open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Alecrim (Suda Rio-Grando)

**Alecrim** estas municipo en la subŝtato Suda Rio-Grando de Brazilo. Ĝi situas en la mezoregiono Nordokcidento de Rio-Grando (portugale *Noroeste Rio-grandense*), kaj apartenas al la mikroregiono *Santa Rosa*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km² - en 2010 estis 5 898 loĝantoj.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ  
* Municipoj de Suda Rio-Grando

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Suda Rio-Grando
7851 Azumino

**7851 Azumino** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Naoto Sato
elde sia privata observatorio de Ĉiĉibu (gubernio Sajtama, Japanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la Baseno Azumi (japane 安曇野 *Azumino*). Azumino estas la regiono de kultivo de rizo oriente de la nordaj Japanaj Alpoj. En diversaj lokoj, naturaj akvofontoj formas klarajn montajn torentojn. Azumino estas fama en Japanio pro siaj pejzaĝoj tutjare belaj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Naoto Sato
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Joseph Keilberth

**Joseph Keilberth** (naskiĝinta la 19-an de aprilo 1908 en Karlsruhe; mortinta la 20-an de julio 1968 en Munkeno) estis germana koncerta kaj opera direktisto. Lia
familio devenis el Supra Palatinato. La avo estis armemuzikmajstro (bandestro) en Munkeno, la patro soloviolonĉelisto en la kortegokapelo de Badeno.

## Graveco 
Joseph Keilberth famiĝis aparte per siaj interpretaĵoj de Mozart-, Beethoven kaj Wagner same kiel per prezentado de la verkoj de Anton Bruckner, Johannes Brahms, Bedřich Smetana, Antonín Dvořák, Max Reger, Richard Strauss, Hans Pfitzner kaj Paul Hindemith. Sur multaj gastludaj vojaĝoj li estis treege sukcesa. Li produktis per la plej renomaj orkestroj same kiel kantaj kaj instrumentaj solistoj konsiderindan nombron da diskoj, kiuj dokumentas gravan epokon de germana muzikkulturo.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Thomas Keilberth: *Joseph Keilberth. Ein Dirigentenleben im XX. Jahrhundert.* Eldonita de Hermann Dechant. Fonografio de Edeltraut Schneider. Apollon-Musikoffizin Austria, Vieno 2007, kun 64 ilustraĵoj, ISBN 3-9501190-6-X.
* Wolf-Eberhard von Lewinski: *Joseph Keilberth.* Rembrandt-Verlag, Berlino 1968, kun 30 ilustraĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj dirigentoj
Insulo Enlli

eta|dekstre|350px|Ynys Enlli
La **Insulo Enlli** (en kimra Ynys Enlli, en la Angla Bardsey Island), la legenda "Insulo de 20,000 sanktuloj", kuŝas je 3.1 km el Duoninsulo Llŷn en la kimra kantono de Gwynedd. La kimra nomo signifas "La Insulo en la Marfluoj", kvankam ties anglalingva nomo aludas al "Insulo de Bardoj", aŭ eble al la insulo de la vikinga ĉefestro, "Barda". Ĝi estas 1.0 km larĝas kaj 1.6 km longa. La nordoriento staras deklive el la maro al alto de 167 m en *Mynydd Enlli*, dum la okcidenta ebenaĵo estas malalta kaj relative ebena kaj kultivata farmotero; sude la insulo mallarĝiĝas al istmo, konektante al duoninsulo. Ekde 1974 ĝi estis inkludita en la komunumo Aberdaron. Ĝi havas ĉirkaŭ 180 ha de etendon. Ĝi estas la kvara plej granda ĉeborda insulo en Kimrio.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Kimrio
Rùm

eta|250ra|Satelita vidaĵo de Rum
**Rùm** [rˠuːm] (Skotgaela nomo ofte angligita al **Rum**) estas unu el la Malgrandaj Insuloj de la Proksimaj Hebridoj, en la distrikto de Lochaber, Skotlando. Dum multe de la 20a jarcento la nomo iĝis **Rhum**, literumado inventita de la iama posedanto, nome Siro George Bullough, *Baronet* Bullough, ĉar ne plaĉis al li la ideo havi la titolon "Laird of Rum" (senjoro de rumo).

Ĝi estas la plej granda el la Malgrandaj Insuloj, kaj la dekkvina plej granda el la skotaj insuloj, sed ĝi estas loĝata nur de ĉirkaŭ 30 personoj, ĉiuj el kiuj loĝas ĉe la vilaĝo Kinloch ĉe la orienta marbordo. La insulo estis loĝata ekde la 8a jarmilo a. K. kaj havigas iome el la plej fruaj konataj pruvoj de homa okupado en Skotlando. Fruaj keltoj kaj vikingoj lasis nur kelkajn skribajn rakontojn kaj objektojn. El la 12a al la 13a jarcentoj, la insulo estis posedo de variaj klanoj inklude la klano MacLean de Coll. La populacio kreskiĝis ĝis ĉirkaŭ 400 fine de la 18a jarcento sed plej parto de la indiĝena populacio estis forpelita (kiel ĉie en la Altaj Teroj de Skotlando) inter 1826 kaj 1828. La insulo iĝis sporta bieno, kaj la kastelo Kinloch estis konstruita de la Bulloughs en 1900. Rùm estis aĉetita de Nature Conservancy Council in 1957.

Rum estas de vulkana origino, kaj ties montoj estis eroziitaj de glaciperiodo en Pleistoceno. Ĝi estas nune grava studiejo por priserĉado en ekologio, ĉefe pri la Ruĝa cervo, kaj estas loko de sukcesa reenmeta programo por la Blankvosta maraglo. Ties ekonomio estas tute dependa el Scottish Natural Heritage, publika instanco kiu nun administras la insulon. Pramo de la entrepreno *Caledonian MacBrayne* ligas la insulon kun la ĉeftera urbo Mallaig.

## Referencoj 
* Clutton-Brock, T. and Ball, M.E. (Eds) (1987) *Rhum: The Natural History of an Island*. Edinburgh. Edinburgh University Press. ISBN 0-85224-513-0
* Edwards, Kevin J. & Ralston, Ian B.M. (Eds) (2003) *Scotland After the Ice Age: Environment, Archaeology and History, 8000 BC—AD 1000*. Edinburgh. Edinburgh University Press. ISBN 0-7486-1736-1
* Love, John A. (2002) *Rum: A Landscape Without Figures*. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-224-7
* McKirdy, Alan Gordon, John & Crofts, Roger (2007) *Land of Mountain and Flood: The Geology and Landforms of Scotland*. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-357-X
* Rixson, Dennis (2001) *The Small Isles: Canna, Rum, Eigg and Muck*. Edinburgh. Birlinn. ISBN 1-84158-154-2
* Sabbagh, Karl (1999) *A Rum Affair*. London. Allen Lane. ISBN 0-7139-9277-8
* Scottish Natural Heritage (1999) *Kinloch Castle* Perth. SNH Publications. ISBN 1-85397-043-3

## Plia legado 
* Cameron, Archie (1998) *Bare Feet and Tackety Boots: A Boyhood on the Island of Rum*. Luath Press. ISBN 0-946487-17-0.
* John A. Love (2001) *Rum: A Landscape Without Figures*. Edinburgh. Birlinn.
* Pearman, D.A.; Preston, C.D.; Rothero, G.P.; and Walker, K. J. (2008) *The Flora of Rum*. Truro. D.A. Pearman. ISBN 978-0-9538111-3-7

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj 
* retejo de la Insulo Rum
* Rum National Nature Reserve 
* Site Management statement for Rum Site of Special Scientific Interest 

Kategorio:Geografio de Skotlando
Kategorio:Insuloj en Britio
István Ereky

**István EREKY** [iŝtvAn], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ereky István** estis hungara juristo, profesoro, membro ordinara de Hungara Scienca Akademio (1934). István Ereky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC03609/03883.htm naskiĝis la  1876 en Esztergom. Li mortis la  1943 en Bárdudvarnok.

## Biografio 
István Ereky frekventis universitatojn en Budapeŝto kaj Vieno, poste li ekinstruis en 1904 en Luterana Jura Akademio (Eperjes). En 1910 li studvojaĝis al Anglio, kie li studis la municipojn. Li instruis en universitato de Szeged inter 1921-1940, kie li atingis la rangon rektoro. Lia ŝatokupo estis la tradukado, ekzemple de Pierre-Jean de Béranger, Victor Hugo, Nikolaus Lenau. Li ricevis 4 premiojn inter 1923-1939.

## Verkaro (elekto) 
* *Tanulmányok a vármegyei önkormányzat köréből* (1908)
* *Közigazgatási reform és a nagyvárosok önkormányzata* (1932) - premiita de MTA
* *Az egyetemi reform* (La universitata reformo) (1937)
* *Adalékok a modern magyar pénzügyi közigazgatás kialakulásához*. (1943)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Adolf Érkövy

**Adolf Érkövy** [Erkovi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Érkövy Adolf** estis hungara agrikulturisto, politikisto, poeto, membro korespondanta de Hungara Scienca Akademio (1864).

Adolf Érkövy http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/e/e04854.htm naskiĝis kiel *Vencel Ploetz* la  1818 en Ehrstein. Li mortis la  1883 en Keszthely.

## Biografio 
Adolf Érkövy frekventis gimnaziojn en Keszthely, Zagrebo, Kaposvár, Pécs, Szombathely, poste li orfiĝis. Li plulernis en Keszthely kaj Pest (urbo), dume li estis ĉefamilia edukisto. En 1838 li ekhavis postenon en grafa bieno. En 1844 li edziĝis baldaŭe havanta 5 gefilojn. Li partoprenis en la tiutempa ekonomia evoluado de Hungara reĝlando. En 1857 li emeritiĝis. En 1869 kaj 1872 li estis elektita deputito parlamenta. En 1880 li blindiĝis.

## Verkaro (elekto) 
* *Robot és dézma erkölcsi és anyagi, mező és statusgazdasági tekintetben* (1845), (1846)
* *Az 1863. évi aszályosság a magyar alföldön* (1863)
* *Die Locomotiv-Bahn von Debreczin bis Mármaros-Sziget, das ist die Verbindung der reichsten Salinen Ungarns mit der Theissbahn* (1865)

## Fontoj 
* biografio hungare

Kategorio:Hungaraj agrikulturistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Ettore Sottsass

eta|Memphis-Milano Movado
**Ettore Sottsass** (Innsbruck, 14-an de septembro 1917 - Milano, 31-an de decembro 2007) estis italia arkitekto kaj fasonisto el la malfrua 20-a jarcento. Li estis fondinto de la Memphisgrupo.

## Biografio 
[eta|maldekstra|12° [Triennale de Milano, mebloj por internoj desegnitaj de Sottsass. Foto de Paolo Monti, 1960.]]

eta|Tajpilo *Valentine* (1969)
[eta|maldekstra|321x321px|Librejo [Kazablanko, 1981.]]
[eta|La [Homa-komputila interfaco|konzolo de la Olivetti Elea 9003,premiita kun la Compasso d'Oro en 1959]]
eta|maldekstra|Sumigilo *Summa-19* (1970)

Sottsass naskiĝis kiel filo de itala arkitekto kaj aŭstria patrino. En 1929 la familio transloĝiĝis al Torino. Sottsass studis tie arkitekturon kaj diplomiĝis en 1939 je la Politeknika Lernejo de Torino. Sottsass cetere pli okupiĝis per pentrado kaj skulptado. Dum la Dua Mondmilito li estis mobilizita. En Sarajevo li fariĝis militkaptito.

Post la milito en 1947 li malfermis sian unuan fasonstudion en Milano, kaj konstruis karieron per fasonado kaj produktado de industrie formigita fasonado. En 1956 li staĝis en Novjorko ĉe la usona fasonisto George Nelson. Dum la sekvaj jaroj Sottsass estis grava renoviganto kun karakterizaj fasonoj por mebloj, kontorekipaĵo, lumigo kaj juveloj. Lia elpensinta fasonado forte influis la avangardan arkitekturon de la 1960-aj- kaj 1970-aj jaroj.

El lia 20-jara kunlaboro kun la firmao Olivetti ekestis ekde 1958 multaj novaj kaj diversaj produktoj. La ĝis tiam grizaj kontorinternoj ricevis fare de Sottsass fasonaĵoj koloron kaj neformalan tuŝon. Tiel li fasonis la komputilon Elea 9003, per la Popkulturo inspirita totemo, kaj en 1969 la fama ruĝan Valentine-tajpilon.

La fasonisto mortis mallonge post kiam gripo kondukis lin al korokomplikaĵo.

## Eksteraj ligiloj 
* Video de Vernissage TV pri Ettore Sottsass - Work in Progress (Olivetti tajpiloj, uzobjektoj, mebloj) 
* STORIES OF HOUSES: Ernest Mourmans Domo en Belgio de Ettore Sottsass
* www.studiopazo.com Ampleksa kolekto de vazoj, mebloj kaj lumornamentoj de Ettore Sottsass
* Oficiala retejo de Olivetti 
* Ettore Sottsass Designer of the World, Château de Montsoreau-Museum of Contemporary Art, 2017

Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Fasonado
Franz von Lenbach

eta|Memportreto de Franz von Lenbach, proks. 1900
**Franz Seraph Lenbach** (naskiĝinta la 13-an de decembro 1836 en Schrobenhausen; mortinta la 6-an de majo 1904 en Munkeno), ekde 1882 **Kavaliro de Lenbach**, estis germana pentristo.

Li famiĝis pro siaj portretopentraĵoj. Inter la portetitaj de li troviĝas Otto von Bismarck, la du germanaj imperiestroj Vilhelmo la 1-a kaj Vilhelmo la 2-a, la aŭstra imperiestro Francisko Jozefo la 1-a, papo Leono la 13-a samkiel granda nombro da eminentaj personoj el la kampoj ekonomio, arto kaj socio de la malfrua 19-a jarcento. Li mem estis en Germanujo kaj Aŭstrujo unu el la plej famaj artistoj.

Pro lia elstara socia pozicio kaj lia vivstilo la publiko kaj ankaŭ arthistoriistoj nomas lin *munkena pentristoprinco* bezeichnet.

Li tenadis amikecon kun artistoj kaj intelektuloj, kies respekton li ĝuis. Inter liaj amikoj estis krom Hans Makart la geedzoj Cosima kaj Richard Wagner, Lorenz Gedon, lia instruisto Piloty, Wilhelm Busch, Paul Heyse, Reinhold Begas, Friedrich August von Kaulbach kaj Paul Friedrich Meyerheim.

## Elektitaj disĉiploj 
* Vilma Lwoff-Parlaghy

## Literaturo 
* Sonja von Baranow: *Franz von Lenbach. Leben und Werk.* Kolonjo 1986: DuMont, ISBN 3-7701-1827-8.
* Winfried Ranke: *Franz von Lenbach. Der Münchner Malerfürst.* Kolonjo 1986: Kiepenheuer & Witsch, ISBN 3-462-01783-7.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Lenbach-domo
* Lenbach-Muzeo 

Kategorio:Germanaj pentristoj
Valo Noana

La **Valo Noana** situas en orienta Trentino, Italio. Ĝi estas entenata en tri komunumoj: Imèr, Mezzano kaj Transacqua.

En ĝi ne loĝas homoj, ĉar estas tre malvarma, ĉefe en la vintroj. La valo finiĝas en la valo de Primiero.

Ĝi estis grava pro la alpopaŝtejo, sed hodiaŭ estas nur du paŝtodomoj.

## Vidu ankaŭ 
* Valo de Primiero.

Kategorio:Valoj en la provinco Trento
Preĝejo Sankta Ladislao (Szob)

La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en mezo de urbo Szob.

## Historio 
Tiu preĝejo konstruiĝis en la 1770-aj jaroj, sed laŭ dokumento estis ankaŭ pli malnova preĝejo en Szob. La sonorilo kaj la orgeno alvenis el la malnova preĝejo. En 1838 la inundo atingis la preĝejon. La nova orgeno ekmuzikis en 1794, ĝi renoviĝis en 1856, 1955 kaj 1974. La horloĝo en la turo funkcias ekde 1898, tamen nuntempe jam helpe de kurento.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola. En mezo de la fasado estas la turo, sube la enirejo. La sanktejo iomete estas pli mallarĝa, ol la navo kaj ĝi situas en la orienta, la turo en la okcidenta parto. La navo havas flanke sakristion. Interne apud la altaro estas 2 skulptaĵoj pri Stefano la 1-a (Hungario) kaj Emeriko de Hungario. Ili estis faritaj en 1818 el lignoj. La altara bildo prezentas Sanktan Ladislaon pentritan en 1927.

Kermeso okazas en la 27-an de junio.

## Fontoj 
* hungare
* hungare
* hungare
* hungare kun fotoj
eta|maldekstre|Interno de la preĝejo

Szob
Szob
Bogno

**Bogno** estas komunumo de la Komunumaro Sonvico kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 144 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Bogno situas en la supra parto de la Valo de Colla, proksimume 12 kilometrojn nordnordoriente de la distriktĉefurbo Lugano en la fontregiono de la rivero Casserate. De Bogno la nur piede pasebla Montpasejo San Lucio kondukas al la itala komunumo Carvegna. Krom la vilaĝo Bogno al la komunumo apartenas diversaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 4,21 km², de kiuj 57,6% estas kovritaj de arbaro, 18,5% servas por agrikulturo kaj 2,8% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bogno limas en okcidento kaj nordo al Valcolla, en nordoriento al Cavargna (CO, Italio), en sudoriento al Val Rezzo (CO, Italio), kaj en sudo al Certara.

## Trafiko 
Bogno situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Tra Bogno pasas kurba vojo de Sonvico al Valcolla. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A2 estas Lugano-Nordo, kiu situas proksimume 15 kilometrojn sudokcidente de la komunumo. Pere de buslinio de Tesserete al Certara la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bogno datiĝas el la 13-a jarcento kiel *Bonio*. Bogno estiĝis kiel tutjara setlejo dum mezepoko el alpopaŝtejo de la loĝantaro de la bieno Sonvico kaj de la Valo de Colla. La preĝejo San Roco estis menciita la unuan fojon en la jaro 1591 kaj grandigita en 1780. En la jaro 1811 la paroĥo Bogno disiĝis de la paroĥo Colla. Nuntempe ekzistas projekto pri kunigo de la komunumo Bogno kun la najbaraj komunumoj kaj ties integriĝo al la komunumo kaj urbo Lugano.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bogno
Emilio Santiago

**Emilio SANTIAGO**, realnome **Emílio Vitalino Santiago** [sanĉiAgu] (naskiĝis la  en Rio de Janeiro, mortis la  en Rio de Janeiro, Brazilo), estis brazila popularo kantisto de MPB .

## Biografio 
Antaŭ la insisto de liaj gepatroj li studis en la Federala Universitato de Rio de Janeiro, kaj diplomiĝis en 1970. Li komencis kanti en la festoj organizitaj de la universitato.

Lia unua LP estis en 1975, enhavas pecojn de forgesis Ivan Lins, João Donato, Jorge Ben, Nelson Cavaquinho, Guilherme de Brito, Marcos Valle kaj Paulo Sergio. En la malfrua 1980-aj jaroj, la sukceso venas kun *Aquarela Brasileira*. En 2000, li subskribis kun Sony Music kun la kanto *Bossa Nova*, kiu estas ankaŭ gravuritaj en DVD.

Post monato de enhospitaliĝo Emilio Santiago mortis la 20-a de marto 2013 de apopleksio.

## Diskografio 
* 1975 - *Emílio Santiago*
* 1976 - *Brasileiríssimas*
* 1977 - *Comigo É Assim*
* 1977 - *Feito pra Ouvir*
* 1978 - *Emílio*
* 1979 - *O Canto Crescente de Emílio Santiago*
* 1980 - *Guerreiro Coração*
* 1981 - *Amor de Lua*
* 1982 - *Ensaios de Amor*
* 1983 - *Mais que um Momento*
* 1984 - *Tá na Hora*
* 1988 - *Aquarela Brasileira*
* 1989 - *Aquarela Brasileira 2*
* 1990 - *Aquarela Brasileira 3*
* 1991 - *Aquarela Brasileira 4*
* 1992 - *Aquarela Brasileira 5*
* 1993 - *Aquarela Brasileira 6*
* 1995 - *Aquarela Brasileira 7*
* 1995 - *Perdido de Amor*
* 1996 - *Dias de Luna*
* 1997 - *Emílio Santiago*
* 1998 - *Emílio Santiago*
* 1998 - *Preciso Dizer que te Amo*
* 2000 - *Bossa Nova*
* 2001 - *Um Sorriso nos Lábios*
* 2003 - *Emílio Santiago Encontra João Donato*
* 2005 - *O Melhor das Aquarelas - ao vivo*
* 2007 - *De um Jeito Diferente*
* 2010 - *Só Danço Samba*

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de Emilio Santiago 

## Referencoj 
Kategorio:Brazilaj kantistoj
Ponta kverko

La **ponta kverko** (*Quercus pontica*)  estas specio de kverko hejma en okcidenta Kaŭkazo, la montaroj de Kartvelujo kaj nordorienta Turkujo kaj Armenujo, kie ĝi vegetas je altitudoj de 1 300-2 100 metroj.

## Priskribo 
Ĝi estas decidua arbeto aŭ granda arbedo kiu atingas altecon de 6-10 metroj, kaj havas trunkodiametron ĝis 40&nbsp;cm. La branĉoj estas malmultnombraj sed dikaj. La arboŝelo estas griza al purpura-bruna, glata ĉe junaj arboj sed estiĝanta malglata kiam la arboj maljunaĝas. Ĝiaj folioj longas 10–20&nbsp;cm (malofte 35&nbsp;cm) kaj larĝas 4-15, estas ovalaj kun segiligita rando kun multaj etaj pintaj dentoj. La folioj estas harkovrataj kiam ili estas junaj, sed iĝas pli glataj kiam ili maljunaĝas. Poste ili estiĝas hele verdaj kaj aŭtune flav-brunaj. La infloreskoj estas amentoj, la masklaj amentoj longas 5–20&nbsp;cm. La fruktoj estas grandaj glanoj kiuj longas 2,5–4&nbsp;cm, kaj kiuj estas arigataj 2-5-ope.

## Kultivado 
Tiu palearktisa specio okaze estas kultivata kiel ornama arbo en Nordeŭropo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
*  Rushforth, K. D. *Trees of Britain and Europe*. Collins.
*  Coombes, A. J. *Trees*. Eyewitness Handbooks.

## Vidu ankaŭ 
* Kaŭkaza biodiverseco-varmpunkto

## Eksteraj ligiloj 
*  Ornamentaj plantoj de Rusujo: *Quercus pontica*

Quercus pontica-5.jpg|Ponta kverko en sia natura medio
Quercus pontica.JPG|Pont-kverka arbido
Quercus pontica.jpg|Amentoj

Kategorio:Fagacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Ĝardenplantoj
George Nelson

eta|Lampo *Bubble*.
**George Nelson** (Hartford, Konektikuto, 1908 - Novjorko, 1986) estis usona arkitekto kaj fasonisto. Li diplomiĝis por arkitekto je la Universitato de Yale kaj studis artojn en Romo.

Li elstaris en industria fasonado, precipe en la kreo de objektoj por internoj, mebloj, lampoj, ktp. Konataj estas liaj seĝoj *Pretzel*, *Mashmallow* kaj *Coconut*.

Same kiel Paul László, Charles Eames kaj Isamu Noguchi, li konatiĝis pro la objektoj por la kompanio Herman Miller.

## Eksteraj ligiloj 
 Oficiala retejo de George Nelson.
 Biografio kaj projektoj de George Nelson.
 George Nelson je vitra

Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Fasonado
Castlebar

**astlebar** angle, irlande *Caisleán an Bharraigh*) estas urbo de la Respubliko Irlando. Ĝi estas la administra centro de la graflando Mayo en la nordorienta parto de la insulo. En 2010 ĝi havis 12 369 loĝantojn. La urbo situas ĉe la kruciĝo de du grandaj aŭtovojoj de Irlando, la vojo N5 de Westport al Dublino kaj la vojo N60 al Galway; laŭ la stato komence de la 2010-aj jaroj temas pri unu el la plej rapide kreskantaj urboj de la insulo. En Castlebar interalie naskiĝis la politikisto Enda Kenny, kiu ekde marto 2011 estas la ĉefministro de la Respubliko Irlando.

eta|maldekstra|450px|urba panoramo

maldekstre|eta|urbocentra strato en 2008

## Partneraj urboj 
*  Höchstadt, Bavario, Germanio
*  Peekskill, Usono
*  Auray, Francio
*  Ballymena, Nordirlando, Britio
*  Ancona, Italio
*  Vigo, Hispanio

Kategorio:Urboj de Irlando
Tripaĵo

[eta|300ra|Kelkaj buĉrubopladoj, kiel [ŝmiraĵo, estas konsideritaj frandaĵa manĝaĵo.]]
[eta|300ra|Buĉrubo ankaŭ povas esti pli malmultekosta speco de manĝaĵo kiu povas esti konsiderita [tabuo en kelkaj kulturoj. Ĉi tie kapoj, cerboj, porkopiedoj kaj tripoj por vendo en viandomerkato de Istanbulo.]]
**Tripaĵo**, **visceraĵo** aŭ **buĉrubo** rilatas al la internaj organoj kaj intestoj de buĉita besto. La vorto ne rilatas al speciala listo de manĝeblaj organoj, kiu varias laŭ kulturo kaj regiono, sed inkludas plej internajn organojn krom muskolo kaj osto. Kelkaj kulturoj timemas for de buĉrubo kiel manĝaĵo, dum aliaj utiligas ĝin kiel ĉiutagan manĝaĵon, aŭ en bongustaĵoj.

## Priskribo 
Kelkaj buĉrubopladoj estas konsideritaj frandaĵa manĝaĵo en internacia kuirarto. Tio inkludas grashepataĵon, ŝmiraĵon kaj bovidtimusojn. Aliaj buĉrubopladoj restas parto de tradicia regiona kuirarto kaj povas esti konsumitaj precipe lige kun ferioj. Tio inkludas skotan intestmanĝaĵon, judan hepatohakaĵon, sudusonajn *chitterlings*, same kiel multajn aliajn pladojn. Intestoj estas utiligitaj ankaŭ kiel enfermaĵo por kolbasoj, kvankam pli malmultekostaj tipoj povas uzi artefaritan enfermaĵon.

Depende de la kunteksto, buĉrubo povas rilati al tiuj partoj de bestokadavro forĵetita post buĉado aŭ senhaŭtigado; ĝi ankaŭ povas rilati al la kromproduktoj de muelitaj grajnoj, kiel ekzemple maizo aŭ tritiko. Buĉrubo ne uzita rekte por homa aŭ besta nutrado ofte estas prilaborita en fabrika planto, produktante materialon kiu siavice estas utiligita por sterko aŭ brulaĵo; aŭ en kelkaj kazoj, ĝi povas esti aldonita al komerce produktita dorlotbesta manĝaĵo.

En pli fruaj tempoj, ĉikanistoj foje ĵetis buĉrubon kaj alian sentaŭgaĵon al kondamnitaj krimuloj kiel elmontro de publika malaprobo.

## Etimologio 
La vorto tripo ekzistas en latinidaj lingvoj, ekzemple en hispana *tripa*, en franca *tripe* ktp. La sufikso -aĵo estas komuna al aliaj manĝaĵoj, kiaj ovaĵo, kokaĵo ktp.

## Tripovendejo 
**Tripovendejo** estas tipo de viandovendejo kie oni vendas **viscerojn** (**renoj**, **hepatoj**, **internaĵoj**, ktp.) de buĉita animalo same kiel aliajn partojn tradicie konsiderataj **restaĵoj**: kapoj, oreloj, langoj, piedoj, sango, testikoj ktp. **Tripovendado** kaj **Tripokuirado** aplikiĝas al la agado kaj kuirado de la elementoj aĉetitaj tie.

## Referencoj 

Kategorio:Vendejoj
Gieso

**Gieso** ( latine *Gyes*) estis en la helena mitologio unu el la teruraj kvindekkapaj, centmanaj gigantoj, kies patrino estis diino de la tero Gaja kaj patro dio de la ĉielo Urano.

Tri fratoj Hekatonkiroj (laŭvorte *Centmanaj*) nomataj Kotoso, Briareo kaj Gieso estis senperaj gefratoj de Titanoj kaj antaŭuloj de Kiklopoj. Ili estis onidire arogantaj kaj tiel malbelaj, ke eĉ ilia propra patro ne povis ekvidi ilin. Pro tio tuj post ilia naskiĝo ĵetis ilin en profundojn de la Tero kun strikta malpermeso iradi eksteren.

Tio ilian patrinon tre ekkoleris. Petis la plej junan el Titanoj Kronon, ke li punu la patron kaj senigu lin de la regado. Krono tion faris kaj proklamis sin reganto, sed Hekatonkirojn li ne liberigis, ĉar li timis pro ilia forto.

Faris tion nur Zeŭso, kiu pli malfrue leviĝis kontraŭ la propra patro Krono. Hekatonkiroj pro tio helpis al li en batalo kontraŭ Titanoj kaj post Titana malvenko kaj ĵeto en profundaĵojn de la Tartaro fariĝis gardantoj de ilia prizono.

Pri fiziognomio de Hekatonkiroj ni ne havas precizan imagon. En la antikva tempo kaj ankaŭ en la moderna ili ne estis ie bildigitaj.

## Eksteraj ligiloj 
* Ekstraktoj el originaj grekaj fontoj (en la angla)

## Tradukfonto 
Kategorio:Estaĵoj de la helena mitologio
Virginia Beach

**Virginia Beach** estas grandurbo, fama feriurbo-banloko en Usono, en subŝtato Virginio (ŝtato). Ĝi havas la plej longan plaĝon en la mondo.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La municipo havas komunan limon kun .

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: 
* Loĝantaro:  (en 2012)
* Supermara alteco: 
* Horzono: UTC-5h (en somero UTC-4h) 
* Poŝtkodo: 
* Telefonkodo: 757
 
eta|maldekstre|200ra|
## Geografio 
eta|maldekstre|280ra|
Virginia Beach situas laŭ Atlantiko en la orienta landparto de Usono, en la sudorienta parto de la subŝtato.

## Historio 
En la nuna Virginia Beach la plej frue indianoj vivis. Britoj alvenis ŝipe en 1607 kaj ili nomis la lokon "Cape Henry". Baldaŭe kolonio formiĝis. La fervojo alvenis en 1888, tiutempe jam la banloko formiĝis. En 1906 Virginia Beach iĝis oficiale urbeto, en 1952 sendependa urbo.

## Klimato 
Virginia Beach situas en subtropika klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen. La temperaturo averaĝe varias inter 11-21&nbsp;°C. La varmo kulminas en julio averaĝe 31&nbsp;°C, la malvarmo kulminas en januaro averaĝe ĉirkaŭ frostopunkto. Jare pluvas po 1179 mm, en ĉiuj monatoj pluvas.

## Trafiko 
El Virginia Beach kuras aŭtovojo al la interno de la subŝtato, krome estas vojo laŭ la marbordo, kaj aldone vasta mara ponto ligas la urbon al la kantono Northampton, la suda parto de la duoninsulo Delmarva nordoriente. La urbego proksime havas internacian flughavenon. En la urbo aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* strando
* Virginia Muzeo de Nuntempa Arto
* Virginia Mara Scienca Muzeo
* lumturo
* festivalo Neptuno

## Ĝemelurboj 
*  Adelaide, Aŭstralio
*  Bangor, Nord-Irlando, Britio
*  Mijazaki, Japanio
*  Moss, Norvegio

## Fontoj 
* Képes Világatlasz ISBN 963 8475 38 2

Kategorio:Urboj en Virginio
Kategorio:Banlokoj
Mineralnavn

***Mineralnavn*** estas libro, konstituanta trilingvan vortaron, kun listo de mineraloj kompilitaj de Tom Arbo Høeg. Por ĉiu mineralo estas indikita : (1) la norvega nomo; (2) la Esperanta nomo; (3) la angla nomo; (4) la laŭelementa konsisto; (5) la kemia formulo de la mineralo; (6) la Dekuma klasifiko laŭ Dewey de la mineralo. La listo de la mineraloj estas alfabete klasifikita surbaze de la tri uzitaj lingvoj.

Dekum-klasifike oni diferencigis jenajn kategoriojn :    
*549.2 : Nature ekzistantaj krudaj materialoj;
*549.3 : Sulfidoj;
*549.4 : Halidoj;
*549.5 : Oksidoj;
*549.6 : Silikatoj;
*549.7 : Aliaj mineraloj (ekzemple boratoj, fosfatoj, karbonatoj, kromiatoj, nitratoj, sulfatoj).

## Vidu ankaŭ
*Fakverko:Mineralogio
*Fakverko:Lingvistiko, terminologio
* *Kemia kaj Scienc-teknika Vortaro*
*Listo de mineraloj

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

Kategorio:Mineraloj
Kategorio:Multlingvaj vortaroj
Kategorio:Sciencaj libroj
Kategorio:Scienca literaturo
Kategorio:Antverpena Lingvo-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Igor Mitoraj

**Igor MITORAJ** (naskiĝis la 26-an de marto 1944 en Oederan, Germanio) estas pola skulptisto, de 1968 kreanta ekster la limoj de Pollando (Francio, Italio).

## Vivo 
Li naskiĝis en Ercmontaro kiel filo de deportita pola deviga laboristino kaj franca militkaptito, oficiro de Fremdula Legio. Post fino de la dua mondmilito patrino kun la filo revenis al Pollando, al siaj gepatroj. Infanaĝon kaj junecon Mitoraj pasigis en Grojec (proksime al Oświęcim). Post fino de Plastik-arta Liceo en Bielsko-Biała eniris en 1963 Akademion de Belartoj en Krakovo, kie studis pentroarton sub gvido de Tadeusz Kantor. En 1968, post la studoj tuj foriris al Parizo plustudi en École Nationale Supérieure des Beaŭ Arts. Tie komencis de pentrado kaj grafikaĵoj. Li prezentis sian ekspozicion en *La Hune* en Latina Kvartalo, ligitan kun librovendejo kun la sama nomo (1976).

Unu jaron pli poste Igor Mitoraj okupiĝis pri skulptarto. Baldaŭ li ricevis proponon prepari ekspozicion por galerio ArtCurial en Parizo, gvidatan de kuzo de tiutempa prezidento de Francio François Mitterrand. Por prepari ekspoziciaĵojn al la ekspozicio li foriris por unu jaro al centro de artismaj fandejoj laborantaj kun bronzo kaj al ŝtontajlistoj laborantaj kun marmoro en Pietrasanta, en Italio. Tie estiĝis unuaj bronzaĵoj de Mitoraj kaj unuaj monumentaj skulptaĵoj de blanka marmoro de proksima Kararo.

## Malkovro de skulptarto 
De 1977 skulptaĵoj kaj desegnoj de Igor Mitoraj estis prezentitaj en 120 individuaj ekspozicioj en la tuta mondo. Liaj skulptaĵoj, ofte gigantaj, troviĝas en reprezentaj punktoj de pluraj urboj - i.a. en Parizo sur La Défense kaj en Romo, Milano, Lozano, Londono, Krakovo, Scheveningen apud Hago, en Usono kaj Japanio.

## Subĉielaj skulptaĵoj 
* Santa Cruz de Tenerife - *Per Adriane*
* Pariza kvartalo La Défense (eniro al la universitato) – *Ikaria*, *Granda toskano*, *Tyndareos*
* Olimpia Parko en Laŭzano – *Corazza*
* Piazza Monte Grappa en Romo – *Diino de Romo*
* Abuta sur Hokajdo – *Tsuki-no-hikari* (Lunlumo); la replikoj troviĝas ankaŭ en Londono (antaŭ Brita Muzeo), en Scheveningen (sur dunoj, apud muzeo Beelden aan Zeee) kaj en Poznań
* Milano – *Fontanoj de Centaŭro*
* Baziliko al Santa Maria degli Angeli e dei Martiri en Romo – pordego al la templo

Lin inspiras historio de Antikva Grekio, helena mitologio kaj verkaĵoj de Mikelanĝelo kaj Antonio Canova.

## Eksteraj ligiloj 
* Prezentado de skulptaĵoj de la artisto Arto-Galerio de Katarzyna Napiórkowska 

Kategorio:Naskiĝintoj en Germanio
7852 Itsukushima

'*7852 *Itsukushima'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Por tiu kampanjo, Tom Gehrels estis fotinta la noktan ĉielon en septembro kaj oktobro 1960 per la Schmidt-teleskopo de la Observatorio de la Monto Palomar. La geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten ekzamenis la , senditaj en Leiden, por tie trovi novajn asteroidojn.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la japana insulo Icukuŝima, proksime de Hiroŝimo. Konata kiel "unu el Trio da japanaj vidindaĵoj", la insulo estas nomita ankaŭ "*Mijaĵima''", kiu signifas "Sankteja Insulo". La origino de la sanktejo estas nekonata, sed ĝi datiĝas almenaŭ de la 6-a jarcento. Dum la 20-a jarcento ĝia konstruaĵo estis plivastigita. La sanktejo kaj ĝia grandega torijo staras en la maro je alta tajdo. En 1996 la sanktejo estis agnoskita kiel Monda heredaĵo de Unesko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
István Kovács (radioraportisto)

**István KOVÁCS** [kova:ĉ] estis rumania hungara radioraportisto, scenaristo, studaĵverkisto. Li naskiĝis en Koloĵvaro la 1-an de januaro 1919 kaj mortis en Târgu Mureș la 31-an de oktobro 2001. 
## Kariero
István Kovács diplomitiĝis pri juro kaj ŝtatscienco en Kluĵo  (1942). Li estis sekciestro de la hungara elsendo de radio Târgu Mureș (1958-79).
## Filmoj
**A két Bolyai*, dokumentfilmo (1970) 
**Emberek, házak, emlékek*, raportaĵfilmo (1971).

## Libroj
**Sipos Domokos*-monografio (1990). 
**Őrmester úr, nincs puskám!*, rememoraĵo pri la dua mondmilito,  (1992). 

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
7853 Konfuceo

**7853 Konfuceo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  ( laŭ la "*JPL Small-Body Database Browser*" ) en kunlaborado de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar (Usono) kaj de la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la "Dua Enketo pri Trojanoj" ().

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la antikva ĉina filozofo *Kǒngfūzǐ* (ĉine 孔夫子, -551 – -479), konata sub la nomoj de Konfuceo aŭ . Konfuceo estis kultita kvazaŭ dion, kaj, dum la dinastio Song, liaj reguloj de vivo influis la politikon kaj edukadon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1973
Korporacio Tōkyū

**Korporacio Tokyu** aŭ **Tokyo-Kyuko** (japane: 東京急行電鉄株式会社 [Tōkjō Kjūkō dentecu kabuŝiki-gaiŝa], angle: *Tokyu Corporation*, laŭvorte: akci-kompanio Elektra Fervojo "Tokia Ekspreso") estas granda japana privata fervoja kompanio, kies linioj situas en Tokio kaj ĝia ĉirkaŭaĵo. En Japanio la kompanio estas konata ankaŭ per sia mallongiga nomo "*Tokju Dentecu*" (東急電鉄 [Tōkjū dentecu]). La linioj de Tokju formas fervojan reton, kiu ligas la centron de Tokio kun okcident-suda parto de Tokio kaj kun gubernio Kanagavo (inkluzive de ĝia ĉefurbo Jokohamo).

## Historio 
La korporacio Tokju estas fondita la 2-an de septembro 1922 kiel "Elektra Fervojo Meguro-Kamata" (目黒蒲田電鉄 [Meguro Kamata dentecu], angle: *Meguro-Kamata Electric Railway*) kaj poste renomita al "Toki-Jokohama Elektra Fervojo" (東京横浜電鉄 [Tōkjō Jokohama dentecu]). En 1943 ĝi ricevis sian nunan nomon. Ekde 1944 ĝis 1948 al la kompanio apartenis ankaŭ linioj de jenaj nuntempaj fervojaj kompanioj: Korporacio Kejkju, Korporacio Keio kaj Elektra Fervojo Odakju. Dum tiu periodo la kompanio estis parole konata kiel "Granda Tokju" (大東急 [Dai Tōkjū]).

## Linioj 
La fervoja reto de la korporacio Tokju enhavas 7 linioj kun komuna longo 99,5&nbsp;km. Ĉiuj stacioj de la linioj situas en Tokio kaj gubernio Kanagaŭa.

Krome, la korporacio Tokju administras la linion  Kodomonokuni (linio inter stacioj  kaj  kun longo 3,4&nbsp;km) sub kontrakto kun la kompanio Fervojo Jokohama Minato-Miraj.

Image:Tokyu-EC300-3.jpg|Serio 300 de Tokju
Image:Tokyu 1000kei tamagawa line second.JPG|Serio 1000 de Tokju
Image:TOKYU 2020 SERIES 2025F 20181228.jpg|Serio 2020 de Tokju
Image:東急3000系3101編成.jpg|Serio 3000 de Tokju
|Serio 5000 de Tokju
Image:Tōkyū 9000 series Tōkyū Ōimachi Line 20180413.jpg|Serio 9000 de Tokju

## Vidu ankaŭ 
* Fervoja transporto en Japanio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo (japane, angle, ĉine, koree)
* Horaro de fervojaj linioj en Kanto: privataj (kaj metroaj) linioj  (japane)

Tokju
Tokju
Tokju
Tokju
Tokju
Sprato

alternative=Sprattus sprattus.jpg|eta|Sprattus sprattus
**Sprato** estas komuna nomo aplikita al grupo de manĝofiŝoj, kiu apartenas al la genro *Sprattus* en la familio Klupeedoj. La termino estas aplikata ankaŭ al nombro de aliaj malgrandaj spratecaj manĝofiŝoj. Kiel ĉe plej manĝofiŝoj, spratoj estas tre aktivaj malgrandaj olefiŝoj. Ili ariĝas en grandaj fiŝaroj kun aliaj fiŝoj kaj naĝas konstante la tutan tagon.[eta|300ra|dekstra|Salitaj spratoj *(Sprattus sprattus)* ĉe merkato de [Odesa, Ukrainio]]

Ili estas rekonataj ankaŭ pro sia nutra valoro, kiu enhavas altajn nivelojn de polisaturataj grasoj kiuj estas konsiderataj konvenaj al la homa dieto. Ili estas manĝataj en multaj lokoj tutmonde. Spratoj estas foje misprenataj por aliaj fiŝoj; produktoj vendataj kiel preparitaj el anĉovoj (ekde la 19a jarcento) kaj sardinoj estas foje preparitaj el spratoj, ĉar la aŭtentaj iam uzitaj estas malpli atingeblaj. Ili estas konataj pro sia milda gusto kaj estas facile misprenataj por sardinidoj.

## Notoj 
Kategorio:Klupeedoj
István Kovács (memuaristo)

**István KOVÁCS** [kova:ĉ] estis rumania hungara memuaristo. Li naskiĝis en Kolozs la 11-an de marto 1902 kaj mortis en  la -an de . 
## Kariero
István Kovács estis fer- resp. metalfandisto kaj partoprenis en la komunistan movadon. En aŭgusto 1941 li estis en la konfesiga tendaro de Szamosfalva, poste en prizono de Budapeŝto. Li liberiĝis gravmalsane. Li publikigis en *Erdélyi Magyar Szó* (1939) 
## Libroj
**Vasvirág* (Romaneca kroniko. Kv. 1970); 
**Igazság nékünk a cél* (Memoraĵoj de fermuldisto, 1973); 
**Egy parasztfiú elindul* (romano, Kv. 1977); 
**Emlékezetes ősz* (Memoraĵoj de fermuldisto, 1977).

## Fonto
*Romániai magyar irodalmi lexikon 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
7906 Melanktono

**7906 Melanktono** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la usona astronomo Tom Gehrels de la Observatorio de la Monto Palomar en kunlaborado kun la nederlandaj geastronomoj Ingrid van Houten-Groeneveld kaj Cornelis Johannes van Houten, de la observatorio de Leiden (Nederlando), en la kadro de la *Palomar–Leiden survey*.

Ĝi estis fotita de Tom Gehrels per la Schmidt-teleskopo de 122&nbsp;cm de la Monto Palomar (Kalifornio, Usono). La platoj eksponitaj dum tiu kampanjo kaj senditaj en Leiden estis ekzamenitaj de la geedzoj Ingrid kaj Cornelis van Houten dum la sekvantaj jaroj.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana teologo kaj reformaciisto *Phillipp Schwarzerd* (1497–1560), kiu verkis sub la nomo de Filipo Melanktono (aŭ *Philipp Melanchthon*).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cornelis Johannes van Houten
Kategorio:Malkovrita de Tom Gehrels
Kategorio:Malkovrita de Ingrid van Houten-Groeneveld
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1960
Certara

**Certara** estas komunumo de la Komunumaro Sonvico kaj la Distrikto Lugano en Kantono Tiĉino, Svislando. Ĝi havis 60 loĝantojn je la 31-a de decembro 2011.

## Geografio 
Certara situas en nordoriento de la Valo de Colla, proksimume 12 kilometrojn nordnordoriente de la distriktĉefurbo Lugano. La komunumo konsistas el la vilaĝeto Certara kaj kelkaj alpopaŝtejoj.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 2,73 km², de kiuj 80,2% estas kovritaj de arbaro, 12,8% servas por agrikulturo kaj 2,6% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Certara limas en nordo al Bogno, en oriento al Val Rezzo (CO, Italio), en sudo al Cimadera, kaj en okcidento al Valcolla.

## Trafiko 
La komunumo Certara situas komplete flanke de la gravaj trafikvojoj. La komunumo atingeblas nur pere de kurboriĉa flanka sakvojo, kiu suden deflankiĝas de la vojo de Maglio di Colla al Bogno.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Certara datiĝas el la jaro 1264 kiel *Certara*. La vilaĝo Certara formiĝis en la 13-a jarcento supozeble el alpopaŝtejo de la Bieno Sonvico. Ĝis 1899 la vilaĝo dependis de la paroĥo Colla, tiam ĝi sendependiĝis.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficialaj informoj pri la komunumo Certara
San Quintín (Baja California)

**San Quintín** [kintÍn] (Sankta Kvinteno) estas marborda urbo de la okcidenta marbordo de la subŝtato de Malsupra Kalifornio, Meksiko, en la municipo de Ensenada. San Quintín havas belajn strandojn kaj kelkajn lokojn por turistoj, kiuj povas ĝui el fiŝkaptado, kampado, birdumado, ondorajdado, kaj pektenokolektado. Ĝi estas ankaŭ meze de grava agrikultura areo, ĉefe por kultivado de fragoj kaj tomatoj.

La marbordo havas ankaŭ sablajn dunojn, kaj estas populara loko por ĉiaterenaj veturiloj.

La urbo estas ĉe la okcidenta marbordo de centra Kalifornia Duoninsulo, ĉe Golfo San Quintín, 300&nbsp;km sude de la internacia landlimo inter San Ysidro kaj Tijuana.

Kategorio:Geografio de Meksiko
Insuloj San Benito

eta|300px|dekstra|Insuloj Cedros kaj San Benito enBaja California

La **Insuloj San Benito** (Sankta Benedikto) kuŝas en la Pacifika Oceano ĉe la okcidenta marbordo de la ŝtato Baja California, Meksiko, je 25&nbsp;km okcidente de Insulo Cedros. Iil estas parto de la administraĵo de Insulo Cedros, nome subdivido de Ensenada (komunumo), Baja California.

La grupo konsistas el tri nefruktodonaj insuloj, kun totala areo de 3.899&nbsp;km², kaj ĉirkaŭataj de rokoj kaj algejoj. La censo de 2001 registris populacion de du en *Benito del Oeste* (Okcidenta Benito); dum la aliaj insuloj estas neloĝataj.

## Geografio kaj ekologio 
* Okcidenta Benito
* Orienta Benito
* Centra Benito

## Notoj 
## Referencoj 
*  (2007): Plant accounts: Guadalupe Island . Konsultita la 2007-OKT-10.
*  (2007): *Principales resultados por localidad 2005 (ITER) *. Konsultita la 2007-OKT-10.
*  (2004): Sector 2 - West coast of Baja California. *In: PUB153 Sailing Directions (Enroute): West Coasts of Mexico & Central America* (10th ed.): 9-18. ProStar Publications, Inc. ISBN 1-57785-559-0 PDF fulltext
*  (1907): Birds Collected by W. W. Brown, Jr., on Cerros , San Benito and Natividad Islands in the Spring of 1906, with Notes on the Biota of the Islands. *Condor* **9**(3): 77-81.  PDF kompleta teksto 

Kategorio:Insuloj en Meksiko
Condom

**Condom** []; esperante **Kondomo**; estas franca komunumo kaj subprefektejo de la departemento Gers, en la regiono Okcitanio, antaŭe Sudo-Pireneoj. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2010.

## Geografio 
eta|maldekstra|300ra|
Condom troviĝas ĉe la rivero Baïse en la nordo de la departemento Gers, ĉe la limo kun Lot-et-Garonne,  sudokcidente de Agen. La najbaraj komunumoj estas Gazaupouy, Castelnau-sur-l'Auvignon, Caussens, Béraut, Maignaut-Tauzia, Cassaigne, Larressingle et Larroque-sur-l'Osse, Lannes kaj Moncrabeau.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Gers
* Condom (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo


Kategorio:Komunumoj de Gers
Kategorio:Subprefektejoj de Francio
Nigrapuga pufino

La **Nigrapuga pufino** (*Puffinus opisthomelas*) estas specio de marbirdo de la familio de Procelariedoj. Tiu birdospecio estas 30–38&nbsp;cm granda, kun enverguro de 76–89&nbsp;cm. Iame konsiderata subspecio de la Nordmara pufino, ties fakta rilataro estas nesolvita.

Tiu specio estas pelaga, kaj loĝas en la Pacifika Oceano kaj en la Golfo de Kalifornio. Ili venas pli proksime al tero ol aliaj pufinoj, kaj tiele ili povas esti vidataj el la bordo. Ili hegemonie nestumas ĉe insuloj ĉe norda kaj okcidenta Baja California, nome Insulo Guadalupe, Insuloj San Benito kaj Insulo Natividad. Ĝi estas sufiĉe komuna ĉe la usona marbordo de centra kaj suda Kalifornio dum la plej malvarmaj monatoj de la lando.

La Nigrapuga pufino supozeble manĝas ĉefe malgrandajn fiŝojn. Tiu birdo nestumas en nestotruoj kaj kavoj; ĝi estas kolonia nestumanto.

En la pasinto, tiu birdo estis minacata de sovaĝiĝintaj katoj kaj aliaj predantoj en siaj reproduktejaj insuloj, sed la problemo ŝajne estis ege nuligita. Estas ioma perdo de birdoj pro komerca reta fiŝkaptado, kaj la specio estas klasita kiel Preskaŭ Minacata fare de la IUCN ĉefe pro necerta efiko de la etenda fiŝkaptada industrio.

## Notoj 
## Referencoj 
* Austin, Jeremy J.; Bretagnolle, Vincent & Pasquet, Eric (2004): A global molecular phylogeny of the small *Puffinus* shearwaters and implications for systematics of the Little-Audubon's Shearwater complex. *Auk* **121**(3): 847–864. DOI: 10.1642/0004-8038(2004)121[0847:AGMPOT]2.0.CO;2 HTML resumo
* 
* Carboneras, Carles (1992): 65. Black-vented Shearwater. *In*: del Hoyo, Josep; Elliott, Andrew & Sargatal, Jordi (eds.): *Handbook of Birds of the World* (Volume 1: Ostrich to Ducks): 255-256, Plate 16. Lynx Edicions, Barcelona. ISBN 84-87334-10-5
* Harrison, Peter (1983): *Seabirds: An Identification Guide*. Croon Helm, Beckenham. ISBN 0-7099-1207-2
* National Geographic Society (2002): *Field Guide to the Birds of North America*. National Geographic, Washington DC. ISBN 0-7922-6877-6
* Thayer, John E. & Bangs, Outram (1908): The Present State of the Ornis of Guadaloupe Island. *Condor* **10**(3): 101-106.  PDF kompleta teksto 

## Eksteraj ligiloj 
* Nigrapuga pufino, fotoj
* Nigrapuga pufino, fotaro  – VIREO
* Foto-Alta Rez  – southwestbirders
* Photo-High Res; Article – *"Santa Barbara County"*– Fotaro-(2004)

Kategorio:Petreloj
Kategorio:Procelarioformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Pacifiko
Pál Antal Esterházy

**Duko Pál Antal Esterházy** [esterhAzi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Esterházy Pál Antal** estis hungara ministro, diplomato, politikisto, membro de Hungara Scienca Akademio.
eta|Pál Antal Esterházy
Pál Antal Esterházy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1786 en Vieno. Li mortis la  1866 en Regensburg.

## Biografio 
Pál Antal Esterházy post lernado eklaboris en Londono kiel diplomato en 1806. Inter 1810-1813 li faris diplomatian laboron en kortego de Saksio. En 1815 li estis ĉefambasadoro en Londono. Inter 1830-1836 li gvidis diplomatian stabon de Habsburga Imperio, kie oni agnoskis sendependecon de Belgio kaj Grekio. En 1833 li komencis zorgadi pri siaj bienoj. En 1848 post la revolucio li estis ministro pri reĝaj aferoj, sed li ne apogis la liberecbatalon kaj li forlasis la politikon.

## Verko 
* *Journal sur son séjour en France* (1814)

## Fontoj 
* biografio hungare (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero E kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

Pal Antal
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Kategorio:Hungaraj diplomatoj
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj dukoj
Insuloj Copeland

La **Insuloj Copeland** estas grupo de tri insuloj en norda Irlanda Maro, norde de Donaghadee, County Down, Norda Irlando, konsista el Lighthouse, Mew kaj Copeland. Ili kuŝas ene de paroĥejo Bangor.

## Etimologio 
La nomo **Insuloj Copeland** plej verŝajne derivas el la familio Coupland, kiu setliĝis en Ards kun aliaj Normandoj en la 12a jarcento. Tiu familio havigis nomon ankaŭ al aliaj proksimaj lokoj kiaj Copeland Water ĉe Carrickfergus kaj Ballycopeland en Donaghadee.

## Faŭno kaj flaŭro 
Estas grava areo por marbirdoj kaj akvobirdoj.

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Irlando
Insulo Natividad

**Insulo Natividad** (Kristnaskinsulo) estas insulo de Pacifika Oceano je 6&nbsp;km okcidente ĉe Punta Eugenia, nordokcidenta ĉeftero de la ŝtato Baja California Sur. Je 200 metroj ĉe ties nordokcidenta pinto kuŝas Roca María ĉe , kun areo de 0.074&nbsp;km². Insulo Natividad estas separata el kontinento ĉe Punta Eugenia de la Kanalo Dewey kaj el insulo Cedros (Baja California), kiu estas je 15&nbsp;km norde, de la Kanalo Keller.

La insulo estas parto de Bahía Tortugas, nome submunicipo de Mulegé. Ĝi havas areon de 8.655&nbsp;km². Ĉe la censo de 2001, la insulo havis populacion de 384, centre en Natividad, nome komunumo de fiŝkaptistoj de haliotoj, omaroj, kaj pektenoj, ĉe la sudorienta pinto (). Konekto al kontinento faratas per malgranda flughaveno. Estas lumturo en la norda parto.

## Geografio kaj ekologio 
## Notoj 
## Referencoj 
*  (2007): Plant accounts: Guadalupe Island . 2007-OKT-10.
*  (2007): *Principales resultados por localidad 2005 (ITER) *
*  (2004): Sector 2 - West coast of Baja California. *In: PUB153 Sailing Directions (Enroute): West Coasts of Mexico & Central America* (10th ed.): 9-18. ProStar Publications, Inc. ISBN 1-57785-559-0 PDF fulltext
*  (1907): Birds Collected by W. W. Brown, Jr., on Cerros , San Benito and Natividad Islands in the Spring of 1906, with Notes on the Biota of the Islands. *Condor* **9**(3): 77-81.  PDF kompleta teksto
Agropyron

**Agropiro** (latine agropyron) estas genro de plantoj de la subfamilio de Pooideae. Ili vivas ĉefe en modera klimato.

## Priskribo 
Ili estas plurjaraj herboj kun spiko el spiketoj unuopaj sur ĉiu nodo de la akso.
Elitrigio (*Elytrigia*) kaj Elimo (*Elymus*) estas tre parencaj genroj al Agropiro.

## Ĉefaj specioj 
* *Agropyron brownei*
* *Agropyron cristatum*

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Tela botanica : Agropyron 

Kategorio:Tritikeoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro