasgovo.

La muzeo unue malfermis en 1807 en nova konstruaĵo ĉe High Street, apud la originala kampuso de la universitato. Kiam la universitato moviĝis okcidenten al sia nuntempa loko de Gilmorehill, la muzeo same transloĝiĝis. La monon por la konstruado de la muzeo kaj la koron de ĝia originala kolekto oni ŝuldas al la skota anatomiisto kaj sciencisto William Hunter, kiu mortis en Londono en 1783. La muzeo tial ricevis lian nomon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 

Kategorio:Muzeoj en Skotlando
Kategorio:Glasgovo
Nacia Portretgalerio

Ekzistas la jenaj **Naciaj Portretgalerioj** tra la mondo :

*La **Nacia Portretgalerio** de Kanbero (Aŭstralio)
*La **Portretgalerio de Kanado** en Otavo (Ontario)
*La **Nacia Portretgalerio** de Britio
**La **Skota Nacia Portretgalerio** de Edinburgo
*La **Nacia Portretgalerio** de Usono
Bachs

## Pri la komunumo 
**Bachs** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 553 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Bachs situas norde de la ĵurasa montarĉeno Lägern en la beleta valeto de Bachs en kampara regiono. La vilaĝo vidindas pro sia bela vilaĝkerno kun tipaj faktrabdomoj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bachs limas al estas Fisibach kaj Kaiserstuhl AG en la Kantono Argovio, kaj Weiach, Stadel ĉe Niederglatt, Neerach, Steinmaur, Schöfflisdorf kaj Oberweningen en la Kantono Zuriko.

## Trafiko 
eta|maldekstra|Poŝtaŭtohaltejo Bachs Poŝto
La komunumo situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. Preter la vilaĝo pasas flanka vojo de Kaiserstuhl al Dielsdorf. La plej proksima alverturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en Regensdorf en vojdistanco de pli ol 20 kilometroj.

Bachs estas konektita per poŝtaŭtobuslinio kun la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Sporto 
La malgranda vilaĝeto estas svisa centro de korbpilko de la virinoj. La teamo de la virinoj de Bachs ludas en la supera svisa nacia ligo A kaj en la jaroj 1979, 1989 kaj de 2004 ĝis 2007 kvarfoje sinsekve atingis la titolon de la svisa ĉampiono.

## Historio 
Unua skriba mencio de la rivereto datiĝas el la jaro 1095 sub la nomo *Fiusipach*. En la jaro 1730 la vilaĝo fariĝis memstara eklezia komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bachs
Nacia Portretgalerio (Britio)

eta|dekstra|Enirejo de la portretgalerio.
La **Nacia Portretgalerio** estas artgalerio lokita centre de Londono kaj fondita en la jaro 1856. Ĝi entenas la portretojn de historie gravaj britaj eminentuloj, elektitaj ne laŭ la pentristoj aŭ la arta valoro de la verkoj sed laŭ la graveco de la pentritaj personoj. La kolekto inkludas pentraĵojn, sed ankaŭ fotojn, karikaturojn, desegnaĵojn kaj skulptaĵojn.

Ĉiuj portretoj ne estas rimarkindaj laŭ arta vidpunkto, kvankam kelkaj el ili estas notindaj memportretoj de William Hogarth, Joshua Reynolds aŭ aliaj renomitaj artistoj. Kelkaj verkoj, ekzemple la grupportreto de la partoprenantoj al la konferenco de Somerset House en 1604, cetere havas historian valoron. Sed la ekspoziciitaj verkoj estas plejofte kuriozaĵoj kaj ne aŭtentaj artaĵoj.

La portretoj de vivantaj personoj estis permesitaj en 1969.

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala TTT-ejo

Kategorio:Muzeoj en Londono
Bayer Schering Pharma

eta|300px|la sidejo en Müllerstraße (Berlin-Wedding)

**Bayer Schering Pharma** estas unu el la 10 plej grandaj entreprenoj de speciala farmacio. Ĝi havas pli ol 40.000 laboristojn kaj la produktoj estas vendataj en pli ol 100 landoj.

Ĝi ekestis 2006 el la ligo de la tradicia farmacia entrepreno Schering AG (moke priskribita kiel "la plej granda apoteko de Berlin") kun la kemia entrepreno BAYER en Leverkusen, kaj transprenis ties farmaciajn branĉojn.

La ĉefaj kampoj de aktiveco estas
* DG : diagnozo per bildo (Dignostic Imaging)
* HC : hematologio/ kardiologio
* ON : onkologio
* PC : baza prizorgo (Primary Care)
* ST : spezialaj terapioj
* WH : virina sano

## Produktoj 
La plej ofte vendataj produktoje estas:
* Betaferon/Betaseron: Sklerozo multiloka
* Yasmin: prevento de gravedo
* Kogenate: sanga malsano
* Adalat: alta premo de sango, hipertensio
* Cipro: infektaj malsanoj
* Avelox/Avalox: infektoj de la spirvojo
* Magnevist® : kontrastorimedo en Magneta resonanca bildigo per tomografio
* Levitra: erekto problemoj ĉe viroj
* Glucobay: diabeto
* Mirena: prevento de gravedo

### aliaj produktoj 
* Dopergin : kontraŭ Parkinsona malsano

## Adreso 
Bayer Schering Pharma AG, Berlino
http://www.bayerscheringpharma.de

Kategorio:Germanaj firmaoj
Regensberg

## Pri la komunumo 
**Regensberg** estas historia urboeto
en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 470 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
La urbeto Regensberg situas kresto de la ĵurasa montarĉeno Lägern. Ĝi komplete konservis sian mezepokan aspekton kaj estas tial memorejo de nacia signifo.

## Trafiko 
Regensberg situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Nur mallarĝa vojo kondukas de Regensdorf kaj de Dielsdorf al la urbeto. Per la publika transporto ĝi estas atingebla per poŝtaŭtobusoj, kiuj apartenas al la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
Regensberg estis fondita en la jaro 1244 sub la nomo Nov-Regensberg de la libersinforo *Lütold la 5-a de Regensberg*. La prakastelo de la familio Regensberg Malsituas sur la teritorio de la urbo Regensdorf proksime de la Kataj Lagoj. La kialo por la konstruo de Nov-Regensberg estis evidente la favora strategia situo. Jam en la jaro 1302 *Lütold la 7-a* estis devigita vendi la urbeton al la habsburganoj, kiuj pandigis ĝin en la jaro 1409 al la urbo Zuriko.

En la jaro 1417 Regensberg fariĝis definitive zurika posedaĵo kaj sidejo de kampara vokto. Okaze de la fondiĝo de la Helveta Respubliko en la jaro 1798 Regensberg fariĝis parto de la distrikto Bülach. Post la fino de la Helveta Respubliko en la jaro 1803 ĝi fariĝis distrikta ĉefurbo, sed post la konstruo de la fervojo tiu funkcio transiris al Dielsdorf, kiu akiris per la konstruo de la fervojo pli grandan signifon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbeto Regensberg

## Bildoj 

Dosiero:Regensberg-Kastelturo 346.jpg|Kastelturo

Kategorio:Urboj de Svislando
Lägern

eta|300px|dekstra|Radarturo sur Lägern
Lägern estas montoĉeno de la orienta Ĵuraso en la Kantonoj Zuriko kaj Argovio inter Dielsdorf ZH kaj Baden.

## Plej altaj punktoj 
La plej altaj punkto estas la *Vetinga Horno* (germane *Wettingerhorn*, 802 m), la *Burghorno* (germane *Burghorn*, 859 m), la kastelruino *Malnov-Lägern* (germane Alt-Lägern, 866 m) kaj la *Altobservejo* (germane ''Hochwacht', 856 m).

## Historio 
La Lägern havis strategian signifon, ĉar de ĝi oni havis bonan ĉirkaŭ-vidon kaj kontrolon pri la tuta regiono. Tial sur ĝi en mezepoko estiĝis diversaj kasteloj, la urbo Regensberg kaj altobservejo. El la historia altobservej funkcio en la moderna tempo fariĝis observado por la Flughaveno Zuriko. Sur la Lägern situas gravaj radaroj de la Svisa Armeo kaj de la aerkontrolkompanio Skyguide.

## Turismo 
La regiono estas belega por migradi. Oni havas de la montoĉeno mirindan belvidon.

## Eksteraj ligiloj 
* Migrado sur Lägern

Kategorio:Montoj en Svislando
Kategorio:Montoj de Ĵuraso
Kategorio:Kantono Zuriko
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Zurika Unterlando
Almásfüzitő

**Almásfüzitő** [almAŝfuzitO] estas vilaĝo en Hungario en norda, meza Transdanubio. La vilaĝo apartenas departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Komárom. Almásfüzitő situas inter en dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Győr, laŭ fervojo Budapeŝto-Vieno. Krome ekzistas ankaŭ ĉefvojo kaj fervojo al Esztergom. Komárom troviĝas 10 km-ojn for.

Almásfüzitő apartenas la pluraj hungaraj loknomoj kun la ero *almás*, kiu signifas "pomo". Vilaĝservoj estas lernejo, kulturdomo, sportejo. La vilaĝo apartenas al vinregiono "Ászár-Neszmély". Iža en Slovakio estas ĝemelkomunumo de Almásfüzitő.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la neolitiko. La romianoj havis tie limokomunumon *Azaum*. La unua skribita mencio devenis el jaro 1001 en la formo *Fizeg*. Tiam Stefano la 1-a de Hungario donacis la kampojn al abatejo de Pannonhalma. La turkoj faris senhoma la vilaĝon.

Fabrikoj fondiĝis por alkoholaĵoj en 1830, por sukero en 1854, kaj por alumino en 1941. Rafinejo fondiĝis en 1904. La loko iĝis memstara vilaĝo en 1958, pli frue ĝi apartenis al Szőny. Nuntempe la fabrikoj kaj rafinejo ne funkcias.

## Famuloj 
En Almásfüzitő (tiam apartenanta al Szőny naskiĝis pastro Lajos Kerényi.

## Ĝemelkomunumo 
*  Iža, Slovakio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Deutsche Friedensgesellschaft

eta|La lasta numero (1933) sciiganta la malpermeson kaj tujan ĉesigon de la ĵurnalo de la Ĝermana pacmovado, ordonita dissolvita fare de naziaj oficialuloj.
La ***Deutsche Friedensgesellschaft*** (germane, en traduko "Germana Porpaca Societo", DFG), fondita en 1892, estas la plej malnova organizaĵo de la pacmovado en Germanio kiu ankoraŭ estas aktiva. Fondita fare de Bertha von Suttner kaj la esperantisto Alfred Hermann Fried kiel humanisma-etika, politike sendependa asocio ĝi agis kaj agas kontraŭ imperiismo, la subpremo de naciaj malplimultoj kaj la ŝovinisma endoktrinigo de la junularo. 

Adolf Richter, germana industriisto, kaj Franz Wirt, inĝeniero kaj membro de la Frankfurta Urba Konsilio, kaj aliaj laboris por establi filiojn de la societo ĉie en Germanio. La establado de la filioj estis strategia kaj serĉis malhelpi disigon en la germana pacmovado. En kunveno en decembro 1899 oni decidis pri organiza strukturo kaj la nacian organizon administras estraro kun administra brako apud ĝi. Richter estis elektita prezidanto. La nacia konferenco de la asocio ĉeestata de la reprezentantoj de la filioj nomiĝas Nacia Packonferenco . La fondo de la unua Esperanto-grupo en Berlin okazis per subteno flanke de la DFG.

En la unuaj jardekoj la societo havis burĝan tendencon. Granda parto de la membraro estis membroj de la politika partio Deutsche Volkspartei kaj prezidanto estis ĝis 1914 la fabrikestro Adolf Richter (de Pforzheim). Sekvis la posta nobelpremiito Ludwig Quidde.

Antaŭ la Unua Mondmilito la societo senkompromise batalis kontraŭ la germania militarismo kaj postulis la abolon de la ĝenerala deviga militservo. Post la Unua Mondmilito la organizaĵo povis akiri multajn membrojn kun socialdemokrata kaj socialisma tendenco.

En 1919 ĝi postulis la nuligon de la deviga militservo. Per la atentigo "Ŝtalkasko und svastiko estas la pereo de Germanio" ĝi batalis kontraŭ la germana variaĵo de faŝismo kaj naciismo.

Ĝis 1927 la membronombro kreskis al 30 000; post la transpreno de la potenco per la faŝistoj en 1933 la organizaĵo estis dissolvita kaj detruiĝis. Ĝi refondiĝis tuj post la fino de la Dua Mondmilito.

En 1967 la societo unuiĝis kun la Internacio de Militservokontraŭantoj (germane "Internationale der Kriegsdienstgegner", IdK), transprenis la mallongigon DFG/IdK, kaj en 1974 sekvis fuzio kun la Asocio de Militservorifuzantoj (germane "Verband der Kriegsdienstverweigerer", VK) - ekde tiam la organizaĵo havas la mallongigon **DFG/VK** kaj ankoraŭ aktivas.

La berlina *"Bildungswerk für Friedensarbeit"*, fondita de la berlina DFG/VK-grupo, havis kelkajn jarojn sian oficejon apud Germana Esperanto-Junularo en strato Unter den Linden en la eksa FDJ-domo.

La *"Bildungswerk für Friedensarbeit"* en Bonno, fondita en 1979, inter la dua duono de la 1980-aj kaj la dua duono de la 1990-aj jaroj organizis ĉiujare kvar Esperanto-kursojn, kiujn gvidis kutime Thomas Pusch, Klaus Dahmann kaj Eva Formaggio.

## Referencoj 
Kategorio:Esperanto en Berlino
Kategorio:Pacmovado
Kategorio:Germanaj asocioj
Ari-Vid Tirnován

**TIRNOVÁN Ari-Vid** Tarnovean-Katona Ovidiu Arisztid aŭ Vid Tirnován rumanuja hungara skulptisto. Li naskiĝis en Sighişoara, la 15-an de julio 1933 kaj mortis la 25-an de aprilo 2015.

## Biografio
Ari-Vid Tirnován inter 1953-56, 1966-69  studis en *Belarta Akademio Ion Andreescu* de Kluĵo, kie liaj majstroj estis Ion Irimescu, Artúr Vetró, Jenő Szervátiusz, András Kós. En 1988 li translokiĝis en Hungarujon kaj vivis, laboris en Pápa. Ekde 1989 li estis ano de Veszprémi Művész Céh. Li laboras pleje per ligno.

## Solaj ekspozicioj
*1962 • Kisgaléria, Baia Mare
*1964 • Műcsarnok, Oradea
*1964 • Művelődési Ház, Salonta
*19*66, 1969 • Művelődési Központ, Kluĵo
*1975 • Galéria, Oradea
*1975 • Galéria, Satu Mare
*1976 • Galéria, Arad
*1977, 1981 • Műcsarnok, Kluĵo
*1979 • Új Élet Galéria, Târgu Mureș
*1980 • Korunk Galéria, Kluĵo
*1984 • Târgu Secuiesc
*1989 • Néphadsereg, Tatabánya
*1990 • Műterem, Pápa • Petőfi Művelődési Ház, Győr
*1991 • Szabadtéri kiállítás, Pápa • Művelődési Központ, Győr-Ménfőcsanak • Borsos Miklós Múzeum, Győr
*1991, 1993 • Helyőrségi Klub, Veszprém
*1992 • Műcsarnok, Győr • Művelődési Központ, Leányfalu
*1993 • Somogyi J. Galéria, Pápa
*1997 • Művelődési Ház, Tapolca • Körmend
*1999 • Művelődési Központ, Vác.

## Fonto
*Artportal.hu 

## Eksteraj ligiloj
*Skulptaĵoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj skulptistoj
Császár

**Császár** (ĉAsAr), estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. La nomo signifas imperiestro.

## Bazaj informoj 
* Areo: 68 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1900
* Poŝtkodo: 2858
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
Császár situas inter arbaroj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Tatabánya-Pápa. Dad troviĝas 6,5&nbsp;km-ojn, Kisbér 10,5&nbsp;km-ojn, Oroszlány 19, Tatabánya 25 km.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la neolitiko, poste alvenis romianoj kaj avaroj. La unua skribita memoraĵo devenas el 1233. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1529. Kalvinanaj hungaroj refondis ĝin en 1622. Okazis tertremo en 1645 kaj incendioj en la 18-a jarcento. Dum liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a la aŭstroj grave malvenkis apud la vilaĝo. Nuntempe la loĝantaro okupiĝas pri forstrumado, agrikulturo, vinkulturo. En la proksimeco troviĝas restaĵoj de iamaj vilaĝoj Apostag kaj Kendertó.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1775
* kalvinana malfrubaroka preĝejo de 1748, la turo estas 25 metrojn alta

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Csatka

**Csatka** [ĉatka] estas malgranda vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Kisbér.
eta|maldekstre|Kapelo de Csatka
eta|Sankta puto de Csatka

## Bazaj informoj 
* Areo: 18 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 300
* Poŝtkodo: 2888
* Telefonprefikso: 34

## Geografio 
Csatka situas sur mildaj deklivoj de montaro Bakony, fine de sakovojo, for de ĉefvojo, fervojo, rivero. Ácsteszér troviĝas 5 km-ojn, Kisbér 17 km-ojn, Zirc 19 km-ojn for.

## Historio 
Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1326. Oni fondis klostron en 1357, sekve la vilaĝo evoluis kaj iĝis kampurbo. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1543. La komunumo refondiĝis en 1630. La loĝantaro laboras en la kampoj.

En Csatka migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* kapelo apud fonto nomata sankta puto, kiu estas pilgrimloko ekde 1863
* Preĝejo Vizito de Maria (Csatka)

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Bársonyos

**Bársonyos** (bArŝonjoŝ) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario en regiono **Meza** Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en subregiono de Kisbér. La nomo signifas velura.
eta|maldekstre|Preĝejo de Bársonyos

## Bazaj informoj 
* Areo: 17 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1700
* Poŝtkodo: 2883
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
Bársonyos situas sur mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Kisbér troviĝas 10, Pannonhalma 16, Bábolna 19 km-ojn.

## Historio 
Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1221 en formo *Barsonos*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1536. Hungaroj kaj germanoj refondis la vilaĝon en la 18-a jarcento. En 1959 kolĥozo formiĝis.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo de 1770
* paroĥo de 1848
* malnovaj loĝdomoj
* fiŝkaptista lago

## Famuloj 
En Bársonyos naskiĝis:
* benediktano Márk János Kovács
* juristo György Szinovácz.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Csép

**Csép** [ĉEp] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Kisbér.

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 350
* Poŝtkodo: 2946
* Telefonprefikso: 34

## Situo 
La vilaĝo situas laŭ ĉefvojo Komárom-Kisbér, laŭ fervojo Komárom-Székesfehérvár. Komárom troviĝas 19&nbsp;km-ojn, Kisbér 9&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata dum la bronzepoko. Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1257 en formo *possesio regalis Chepp*. La turkoj faris senhoma la vilaĝon. En la 18-a jarcento familio Pázmándi fondis bienocentron. En 1945 okazis tie akraj bataloj. Dum la socialismo kolĥozo funkciis en la vilaĝo. La loĝantaro okupiĝas pri agrikulturo.

En Csép migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo
* nobeldomoj de Thaly, Csapó, Micskey

## Famuloj 
* tie vivis en 1850 hungara poeto Mihály Vörösmarty
* en la vilaĝo naskiĝis poeto, verkisto kaj politikisto Kálmán Thaly

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Géza Vásárhelyi

**VÁSÁRHELYI Géza** (vaŝarheji) rumanuja hungara poeto, verkisto. Li naskiĝis en Pécs la 7-an de septembro 1939 kaj mortis en Kluĵo la 25-a de marto 1988.

## Biografio
Géza Vásárhelyi akiris diplomon de kuracisto en 1962 en Kluĵo. Li estis kuracisto en vilaĝoj de Distrikto Satu Mare kaj ekde 1969 en Plăieşti. Pro alkoholismo lia geedzeco disiĝis. Li mortis en suspektaj cirkonstancoj, verŝajne je kuraciltoksikado.

## Verkoj
**Viaskodás az angyallal*, poemoj, Bk., 1969;
**A 998. éjszaka*, poemoj, Bk., 1976;
**Én ezt már úgyis álmodom*, poemoj, Bk., 1979;
**A tébolyult kalmár*, esenoveloj, Kvár, 1982;
**Álomtalanul már az örök éjszaka*, poemoj, Bk., 1983;
**Álom nem-emlékeimről*, poemoj, Bk., 1986;
**A Nincsmiért-madár, poemoj, Bk., 1988;
**Ne félj, az álom úgyis szertehordoz'', postlasitaj poemoj, Bk., 1993.

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Vasarhelyi G
Csém

**Csém** [ĉEm] estas malgranda vilaĝeto en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Komárom.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 2949
* Telefonprefikso: 34

## Geografio 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárom-Kisbér, aŭtoŝoseo M1 Budapeŝto-Vieno preteriras. Komárom troviĝas 5 km-ojn for.

## Historio 
Pri la vilaĝo la unua skribita postsigno troviĝas el 1209 en formo *Cem*. La kampoj longe apartenis al abato de Pannonhalma. La turkoj faris senhoma la vilaĝon en 1547. Fine de la turka erao la kampoj apartenis al ĉefepiskopejo de Esztergom, la komunumo apartenis al Mocsa ĝis 1946, ĝis 1989 al Nagyigmánd. Ekde tiu jaro la vilaĝo estas memstara. La loĝantaro okupiĝis en la 19-a jarcento pri sukerobeto, nuntempe pri bredado de ĉevaloj kaj bovoj, krome estas minado de rulŝtonoj.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kulturdomo, migra poŝto, klubo de maljunuloj. La plej proksima lernejo troviĝas en Nagyigmánd.

## Vidindaĵo 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Magnevist

eta|240px

**Magnevist** estas ekster ĉela kontrasta rimedo por magnetresonanca bildigo (magnetic resonance imaging, MRI) por krania, spina aŭ tutkorpa apliko. En multaj landoj Magnevist estas permesata por duo-/trioble dozaj aplikoj kaj por infanoj aŭ freŝaj patrinoj.

## Kemio 
Kemie Magnevist, kies ĝenera nomo estas *gadopentetato dimeglumino*, baziĝas sur la malofta elemento gadolinio, kiu estas forte tenata en DTPA-komplekso (DTPA-gadobutrolo). La merkatata koncentriĝo estas 0.5 mol/L ein ampoloj kaj preparitaj injektiloj de diversaj kavantoj.

## Historie 
En la jaro 1988 la tiama entrepreno Schering AG ricevis la unuan fojon en la mondo la permeson por MRI-kontrasta rimedo. Ekde tiam ĝi estis la plej sukcesa produkto kaj uzata en 40 millionoj da kazoj.

## Produktanto 
Bayer Schering Pharma produktas

Pri la historio informas unu el la kunlaboranto en privata retpaĝo  (germanlingve)

Kategorio:Medicina bildigo
Kategorio:Karboksilataj acidoj
Kategorio:Medicinaj testoj
Dömös

eta|centre|530ra|Larĝa panoramo al Danubo ĉe Dömös

**Dömös** [domoŝ] estas vilaĝo en Hungario en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom.
eta|maldekstre|Aerfoto pri la preĝejo
eta|Vojo en Dömös

## Bazaj informoj 
* Areo: 24 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1100
* Poŝtkodo: 2027
* Telefonprefikso: 33

## Geografio 
Dömös situas inter monto kaj dekstra bordo de Danubo havanta havenon, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Esztergom. Budapeŝto troviĝas 45 km-ojn, Visegrád 5 km-ojn kaj Esztergom 16 km-ojn. La vilaĝo havas pramon kaj kontraŭe fervojan stacidomon.

## Historio 
Oni trovis restaĵojn el la neolitiko, kuproepoko, bronzepoko, de romianoj kaj avaroj. La hungaroj konstruis terfortikaĵon sur montopinto 483 m-ojn alta kaj palacon por la reĝo ĉe la Danubo. La komunumo estas menciita unuafoje en 1063, kiam Béla la 1-a ĝuste tie mortis. En 1107 duko Álmos fondis kapitulon kaj monaĥon. En Visegrád okazis ribelo en 1321, tiam la monaĥejo tute detruiĝis. La turkoj interrompis la viglan reĝan kaj eklezian tempojn kaj eterne detruiĝis la pompo. La apuda komunumo tamen ne senhomiĝis. La nuntempa vilaĝo estas ŝatata feriejo.

Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kuracejo, dentokuracejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika paroĥa preĝejo Stefano la 1-a (Dömös) de 1743
* paroĥo de 1787

## Famuloj 
* En Dömös naskiĝis:
** aktoro Sándor Szoboszlai
** grafikisto József Vertel
** inĝeniero Kornél Zelovich
** oficisto Gyula Ethey.
* En Dömös mortis reĝo **Béla la 1-a (Hungario)**.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Gusztáv Láng

**LÁNG Gusztáv** estas hungara literaturhistoriisto, kritikisto naskiata en Budapeŝto la 12-an de junio 1936.

## Biografio 
La mezlernejon Gusztáv Láng finis en Satmaro (1953), kaj li akiris diplomon de instruisto pri la hungara lingvo kaj literaturo en Universitato Bolyai (1958) en Kluĵo. Li komencis sian karieron kiel redaktoro de la Állami Irodalmi és Művészeti Kiadó en Kluĵo. Ekde 1959 li estis asistanto, poste lektoro de la katedro pri la hungara lingvo kaj literaturo en la sama universitato, en kiu li studis. Li doktoriĝis pri poezio de Jenő Dsida en 1974. Ekde 1984 li instruis en Szombathely en *Berzsenyi Dániel Tanárképző Főiskola*. Li estas ano de E-MILhttp://www.irodalom.org/tagjaink.php?iid=102 .

## Premioj 
* Premio de verkistligo de Kluĵo 1971, 1976;
* Premio de Scienca Akademio de Rumanio 1973;
* Kandidato de literaturaj sciencoj 1991;
* József Attila-premio 2003.

## Verkoj 
* *Boríték nélkül*. Fikciaj leteroj ŝanĝitaj kun Zoltán Veress, Kvár, 1970;
* *Romániai magyar irodalom 1945-1970* [kun Lajos Kántor, bibl. Réthy Andor], Bk., 1971 [jav., uo. 19732];
* *Vers és válság*. Jegyzetek a fiatal Dsida expresszionizmusáról, Kvár, 1973;
* Dsida Jenő: Versek és műfordítások, s. a. r., Kvár, 1974;
* *A jelen idő nyomában*, kritikák, vitacikkek, Bk., 1977;
* * Irodalomtudományi és stilisztikai tanulmányok, szerk. (kun Zoltán Szabó), Bk., 1981-;
* Dsida Jenő: Összegyűjtött versek és műfordítások, s. a. r., Kvár, 1983;
* *Kiskatedra*, műelemzések, Szhely, 1992 [bőv. Kvár, 19932];
* *A lázadás közjátéka*. Dsida-tanulmányok, Szhely, 1996;
* Ady Endre: Élet. Publicisztikai írások, vál., Nagyvárad, 1997.
* *Dsida Jenő költészete'', Kriterion Könyvkiadó, 2000.

## Tradukaĵoj 
* G. Ibrăileanu: Írók és áramlatok, tan., Bk., 1969.

## Libroj redaktitaj 
* G. Coşbuc: Költemények, vál., előszó, Bk., 1961;
* Nagy Lajos: Országúti kaland, vál., előszó, Bk., 1963;
* G. Coşbuc legszebb versei, vál., előszó, Bk., 1966;
* Babits Mihály: A gólyakalifa és négy novella. előszó, Kvár, 1971;
* Dsida Jenő: Versek és műfordítások, vál., bev., függelék, Kvár, 1974;
* Tóth Árpád legszebb versei, vál., jegyz., előszó, Bk., 1974;
* Nagy Lajos: Országúti kaland, vál., előszó, jegyz., Kvár, 1975;
* Babits Mihály: Válogatott versek és műfordítások, vál., előszó, Bk., 1975;
* Tóth Árpád: Lélektől lélekig, vál., előszó, jegyz., Kvár, 1978;
* Kosztolányi Dezső: Esti Kornél éneke, vál., bev., függelék, Kvár, 1979;
* Dsida Jenő: Összegyűjtött versek és műfordítások (szerk., vál., utószó: Szakolczay Lajos), bev., 1983;
* Ady Endre: Élet. Válogatás publicisztikai írásaiból, utószó, Nagyvárad, 1997.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
DTPA-gadobutrolo

eta|220px

**DTPA-gadobutrolo** estas internacia libera nomo por gadopentetato dimeglumino, kiu baziĝas sur la malofta elemento gadolinio forte tenata en DTPA-komplekso.

## strukturo kaj funkcio 
DTPA-gadobutrolo konsistas el gadolinio kompleksigita per dietilotetraminpentaetanacido (DTPA). La komplekso estas grava, ĉar la libera Gadolinio-iono estus toksa por homoj kaj la plej multaj bestoj. La kompleksokonstanto estas je pH de 7 pli alta ol 1020.

Gadolinio havas en la plej ekstera elektronŝelo (f-ŝelo) sep neparajn elektronojn, kiuj donas al la elemento fortan paramagnetismon.

La substanco permesas en la sango al la ĉirkaŭantaj protonoj – ĉefe akvo – pli rapide relaksi. Nome la tiel nomata T1-tempo estas draste reduktata. Regionoj, kie la kontrastrimedo akumuliĝas, aperas pli helaj en T1-balancitaj bildoj ol aliaj strukturoj. Tio plibonigas la kvaliton de MRT-bildo.

Kiel altpoluseca kaj relative granda molekulo gadobutrolo ne povas trapasi ĉe sana homo la sango-cerbo-barilon. En la kazo de certaj malsanoj, ekzemple de glioblastomo, ĝi povas trapasi la barilon kaj atingi la malsanan histon. Tio ebligas ricevi ekzaktan informon pri la speco kaj pozicio de la tumoro, kiu krome estas pli bone rekonebla kontraste al la sana histo.

La retentempo en sango estas 20 minutoj, en urino 21 minutoj post injekto.

## Apudaj efikoj 
Gadobutrolo estas tre bone kunvivema. Alergiaj kaj alergiformaj reagoj estas ekstreme maloftaj. Ĉe malsanuloj kun malbone funkcianta reno ĝi povas kaŭzi nefrogenan sisteman fibrozon kaj tial ne estas uzata.

## Historio 
Gadobutrolo estis 1984 evoluigita ĉe Schering AG kaj de 1988 sub la nomo Magnevist® kiel la unua kontrastrimedo en la magneta resonanca tomografio allasata.
De 1984 ĝis 2005 ĝi estis aplikita 60-milionfoje en la tuta mondo.

## Markaj nomoj 
eta|180px|

Magnevist® okpuas ĉirkaŭ 50 % de la merkato, ĝi estas nun vendata de Bayer Schering Pharma.

Kategorio:Organikaj gadoliniaj kombinaĵoj
Kategorio:Kontrastaj agentoj de MRT
Kategorio:Eksigitaj drogoj
Bakırköy

**Bakırköy** estas urbo en provinco İstanbul en Turkio.
eta|maldekstra|250px|Bakırköy

Kategorio:Provinco İstanbul
Kategorio:Urboj de Turkio
Reichstag (konstruaĵo)

eta|Rigardo de supre
[eta|230ra|Hisado de la [flago de Sovetunio sur Reichstag en 1945.]]
eta|Reichstag 1995
La **Konstruaĵo de Reichstag** enhavas la nuntempan germanan parlamenton Bundestag en Berlino. Ĝi estis konstruita de 1884 ĝis 1894 laŭ la planoj de la artiktekto Paul Wallot (tial ankaŭ: Wallot-konstruaĵo) kun Norman Foster (precipe la vasta vitra kupolo) kaj Paul Baumgarten, en la stilo novrenesanca.

## Epizodoj variaj 
Ĝis 1933 tie kunsidis la germana parlamento Reichstag. Je la nokto al la  la konstruaĵo bruliĝis, la kialo ankoraŭ nuntempe ne estas tute konata. La nacisocialistoj uzis la okazon por terorizi politikajn kontraŭulojn. Dum la nacisocialista tempo senpotenca parlamento kunvenis, malofte, en la operejo Krolloper.

Ĉar la Ruĝa armeo kredis erare ke la *Reichstag* estis potenca organo en la Hitler-regno, ĝi flirtigis ruĝajn flagojn en 1945 je la invado de Berlino. La konstruaĵo restis ruino, sed en 1955 la germana parlamento Bundestag en Bonn decidis la plenan restarigon, kiu estis preta en 1973. Oni uzis la konstruaĵon ekde la rekonstruiĝo en 1973 por muzea prezento pri la parlamenta historio kaj por ekspozicioj, ĉar la parlamento pro la volo de la kvar aliancanoj ne rajtis kunsidi en Berlino.

Post la reunuiĝo en 1990 la parlamento decidis ke Berlino estu denove la sidejo de parlamento kaj registaro. Ekde 1999 la (rekonstruita) konstruaĵo servas denove kiel la parlamentejo por tuta Germanio.

## Christo-artaĵo 
La bulgardevena artisto Christo kovris la konstruaĵon en 1995.

Kategorio:Politiko de Germanio
Kategorio:Konstruaĵoj en Berlino
Kategorio:Parlamentaj konstruaĵoj
Kesztölc

**Kesztölc,** (kestolc) estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Komárom-Esztergom, en Distrikto Esztergom.
eta|maldekstre|
eta|dekstra|eta|Klastrompuszta

## Bazaj informoj 
* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2600
* Poŝtkodo: 2513
* Telefonprefikso: 33

## Situo 
Kesztölc situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj, ĉefvojo Budapeŝto-Komárom estas ne tro for. La ĉefurbo troviĝas 39 km-ojn for.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la bronzepoko, antaŭ la hungaroj avaroj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1075, ĝis la turkoj la kampoj apartenis precipe al la eklezio. En 1250 ĉe la apudaĵo "Klastrompuszta" (klaŝtrompusta) oni fondis monaĥejon, kiun la turkoj forbruligis. La vilaĝo mem restis viva ankaŭ dum la turkoj. Dum la historio la vilaĝanoj okupiĝis precipe pri vinkulturo. En 1716 slovakoj alvenis. La lernejo ekfunkciis ekde 1755. Anstataŭ la malnova ligna katolika preĝejo konstruiĝis nova en 1800. La vilaĝdomo en 1905 konstruiĝis. En 1946 okazis loĝantaro-ŝanĝo inter slovakoj kaj hungaroj, iom poste kolĥozo pri "Bonŝancon" (=minista saluto) formiĝis.
eta|maldekstre|

## Flamo de la revolucio 
La vilaĝo akiris tutlandan famon en 1956. Post la revolucio malgranda komunista taĉmento proksimiĝis al la vilaĝo, sed kuglopafoj akceptis ilin, do ili tuj retiriĝis. Ĝis decembro okazis nenio, fine sovetia armeo kun tankoj alvenis kaj sen pafado okupis la vilaĝon. La revoluciuloj kaŝiĝis ĝis la amnestio. Ĵurnalisto devis fari artikolon pri la okazintaĵo, kial okupis Sovetunio la lasta ĉi tiun vilaĝon. Li fantaziis kaj skribis tion, ke dum la "kontraŭrevolucio" en Kesztölc oni deklaris respublikon kaj estis tie multe da "kontraŭrevoluciuloj". Pri la okazintaĵo oni nuntempe faris dokumentan filmon, televizian filmon kaj romanon. Estas loko ankaŭ tie rememori tion, ke tie estingiĝis la lasta flamo de la revolucio.

Inter 1971-2004 apud la vilaĝo karbominejo funkciis. Nuntempe oni produktas tapeton en la vilaĝo. En Klastrompuszta feriejaj dometoj formiĝis. Vilaĝservoj estas lernejo, infanĝardeno, kuracejo, domo de maljunuloj.

La vilaĝo apartenas al vinkultura regiono "Ászár-Neszmély".

## Famuloj 
En Kesztölc naskiĝis:
* esteto Lajos Nyírő
* hungaria skovaka ĵurnalisto János Fuzik.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vinvilaĝoj
Boppelsen

**Boppelsen** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1250 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007, kiu nombro kreskis al 1293 ĝis la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Boppelsen situas je la suda deklivo de la montoĉeno Lägern en la *Furtvalo*. Pro sia bona situacio la komunumo estas relative suna kaj havas pli agrablan klimaton ol la ĉirkaŭaj vilaĝoj kaj urboj en la valo. La dua plej alta punkto de la kresto de Längern nome Lägern-Hochwacht kun alteco de 856 m s.m. situas sur la teritorio de la komunumo, kaj estas ties plej alta punkto.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,92 km², de kiuj 45,9% estas kovritaj de arbaro, 43% servas por agrikulturo, 3,6% por trafiko kaj 8,95 por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
Boppelsen limas en nordo sur la kresto de Lägern al Schleinikon, en nordoriento al Regensberg, en sudoriento al Buchs, kaj en okcidento al Otelfingen.

## Trafiko 
Boppelsen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo estas konektita per busoj al la reto de la Zurika Trafik-Unio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Boppelsen datiĝas el la jaro 1130 kiel *Bobpinsolo*. Laŭ la Zurika Dokumentlibro la libersinjoro de Bobpinsolo inter 1130 kaj 1219 devis pagi impostojn al la Monaĥejo Einsiedeln. Ankaŭ la Monaĥejoj Vetingo, Oetenbach kaj Muri disponis pri posedaĵoj en Boppelsen.

En la jaro 1409 la alta jurisdikcio de la habsburgoj transiris al la urbo Zuriko. Pri la malalta jurisdikcio respondecis la libersinjoroj de Regensberg.

Dum granda inscendio en la jaro 1649 estis detruitaj 21 domoj, kio estis du trionoj de la vilaĝo.

Ĝis la jaro 1798 Boppelsen apartenis al la kamparvoktdistrikto Regensberg.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Boppelsen
* Boppelsen en la Historia Leksikono de Svislando
Buchs ZH

## Pri la komunumo 
**Buchs ZH** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 5097 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Buchs situas en la Fortvalo ĉe la piedo de la montoĉeno Lägern, proksime de la urbo Zuriko. La najbarkomunumoj de Buchs estas Otelfingen, Regensdorf, Dällikon, Boppelsen, kaj la distriktĉefloko Dielsdorf ZH.

## Trafiko 
Per buslinioj la komunumo estas bone ligita al la reto de la Zurika Trafik-Unio. La stacidomo ''* de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kie haltas la regiona trajnlinio S6, situas sur la teritorio de la najbarkomunumo Dällikon. Komence de la 19-a jarcento Buchs disponis pri propra trajnlinio, kiu post longa lukto estis fermita.

## Historio 
La unua mencio de Buchs datiĝas de la jaro 870 sub la nomo *Puhsaha*, kio signifas rivereto apud Buchs. Per tiu dokumenteo la bienestro *Landeloh'' donacis siajn havaĵojn en la Limatvalo kaj Furtvalo, inter kiuj troviĝis ankaŭ Buchs, al la Monaĥejo Sankt-Galo.

En la jaro 1409 la vilaĝo fariĝis kiel parto de la habsburgaregteritorio posedaĵo de Regensberg, al kiu ĝi apartenis ĝis la jaro 1798.

## Vidu ankaŭ 
* Buchs-Dällikon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Buchs ZH
* Buchs ZH en la Historia Leksikono de Svislando
Weiach

**Weiach** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 993 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Weiach situas je la norda fino de la distrikto Dielsdorf, norde de la monto de Stadel. La nordan limon de la komunumo formas la rivero Rejno, je kies alia flanko situas Germanio.

## Ekonomio 
En la 60-aj jaro la komunumo ĉefe vivis de la *Weiacher Kies AG*, kiu ekspluatis ŝtongruzon sur la teritorio de Weiach. Dum la konstruado de la svisa nacistratreto, tiu materialo estis tre bezonata, kio ebligis al Weiach periodon de prospero kaj riĉeco.

## Trafiko 
Tra Weiach pasas trajnlinio de la kompanio THURBO, kiu ligas Vinterturon tra Bülach kaj Eglisaŭ per la regiontrajnlinio S41 de la Zurika Trafik-Unio kun la germana urbo Waldshut. Per la poŝtaŭtolinio 515 Weiach estas konektita kun la Flughaveno Zuriko.

## Historio 
Diversaj trovaĵoj pruvis, ke jam en la ŝtonepoko devis vivi homoj en Weiacht. Fundamentoj de du turoj de la Limes el la jaro 370 rememorigas la romian epokon. La unua dokumenta mencio de Weiach datiĝas de la jaro 1271 per la skribmaniero *Wiâch*. La supera jurisdikcio de Weiach transiris en la jaro 1424 al Zuriko. Zuriko estis en Weiach ĝis la jaro 1798 reprezentita per subvokto. Post la Helveta Revolucio
la komunumo estis atribuita al la distrikto Bülach. En la mediacia tempo en la jaro 1814 la komunumo estis transigita al la Prefektujo Regensburg el kiu poste fariĝis la distrikto Dielsdorf.

## Aviadilkatastrofo de Alitalia 
La 14-an de novembro 1990 aviadilo de la modelo Douglas DC-9-32 de la itala flugkompanio Alitalia koliziis dum alteriĝalflugo la la kurejo 14 de la Flughaveno Zuriko en la teritorio *Surgen* je alteco de 520 m super la marnivelo kun la monto *Haggenberg*. Ĉiuj 46 pasaĝeroj kaj la aviadilpersonaro de la flugo AZ 404 mortis.

## Vidu ankaŭ 
* Weiach-Kaiserstuhl (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiale retejo de la komunumo Weiach
Buchs

**Buchs** estas nomo de sekvaj lokoj:
* **Buchs AG** estas komunumo de la distrikto Araŭo, Kantono Argovio, Svislando.
** **Buchs AG (stacidomo)**, estas fervoja stacio en Buchs AG
* **Buchs LU** estas iama komunumo kaj nun vilaĝo en la komunumo Dagmersellen de distrikto Willisau en Kantono Lucerno, Svislando.
* **Buchs SG** estas komunumo de la distrikto Werdenberg, Kantono Sankt-Galo, Svislando.
** **Buchs SG (stacidomo)** estas fervoja stacio en Buchs SG.
* **Buchs ZH** estas komunumo de la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando.
** **Buchs-Dällikon (stacidomo)** estas fervoja stacio en Buchs ZH.
* **Buchs** estas la malnova germanlingva nomo de Buix, parto de la komunumo Basse-Allaine en distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando.

## Vidu ankaŭ 
* **Buochs**
Dällikon

**Dällikon** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 3519 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Dällikon situas en la Furtvalo node de la urbo Zuriko, sude de la monto Lägern.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Dällikon limas en sudo al Buchs, en oriento al Regensdorf, en sudo al Oetwil ĉe Limato, kaj en okcidento al Dänikon.

## Trafiko 
eta|maldekstra|150ra|Stacidomo 
Inter Dällikon kaj Buchs sur la teritorio de Dällikon troviĝas stacidomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiu estas servita de la regiona trajnlinio S6 de la Zurika Trafik-Unio. Loka busreto zorgas por la fajndistribuo de la loka trafiko.

## Historio 
La unua skriba mencio de la komunumo datiĝas de la 8-a de februaro 870, kiam alemana bienposedanto donacis bienojn apud Limato kaj en la Furtbalo al la Monaĥejo Sankt-Galo.

En la jaro 1468 la urbo Zuriko aĉetis la regejon Landenberg-Greifensee, al kiu apartenis tiutempe Dällikon. Zuriko atribuis la komunumon al la supervoktejo Regensberg. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la komunumo fariĝis parto de la distrikto Distrikt Regensberg kaj poste de Dielsdorf.

Ĝis la jaro 1843 la vilaĝoj *Dällikon* kaj *Dänikon* formis unu solan politikan komunumon.

## Vidu ankaŭ 
* Buchs-Dällikon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dällikon
* Dällikon en la Historia Leksikono de Svislando
Dänikon

## Pri la komunumo 
**Dänikon** estas komunumo en la distrikto Dielsdorf, Kantono Zuriko, Svislando. Ĝi havis 1789 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007. (Ne miksu Dänkoen en Kantono Zuriko kun Däniken en Kantono Soloturno.)

## Geografio 
Dänikon situas en la Furtvalo, sude de la montoĉeno Lägern, nordokcidente de la urbo Zuriko kaj okcidendte de la Flughaveno Zuriko. Okcidente ĝi limas al Hüttikon, norde al Otelfingen, nordoriente al Buchs ZH kaj oriente al Dällikon. En la sudo la monto Altberg formas la limon al la komunumo Oetwil ĉe Limato.

## Trafiko 
Per aŭtobusoj Dänikon estas bone ligita kun la reto de la Zurika Trafik-Unio. La stacicomo de la Svisaj Federaciaj Fervojoj en Otelfingen ankaŭ troviĝas proksime de la komunumo, krome estas facila aliro al la aŭtoŝoseoj A1 kaj A4 (norda ĉirkaŭiro de Zuiko).

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Dänikon datiĝas el la jaro 1130 kiel Täninchoven.

En la jaro 1468 la urbo Zuriko aĉetis la regejon Landenberg-Greifensee, al kiu apartenis tiutempe Dänikon. Zuriko atribuis la komunumon al la supervoktejo Regensberg. Post la Helveta Revolucio en la jaro 1798 la komunumo fariĝis parto de la distrikto Distrikt Regensberg kaj poste de Dielsdorf.

Ĝis la jaro 1843 la vilaĝoj k*Dänikon* kaj *Dällikon* formis unu solan politikan komunumon.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dänikon
* Dänikon en la Historia Leksikono de Svislando