open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benátky (distrikto Svitavy)

Municipo **Benátky** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en valo de rivero Loučná, sude de urbo Litomyšl, interligita kun ĝi. Pro sia situo en marĉa areo ĝi estas nomata laŭ itala urbo Venecio (ĉeĥe *Benátky*). Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
En areo de nuna vilaĝo Benátky troviĝas lokaĵo nomata Staré Litrbachy *(Malnova Litrbachy)*. Unue estis tiu lokaĵo menciata en akto de episkopo de Litomyšl Jan Železný. La lokaĵo estis verŝajne kerno de poste evoluata vilaĝo Benátky, dum vilaĝo (Nova) Litrbachy, nuna Čistá, ekestis antaŭ la jaro 1347 iom pli sude. Nomo Benátky estis unue menciita en akto el la jaro 1457 kiel parto de kastela sinjorejo de Litomyšl.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
### Kapeleto 
Kapeleto de Sankta Johano Nepomuka el la fino de 18-a jarcento, malfrubaroka, kvadrata kun kampanileto. En la frontalo estas simple eltranĉita pinjono kun vazoj. Plafono estas plata. Pseŭdobaroka altareto estas ornamita per statuo de sanktulo.

### Krucifikso 
Vidalvide al la kapeleto situas ŝtona krucifikso el la jaro 1887 kun reliefoj de Sankta Johano Nepomuka, Sankta Maria kaj Sankta Floriano sur prisma soklo.

### Humilejo apud la ŝoseo el Litomyšl 
### Popola arĥitekturo 
Pro situo de la vilaĝo proksime de la urbo Litomyšl kelkaj memorindaĵoj rapide malaperas malgraŭ protekta agado de oficoj. Temas ekzemple pri rekonstruo de empira lernejo, detruo de valora ĉarpentita forĝejo, estintaj muelejoj, vilaĝaj kabanoj kaj bienetoj.

## Literaturo 
* Dr. E. Poche, DrSc. a kol. – *Umělecké památky Čech*. Eldonis Akademia en Prago en j. 1978.

## Pluaj fotoj 

Benátky (Litomyšl), restaurant.jpg|Restoracio apud ĉefa ŝoseo
Benátky (Litomyšl), chapel.jpg|Kapeleto kun sunhorloĝo
Benátky (Litomyšl), kindergarten.jpg|Infanĝardeno kun dometo
Benátky (Litomyšl), memorial.jpg|Monumento al viktimoj de la unua mondmilito

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
1022 Olimpiado

**1022 Olimpiado** estas malgranda, meze hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la rusa astronomo Vladimir Aleksandroviĉ Albickij, la , elde la Simeiza observatorio.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la Olimpiaj ludoj: la olimpiado estas la periodo de 4 jaroj inter du olimpiaj ludoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vladimir Aleksandroviĉ Albickij
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1924
Eugène Joseph Delporte

.
Li laboris en la Reĝa observatorio de Belgio de Uccle, kies direktoro li estis de 1936 al 1947. Elde tie li malkovris 66 asteroidojn inter kiuj plej notindaj estas 1221 Amoro, kiu donis sian nomon al la grupo de la amoraj asteroidoj, kaj la apolona asteroido
2101 Adoniso.

Li malkovris aŭ kunmalkovris ankaŭ plurajn kometojn, inter kiuj la perioda kometo
57P/du Toit-Neujmin-Delporte.

En 1930, li difinis la modernajn limojn inter la konstelacioj laŭ la linioj
de rektascensio kaj deklinacio por la epoko
B1875.0.

Oni donis lian nomon al la luna kratero Delporte.

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Eugène Joseph Delporte

## Eksteraj ligiloj 
Nekrologioj:
*  In memoriam Eugène Joseph Delporte - Ciel et Terre, Vol. 71, p. 428
*  Nekrologia notico, far de August Kopff - Astronomische Nachrichten, volumo 283, p.140
*  Nekrologia notico - Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, Vol. 116, p.143

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Klorofonjoj

**Kolorofonjoj** aŭ '* *Chlorophonia* ** estas genro de birdoj de la familio de fringedoj kiuj estas endemiaj de Neotropiko. Tiu genro enhavas kvin speciojn. La Klorofonjoj kunhavas la subfamilion de Eŭfonjenoj kun la eŭfonjoj.

La Kolorofonjoj estas malgrandaj, ĉefe **brilverdaj birdoj*' kiuj loĝas en humidaj arbaroj kaj proksimaj habitatoj, ĉefe en altaj teroj.

## Specilisto 
* Genro *Chlorophonia*, la klorofonjoj.
** Flavkoluma klorofonjo, *Chlorophonia flavirostris*
** Blunuka klorofonjo, *Chlorophonia cyanea*
** Brunbrusta klorofonjo, *Chlorophonia pyrrhophrys*
** Blukrona klorofonjo, *Chlorophonia occipitalis*
** Orbrova klorofonjo, *Chlorophonia callophrys*

## Referencoj 
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Flavkoluma klorofonjo

La **Flavkoluma klorofonjo** (***Chlorophonia flavirostris***) estas birdospecio de la familio de Fringedoj (iam en Traŭpedoj) kaj genro de Klorofonjoj, kiu enhavas buntkolorajn speciojn ĉefe verdajn kaj ĉefe en supraj partoj kun flavaj subaj partoj kaj bluaj kapomarkoj.

Tiu specio havas verdajn kapon kaj suprajn partojn kaj flavajn subajn partojn kaj kolumon, kio nomigas la specion en la komuna nomo, dum la latina scienca nomo *flavirostris* aludas al “flava beko”, kvankam tipe ĝi estas ruĝa; tamen en komencaj priskriboj aperis tia. Tia nomo donus en Esperanto *Flavbeka klorofonjo*. Beko kaj kruroj estas ruĝaj, dum rimarkindas helflava okulringo kontrasta en verda kapo.

Ĝi troviĝas en Kolombio, Ekvadoro kaj Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj kaj montararbaroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Chlorophonia flavirostris.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blunuka klorofonjo

La **Blunuka klorofonjo** (***Chlorophonia cyanea***) estas birdospecio de la familio de Fringedoj (iam en Traŭpedoj) kaj genro de Klorofonjoj, kiu enhavas buntkolorajn speciojn ĉefe verdajn kaj ĉefe en supraj partoj kun flavaj subaj partoj kaj bluaj kapomarkoj. Ĝi estas ĝenerale komuna.

## Aspekto 
eta|maldekstra|Masklo de la subspecio *C. c. roraimae* (supre), ilustraĵo fare de Joseph Smit, 1886
Ĝi estas malgranda, fortika, ĉefe verda birdo. Subaj partoj estas flavaj, dum kapo kaj supra brusto estas helverdaj kaj tre rimarkinde **helbluaj la nuko, pugo kaj okulringo** kaj la dorso verdecblua. Beko kaj kruroj estas grizaj. Kelkaj subspecioj havas flavan fruntan makuleton. Inoj estas pli senkoloraj ol maskloj, kun subaj partoj pli verdecflavaj kaj malpli bluaj nuko kaj dorso.

## Distribuado kaj habitato 
Ties distribuado estas tre disa, kun populacioj asociaj al la Atlantika Arbaro en sudorienta Brazilo, orienta Paragvajo kaj nordorienta Argentino, Andoj el Bolivio sude al Venezuelo norde, la Perijá kaj Sierra Nevada de Santa Marta, la Venezuela Marbordo, kaj la Tepujoj. Ĉiuj populacioj estas asociaj kun humidaj arbaroj, sed surloke ili loĝas ankaŭ en proksimaj ĝardenoj kaj parkoj (ĉefe en la regiono de la Atlantika Arbaro). Plej parto de populacioj troviĝas en subtropikaj altaj teroj, sed ili loĝas sube ĝis proksime de marnivelo en la regiono de la Atlantika Arbaro.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Chlorophonia cyanea. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Brunbrusta klorofonjo

La **Brunbrusta klorofonjo** (***Chlorophonia pyrrhophrys***) estas birdospecio de la familio de Fringedoj (iam en Traŭpedoj) kaj genro de Klorofonjoj, kiu enhavas buntkolorajn speciojn ĉefe verdajn kaj ĉefe en supraj partoj kun flavaj subaj partoj kaj bluaj kapomarkoj. 

Temas pri tre buntkolora kaj rimarkinda malgranda specio de nubarbaroj de Andoj. Ĝi havas **brilverdajn dorson, gorĝon, flugilojn kaj voston** kontraste kun brilflavaj pugo kaj flankoj. Meze de la **ventro estas tre bruna** (kio nomigas la specion) kaj la krono estas brile purpurblua bordita de suba superokula strio malhelbruna al nigra. La frunto estas helverda. La beko estas griza kaj la kruroj rozkolorecaj.

Ili loĝas en paroj aŭ familigrupoj en arbopintoj, foje kun miksitaj kunmanĝantaroj de fringedoj, traŭpedoj aŭ aliaj kanopeaj specioj. 

Ĝi troviĝas en disaj apartaj populacioj laŭlonge de Andoj en nordokcidenta Venezuelo, okcidenta Kolombio, centra Ekvadoro kaj nordokcidenta centra Peruo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Chlorophonia pyrrhophrys.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Blukrona klorofonjo

La **Blukrona klorofonjo** (***Chlorophonia occipitalis***) estas birdospecio de la familio de Fringedoj (iam en Traŭpedoj) kaj genro de Klorofonjoj, kiu enhavas buntkolorajn speciojn ĉefe verdajn kaj ĉefe en supraj partoj kun flavaj subaj partoj kaj bluaj kapomarkoj.

Ĝi troviĝas en Centrameriko en Salvadoro, Gvatemalo, Honduro, Meksiko kaj Nikaragvo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj.

Plenkreskulo estas 11 al 14&nbsp;cm longa. La diferencoj inter seksoj ne estas tre evidentaj. Ambaŭ estas verdaj, kun **brila turkisblua krono** (kio nomigas la specion) kaj samkolora duonkolumo ambaŭflanke de la kolo. La masklo havas sub la verdaj kapo kaj gorĝareo duoblan nigrabrunan bordostrion kaj pli sube flavajn bruston, ventron kaj kruroplumojn, dum ĉe ino tiuj partoj estas flavecverdaj. La beko, la okuloj kaj la kruroj estas nigrecaj.

Tiu specio loĝas en humidaj medioj, kiaj tropikaj arbaroj, montodeklivoj kaj nebularbaroj, el malaltaj altitudoj ĝis pli da 1,500 m smn. Ĝi troviĝas el sudorienta Meksikio (sude de Veracruz, Oaxaca kaj Chiapas) ĝis Nikaragvo. Ĝi ne troviĝas en Belizo.

## Notoj 
## Referencoj 
* Roger Tory Peterson kaj Edward L. Chalif. 2008. *Aves de México*. Guía de campo. Editorial Diana, México. ISBN 978-968-13-3207-5
* Sada, A.M.; Phillips, R., y Ramos, M.A. 1984. Nombres en castellano para las aves mexicanas. Publicación de Divulgación No. 17. Instituto Nacional de Investigaciones sobre Recursos Bióticos. México. Citita ĉe Peterson kaj Chalif (2008).
* [*Chlorophonia occipitalis* Ruĝa Listo de IUCN(https://eo.wikipedia.org/wiki/Ru%C4%9Da_Listo_de_IUCN), konsultita la 12-a de majo de 2009, IUCN, en angla.
* BirdLife International 2004.  Chlorophonia occipitalis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Jenő Szikszay

**SZIKSZAY Jenő** (siksai) estis rumanuja hungara instruisto, literaturhistoriisto naskita en Petrisat la 19-an de oktobro 1921 kaj mortinta en Braŝovo la 11-an de junio 1977.

## Kariero
Szikszay finis la mezlernejon en Blaj. Li havigis diplomon de instruisto pri la hungara kaj itala lingvoj en la Universitato Ferenc József de Koloĵvaro. En 1942-1943 kiel stipendiulo li studis italan literaturon kaj doktoriĝis en Bolonjo. Ekde 1945 li instruis en Braŝovo. Li publikis en gazetoj Tanügyi Újság, Korunk, Igaz Szó, Utunk, Brassói Lapok. En 1977 li memmortigis pro la grava ĝenado de la sekureca servo.

## Verkoj
**Irodalombírálatunk néhány időszerű kérdéséről* (Korunk, 1967. 4. sz.); 
**Irodalomtanítás a középiskolában* (Igaz Szó, 1968. 9. sz.);
**Kis magyar irodalomtörténet* (Brassói Lapok, 1970.).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Szikszay, J.
Szikszay, J.
Orbrova klorofonjo

La **Orbrova klorofonjo** (***Chlorophonia callophrys***) estas birdospecio de la familio de Fringedoj (iam en Traŭpedoj) kaj genro de Klorofonjoj, kiu enhavas buntkolorajn speciojn ĉefe verdajn kaj ĉefe en supraj partoj kun flavaj subaj partoj kaj bluaj kapomarkoj.

Masklo de tiu specio estas malgranda (13&nbsp;cm longa) kaj brilverda birdo kun **flavaj frunto kaj larĝa superokula strizono** (kio nomigas la specion), helbluaj malantaŭa krono kaj nuko kaj mallarĝegaj flankaj duonkolumoj, flavaj suba brusto kaj ventro kun verdaj flankoj kaj supra brusto bordata sube per malhela strio. La ino estas iom pli senkolora sed ne havas flavan superokulan strion kaj nur ioman flavecan nuancon frunte, tio estas havas pli verdan kapon.

Ĝi troviĝas en Kostariko kaj Panamo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj montararbaroj. Ili loĝas en altateraj arbaroj de ambaŭ deklivaroj nome kaj al Kariba Maro kaj al Pacifiko kaj troviĝas en kanopeo en duonmalfermaj lokoj kiaj arbarbordoj, arboplantejoj kaj ombrecaj ĝardenoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Chlorophonia callophrys. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Fringedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Comalcalco (komunumo)

**Comalcalco** estas unu el la 17 komunumoj de la meksika subŝtato Tabasco, kiu situas en sudorienta parto de Meksiko (survoje al la duoninsulo Jukatano, ĉe la meksika golfo. La ĉefurbo de la komunumo estas Comalcalco. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 27005.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 173773 loĝantojn. El tiuj estis 85645 viroj kaj 88128 virinoj. La komunumo havas surfacon de 426,8&nbsp;km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 10 metroj super la marnivelo.

En la komunumo ekzistas 112 tiel nomataj loĝlokoj (laŭ INEGI statistike por urboj, vilaĝoj, domaroj).

## Klimato 
En la komunumo jare falas averaĝe 2675,2&nbsp;mm/m² de precipitaĵo. Kiel en la tuta subŝtato en la komunumo relative ofte pluvas. La averaĝa jara temperaturo estas .

## Sociogeografio 
En la jaro 2000 en la komunumo vivis 136195 personoj, pli aĝaj ol 5 jaroj. El tiuj 359 personoj sciis paroli indiĝenan lingvon. Tio signifas ke 0,26 % de la loĝantaro en la koncerna jaro sciis paroli indiĝenan lingvon.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI: Conteo de Población y Vivienda 2005 k. a., (hispane: popol- kaj loĝejnombrado).

## Eksteraj ligiloj 
*Comalcalco  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Tabasco
Tenosique

eta|230x230ra|Tenosique Urbo
**Tenosique** oficiale ( hispane *Tenosique de Pino Suárez* ) estas urbo en Meksiko, en la subŝtato Tabasko, parto de la municipo Tenosique kaj estas ĝia administra centro. La populacio, laŭ la censo de 2020, estis 34 946 homoj.

## Priskribo 
La nomo *Tenosique* devenas de la majaa *Ta-na-tsiic*, kiu povas esti tradukita kiel *la teksista domo*, kaj *Pino Suárez* en honoro de la politikisto José María Pino Suárez, kiu naskiĝis ĉi tie.

La setlejo estis fondita en la antaŭhispanida periodo fare de la majaa popolo. En 1525, hispanaj esploristoj Cortes kaj kronikisto Bernal Diaz asertis esti vizitinta la setlejon de Sagoatespan, kiu en la naŭatla povas esti tradukita kiel *la domo de la ŝpinisto*, la sama kiel en la majaa lingvo - *Tenosique*.

En 1540, hispana koloniigo komenciĝis kaj franciskanaj kaj dominikaj monaĥoj ekloĝis en Tenosique por evangeliigi la lokan loĝantaron.

La 7-an de novembro 1879, la nomo estis ŝanĝita al Tenosique de Cuauhtemoc, kun la statuso de vilao.

La 1-an de aŭgusto 1915, la setlejo ricevis urbostatuson kaj ŝanĝis sian nomon al Tenosique de Pino Suarez.

La 6-an de januaro 1947, la unua persontrajno alvenas en la grandurbon, kaj relservo al la ŝtatoj de Campeche kaj Jukatanio komenciĝas.

La ĉefa vidindaĵo de la urbo estas la ĉiujara karnavalo *"Danza del Pochó Tenosique"*.

## Galerio 

Dosiero:Calle_26,_Tenosique.jpg|Ĉefstrato
Dosiero:Los_Pochó's.jpg|Partoprenantoj de la danco del Pocho - urba karnavalo
Dosiero:Iglesia_de_Tenosique._-_panoramio.jpg|Preĝejo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ayuntamiento de Tenosique Oficiala retejo

Kategorio:Urboj de Meksiko
Kategorio:Tabasco
Šišov

**Šišov,** hungare **Sissó** [ŝiŝO] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio. Ankoraŭ 2 vilaĝetoj apartenas al la municipo.

## Situo 
Šišov situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1113 en formo *"Sis"*. En 1778 loĝis tie 355 vilaĝanoj, en 1828 283 vilaĝanoj en 41 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Sissó 367 homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Nyitrazsámbokrét, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Šišov 506 homoj, (502 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apoteozo de Sankta Kruco de 1781, turo alkonstruiĝis en 1821
* kastelo de 1870

## Famuloj 
En la iama Sissó naskiĝis hungara piarista monaĥo Ferenc Bokross.

## Eksteraj ligiloj 
* Šišov sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Culiacán (komunumo)

**Culiacán** estas unu el la 18 komunumoj de la meksika subŝtato Sinaloa, kiu situas en la nordokcidenta parto de Meksiko (ĉe la pacifika oceano). La ĉefurbo de la komunumo estas Culiacán Rosales. La kodnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 25006.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 793730 loĝantojn. El tiuj estis 390613 viroj kaj 403117 virinoj. La komunumo havas surfacon de 4758 km². La meza alteco (de la ĉefurbo) estas 60 metroj super la marnivelo.

## Eksteraj ligiloj 
*Culiacán  en *Enciclopedia de los Municipios de México* ()

Kategorio:Komunumoj de Sinaloa
Listo de komunumoj en Querétaro

En la meksika federacia subŝtato **Querétaro** ekzistas 18 komunumoj.

## Vidu ankaŭ 
* Querétaro


Querétaro
Uhrovské Podhradie

**Uhrovské Podhradie,** hungare **Zayváralja** estas tre malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Uhrovské Podhradie situas en la plej griza parto

## Situo 
Uhrovské Podhradie situas inter montoj 469 kaj 1010 m-ojn altaj, fine de sakovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 13&nbsp;km-oj.

## Historio 
### Fortikaĵo 
La unua mencio okazis pri la fortikaĵo en 1295 en latina formo *"Castrum Vgrog"*. Inter 1295-1321 ĝi apartenis al Mateo Csák, poste al la reĝo, ekde 1560 al familio *Zay*. La fortikaĵo ne travivis sieĝon, tamen ĝi ruiniĝis, ĉar forlasiĝis.

### Vilaĝo 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1481 en slava formo *"Podhradye"*. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *Zay-Podhrágy,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Zayváralja 185 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Uhrovské Podhradie 55 homoj, (escepte unun ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* ruina fortikaĵo el la 13-a jarcento (plurfoje trakonstruita), interne romanika kapelo

## Eksteraj ligiloj 
* Uhrovské Podhradie sur mapo de Slovakio
* Fotoj pri fortikaĵo

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Vysočany (distrikto Bánovce nad Bebravou)

**Vysočany,** hungare **Viszocsány** [visoĉAnj] estas malgranda vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.

## Situo 
Vysočany situas fine de aĉa sakovojo. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 4&nbsp;km.

## Historio 
Oni trovis tie tombojn el la 7-a jarcento. La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1232 en formo *"Vyssian"*. En 1784 loĝis tie 191 vilaĝanoj (41 familioj) en 31 domoj, en 1828 202 vilaĝanoj en 16 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Viszocsány 183 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Visočany 144 homoj, (ĉiuj slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika preĝejo, baldaŭe gotikiĝis, fine barokiĝis
* renesanca kastelo el la 17-a jarcento, en 1821 klasikismiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Energy Star

[eta|dekstra|La [markemblemo|atestilo *Energy Star*]]
**Energy Star** (angle, *energistelo*) estas la nomo de internacie agnoskita programo por energiŝparado.
Ĝi estis inicita de la usona *Environmental Protection Agency* (EPA) en 1992 por limigi la forcejan efikon. Ĝi ekzistas kiel markemblemo aŭ atestilo por produktoj, kiuj respekta la mediprotektajn normojn, kiel komputiloj aŭ lumigiloj. Ĝi povas esti agnoskita por industriaj konstruaĵoj, laborejoj aŭ hejmaj domoj: tiel en 2005, 2000 konstruaĵoj kaj 350.000 novaj domoj ricevis tiun atestilon en Usono.

## En Usono 
eta|maldekstra|Alia prezento de la atestilo *Energy Star*.
Ĉe interreto la programo *Energy Star* ebligas al konsumantoj trovi la plej efikajn aparatojn laŭ energia konsumo. Interalie troveblas:

* hejmaj elektraj aparatoj: fridujoj, lavmaŝinoj, telerlaviloj, mikroondiloj, ...
* komputilaj ekranoj
* komputiloj
* tekkomputiloj
* komputilaj sistemoj
* serviloj
* ludkonzoloj

## En Eŭropo 
En 2001 la Eŭropa Komisiono subskribis konsenton kun Usono por favori la agnoskon de la normo en Eŭropo.
Novembre de la jaro 2009 la eŭropa komisiono kaj EPA validigis *Energy Star 5.0 display*, kiu rilatas al afiŝigiloj kaj ebligos ŝpari preskaŭ 9 TWh dum la vivodaŭro de produkto.

## Vidu ankaŭ 
* Ekologia atesto

## Eksteraj ligiloj 
*  La usona Energy Star
*  La eŭropa Energy Star 
*  Prezento de la *Energy Star 5.0 display* fare de la eŭropa komisiono
*  Artikolo pri *Energy Star* ĉe GreenIT.fr
*  Artikolo pri *Energy Star* ĉe EcoInfo 
*  Artikolo pri *Energy Star* ĉe Ginjfo 

Kategorio:Ekologiaj atestiloj
Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Energio
Móric Szilasi

**SZILASI Móric** (silaŝi) estis hungara lingvisto, universitata profesoro, ano korespondanta de la MTA (1902) naskita en Mezőszilas la 20-an de oktobro 1854 kaj mortinta en Koloĵvaro la 15-an de majo 1905.

## Kariero 
Móric Szilasi studis en Budapeŝto kaj en germanaj universitatoj indogermanan lingvistikon kaj klasik-filologion. Reveninte li estis gimnazia, poste Eötvös-kolegia instruisto. Ekde 1903 li estis ordinara profesoro pri la lingvistiko kaj kompara lingvoscienco en la Universitato de Koloĵvaro. Li verkis ankaŭ lernolibrojn. Liaj studoj aperis en *Nyelvtudományi Közlemények*.

## Verkoj 
* *Vogul szójegyzék* (Bp., 1896);
* *Cseremisz szótár* (Bp., 1901);
* *Adalékok a finn-ugor palatalis mássalhangzók történetéhez* (Akad. Ért. 1904. I. füzét).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Andrea Cesalpino

**Andrea CESALPINO** (eld. Ĉezalpino) aŭ, malpropre Cisalpino (Arezzo, la 6an de junio 1519 – Romo, la 23an de februaro 1603) estis itala botanikisto, medicinisto kaj anatomiisto.

Cesalpino Andreo naskiĝinte en Arezzo (Centra Italio), plenumis siajn studojn ĉe la universitato de Pizo ĉe la majstroj Realdo Colombo kaj Luca Ghini, magistriĝis en la jaro 1551, en 1555 posteulis Ghini en la direktorado de la botanika ĝardeno de Pizo kaj kiel lekcianto de medicina lernobjekto, dum ekde 1569 ĝis 1592 kovris la katedron de la Medicino.

Partoprenis en la anatomia skolo kiu floris tiam en Padovo dum la duona parto de 1500. Li trafis la unuajn malkovraĵon pri la sanga cirkolado. Lia precipa merito estas la fakto ke li – per atesto de la anatomia trovaĵo – demonstris ke la koro (kaj ne la hepato) estas la centro de la movo de la sango kaj startpunkto de arterioj kaj kaj vejnoj.

En 1592 papo Klemento la 8-a lin alvenigis Romon kie li instruis medicinon ĉe la universitato La Sapienza kaj surhavis la taskon de persona kuracisto de la papo. En la posta jaro 1593 konfekciis pruvon pri la sangocirkolado spertigante ke la vejnoj laĉe ligitaj en ĉiu ajn korpa parto ŝvelas “post la laĉo”, nome “el periferio al centro”, kaj ke – se apertaj kiel dum sangeltiro – el ili eliras antaŭe obskura vejna sango kaj poste ruĝa arteria sango. Estis la eksperimenta pruvo ke ekzistas centripeta fluo kontraŭa al tiu kiu, tra la aorto kaj ĝiaj branĉoj, portas la sangon el la koro al la korpa periferio: en la vaskula sistemo, tial, pasas du kontraŭaj fluoj. Tamen ne estis komplete priskribita la sangocirkuladon, eble pro manko de vivosekcio: tion faros William Harvey (1628).

El liaj verkoj oni kredis trovi spurojn de Averoesismo kun emo al panteismo, kiuj enkondukis Samuel Parker, ĉefepiskopon de Canterbury (kiun reĝo Jakobo konsideris modera en la diatribo kontraŭ katolikoj kaj pro tio lin promociis intertempa episkopo de Oxfordo), kaj mediciniston el Montbéliard Nicolas Taurel denunci iliajn verkojn al la tribunalo de Inkvizicio. Tio tamen ne havis sekvon. http://fr.wikipedia.org/wiki/Andrea_Cesalpino

En la botanika kampo, plue, li pristudis kaj disvolvis novajn sistemojn por klasado de la plantoj, kaj malfermiĝis, kiam ankoraŭ mikroskopo ne esti elpensita, al Karl Linnaeus.

Inter lia plej renomaj verkoj, listigendas *Quaestionum medicarum libri duo* (1593), *De metallicis* (1596), *De plantis libri XVI* (1603), *Appendix ad libros de plantis et quaestiones peripateticas*. Liaj verkoj estis represitaj ĝis la 18a jarcento.

## Eksteraj ligiloj 
http://en.wikipedia.org/wiki/Catholic_Encyclopedia
http://himetop.wikidot.com/andrea-cesalpino

## Aliaj bildoj 

Image:Uffizi 24, Andrea Cesalpino.JPG|Statuo reprezentanta Andreon Cesalpinon, en la *piazza degli Uffizi* (placo de la Oficoj), Florenco.

Kategorio:Italaj botanikistoj
Kategorio:Italaj filozofoj
Kategorio:Italaj kuracistoj
Kategorio:Universitato de Pizo
Kategorio:Universitato de Romo
Kategorio:Kuracistoj de la 16-a jarcento
Paweł Jasienica

**Paweł Jasienica**, vere **Leon Lech Beynar** (naskiĝis la 10-an de novembro 1909 en Simbirsk (1924 nomata Uljanovsko), mortis la 19-an de aŭgusto 1970 en Varsovio) estis pola verkisto, historiisto kaj eseisto.

## Familio 
La avo, Ludwik Beynar, partoprenis en la januara ribelo, post kies falo li elmigris al Francio. En Tuluzo li edziĝis al hispandevena Joanna Adela Feugas. Ilia filo estis Mikołaj / Nicolás Beynar, laŭ profesio agronomo kaj muzikisto, la patro de Lech Beynar, alinome Paweł Jasienica.

La Patro de lia patrino, Helena Maliszewska, nome Wiktor Maliszewski, naskita en Nanto, estis filo de insurekciano de la novembra ribelo.

Ambaŭ familioj en la 1870-aj jaroj translokiĝis al Rusio.

## Persekutoj kaj cenzuro 
Marte 1964 kune kun 33 polaj intelektuloj, inter kiuj estis Melchior Wańkowicz, Stanisław Cat-Mackiewicz kaj Jerzy Turowicz, li subskribis oficialan proteston - la liston de 34 - adresitan al ĉefministro Józef Cyrankiewicz proteste kontraŭ plifortigo de la gazetara cenzuro. Reago estis pliintensiĝinta gvatado. Meze de la 1960-aj jaroj ĉirkaŭis lin ne malpli ol 30 denuncantoj. Li estis persekutata pro kontraŭstaro al cenzuro kaj sia agado en opozicio. De 1966 li estis vicprezidanto de la pola PEN-klubo. Li ĉeestis protestojn kontraŭ nuligo de spektaklo *Dziady* de Adam Mickiewicz kaj publike apogis proteston de la universitata junularo de 1968 pro kio oni malpermesis publikigi liajn verkojn dum 1968-1970 kaj forigis lin de Asocio de Polaj Literaturistoj. Władysław Gomułka en 1968 publike kalumniis Jasienica kvazaŭ li kunlaborus kun kontraŭopoziciaj fortoj.

Kategorio:Pola Enlanda Armeo
Kategorio:Poloj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj ĵurnalistoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Csepel (distrikto)

**Csepel** [ĉepel] estas la 21-a distrikto de Budapeŝto.
eta|maldekstra|130px|Blazono de Csepel

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1211-1215
* areo: 26 km²
* loĝantaro: 78 600 en 2003

## Geografio 
Distrikto Csepel situas en suda parto de Budapeŝto sur norda parto de Insulo Csepel.

## Historio 
Post la turka dominado alvenis diversaj popoloj. En 1838 la inundo neniigis la setlejon. En la 19-a jarcento ĝi iĝis bazo de peza industrio. La plej grava negocisto estis Manfréd Weiss. Apude ankaŭ laboristaj domoj konstruiĝis. Dum la 2-a mondmilito la industriejo estis la plej grava celo por la anglaj bombardaj flugmaŝinoj. Ĝis 1950 Csepel estis urbo, poste aliĝis al Budapeŝto. Dum la socialismo novaj betonaj loĝkvartaloj konstruiĝis. Fine de la socialismo la industrio forvelkis.

## Trafiko 
* aŭtobusoj, interurba tramo.
* laŭ la rivero haveno funkcias havanta la rajton esti marborda haveno

## Vidindaĵoj 
* loka muzeo
* romkatolika Preĝejo de Naskiĝo de Maria (Csepel) de 1861, en 1944 bombo trafis ĝin, poste rekonstruiĝis je novgotikaj elementoj, la turo estas 30 m-ojn alta
* romkatolika Preĝejo Koro de Jesuo (Csepel)
* Kalvinana preĝejo (Csepel)
* Luterana preĝejo (Csepel)
* skulptaĵo pri Johano Nepomuko de 1721
* termala banejo

## Famuloj 
En la komunumo de la komenco naskiĝis animaciisto József Nepp, poeto Béla Csepeli Szabó, pentristo Márta Lacza, politikisto Aladár Burgyán kaj historiisto Ferenc Glatz.

## Ĝemelurboj 
*  Nagyszalonta, Rumanio
*  Neuenburg am Rhein, Germanio
*  Rijeka, Kroatio
*  Juankoski, Finnlando

## Vidu ankaŭ 
* BHÉV
eta|maldekstra|Ĉefplaco kun la preĝejo en Csepel
eta|Iama bildo pri la industriaĵo de Csepel
eta|Finhaltejo de interurba tramo en Csepel
Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Veľké Držkovce

**Veľké Držkovce,** hungare **Nagydraskóc** [madjdraŝkOc], germane **Derschkowitz** estas malgranda unuigita vilaĝeto kaj municipo en Slovakio.
300ra|eta|Veľké Držkovce situas en la plej griza parto

## Situo 
Veľké Držkovce situas laŭ rojo, laŭ flankovojoj. Bánovce nad Bebravou troviĝas je 8&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua ŝajna mencio okazis pri la vilaĝo en 1232, poste en 1400 en formo *"Dersk"* (en 1352 pli nova proksima vilaĝo aperis laŭ tiama hungara ortografio *"Chuklaz"*). En la 15-a jarcento 2 apudaj vilaĝoj formiĝis. En 1426 aperis en hungara formo *"Also Dersk"* (=Suba Dersk), en 1515 *Felsew Derskfalva* ==Supra D.). En 1828 loĝis en Alsódraskóc (slovake Dolné Držkovce, germane Unterderschkowitz) 219 vilaĝanoj en 20 domoj, en Felsődraskóc (slovake Horné Držkovce, germane Oberderschkowitz) 146 vilaĝanoj en 16 domoj, en Csuklász [ĉuklAs] (slovake Čuklasovce) 136 loĝantoj en 24 domoj. Ĝis 1899 la oficiala hungara loknomo estis *,* poste ĝi ricevis hungaran nomon pro la hungariga politiko. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis en Alsódraskóc 251, en Felsődraskóc 72, en Csuklász 198 homoj, (ĉie plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumoj apartenis al Hungara reĝlando, al Trencsén (reĝa departemento), al distrikto de Bán, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1976 la tri vilaĝoj unuiĝis. En 2001 vivis en Veľké Držkovce 672 homoj (667 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Cirilo kaj Metodo de 1931 en iama vilaĝo Alsódraskóc/Dolné Držkovce
* domo de iama notario
* kapelo de 1900 en iama vilaĝo Felsődraskóc/Horné Držkovce
* sonorilostablo en iama vilaĝo Csuklász/Čuklasovce

## Eksteraj ligiloj 
* Veľké Držkovce sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Bánovce nad Bebravou
Stanisław Piłaszewicz

**Stanisław Piłaszewicz** (naskiĝis la 11-an de novembro 1944 w Rafałówka) – pola afrikisto, ordinara profesoro, doktoro habilita, en jaroj 1988–2009 gvidanto de Fako pri Lingvoj kaj Kulturoj de Afriko ĉe Orientalistika Fakultato de Varsovia Universitato , membro de Komitato de Orientalistikaj Sciencoj de Pola Akademio de Sciencoj. Aŭtoro de pluraj libroj kaj monografioj dediĉitaj al lingvoj kaj kulturoj de Afriko. Kadre de universitata interŝanĝo laboris i.a. en universitatoj en Ganao kaj Niĝerio okupiĝante pri terena kaj arkiva esploradoj en la koncernaj landoj. Lekciisto de la lingvo kaj kulturo de haŭsoj ĉe la universitato en Maiduguri en Niĝerio. Li specialiĝas pri publikigo de afrikaj fontmaterialoj.

Doktoran tezon defendis en 1973, habilitiĝis en 1980.

## Elektitaj publikaĵoj 
* 1971‚ *Język hausa*, Warszawa, WUW
* 1972‚ *Wypisy z literatury hausa*, Warszawa, WUW
* 1978‚ *Afrykańska Księga Rodzaju*, Warszawa, Iskry
* 1986‚ *W cieniu krzyża i półksiężyca. Rodzime religie i filozofie ludów Afryki Zachodniej*, Warszawa, Iskry
* 1989‚ *Antologia współczesnej literatury hausa. Zababbun rubuce-rubucen Hausa na zamani*, Warszawa, WUW
* 1993‚ *Słownik pisarzy Czarnej Afryki*, Warszawa, Zakład Języków i Kultur Afryki
* 1994‚ *Wstęp do afrykanistyki*, Warszawa, WUW
* 1994‚ *Potęga Księgi i Miecza Prawdy. Religia, cywilizacja i kultura islamu w Afryce Zachodniej*, Warszawa, PWN
* 1995‚ *Egzotyczny świat sawanny. Kultura i cywilizacja ludu Hausa*, Warszawa, Dialog
* 1996‚ *Słownik mitologii i religii Czarnej Afryki*, Warszawa, Dialog
* 1998, *Języki czadyjskie*, Warszawa, Dialog
* 2002, *Religie i mitologia Czarnej Afryki*, Warszawa, Dialog

Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Polaj afrikistoj
Kategorio:Polaj lingvistoj
Jiuzhaigou

**Jiǔzhàigōu**,  aŭ valo de naŭ vilaĝoj; ) estas naturprotekta areo en la ĉina provinco Siĉuano. Ekde 1992 ĝi estas parto de la monda heredaĵo de Unesko. La nomo devenas de la naŭ tibetaj vilaĝoj, kiuj situas en la valoj de la areo. Rimarkinda ĝi estas speciale pro ĝia montara pejzaĝo kun multaj lagoj kaj akvofaloj.

## Loko 
Ĝi situas en la nordokcidento de la provinco Siĉuano, je 300 km de la provinca kapitalo Ĉengduo. Ĝi estas atingebla per aŭtobuso tra la montopasejoj de la montaro Min-Ŝan. Nun ankaŭ ekzistas flugeblecoj, ekz. de Ĉengduo al la flughaveno en Songpan je alteco de 3.800 m. De tie sekvas busvojaĝo de 90 minutoj al la pli malalte situanta valo, trapasante la fonton de la rivero Min aŭ Minjiang.

eta|kolorriĉa lago
eta|dekstra|250px|unu el Jiuzhaigou lagoj
eta|Akvofalo Perlejo (Zhengzhutan)

## Pliaj bildoj 

dosiero:Jiuzhaigou Lake.jpg|Spegullago
dosiero:Jiuzhaigou Waterfall.jpg|Akvofalo Perlejo
dosiero:Kyusaiko.jpg|Kvinflora lago (五花海 Wǔhuā Hǎi)

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉinlingva hejmpaĝo jiuzhai.com

* Biosferrezervejoj de UNESCO 
* Terrestrial Ecosystem Monitoring Sites (TEMS)  de FAO
* World Conservation Monitoring Centre (WCMC) 
* Naturbeschreibung 
* Jiuzhaigou Valo 
* Fotoj de Kenneth So

## Literaturo 
* Forestry Department of Sichuan Province: Jiuzhaiguo National Nature Reservation. University of British Columbia, 1996.

Kategorio:Siĉuano
Kategorio:Mondaj heredaĵoj de UNESKO
Kategorio:Naciaj parkoj de Ĉinio
János Szilasy

**SZILASY János** (silaŝi) estis hungara filozofia kaj pedagogia verkisto, universitata profesoro, ano de la MTA (1830) naskita en Bögöte la 7-an de januaro 1795 kaj mortinta en Nagyvárad la 4-an de novembro 1859.
 
## Kariero
Szilasy estis ordinita pastro en 1818. En 1819 estis studinspektisto, poste instruisto en episkopa seminario de Szombathely. Ekde 1836 li estis profesoro pri la pastrado en la universitato de Budapeŝto. En 1851 li estis kanoniko de Nagyvárad. Li partoprenis en la ellaborado de la filozofia fakvortaro de MTA. Liaj manuskriptoj troviĝas en la Universitata Biblioteko de Budapeŝto.

## Verkoj
**A nevelés tudomány* (I – II., Buda, 1827); 
**A lelkipásztorság tudománya* (I – III., Buda 1842); 
**Filozófiai tanulmányok* (eldonis Ferenc Toldy, Pest, 1856).

## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Aviadotrafika kontrolisto

[eta|160px|la plej konata laborloko de aviadotrafikaj kontrolistoj estas la aviada kontrolturo - jen en la [flughaveno Vieno]]
**Aviadotrafika kontrolisto** - angle *Air traffic controller*, france *Contrôleur aérien*, ruse *Авиадиспетчер* ["aviadispeĉer"] - havas la taskon direktigi la aviadan trafikon sekure, laŭregule kaj ekonomie. Aviadaj kontrolistoj observas la aerspacon de difinita regiono kaj gvidas ĉiujn nearmeajn aerajn aviadilojn moviĝantajn en tiu aerspaco, por eviti koliziojn inter aeraj veturiloj, sed duarange ankaŭ por garantii al la flugkompanioj laŭeble ekonomiajn flugojn sen superfluaj kromvojoj aŭ malrapidiĝoj. La kontrolistoj por sia laboro uzas interalie la sekvajn helpilojn: planojn de la flugoj, kiujn antaŭe komunikis la koncernaj aviadilaj pilotoj, rekta vidado de la aviada kontrolturo, poziciaj komunikaĵoj de la aviadilaj pilotoj, veteraj informoj kaj veterprognozoj, elektronikaj planiloj, radaro kaj radia interkomunikado kun la pilotoj de aviadiloj kaj aliaj aeraj veturiloj.

Kategorio:Aviadaj profesioj
Bashkirian Airlines

La entrepreno **Bashkirian Airlines** - en Esperanto "Baŝkiriaj fluglinioj", mallonge **BAL** - estis rusia flugkompanio kun sidejo en Ufa, Baŝkirio (Rusia Federacio). Ĝi malfondiĝis en 2007

## Historio 
Origine la entrepreno fondiĝis kiel samfamilia firmao de la ŝtata rusia flugkompanio Aeroflot. La kompanio *Bashkirian Airlines* okazigis enlandajn flugojn inter la urboj Moskvo, Nadim, Niĵnevartovsk, Novij Urengoj, Sankt-Peterburgo, Surgut kaj Ufa. Iom pli poste aldoniĝis ankaŭ kvin internaciaj celoj: Bakuo en Azerbajĝano, Duŝanbeo en Taĝikio, Hurghada en Egiptio, centro de feria regiono borde de la Ruĝa Maro, Istanbulo en Turkio kaj Erevano en Armenio. En 2006 la rusia oficejo pri aviada sekureco *FTOA* forprenis la flugkompanian licencon de la entrepreno kaj nur redonis ĝin al du el la 12 aviadiloj post pruvo de intensaj prisekurecaj renovigoj. En majo 2007 la entrepreno publike anoncis bankrotiĝon kaj malfondon. Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis 1513 dungitojn.

## Aviadalaro 
Antaŭ la bankrotiĝo la entrepreno havis la sekvajn aviadilojn:
* 2 aviadiloj de la marko Tupolev Tu-154M.

Dek pliaj aviadiloj restis malfunkciigitaj post la decido de la rusia oficejo pri aviada sekureco *FTOA* en 2006:
* 1 aviadilo de la marko Antonov An-24RV
* 3 aviadiloj de marko Antonov An-24V
* 4 de la marko Tupolev Tu-134A kaj
* 2 de marko Tupolev Tu-154B.

## Grava akcidento 
La flugkompanio aparte en 2002 estis en la fokuso de publika atento, kiam la pasaĝera flugo 2937 proksime de la urbo Überlingen ĉe la Bodenlago en sudokcidenta Germanio havarie finiĝis per kolizio kun kargoaviadilo de la entrepreno DHL. Kadre de tiu kolizio mortis 71 homoj. Viro el Nord-Osetio, kies edzino kaj du infanoj pereis en la akcidento, du jarojn pli poste murdis la respondecan aviadotrafikan kontroliston el la aviada kontrolejo Zuriko, de svislanda juĝejo estis kondamnita je 8 jaroj da karcero, sed post tri jaroj, en 2007, jam estis liberigita, revenis al sia hejmregiono kvazaŭ heroo kaj en 2008 iĝis vicministro en la registaro de Nord-Osetio.

## Notoj 
Kategorio:Rusaj flugkompanioj
Kategorio:Iamaj flugkompanioj
Kategorio:Transporto en Baŝkirio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1991
Kategorio:Organizaĵoj malfonditaj en 2007
Kategorio:Transporto en 1991
Ĉiangoj

La **Ĉiangoj** aŭ **ĉianga popolo**, en ĉina **Qiang**, 羌族 prononce Qiāngzú, estas unu de la 55 oficiale agnoskitaj minoritatoj en Ĉinio. Laŭ la lasta popolnombrado dum 2000 ili nombras 306.072 homojn. Ili vivas ĉefe en Siĉuano.

## Lingvo 
La Ĉiang parolas unu de la du Ĉiangaj lingvoj, kiuj estas membroj de la Ĉianga sub-familio de Tibeta-Birma lingvaro. La dialektoj estas tiom malsamaj, ke ofte komunikado inter Ĉiang-grupoj devas esti en Han-ĉina lingvo "putonghua". Ĉiang ne havas propran skribon, tial uzas ĉinajn literojn.

## Vidu ankaŭ 
* Popoloj de Ĉinio

## Eksteraj ligiloj 
* Tradicia Kulturo de Ĉiang
* The Qiang ethnic minority
* The Qiang wars  - angla

Kategorio:Etnoj en Ĉinio
Kategorio:Siĉuano
1023 Thomana

'*1023 *Thomana''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la Thomas-ĥoro, fama knaba ĥoro de Leipzig.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1924
1025 Riema

'*1025 *Riema'''* estas malgranda sed hela asteroido de la interna ĉefa asteroida zono, ano de la Hungaria familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Karl Wilhelm Reinmuth la  elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Riema''" en honoro al la germana astronomo Johannes Karl Richard Riem.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Wilhelm Reinmuth
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
Bezděčí u Trnávky

Municipo **Bezděčí u Trnávky** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Svitavy, en valo de rivereto Jevíčka en subregiono Malá Haná, 4&nbsp;km sudoriente de vilaĝo Městečko Trnávka. Vivas ĉi tie  ().

## Partoj de municipo 
* **Bezděčí u Trnávky**
* Unerázka

## Historio 
La vilaĝo Bezděčí u Trnávky estis verŝajne fondita de slavoj, sed pli poste organizita laŭ germana rajto kun hereda vilaĝestrejo. Unue ĝi estis menciata kiel Mitterdorf en la jaro 1258, kiam ĝi estis ligata al juĝa kompetenteco de la urbo Jevíčko. De la jaro 1547 ĝis 1850 Bezděčí kaj Unerázka estis partoj de sinjorejo Trnávka.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵo 
### Sonorilturo sur vilaĝplaco 
## Literaturo 
* Bezděčí a Unerázka. Vlastivědná kronika dvou vesnic na Malé Hané, eldonis Krajské nakladatelství v Brně en la jaro 1957 

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝaro de mikroregiono Moravská Třebová kaj Jevíčko 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Municipoj en distrikto Svitavy
Kategorio:Setlejoj en Zábřeha montetaro
Kategorio:Setlejoj en Boskovica sulko
Hurghado

**Hurghado** (, norma araba prononco *al-ġurdaqa*, en la egiptia araba dialekto *il-ġurdaga* respektive en la dialekto de Kairo []) estas urbo de Egiptio borde de la Ruĝa Maro. La loĝloko estas la plej granda egiptia turisma centro; ĝi havas 60 000 konstantajn loĝantojn, el ili pli-malpli 10 000 sen loka loĝpermeso, kaj gastigadas multoble pli grandan nombron da turistoj. Hurghada estas la administra centro de la egiptia provinco *Al-Bahr al-ahmar* (Ruĝa Maro).

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
Ekde la 1980-aj jaroj la loĝloko pro investoj el Usono, Eŭropo kaj Arabio kaj konstruo de pli kaj pli da turismaj centroj estis transformata al la senkonkurence plej granda ferioloko borde de la Ruĝa Maro. La plej multaj turistoj venas el Mezeŭropo, aparte Germanio, kaj la ŝtatoj de Orienta Eŭropo, aparte Rusio. Multaj el tiuj turismaj kompleksoj borde de la maro estas ĉirkaŭbaritaj areoj, en kiuj eblas ripozi, sporti kaj distriĝi, sed kiuj alireblas nur tra gardataj centraj enirejoj, tiel ke ekzemple promenadoj laŭlonge de la marbordo malfacilas. Nun la loĝloko inter nordo kaj sudo kovras areon de 36 kilometroj, kaj okcidente de la malvasta apudmarborda zono etendiĝas nur malvaste en la dezerton.

Proksime de la urbocentro situas internacia flughaveno, kiu al- kaj fortransportas la turistojn kaj malpli grandkvante la turismocentrajn dungitojn.

Kategorio:Urboj de Egiptio
Courchavon

**Courchavon** estas komunumo en la distrikto Porrentruy en Kantono Ĵuraso, Svislando. Ĝi havis 305 loĝantojn je la 31-a de decembro 2009.

## Geografio 
Courchavon situas nordokcidente de la distriktĉefloko Porrentruy ĉe la bordo de la rivero Allaine. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo mem la vilaĝeto Mormont. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 6,23 km², de kiuj pli ol la duono, nome 60%, estas kovritaj de arbaro, 33% servas por agrikulturo kaj 2% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Courchavon limas en nordo al Basse-Allaine, en oriento al Coeuve, en sudo al Porrentruy, kaj en okcidento al Bure.

## Trafiko 
Tra la komunumo pasas la trafikriĉa kantona ĉefvojo A6 de Porrentruy al Boncourt kaj pluen al Francio. En 2012 estos malfermita la sekvo de la svisa aŭtovojo A16 de Porrentruy kaj la komunumo ricevos propran alirejon al la aŭtovojo unuflanke kaj estos senŝarĝita de la transirtrafiko aliflanke. Al la publika transportreto la komunumo estas konektita per la fervojlinio de Porrentruy al Delle. De Courchavon kondukas ankaŭ fervojlinio al la armilejo de Bure, kiu tamen estas uzata nur por armeaj transportoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Courchavon datiĝas el la jaro 1279 kiel *Corchavon*. Ekde la 13-a jarcento Courchavon estis posedaĵo de la Princepiskopejo Bazelo. En la 16-a jarcento ĝi estis atribuita al la majorejo Courtedoux de la princepiskopa voktejo Ajoie. Post la franca revolucio de 1792 ĝi dum unu jaro apartenis al la Raŭraka Respubliko, kiu kiel departamento *Mont Terrible* estis integrita al Francio. De 1800 ĝis 1815 Courchavon apartenis al la franca departemento Haut-Rhin, kaj en la jaro 1816 ĝi per dekreto de la Viena Kongreso de 1815 fariĝis parto de la distrikto Porrentruy de Kantono Berno. Ekde la 1-a de januaro 1979 Courchavon apartenas kun la tuta distrikto al la nova Kantono Ĵuraso.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Courchavon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj pri la komunumo Courchavon en la retejo de la kantono 
* Courchavon en la Historia Leksikono de Svislando
Mormont

**Mormont** estas la nomo de pluraj loĝlokoj franclingvaj. Interalie temas pri parto de

* Courchavon en Svislando,
* Erezée en Belgio kaj
* Nassogne en Belgio.
1027 Eskulapio

**1027 Eskulapio** estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Temisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona belgdevena astronomo George Van Biesbroeck, elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino)

## Nomo 
Ĝia nomo derivas de *Aesculapius*, latina nomo de la helena heroo Asklepio.

*Ne konfuzu ĝin kun 4581 Asklepio.*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
1024 Hale

'*1024 *Hale'''* estas mezgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona belgdevena astronomo George Van Biesbroeck, elde la Observatorio Yerkes, en Williams Bay (Viskonsino, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon "*Hale''" en honoro al la usona astronomo George Ellery Hale (1868–1938).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de George Van Biesbroeck
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1923
Soroksár

**Soroksár** [ŝorokŝAr] estas la 23-a distrikto de Budapeŝto.
eta|maldekstra|130ra|Blazono de Soroksár
eta|dekstra|190ra|Situo de Soroksár

## Bazaj informoj 
* poŝtkodoj: 1237-1239
* areo: 41&nbsp;km²
* loĝantaro: 20 600 en 2003
* koordinatoj: 
eta|200ra|Preĝejo de Soroksár
[eta|200ra|Monumento pri falintoj dum la [1-a mondmilito en Soroksár]]

## Situo 
Soroksár situas en suda parto de Budapeŝto laŭ Danubo-branĉo.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo okazis el la 14-a jarcento. Dum dominado de turkoj la vilaĝo senhomiĝis, poste germanoj refondis ĝin en 1724. Dum regado de Maria Teresia la vilaĝo iĝis kampurbo kun rajto de bazarado. Fine de la 19-a jarcento la rango ŝanĝiĝis al grandvilaĝo. En 1891 vivis tie 12 143 loĝantoj (4410 hungaroj, 7120 germanoj, 160 slovakoj) en 1366 domoj. Post la 2-a mondmilito oni deportis 3898 germanojn al Germanio. Soroksár kune kun Pesterzsébet aliĝis al Budapeŝto en 1950 formantaj la 20-an distrikton. En 1956 en la proksimeco tertremo okazis. En 1994 Soroksár iĝis sen Pesterzsébet distrikto de la ĉefurbo.

## Trafiko 
* aŭtobusoj, interurba tramo, fervojo

## Vidindaĵoj 
* paroĥa romkatolika Preĝejo de Ĉieliro de Maria (Soroksár) de 1761
* Preĝejo Dipatrino el Fátima (Soroksár)
* Kalvinana malnova preĝejo (Soroksár)
* Kalvinana nova preĝejo (Soroksár)
* monumento pri falintoj dum la 1-a mondomilito

## Famuloj 
En Soroksár naskiĝis:
* aktoro József Kautzky
* kanuisto Károly Wieland
* kontrabasisto Zoltán Tibay
* pentristo József Bartl
* violonisto Tivadar Országh.

## Ĝemelurboj 
*  Odorheiu Secuiesc, Rumanio
*  Nürtingen, Germanio
*  Tvardica, Bulgario

Kategorio:Distriktoj de Budapeŝto
Hordeum brevisubulatum

***Hordeum brevisubulatum***, estas specio de hordeo (poacoj).

## Priskribo 
Ĝi estas staŭda. Ĝi estas alogama.

## Eksteraj ligiloj 
* [Hordeoj en Irano(https://eo.wikipedia.org/wiki/Irano) kaj Turkio]  

Kategorio:Hordeum