open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Konfesanta Eklezio

[eta|membrodokumento de la Konfesanta Eklezio, Berlin-Dahlem 1934 (subskribo: *[Martin Niemöller,* antaŭa kaj malantaŭa flankoj)]]
La **Konfesanta Eklezio** - germane *Bekennende Kirche* (BK) - estis opozicia movado de protestantaj kristanoj de Germanio kontraŭ la diktatora reĝimo de Nazia Germanio. Ĝi aparte opoziciis kontraŭ la naziema movado *Deutsche Christen*, kiu provis instrumentigi la protestantajn ekleziojn de la Germana Regno cele al naziisma propagando.

La Konfesanta Eklezio reagis al tio per distancigo teologia, organiza kaj eduka de la naziisma protestanta organizaĵo, poste ankaŭ per aktiva politika protesto (la "eklezia batalo" "Kirchenkampf"). Ekde sia fondiĝo dum majo 1934 ĝi havis la memkomprenon esti la sola legitima protestanta eklezia tegmenta organizaĵo en Germanio, kaj kreis proprajn gvidajn strukturojn. La organizaĵo estis forta rezistomovado kontraŭ la naziismo en la Germana Regno, sed tamen ne konsistigis unuecan politikan opozician forton kontraŭ la reĝimo.
Provizora episkopo de la Konfesanta Eklezio estis ekz. Ernst Otto el Turingio.
## Eksteraj ligiloj 
* La Konfesanta Eklezio en la retejo de la germana historia muzeo
* plena teksto de la teologia deklaro de Barmen 

Kategorio:Protestantismo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Rezisto kontraŭ la naziismo
Evangelia Eklezio en Germanio

[eta|La sidejo de EKD en [Hanovro]]
La **Evangelia Eklezio en Germanio** (, mallongigita **EKD**) estas komunumo de 20 memstaraj protestantismaj landaj eklezioj de luterana, reformita kaj unia tradicioj. Ĉiuj membraj eklezioj senrezerve agnoskas unu la alian, kvankam la kredokonfesoj ne tute samas, kaj membroj de unu eklezio senprobleme rajtas partopreni la sakramenton de komunio en alia membra eklezio. La eklezia oficejo de la organizaĵo troviĝas en Hanovro.

La Evangelia Eklezio en Germanio subtenas la Konferencon de Eŭropaj Eklezioj, al kiu ĝi apartenas kun aliaj protestantismaj, anglikanaj kaj ortodoksaj eklezioj de tuta Eŭropo.

La tegmenta asocio por la luteranaj, reformitaj kaj uniaj kristanaj eklezioj de Germanio ekestis tuj post la Dua Mondmilito, dum la jaro 1945, kaj dum la jaro 1948 ekhavis sian bazan statuton. Ĝi daŭrigis la tradicion de la kontraŭnazia movado de protestantaj kristanoj, kiu kolektiĝis sub la nomo Konfesanta Eklezio (*Bekennende Kirche*) kaj distanciĝis de la naziema movado "Deutsche Christen", kiu dum la tempo de Nazia Germanio kunlaboris kun la diktatora reĝimo. Laŭ la stato de la 31-a de decembro 2007,
proksimume 24.832.000 da civitanoj de Germanio membris en la organizaĵo.

Dum la tempo de du germanaj ŝtatoj inter la jaroj 1949 kaj 1990, la organizaĵo komence restis unueca ligo de ĉiuj protestantismaj landaj eklezioj de Germanio. Plej malfrue ekde la konstruo de la Berlina Muro dum aŭgusto 1961 tio gvidis al grandaj organizaj problemoj, tiel ke la organizaĵo ne plu povis vivteni siajn komunajn taskojn en ambaŭ germanaj ŝtatoj. Sekve dum 1969 estis fondita la "Ligo de Evangeliaj Eklezioj en GDR" - germane *Bund la Evangelischen Kirchen in der DDR* - kiel ligo de la ok landaj eklezioj sur la teritorio de la Germana Demokratia Respubliko. Post la Germania reunuiĝo ambaŭ tegmentaj asocioj reunuiĝis en la Evangelia Eklezio en Germanio.

## Vidu ankaŭ 
* Evangelia lernejfondaĵo (EKD)

## Referencoj 
Kategorio:Protestantismo en Germanio
Germanio
Turkmena grundogarolo

La **Turkmena grundogarolo**, Pandera grundogarolo aŭ Griza grundogarolo  (***Podoces panderi***) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro ***Podoces***, kiu enhavas aliajn tri speciojn kaj kiuj loĝas altaltitudajn duondezertajn areojn el centra Azio al Mongolio.

Tiuj grundogaroloj montras adaptaĵojn al surgrunda vivo kiel longajn, fortajn gambojn adaptita al rapida kurado kaj kapablo saltegi al ŝtonegoj kaj rokoj kun granda viglo. Ties longaj, kurbaj dikaj bekoj estas adaptitaj al grundofosado kaj manĝerplukado. 

La Turkmena grundogarolo estas ĝenerale **griza sed pli helbruna en suba brusto kaj ventro**, dum en supra brusto montras rimarkindan grandan rondoforman **nigran makulon**. Aliaj nigraj markoj estas en bridostrio el la ankaŭ nigra beko al la ankaŭ nigra okulo, sed ĉirkaŭita helgrize, kaj en vosto.

Kvankam ili kapablas flugi (ili faras tion malofte kaj relative malforte), ili preferas kuri kaj ankaŭ ripozas sur arboj kaj arbustoj.

La Turkmena grundogarolo troviĝas en Kazaĥio, Turkmenio kaj Uzbekio.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Podoces panderi. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Mogyoróska

**Mogyoróska** [modjorOŝka] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc. Mogyoró signifas: avelo.
eta|maldekstre|Vojo en Mogyoróska
eta|Grekokatolika kirko de Mogyoróska

## Bazaj informoj 
* Areo: 19 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 406 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3774/21.3291
* Loĝantaro: 70
* Poŝtkodo: 3893
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
Mogyoróska situas en malebenaĵo, fine de mallonga sakovojo. Abaújszántó troviĝas 21, Encs 25, Miskolc 63 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1363. Post la turka erao rutenoj alvenis. En Mogyoróska migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* grekokatolika preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1862, en 1900 turo alkonstruiĝis

== Komunumoj pri *mogyoró* (=avelo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Lancoforma garolo

[eta|maldekstra| Ĉe [Kullu- Manali, distrikto de Himaĉal-Pradeŝo, norda Barato.]]

La **Lancoforma garolo** aŭ **Nigrakapa garolo** (*Garrulus lanceolatus*) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro ***Garrulus***, kiu enhavas nur aliajn du speciojn kaj kiuj loĝas en Azio.

## Aspekto 
Ĝi estas preskaŭ samgranda kiel ties proksima parenco la Eŭrazia garolo, sed iomete pli svelta escepte pri la beko kio estas pli mallonga kaj dika. Same estas similkolora pri la ĝenerala **bruna koloro** kaj markoj ĉefe **bluaj en flugiloj**, sed ankaŭ **blankaj kaj nigraj en flugiloj kaj vosto**. Sed en flugiloj estas pli da nigro supre kaj ĉefe la **tuta kapo estas nigra** kun elstara **kresto** kaj gorĝo striita de blanko sur la nigra fono. Krome la vosto estas pli longa kaj blua anstataŭ nigra. La pugo estas bruna anstataŭ blanka.

## Disvastiĝo 
Ĝi loĝas en orienta Afganio kaj Himalajo tra Nepalo en arbara habitato kun grandaj areoj de malferma grundo pli ol densa arbaro. Ili loĝas ankaŭ en kelkaj kultivataj areoj kaj eĉ ĉe vilaĝoj se estas sufiĉe da arboj kaj arbustoj proksime.

## Kutimoj 
Ili manĝas kaj surgrunde kaj en arboj kaj manĝas preskaŭ la saman ampleksan gamon de planta kaj animala materialo kiel sia proksima parenco, inklude ovojn kaj birdidojn kaj restaĵojn ĉe homaj setlejoj.

Ili nestumas en arboj kaj taŭgaj arbustoj kaj ankaŭ pri tio ili similas al la Eŭrazia garolo. La ino demetas kutime 3-5 ovojn kiuj estas kovataj dum 16 tagoj. Ambaŭ gepatroj manĝigas la idojn.

La voĉo estas tre simila al tiu de la proksima parenco kaj estas plej ofte laŭta ĉirpado sed kun pli longaj intermezoj.

## Bildoligo 
* Lancoforma garolo 

## Referencoj 
*  Malplej zorgiga

## Eksteraj ligiloj 
* Avibase 

## Bildaro 

Image:Black headed Jay I2 IMG 3198.jpg| Ĉe Kullu- Manali, distrikto de Himaĉal-Pradeŝo, norda Barato.
Image:Black headed Jay I IMG 3197.jpg| Ĉe Kullu- Manali, distrikto de Himaĉal-Pradeŝo, norda Barato.
Image:Black headed Jay I3w IMG 3226.jpg| Ĉe Kullu- Manali, distrikto de Himaĉal-Pradeŝo, norda Barato.

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Regéc

**Regéc** estas tre malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.
eta|maldekstre|Fortikaĵo de Regéc
eta|Domo en Regéc

## Bazaj informoj 
* Areo: 27 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 409 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.3925/21.3444
* Loĝantaro: 100
* Poŝtkodo: 3893
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
La vilaĝo situas en malebenaĵo, laŭ rojo, fine de mallonga sakovojo. Gönc troviĝas 19, Miskolc 64 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1298, pli baldaŭe abatejo fondiĝis, kiu funkciis ĝis 1612. En 1307 ankaŭ fortikaĵo menciiĝis. Tie vivis Francisko Rákóczi la 2-a ĝis la 5-a aĝo. Post 1711 la Habsburgoj malkonstruis la fortikaĵon, dume ankaŭ la vilaĝo senhomiĝis. En 1750 germanoj refondis la komunumon. Vilaĝservoj estas migra poŝto kaj kuratoro.

## Vidindaĵoj 
* iama fortikaĵo sur monto 624 m-ojn alta, (koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 48.3787/21.4317)
* grekokatolika preĝejo kun sonorilostablo de 1956
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝino de Rozario de 1904

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Hejce

**Hejce** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.
eta|maldekstre|Kastelo de Hejce
eta|Panoramo de Hejce

## Bazaj informoj 
* Alto super marnivelo: 288 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.4235/21.2824

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj inter montoj 747 kaj 783 m-ojn altaj, laŭ rojo, fine de longa sakovojo el Vilmány. Gönc troviĝas 11, Miskolc 60 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1009, aparteninta al episkopejo de Eger. En la 15-a jarcento husanoj alvenis kaj la komunumo iĝis kampurbo. Vilaĝservoj estas kulturdomo, migra poŝto.

## Akcidento de flugmaŝino 
eta|La akcidenta monumento sur la monto
* En 2006 slovaka milita flugmaŝino puŝiĝis al montopinto. 42 soldatoj mortis, nur unusola soldato restis viva.

## Famuloj 
En Hejce mortis:
* kanoniko Barnabás Tost
* episkopoj István Madarász kaj József Pétery.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika-baroka Preĝejo Stefano la 1-a (Hejce)
* kalvinana preĝejo
* kastelo de Eszterházy [esterhAzi] el la 18-a jarcento
* monumento memore al la akcidento

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Luís Filipe Marques Amado

**Luís Filipe Marques AMADO** (naskiĝis la 17-an de septembro 1953) estas portugala politikisto kaj ekde la 3-a de julio 2006 estas ministro pri eksteraj rilatoj en la de la socialista partio de Portugalio (*Partido Socialista*) gvidita registaro de la ĉefministro José Sócrates. Kadre de tiu funkcio, li dum la dua duono de 2007 estis prezidanto de la Konsilio de la Eŭropa Komunumo.

## Vivo
Post sukcese finita studo de ekonomiko en la Teknika Universitato de Lisbono, Luís Amado ekhavis konsilistan postenon en la Nacia Portugala Instituto pri Defendo kaj honoran profesorecon en la Universitato de Georgetown en Usono. Luís Amado estas edziĝinta kaj havas du filojn. 

### Oficoj kaj plenumitaj funkcioj
*deputito de la regiona asembleo de Madejro
*vica ŝtata sekretario en la ministerio pri internaj aferoj de oktobro 1995 ĝis novembro 1997
*ŝtata sekretario en la ministerio pri eksteraj rilatoj kaj kunlaboro de novembro 1997 ĝis aprilo 2002
*ministro pri defendo de marto 2005 ĝis julio 2006

### Aktualaj oficoj
*deputito de la portugala parlamento Assembleia da República (la deputiteco "ripozas" dum li estas ministro) 
*ministro pri eksteraj rilatoj ekde la 3-a de julio 2006
*sekretario por internaciaj rilatoj de la socialisma partio de Portugalio

Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Portugalaj socialistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Portugalio
Kategorio:Portugalaj ministroj pri defendo
Zalaszentjakab

**Zalaszentjakab** [zalasentjakab] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Nagykanizsa. La loknomo signifas: Zala-sankta-Jakobo.

## Bazaj informoj 
* Poŝtkodo: 8827
* Telefonprefikso: 93
* Areo: 7 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 390

## Situo 
Zalaszentjakab situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Budapeŝto-Nagykanizsa. Ĉefvojo kaj aŭtoŝoseo estas proksime. Zalakaros troviĝas 10, Nagykanizsa 14, Marcali 29 km-ojn.

## Historio 
Pro la kontraŭturkaj militadoj la vilaĝo senhomiĝis en la 16-a jarcento. La fervojo atingis la komunumon en 1866. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, kulturdomo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Koro de Jesuo de 1986
* sonoriloturo

## Komunumoj pri Sankta Jakobo en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Aneto (monto)

**Aneto** (*Pico de Aneto*) estas la plej alta pinto de la Pireneoj, kun  metroj de alteco. La monto staras nord-oriente de Aragono, en Hispanio.

En Aneto troviĝas la plej granda Pirenea glaĉero, kiu kovris  hektaroj de areo en 2005.

Ĝi situas en el Natura Parko Posets-Maladeta, en la municipo de Benasque, provinco de Huesca, regiono de Aragono, en Hispanio.

Ĝi formas parton de la montaro de la Maladeta kaj, situa en la zono de la valo de Benasko, estas konstituita de terenoj de la Paleozoiko de natura granita kaj materialoj de la Mezozoiko. En la norda flanko, super  proksimume, sidejas la plej granda glaĉero de la Pireneoj, kun ĉirkaŭ 100 ha de areo. Ĝi, kiel ĉe multaj aliaj en la mondo, ege malpliiĝas kiel konsekvenco de la klimata ŝanĝo. Oni ĉirkaŭkalkulas, ke en la lastaj 100 jaroj ĝi perdis pli da duono de sia areo, kaj ke post 30 aŭ 40 jaroj ĝi povus malaperi.

## Notoj 
Kategorio:Montoj en Eŭropo
Kategorio:Pireneoj
Kategorio:Geografio de Hispanio
Kind Hearts and Coronets

***Kind Hearts and Coronets*** (Bonkoroj kaj Kronetoj) estas brita filmo de Robert Hamer, aperinta en 1949.

Ĝi estis la sesa plej alte rangita filmo inter la Pintaj 100 Britaj filmoj. 

## Temo
Ebla heredonto de la titolo de duko d'Ascoyne, Louis Mazzini eliminas unu post la alian ĉiujn heredantojn de la duklando. La vesperon, kiam li finfine akiras la titolon de duko, policisto venas aresti lin pro murdo, kiun li ne faris. Kondamnita al morto pro tiu murdo, li verkas siajn memoraĵojn en la prizono kie li estas enkarcerigita.

## Teĥnikaĵoj
*Titolo: *Kind Hearts and Coronets*
*Reĝisoro: Robert Hamer
*Scenaro: Robert Hamer, John Dighton, adaptita de romano de Roy Horniman *Israel Rank*
*Foto: Douglas Slocombe
*Dekoroj: William Kellner
*Muziko: Mozart
*Muntado: Peter Tanner
*Produktado: Ealing Studios
*Devenlando: Unuiĝinta Regno
*Ĝenro: humura komedio
*Formato: nigra-blanka - 1,37:1 - monofonia - 35&nbsp;mm
*Daŭro: 106 minutoj
*Aperdato: junio 1949

## Rolularo
*Dennis Price: Louis d'Ascoyne
*Valerie Hobson: Edith d'Ascoyne
*Joan Greenwood: Sibella Holland
*Alec Guinness: Ĉiuj familianoj d'Ascoyne
*Miles Malleson: S-ro Elliot
*Cecil Ramage: Advokato
*Hugh Griffith: Lord Steward

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Kind Hearts and Coronets en IMDB

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1949
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Nyon

**Nyon** (esperante **Niono**, homonimo de urbo en Malio: Niono) estas la ĉefurbo de la samnoma distrikto de Kantono Vaŭdo en Svislando. Ĝi havis 17 916 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.
## Geografio 
La urbo Nyon situas ĉe la norda bordo de Lago Lemano meze inter Laŭzano kaj Ĝenevo.

## Najbaraj komunumoj 
La urbo limas en nordo al Trélex kaj Duillier, en oriento al Prangins, en sudo al la lago kaj aliflanke de ĝi al la franca komunumo Messery, en sudokcidento al Crans-près-Céligny, kaj en okcidento al Eysins, Signy-Avenex kaj Grens.

## Trafiko 
Nyon situas ĉe la trajnlinio de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Ĝenevo al Laŭzano. Mallarĝŝpura fervojo kondukas de Nyon tra Saint-Cergue al La Cure ĉe la franca landlimo.

La urbo ankaŭ disponas pri propra aliro al la nacia aŭtoŝoseo A1 de Ĝenevo tra Laŭzano, Berno, Zuriko, Sankt-Galo al Sankt-Margreto.

## Historio 
eta|maldekstra|150px|Romiaj ruinoj en Nyon
La urbo estis fondita inter la jaroj 44 kaj 46 antaŭ kristo, kiam la romianoj koloniigis la regionon. La unua dokumenta mencio de Nyon tekstas *civitas Equestrium id est Noiodunus* kaj troviĝas en la dokumento Notitia Galliarum el la jaro
396 post Kristo.

Dum mezepoko Nyon supozeble unue apartenis al la grafejo de Ĝenevo kaj poste formis parton de Burgonjo kaj poste de Savojo. De la savojoj Nyon ricevis en la 13-a jarcento la urborajton. Kiam la bernanoj en 1536 konkeris Vaŭdon, Nyon fariĝis la sidejo de berna vokto, tamen gardis parton de siaj privilegioj.

Per la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Nyon fariĝis ĉefurbo de la nove kreita samnoma distrikto.

## Ekonomio 
La urbo estas grava regiona industricentro, kiu profitas de sia bona trafik-situo inter Laŭzano kaj Ĝenevo. Tradicie ĉe la deklivoj norde de la Lago Lemano ekzistas grandaj vitejoj. La urbo estas la sidejo de UEFA, la *Unio de Eŭropaj Futbal-Asocioj*.

## Vidindaĵoj 
* La romia anastilozo kun du kaj duono kolonoj estas la simbolo de la urbo.
* La romia muzeo
* La kastelo, en kiu videblas la muzeo pri historio kaj porcelano.

## Atrakcio 
En la lasta semajno da julio, Nyon aranĝas festivalon, la *Paléo Festival*, unu el la plej grandaj muzikaj festivaloj en Svislando.

## Ĝemelurboj 
*  Nyons, Francio

## Famuloj 
* Alfred Cortot (1877-1962), dirigento
* Jean-Luc Godard (1930-2022), kinisto

## Vidu ankaŭ 
* Distrikto Nyon
* Nyon (stacidomo)
* L'Asse (stacidomo)
* La Vuarpillière (stacidomo)
* Les Plantaz (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la urbo Nyon
* Nyon en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Fony

**Fony** [fonj] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Gönc.
eta|Blazono de Fony

## Bazaj informoj 
* Areo: 41 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 236 m
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 3893
* Telefonprefikso: 46

## Situo 
La vilaĝo situas sur deklivoj, laŭ flankovojoj. La fervojo troviĝas 4, Abaújszántó 17, Encs 21, Miskolc 65 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1219 en formo *"Fon"*. En 1910 laŭ la popolnombrado vivis tie 820 homoj, (817 hungaroj). Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo el la 17-a jarcento
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Fony

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Hans Erasmus

**Hans Erasmus** (naskiĝinta la , mortinta la  pro falakcidento) estis nederlanda Esperanto-parolanto. Kadre de Esperantujo li okupiĝis ĉefe pri eŭropaj demandoj.

Li ludis ŝlosilan rolon en la diskonatigo de Esperanto en la medio de universitataj instruado kaj esplorado en Nederlando. Li ankaŭ estus la ĉefa arkitekto de la katedro pri Interlingvistiko kaj Esperanto ĉe la Universitato de Amsterdamo.

Li agis interalie kadre de la Eŭropa Esperanto-Unio (EEU). En la naŭdekaj jaroj li kun aliaj traktis la projekton "Komunikado en Eŭropo 1992". Longe li gvidis kadre de EEU laborgrupon pri lingvaj problemoj.

En 1999 li organizis la duan Nitobe-simpozion dum la UK en Berlino.

Li estis kuratoro de la katedro pri Interlingvistiko kaj Esperanto ĉe la Universitato de Amsterdamo.

Krome Hans Erasmus partoprenis, same kiel Wim Jansen kaj pluraj dekoj da ne-Esperanto-parolantaj esploristoj, en la interdisciplina esplorgrupo *Babela Eŭropo*  ene de la humanisma fakultato en Amsterdamo.

## Verkoj (nekompleta) 
* Esperanto en Eŭropo: Du proponoj. Lingvodiverseco kaj lingva demokratio. Artikolo en: *Al lingva demokratio — Aktoj de la Nitobe-Simpozio de Internaciaj Organizaĵoj, Prago, 20-23 julio 1996*. Rotterdam: UEA, 1998. (Laŭ nitobe.info pri Esperanto kiel ebla "pontlingvo en la interpretado-sistemo" de EU kaj kiel "la unua fremda lingvo instruata en lernejoj".)

## Notoj kaj fontoj 
## Vidu ankaŭ 
* Raporto de Hans Erasmus pri "Laborgrupo "homaj rajtoj" en Strasburgo" en septembro 2001
* Forpasis Hans Erasmus, artikolo aperinta la 27-an de aprilo 2020 en Libera Folio

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Eŭropa Esperanto-Unio
João Bernardo Vieira

**João Bernardo “Nino” Vieira** (Bisaŭo, 27a de aprilo de 1939 - Gvineo Bisaŭa, 2a de marto de 2009) estis politikisto de Gvineo Bisaŭa, kiu okupis trifoje la prezidentecon de sia lando (la unua fojo inter 1973 kaj 1984, la dua fojo inter 1984 kaj 1999 kaj la tria fojo ekde la 1a de oktobro de 2005 ĝis lia morto en 2009). Li estis ankaŭ ĉefministro de sia lando inter 1978 kaj 1980.

Je la 14a de novembro de 1980, Vieira faris puĉon kontraŭ la registaro de Luís Cabral en Kabo-Verdo, ĉar tiam ankoraŭ la du landoj estis ununura ŝtato, kaj enpoviĝis la Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde (PAIGC), politika partio de Vieira. La konstitucio estis malvalidata kaj oni setligis militan konsilantaron de naŭ membroj (prezidita de la propra Vieira).

En 1994 okazis la ĝenerala balotado de Gvineo Bisaŭa, en kiuj Vieira ricevis 46,20 % de la voĉdonoj kontraŭ aliaj sep kandidatoj. Vieira estis la unua, sed ne atingis la minimuman kvanton por venki en la balotado. La dua fazo de la balotado okazis la 3an de aŭgusto de tiu jaro. Vieira venkis tiam per 52,02 % de la voĉdonoj kontraŭ 47,98 % de Kumba Yalá. Vieira ĵuris kiel unua demokratie elektita prezidento de Gvineo Bisaŭa la 29an de septembro de 1994.

La 7a de majo de 1999 Vieira estis elpovigita. Li rifuĝiĝis en la portugala ambasadejo kaj poste ekziliĝis en Portugalio. La 7a de aprilo de 2005 Vieira revenis al Gvineo Bisaŭa preskaŭ du jarojn post kiam la prezidento Kumba Yalá estis elpovigita per puĉo de militistoj. En junio de 2005 okazis prezidenta balotado. Vieira atingis 28,87 % de la voĉdonoj malantaŭ sia rivalo Malam Bacai Sanhá. En la dua balotfazo Vieira atingis 52,35 % de la voĉdonoj kaj ĵuris kiel prezidento la 1an de oktobro de tiu jaro.

La 28an de oktobro 2005 Vieira anoncis la nuligon de la registaro estrita de sia rivalo, la ĉefministro Carlos Gomes Júnior, la 2a de novembro de tiu jaro kaj nomumis kiel ĉefministro na Aristides Gomes.

Mateniĝe de la 2a de marto de 2009, kiam li estis 69-jaraĝa, la prezidento Vieria estis murdita dum atako de la milicoj de la Partido Africano para a Independência da Guiné e Cabo Verde. La milico asertis, ke Vieira ordonis la murdon de ilia estro, Batista Tagme Na Wai, ĉefa militestro de Gvineo Bisaŭa kaj rivalo de Vieira, murdita la antaŭa tago.

Aliaj amaskomunikiloj rilatigis la lukton por la politika povo kune kun la kontrolo de trafiko de drogoj.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Politiko de Gvineo Bisaŭa
Kategorio:Naskiĝintoj en 1939
Kategorio:Mortintoj en 2009
Kategorio:Murdoj
Chester William Nimitz

**Chester William NIMITZ** (24-an de februaro 1885, Fredericksburg – 20-an de februaro 1966, insulo Yerba Buena en Golfo de San-Francisko) estis usona admiralo kaj en la jaroj 1945 - 1947 ankaŭ la plej supera komandanto de usona armea maristaro.

Li finvizitis maristan akademion en Annapolis en la jaro 1905. Deĵorinte sur Filipinoj li estis forkomandita al submarŝipoj. En la jaro 1912 li fariĝis komandanto de atlantika submarŝipa floto kaj je unu jaro pli poste li partoprenis studentan restadon en Germanio, kie li dediĉis sin ĉefe al studado de naftaj submarŝipaj motoroj. Dum la unua mondmilito li agadis en la ĉefa stabo de submarŝipa ŝiparo.

Ekde la jaro 1941 li estis la plej supera komandanto de pacifika floto. En 1942 li gvidis elŝipigon sur Guadalcanal. En la jaroj 1943 - 1944 li estis komandanto de pluaj elŝipigaj operacoj en Pacifiko (vidu Milito en Pacifiko).

En la jaro 1944 li atingis komune kun admiraloj William Leahy kaj Ernest King la plej superan maristan rangon en la usonaj maristaj fortoj - li fariĝis kvinstela admiralo (angle *Fleet Admiral*), kiu en la usona armea sistemo de facto markis grandadmiralon. Post Dua Mondmilito jam neniam tiu ĉi plej supera rango estis uzita.

En 1945 komune kun Douglas McArthur li partoprenis kapitulacon de Japanio. En la sama jaro li ankaŭ anstataŭis en la funkcio la ĉefkomandanton de usona floto (angle *Commander in Chief of the US Fleet*) Erneston King. Li restis en tiu ĉi funkcio ĝis la jaro 1947, kiam li foriris en emeriton.

Fine de la jaro 1965 Chester Nimitz suferis pro apopleksio komplikigita de pulminflamo, en januaro de 1966 li estis tralasita el malsanulejo kaj vespere la 20-an de februaro 1966 li mortis sur insulo Yerba Buena en Golfo de San-Francisko.

En la 70-aj jaroj nova usona nuklea aviadilŝipo estis omaĝe de Chester Nomitz nomita USS Nimitz kaj laŭ ĝi ankaŭ sekvanta klaso de aviadilŝipoj portas markigon *klaso Nimitz*.

Kategorio:Usonaj militistoj
Kategorio:Armeestroj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Naskiĝintoj la 24-an de februaro
Kategorio:Mortintoj la 20-an de februaro
Grizaj garoloj

La genro '**Perisoreus**' estas tre malgranda birda genro de garoloj de la familio de Korvedoj kaj ordo de Paseroformaj. Ili ricevas iom pli malprecize ankaŭ la nomon de “grizaj garoloj” en la senco ke ili ne havas bluajn rimarkindajn markojn kiel la aliaj garoloj, kvankam tiu sama nomo taŭgas pli precize por la specio Griza garolo (*Perisoreus canadensis*).

Ili loĝas en nordaj regionoj de Nordameriko kaj Eŭrazio el Skandinavio al la orienta marbordo de Azio. Ankaŭ izolita specio loĝas en nordokcidenta provinco Siĉuano de Ĉinio. 

## Specioj 
* Griza garolo aŭ Kanada garolo (*Perisoreus canadensis*)
* Muta garolo (*Perisoreus infaustus*)
* Siĉuana garolo (*Perisoreus internigrans*)

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Japana garolo

La **Japana garolo** aŭ **Lidta garolo** (*Garrulus lidthi*) estas specio de birdo de la familio de Korvedoj kaj genro ***Garrulus***, plej konate kiel garoloj, kiu enhavas aliajn du speciojn kaj kiuj loĝas nur en suda Japanio, do estas endemismo kaj riskas danĝeron kiel specio.

Ĝi estas iom pli granda ol la proksima parenco nome la Eŭrazia garolo, kun proporcie pli fortika beko kaj ankaŭ pli longa vosto. Ĝi ne havas videblan kreston, sed montras aliajn plumomarkojn tre distingajn. Same kiel ĉe la aliaj garoloj, tiuj havas suprajn kaj subajn partojn **brunajn**, sed tiuj estas multe pli malhelaj kaj **purpurnuancaj**. La **bluaj partoj** ne estas nur markoj kiel ĉe la aliaj garoloj sed kovras la kapon, kolon, supran bruston, flugilplumojn (kie estas pli brilblua) kaj voston. Kiel ĉe la aliaj garoloj estas nigraj markoj en flugiloj kaj vostoj sed ne estas blankaj. Krome la **vizaĝo (brido) estas tre nigra** el la frunto al la okulo kaj gorĝo, kie ege kontrastas la hela beko. Tiom da nigro rilatas la specion pli al la Lancoforma garolo ol al la Eŭrazia garolo.

Tiu garolo havas tre limigitan distribuon ĉar loĝas nur en la insuloj de suda Japanio nome Amami Oŝima kaj Tokunoŝima en pinarbaroj, subtropikaj arbaroj kaj kultivataj areoj ĉefe ĉe vilaĝoj.

La manĝo estas ĉefe el glanoj de la indiĝena kverko *Quercus cuspidata* sed inkludas ankaŭ etajn reptiliojn kaj senvertebrulojn el multaj tipoj.

Tiuj birdoj nestumas en grandaj arbotruoj sed alimaniere la nesto estas same kiel tiuj de la aliaj du specioj de la genro *Garrulus*. La ino demetas 3-4 ovojn.

La voĉo estas simila al tiu de la Eŭrazia garolo.

## Vidu ankaŭ 
* Endemiaj birdoj de Japanio

## Referencoj 
*  Vundebla

Kategorio:Korvedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Bükkmogyorósd

eta|center|500px|Larĝa panoramo ĉe Bükkmogyorósd
**Bükkmogyorósd** [bukmodjorOŝd] estas malgranda vilaĝeto en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Ózd. Bükkmogyoró signifas: Bükk-avelo.
eta|Futbalejo de Bükkmogyorósd

## Bazaj informoj 
* Areo: 10 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 293 m
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 3648
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
eta|maldekstre|Tombejo de Bükkmogyorósd
Bükkmogyorósd situas deklivoj, laŭ traira flankovojo. Bélapátfalva kaj Borsodnádasd troviĝas po 10, Ózd 15, Putnok 23, Miskolc 60 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko. La unua mencio devenis el 1292 en formo *Mogyorosd*. En 1552 la turkoj detruis la vilaĝon, kiu baldaŭe senhomiĝis. Depost la turka erao la vilaĝo rehomiĝis.

En Bükkmogyorósd migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de 1939

== Komunumoj pri *mogyoró* (=avelo) en Hungara reĝlando ==

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Pétur Magnússon

**Pétur Magnússon ** (10-a de januaro 1888 - 26-a de junio 1948) estis islanda juristo, bankdirektoro kaj politikisto. Li estis vicpartiestro de la Sendependecpartio 1937-1948 kaj parlamentano 1930-1948.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj juristoj
Bjarni Ásgeirsson

**Bjarni Ásgeirsson ** (1-a de aŭgusto 1891 - 15-a de junio 1956) estis islanda bankdirektoro kaj politikisto. Li estis parlamentano de la Progrespartio 1927-1951, kaj terkulturministro 1947-1949. Post sia politika kariero li estis ambasadoro en Norvegio.

Ministro Ásta R. Jóhannesdóttir estas lia nepino.
* Oficiala paĝo de islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Steingrímur Steinþórsson

**Steingrímur Steinþórsson** (naskiĝis la , mortis la ) estis islanda politikisto. Li estis parlamentano de la Progrespartio trifoje (1931—1933, 1937—1942 kaj 1946—1959). Li iĝis ĉefministro 1950, post registara krizo, sen esti partiestro (li estis prezidanto de la parlamento).

Ministro Pétur Jónsson kaj Islandministro Kristján Jónsson estis siaj (patrinaj) onkloj, kaj ministro Haraldur Guðmundsson estis sia kuzo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento 

Kategorio:Ĉefministroj de Islando
Kategorio:Islandaj ministroj pri sociaj aferoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Friðjón Skarphéðinsson

**Friðjón Skarphéðinsson **  (15-a de aprilo 1909 - 31-a de marto 1996) estis islanda juristo kaj politikisto. Li estis parlamentano de la Popolpartio 1956—1963 kaj 1965—1967 kaj ministro pri justico, terkulturo kaj sociaj aferoj 1958-1959.

Kategorio:Islandaj ministroj pri justico
Kategorio:Islandaj ministroj pri sociaj aferoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Nyers

**Nyers** (elp. "njerŝ", signifas "kruda") estis rokgrupo en Hungario dum la 1990aj jaroj kaj la komenco de la 2000aj jaroj. Ĝi estis fondita de 14-jaraj junuloj Czutor Zoltán (gitaro), Volent Zsolt (tamburo) kaj Miklós Tibor (basgitaro) en la komenco de la 1980aj jaroj en Szeged.

## Historio
Ili faris sian unuan amatoran albumon en 1993, titolitan *Dundi pocak* (*Dika ventro*). En 1994 la grupo kompletigita kun Kovács Ferenc gitaristo faris la kanton *Horrornéger* (*Horornegro*) al la kompilo "Demonstráció" de fakrevuo Metal Hummer Hungary.

En 1995 estis eldonita ilia unua albumo *Elmúltak a buta zenék* (*La stultaj muzikoj forpasis*), kiu gajnis eĉ fakan premion. Tiam la grupo jam plurfoje ludis en signifaj muzikaj festivaloj en Francio kaj Aŭstrio, kaj post la eldono de la KD ili komencis koncerti tre aktive, en Hungario farinte 80 koncertojn ĉiujare.

En 1996 Mátraházi Andor fariĝis la nova gitaristo anstataŭ Kovács Ferenc. Post tiam la dua albumo *Béna* (*Paralizita*) eldoniĝis, kiu gajnis la trian klasigon malantaŭ R.E.M. kaj Metallica en la hungara voĉdonado "La albumo de la jaro". La anglalingvaj kantoj de Nyers atingis eĉ plurajn eksterlandajn (i.a. nord-amerikajn) admirantojn.

En 1998 ili eldonis etdiskon *Világslágerek* (*Furorkantoj*), poste estis membroŝanĝo denove: Hegyi Pál aliĝis kiel akompana gitaristo. En 1999 ili eldonis la trian albumon *Mi, rendes emberek* (*Ni, bonorduloj*), poste la grupo ludis en la plej signifaj hungaraj universitatoj, kluboj, festivaloj.

En 2000 Mátraházi Andor denove aliĝis al la grupo, poste ili eldonis la kvaran albumon *Szeretet, béke van* (*Estas amo, paco*). El tio ĉi la kanto *Pizzás* (*Pickuriero*) estis enmetita en la samtitolan filmon, poste la grupo faris enmetaĵkantojn al pluraj premiigitaj filmoj. La tiam lanĉita radio EST FM elsendis sukcesan sinkronan akustikan programon de Nyers, al tio dankinde la KD *Hátra arc (dugatlan)* (*Malantaŭen! (neenŝovita)*) eldoniĝis.

En 2003 ili eldonis novan albumon *Afrobetyár* (*Afro-vojrabisto*), kiun sekvis remiksalbumo. En 2005 Nyers finis la registradon de nova albumo, sed post lasta turneo, eldonado de retrorigardanta koncertalbumo kaj DVD-kompilo la grupo ĉesis aktivi "pro nesolveblaj diferencoj inter la imagoj de la membroj".

## Eksteraj ligiloj
* Nyers en YouTube
* La Esperanta traduko de la kanto "Méreg nélkül" ("Sen veneno")

Kategorio:Hungaraj muzikaj grupoj
Ingólfur Jónsson

**Ingólfur Jónsson **  (15-a de majo 1909 - 18-a de julio 1984) estis islanda politikisto kaj parlamentano de la Sendependecpartio dum 36 jaroj, inter 1942 kaj 1978. Li estis ministro 1953 - 1956 kaj 1959 – 1971.

Kategorio:Islandaj ministroj pri transporto
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Islandaj ministroj pri komerco
Kategorio:Islandaj ministroj pri industrio
Halldór E. Sigurðsson

**Halldór E. Sigurðsson** (Halldór Eggert Sigurðsson; —) estis islanda farmisto kaj politikisto. Li estis parlamentano de la Progrespartio 1956-1979 kaj ministro 1971-1978. Eldoniĝis du aŭtobiografiaj libroj de Halldór.

## Familio 
Liaj gepatroj estis Sigurður Eggertsson (1876—1922) kaj Ingibjörg Pétursdóttir (1887—1959).

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo en la oficiala retejo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri transporto
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Jón Pálmason

**Jón Pálmason ** (28-a de novembro 1888 - 1-a de februaro 1973) estis islanda farmisto kaj politikisto. Li estis parlamentano 1933-1959 de la Sendependecpartio kaj mallongtempe ministro.
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri transporto
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Halldór Blöndal

**Halldór Blöndal** (naskiĝis la 24-a de aŭgusto 1938) estas islanda politikisto. Li estis parlamentano de la Sendependecpartio 1979-2007, kaj ministro 1991-1999. Li estis prezidanto de la parlamento 1999-2005.

Liaj gepatroj estas Lárus H. Blöndal (1905—1999) kaj Kristjana Benediktsdóttir (1910—1955).

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo en la oficiala retejo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Islandaj ministroj pri transporto
Unua Respubliko de Francio

La ** Unua Respubliko de Francio ** proklamiĝis sekve de la Franca Revolucio de 1789 la 21-an de septembro 1792, la tagon post la *kanonado de Valmy*. Ĝi fakte finiĝis la 9-an de novembro 1799, kiam Napoleono Bonaparto deklaris sin "dumviva unua konsulo de la Respubliko de Francio". Dum 1804 Napoleono Bonaparto deklaris sin imperiestro kaj starigis la *Unuan Imperion* de Francio. Dum la vivodaŭro de la Unua Respubliko de Francio diferencigeblas tri formoj de la ŝtata strukturiĝo kaj politika sistemo: Komence ĝis la jaro 1795 regis la Nacia Konvencio. Sekvis la regado de la "revolucia direktoraro", kaj ekde 1799 ekzistis tri regantaj konsuloj, el kiuj tamen nur la "dumviva unua konsulo" Napoleono Bonaparto havis la faktan potencon kaj la aliaj du konsuloj havis nur la honoron rajti doni konsilojn al la unua.

## Gvidaj personaĵoj de la respubliko 
La konstitucio de la respubliko ne antaŭvidis ŝtatestron. Eblus diskuti, ĉu la prezidanto de la Nacia Konvencio formale konsidereblus kvazaŭa ŝtatestro. La sekva listo tamen konsideras la personojn, kiuj dum la indikitaj periodoj kolektis plej grandan potencon en la respbubliko:

* 1792-1793 Georges Danton kiel prezidanto de la "komitato pri justico"
* 1793-1794 Robespiero kiel prezidanto de la "komitato pri publika bonfarto"
* 1794-1797 Lazare-Nicolas-Marguerite Carnot kiel direktoro de la "revolucia direktoraro"
* 1797-1799 Paul de Barras kiel direktoro de la "revolucia direktoraro"
* 1799-1799 Emmanuel Joseph Sieyès kiel direktoro de la "revolucia direktoraro"
* 1799-1804 Napoleono Bonaparto kiel "dumviva unua konsulo de la Respubliko de Francio"

## Literaturo 
* Jack R. Censer kaj Lynn Hunt: *Liberty, Equality, Fraternity: Exploring the French Revolution* (angle). University Park, Pensilvanio: Pennsylvania State University Press, 2004.
* Ernst Schulin: *Die französische Revolution* (germane). Munkeno, 1988. ISBN 3-406-33307-9

## Pliaj respublikoj de Francio 
Dum la plua historio de la ŝtato Francio, estis kvar pliaj periodoj, dum kiuj la ŝtato havis respublikan strukturon. Tiuj periodoj tial nomatas Dua, Tria, Kvara kaj Kvina Respubliko de Francio. La kvina respubliko daŭras ĝis la nuntempo.

Kategorio:Historio de Francio
Francio, Respubliko, 1-a

Kategorio:Respublikismo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1792
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1804
Einar K. Guðfinnsson

**Einar Kristinn Guðfinnsson** (naskiĝis la  en Bolungarvík) estas islanda politikisto kaj parlamentano de la Sendependecpartio ekde 1991. Li estis ministro pri agrikulturo kaj fiŝkapto ĝis la 1-a de februaro 2009.

Liaj gepatroj estas Guðfinnur Einarsson (1922—2000) kaj María Kristín Haraldsdóttir (n.&nbsp;1931).

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝo en la oficiala retejo de la islanda parlamento

Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Islandaj ministroj pri fiŝkapto
Atmosfera premo

eta|Meznombra premo ĉe marnivelo en Junio-Julio-Aŭgusto (supre) kaj en Decembro-Januaro-Februaro (sube).
La **atmosfera premo** estas la forto por area unuo praktikata kontraŭ surfaco fare de la pezo de la aero super tiu surfaco en iu ajn donita punkto en la Tera atmosfero. Plej ofte la atmosfera premo estas sufiĉe bone proksimumigita per la hidrostatika premo kiun kaŭzas la pezo de la aero super la mezurata punkto. Malaltpremaj regionoj havas malpli da atmosfera amaso super iliaj pozicioj, dum altpremaj regionoj havas pli da atmosfera amaso super iliaj pozicioj. Simile, ĉar kiam alteco pliiĝas estas malpli da surkuŝanta atmosfera amaso, premo malkreskas je pliiĝanta alteco. Kolumno de aero de 1 m2 da baza sekco, mezurota de marnivelo ĝis la supron de la atmosfero, pezus 101 kiloneŭtonoj (kio ekvivalentas al amaso de proksimume 10,3 tunoj ĉe la surfaco).

## Norma atmosfera premo 
La norma atmosfero (simbolo: atm) estas unuo de premo kaj estas difinita kiel egala je . Tiuj aliaj unuoj estas ekvivalentaj:  (Torr), .

## Vidu ankaŭ 
* Paskalo (mezurunuo)

Kategorio:Meteologio
Misio Kepler

eta|200px|La teleskopo Kepler
**Misio Kepler** () estas kosma teleskopo farita de Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio, uzata por serĉi terecajn planedojn orbitantajn aliajn stelojn. Utiligante kosman fotometron disvolvita de NASA, ĝi observos la brilecon de pli ol 100.000 steloj dum 3,5 jaroj por detekti periodajn transirojn de stelo de ĝiaj planedoj. La misio estas nomata pro germana astronomo Johannes Kepler.

Kepler estas misio sub la program Discovery de Nacia Aeronaŭtika kaj Kosma Administracio, por fari malaltakostajn, fokusitajn sciencajn misiojn. La misia disvolvado estis administrita de le Jet Propulsion Laboratory. La flugsistemo de Kepler estis disvolvita de Ball Aerospace & Technologies Corp.

La Kepler-raketo lanĉis la 6-an de marto, 2009, je 22:49 EST (7-a de marto, 03:49 UTC).

## Vidu ankaŭ 
* Kepler-22b
* NASA Ekzoplaneda Arkivo


Kategorio:Kosmosondiloj
Reĉica distrikto

**Reĉica distrikto** (beloruse - *Рэчыцкі раён*,  - *Речицкий район*) estas administra kaj teritoria subdivido en Homela regiono, Belorusio. Estis fondita la 1-an de decembro 1926, en konsisto de Homela regiono de la 1-an de januaro 1938. Areo estas 2,7 miloj de km2. Loĝantaro estas 47,5 miloj da homoj (en 1999 jaro, sen la urbo Reĉica).

## Loĝlokoj kaj administracia subdivido 
En la distrikto situas 195 da loĝlokoj (en 1996 jaro). Pli grandaj urboj kaj urbetoj estas Reĉica (ĉefurbo de distrikto), Vasileviĉi, Zareĉa. La distrikto estas dividita je 20 vilaĝaj sovetoj, 2 urba sovetoj kaj 1 urbeta soveto.

## Naturaj kondiĉoj 
La reliefo de la distrikto estas ebena.
Mezaj temperaturoj estas: en januaro - -6,70 C, en julio +18,60C.
Kvanto de atmosferaj precipitaĵoj estas 610 da milimetroj jare.
Periodo de vegetado estas 194 da tagoj.
Sub arbaro estas 44,2 % de areo.
Parto de areo estas malpurigita per radioaktivaj elementoj post Ĉernobila katastrofo.
Riveroj: Dnepro kaj ĝia flankriveroj: Berezina kaj Vedriĉ.

## Mineraloj 
En la distrikto estas ekspluatata nafto, gaso, torfo, argilo, sablo.

## Agrokulturo 
En la distrikto situas 26 da kolĥozoj kaj sovĥozoj kiuj produktas viandon, lakton, kulturas grenon, terpomojn, fruktojn.

## Industrio 
En la distrikto situas 20 entreprenoj de tiuj branĉoj de industrio: maŝinkonstruado, metalprilaboro, lignprilaboro, kemia, nutraĵa industrio, produktado de konstruaĵaj materialoj.

## Komunikado 
Tra la distrikto trapasas ŝoseo kaj fervojo inter Homel kaj Kalinkaviĉi. De Reĉica depasas la aŭtovojoj al Loeŭ, Ĥojniki, Babrujsk, Ĵlobin. Ŝipirado tra Dnepro kaj Berezina.

## Gazetoj 
En la distrikto eldoniĝas gazetoj "Dnjaprovec" kaj "Reĉicka gazeto".

Kategorio:Homela regiono
Kategorio:Distriktoj de Belorusio
Tornaszentjakab

**Tornaszentjakab** [tornasentjakab] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, en Distrikto Edelény. Szentjakab signifas: Sankta-Jakobo.
eta|Kalvinana preĝejo en Tornaszentjakab

## Bazaj informoj 
* Areo: 28 &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 189 m
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 48.522/20.8745
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 3769
* Telefonprefikso: 48

## Situo 
Tornaszentjakab situas en valo de rojo, laŭ traira flankovojo, Slovakio estas proksime. Szendrő troviĝas 21, Rudabánya 30, Miskolc 80 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1273 en formo *"Zenth Jacab"*. En 1834 tertremo okazis. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika Preĝejo Sankta Jakobo (Tornaszentjakab) el la 13-a jarcento?, baldaŭe gotika kaj baroka partoj alkonstruiĝis
* kalvinana preĝejo el la 19-a jarcento

## Komunumoj pri Sankta Jakobo en Hungara reĝlando 
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Borsod-Abaúj-Zemplén
Vedriĉ

**Vedriĉ** (beloruse - *Ведрыч*,  - *Ведрич*) — dekstra flankrivero de Dnepro. Ekas en Kalinkaviĉia distrikto fluas en Reĉica distrikto. Longeco estas 65 kilometroj.
Ĉe bordo de rivero situas vilaĝo kon nomo Vedriĉ.

Kategorio:Riveroj en Belorusio
Jean-Paul Marat

**Jean-Paul Marat** (naskiĝis la 24-an de majo 1743 en Boudry (tiama Prusujo, nuna Svislando; mortis la 13-an de julio 1793 murdita en Parizo, Francujo) estis kuracisto, ĵurnalisto kaj politikisto dum la Franca Revolucio.

Longtempe oni konsideris lin la ĉefa respondeculo de la septembraj masakroj, kvankam nun la pli multaj historiistoj malpligrandigas lian rolon.

Lia murdo fare de Charlotte Corday igis lin martiro de la revolucio. Li estas entombigita en la Panteono de Parizo.

## Vidu ankaŭ 
* La morto de Marat

## Eksteraj ligiloj 
* Adolphe Robert, Gaston Cougny (dir.), *Dictionnaire des parlementaires français de 1789 à 1889*, Paris, Bourloton, 1889, tome 4, de Manuel à Marcillac, pp. 252-255.

Kategorio:Viroj
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Murditoj
Kategorio:Homoj de la Franca revolucio
Kategorio:Francaj politikaj verkistoj
Kategorio:Entombigitoj en la Panteono de Parizo
Kemenesszentpéter

**Kemenesszentpéter** [kemeneŝsentpEter] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Meza Transdanubio, en departemento Veszprém, en Distrikto Pápa. Szentpéter signifas: Sankta Petro.

## Bazaj informoj 
* Areo: 21&nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 47.4253/17.2301
* Loĝantaro: 750
* Poŝtkodo: 8518
* Telefonprefikso: 89

## Situo 
Kemenesszentpéter situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Rába (kontraŭe tra ponto Vág (vilaĝo) troviĝas), laŭ flankovojoj. Celldömölk troviĝas 24, Pápa 25 km-ojn.

## Historio 
Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto, kuracejo.
eta|Preĝejo en Kemenesszentpéter

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Apostolo Sankta Petro de 1758
* kapelo omaĝe al Sankta Vendelo

## Famuloj 
En Kemenesszentpéter naskiĝis:
* László Horváth (agronomo) 
* pentristo József Soproni Horváth.
* Margit Bozzay (verkisto)

## Ĝemelkomunumo 
*  Dubník, Slovakio

## Komunumoj de Sankta Petro en Hungara reĝlando 
Pro grandeco de la tabelo vidu la ceterajn komunumojn en Transilvanio: Barcaszentpéter!

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Veszprém
Boris Karloff

eta|dekstra|200px|Boris Karloff en 1957
**Boris KARLOFF** (n. la 23-an de novembro 1887 - m. la 2-an de februaro 1969) estis angla aktoro, kiu elmigris al Kanado en la 1910-aj jaroj. Li plej famiĝis pro siaj multaj roloj en hororaj filmoj, precipe kiel la monstro de Frankenŝtejno en *Frankenstein* (1931), *Bride of Frankenstein* (1935) kaj *Son of Frankenstein* (1939). Li pro tiuj filmoj populariĝis tiel multe, ke li estis ofte kaj pli simple kromnomita "Karloff" sur filmafiŝoj.

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Kanadaj aktoroj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Artistnomoj
Steingrímur Jóhann Sigfússon

**Steingrímur Jóhann Sigfússon** (naskiĝis la ) estas islanda geologiisto kaj politikisto kaj aktuala ministro pri agrikulturo, fiŝkaptado kaj financoj.

Steingrímur estis vicpartiestro de la Popolunuiĝo. Li estis ministro en la lasta registaro al kiu partoprenis la partio.

Kiam la partio malfondiĝis kaj la partianoj grandparte aniĝis en la samtempe fondita Aliancon, Steingrímur estis kunfondinto de la pli maldekstra Maldekstraj verduloj, kies partiestro li estas ekde la fondiĝo en 1999. La partio ricevis ĉ. 9% de la voĉoj en parlamentvoĉdonadoj en 1999 kaj 2003 kaj 14,3% en 2007.

La 1-a de februaro 2009 sia partio kunfondis registaron unuafoje post rezigno de la antaŭa registaro sekvinte la financa krizo en Islando ekde oktobro 2008.

Steingrímur ankaŭ estas fama por siaj piediraj vojaĝoj. Plej memorinde li piediris tra Islando, de la sudokcidenta angulo al la nordorienta angulo, en somero 2005.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la islanda parlamento 

Kategorio:Islandaj geologoj
Kategorio:Islandaj ekologiistoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri financoj
Kategorio:Islandaj ministroj pri transporto
Kategorio:Islandaj ministroj pri agrikulturo
Kategorio:Islandaj ministroj pri fiŝkapto
Elsa Lanchester

**Elsa SULLIVAN LANCHESTER** (n. la 28-an de oktobro 1902 - m. la 26-an de decembro 1986) estis Oskar-nomumita angla aktorino, kiu fariĝis usona civitanino en 1950 kune kun sia edzo, la aktoro Charles Laughton.

Ŝi plej famiĝis pro sia rolo kiel la fianĉino de la monstro de Frankenŝtejno en la filmo *Bride of Frankenstein* (1935).

## Filmoj 
* *Lassie Come Home* (1943)
* *Witness for the Prosecution* (1957)
* *Mary Poppins* (1964)
* *Murder by Death* (Usono, 1976)

Kategorio:Britaj aktoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1902
Kategorio:Mortintoj en 1986
O. P. Heggie

**O. P. HEGGIE** (n. la 17-an de septembro 1877 - m. la 7-an de februaro 1936) estis aŭstralia aktoro. Li plej famiĝis pro sia rolo kiel la blinda ermito, kiu amikiĝas kun la monstro de Frankenstein (ludita de Boris Karloff) en la filmo *Bride of Frankenstein* (1935).

Heggie aperis en almenaŭ 27 filmoj inter 1928 kaj sia morto en 1936.

## Eksteraj ligiloj 
* O. P. Heggie ĉe imdb.com

Kategorio:Aŭstraliaj aktoroj
Kehidakustány

**Kehidakustány** [kehidakuŝtAnj] estas kuracbanloko kaj vilaĝo en Hungario, en regiono Okcidenta Transdanubio, en departemento Zala, en Distrikto Zalaszentgrót.
eta|maldekstre|Aerfoto pri banloko de Kehidakustány
eta|dekstra|Preĝejo de Kehidakustány
eta|dekstra|Kasteleto de Déák
## Bazaj informoj 
* Areo: 20&nbsp;km²
* Koordinatoj de Tutmonda loktrova sistemo: 46.8415/17.0926
* Loĝantaro: 1050
* Poŝtkodo: 8784
* Telefonprefikso: 83

## Situo 
Kehidakustány situas sur ebenaĵo, laŭ ambaŭ bordoj de Zala (rivero) (kun 2 pontoj), laŭ flankovojoj. Hévíz troviĝas 11, Keszthely 17, Pacsa 18, Zalaegerszeg 23 km-ojn.

## Historio 
Dum la historio la loko estis konvena trapasejo tra la rivero, tial en ambaŭ bordoj formiĝis setlejoj: okcidente *"Kehida"*, oriente *"Kustány"*. La fervojo atingis tiu ĉi lokon en 1895. Ili unuiĝis en 1977.

### Kehida 
La loko estis loĝata dum la bronzepoko, baldaŭe keltoj kaj avaroj vivis tie. La unua mencio devenis el 1232. Kelkfoje departementaj kunsidoj okazis tie. En 1588 la turkoj detruis la vilaĝon. En la Kehida vivis Ferenc Deák, havanta nobeldomon.

### Kustány 
La unua mencio devenis el 1275. En 1554 malgranda fortikaĵo konstruiĝis, kiun la turkoj detruis post 4 jaroj. En 1678 la vilaĝo ricevis rajton pri doganpreno.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo de Anunciacio (Kehidakustány) el la 15-a jarcento, en 1756 barokigita
* romanika tombeja kapelo el la 13-a jarcento
* sonorilostablo
* Kasteleto de Kehidakustány
* kuracbanejo, la akvo estas 43 grada

## Famuloj 
* En la iama Kehida naskiĝis kaj mortis Ferenc Deák (juĝisto).
* En la iama Kehida mortis politikisto Antal Deák.
* En la iama Kustány naskiĝis grafo Pál Batthyány.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj de departemento Zala
Kategorio:Kuracbanlokoj de Hungario