open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Küttigkofen

**Küttigkofen** estas iama komunumo kaj ekde la 1-a de januaro 2014 parto de la nova komunumo Buchegg en la Distrikto Bucheggberg en Kantono Soloturno, Svislando. Ĝi havis 255 loĝantojn je la 31-a de decembro 2010.

## Geografio 
Küttigkofen situas en la Svisa Mezlando sur la orienta flanko de la montoĉeno Bucheggberg en la valeto Mülital, tra kiu fluas la rojo Mülibach, proksimume 6,5 km sudsudokcidente de la kantonĉefurbo Soloturno. Krom la vilaĝo Küttigkofen al la iama komunumo apartenis la setlejoj Bismarck, Usserdorf kaj Steinrüschen. La plej alta punkto de la iama komunumo situas sur la montetdorso *Oberholz* sur alteco de 563 m s.m. La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,17 km², de kiuj 30% estas kovritaj de arbaro, 60% servas por agrikulturo kaj 9% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La iama komunumo Küttigkofen limis en nordo al Lüterkofen-Ichertswil, en oriento al Bätterkinden (BE), en sudo al Kyburg-Buchegg, kaj en okcidento al Brügglen.

## Trafiko 
La iama komunumo situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi atingeblas per flanka vojo de la kantona ĉefvojo n-ro 12 de Lohn al Kyburg, sur kiu cirkulas la poŝtaŭtolinio de la stacidomo Lohn-Lüterkofen al Messen. Krome ankaŭ per la taksibuso Bucheggberg la iama komunumo estas konektita al la publika transportreto. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A5 troviĝas 6 kilometrojn norde apud Soloturno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Küttigkofen datiĝas el la jaro 1316 kiel *obrenchúttenkouen*. Dum mezepoko Küttigkofen apartenis al la Senjorujo Buchegg, kiu estis parto de la kampargrafejo Eta Burgonjo kaj fariĝis en la jaro 1391 havaĵo de Kantono Soloturno.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2014 la iamaj komunumoj Aetigkofen, Aetingen, Bibern, Brügglen, Gossliwil, Hessigkofen, Küttigkofen, Kyburg-Buchegg, Mühledorf kaj Tscheppach estis kunigitaj al la nova komunumo Buchegg.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Küttigkofen 

## Bildoj 

Dosiero:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 328.JPG|Lernejo
Dosiero:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 323.JPG|Vilaĝeniro
Dosiero:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 324.JPG|Malnovaj kamparanaj domoj en Küttigkofen
Dosiero:2011-11-11-Mezlando (Foto Dietrich Michael Weidmann) 335.JPG|Loĝdomo en Küttigkofen
Gvozden Sredić

eta|dekstra
**Gvozden SREDIĆ** naskiĝis la  en Uĵice, Serbujo, mortis la  en Beogrado, estis serba magistro de ekonomiaj sciencoj, diplomita ekonomiisto kaj aŭtoro de pluraj libroj, vortaroj kaj lernolibroj en Esperanto.

## Vivo 
Sredić finstudis la Ekonomian fakultaton en Beogrado kaj magistriĝis per tezo pri "Trafiko kiel faktoro de internacia varinterŝanĝo". Li laboris en la internacia fervoja kompanio INTER-CONTAINER (Bazelo, Svisio) kaj dume aperigis specialan Esperanto-lernolibron por gastlaboristoj kaj esperantajn broŝurojn pri la internaciaj fervojaj kompanioj INTERCONTAINER kaj INTERFRIGO (1986). Sredić estis vicprezidanto de Jugoslavia Unuiĝo de transportaj tarifistoj por kiu li tradukis kaj ĉefredaktis plurajn fakajn publikaĵojn. Li parolis la germanan kaj francan lingvojn kaj Esperanton kaj havis pasivan scion pri la angla, itala kaj rusa. Li havas tri gefilojn.

## Esperanta agado 
Esperanton Sredić eklernis en 1952/53 en Pula (Kroatio) ĉe la Esperanto-veterano Stevan Stojniĉ. Li estis sekretario de Esperanto-Ligo de Bosnio kaj Hercegovino, prezidanto de Jugoslavia Esperanto-Ligo (JEL) kaj de Jugoslavia Asocio de Fervojistaj Esperantistoj (JAFE), kies organon Jugoslavia Fervojisto li redaktis. Li partoprenis multajn Esperanto-kongresojn (de UEA, TEJO, SAT, IFEF) kaj tie faris plurajn prelegojn, ĉefe pri fervojfakaj temoj. Li ankaŭ gvidis E-kursojn, fondis Esperantajn societojn en Uĵice kaj Poĵega kaj estis longjara membro de la Esperanto-Instituto en Beogrado.

## Verkado 
Li verkis specialan lernolibron por fervojistoj kun ambaŭsenca vortaro(1965; 6 eldonoj), plurajn fakajn librojn pri fervojaj tarifoj kaj aliaj fakaj temoj (vortaroj, manlibroj k.s.), tradukis kvinlingvan internacian vortaron de fervojistaj terminoj (1988), eldonitan de la Internacia Fervoja Unio (UIF), krome Fervojfaka terminaro serba-Eo kaj Eo-serba
(1995). Sredić aperigis multajn fakajn artikolojn (originalajn kaj tradukitajn el pluraj lingvoj en fakaj revuoj) kaj estis longjara ĉefredaktoro de Jugoslavia Fervojisto, organo de JAFE. Unu el liaj poemoj (Poste ja ĉio estas egale) aperis en la Antologio de Esperanta poezio (Reeĥoj el Jugoslavio).

## Honorigoj 
Sredić estis honora prezidanto de SMAFE kaj honora membro de Internacia Fervojista Esperanto-Federacio IFEF. Li ricevis oran medalon de FISAIC kaj medalon "Por meritoj" de JEL.

Kategorio:Serbaj esperantistoj
Peshkopi

**Peshkopi** (, , ) estas urbo en la distrikto Dibër de la provinco Dibër, en la nordoriento de Albanio.eta|200pxĜi situas je 187 km de Tirano, la ĉefurbo de Albanio, kaj je 20 km de Makedonio. Laŭ la censo de 2004 ĝi havis ĉ. 14,100 loĝantojn. Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco kaj la distriktoj same nomataj Dibër. Ĝi estas la nura ĉefurbo en Albanio kiu ne kundividas sian nomon kun la provinco.

Kategorio:Urboj de Albanio
László Haranghy

**HARANGHY László** (harangi) estis hungara/rumania hungara kuracisto pri patologio naskita en Debrecen la 10-an de aŭgusto 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de decembro 1975. Lia frato estis Jenő Haranghy.

## Kariero 
László Haranghy diplomiĝis en 1923 en Debreceno kaj de 1932 li fariĝis privat- kaj eksterordinara profesoro de Universitato de Peĉo. De 1940 li estis profesoro de la Universitato de Koloĵvaro, poste de OGYI de Târgu Mureș. Li revenis Hungarion en de 1952.

## Verkoj 
* *Általános kórbonctani jegyzet* (Kv. év nélkül);
* *Kórbonctan I–II* (kőnyomatos jegyzet, Mv. 1948);
* *A legkisebb lények és az élet keletkezése. A korszerű darwinizmus* (1949);
* *A korszerű darwinizmus úttörői* (1950);
* *A daganat-keletkezés korszerű elmélete* (2-a eldonaĵo 1952);
* *A rák előtti állapotokról általában* (1953);
* *Tyimirjazev, Micsurin és követőik* (1952, rumane 1953).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj patologoj
Mezepoka latino

[eta|Paĝo de teksto en mezepoka latino de la *[Carmina Cantabrigiensia* (Cambridge University Library).]]
**Mezepoka latino** estis la formo de la latina uzita en la Mezepoko, ĉefe kiel komunikilo por scienca interŝanĝo kaj kiel la liturgia lingvo de la mezepoka Romkatolika Eklezio, sed ankaŭ kiel lingvo de scienco, literaturo, juro kaj administracio. Malgraŭ la klerika origino de multaj el ĝiaj verkintoj, la mezepoka latino ne devus esti konfuzita kun la eklezia latino. Ekzistas neniu reala interkonsento pri la preciza limo kie finiĝas la antikva latino kaj kie komenciĝas la mezepoka. Kelkaj sciencaj enketoj asertas ke ĝi komenciĝas ekde la frua eklezia latino en la mezo de la 4-a jarcento; aliaj ĉirkaŭ la jaro 500 p.K., kaj daŭre aliaj kun la anstataŭaĵo de skriba latino fare de la skribaj latinidaj lingvaroj komence de la jaro 900.

Universitatoj estis unu el plej famaj kernoj kie mezepoka latino prosperis krom la pli ekleziaj kulturaj centroj kiaj monaĥejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Domesday Book
* Renesanca latino

Kategorio:Mezepokaj lingvoj
4
Mezepoka greka lingvo

**Mezepoka greka lingvo** (greke Μεσαιωνική Ελληνική), ankaŭ konata kiel **Bizanca greka lingvo**, estas la tria historia kaj lingva periodo de la greka lingvo, ekde la komenco de la Mezepoko ĉirkaŭ 600 ĝis la Otomana konkero de la urbo Konstantinopolo en 1453. Ĉi-lasta dato markis la finon de la Mezepoko en Sudorienta Eŭropo. De la 7-a jarcento pluen, la greka estis la nura lingvo de la administracio kaj registaro en la Orientromia imperio. Tiu iama stadio de la lingvo estas konata kiel bizanca greka. La studo de la mezepokaj greka lingvo kaj literaturo estas branĉoj de Bizancaj Studoj, aŭ Bizancologio, la studo de la historio kaj kulturo de la Orientromia imperio.

La komenco de la mezepoka greka estas foje datita jam en la 4-a jarcento, aŭ en 330 p.K., kiam la politika centro de la monarkio estis movita al Konstantinopolo, aŭ en 395 p.K., la dividado de la Imperio. Tamen, tiu aliro estas sufiĉe arbitra ĉar ĝi estas pli politika ol kultura kaj lingva evoluo.

Kategorio:Greka lingvo
Kategorio:Mezepokaj lingvoj
Ákos Heigel

**Heigel Ákos** (hajgel) estis rumanihungara romanverksito naskita en Koloĵvaro la 20-an de septembro 1893 kaj mortinta en Kluĵo la 10-an de januaro 1962. 
## Kariero
Heigel Ákos maturekzameniĝis en la Reformita Kolegio de Koloĵvaro (1913).  
## Verkoj
**Utak, ha találkoznak..., romano, (Kv. 1936); 
**Ha szétoszlanak a fellegek..., romano (Kv. sen jaro).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Heigel, A.
Ferenc Kósa-Huba

**KÓSA-HUBA Ferenc** (ko:ŝa) estis rumanihungara ceramikisto, skulptisto. Li estis naskita en Losonc la 7-an de majo 1910 kaj mortinta en Kluĵo la 23-an de septembro 1983. 
## Kariero
Ferenc Kósa Huba studis en la Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro en 1939. Reveninte el soveta militkaptiteco li estis ĝis  1973 instruisto de la Belarta Altlernejo Ion Andreescu de Kluĵo. 
## Fonto
*Artportal.hu 

Kosa Huba, F.
Iliriko

eta|250px|ruĝe Iliriko.
**Iliriko** (latine, *Illyricum*) estis romia provinco en la epoko de la Romia Imperio, situanta tie kie antaŭe troviĝis la Reĝlando Ilirio. Iliriko troviĝis en la Balkanio, kaj ĝiaj teritorioj havis limojn kun Istrio (regiono kie nuntempe estas Kroatio kaj Slovenio) norde, la rivero Drin (Albanio) sude kaj la rivero Sava (Bosnio, Kroatio) oriente. Ĝia ĉefurbo estis Salono, proksime al la nuna kroata urbo Split.

La Ilira reĝlando estis konkerita en la jaro -168, kiam la romianoj venkis la armeon de la ilira reĝo Gentio. Ekde 167 a.K, la suda Ilirio iĝis romia protektorato formale sendependa. Ankaŭ en ĉi tiu provinco, en la jaro 193, Septimo Severo estis proklamita Imperiestro de Romio.

Kategorio:Romiaj provincoj
Kategorio:Historio de Albanio
Ponto de Judita

**Ponto de Judita** situis norde de la hodiaŭa praga Ponto de Karolo, oni konstruis ĝin inter 1158-72, dum regado de Vladislavo la 1-a. Oni nomumis la ponton laŭ edzino de la reĝo. La ponto estis la unua ŝtona ponto sur la Vultavo kaj la tria ŝtona ponto en Mez-Eŭropo post la ponto sur Elbo de Dresdeno, kaj ppost la regensburga danuba ponto.

La ponto longis 520 metrojn kaj larĝis 6,8m.

La ponton detruis la inundo de 1342, postrestis nur la bordaj turoj. La etflanka turo apud la turo de la Karola ponto estas ankaŭ hodiaŭ videbla, la malnovurba turo estis enkonstruita en konstruaĵojn sur ties iama loko. La unua arko de la ponto kaj iu barba ulo sur tiu estas videbla eĉ hodiaŭ (verŝajne Kristo sur tuko de Veroniko).

Kategorio:Historio de Prago
Kategorio:Pontoj en Prago
Kategorio:Pereintaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Romanikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:Pontoj trans Vultavo en Prago
Kategorio:Konstruaĵoj en Malnova Urbo (Prago)
Kategorio:Konstruaĵoj finitaj en 1170-1179
Kategorio:Aperis en 1172
Kategorio:Ŝtonaj pontoj en Ĉeĥio
Ismail Qemali

**Ismail Qemali** (n. en Vlorë, la 16-an de januaro 1844 - m. en Peruĝo, la 24-an de januaro 1919) estis gvidanto de la albana nacia movado, fondinto de la moderna ŝtato Albanio kaj ĝia Ĉefministro.

Li estis unu el la plej gravaj elstaruloj en la *Albana Deklaracio pri Sendependiĝo* kaj en la formado de sendependa registaro en la lando la 28-an de novembro 1912, post la formado de la *Nacia Albana Kongreso*. Ĉi tiu okazintaĵo metis finon al preskaŭ 500 jaroj da otomana regado en Albanio. Kune kun Isa Boletini kaj Luigj Gurakuqi, hisis la flagon de Albanio en Vlorë. Li estis ĉefministro inter 1912 kaj 1914.

Kategorio:Politikistoj de Albanio
István Moldován (Kolozsváry)

**MOLDOVÁN István** [Kolozsváry] estis hungara pentristo naskita en Koloĵvaro la 11-an de septembro 1911 kaj mortinta en Budapeŝto la 8-an de septembro 2000. 
## Kariero
István Moldován komencis siajn studojn en 1930 Belarta Altlernejo de Kluĵo kaj Temeŝvaro, sed en la sekvanta jaro li daŭrigis en Budapeŝto kun majstroj István Réti, de 1940 kun István Szőnyi. Dume li lernis en Baia Mare ĉe János Thorma kaj János Krizsán. Inter 1948-1950 li laboris kiel stipendiulo en Rumanio.

## Liaj disĉiploj 
* Ilona Kurdy

## Fonto
*Artportal.hu 

Moldovan, I.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kukës

**Kukës** estas urbo en Albanio situanta ĉe 42.09°N, 20.43°E en la provinco Kukës kaj distrikto Kukës. Ĝi havas loĝantaron de ĉirkaŭ 16,000 personoj. La urbo estis konstruita inter la montoj de pli norda Albanio. Ĝi estas fama pro sia rolo dum la Kosovo-konflikto gastigante 450 000 rifuĝintojn de Kosovo. Tio igis ĝin en 2000, la unua urbo kiu estis nomumita por la Nobel-premio pri paco.

Kategorio:Urboj de Albanio
Lezhë

**Lezhë** estas urbo en la nordokcidento de Albanio, en la distrikto kaj provinco samnomaj. Ĝi havas 17.000 loĝantojn (2004). La urbo antaŭe estis konata kiel *Alessio*; kaj *Lissus* en la antikva Ilirio, fondita en la jaro 385 a.K. de Dionizo la 1-a de Sirakuzo.

eta|dekstra|Lezhë

Kategorio:Urboj de Albanio
Ramiz Alia

**Ramiz Alia** (n. en Shkodër, Albanio, la 18-an de oktobro 1925 – m. en Tirano, Albanio, la 7-an de oktobro 2011) estis albana politikisto, prezidanto de la lando inter 1985 kaj 1992. Altranga gvidanto de la Partio de la Laboro de Albanio, iĝis membro de la Politburoo kaj sekretario de la Centra Komitato. En 1985 estis elektita prezidanto de la Popola Asembleo (Parlamento) kaj Ŝtatestro.

Je la morto de Enver Hoĝa en 1985, li sukcedis lin kiel la ĝenerala sekretario de la Partio, kaj konsekvence li iĝis la pleja gvidanto de Albanio. Malgraŭ lia aserto en la mortomaĝo de Ĥoĝo ke *Albanio ĉiam estos forta, ĉiam ruĝa kiel vi deziris, kamarado Enver*, li entreprenis aron da reformoj kiuj finis per la privatigo de la ekonomio kaj la alvoko por plurpartiaj balotoj en 1991.

Post la venko de la Socialista Partio de Albanio (refondiĝo de la antikva komunisma reganta partio) li estis elektita Prezidento de la Respubliko, sed rezignis en 1992 post ĝenerala striko. Samjare li estis arestita kaj akuzita je genocido kaj krimoj kontraŭ la homaro, restante en malliberejo ĝis 1997.

Li mortis la 7-an de oktobro 2011 pro pulma malsano en malsanulejo de Tirano, Albanio.

Kategorio:Prezidantoj de Albanio
3541 Graham

'*3541 *Graham'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la teamo de la observatorio de Perto, en Bickley (Okcidenta Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Lloyd Wilson Graham'', direktoro de la departemento de ŝtataj servoj, aktiva subtenanto de la observatorio de Perto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Perto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Preĝejo Sankta Antonio (Pasarét)

**Preĝejo de Sankta Antonio el Padovo** estas romkatolika paroĥa, franciskana preĝejo kaj monaĥejo en Hungario, en la ĉefurbo Budapeŝto, en la loĝkvartalo Pasarét.

## Historio 
En la 1930-aj jaroj konstruiĝis la moderna preĝejo, kiu adaptiĝas al la tiutempaj proksimaj modernaj vilaoj. Ankaŭ interne modernaj pentraĵoj estas videblaj. Dum la socialismo la franciskanoj estis forigitaj, sed la preĝejo daŭre funkciis.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo havas 3 partojn: preĝejo, monaĥejo kaj kampanilo. Ekstere estas 2 reliefoj: Sankta Antonio kaj Sankta Francisko el Asizo. La altaroj pretiĝis pri Koro de Jesuo en 1934, pri Sankta Jozefo en 1939, pri Dipatrino en 1935, Sankta Tereza en 1942. Antaŭ la turo skulptaĵo pri Jesuo pretiĝis jam en 1931. La orgeno funkcias ekde 2004.

La preĝejo estas Monumento historia. Kermeso okazas en la 13-an de junio.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare

Buda
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Budapeŝto
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Ceaușescu

**Ceaușescu** estas la nomo de:
* Elena Ceaușescu, edzino de Nicolae Ceaușescu
* Nicolae Ceaușescu, la plej supera reprezentanto de Rumanio

Kategorio:Rumanaj familiaj nomoj
John Falstaff

**Sir John FALSTAFF** estas rolulo kiu aperas en tri verkoj de William Shakespeare. En la du verkoj pri *Henriko la 4-a*, li estas kompano de la Princo Hal, la estonta reĝo Henriko la 5-a. Dika, fanfarona, bombasta kaj malkuraĝa kavaliro, Falstaff kondukas la ŝajne kaprican Princon Hal en problemojn, kaj fine estas malakceptata post kiam Hal iĝas reĝo. Falstaff aperas ankaŭ en la verko *La Gajaj Edzinoj de Vindsoro* sed en tute alia epoko.

Kategorio:Roluloj de Shakespeare
Kategorio:Fikciaj britoj
Kategorio:Fikciaj nobeloj
Kategorio:Fikciaj kavaliroj
Kategorio:Fikciaj alkoholuloj
Kategorio:Fikciuloj de la 15-a jarcento
Erzsébet Erdei

**ERDEI Erzsébet** estis rumanihungara pentristino. Ŝi estis naskita en Zilah la 23-an de septembro 1909 kaj mortinta en Zalău la 28-an de aŭgusto 2001. 

## Kariero
Erdei Erzsébet studis en la Belle-Arte de Kluĵo kaj Temeŝvaro. Ŝi laboris en sia naskiĝurbo kiel desegninstruisto. Ŝi partoprenis en grupaj ekspozicioj de la Barabás Miklós Céh. 

## Fonto
*Kieselbach galerio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
Ernő Hátszegi

**HÁTSZEGI Ernő** (ha:tsegi), familinomo Zuckermandel estis juda rumanihungara ĵurnalisto naskita en Hátszeg la 25-an de marto 1904 kaj mortinta en Aŭŝvico en 1944. 

## Kariero
Hátszegi de 1922 ĝis 1926 estis kunlaboranto de la ekonomika gazeto *Consum* de Kluĵo. Li finis en Parizo ĵurnalistan akademion kaj komercan kurson. De 1928 ĝis septembro 1940 li estis redaktoro eksterpolitika de la oficiala rumana presagentejo RADOR kaj raportisto en Bukareŝto de la gazeto Új Kelet.

## Tradukaĵvolumo
*Endre Ady: *Poésies*, kun Emil Carasso,  Eldonejo Aujourd'hui (Parizo, 1926).
## Poemvolumo
**Olvastam a csillagokban*, poemoj, (Kv. 1927).

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Hatszegi, E.
Hatszegi, E.
István B. Szőnyi

**B. SZŐNYI István**, Ștefan estis rumanihungara pentristo, grafikisto naskita en Bánlak la 20-a de julio  1913 kaj mortinta en Bukareŝto en decembro de 1967. 
## Kariero
Bánlaki Szőnyi studis en la Belle-Arte de Kluĵo (Temeŝvaro) kaj Parizo. Li finis grafikan kurson en Budapeŝto en 1947. Li instruis grafikon en Belarta Altlernejo.

## Fonto
*Kieselbach galerio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj pentristoj kaj grafikistoj
3543 Ningbo

**3543 Ningbo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 11-a de novembro 1964 elde la Observatorio de Purpura Monto, apud Nankingo (Ĉinio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la ĉina historia havenurbo Ningbo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Purpura Monto
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1964
Iliroj

eta|300px|Mapo montranta la diversajn ilirajn tribojn.
La **Iliroj** estis antikva popolo kiu loĝis en la okcidento de Balkanio kaj en la sudorienta marbordo de Italio (Mesapia), el hindeŭropa origino. Ilia lingvo, la ilira, apenaŭ estas konata, nur pere de kelkaj spuroj lasitaj en la onomastiko de la regiono kaj kelkfoje en alilingvaj tekstoj.

La teritorio loĝata de la iliroj estis konata kiel Ilirujo por grekaj kaj romiaj aŭtoroj, teritorio kie nuntempe troviĝas partoj de eksa Jugoslavio kaj Albanio, inter la Adriatiko okcidente, rivero Dravo norde, la rivero Morava oriente kaj la elfluejo de la rivero Vjosë sude. La unua rakonto pri la iliroj venas de *Periplo* aŭ *Marborda Rakonto*, antikva greka teksto de la duono de la 4-a jarcento a.K.

Ĉi triboj, aŭ almenaŭ granda parto el ili, verŝajne kunhavis komunan lingvon, el kiu oni nur havas malmultajn disajn informojn, kiu ne permesas klasifiki ĝin kiel hindeŭropa lingvo. La ilira malaperis jam en la 5-a jarcento p.K.

Tamen, "iliroj" estis ĝenerala vorto uzata de la grekoj por siaj nordaj najbaroj, kiu estis ampleksa kaj apenaŭ difinita popolaro, kaj hodiaŭ ne estas tute klara la kultura kaj lingva unueco inter ili. Nunaj albanoj konsideras sin kiel posteuloj de la ilira kulturo.


Kategorio:Hindeŭropaj etnoj
Kategorio:Antikvaj triboj en Albanio
Kategorio:Antikvaj triboj en Bosnio kaj Hercegovino
Kategorio:Antikvaj triboj en Kroatio
Kategorio:Antikvaj triboj en Kosovo
Kategorio:Antikvaj triboj en Serbio
Kategorio:Antikvaj triboj en Balkanio
Mihály Heinrich

**Mihály Heinrich** aŭ germane ***Michael Heinrich*** estis rumanihungara kuracisto kaj pediatro naskita en Koloĵvaro la 27-an de julio 1913 kaj mortinta en Târgu Mureș la 23-an de junio 1986. Li estis la pli juna frato de László Heinrich kaj venas el familio de origine rumaniaj germanoj.

## Kariero
Heinrich Mihály diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo (1937). Li debutis en la padiatria kliniko de Peĉo, poste de 1941 li daŭrigis sian karieron en Koloĵvaro, poste en OGYI, kie de 1963 li estis ĉefkuracisto.

## Verkoj
**Gyermekgyógyászat*,  ŝtonpresita universitato notaĵo (Mv. 1956), 
**Pediatria*, (kunulaŭtoro) unueca universitata lernolibro (1960). 

## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Heinrich, M.
Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kálmán Henter

**Henter Kálmán** estis rumanihungara kuracisto naskita en Hosszúfalu la 25-an de septembro 1910 kaj mortinta en Târgu Mureș la 27-an de marto 1984. 
## Kariero
Henter Kálmán diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo (1935), samloke laboris en la kliniko pri oftalmologio (1940–44), poste en Târgu Mureș li estis asistanto, adjunkto, de 1957 ĉefkuracisto.
## Verkoj
**Oftalmologia*, kunulaŭtoro (Mv. 1952), 
**Curs de oftalmologie*, kunulaŭtoro (1955).
 
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Henter, K.
Kategorio:Hungaraj okulkuracistoj
Urszula Dudziak

**Urszula Bogumiła DUDZIAK-URBANIAK** (naskiĝis la 22-an de oktobro 1943 en Straconka (nun kvartalo de Bielsko-Biała) estas pola ĵaz-kantistino kaj komponistino.

Krom ĵazo kantas ankaŭ verkojn de Johann Sebastian Bach, Frederiko Chopin, Ignacy Jan Paderewski. Kunlaboris kun eminentaj polaj artistoj kaj eksterlandaj, kiel ekz. Gil Evans.

## Monda sukceso de la kanto *Papaya* 
Ŝia kanto *Papaya* de 1976 iĝis en 2007 ŝlagro en Filipinoj, Azio kaj en la Suda Ameriko, kie oni aldonis al ĝi karakterizan dancon *Papaya Dance*. La verkon malkovris denove radioprezentisto de Filipinoj. En 2008 pri la sukceso de *Papaya* kaj *Papaya Dance* informis usona radiotacio kaj dissenda programo Good Morning America de ABC. La danco *Papaya Dance* plenumas interalie filipina armeo dum paŭzoj en milita ekzercado.

La 11-an de novembro 2009 estis distingita de la prezidanto Lech Kaczyński per Kavalira Kruco de la Ordeno Polonia Restituta.

Kategorio:Polaj kantistoj
Kategorio:Polaj komponistoj
Bosporo-ponto

La **Bosporo-ponto**, aŭ la **Unua Bosporo-ponto** aŭ Bosforo-ponto () estas ŝtalpiliera pendoponto de Istanbulo, interligante la eŭropan kaj azian parton de la urbo, super la Bosporo, Istanbulo. La ponto interligas la urban eŭropan distrikton Ortaköy al la azia distrikto Beylerbeyi. Ĝia longo estas 1510 metroj, larĝo 39 metroj. La interpilona distanco estas 1074 metroj, la ponto situas 64 metrojn super la mara surfaco. La konstrulaboroj finiĝis en 1974, tiam ĝi estis la 4-a plej longa pendoponto de la mondo kaj la plej longa ekster teritorio de Usono. Ĝi estas lumigita per LED-lampoj nokte.

## Historio 
En 1957, tiama ĉefministro de Turkio, Adnan Menderes decidis pri konstruo de ponto super la Bosporo. La ponton planis la brita Gilbert Roberts, la inĝenieran laboron koordinis la brita Freeman Fox & Partners. La konstruo komenciĝis en 1970 kaj daŭris kvar jarojn, la konstrulaboron faris la turka entrepreno Enka Insaat ve Sanayi. La projekto kostis 200 milionojn da USD, 35 inĝenieroj kaj 400 laboristoj.

## Trafiko 
La ponto havas 8 lenojn, ambaŭflanke la aŭtomobiloj povas uzi po tri lenojn, unu leno estas paneejo. Ekzistas ankaŭ trotuaro ambaŭflanke por la piedirantoj. Dum labortagoj, matene, kvar lenoj direktas la trafikon en la eŭropan flankon, kaj nur du lenoj en la anatolian direkton. Vespere, kvar lenoj kondukas al la azia flanko, du lenoj inverse. Dum la unuaj kvar jaroj, piedirantoj povis uzis la ponton, atingante ĝin per lifto, sed hodiaŭ tio estas malpermesita. Same oni malpermesas la pontouzon por la tropezaj veturiloj (kamionoj).

Por traveturi la ponto en la azian direkton, oni devas pagi en la azia flanko (oinverse oni ne devas pagi). La pontopordoj (*Otomatik Giriş Sistemi* OGS) funkcias laŭ aŭtomata enlasiga sistemo, oni ne devas halti por pago, se la veturilo estas ekipita per la necesa elektronika aparato. Ĉe la kontrolpunto la sistemo sensas la OGS-aparaton kaj tiras la necesan sumon el la kredito. Ekzistas ankaŭ KGS-pordoj *(Kart Giriş Sistemi)* sur la ponto, kie oni devas pagi per magneta karto. Se oni volas pagi per monbiletoj, oni devas uzi la ponton Mehmed, kiu situas 5 km pli norde.
[[Dosiero:Comparison_of_notable_bridges_SMIL.svg|eta|772x772ra|Komparo de kelkaj rimarkindaj pendopontoj ĉe la sama skalo. (Alklaku por interaga versio)]]

Kategorio:Pontoj en Turkio
Kategorio:Konstruaĵoj en Istanbulo
Kategorio:Pendopontoj
Parlamento de Albanio

La **Parlamento de Albanio** ( aŭ mallonge  aŭ ), antaŭe **Popola Parlamento** () estas la unuĉambra parlamento de la Respubliko Albanio. Ĝi havas 140 membrojn, elektitaj por kvarjara periodo. La balota sistemo estas fermita listo laŭ proporcia balotsistemo. Ekzistas 12 mult-membraj balotaj distriktoj proporciaj al la 12 administraj regionoj de la lando. Ene de ajna balota distrikto, la partioj devas atingi 3 procentojn da voĉoj, kaj koalicioj devas atingi 5 procentojn da voĉoj. Ĉiuj leĝoj aprobitaj de la parlamento estas publikigitaj fare de la Albana Oficiala Ĵurnalo (), la oficiala ĵurnalo de la registaro de Albanio. La prezidanto estas elektata de la parlamento.

Kategorio:Politiko de Albanio
Ĝanczjan

**Ĝanczjan,** ĉine **湛江** estas prefektujnivela milionurbo kaj ĉemara havenurbo en provinco  Gŭangdongo en Ĉinio.
eta|maldekstre|Lago ĉe Ĝanczjan

## Geografio 
Ĝanczjan etendiĝas sur ebenaĵo en la suda parto de la lando sur duoninsulo laŭ la Sudĉina Maro.

## Historio 
Ĝanczjan en la pasinteco komence estis nur fiŝkapta haveno, sed poste ĝi estis haveno por la silka vojo. La francoj okupis la urbon en 1898 kiam ĝi nomiĝis Kuangĉuŭano -Fort Bayard en la franca -. Lucien Péraire vizitis la urbon en 1931. Poste la japanoj en 1943. Ekde 1946 ĝi apartenas al Ĉinio. En 1955 fervoja interligo estis konstruita. Ekde 1984 la urbo invitis eksterlandajn investojn.

## Ekonomio 
Motoro de Ĝanczjan estas la haveno, kiu estas grava komercejo. En 1984 industria zono fondiĝis. En la urbo oni produktas ŝipojn, teksaĵojn kaj sukerojn el sukerkanoj kaj oni fiŝkaptadas. En la apudaĵo oni kultivas ananasojn, bananojn kaj papajojn.

## Klimato 
Ĝanczjan havas subtropikan klimaton. Inter junio-septembro la temperaturo superas la 30&nbsp;°C, sed dum vintro tio ne falas sub 10&nbsp;°C. Jare pluvas iom pli, ol 700&nbsp;mm. En ĉiuj monatoj pluvas, sed precipe inter aprilo-septembro.

## Vidindaĵoj 
* Nacia parko
* Lumturo
* Botanika ĝardeno
* katolika preĝejo

## Ĝemelurboj 
*  Serpuĥov Rusio
*  Marikina Filipinoj
*  Cairns Aŭstralio

## Fontoj 
* Angla Vikipedio

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Marhavenaj urboj
Melanismo

[eta|La [Pantero|nigra pantero estas la tipa ekzemplo de melanismo.]]
**Melanismo** (ankaŭ konata kiel melanozo; de la greka μελανός, "malhel-kolora") estas la okazo de pliigita kvanto de malhela pigmentaĵo (en haŭto, plumoj, okuloj aŭ hararo) en organismo, rezultiĝante el la ĉeesto de melanino. Ĝi estas la malo de leŭkismo kaj albinismo, kiuj okazas pro manko de melanino aŭ aliaj specoj de pigmento.

Abundism estas la okazo de troe riĉaj malhelaj markoj (kiel ekzemple punktoj, strioj aŭ aliaj pecetospecoj) pro pliigita malhela pigmentaĵo sur la mantelo, felo aŭ haŭto de kelkaj bestospecioj. Ĉar la nombro kaj/aŭ grandeco de tiuj markoj pliiĝas, kelkaj koincidas kaj kunhelpas kaŭzi la efikon de pseŭdomelanismo kie la besto prezentiĝas tute nigra. La fonokoloro daŭre povas esti perceptita inter la markoj.

Melanismo (kaj pseŭdomelanismo) estas ofte la sekvo de genetika mutacio, sed povas rezultiĝi el aliaj stimuloj, kiel ekzemple prokrasto por nenormalaj temperaturŝanĝoj dum gravedeco kiu provizore povas ŝanĝi genetikajn transskribon aŭ tradukon.

La malo de melanismo estas amelanismo, manko aŭ totala foresto de melaninopigmentoj. Ĉe homoj kaj multaj aliaj bestoj, tiuj plej ofte manifestas kiel albinismo, kvankam aliaj formoj ekzistas, kiel ekzemple leŭcismo.

Kategorio:Genetiko
Kategorio:Animala fiziologio‎
Kategorio:Dermatologio
Hiw

**Hiw** (aŭ **Hiu**) estas la plej norda insulo de Vanuatuo kaj la plej granda de la Torres-insularo (). En 2009 ĝi havis 269 loĝantojn, kiuj loĝas en tri vilaĝoj de la orienta bordo: Yogwye, Yögevigemëne kaj Yaqane.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Coité do Noia

**Coité do Noia** estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 10.926 loĝantojn en 2010 .

La municipo emancipiĝis en 1963.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Alagoaso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  WikiAlagoas 

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Alagoaso
Rumelio

eta|400ra|Rumelio, mapo de 1801.
**Rumelio** (turke kaj albane: Rumeli, bosne: Rumelija; serbe: Rumelija; makedone: Румелија, bulgare: Румелия, greke: Ρωμυλία) estas turka nomo, uzita ekde la 15-a jarcento, por la sudaj balkanaj regionoj de la Otomana Imperio. "Rumeli" laŭlitere tradukeblas kiel "tero de la romianoj", reference al la Orientromia imperio (la esprimo "bizancanoj" estas moderna ĉar ili mem neniam uzis ĝin, sed "romianoj"), la antaŭa domina povo en la areo.

Dum la 11-a kaj 12-a jarcentoj, ĝi estis vaste uzita por Anatolio dum ĝi iom post iom estis konkerita de la bizancanoj. Rumelio inkludis la antikvajn regionojn de Konstantinopolo, Tesaloniko, Trakio, Makedonio kaj Moezio, la hodiaŭa Bulgario kaj turka Trakio, norde ĝi limas kun la Danubo, okcidente proksime de Albanio kaj sude de Morea duoninsulo. La nomo Rumelio estis fine uzita por provinco kunmetita el centra Albanio kaj nordokcidenta Makedonio, kun Bitola por ĝia ĉefurbo.

Pro administraj ŝanĝoj realigitaj inter 1870 kaj 1875, la nomo ĉesis por tiu politika dividado. Orienta Rumelio estis konsistigita kiel aŭtonoma provinco de la Otomana Imperio per la Berlina Traktato de 1878, je la 6-an de septembro 1885, post senperforta revolucio, ĝi estis unuigita kun Bulgario. La Kosova Vilajato estis kreita en 1877.

Hodiaŭ, en Turkio, la vorto Trakio plejparte anstataŭigis Rumelion kiam temas pri la parto de Turkio kiu estas en Eŭropo (regionoj Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, la norda parto de la provinco Çanakkale kaj la okcidenta parto de la provinco İstanbul. En Grekio, la esprimo ρούμελη (Rumeli) estis uzita ekde otomanaj tempoj rilate al Centra Grekio, aparte sen la Morea duoninsulo. La vorto "rumeli" ankaŭ estas uzita en kelkaj kazoj (plejparte fare de istanbulanoj) ekskluzive por la eŭropa parto de Istanbulo, situanta okcidento de la Bosporo.

Kategorio:Otomana Imperio
Torres-insularo

**Torres-insularo** estas insularo en nordokcidenta Vanuatuo. Kune kun la Banks-insularo, ĝi apartenas al la provinco Torba.

La insuloj sume havas areon je  kaj en 2009 havis 826 loĝantojn.

Ili estas nomataj laŭ la hispana navigisto Luis Váez de Torres, kiu malkovris ilin en 1606 kaj nomis ankaŭ la Toresan Markolon en Aŭstralio.

## Geografio 
La insularon konsistigas sep insuloj, denorde suden:
* Hiw, la plej granda insulo de la insularo kaj la plej norda de tuta Vanuatuo;
* Metoma;
* Tegua;
* Ngwel, senhoma insuleto;
* Linua;
* Lo;
* Toga.

## Kulturo 
La loĝantoj de Torres-insularo havas 2 proprajn lingvoj.

## Referencoj 
Kategorio:Insularoj en Vanuatuo
Aŭtoŝoseo Albanio-Kosovo

eta|200px|Aŭtoŝoseo Albanio-Kosovo
La **Aŭtoŝoseo Albanio-Kosovo** (ankaŭ konata kiel la Koridoro Durrës-Kukës en Albanio, Koridoro Vermice-Merdare kaj Ibrahim Rugova Highway en Kosovo, kaj Rruga e Kombit ĝenerale) estas 4-voja aŭtoŝoseo konstruata inter Albanio kaj Kosovo. Ĝi estas la unua tiaspeca aŭtoŝoseo se temas pri ligado de la du landoj. Poste, kiam la kosova parto de la projekto estos finita, la aŭtoŝoseo interligos la havenon de Durrës en Adriatiko kun la Tuteŭropa koridoro X.

Albanio-Kosovo
Albanio-Kosovo
Kategorio:Rilatoj de Albanio kaj Kosovo
Futuna (Vanuatuo)

**Futuna** estas insulo de suda Vanuatuo. Ĝi havas surfacon je  kaj estas la plej orienta insulo de la lando. En 2009 ĝi havis 526 loĝantojn.

La loka lingvo de Futuna (parolata ankaŭ en Aniwa) estas, diference de la aliaj vanuatuaj lingvoj, polinezia lingvo.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Monto Korab

eta|dekstra|250px|Montĉeno Korab.
La **monto Korab** ( aŭ ,  [Golem Korab]) estas la plej alta monto de Nord-Makedonio kaj Albanio, kies pinto kreas la landlimon inter la du landoj. La monto Korab estas apuda al la montaro Ŝar. Estas aliaj tri montpintoj en Albanio kiuj atingas pli ol  metrojn alte.

Korab
Korab
Tirana Internacia Flughaveno Patrino Teresa

La **Tirana Internacia Flughaveno Patrino Teresa** () estas la nura eksterlanda flughaveno de Albanio. Ĝi estas ofte konata kiel *Rinas Internacia Flughaveno*, situanta je 11 kilometroj nordokcidente de Tirano, en la vilaĝo Rinas. 

eta|maldekstra|230ra
En 2001, la flughaveno estis nomita laŭ Patrino Teresa. Tirana Internacia Flughaveno Patrino Tereza estis konstruita en periodo de du jaroj, de 1955 al 1957.

Post la falo de komunismo politikaj kaj sociaj ŝanĝoj kaŭzis pliiĝon en la nombro de aviadkompanioj funkciigantaj en la flughaveno. Precipe ĝia rekonstruo, komenciĝis en 2005 kaj finiĝis en 2008, kun signifa pliiĝo kiu ebligis pligrandigi la flughavenon, kiu vidis la duobliĝon de pasaĝeroj de 2005 al 2010.

Kategorio:Flughavenoj en Albanio
Kategorio:Tirano
Mota Lava

**Mota Lava** (ankaŭ skribita **Motalava**; motlave *M̄otlap*) estas insulo de Vanuatuo. Ĝi troviĝas en la nordoriento de la Banks-insularo kaj havas surfacon de . En 2009 ĝi havis  loĝantojn. Sudokcidente de ĝi troviĝas la insuleto Ra.

La loĝantoj parolas la motlavan lingvon.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Jenő Herskovits

**HERSKOVITS Jenő** (herŝkoviĉ) estis rumanihungara kuracisto naskita en Zazár  1889 kaj mortinta en Bukareŝto la 22-an de junio  1974. Li estas la pli aĝa frato de Izidor Herskovits kaj Ferenc Herskovits. 
## Kariero
Herskovits Jenő diplomiĝis en Universitato de Kluĵo (1926). Li gvidis la radiologian sekcion de la Sanatorul Central; De 1945 ĝi sia morto li estis ĉefkuracisto pri radiologio. 
## Verkoj
**Tratat practic de roentgenologie medicală*, kunulaŭtoro (Kv. 1933)
**A hasüregi szervek röntgenvizsgálata* kunulaŭtoro (Kv. 1937).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon
Herskovits, J.
Izidor Herskovits

**HERSKOVITS Izidor** [herŝkoviĉ] estis rumanihungara kuracisto naskita en Zazár la 25-an de novembro 1894 kaj mortinta en Aŭŝvico en  1944. Li estas la pli aĝa frato de Jenő Herskovits kaj Ferenc Herskovits. 
## Kariero
Herskovits Izidor diplomiĝis en la Universitato de Koloĵvaro (1919). Li estis distrikta kuracisto en Finteușu Mare, poste en Șomcuta Mare. Li kvalifikiĝis pri radiologio en Vieno en kliniko Holtzknecht. De 1922 li havis privatkabineton en Kluĵo. Post la fondado de la Judmalsanulejo li gvidis ties radiologian servon ĝis 1944, samtempe li estis la fakkuracisto de la sanatorio Charité, poste de Park. Li estis ĉefredaktoro de la revuo Revista Medicală–Orvosi Szemle (1928–38). 
## Verkoj
**Tratat practic de roentgenologie medicală*, kunulaŭtoro (Kv. 1933)
**A hasüregi szervek röntgenvizsgálata*, kunulaŭtoro (Kv. 1937).
## Fontoj
*Romániai magyar irodalmi lexikon

Herskovits, I.
Olympic Airlines

eta
'*Olympic Airlines - *Fluglinioj de Grekio*** (greke: **Ολυμπιακές Αερογραμμές*' – OA) estis la plej grava flugkompanio de Grekio ĝis septembro 2009. Ĝia ĉefsidejo troviĝis en la Atena Internacia Flughaveno, kun sekundaraj bazoj en la Tesalonika Internacia Flughaveno, kaj en la insulo Rodiso. En siaj lastaj jaroj, la flugkompanio havis aron da 11 interkontinentaj cellokoj, 22 eŭropaj kaj 34 enlandaj. En decembro 2007 ĝi havis 8.500 dungitojn.

Olympic Airlines estis membro de IATA kaj akiris la certigilon IOSA (*IATA Operational Safety Audit*) kiu certigus la sekurecon de la operacioj de la kompanio. La 6-an de marto 2009 la greka ŝtato vendis ĝin al la privata greka investfondaĵo Marfin Investment Group, metante finon al 30 jaroj da ŝtata ĉeesto.

Kategorio:Flugkompanioj
Kategorio:Grekio
Gjon Buzuku

[dekstra|eta|Paĝo de la *[Meŝari*.]]
**Gjon Buzuku** (16-a jarcento) estis albana katolika pastro kiu presis la unuan libron en la albana lingvo. La Meŝari, enhavas plurajn preĝojn, bibliajn tekstojn, komentariojn kaj liturgiaĵojn. Li kreis ĝin por la uzado de katolikaj albanoj en siaj ĉiutagaj diservoj. Eble li printis ĝin en Venecio aŭ Shkodër.

Kategorio:Albanoj
Pjetër Budi

**Pjetër Budi** (1566 - decembro 1622), konata en la itala kiel **Pietro Budi**, estis episkopo de Sapë kaj la verkinto de kvar religiaj verkoj en la albana. Li estas konata kaj respektata figuro de la albana kulturhistorio. Aldone al siaj politikaj kaj religiaj agadoj, li publikigis kvar librojn en la albana, maloftaĵon en la tempo, kaj estis la unua albana verkisto kiu publikigis grandan kvanton da poezio en albana, proksimume 3 300 linioj. En Tirano ekzistas strato kiu omaĝas lin per sia nomo.

Kategorio:Albanoj
Frang Bardhi

**Frang Bardhi** (latine: Franciscus Blancus, itale: Francesco Bianchi) (1606-1643) estis albana episkopo kaj verkinto de la fruaj epokoj de la albana literaturo. Li naskiĝis en Kallmet aŭ Nënshat en Zadrima, norda regiono de Albanio, proksime de Lezhë. Li venis el familio kun multaj elstaruloj en la Romkatolika Eklezio kaj ŝtatoficistoj aŭ armeaj komandantoj de la Venecia respubliko. Lia onklo estis episkopo de Sapë kaj Sarda. En 1606 li studis teologion en Italio. En 1636 li estis nomumita episkopo de Sapë kaj Sarda.

Bardhi estas memorita kiel la verkinto de la unua albana vortaro: Dictionarium latino-epiroticum, Romo 1635 (latin-albana vortaro), konsistante el 5 640 ŝlosilvortoj. Li ankaŭ skribis biografion pri Skanderbeg.

Kategorio:Albanaj verkistoj
Meŝari

eta|180px|Página del *Meshari*
***Meshari*** (albane, "Preĝlibro") estas la unua libro skribita en la albana lingvo. La libro estis verkita de Gjon Buzuku, katolika kleriko en 1555. La libro enhavas 188 paĝojn kaj estas dukolumne ordigita. Meŝari estas traduko de la ĉefaj partoj de la katolika liturgio en la albana. Ĝi enhavas la liturgiojn de la ĉefaj katolikaj festoj de la jaro, komentarioj pri la preĝlibroj, eroj de la Biblio, ritoj kaj katekismoj. Ĝi estis tradukata por helpi la albanajn katolikojn preĝi en sia propra lingvo la ĉiutagajn religiajn diservojn. La ununura kopio de ĉi libro nuntempe troviĝas en la Vatikana Biblioteko.

*Meŝari* estis malkovrita en 1740, perdita kaj remalkovrita en 1909. En 1930, la libro estis fotokopiita kaj sendita al Albanio. En 1968 estis publikigita kun komentarioj de lingvistoj.

*Meŝari* estas skribita per la norda dialekto (*gegërisht*), en latina alfabeto, kun kelkaj modifitaj literoj. La libro enhavas riĉan vortprovizon kaj la ortografio kaj gramatiko ŝajnas observi establitajn regulojn, kio montras eblan pli fruan tradicion de la skriba albana lingvo.

Kategorio:Literaturo en albana lingvo
Kategorio:Katolika liturgio
Kategorio:Kulturo de Albanio
3545 Gaffey

'*3545 *Gaffey''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la usonan planedologon kaj geologon Michael James Gaffey.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1981
Girau do Ponciano

**Girau do Ponciano** estas municipo de la brazila subŝtato Alagoaso, kiu taksis 36.600 loĝantojn en 2010 .

La municipo emancipiĝis en 1959.

## Vidu ankaŭ 
* Municipoj de Alagoaso

## Eksteraj ligiloj 
*  Oficiala paĝo
*  WikiAlagoas 

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Alagoaso
Lushnjë

**Lushnjë** aŭ **Lushnje** estas urbo en centrokcidenta Albanio. Ĝi estas la centro de la Distrikto Lushnjë en la provinco Fier kaj havas ĉ. 54 813 loĝantojn. La urbo estis fondita en mezepokaj tempoj fare de turka vidvino nomita Saluŝe. Ŝi konstruis ripozhaltejon sur la vojo de Durrës ĝis Berat, tiel naskiĝante la urbon. En 2000, maljunuloj daŭre nomis la urbon *Saluŝe*.eta|dekstraEn januaro 1920, Lushnjë estis provizora ĉefurbo de Albanio. Ĉefoj de Albanio kunvenis en la urbo kaj deklaris Tiranon unue provizora kaj poste la definitiva ĉefurbo de Albanio. La distrikto Lushnjë estas konata kiel ĉefa provizanto de agrikulturaj produktoj al la resto de la lando. Ĝi estas unu el tre malmultaj kampodistriktoj de monta Albanio.

Kategorio:Urboj de Albanio
Ferenc Herskovits

**HERSKOVITS Ferenc** (herŝkoviĉ) estis rumanihungara kuracisto, publicisto, verkisto naskita en Zazár la 31-an de decembro 1902 kaj mortinta en Bukareŝto la 4-an de junio 1935. Li estas la pli juna frato de Jenő Herskovits kaj Izidor Herskovits.

## Kariero 
Herskovits Ferenc diplomiĝis en la Universitato de Kluĵo (1926). Li laboris en Sanatorul Central de Bukareŝto, poste en la Judmalsanulejo de Galați. En la komenco de la 1930-aj jaroj li organizis la radiologian sekcion de la ŝtata malsanulejo de Zalău, pli poste li revenis en Bukareŝton.

## Faklibroj 
* *Az ultra-viola sugarak az orvostudomány szolgálatában* (Kv. 1929);
* *A diathermiáról* (Kv. 1929)

## Romano 
* *Dániel* (Kv. 1930).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj kuracistoj
3544 Borodino

**3544 Borodino** estas tre malgranda, hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno en Ukrainio, tiama Sovetunio (nun *de fakto* en Rusio).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la Batalo de Borodino, la  inter la franca armeo de Napoleono Bonaparte kaj la rusa armeo estrita de Miĥail Kutuzov. Kvankam la rusa armeo retretis, la franca armeo suferis gravajn perdojn.

*Oni ne konfuzu ĝin kun la asteroidoj 6780 Borodin nek 28802 Boborino.*

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Vanua Lava

**Vanua Lava** estas insulo de norda Vanuatuo. Kun surfaco je , ĝi estas la plej granda de la Banks-insularo. En 2009 ĝi havis  loĝantojn. En Vanua Lava troviĝas la vilaĝo Sola, ĉefurbo de la provinco Torba.

La loĝantoj parolas kvar proprajn lingvojn, el kiuj du estas en danĝero.

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Phalacridae

**Falakredoj** en esperanto kaj **Phalacridae** laŭ la scienca nomo estas familio de koleopteroj ene de la insektoj.

Kategorio:Insektoj
Aŝkalioj kaj balkanaj egiptanoj

En Balkanio, la **aŝhkalioj** (ankaŭ haŝkalioj) kaj **balkanaj egiptanoj** (ankaŭ jevgoj aŭ ĝupcioj) estas albanlingvaj  (agnoskitaj) de Kosovo kaj Albanio. Observantoj konsideras ilin albanigitaj ciganoj, sed ili ne identigas sin kiel ciganoj. Antaŭ la milito de Kosovo 1999, albanigitaj Ĥoraĥanaj romaoj estis registritaj kiel albanoj. Nun ili estas dividitaj de du malsamajn etnajn grupojn, aŝkalioj kaj balkanaj egiptanoj, sed ili kundividas la saman kulturon, tradiciojn kaj lingvon (albana).

Dum la milito de Kosovo, albanigitaj romaoj estis delokigitaj kiel rifuĝintoj en Albanio kaj la Respubliko Makedonio. La albanigitaj romaoj formis la aŝkalian komunumon kiel etno en 1999, kiam ili provis montri sian pro-albanan sintenon kaj distingi sin el la ceteraj romaoj. La lasta estis konsiderita pro-serba dum la milito kaj pro tio batalitaj de la albanoj. La albanigitaj romaoj formis la etnon konata kiel balkanaj egiptanoj por distancigi sin de aliaj romaoj en Makedonio. La etna identeco estis adoptita en Kosovo, kiuj volis apartigi sin kaj de aliaj romaoj kaj de albanoj.

Kategorio:Etnoj en Balkanio
Gaua

**Gaua** estas insulo de norda Vanuatuo. Kun surfaco je , ĝi estas la dua plej granda de la Banks-insularo (post Vanua Lava). En 2009 ĝi havis  loĝantojn.

Ĝia plej alta pinto, la monto Garet, estas aktiva vulkano, kiu erupciis de la 29-a de septembro 2009 ĝis septembro 2010. Centre de la vulkano troviĝas kaldero parte plenigita de la lago Letas, la plej granda de Vanuatuo.

La loĝantoj parolas ses proprajn lingvojn.

eta|maldekstra|Erupcio de la monto Garet

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Insuloj en Vanuatuo
Bohdan Ĥmelnickij

**Bohdan Zinovij Miĥajloviĉ ĤMELNICKIJ** (ukraine *Богда́н Зиновій Михайлович Хмельни́цький*, ) naskiĝis la 6-an de januaro 1596 — mortis la 6-an de aŭgusto 1657) - nacia heroo de Ukrainio. Li estis militisto, politiko kaj hetmano de zaporogoj. Organizanto kaj idea gvidanto de kozaka ribelo kontraŭ Pola-Litova Ŝtato kaj ties magnatoj en la jaroj 1648-1654, kio rezultigis la kreon de kozaka ŝtato. En 1654 Ĥmelnickij subskribis kun Rusa carlando la traktaton de Perejaslav, post kio la sendependeco de la zaporoga hetmanujo estis limigita.
eta|La Bohdan Ĥmelnickij monumento en Kievo, estis konstruita en 1888

Kategorio:Naskiĝintoj en 1596
Kategorio:Mortintoj en 1657
Kategorio:Historio de Ukrainio
Kategorio:Kozakoj
Goranoj

La **goranoj** aŭ **gorancoj** (cirile: горани aŭ горанци, *altmontaranoj*), estas suda slava etno loĝanta en la Gora regiono de Balkanio, situantaj ĉe la triangulo inter Albanio, Kosovo kaj Makedonio. Goranoj parolas la goranan dialekton kiu apartenas al la torlaka lingvogrupo de la sudslava lingvaro.

La Gora regiono konsistas el la municipo Dragaš en Kosovo kaj la vilaĝo Shishtavec en Albanio. Ili estas islamanoj kaj havas riĉan kaj multfacetan kulturon. Ili estis postulitaj kiel parto de la bulgaroj, serboj, bosnianoj, albanoj, kaj makedonoj sed la tuteca vidpunkto estas ke ili devus esti traktitaj kiel klara malplimulto, kio estas efektive sia posedi vidon de ili mem. Parto de tiuj homoj jam estas albanigitaj. De la lastaj censoj de la fino de 20-a jarcento en Jugoslavio ili deklaris sin esti muzulmanoj. En Respubliko Makedonio ilia identeco ankaŭ estas bazita plejparte la religio.

Kategorio:Etnoj en Balkanio
László Hilf

**HILF László**, de 1943 Híves, plumnomo *Szegedi Hilf László*, pseŭdonimo *Hámory László*, estis hungara/rumanihungara ĵurnalisto, redaktoro, teatraĵverkisto naskita en Nagyvárad la 20-an de decembro 1892 kaj mortinta en Budapeŝto la 2-an de junio 1968.

## Kariero 
Hilf studis en aktorlernejo, li fariĝis redaktoro en 1918–19 de *Tiszántúl* de Nagyvárad, poste kunlaboranto de gazeto Magyar Szó, de 1921 interna kunlaboranto de la ĵurnalo Nagyváradi Napló, redaktoro de porinfana suplemento. De 1928 li vivis en Segedo kaj redaktis la semajngazeton *Tanyai Híradó* (1939–40).

## Verkoj 
* *A fronton* muzikteatraĵo (1917);
* *Három a tánc* kune kun Ákos Gara, je muziko de Ödön Krámer (1918);
* *Bújócska* (kun Béla Korda, Nv. 1921);
* *Inkább a börtön* (jelenet, Kv. 1923);
* *Árnyékok* (unuakta);
* *Bohócok* (unuakta);
* *Johannes mester*.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Hilf, L.
Hilf, L.
Hilf, L.
Hilf, L.
Acylomus pugetanus

***Acylomus pugetanus*** estas nearktisa specio de la familio de falakredoj ene de la koleopteroj.

Adoltoj kaj larvoj  manĝas sklerotojn de ergotfungo sur *Triticum aestivum*, *Secale cereale*, *Elytrigia repens*, *Schedonorus pratensis*,
kaj *Spartina patens*.

Kategorio:Koleopteroj
Kategorio:Nearktisa faŭno
József Hirschler

**HIRSCHLER József** (hirŝler) estis rumanihungara artverkisto naskita en Újpest la 17-an de marto 1874 kaj mortinta en Kluĵo la 17-an de novembro 1936.

## Kariero 
Hirschler studis en Vieno kaj Romo, de 1906 li estis parokestro, kanoniko, papaa prelato. Li fondis la porknabinan instituton Marianum de Kluĵo, kunlaboranto de ekleziaj gazetoj, ĉefredaktoro de *Művészeti Szalon*.

## Verkoj 
* *A Vatikán és művészete* (Kv. 1926; 2-a eldono A Vatikán művészete, Kv. 1929)
* *Szent Péter temploma Rómában* (Kv. 1927).
* *Dante Pokla* (Kv. 1929);
* *Island* (Kv. 1930).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Hirschler, J.
Hirschler, J.
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj prelatoj
Rivero Shkumbin

200ra|dekstra|eta
La rivero **Shkumbin** estas rivero situanta en la centro de Albanio kiu elfluas en la Adriatiko. Ĝi estas konsiderata la dividlinio inter la du dialektoj de la albana, la toska (sude) kaj la gega (norde). Elbasan estas granda urbo tra kiu la rivero trairas

Kategorio:Riveroj en Albanio