open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Imre Palló

dekstra|eta
**PALLÓ Imre** hungara operkantisto (baritono Kossuth-premiito 1950), eminenta artisto (1951). Li estis naskita en Mátisfalva la 23-an de oktobro 1891 kaj mortinta en Budapest la 25-an de januaro 1978.

## Biografio 
Imre Palló la gimnazion finis en Kluĵo, la muzikakademion en Budapeŝto direktite de József Sik. Li debutis en 1917 en Operdomo de Budapeŝto en rolo de Alfio (Pietro Mascagni: Cavaleria rusticana). Li gastrolis kaj studvojaĝis en Aŭstrujo, Germanujo, Belgujo kaj al invito de Mascagni en Italujo. Ekde 1917 li estis solokantisto de Operdomo, ekde 1934 ĝia eterna ano, en 1957–1958 ĝia direktoro. Zoltán Kodály konsideris lin "majstrokantisto de hungara popolkanto".

## Ĉefaj operroloj 
* Figaro (Rossini: Almaviva o sia l'inutile precauzione)
* Rigoletto (Verdi)
* Jago (Verdi: Othello)
* Luna (Verdi: Il trovatore)
* Posa (Verdi: Don Carlos)
* René (Verdi: Un ballo in maschera)
* Germont Alfréd (Verdi: Traviata)
* Amonastro (Verdi: Aida)
* Svanda (Weinberger: Švanda dudák)
* Scarpia (Puccini: Tosca)
* Wolfram (Wagner: Tannhäuser)
* Saklovitij (Musorgskij: Hovanŝĉina)
* Mr. Gedge (Britten: Albert Herring)
* Kurwenal (Wagner: Tristan und Isolde)
* Amfortas (Wagner: Parsifal)
* Telramund (Wagner: Lohengrin)
* Escamillo (Bizet: Carmen)
* Jochanaan (R. Strauss: Salome)
* Tonio (Leoncavallo: Pagliacci)
* Valentin (Gounod: Faust)
* Ashton (Donizetti: Lammermoori Lucia)
* Marcel (Puccini: La Bohème)
* Ping (Puccini: Turandot)
* Jeleckij (Csajkovszkij: Pikovaja dama).

## Ĉefaj hungaraj roloj 
* 1918. Bartók: Burgo de la Blubarbulo
* 1926. Kodály: Háry János
* 1932. Kodály: Székely fonó
* 1936. Bartók: Cantata profana
* Salamon (Goldmark: Sába királynője)
* Gara nádor (Erkel F.: Hunyadi László)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo pri Palló Imre 

Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
PetroChina

**PetroChina** estas la plej granda ĉina naftokonzerno, kiu havas la servoreton el pli ol 18.000 fuelplenigejoj. Ĝi estas unu el la plej grandaj konzernoj de Ĉinio.eta|180px|Stabejo de PetroChina en Pekino

Ĝi estas filina entrepreno de la ŝtata China National Petroleum Corp. (CNPC). CNPC posedas 88,21 % da akcioj.

PetroChina ĝis 2007 investis 5 md USD en eksterlando, duonon el tio en Sudano, pro kio oni ofte kritikas la entreprenon.

La konzerno aperis en la ŝanhaja borso la 5-an de novembro 2007 kaj atingis borsan valoron de 1 biliono da USD kaj tiel ĝi iĝis plej granda entrepreno de la mondo.

## Eksteraj ligiloj 
* petrochina.com.cn 

Kategorio:Naftofirmaoj
Kategorio:Ĉinaj firmaoj
Alexis Debat

**Alexis DEBAT** (n. en 1972) estis longtempa onidira terorisma fakspertulo, ĵurnalisto, kiu verkis falsajn intervjuojn kun famaj politikistoj. Li senvualiĝis kiel trompisto en 2007, kiam kunlaborantoj de Barack Obama rifuzis okazinton de intervjuo inter Obama kaj Debat. Post tio anoncis Nancy Pelosi, Alan Greenspan, Kofi Annan, ke ili ne donis intervjuon al Debat.

Same evidentiĝis, ke okazis nenia intervjuo kun Bill Gates kaj Michael Bloomberg. Post tio, Debat devis eksiĝi (septembro de 2007) el la Nixon Center. Lin maldungis la ABC jam en junio de 2007, post kiam evidentiĝis mensogo pri lia PhD-grado en la pariza universitato Sorbono.

Liaj plej gravaj falsaj asertoj estis, ke George Tenet ĉiam plenumis dezirojn de George Bush; ke la polico trovis laptopon, kiu entenis kodojn por rompi komunikadon de Osama bin Laden. 

Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Suda Eŭropo

**Suda Eŭropo** (respektive **Sud-Eŭropo**), aŭ kelkfoje **Mediteranea Eŭropo**, estas regiono de la eŭropa kontinento. Ekzistas neniu klara difino de tiu koncepto, kiu dependiĝas de geografiaj, kulturaj, lingvaj kaj historiaj faktoroj. Estas ĝenerale interkonsentita, ke Hispanio, Portugalio, Italio kaj Grekio (t.e. la mediteraneaj ŝtatoj de Eŭropo) estas partoj de Sud-Eŭropo. Suda Francio kaj la malgranda teritorio de Turkio en Eŭropo (Istanbulo) estas ankaŭ inkluditaj en plejmultaj difinoj.

Geografie, Sud-Eŭropo simple kongruas kun la suda duono de la eŭropa kontinento. Sed tia difino estas tre relativa, kaj havas neniujn klarajn landlimojn. La Alpoj kaj la Centra Masivo konsistigas fizikan baron inter Italio, Francio kaj la resto de Eŭropo.

## Vidu ankaŭ 
* **Eŭropo**
* **Sudorienta Eŭropo**
* **Okcidenta Eŭropo**
* la difinon de Suda Eŭropo laŭ la Geoskemo de la Unuiĝintaj Nacioj pri Eŭropo

Kategorio:Geografio de Eŭropo
Kategorio:Suda Eŭropo
Lima Barreto

**Afonso Henriques de LIMA BARRETO** estis brazila verkisto, naskiĝis (1881) kaj mortis (1922) en Rio-de-Ĵanejro. Li estis ĵurnalisto, romanisto kaj aŭtoro de rakontoj kaj kronikoj. Li estis mulato kaj pasigis la tutan vivon en malriĉeco, kvankam jam siatempe rekonata kiel talenta verkisto. Pro manko de rimedoj, li rezignis pri studoj pri inĝenierarto kaj sindonis al ĵurnalismo. Li laboris kiel ŝtatoficisto kaj fariĝis tipa romanisto de Rio-de Ĵanejro, ĉar li priskribis tie ajn vivon kaj morojn kun sagaco, ironio, eĉ sarkasmo. Li konstante kritikis la socian vivon kaj la sintenon de simplaj popolanoj, tiel ke liaj verkoj fariĝis akra dokumento pri sia epoko.

Dufoje (1914 kaj 1918) li estis metita en frenezulejon. Lia verkstilo estas vigla kaj foje amara, kaj li preferis rekrei la parolturnojn de popolanoj ol sin teni al formala beletra eleganteco. Oni ofte komparas lian verkaron al tiu de Machado de Assis, sed verŝajne li mem ne ŝatus la komparon, pro sia natura ribelemo.

Lia plej konata romano estas "O Triste Fim de Policarpo Quaresma" ("La Bedaŭrinda Fino de Policarpo Quaresma"), kiu transformiĝis en filmon, sed plurajn aliajn, same valorajn, li verkis. La plimulto el tiuj publikiĝis post lia morto.

Kategorio:Brazilaj verkistoj
Pola senato

La **Pola senato** - je plena nomo *Senat Rzeczypospolitej Polskiej*, **Senato de la respubliko pola** - estas la unua ĉambro de la parlamento en Pollando. Ĝi konsistas el 100 senatanoj elektataj en rekta balotado por kvarjara oficperiodo. La oficperiodo komenciĝas kaj finiĝas samkiel la oficperiodo de la dua parlamenta ĉambro Sejmo (kaze de mallongigo de la sejma oficperiodo, la senata ankaŭ estas mallongigita).

## Historio 
La 28-an de novembro 1922 la senato de la Dua Pola Respubliko inaŭguris sian agadon — en ĝi dekomence membris ankaŭ virinoj, kio en tiu tempo laŭ senreferenca aserto estis maloftaĵo en Okcidenta Eŭropo.

Kategorio:Politiko de Pollando
Kiskunlacháza

**Kiskunlacháza** (kiŝkunlachAza), en la ĉirkaŭaĵo neoficiale nur *Lacháza* estas urbo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Ráckeve.
eta|Katolika preĝejo en Kiskunlacháza
eta|Kalvinana preĝejo en Kiskunlacháza

## Bazaj informoj 
* Areo:94&nbsp;km²
* Loĝantaro: 8710
* Poŝtkodo: 2340
* Telefonprefikso: 24

## Geografio 
Kiskunlacháza situas sur ebenaĵo, laŭ la ĉefvojo kaj fervojo Budapeŝto-Beogrado. Urbo Ráckeve kaj tie la Danubo estas proksime.

## Historio 
Hungaroj fondis la vilaĝon, havanta la nomon **Szántód** (sAntOd), sed dum la historio estis komunumoj **Lacháza**, **Pereg** kaj **Bankháza**. La apud-Danubaj setlejoj pro la inundoj elektis pli foran lokon de Danubo. Fine formiĝis el ili Kiskunlacháza, kiu iĝis kampurbo en 1839. Apud Kiskunlacháza dum la socialisma erao sovetia flughaveno funkciis.

## Vidindaĵoj 
* nobeldomo de Hajós
* Kalvinana preĝejo (Kiskunlacháza) de 1771
* Preĝejo de Sankta Mikaelo (Kiskunlacháza) de 1774

## Famuloj 
* En Kiskunlacháza naskiĝis:
** aktoro László Pelsőczy
** matematikisto Imre Kátai
** Zoltán Bóna (pastro).
* En ekstera apartenaĵo de Kiskunlacháza naskiĝis kaj mortis orientalisto Sándor Kégl.

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Knut Ekwall

[eta|350px|dekstra|*La Elmigruloj*, fare de [Knut Ekwall (1843-1912) bildigas transatlantikan vojaĝon. Nekonata dato.]]
**Knut EKWALL** (n. la 3-an de aprilo 1843 en Säby - m. la 4-an de aprilo 1912 en Säby) estis sveda pentristo. Li studadis ekde 1860 ĝis 1866 en la Artakademio de Stokholmo, precipe dediĉante sin al ligna gravurado kaj al desegnado. En Berlino, Knut sekve fariĝis la disĉiplo de la pentristo Ludwig Knaus. En 1870, li establis sin kiel artisto en Munkeno, kaj poste laboris en Leipzig. Dum tiu periodo, li ĉefe plenumis bildojn por magazinoj. Ekwall revenis al Svedio kaj mortis tie, je la aĝo de 69.

Ekwall, Knut
Naĝbaseno

eta
**Naĝbaseno** estas akvoplenigita ujego, kiu servas por naĝado, banado, akvosportoj. La klasika naĝbaseno estas kovrita per kaheloj.

En varma klimato, la naĝbasenoj plej ofte troviĝas sub la libera ĉielo, en diversaj formoj. Por la naĝosportoj estas uzata kvadrata formo ofte kovrita. La naĝbasenoj por konkursoj longas 25 aŭ 50m laŭ regulo de FINA.

Por certigi la akvokvaliton, oni plej ofte aldonas al la akvo kloron kaj ofte - laŭ antaŭskribo - prenas ekzempleron el la akvo kaj analizas ĝin. La kvaliton certigas ankaŭ uzo de akvofiltriloj, apliko de optimala pH-valoro 7,2 – 7,4.

## Vidu ankaŭ 
* Strando

Kategorio:Naĝado
Kategorio:Ujoj
Kategorio:Sportejoj
Kategorio:Akvaj sportoj
Adorantoj

[eta|150px|ok adorantinoj je la urba flanko de la „Nova Pordego“ en [Neubrandenburg]]
**Adorantoj** (latine: *adoro* aŭ *adoratio*; germane: *Anbetung*) en la historio de arto, la antropozofio kaj la religioscienco estas figuroj el antaŭaj kulturoj, kies ĉefa distingilo estas etenditaj brakoj kaj kiuj prezentas kutime preĝantojn aŭ omaĝantajn.

## Vidu ankaŭ 
* Oranto

Kategorio:Kristana arto
Kategorio:Religiaj skulptaĵoj
Kategorio:Preĝoj
Medaltabelo de la Somera Olimpiko 2004

Jen la **medaltabelo de la Somera Olimpiko 2004**. La vicordon de la landoj oficiale donas la nombro de la ormedaloj, poste la nombro de la arĝentaj kaj poste nombro de bronzmedaloj. La medalpoentoj havas nur teorian sencon.

Kategorio:Somera Olimpiko 2004
Rabštejn nad Střelou

eta|maldekstra|250ra|Unu el aliroj ĝis Rabštejn
maldekstra|250ra|eta|Ŝtona domo
**Rabštejn nad Střelou** (en latinaj tekstoj *Rabenstein*, ) estas eksa historia urbo en norda parto de distrikto Plzeň-nordo, hodiaŭ parto de urbo Manětín en Ĉeĥio. En la urbo vivas  (), ties katastra teritorio okupas 890,72&nbsp;ha.

Rabštejn akiris statuton de urbo en la jaro 1337 kaj hodiaŭ ĝi estas konsiderata kiel **la plej malgranda urbo** en Ĉeĥio. Laŭ Guinness-libro de rekordoj la plej malgranda urbo en la mondo estas Hum en norda Kroatio. Ĝi havas proksimume la saman nombron da loĝantoj kiel Rabštejn, sed ĝi estas memstara, dum Rabštejn estas parto de urbo Manětín.

## Situo 
Rabštejn situas super la dekstra bordo de rivero Střela, sur promontoro limigita de krutaj deklivoj el sudo kaj el nordo, 7,5&nbsp;km nordoriente de Manětín. La urbo troviĝas meze de naturparko Horní Střela.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Ŝtona pontro trans rivero Střela verŝajne el la 14-a jarcento
* ruino de burgo Sychrov
* ruino de rabštejna burgo
* preĝejo de Virgulino Maria Sepdolora
* monaĥejo de la Servistoj de Mario
* baroka kastelo
* juda tombejo
* popola arkitekturo
* muelejo ĉe Lišákidoj

## Ĉirkaŭaĵo 
La teritorio de Rabštejn najbaras nordoriente kun Nový Dvůr, sude kun Kotaneč, sudokcidente kun Stvolny, sudokcidente kun Močidlec kaj norde kun Jablonná.

## Rilataj temoj 
* Střela (naturrezervejo)
* Střela (rivero)
* Naturparko Horní Střela

## Pluaj fotoj 

Rabštejn nad Střelou-zamek.jpg|Kastelo
Rabštejn nad Střelou-kostel5.jpg|Preĝejo de Virgulino Maria Sepdolora
Rabštejn nad Střelou-kaple.jpg|Loretana kapelo
Rabštejn nad Střelou-židovský hřbitov2.jpg|Juda tombejo
Rabštejn nad Střelou, náhrobky.jpg|Tomboŝtonoj en la juda tombejo
Rabštejn nad Střelou, pohled z nebe 05.jpg|Rabštejna kastelo kun preĝejo de Virgulino Maria Sepdolora
Rabštejn nad Střelou, pohled z nebe 06.jpg|Rabštejna kastelo kun restaĵoj de burgo
Rabštejn nad Střelou, pohled z nebe 10.jpg|Rabštejna kastelo kun servita monaĥejo
Rabštejn nad Střelou, pohled z nebe 12.jpg|Servita monaĥejo
Rabštejn nad Střelou, pohled z nebe 14.jpg|Observatorio
Rabštejn nad Střelou, roubenka.jpg|Hrázděný dům číslo 38
Rabštejn nad Střelou, chalupy.jpg|Ŝoseo II/206 en Rabštejn nad Střelou
Kamenný most (Rabštejn nad Střelou), oblouky (002).jpg|Ŝtona ponto 
Rabštejn nad Střelou, lesy II.jpg|Profundaj arbaroj en la ĉirkaŭaĵo

## Referencoj 
* Jiří Čarek: *Městské znaky v českých zemích*, Academia Praha 1985

## Eksteraj ligiloj 
* Juda vojo sur regiono Plzeň: Rabštejn nad Střelou
* Gotika ŝosea ponto en Rabštejn 


Kategorio:Eksaj urboj de Ĉeĥio
Kategorio:Manětín
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Plzeň-nordo
Kategorio:Setlejoj en Rakovnika montetaro
Arnold Hauser

**HAUSER Arnold** estis hungardevena brita art- kaj filmhistoriisto. Li estis naskita en Temeŝvaro la 8-an de majo 1892 kaj mortinta en Budapest la 29-an de januaro 1978.

## Biografio
Arnold Hauser pristudis belart- kaj literaturhistorion en Budapeŝto, Vieno, Berlino kaj Parizo. En tiu lasta instruis lin Henri Bergson, kiu influis lin profunde. En Budapeŝto li estiĝis ano de Vasárnapi Kör (Dimanĉa Rondo), fondita de György Lukács. Apartenis al tiu grupo ankaŭ Károly Mannheim, Béla Balázs, Béla Bartók kaj Zoltán Kodály. Post la Unua mondmilito li pasigis du jarojn en Italujo por studi klasikan historion kaj la italujan arton. En 1921 translokiĝis Berlinon. Post tri jaroj loksidiĝis en Vieno kaj en 1938 en Londono, kie komencis esplori la socian historion de arto, postulinta tiu dek jarojn por fini. Ekde 1951 li estis preleganto de arthistorio en Universitato de Leeds kaj je la fino de la 1950-aj jaroj gastprofesoro en Universitato Brandeis en Usono. En 1959 li fariĝis profesoro en Hornsey College of Art en Londono. Inter 1963-65 li denove laboris en Usono, poste li revenis Londonon. En 1977 li loksidiĝis en Hungario, kie li fariĝis honora ano de Hungara Scienca Akademio.

## Ĉefverkoj
*Sozialgeschichte der Kunst und Literatur, 1951 - The Social History of Art (La socia historio de arto)
*Philosophie der Kunstgeschichte, 1958 - The Philosophy of Art History (Filozofio de arthistorio)
*Der Manierismus, 1965 - Mannerism: The Crisis of the Renaissance and the Origin of Modern Art (Manierismo)
*Soziologie der Kunst, 1974 - Sociology of Art (Artsociologio)
## Fonto
*Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Britaj arthistoriistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj sociologoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Pavlov

La nomon **Pavlov** havas pluraj municipoj: 

* Pavlov (distrikto Kladno) – municipo en distrikto Kladno,
* Pavlov (distrikto Havlíčkův Brod) – municipo en distrikto Havlíčkův Brod,
* Pavlov (distrikto Jihlava) – municipo en distrikto Jihlava,
* Pavlov (distrikto Pelhřimov) – municipo en distrikto Pelhřimov,
* Pavlov (distrikto Žďár nad Sázavou) – municipo en distrikto Žďár nad Sázavou,
* Pavlov (distrikto Břeclav) – municipo en distrikto Břeclav,
* Pavlov (distrikto Šumperk) – municipo en distrikto Šumperk,

...aŭ nomo de parto de municipo:
* Pavlov u Herálce – vilaĝo en municipo Herálec en&nbsp;distrikto Havlíčkův Brod
* Pavlov (Mladá Vožice) – vilaĝo falanta sub urbo Mladá Vožice en&nbsp;distrikto Tábor
* Pavlov (Klášterec nad Ohří) – pereinta municipo kaj parto de urbo Klášterec nad Ohří en&nbsp;distrikto Chomutov
* Pavlov (Benešov) – vilaĝo en municipo Benešov en&nbsp;distrikto Blansko

Pavlov estas ankaŭ la familia nomo de:
* Petr Aleksandroviĉ Pavlov, esperantisto
* Ivan Petroviĉ Pavlov, psikologo

Aliaj:
* *7008 Pavlov*: asteroido de la  ĉefa zono
Sekvenco (himno)

[451ra|dekstra|eta|Sekvenco "Lauda Sion" ([Kristokorpa Festo).]]
En la eklezia muziko kaj literaturo de la mezepoko **sekvenco** estas tekstigo (tropo) de la gregoria haleluja (*klasika sekvenco*) aŭ lirika, himneca kanto ekestinta el tiu. La nocio *sekvenco* devenas de la latina vorto *sequi* (esperante „sekvi“), ĉar la kanto en la liturgio tuj sekvis la interkanton.

La historio de la sekvenco komencas je 850 per tekstigo de la Aleluja-finmelismoj (*klasika sekvenco*). Ĝis la 12-a jarcento formiĝas la *rimsekvenco* sendependa de la haleluja kun rimitaj kaj ritme adaptitaj versoj. Ĝi kondukas al la grandaj *strofosekvencoj* de la 13-a jarcento (gravaj aŭtoroj Tomaso de Celano kaj Tomaso de Akvino). Rimsekvencoj havas la strukturon de plurstrofaj, metrike ordigitaj kaj rimataj himnoj.

Sequencoj iĝis tre ŝatataj en la malfrua mezepoko. Oni konas ĉ. 5000 rimsekvencojn. La Koncilio de Trento (1545–1563) tamen allasis nur kvar sekvencojn en la oficiala romkatolika mesliturgio:
* Victimae Paschali Laudes (je pasko)
* Veni Sancte Spiritus (je pentekosto)
* Lauda Sion Salvatorem (je Kristokorpa Festo, laŭplaĉe)
* Dies irae (mortosekvenco en la rekviemo, vd. malsupren)

La Stabat Mater (je la memortago pri la doloroj de Maria, laŭplaĉe) alvenis en 1727 kiel kvina sekvenco.

La *Dies irae* ne plu estas uzata en la oficiala liturgio pro la imago de kolera Dio („Tago de la kolero ...“), kion montras la sekvenco, tamen estas allasata je la granda rekviemo je Memorado de la fidaj mortintoj, por ke oni povas flegi la trezoron de la eklezia muziko (M. Haydn, Mozart).

Kategorio:Eklezia muziko
Kategorio:Lirikaj formoj
Kategorio:Liturgio
Kategorio:Gregoria ĉanto
Kategorio:Mezepoka literaturo
Rilato (matematiko)

En matematiko, **rilato** estas arbitra subaro de kartezia produto de aroj. Intuicie, rilato signifas ian asocion inter elementoj de ĉi tiuj aroj.

## Specoj de rilatoj 
* Duvalenta rilato
* Refleksiva rilato
* Transitiva rilato
* Simetria rilato
* Antisimetria rilato
* Malsimetria rilato
* Ekvivalentorilato

## Vidu ankaŭ 
* Funkcio (matematiko)

Kategorio:Matematiko
Intervalo (matematiko)

**Intervalo** estas la subaro de aro kun parta ordo entenanta ĉiujn elementojn inter ĝiaj komenco kaj fino, kiuj estas du (antaŭelektitaj) elementoj de la origina aro.

## Formalaj difinoj 
Estu (X,\preccurlyeq) aro kun parta ordo, kaj -\infty,\infty estu du elementoj de X. 
Ekstendu la ordon \preccurlyeq ĝis X\cup\{-\infty,\infty\} 
tiel, ke la elemento \infty estu pli granda ol ĉiuj elementoj de la aro X kaj ke la elemento -\infty estu malplej granda ol ĉiaj elementoj de la aro X.

Por x,y\in X\cup \{-\infty,\infty\} tiel, ke x \prec y oni difinas sekvajn aroj, kiuj nomas **intervalo**, kiuj estas difinata per x,y:
*(x,y)=:\{z\in X: x \prec z \prec y\} – **malfermita intervalo** (duflanke malfermita intervalo),
*[x,y)=:\{z\in X: x \preccurlyeq z \prec y\} – **maldekstre fermita intervalo** (dekstre malfermita intervalo),
*(x,y]=:\{z\in X: x\prec z \preccurlyeq y\} – **dekstre fermita intervalo** (maldekstre malfermita intervalo).
*[x,y]=:\{z\in X: x\preccurlyeq z \preccurlyeq y\} – **fermita intervalo** (duflanke fermita intervalo),

Kelkaj aŭtoroj uzas formon (x,y)_X, [x,y]_X ktp. por signi, ke intervalo estas en difinita ordo. Foje anstataŭ [x,y] oni skribas \langle x,y\rangle kaj analoge por unuflankaj intervaloj. 

**Rimarku**, ke la nocio de intervalo (x,y) kaj \langle x,y\rangle estas malsama ol la signifo de orda duopo.

Internacia normo ISO31-11 difinas sekvajn signifojn:
x,y:
*]x,y[=:\{z\in X: x \prec z \prec y\} ,
*[x,y[=:\{z\in X: x \preccurlyeq z \prec y\} ,
*[x,y]=:\{z\in X: x\preccurlyeq z \preccurlyeq y\} ,
*]x,y]=:\{z\in X: x\prec z \preccurlyeq y\} .

## Ecoj 
Plej ofte en intervalo estas uzata lineara ordo; en ĉi tia ordo intervaloj havas sekvajn ecojn:
* Komunaĵo de du intervaloj estas intervalo.
* Komplemento de intervalo estas intervalo aŭ kunaĵo du aroj.
* Kunaĵo de du aroj, kiuj havas nemalplenan komunaĵon estas intervalo.
* Malfermaj intervaloj en X kreas bazon de ia topologio en X.

Kategorio:Matematiko
Oranto

[eta|maldekstre|Oranta dipatrino, ortodoksa bildigo el la jaro [1218, en Tretjakova galerio.]]
Kiel **orans** aŭ **oranto** (latine: *orans*, la preĝanto) oni nomas en la bildigaj artoj la bildigon de Dipatrino aŭ aliaj figuroj kiel „preĝantoj“.

Je tio ambaŭ brakoj estas levitaj kun supren turnitaj manplatoj. La bildigo de orantoj verŝajne reiras je la roma „pieco“ kaj povas prezenti mortintojn.

## Vidu ankaŭ 
* Maria orans
* Adorantoj
* Diservo

Kategorio:Kristana arto
Kategorio:Maria en arto
Kategorio:Pentrado
Kategorio:Preĝoj
Parta ordo

**Parta ordo** estas **parta strikta ordo** aŭ **parta malstrikta ordo**.

## Difinoj 
**Parta malstrikta ordo** estas duvalenta rilato, kiu estas transitiva kaj antisimetria.

**Parta strikta ordo** estas duvalenta rilato, kiu estas transitiva kaj malrefleksiva.

Bonvolu noti, ke transitiva kaj malrefleksiva (aŭ, sinonime, kontraŭrefleksiva) rilato estas nepre malsimetria (aŭ, sinonime, kontraŭsimetria).

Ekzistas dualeca rilato inter striktaj kaj malstriktaj ordoj sur ajna aro X:

:Se \preceq estas malstrikta parta ordo sur aro X, tiam la rilaton \prec sur X, kiu estas strikta parta ordo, eblas difini jene:
::  x \prec y \iff x \preceq y \land x \neq y

:Se \prec estas strikta parta ordo sur aro X, tiam la rilaton \preceq, kiu estas strikta parta ordo, sur X eblas difini jene:
:: x \preceq y \iff x \prec y \lor x = y

## Notacio 
Foje oni samtempe uzas striktan kaj malstriktan ordojn; tiam por malstrikta ordo oni uzas matematikajn simbolojn \leq, \sqsubseteq, \subseteq, \preccurlyeq, kaj por strikta respektive .

## Ekzemploj 
dekstra|eta|250px|La aro de subaroj de *{x, y, z}*, parte ordigita per inkluziveco

* La aro de naturaj nombroj ekipita per la malpli granda ol aŭ egala al rilato.
* La aro de naturaj nombroj ekipita per la dividebleca rilato.
* La aro de subaroj de donita aro (aro de ĉiuj subaroj) ordigita per inkluziveco.

## Vidu ankaŭ 
* Parta ordo
* Rilato
* Duvalenta rilato

Kategorio:Ordoteorio
Refleksiva rilato

**Refleksiva rilato** estas duvalenta rilato, kiu validas por ĉiu orda duopo  (x,x).
 
Pli formale, duvalentan rilaton \varrho \subset X\times X oni nomas *refleksiva*, kiam:
:\forall x \in X: x \;\varrho\; x.

**Rimarku**: En ĉi tiu rilato, la fonta aro kaj la cela aro estas samaj.

**Malrefleksiva rilato**, **antirefleksiva rilato** aŭ **kontraŭrefleksiva rilato** estas duvalenta rilato, kiu validas por neniu orda duopo  (x, x).
Pli rigore, duvalenta rilato \varrho \subset X\times X nomiĝas *malrefleksiva* (aŭ, sinonime, *antirefleksiva* aŭ *kontraŭrefleksiva*), se:

:\forall x \in X: \lnot (x \;\varrho\; x).

Notu, ke *malrefleksiva rilato*, *antirefleksiva rilato* kaj *kontraŭrefleksiva rilato* estas la samo. Malsimile al ĉi tio, *antisimetria rilato*, ĝenerale, ne estas la samo kiel *malsimetria/kontraŭsimetria/asimetria rilato*.

## Ekzemploj 
## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Rilatoj
Transitiva rilato

**Transitiva rilato** estas rilato tiel ke se ĝi estas por orda duopo (x,y) 
kaj por duopo (y,z), ĝi estas por duopo (x,z) ankaŭ.

Duparta rilato \varrho \subset X\times X oni nomas *transitiva*, tiam:
:\forall_{x,y,z \in X}\; x \;\varrho\; y \land y \;\varrho\; z \implies x \;\varrho\; z.

## Ekzemploj 
## Vidu ankaŭ 
Kategorio:Rilatoj
Apaj

**Apaj** estas vilaĝo en Hungario en regiono **Meza Hungario**, en departemento Pest, en subregiono de Ráckeve.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo:71&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1280
* Poŝtkodo: 2345
* Telefonprefikso: 24

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ fervojo inter Budapeŝto-Beogrado, laŭ traira flankovojo. Budapeŝto troviĝas je 50 km-oj, la Danubo estas proksime.

## Historio 
Historio de la komunumo estas nebula, longe ne estis loĝata. La loko estas konata ankaŭ Apajpuszta, kiu iĝis ŝtata bieno. Oni bredadis ĉevalojn kaj bovojn. En 1985 el la sporadaj domoj la vilaĝo naskiĝis. La ĉirkaŭaĵo apartenas al Nacia parko **Kiskunság**. La vilaĝo havas fremdultrafikon.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 2005

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Antisimetria rilato

En matematiko, duvalenta rilato *R* sur aro *X* estas **antisimetria** se, por ĉiuj *a* kaj *b* en *X*, se *a* estas rilatanta al *b* kaj *b* estas rilatanta al *a*, do *a=b*:

:\forall a, b \in X,\ a R b \land b R a \; \Rightarrow \; a = b

aŭ ekvivalente

:\forall a, b \in X,\ a R b \land a \ne b \Rightarrow \lnot b R a

Neegalaĵoj kun nombroj "malpli granda ol aŭ egala al" kaj "pli granda ol aŭ egala al" estas antisimetriaj, ĉar *a≤b* kaj samtempe *b≤a* povas esti se kaj nur se *a=b*.

Estas notinde, ke *antisimetria rilato* ne estas malo de *simetria rilato*: "antisimetria" en tiu ĉi kunteksto ĝenerale ne estas la samo kiel "malsimetria" (aŭ, sinonime, "kontraŭsimetria". Antisimetrieco de rilato ne garantias eĉ ne-simetriecon (ĉe simetria rilato, ĉiam *aRb = bRa*; kaj do egaleco "=" estas ekzemplo de rilato, kiu estas samtempe simetria kaj antisimetria). La problemon pri intuicia malklareco de tiuj terminoj kaŭzas tio, ke la laŭvortaj signifoj de la vortoj "antisimetria" kaj "malsimetria" estas malfacile distingeblaj unu de la alia. Plu, en multaj lingvoj por la nocioj "antisimetria" kaj "malsimetria" estas uzataj vortoj kun laŭlitera senco "nesimetria".

Notindas ankaŭ tio, ke tute alia (multe pli simpla!) estas la situacio pri la termino *malrefleksiva rilato* (aŭ, sinonime, *kontraŭrefleksiva rilato*), kiu estas ne nur "nesimetria", sed eĉ ĝuste la polusa malo de "simetria rilato".

Konklude: la neeviteblan elekton de la termino "antisimetria rilato" diktas ĝia absoluta internacieco: verŝajne en **ĉiuj** lingvoj la koncerna termino rekte respondas al la formo "antisimetria rilato".

## Specoj de rilatoj enhavantaj antisimetriecon 
* Parta malstrikta ordo estas antisimetria rilato, kiu estas ankaŭ transitiva.
* Tuteca malstrikta ordo estas antisimetria rilato, kiu estas ankaŭ transitiva kaj tuteca.

## Vidu ankaŭ 
* Simetrio en matematiko
* Simetria rilato
* Malsimetria rilato
* Nesimetria rilato
* Parta ordo

Kategorio:Rilatoj
Ordita duopo

En matematiko, **ordita duopo** aŭ **paro** estas kolekto de du elementoj, kies ordo estas parto de ĝia difino, t.e. oni distingas la unuan elementon kaj la duan elementon. Oni ofte uzas notacion \langle a, b \rangle aŭ (a,b) por la ordita duopo, kies unua elemento estas a, kaj kies dua kaj lasta elemento estas b.

Orda duopo estas speciala kazo de n-opo, kie *n = 2*.

## Difino 
### Egaleco de orditaj duopoj 
Neformale, ordita duopoj estas kolekto de du elementoj, tiaj ke la egaleco inter du orditaj duopoj postulas egalecon inter la du unuaj elementoj kaj egalecon inter la du lastaj elementoj. Simbole, du duopoj (a_1,b_1) kaj (a_2,b_2) estas egalaj se kaj nur se a_1 = a_2 kaj b_1 = b_2. 
:(a_1,b_1) = (a_2,b_2) \iff \left(a_1 = a_2 \land b_1 = b_2 \right)
Tio estas la difina karakteriza kvalito de orditaj duopoj.

Rimarku, ke la ĉi-supraĵo ne estas ekvivalenta al egaleco de du aroj de grando 2:
:\{a_1,b_1\} = \{a_2,b_2\} \iff \left((a_1 = a_2 \land b_1 = b_2) \lor (a_1 = b_2 \land a_2 = b_1) \right)
Je la egaleco de orditaj duopoj, la ordo gravas; je la egaleco de duelementaj aroj, la ordo ne gravas.

### Formaligo 
Ordinare, la matematiko estas fondita sur formale aksiomigita aroteorio, en kiu la koncepto de ordita duopo ne estas fundamenta, sed difinita per la koncepto de aroj.

Per aroj, la koncepto de la ordita duopo estas difinebla plurmaniere. Unu ofte uzata elekto estas la propono de pola matematikisto Kazimierz Kuratowski, jene:
:(a,b)\,\overset{\text{def}}=\,\{\{a\}, \{a,b\}\}.
Aliaj difinoj ankaŭ eblas: ekzemple, jen la difino de Norbert Wiener:
:(a,b)_\text{Wiener}\,\overset{\text{def}}=\,\{\{\{a\},\varnothing\}, \{\{b\}\}\}.
Ajna difino sufiĉas, se ĝi plenumas la difinantan kondiĉon de la ordita duopo.

## Ekzemploj 
Ekzemple, punkto sur eŭklida ebeno \mathbb R^2 estas rigardebla kiel ordita duopo. Per kartezia koordinatsistemo, ĉiu punkto estas specifita per du nombroj x kaj y; du punktoj (x,y) kaj (x',y') estas samaj se kaj nur se iliaj x-koordinatoj estas samaj inter si kaj iliaj y-koordinatoj estas samaj inter si. Tial, egaleco de la punktoj estas ekvivalenta al egaleco de la ordita duopo de la x- kaj y-koordinatoj, kaj fakte punkto en \mathbb R^2 estas rigardebla kiel ordita duopo de du reeloj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Kartezia produto
* Opo

Kategorio:Matematiko
Malsimetria rilato (matematiko)

**Malsimetria rilato** (sinonime: **kontraŭsimetria rilato** aŭ **asimetria rilato**) estas tia duvalenta rilato  \varrho\ \in X \times X , ke:
:\forall x, y \in X,\ x\,\varrho\, y\; \Rightarrow\; \lnot(y\,\varrho\, x).

*Alivorte*: Se rilato validas por orda duopo (x, y), tiam ĝi ne validas 
por orda duopo (y, x).

Duvalenta rilato estas *malsimetria* (sinonime: *kontraŭsimetria*) tiam kaj nur tiam, kiam ĝi estas *antisimetria* kaj *malrefleksiva* (sinonime: *kontraŭrefleksiva*).

Notu, ke la koncepto *malsimetria* (sinonime: *kontraŭsimetria*) en tia kunteksto ne estas la logika neo de *simetria*. Ĝi estas, en tre natura senco, *malo* de *simetria*. Ankaŭ, *malsimetria rilato* ne estas ĝenerale la samo kiel *antisimetria rilato*. La problemojn pri la nomoj kaŭzas tio, ke la laŭvortaj, nefakaj signifoj de la nocioj "antisimetria" kaj "malsimetria" estas malfacile distingeblaj unu de la alia. Plu, en multaj lingvoj por la nocio *malsimetria*/*kontraŭsimetria* estas uzata nur vorto responda al *asimetria* kun atendebla senco "nesimetria". Malsimile al ĉi tio, *malrefleksiva rilato* estas la samo kiel *kontraŭrefleksiva rilato* aŭ *antirefleksiva rilato*.

Kategorio:Rilatoj
Vodňany

**Vodňany** estas urbo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Strakonice, duonvoje inter urboj Strakonice kaj České Budějovice.
Ĝi ekestis ĉe orplacerejoj ĉe la rivero Blanice inter la 12-a kaj 13-a jarcentoj. En  ĝi havis .

La urbo estas konata precipe pro sia fiŝkaptista kaj fiŝlaga tradicio.

Kvankam plejparton de la historiaj memorindaĵoj neniigis granda incendio en 1722, Vodňany povas fieri pro mezepoka muregaro kun defendobastionoj kaj akvofosaĵo. Dominanto de la historia urbocentro kun ampleksa kvadrata placo kaj konservitaj urbanaj domoj, malnova ponto, baroka statuo de Sankta Johano el Nepomuk, monumento de Petr Chelčický, kaj statuo de Jan Žižka estas gotika preĝejo de Naskiĝo de Virgulino Maria el la 14-a jarcento.

En la urbo funkcias Urba muzeo kaj Urba galerio.

## Loĝantaro
## Partoj de urbo 
* Čavyně (k. t. *Čavyně*)
* Hvožďany (k. t. *Hvožďany u Vodňan*)
* Křtětice (k. t. *Křtětice*)
* Pražák (k. t. *Vodňany*)
* Radčice (k. t. *Radčice u Vodňan*)
* Újezd (k. t. *Újezd u Vodňan*)
* Vodňanské Svobodné Hory (k. t. *Vodňany*)
* Vodňany I (k. t. *Vodňany*)
* Vodňany II (k. t. *Vodňany*)

Ekde la 1-a de januaro 1976 ĝis la 31-a de decembro 1992 apartenis al la urbo ankaŭ Křepice kaj Libějovické Svobodné Hory kaj ekde la 1-a de aprilo 1980 ĝis la 23-a de novembro 1990 ankaŭ Kloub.

## Partnerkomunumo 
Vodňany havas komunuman partnerecon kun la komunumo Aarwangen en la samnoma distrikto de Kantono Berno en Svislando.

## Pluaj fotoj

Vodnany - kostel.jpg|Gotika preĝejo


Kategorio:Municipoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Urboj en distrikto Strakonice
Kategorio:Urboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Ĉeskobudejovica baseno
Antoine de La Garanderie

**Antoine de La Garanderie** [ANTŬAN D'LA GARAND'RI] (naskiĝis la 22-a de marto 1920 en la urbeto Ampoigné [AMPŬANJE] en la departemento Mayenne [MAJEN] (Francio), mortis la 27-an de junio 2010 en Parizo) estis franca pedagogo kaj filozofo.

Antoine de La Garanderie estas aŭtoro de la teorio de "Mensa Organizado".

Patro de 7 infanoj, li instruis filozofion kaj ĝeneralan kulturon mez-lerneje en Versailles.

## Exteraj ligiloj 
* Lernejo "La Garanderie"  franc-lingve.
* Internacia Instituto pri Mensa Organizado franc-lingve.

Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Francaj pedagogoj
Blanice

**Blanice** povas esti nomo por rivero aŭ vilaĝo en Ĉeĥio:
*Blanice (alfluanto de Otava) – rivero en Suda Bohemio
*Blanice (alfluanto de Sázava) – rivero en Meza Bohemio
*Blanice (Bavorov) - parto de la vilaĝo Bavorov en distrikto Strakonice
*Blanice (Mladá Vožice) - vilaĝo en distrikto Tábor
Blanice (alfluanto de Otava)

**Blanice** estas rivero en Ĉeĥio, situanta en Sudbohemia regiono.
Ĝi fontas ĉe la iama vilaĝo Zlatá ves 972 metrojn super la marnivelo.
Ĝi enfluas la riveron Otava ĉe la la vilaĝo Putim en alteco 362 m s.m.
Ĝia longeco estas 93.3&nbsp;km, estas sur ĝi konstruita valbaraĵo de Husinec.

eta|200px|maldekstra|Blanice en la naturrezervejo Na soutoku
maldekstre|eta|200px|Kunfluo de Otava kaj Blanice

Kategorio:Riveroj en Šumava
Kategorio:Riveroj en Šumava cismontaro
Kategorio:Riveroj en Ĉeskobudejovica baseno
Kategorio:Riveroj en distrikto Český Krumlov
Kategorio:Riveroj en distrikto Prachatice
Kategorio:Riveroj en distrikto Strakonice
Kategorio:Riveroj en distrikto Písek
Kategorio:Akvokolekta areo de Otava
Kirlo

eta|Akvoglasa kirlo farita de kirlilo maŝina

**Kirlo**, estas rapida rondoturno de fluido (ekz. akvo aŭ aero).

Ekzistas pluraj formoj de kirloj depende de la movanta fluaĵo; ekzemple *akvokirlo* aŭ *ventokirlo*.
*Ventokirlego* aŭ *kirloventego* estas ciklono kaj povas okazigi tornadojn, uraganojn kaj tajfunojn.
Vortico estas ankaŭ kirlaĵo de fluaĵo.

Krome, aliaj eroj povas kirliĝi, ekz. neĝeroj, polvo aŭ folioj en la aero. Figursence povas ankaŭ pensoj kirliĝi en cerbo, ktp.

Kuirarte oni povas kirli likvaĵojn: ovojn, kremon, ... Foje tiel naskiĝas ŝaŭmo. La ilo por kirlado estas la kirlilo, kaj ĝi povas esti aŭ maŝino aŭ speciala kulero. Kirlilo estas precipe uzata por la bakado de kukoj, ĉar ofte oni bezonas kirlitajn ovojn.

## Vidu ankaŭ 
* Tornado (ŝtormo)

Kategorio:Akvo
Chelčice

**Chelčice** estas municipo en Ĉeĥio. Ĝi situas en Sudbohemia regiono, distrikto Strakonice, 3&nbsp;km sude de Vodňany. En  ĝi havis .

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el 1352.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de Sankta Marteno
* Statuo de Sankta Johano Nepomuka ĉe la preĝejo
* Kapelo de Maria Magdalena
* Monumento de Petr Chelčický sur la vilaĝa ĉefplaco
* Paroĥejo

## Naskiĝintoj 
En la vilaĝo naskiĝis en la jaro 1390 verkisto kaj radikala religia pensulo kaj reformisto Petr Chelčický.

## Vidu ankaŭ
* Vodňany II

## Pluaj fotoj 

Chelčice (3).jpg|Chelčice

Kategorio:Municipoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Strakonice
Kategorio:Setlejoj en Šumava cismontaro
Westervoort

Dosiero:Loudspeaker.svg **Westervoort** () estas vilaĝo kaj municipo en la regiono Liemers, en la nederlanda provinco Gelderland. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj (de kiu 1 km² estas akvo), kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La teritorio havas komunan limon kun . Westervoort situas apud Arnhem; norde de la Rejno, oriente de la IJssel, precize tie kie tiuj disiĝas. De origino ĝi estis senjorio kun 'Heer van Westervoort' (Senjoro de Westervoort) kiel ĉefo.

Kategorio:Vilaĝoj de Nederlando
Kategorio:Loĝlokoj en Gelderlando
Kategorio:Municipoj de Gelderlando
The Nation

***The Nation*** (angla lingvo: *La Nacio*) estas usona revuo dediĉate al la maldekstra-flanka vidpunkto de politiko. Originale aboliicisa gazeto komenciĝita la 7-an de julio, 1865, la revuo kreskis fariĝi tiu, kiu ĝi estas hodiaŭ. La aro da abonantoj estas levitiĝanta kaj la revuo nun havas pli da 186.296 abonantojn. Iuj priskribas la revuon kiel "la standardŝipo de la maldekstro."

La misio de *The Nation* estas tio (tradukita el la angla):

The Nation ne estos la organo de iu ajn partio, sekto, aŭ korpo. Male, ĝi klopodos alporti al la diskuto pri politikaj kay sociaj demandoj tre kritika spirito, kaj kontraŭbatali la vicojn de perforto, troigado, kaj misreprezentado per kiuj tiom da la hodiaŭa skribado pri la politiko estas malpurigita.

Kategorio:Usonaj gazetoj
Otava (rivero)

:*Tiu ĉi artikolo temas pri rivero en Ĉeĥio. Pri rivero en Kanado temas artikolo Otavo (rivero).*

**Otava** () estas rivero en Ĉeĥio, situanta en Sudbohemia regiono. Ĝi estiĝas per kunfluo de riveretoj Vydra kaj Křemelná ĉe Čeňkova Pila en la centra parto de la montaro Šumava. Ĝia longeco estas 113 kilometroj kaj enfluas ĝin riveroj Volyňka, Lomnice kaj Blanice. Ĝi forkondukas akvon el la teritorio kun areo 3788,2 km², averaĝa trafluo ĉe la enfluo estas 26 m³/s.

En la supra parto ĝi  trafluas mallarĝan arbaran valon kun ŝtonegoj kaj kreas multajn kaskadojn, ekde la urbo Sušice ĝi mildigas sian rapidecon kaj vastiĝas en larĝan valon.
Plu ĝi trafluas urbojn Horažďovice kaj Strakonice, kie enfluas ĝin Volyňka.
Ekde Písek, kie ĝi subfluas la plej aĝan ponton de Ĉeĥio, ĝi pasas denove tra arbara valo de la Montetaro de Tábor ĝis la akva rezervujo Orlík, kie ĝi ĉe la burgo Zvíkov enfluas al la plej fama kaj plej longa ĉeĥa rivero Vultavo ().

La rivero ofte estas nomata orporta, ĉar en mezepoko oni minadis oron el ĝia sablo.
En 18-a kaj 19-a jarcentoj ĝi estis ofte uzata por transporto de ligno el la montaro Šumava.

Por multaj akvosportistoj ĝi estas la plej bela ĉeĥa rivero; la supra parto estas malfacile navigebla, sed ekde Sušice ĝi estas alirebla ankaŭ por malplispertuloj.

Dosiero:Jižní-směr-Otava1.jpg|Otava ĉe Čeňkova pila
Dosiero:Zasněžený střed Strakonic.jpg|Kunfluo de Otava kaj Volyňka en Strakonice
Dosiero:Písek.Ponto.kaj.burgo.1.jpg.JPG|Otava sub Ŝtonponto en Písek

## Vidu ankaŭ 
* Čepice - vilaĝo, kiu havas du pontojn trans la rivero

## Eksteraj ligiloj 
* Aktualaj informoj pri stato de riveroj 
* Infoglobe  Detalaj informoj pri la rivero


Kategorio:Riveroj en distrikto Klatovy
Kategorio:Riveroj en distrikto Strakonice
Kategorio:Riveroj en distrikto Písek
Kategorio:Riveroj en Šumava
Kategorio:Riveroj en Šumava cismontaro
Kategorio:Akvokolekta areo de Vultavo
Károly Kerényi

**KERÉNYI Károly** [kerenji karoj] estis klasik-filologo, religihistoriisto, universitata profesoro, redaktoro, ano de MTA naskita en Temeŝvaro la 15-an de januaro 1897 kaj mortinta en Kirchberg apud Zuriko, (Svislando) la 14-an de aprilo 1973. Lia filino estis Grácia Kerényi.

## Biografio 
Kerényi en Budapeŝto doktoriĝis en 1919 kaj li akiris atestilon de instruisto pri latina-helena lingvoj en Reĝa Universitato de Budapeŝto. Komence li instruis en mezlernejo, de 1934 en Universitato Erzsébet klasik-filologion kaj antikvan historion. En 1941–43 li profesoris en Szeged, sekve en Budapeŝto. Li redaktis la revuon *Sziget* kaj libroserion *Kétnyelvű klasszikusok* (Dulingvaj klasikuloj), inter 1924–1934 *Egyetemes Philologiai Közlöny*, pli malfrue la seriojn *Műhely* kaj *Pannónia Könyvtár*. En 1929 en Grekujo li renkontiĝis kun W. F. Otto, kies religihistoria verkaro influis lin grave; la fino de la tridekaj jaroj li fariĝis internacie konata kiel religihistoriisto. En 1943 li elmigris Svislandon. En sia decido havis rolon la kunagado kun Carl Gustav Jung. Ili kune verkis la verkon*Einführung in das Wesen der Mythologie* (Zuriko, 1942) kaj fondis la Instituton C. G. Jung, kie li ofte prelegis. En vintra semestro de 1955–56-a studjaro li gastprofesoris en Bonn, en 1960 en Oslo, Romo, en 1961 Universitato de Zuriko, en 1964 en Ĝenevo. Li estis ano de la scienckomisio de *Rowohlt Deutsche Enzyklopädie*. Lian verkon *Greka mitologio* oni tradukis en 10 lingvojn.

## Verkoj ĉefaj 
* Ókortudomány (Kecskemét, 1935).
* Dionysos und das Tragische in der Antigone (Frankfurt am Main, 1935).
* Apollon (Wien, 1937).
* Töchter der Sonne (Zuriko, 1944)
* Romandichtung und Mythologie – ein Briefwechsel mit Thomas Mann (1934-1945, Zuriko, 1945)
* Gespräch in Briefen, Zuriko, 1960).
* Die Mythologie der Griechen, I. Göttergeschichten (Zuriko, 1951; Londono, 1951).
* Stunden in Griechenland (Zuriko, 1952).
* Unwillkürliche Kunstreisen (Zuriko, 1954).
* Die Mythologie der Griechen, II. Heroengeschichten (Zuriko, 1958; Londono, 1959).
* Abenteuer mit Monumenten (Olten, 1959).
* Prometheus (Hamburg, 1959); Tessiner Schreibtisch (Stuttgart, 1963); Der höhere Standpunkt. Zum Humanismus des integralen .
* Menschen (München, 1971).
* Briefwechsel aus der Nähe (letrŝanĝoj kun Hermann Hesse, München, 1972).
* Dionysos (Princeton, 1976)
* Werke in Einzelausgaben, München (I. vol. Humanistische Seelenforschung, 1966; II. vol Auf Spuren des Mythos, 1967; III. vol. Tage- und Wanderbücher, 1969; VII. vol Antike Religion, 1971; VIII. vol. Dionysos, 1976).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Miro (programo)

eta|180ra|Piktogramo de Miro
eta|180ra
eta|180ra

**Miro** (antaŭe konata kiel Democracy Player kaj DTV) estas interreta televida programo kreita de Participatory Culture Foundation (PCF).

Miro elŝutas videojn el RSS-bazitaj kanaloj, zorgas ilin kaj videbligas ilin.

## Eksteraj Ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Miro

Kategorio:Televidaj programoj
Valkó

**Valkó** [valkO] estas grandvilaĝo en Hungario en regiono Meza Hungario, en departemento Pest, en Distrikto Gödöllő.
eta|Preĝejo de Valkó

## Bazaj informoj 
* Areo:38&nbsp;km²
* Loĝantaro: 2420
* Poŝtkodo: 2114
* Telefonprefikso: 28

## Geografio 
Valkó situas sur deklivoj en Montetaro Gödöllő, laŭ traira flankovojo, for de ĉefvojo kaj fervojo, inter Urboj Tura kaj Gödöllő.

## Historio 
La komunumo estis loĝata en la neolitiko kaj bronzepoko, poste alvenis skitoj, keltoj, sarmatoj, hunoj kaj avaroj. Apud la vilaĝo oni trovis restaĵon de Remparo de Ĉorso. La romkatolika preĝejo en la 18-a jarcento konstruiĝis. La kampoj kaj arbaroj estis reĝa bieno, Habsburgoj ofte ĉasadis tie.

La grandvilaĝo estas tipa agrara setlejo kune kun arbaroj, kie troviĝas ĉasista kastelo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika Preĝejo de Sankta Mikaelo (Valkó)

Kategorio:Grandvilaĝoj en Hungario
Józsi Jenő Tersánszky

eta|Busto de Tersánsky, skulptita en 1910
**TERSÁNSZKY Józsi Jenő** ) estis hungara verkisto naskita la  en Nagybánya kaj mortinta la  en Budapeŝto.

Tersánszky sinpreparis pentristo, sed pro deziro de sia patro ekstudis juron en Nagybánya, Eperjes. Li volis kontinui ĝin en Budapeŝto, sed li fordiboĉis la instrukotizon, tial li subtenis sin kiel helplaboristo. Sian unuan novelon *Csöndes emberek* li verkis por havigi monon. La 16-an de junio 1921 li ĵetis sin disde *Ponto Erzsébet* en Danubon kun intenco sinmortigi. En julio 1922 li iĝis ĉefkunlaboranto de *Nyugat*. En 1932 li organizis la teatron *Képeskönyv Kabaré*. En 1940 li kunlaboris kun *Híd*. Post 1945 li aktoris kiel muzikhumuristo en distrejoj, dancejoj. Li laboris al la infanrubriko de la *Hungara Radio*. En 1947 li faris unumonatan studvojaĝon en Parizo. Ekde 1950 pro dogmema literaturpolitiko li ne povis regule publiki ĝis 1955, sed en tiu tempo verkis fabelojn, pupteatraĵojn.

## En Esperanto aperis 
* *Novelo pri novelo,* tradukis Ladislao Halka, en: *Hungara Vivo* 1968, kajero 4, paĝo 16.
* *La printempa suno radiis,* en: *Hungara Antologio,* Budapeŝto 1983, paĝoj 219–220.
* *Murdinto,* tradukis János Sárközi, en: *Hungara Vivo* 1989, kajero 4, paĝo 154–155.
* *Ne ni marĉandu en la amo,* tradukis János Sárközi, en: *Hungara Vivo* 1989, kajero 6, paĝo 237.
* *Amo 1946 ...!,* tradukis János Sárközi, en: *Hungara Vivo* 1990, kajero 2, paĝoj 70–71.

## Premioj 
* Baumgarten-premio (1929, 1930, 1931, 1934)
* Kossuth-premio (1949).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Literatura Akademio

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Theobroma cacao

***Theobroma cacao*** (esperante: **kakaoarbo**) estas arbo en la familio de malvacoj.

Oni preparas per ĝiaj semoj (la kakaofaboj) kakaopulvoron kaj ĉokoladon.

## Priskribo 
[eta|maldekstra|Fruktoj de kakaoarbo sur ĝia [trunko]]
[eta|maldekstra|Frukto kun ĝiaj [faboj (semoj)]]
[eta|maldekstra|*Theobroma cacao* (laŭlonge tranĉita frukto) - [Muzeo de Tuluzo]]
Ĝi estas malgranda arbo, kiu altas de 5 ĝis 8 m. Ĝi povas produkti fruktojn post kvar jarojn kaj vivi kvin-dek jarojn.
Ĝiaj floroj kreskas senpere sur la trunko aŭ branĉoj. Ĝiaj fruktoj estas kapsuloj pinte ovoidaj, lignecŝelaj, kies 5 kameroj enhavas semojn po pluraj. Ĉi tiu regiono estas tiu, kie okazas la plej granda variado de la specioj. Ĝi disvastiĝis de Sudameriko al Meksiko, sed oni ne scias ĉu ĝia disvastiĝo okazis nature aŭ kun helpo de homoj. Restas mistero, kiel ĝi atingis Centr-Amerikon, kie ĝi estis kultivita dum almenaŭ 3 000 jaroj. En Meksiko ĝi kultiviĝas en varmaj kaj tre humidaj regionoj de Tabasko al Ĉiapaso. Ĝi estis enkondukita al la afrika kontinento, kiu nuntempe respondecas pri 60% de la tutmonda produktado.

## Referencoj 
Kategorio:Malvacoj
Kategorio:Arboj de Amazonio
Kategorio:Arboj de Brazilo
Kategorio:Arboj de Centra Ameriko
Kategorio:Arboj de Meksiko
Kategorio:Komponantoj de ĉokolado
Diptiko

**Diptiko** estas en pentrarto duparta pentraĵo. Sian funkcion ĝi havas precipe kiel pieca aŭ altara bildo. Nure profanaj diptikoj estas plejofte portretoj de geedzoj. Ambaŭ duonoj de diptiko estas ligitaj per ĉarniro por ebligi fermadon resp. malfermadon.

La origino de la pentrita diptiko troviĝas en antikvaj vaksaj skribotabuloj, kiuj evoluis trans skulptitaj eburtabuloj en la bizanca imperio al pentritaj tabuloj en la frua mezepoko. Sur unu flanko de la diptiko videblas la objekto de la adorado. Sur la alia troviĝas ekz. la mendinto de la bildo. Ankaŭ la dorsflankoj de diptiko povas esti pentritaj.

Laŭ Francisko Azorín **diptiko** estas *Dupeca, faldebla tabulo pentrita aŭ skribita. Ĉe la antikvaj romanoj, oni uzis ĝin kiel notlibro, ligna, ora, ebura, vaksoŝmirante la facojn por surskribi per grifelo.* Kaj li indikas etimologion el greka *diptikos*, el *dis + ptisein* (du faldi), kaj de tie la latina *dipticha*.

## Bildaro

Image:Meister des Wilton-Diptychons 002.jpg|Maldekstra flanko de la Wiltona diptiko, ĉirkaŭ 1395, National Gallery, Londono
Image:Meister des Wilton-Diptychons 003.jpg|Dekstra flanko de la Wiltona diptiko, ĉirkaŭ 1395
Image:Portrait of Jacob Meyer zum Hasen (1516) - Hans Holbein d. J. (Kunstmuseum Basel).jpg|urbestro Jakob Meyer, Hans Holbein la Juna, 1516, Kunstmuseum Basel
Image:Hans Holbein d. J. 008.jpg|Lia edzino Dorothea Kannengießer, Hans Holbein d.J., 1516, Kunstmuseum Basel 

## Ekzemploj 
*Wilton diptiko: anonima kreinto de la Wilton-Diptychons,
**Diptiko kun la juĝo de Cambyses* de Gerald David,
**Kreuzigung* de Rogier van der Weyden.
**Diptiko de Maarten van Nieuwenhove* de Hans Memling,
*Viena diptiko de Hugo van der Goes
* Frederiko da Montefeltro kaj Battista Sforza de Piero della Francesca,
**Diptiko de Melun* de Jean Fouquet,
**Adam kaj Eva* de Albrecht Dürer.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Anmut und Andacht: das Diptychon im Zeitalter von Jan van Eyck, Hans Memling und Rogier van der Weyden, John Oliver Hand, Catherine A. Metzger u. Ron Spronk], Stuttgart, Belser, 2007, ISBN 3-7630-2473-5.

## Vidu ankaŭ 
* Triptiko
Cunard Line

[eta|dekstra|200px|Afiŝo montrante flankon de la *RMS Aquitania*, transatlantika ŝipo de la kompanio Cunard lanĉita en [1913.]]
**Cunard Line** estas brita navigacia kompanio kreita de la kanadano Samuel Cunard en 1838.

Origine, la kompanio Cunard kunligis Brition al Usono kaj transportis poŝtaĵojn (la firmao obtenis, ke la nomojn de siaj ŝipoj antaŭas la siglo *RMS*, aŭ *Royal Mail Ship*, samkiel la White Star Line). En 1840 eknavigis inter Liverpool kaj Bostono la unua vaporŝipo de la kompanio, la *Britannia* : tio signis la komencon de konstanta ŝipveturado por pasaĝeroj kaj komercaĵoj inter Eŭropo kaj Ameriko.

La populareco de marvojaĝoj ekfalis en la 1950-aj jaroj, kiam la konkurenco de aeroplanoj iĝis pli kaj pli prema. En 2004, la *Queen Elizabeth 2* emeritiĝis, kaj la lasta, ankoraŭ funkcianta transatlantika ŝipo restas la *Queen Mary 2*.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala TTT-ejo 

Kategorio:Navigaciaj kompanioj
Kategorio:Britaj firmaoj
Eklezio de Svedio

La **Eklezio de Svedio** () estas evangelia, luterana Eklezio en Svedio. Ĝi apartiĝis el la Katolika Eklezio en 1527 pro la protestanta Reformo, post asembleo (*Riksdag*) en Västerås. Ĝis la 19-a jarcento, neniu svedo rajtis forlasi la svedan eklezion.

La Eklezio de Svedio estis malnovtempe la oficiala ŝtateklezio. En la jaro 2000, ĝi definitive ĉesis ĉiujn rilatojn kun la sveda ŝtato. Multaj svedoj tamen restas membroj de la sveda Eklezio.

La ĉefepiskopo de la Eklezio de Svedio loĝas en Upsalo. Li "heredis" la katolikan (ĉef)diocezon aŭ ĉefepiskopujon de Upsalo, kie la katolikaj ĉefepiskopoj de Upsalo jam regis depost 1164.

## Episkopujoj 
La Eklezio de Svedio havas 13 episkopujojn () kaj 14 episkopojn (inkluzive 1 ĉefepiskopo):

* Upsalo - 1 episkopo kaj 1 ĉefepiskopo
* Linköping
* Lund
* Skara
* Strängnäs
* Västerås
* Växjö
* Göteborg
* Karlstad
* Härnösand
* Luleå
* Visby
* Stokholmo

Kategorio:Religio en Svedio
Kategorio:Kristanismo en Svedio
Svedio