open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Marigvano

alternative=פרט בוגר של איגואנה ימית|eta
eta|Amblyrhynchus cristatus distribution map
La **Marigvano** (*Amblyrhynchus cristatus*) estas igvano loĝanta nur sur Galapagoj kiu havas kapablon, unika inter modernaj lacertoj, loĝi kaj manĝi en la maro, kio faras ĝin marreptilio. La Marigvano povas plonĝi ĉirkaŭ 10 m en akvon. Ĝi etendiĝis al ĉiuj insuloj en la arkipelago, kaj estas foje nomata **Galapaga marigvano**. Ĝi loĝas precipe sur la rokaj galapagaj marbordoj, sed povas esti vidata ankaŭ ĉe marĉoj kaj strandoj el mangrovoj.

## Subspecioj 
Listataj laŭ alfabeta ordo.
* *A. c. albemarlensis* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Isabela Insulo
* *A. c. cristatus* Bell, 1825 – Fernandina Insulo
* *A. c. hassi* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Santa Cruz Insulo
* *A. c. mertensi* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – San Cristóbal kaj Santiago Insuloj
* *A. c. nanus* Garman, 1892 – Genovesa Insulo
* *A. c. sielmanni* Eibl-Eibesfeldt, 1962 – Pinta Insulo
* *A. c. venustissimus* Eibl-Eibesfeldt, 1956 – Española Insulo

## Bildaro 

File:Marine Iguana Isabela Elizabeth Bay.jpg|*A. c. albemarlensis*
File:Marine Iguana (A. c. cristatis), male, Fernandina Island.jpg|*A. c. cristatus*
File:Marine Iguana (A. c. hassi), male, Santa Cruz Island.jpg|*A. c. hassi*
File:Marine Iguana (A. c. mertensi), Santiago Island, Ecuador.jpg|*A. c. mertensi*
File:Marine Iguana (A. c. nanus), male, Genovesa Island.jpg|*A. c. nanus*
File:Marine-Iguana-Espanola.jpg| *A. c. venustissimus*

## Notoj 
## Bibliografio 
* Rothman, Robert, *Marine Iguana* Galapagos Pages. Rochester Institute of Technology. Konsultita la 19an de aprilo 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* Marine Iguana Podcast - Smithsonian Ocean Portal 
* Bildoj 
* Igvanoj de Galapagoj ĉe www.galapagosonline.com
* ARKive filmetoj 

Kategorio:Maraj reptilioj
Kategorio:Galapagoj
Kategorio:Reptilioj de Sudameriko
Kategorio:Neotropisa faŭno
Rozalia de Palermo

**Sankta Rozalia** estas itala sanktulino, virgulino de Romkatolika Eklezio. Ŝi estas patrono de Palermo (ankaŭ en komunumoj en Venezuelo).

Ŝi naskiĝis en Palermo en 1130, kaj mortis en 1166 apud Palermo en monto Pellegrino, eble la 4-an de septembro, laŭ aliaj fontoj jam en 1160 aŭ en 1170. Estas plia variaĵo kiu kombinas ambaŭ historiojn, kaj eble ankoraŭ estas pliaj variaĵoj. La historioj do per malsamaj vojoj venas al sama rezulto: "ĉiukaze estis miraklo".

Granda festotago estas aranĝita ĉiun jaron la , kaj pli malgranda aldona festotago okazas la . Ĝi daŭre estas grava socia kaj religia okazaĵo en Palermo.

En Hungario post la mezepoko oni petis helpon de Rozalia kontraŭ pesto. Tie kelkaj preĝejoj aŭ kapeloj dediĉitaj (ankaŭ) al Sankta Rozalia:
* Kapelo de Sankta Roĥo (Budapeŝto)
* Kapelo de Sankta Rozalia (Esztergom)
* Kapelo de Sankta Rozalia (Szeged)
* Kapelo de Sankta Roĥo (Dunaföldvár)

## Referencoj 
### Tekstaj piednotoj 
### Kromaj fontoj 
* en la retejo lexikon.katolikus.hu ()
* en la retejo *szeged.varosom.hu*, en 2024 ne plu atingebla, sed jen arkivigita en februaro 2023, pri la kapelo en Szeged (same )
* la koncerna teksto en la angla vikipedio je la stato de la 21-a de oktobro 2012 

Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Italaj sanktuloj
Kategorio:Palermo
Mokopane

'*** (ĝis 2003 **Potgietersrus**) estas grandurbo en Sudafriko, en Provinco Limpopo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 66&nbsp;km²
* Loĝantaro: 101.922 (en 2012)
* Supermara alteco: 1130 m
* Horzono: UTC +2 h
* Telefonkodo: +27(0)15

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la norda parto de la lando proksime de Polokwane. **Pretorio** troviĝas 278, Emalahleni 287, Johanesburgo 335, Bloemfontein 706, Durbano 756, Port Elizabeth 1232, Kaburbo 1566 km.

## Historio 
Arkeologoj trovis restaĵojn de antaŭhomo en la proksimaj kavernoj en 1947.  establiĝis en 1858 kaj nomita pri buro Piet Potgieter, kiu pli frue en la proksimo murdiĝis kun aliaj homoj. Tamen estis tie vilaĝo **Vredenburg**, kiu prenis la nomon "Pieter Potgietersburg". En 1860 pro malario la loĝantoj forlasis la urbeton, sed ĝi refondiĝis en 1890. En 1904 la urbo ekuzis la pli mallongan loknomon **Potgietersrust**. En 1935 la urbo fariĝis komunumo kaj ekde 1939 ĝi portis la nomon **Potgietersrus*'. En 1999 proksima vilaĝo aliĝis al la urbo.

## Ekonomio 
La Mokopane-areo estas unu el la plej riĉaj agrikulturaj areoj de Sudafriko produktante tritikojn, tabakojn, kotonojn, maizojn, arakidojn kaj citrusojn. Oni bredadas ankaŭ bovojn. La areo estas riĉa je mineraloj kun la minado de platenoj kaj granitoj. En la nekulturitaj teroj precipe akacioj kreskas.

Precipe ndebeloj vivas en la areo.

## Trafiko 
El  ĉefvojoj kuras al Pretorio, Middelburg, Zimbabvo kaj Bocvano.

## Klimato 
 havas subtropikan klimaton. La averaĝa temperaturo varias inter 15-22 °C. La varmo kulminas en januaro kaj malkulminas en julio. Jare pluvas po 594 mm. La pluvo kulminas januare kaj malkulminas julie.

## Vidindaĵoj 
* historia muzeo Arend Dieperink
* tombo de familio Potgieter

## Fontoj 
* angla kaj franca Vikipedioj
* loĝantaro
* mapo, distancoj
* vetero

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko
Itala aŭtovojo A3

La **itala aŭtovojo A3** estas parto de la reto de italaj aŭtovojoj. La vojo ligas la urbojn Napolo kaj Reggio di Calabria de suda Italio, en direkto pli-malpli nord-suda, kaj estas daŭrigo de la itala aŭtovojo A1, kiu de nordo ligas la urbojn Milano, Bolonjo, Florenco, Romo kun Napolo: kune ambaŭ vojoj en la itala lingvo havas la nomon *Autostrada del Sole* - "aŭtovojo de la suno". Suma longo estas 494 kilometroj. Gravaj urboj de la voja itinero krom la du menciataj finvojaj lokoj estas Pompejo kaj Salerno, Cosenza kaj Vibo Valentia.

La vojo estas parto de la eŭropa ŝoseo . En Reggio di Calabria ĝi konektiĝas al la vojo RA4, parto de la eŭropa ŝoseo .

[eta|600px|maldekstra|suda finaĵo de la vojo en [Reggio Calabria]]

Kategorio:Aŭtovojoj en Italio
Kapelo Sankta Rozalia (Szeged)

**Kapelo de Sankta Rozalia** estas grekokatolika centro kiel paroĥa preĝejo en Hungario, en urbo Szeged.

## Historio 
La unua vota kapelo konstruiĝis en 1739 post malgranda epidemio pri pesto. La preĝejeto iĝis grava por la loĝantoj, oni aranĝis kermesojn la 2-an de julio. Oni ofte vizitis ĝin en la 19-a jarcento dum epidemioj pri ĥoleroj. En 1879 la granda inundo kaŭzis damaĝojn, tial oni malkonstruis ĝin kaj en la proksimo oni rekonstruis pli novan kapelon inter 1881-1883. Baldaŭe alvenis multnombre grekokatolikanoj, kiuj ricevis tiun kapelon en 1921. Pro konstruado de Vota Baziliko-Katedralo oni denove malkonstruis la kapelon kaj oni rekonstruis ĝin en 1929 en alia loko, kie ĝi iĝis iom pli granda. En 1939 ĝi ricevis la rangon de paroĥa preĝejo. En 1969 oni metis novajn benkojn. La kapelo-preĝejo renoviĝis en 1997.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo havas turon en mezo de la fasado. Sub la turo ĉefenirejo situas. Post la turo la ĉefnavo sekvas, en la alia flanko estas ankaŭ kruconavo. Fine sanktejo estas videbla. Interne sur la baldakeno fresko pri Kristo estas videbla. La altaro venis el kapelo postinunda.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio
* hungare 
* hungare kun fotoj 

Szeged
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Rozalia
Kategorio:Szeged
Szeged
Autostrada del Sole

**Autostrada del Sole** - "aŭtovojo de la suno" - estas la itallingva nomo de du (laŭ origina numerigo tri) aŭtovojoj, kiuj en nord-suda direkto kondukiĝas tra la ŝtato Italio. Temas pri la 

* 20px aŭtovojo A1 Milano - Bolonjo - Florenco - Romo - Napolo
** *Raccordo Autostradale* Peruĝo - Bettolle
** *Raccordo Autostradale* Florenco - Sieno
** *A1 direkto norda* Romo - A1
** *A1 direkta suda* Romo - A1,
* laŭ origina nomo la A2, eksnomo de la aŭtovojo Romo - Napolo, hodiaŭ parto de la A1, kaj la
* 20px aŭtovojo A3 Napolo - Reggio di Calabria.

Je tre granda parto la *Autostrada del Sole* estas parto de la eŭropa ŝoseo .

]]

Kategorio:Aŭtovojoj en Italio
László Kalmár (matematikisto)

**László KALMÁR** [lAslO], hungare **Kalmár László** estis hungara matematikisto, profesoro, membro de Hungara Scienca Akademio. Lia filino estis Éva Kalmár.
[eta|Reliefo pri [László Rédei, László Kalmár kaj Béla Szőkefalvi-Nagy]]
László Kalmár naskiĝis la  1905 en Edde-Alsóbogát (tiutempe unueca vilaĝo). Li mortis la  1976 en *Mátraháza* (nuntempa apartenaĵo de Gyöngyös).

## Biografio 
László Kalmár frekventis universitaton en Budapeŝto, poste li doktoriĝis en 1927. Poste tuj li eklaboris en universitato de Szeged, kie li laboris kun Frigyes Riesz kaj Alfréd Haar. En 1944 li estis preskaŭ deportita. Post la 2-a mondmilito li daŭris la instruadon ĝis la emeritiĝo en 1975. Ekde 1964 li uzis jam komputilon en la universitato. Li okupiĝis precipe pri analitiko kaj kibernetiko.

Li redaktis diversajn fakrevuojn, kie li verkis artikolojn ankaŭ france kaj angle. Li ricevis premion Kossuth en 1950, inter 1936-1976 ankaŭ aliajn premiojn.

## Memorigiloj 
* kibernetiko instituto en Szeged prenis la nomon "Kalmár László", same mezlernejo en Budapeŝto
* ĉiujara matematika konkurso por lernantoj
* memortabuloj en Szeged kaj Budapeŝto

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Benedikto la 8-a

Papo **Benedikto la 8-a**, naskiĝis kiel Teofilakto la 2-a, dua filo de grafo Gregorio, apartenis al nobela familio de la Grafoj de Tuskolo, same kiel la antaŭulo kaj onklo, papo Benedikto la 7-a (974-983). Se duba restas la ebla parenceco de la papoj Hadriano la 1-a, Hadriano la 3-a kaj Serĝo la 3-a kun la Grafoj de Tuskolo, certas ke almenaŭ aliaj tri membroj de tiu familio estis aligitaj al la pontifika seĝo: papo Johano la 19-a, Benedikto la 9-a, kaj la kontraŭpapo Benedikto la 10-a.

Al li estis oponigita la Kontraŭpapo Gregorio la 6-a, kiu lin devigis forkuri el Romo.

Tiu kontraŭpapo Gregorio estis apogita de la familio Krescencoj, kiu jam antaŭe estis sukcesinta elektigi la lastajn tri papojn, nome Johano la 17-a, Johano la 18-a kaj Serĝo la 4-a; nun kun la morto de papo Serĝo kaj de ilia familiĉefo Johano Krescenco la 3-a, ili sin vidis forprenita, interprene de Tuskula Grafoj, la povon sukcesigi por sia proponita kandidato.

Johano Krescenco la 3-a forpasis la 18-a de majo: li apenaŭ sukcesis proponi sian kandidaton, sed jam la “Tuskulanoj” altrudis sian kandidaton kaj la morto alveninta tuj post igis senutilaj liajn klopodojn. Estis ankoraŭ viva la onklo de Johano Krescenco la 3-a (+1020); sed tiu jam de antaŭ la morto de la nevo perdis ĉiun influkapablon.
Papo Gregorio la 6-a, unua, helppetis al Henriko la 2-a de Germanio tiama imperiestro de la Sankta Romia Imperio, sed Henriko, post dekomenca bonakcepto por Gregorio, fine rekonis la kanonikecan elekton de Benedikto la 8-a; du jarojn pli malfrue, en 1014, Benedikto kronos Henrikon imperiestro, kion fari ekpretiĝus ankaŭ Gregorio la 6-a.

Dum la papado de Benedikto la 8-a Saracenoj daŭrigis siajn atakojn sur la eŭropaj orientaj marbordoj sukcesante krei establiĝon en Sardio. Ankaŭ la Normandoj komencis establiĝi en Italio samepoke. Papo Benedikto, kune kun Henriko, kunigis koncilion en Pavio (1022) kie estis promulgitaj dekretoj por la reformo de la klerikara stato: oni insistis aparte sur klerika senedzineco.

Estis ankaŭ redekretitaj normoj por malkutimigi simonion kaj la duelon tiam vaste praktikatan.

## Notoj 
## Aliaj projektoj 
Category:Benedictus VIII http://commons.wikimedia.org/wiki/Category:Benedictus_VIII?uselang=it. Wikimedo Commons

Kategorio:Papoj
Kategorio:Grafoj de Tuskolo
Cassin

**Cassin** povas rilati al::
## Familinomoj 
* Barbara Cassin (1947-), franca filozofino.
* Jean-Emmanuel Cassin (1980-), franca ludanto de rugbeo 13 kaj de rugbeo 15.
* John Cassin (1813-1869), usona ornitologo.
* René Cassin (1887-1976), ĉefa iniciatinto kaj redaktoro de la Universala Deklaracio de Homaj Rajtoj; en 1968, li ricevis la Nobel-premion pri paco. 
* Riccardo Cassin (1909-2009), itala alpisto, kiu sukcesis grimpi la unuan vojon de la roka sprono *Walker* sur la montaro de *Grandes Jorasses* in la Alpoj. 
* Stephen Cassin (1783-1857), oficiro de la Usona mararmeo, kies nomo estis elektita al du usonaj destrojeroj kaj al *Fort Cassin*.

## Toponimoj 
* Cassine estas itala komunumo de la provinco de Alessandria en la regiono Piemonto.
* Cassino estas itala urbo de la provinco de Frozinono en la regiono Latio.
* Monte Cassino (france *Mont Cassin*) estas monteto (516 metrojn alta) lokata en Italio, inter Romo kaj Napolo.

* *Mont Cassin*, lokata sur la komunumo de *Monlaur-Bernet*, estas la supro (377 metrojn alta) de la departemento Gers en Francujo. 
* *Fort Cassin*.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cassini

Kategorio:Apartigiloj
Kapelo Sankta Rozalia (Esztergom)

**Kapelo de Sankta Rozalia** estas historia monumento en Hungario, en urbo Esztergom.

## Historio 
Oni supozas, ke en tiu loko jam en la mezepoko kapelo estis. En la 18-a jarcento en la urebo oni konstruis 8 kapelojn, inter ili ĉi tiun kapelon. Ĝi estis konstruita 1736. Post jardekoj dokumento mecias apude ankaŭ skulptaĵon pri Sankta Floriano. La kapelo renoviĝis en 2008.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola inter arboj kaj ĝi estas tre simpla kaj malgranda. Antaŭ la enirejo estas ŝtuparo. La kapelo havas pseŭdoturon kaj unusolan navon. Sub la turo la enirejo situas. Interne la plafono estas ebena. La mebloj venis el la 18-a jarcento, sed la bildoj estis pentritaj jam en la 20-a jarcento.

En la proksimo fera kruco situas ekde 1846.

Kermeso de la kapelo okazas la 3-an de septembro.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Esztergom
Kategorio:Preĝejoj sub patroneco de Sankta Rozalia
Kategorio:Esztergom
Sankta Rozalia
Cercis siliquastrum

***Cercis siliquastrum***, esperante **Judas-arbo**, estas malgranda decidua foliarbo de Sudeŭropo kaj Sud-Okcidenta Azio konata pro sia abunda produktado de profunde rozkoloraj floroj printempe. Ĝi estas la eŭropa ano de la genro *Cercis* (esperante **cercido**), kiu entenas entute dekon da specioj, ĉefe amerikaj kaj ĉinaj.

## Priskribo 
maldekstra|eta|Floroj burĝonigantaj de aĝa ligno
eta|Tronco y corteza.
Tiu specio formas malgrandan arbon ĝis 12 metrojn altan kaj 10 metrojn larĝan.

La profunde rozkoloraj floroj estas produktataj sur unujara aŭ pli aĝa ligno, inkluzive de la trunko, en malfrua printempo (trunkoflorado). La folioj ekaperas baldaŭ post kiam la unuaj floroj aperas. Ili estas korformaj kun malpinta apekso, kiu foje havas malprofundan noĉon ĉe la pinto. La arbo produktas longajn platajn guŝojn kiuj pendas vertikale. La floroj estas manĝeblaj kaj laŭdire havas dolĉ-acidan guston.

## Taksonomio 
[eta|230px|dekstra|[Botanika ilustraĵo de 1891]]
La specio unue estis priskribita en 1753 fare de Linné, kiu donis al ĝi la nomon *siliquastrum* derivitan de la latina vorto *siliqua*, kiu signifas guŝo.

## Distribuo kaj ekologiaj aspektoj 
eta|dekstra|Floroj kaj guŝoj
[eta|*Cercis siliquastrum* - [Muzeo de Tuluzo]]
dekstra|eta|La kulturvario 'Alba'
[dekstra|eta|[Psilidoj (*Cacopsylla pulchella*) sur Judas-arba folio]].

La florojn polenas abeloj, altiritaj de nektaro. Poleno de la elstarantaj stamenoj estas deponita sur la korpo de la abelo kaj portita al stigmo de alia floro.

## Kultivado 
La specio preferas profundajn, bone drenatajn grundojn kaj situon en plena suno aŭ parta ombro.
* "Alba" - blankaj floroj 

## Kulturaj referencoj 
* The Judaas Tree (Jonathan Creek)
* *Flowering Judas* de Katherine Anne Porter
* Fikcie uzita por veneni La Doktoron en la epizodo de Doktoro Who " Let's Kill Hitler (2011),
* En la kvara epizodo de la kvina sezono de la televida serio True Blood de HBO, la gvidanto de la vampiroj, Roman, uzas pikbastonon faritan el *Cercis siliquastrum* por trabori alian vampiron.

## Referencoj 
* Internacia Guŝo-Datumbazo & Information Service (ILDIS): *Cercis siliquastrum*
* The Royal Horticultural Society (La Reĝa Hortikulturasocio): *Circus siliquastrum** Naturfloroj de Israelo: Judaso-arbo 

## Eksteraj ligiloj 
* La biblioteko de Dr. PI bloobookoj

## Fonto 
Kategorio:Arboj
Kategorio:Fabacoj
Zébulon (metroo)

eta|dekstra|250ra|Antaŭo de Zébulon
eta|dekstra|250ra|Flanko de Zébulon
La **Zébulon** estas la dua prototipo de la serio MF 67 de Metroo de Parizo, liverita en majo 1968.

Ties aparta aspekto, sola vagonaro tute el ondumita rustorezista ŝtalo de la veturanta materialo de la RATP, ŝuldigis al ĝi la kromnomon de *«&nbsp;Zébulon&nbsp;»*.

Teĥnike tre proksima al MF 67 A2, ĝi havis framojn de apartaj formoj kaj dimensioj, kio ne faciligis la prizorgon, kio klarigas ties elservigon el komerca servo.

Ĝi posedis ses framojn el kiuj kvin mortorvagonoj, sed ĉiam veturis en formiĝo de kvin motorvagonoj, konsekvence kun plena adhero. Ĝi estis ekipita de dumotoraj boĝioj. Ĝia konsisto estis M.10003 + N.11003 + NA.12002 + N.11004 + M.10004.

Ĝi estis atribuita al linio 3, poste al linio 7, fine al linio 9, antaŭ ol esti parkita komence de la 1980-aj jaroj, poste transdonita al Centro de instruado al stiristoj.

Post preskaŭ 30 jaroj da servado en tiu centro, ĝi estis feraĵita komence de 2011. Malgraŭ ties unikaj karakterizaĵoj (framoj el rustorezista ŝtalo), ĝi ne estis konservita de RATP. Ekde tiam, la Centro de instruado al stiristoj nur posedas iujn MF 67 E devenantaj de linio 2.

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Parizo
* Listo de metrostacioj de Parizo
* RATP

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Veturanta materialo de la metroo de Parizo
Geraldine Mucha

**Geraldine Mucha** fraŭlinnome Thomson (naskiĝis la 5-an de julio 1917 en Londono, mortis la 12-an de oktobro 2012 en Prago) estis skota komponistino. Muzikon ŝi komencis lerni kun sia patro, poste ŝi studis komponadon ĉe Benjamin Dale kaj Allan Bush en Reĝa Akademio de Muziko en Londono. Ŝi edziniĝis al ĉeĥa verkisto Jiří Mucha (filo de la pentristo Alfons Mucha) kaj havis kun li filon en 1948. Post 1945 ŝi vivis daŭre en Prago. En 1992 ŝi estigis en Prago Fondaĵon de Mucha.

## Verkaro 
### Elektitaj verkoj 
* *Nausica*, baleto, 1942
* *Makbeto*, baleto, 1965
* *Fantazio*, 1946
* *Bildoj el Šumava*, simfonia serio, 1952
* *Pianokonĉerto*, 1960
* L*a Tempesto*, uverturo por orkestro, 1964
* *Arĉkvartetoj*, 1941, 1962, 1988
* *Disigo kaj Incitetado*, por piano 1942
* *Sonatoj por violono kaj piano*, 1947, 1961
* *Pianomuzikaĵoj por infanoj*, 1953
* *16 Varioj je skota popolkanto*, por piano, 1957
* *Marscenoj*, por violono kaj piano, 1958
* *Noneto*, 1959, 1982
* *Sonetoj de Shakespeare* parolanto, fluto, kaj harpo*, 1961
* *Alta Kanto de Salomono por parolanto, fluto, kaj harpo*, 1963
* *Serenado por blovkvinteto*, 1964
* *Muziko por harpo kaj piano*, 1990
* *Tomba surskribo* (memore al Jiří Mucha), por arĉkvinteto kaj hobojo, 1991
* *Pianotrio*, 1995
* *Kolekto de ĉeĥaj kaj slovakaj kantoj por baritono kaj piano*, 1943
* *Popolaj lulkantoj*, 1952
* *Du korusoj por virinaj voĉoj*, 1956-1958
* *3 vintraj kantoj* por soprano, baritono kaj piano, 1975
* *Kantoj de John Webster por soprano kaj orkestro'' (ankaŭ versio por hobojod'amore, klaviceno, kaj por piano, 1975-1988
* *5 kanzonoj de Antonio Machado* por soprano kaj 7 solinstrumentoj, 1980-aj jaroj
* *Sonetoj de Hawthornden* por soprano, hobojo, kaj arĉkvinteto, 1990
* *Tomba surskribo* por hobojo kaj arĉkvinteto, 1991

## Eksteraj ligiloj 
* Pri G.Mucha en Listo "Virinoj en ĉeĥa muziko"
* Programo pri G.Mucha en Ĉeĥa Radio
* Artikolo pri G.Mucha en la gazeto *Independent* 

### Muzikregistraĵoj 
* Svito el la baleto *Makbeto* la 1-a parto
* Svito el la baleto *Makbeto* la 2-a parto
* Trio por blovinstrumentoj
* *"Por Erika"* por vilonĉelo kaj piano

Kategorio:Skotaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Ĉeĥaj komponistoj
Kategorio:Britaj muzikpedagogoj‎
Kategorio:Skotaj komponistoj
Branĉoflorado

En botaniko, **branĉoflorado** estas la produktado de floroj sur la branĉoj de planto. La ekvivalenta kondiĉo por la trunko de la planto estas konata kiel trunkoflorado.

## Fonto 
Kategorio:Floroj
Trunkoflorado

[eta|Floroj kreskantaj de malmola ligneca horizontala arbotrunko. *[Syzygium moorei*, Aŭstralio]]
[dekstra|eta|200ra|[jakvoj rekte sur la trunko]]
**Trunkflorado** estas botanika esprimo rilatanta al plantoj kiuj floras kaj fruktas de siaj ĉefaj tigoj aŭ lignecaj trunkoj prefere ol de novaj tigoj kaj ŝosoj. Tio povas permesi al arboj esti polenitaj aŭ havi siajn semojn disigitaj per bestoj kiuj ne povas grimpi aŭ flugi. Plantoj povas anstataŭe havi fruktojn kiuj falas de la kanopeo kaj maturiĝas nur post kiam ili atingas la grundon, alternativa "strategio" al trunkoflorado.

## Ekzemploj 
* Syzygium moorei el Aŭstralio
* Kakao
* *Callistemon*
* Ĉempedako
* *Cercis siliquastrum*
* Ĵabutikabo
* Jakvo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Branĉoflorado (ramiflorio)

## Eksteraj ligiloj 
* The Truth About Cauliflory (La Vero pri Trunkoflorado) 
* Cauliflory in Malaysian Rainforest Trees (Trunkflorado en malajzia Pluvarbaro)

* 

Kategorio:Plantomorfologio
Kategorio:Botaniko
Mátyás Gáll

**GÁLL Mátyás** [ga:l mAtjAŝ] estas rumania hungara memuaristo. Li naskiĝis en Deva la 8-an de januaro 1920.
 
## Biografio
Mátyás Gál devenis el bonstata komercista familio. De aŭtuno 1938 ĝis somero 1940 li laboris en Tekstilfabriko de Lugoj, kie li provis organizi strikon kaj tial oni maldungis lin. Post la aligo de Nord-Transilvanio al Hungario, li propagandis kontraŭ la decido de Vieno. En printempo de 1941 oni arestis lin kaj oni kondamnis al trijara prizono. En 1942 oni deportis lin al Transnistrio en kaptitejon de Vapnarka kaj de tie post unu jaro oni transportis lin en prizonon de Râbnița, kaj li mirinde travivis la amasbuĉon de 18-a kaj 19-a de marto 1944. De 1955 li laboris ĉe la rumana presagentejo Agerpress. En 1969 li elmigris en FRGon, kie li vivas en urbo Offenbach.
  
## Libroj
**A remény rejtett szépségeiröl*, Duna, 2008; 
**Mészárlás*, 1956;
**Vízválasztók*, 2001.
 
## Fonto
*Biografiaj indikoj 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
György Nonn

**NONN György** dro estis hungara juristo, politikisto. Li naskiĝis en Biharcsanálos (Rumanio) la 9-an de januaro 1918 kaj mortis en Budapeŝto la 17-an de novembro 2007. 
## Biografio
György Nonn de 1936 pristudis juron en Kluĵo, li fariĝis ano de la rumana komunista partio. De 1944 li vivis en Budapeŝto, de 1945 li estis parlamentano, inter 1952-1956 vicministro pri kulturo, en 1956 la plej supra prokuroro de Hungario, de 1957 vicdirektoro, de 1983 ĝis 1987 direktoro de la libroeldonejo Kossuth Könyvkiadó. 
## Libro
**Magyar sorsfordulók*, Budapest, 1983.
## Fonto
*Hungara vikipedio

Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj prokuroroj
Agla fregato

La **Agla fregato** aŭ **Ascensiona fregato** (*Fregata aquila*) estas birdo el la familio de Fregatedoj kiuj reproduktiĝas nur en la malgranda Boatvanbirda Insulo ĉe Ascensiono en tropika Atlantika Oceano. Ĝi iam reproduktiĝis en la pli granda insulo, sed ĝi iĝis formortinta pro la agado de enmetitaj katoj, brunaj ratoj, kaj homa persekutado.

Ili reproduktiĝis sur la rokaj deklivoj de Boatvanbirdo. Kiel ĉe aliaj fregatoj, ties movoj for de la reprodukta sezono estas malmulte konata pro identigaj problemoj ene de tiu malfacila grupo, sed ĝi loĝas ĉe Okcidenta Afriko.

Fregato troviĝanta mortonta en 1953 en Tiree, Skotlando, estis identigita tiam kiel Grandioza fregato sed ĝi estis re-ekzamenita en 2002 kaj rezultis Agla fregato.

Ili manĝas fiŝojn kaj similajn surfacajn predojn kiaj malgrandaj testudoj.

Tiu specio estas tre simila al aliaj fregatoj kaj similargranda al ĉiuj escepte la Malgranda fregato. Ĝi havas blankan akzelan areon, kaj junuloj montras blankan kapon, kaj distingan blankan malantaŭan kolon sen ruĝec-bruna nuanco. Ĝi havas brunan brustobendon. Kiel ĉe aliaj fregatoj, la forko estas vostoforma, fajna kaj longa, la flugiloj tre longaj kaj kun formo de litero W. La beko estas longa, kurbeca kaj kun tre markata hoko pinte.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* BirdLife Species Factsheet.

Kategorio:Fregatoj
Kategorio:Fregatedoj
Kategorio:Suloformaj
Kategorio:Marbirdoj
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Ascensiono
Gregorio la 6-a (kontraŭpapo)

**Kontraŭpapo Gregorio la 6-a** estis neoficiala papo de la katolika eklezio.

## Biografio 
**Kontraŭpapo Gregorio la 6-a** estis neoficiala papo de la katolika eklezio. Li tiel eksidiĝis sur la seĝo de Sankta Petro: post la morto de papo Serĝo la 4-a, *"iu ulo Gregorio"* ekoponis al la partio de la Tuskuloj (aŭ “Teofiloj”), kiuj estis kanonike nomumantaj papo Benedikton la 8-an, tuj antaŭe elektita papo kun la nomo de “Gregorio la 6-a”, subtenite de la nobelara familio de Krescencoj kiuj, per la influo de la patricio Johano Krescenco la 2-a kiu tuj poste mortis, eble sukcesis influi frakcion de elektantoj.

Dekomence li sukcesis forkurigi la ĵusan elektitan kanonikan papon, nome Benedikto la 8-a, sed neklaraj cirkonstancoj lin devigis forlasi Romon. Tiam Gregorio iris al Germanio (decembro 1012) kie li helpopetis al Henriko la 2-a, imperiestro de la Sankta Romia Imperio. La imperiestro dekomence promesis konsidere pritrakti la kazon kaj kribri la kanonan leĝon senneglektante, tamen, la roman tradicion, sed fine senigis lin je liaj papaj blazonoj kaj aŭtoritate ordonis forlasi ĉiun pretendon sur la papado. Post tiu epizodo la fontoj ne pli informas pri li.

Rilate la laŭleĝecon de la nomumo de Gregorio, rimarkendas ke li estis la unua proklamita posteulo de Serĝo la 4-a kaj ke la papproklamado de Benedikto la 8-a estis posta. Efektive, la Katolika Eklezio rekonas ke katoliko povas fariĝi papo laŭleĝa ankaŭ se pere de neleĝaj manovroj, eĉ per simonio, pro la principo de la posedo: en la historio troviĝas diversaj kazoj similaj en kiuj la eklezio rekonis valida la elekton.

Kurioze, ankaŭ Johano Graziani, kiu kelkajn dekojn poste estis elektita papo kun la sama nomo de la kontraŭpapo, akiris la papadon danke al simonio, asertante ke mem sin sentis morale devigita forpreni la papadon al papo Benedikto la 9-a, juĝata morale netaŭga al la alta ofico: papo kiu tion akceptis kontraŭ kvanto da oro. Nu, tiu simonia papo, kiu aĉetis la papadon, estas taksata vera papo malgraŭ simonio.

Se li estas ekskluzivita el la oficiala listo de papoj Listo_de_papoj, tio povas dependi el la fakto ke eble li estis elektita de ebla malplimulto aŭ pro la fakto ke post la malakceptiĝo ĉe la imperiestro Henriko li fakte elsceniĝis. Konsiderindas, tamen, ke tiu oficiala listo estas, ĉiukaze, nura memoraĵo fundita sur malmultaj fontoj.

Ĉiuj lin akuzantoj, tamen, unuanime konvenas ke rilate la katolikan doktrinon la kontraŭpapo estis ĉiam en la ortodoksio.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newadvent.org/cathen/02428e.htm Papo Benedikto la 8-a en The Catholic Encyclopedia
* http://www.newadvent.org/cathen/06791b.htm Kontraŭpapo Gregorio la 6-a en The Catholic Encyclopedia

## Bibliografio 
* Friedrich Wilhelm Bautz: Gregor VI.. en: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL). Band 2. Bautz, Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8, Sp. 309.

Kategorio:Kontraŭpapoj
Post Lucía

***Post Lucía*** (originala hispanlingva titolo: Después de Lucía) estas meksika filmo (dramo), kiun reĝisoris Michel Franco. En majo 2012 ĝi ricevis premion ĉe la Festivalo de Cannes en la sekcio Certa Rigardo. La premiera prezento en Meksiko okazis vendrede je la 19-a de oktobro 2012. 

## Historio 
La historio priskribas la rilaton inter Roberto (Hernán Mendoza) kaj sia 17-jara filino Alejandra (Tessa Ía). Roberto estas deprimita pro la perdo de sia edzino ĉe trafikakcidento kaj decidas foriri de Puerto Vallarta kaj translokiĝi al la urbo de Meksiko. Alejandra volas helpi al sia patro, sed en la nova lernejo de Alejandra la situacio estas malfacilega: Ŝi fariĝas viktimo de lerneja persekuto kaj de ĉikanado flanke de la novaj kunlernejanoj. Ŝi decidas esti forta "prenante" la rolon de la patrino kaj diras nenion al la patro por protekti lin. 

## Reĝisorado
La reĝisoro de la filmo estis Michel Franco.

## Rolantoj 
* Tessa Ía (Alejandra)
* Hernán Mendoza (Roberto)
* Gonzalo Vega Sisto
* Tamara Yazbek Bernal
* Paloma Cervantes
* Juan Carlos Barranco
* Francisco Rueda
* Diego Canales

### Protagonistino: Tessa Ía
La ĉefrolistino estas Tessa Ía González Norvind, kiu reprezentas al Alejandra, la knabino kiu estas la viktimo de lerneja persekuto. Temas pri la filino de la meksika aktorino Nailea Norvind, Tessa Ía antaŭe aktoris en la meksika filmo "Fajro"  *Fajro* (hispanlingve: "Fuego", reĝisorita de Guillermo Arriaga Jordán

### Pri Hernán Mendoza
Hernán Mendoza, kiu reprezentas al Roberto, la patro de Alejandra, laboris por la televido kaj en diversaj filmoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Retpaĝo de la filmo en Facebook ()
* Oficiala retpaĝo de la filmo  ()

Kategorio:Meksikaj filmoj
Tiree

**Tiree** (en skotgaela **Tiriodh**}, {prononce ˈtʲʰiɾʲəɣ) estas plej okcidenta insulo de Proksimaj Hebridoj de Skotlando. La malalta insulo, sudokcidente de Coll, havas areon de 7,834 ha kaj populacion de ĉirkaŭ 800. La tero estas tre fruktodona, kaj malgrandskala agrikulturo, kun turismo, estas la ĉefaj fontoj de dungado por la insulanoj. Tiree, kun Colonsay ĝuas relative altan totalon de sunlumaj horoj dum fino de printempo kaj komenco de somere kompare kun averaĝo por la Unuiĝinta Regno. Tiree estas populara vel-tabuladejo kaj estas proponata loko por ĉeborda ventelektrejo.

## Referencoj
Kategorio:Geografio de Skotlando
Kategorio:Insuloj en Britio
Prabhat Ranjan Sarkar

**Prabhat Ranjan SARKAR** (naskiĝis la 21-an de majo 1921, mortis la 21-an de oktobro 1990), barata filozofo, socia revoluciulo, poeto, lingvisto. Konata kiel **Sri Anandamurti**, spirita instruisto de tantrismo kaj jogo, fondinto de internacia organizaĵo Ananda Marga.

## Fruaj jaroj 
Prabhat Ranjan Sarkar naskiĝis en Jamalpur, en Biharo. Jam de infaneco estis konsiderata mistikulo. Tiam li dum multe da tempo praktikis meditadon.

En 1939 komencis studi en Vidyasagar College en Kolkato. Tiam li ankaŭ inicis sian unuan disĉiplon pri tantrisma jogo, kies praktikoj estas profunde spiritaj kaj malgraŭ kelke da miljaroj de tradicio estis adaptitaj al ĉiam ŝanĝiĝantaj bezonoj de la nuntempa homo. La unua inicinto estis krimulo Kaliĉaran, kiu tiam forlasis sian ĝisnunan vivon kaj eniris spiritan vojon. Li ankaŭ ŝanĝis sian nomon al Kalikananda.

Ĝis 1955 P. R. Sarkar pasigis ordinaran vivon. Li laboris kiel fervoja oficisto en Jamalpur, samtempe instruante filozofion kaj inicante laŭvicajn disĉiplojn. Tiam li oficiale fondis Ananda Marga (laŭ sanskrito – "Vojo de Feliĉego") – socian-spiritan organizaĵon, kies premiso estas "memrealiĝo kaj servo al aliaj". En 1962 P. R. Sarkar inicis la unuan instruiston – personon konantan pli superajn praktikojn de tantrismo, povantan instrui praktikadon de jogo. En 1966 kreis monaĥan regulon, danke al kiu multaj instruistoj dediĉis sin tute al laboro por la organizaĵo. Tiujare li forlasis la urbon kaj foriris al Anandanagar en Okcidenta Bengalio.

## Eksteraj ligiloj 
* Prabhat Samghita

Kategorio:Barataj verkistoj
Kategorio:Barataj filozofoj
6356 Tairov

'*6356 *Tairov'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la armena vinkultivisto kaj vino-sciencisto Vasilij Egoroviĉ Tairov (cirile: *Василий Егорович Таиров'', 1859–1938) verkinto de unu fama katalogo pri vinoj (inklude la imitaĵojn) kaj fondinto de la unua rusa instituto de esploro pri vinkultivado apud Odeso.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Bruna rato

La **Bruna rato**, **komuna rato**, **stratorato**, aŭ laŭ la latina scienca nomo **Norvega rato** (*Rattus norvegicus*), estas unu el plej konataj kaj plej komunaj ratoj.

Ĝi estas unu el plej grandaj musedoj, nome bruna aŭ griza rodulo kun korpo 25 cm longa, kaj simila vostolongo; la masklo pezas averaĝe 350 g dum la ino 250 g. Kvankam devena al norda Ĉinio, tiu ronĝulo disvastiĝis al ĉiuj kontinentoj escepte Antarkto, kaj estas la hegemonia rato en Eŭropo kaj multe el Nordameriko — kio faras ĝin la plej sukcesa mamulo sur la planedo post homoj. Krome, kun raraj esceptoj, la bruna rato loĝas kie ajn kie loĝas homoj, ĉefe ĉe urbaj areoj.

Selektiva bredado de *Rattus norvegicus* produktis la laboratorian raton, nome gravan model-organismon en biologia priserĉado, same kiel por maskotoj.

## Nomo kaj etimologio 
## Aspekto 
## Biologio kaj kutimaro 
### Komunikado 
### Manĝo 
### Reproduktado 
## Distribuado kaj habitato 
## Malsanoj 
## Kontrolo 
## En kaptiveco 
## Referencoj 
Kategorio:Rato
Kategorio:Kosmopolitaj animaloj
Kategorio:Invadaj specioj
Kategorio:Mamuloj de Azerbajĝano
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Kristnaskinsula ruĝa krabo

alternative=Christmas Island (5774532171).jpg|eta|Christmas Island (5774532171)
alternative=Christmas Island red crab map.svg|eta|Christmas Island red crab map
La **Kristnaskinsula ruĝa krabo**, ***Gecarcoidea natalis***, estas specio de terkrabo kiu estas endemia de la Kristnaska Insulo kaj de la Kokosinsuloj (Aŭstralio) en la Hinda Oceano. Kvankam limigita al relative malgranda areo, oni ĉirkaŭkalkulis ke 43.7 milionoj da plenkreskaj ruĝaj kraboj vivis nur en la Kristnaska Insulo, sed la akcidenta enmeto de la flava frenezformiko oni supozas, ke mortigis ĉirkaŭ 10–15 milionoj de tiuj en ĵusaj jaroj. La **Kristnaskinsula ruĝa krabo** manĝas ĉefe faligitajn foliojn kaj florojn, sed ankaŭ eventuale aliajn animalojn, inklude aliajn Kristnaskinsulajn ruĝajn krabojn se estis oportuno.

## Notoj 
Kategorio:Kraboj
Kategorio:Krustuloj
Anno Hideaki

**ANNO Hideaki** ( [Anno Hideaki]) estas japana reĝisoro de animeoj kaj filmoj. Li estas vegetarano. Anno Hideaki edziĝis kun manga-verkistino Anno Mojoko en 2002. Liaj laboroj diferencas per realeco, viveco kaj realeca montro de emocioj. Lia plej fama laboro estas "Neon Genesis Evangelion". Anno Hideaki laboras en la anime-studio "Gainax".

## Laboroj 
### Animeoj 
* *Toppu ŭo Nerae!* (OVA), 1988.
* *Fuŝigi no Umi no Nadja* (TV), 1990—1991.
* *Neon Genesis Evangelion* (TV), 1995—1996.
* *Neon Genesis Evangelion: Morto kaj Renasko* (filmo), 1997.
* *Neon Genesis Evangelion: Fino de Evangelion* (filmo), 1997.
* *Kare Kano* (TV), 1998—1999.
* *Anime Tenĉu* (OVA), 2002.
* *Re: Cutie Honey* (OVA), 2004.
* *Toppu ŭo Nerae! La Filmo!!*, (filmo), 2006.
* *Evangelion: Novaj Filmoj* (3-epizoda filmo), 2007—nun.

### Neanimaciaj filmoj 
* *Love & Pop*, 1998.
* *Ŝiki-ĝicu*, 2000.

## Vidu ankaŭ 
* Gainax
* Neon Genesis Evangelion

Kategorio:Japanaj reĝisoroj
Kategorio:Japanaj vegetaranoj
6357 Glushko

'*6357 *Glushko'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 24-an de septembro 1976 de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la ukraina soveta inĝeniero Valentin Petroviĉ Gluŝko (cirile *Валентин Петрович Глушко'', 1908–1989), kiu, aplikinte la teoriojn de Konstantin Ciolkovskij, malvolvis la  kun likvaj brulaĵoj, kiuj ekipis la sovetajn kosmorakedojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
Tanturo

[eta|altdekstre|Tanturo sur la kapo de [Druzoj|druzino en Ĉuf, Libano - 1870-aj jaroj]]
eta|altdekstre|Rekreita kostumo de libana princino el la 19-a jarcento, inkluzive la tanturo
La **tanturo** estis konusforma kapvesto simila al la henino, populara en Levantenio dum la 19-a jarcento, sed malofte vidata post 1850.

En Libano La tradicio daŭris pli longe inter la druzoj, kiel montras la foto el la 1870-aj jaroj (dekstre).

Por teni la tanturon en pozicio oni uzis rubandojn fiksitajn ĉirkaŭ la kapo. Silka skarpo estis volvita ĉirkaŭ la bazo kun blanka vualo fiksita al la pinto. La alteco kaj kompozaĵo de la tanturo estis proporcie al la bonhaveco de ĝia posedanto, kun la plej splendaj tanturoj faritaj el oro kaj alta ĝis 75 centimetroj. Kelkaj estis inkrustitaj kun ĝemoj kaj perloj.

La tanturo estis kutima donaco prezentita al la fianĉino fare de ŝia fianĉo je la geedziĝa tago.

Kategorio:Kapvestoj
6358 Chertok

'*6358 *Chertok'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la soveta inĝeniero Boris Evsejeviĉ Ĉertok (cirile *Борис Евсеевич Черток'', 1912–2011), fakulo pri la aŭtomataj sistemoj de regado de la kosmoveturiloj. Li verkis plurajn librojn pri la historio de la sovetunia kosmonaŭtiko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1977
Kolumbario

[eta|dekstra|250px|Kolumbario je la tombejo Rijnhof en [Woerden Nederlando]]
**Kolumbario** (latine por kolombejo), estas urnomuro.

Laŭ Francisko Azorín **kolumbario** estas *Nekropolo, kies muraj niĉoj, konstruitaj por konservi la cindrojn de la mortintoj, similas kolombejon.* Li indikas etimologion el la latina *columbarium* (kolombejo). 

## Priskribo 
Se senviva restaĵo estas kremaciita anstataŭ enterigita, estas diversaj destineblecoj por la cindro. Tiu povas esti disŝutata: kelkfoje super la maro, ĉe kio la cindro de pluraj mortintoj samtempe estas elŝutata el helikoptero. En la apudeco de kremaciejo kutime troviĝas elŝutejo por la cindro. En tiuj kazoj kompreneble apenaŭ estas konkrete montrebla lasta ripozejo.

Se la parencoj preferas identigeblan lokon, aŭ se la mortinto decidis tiel, la cindro povas esti metata en urnon. Speciale por tiu celo oni konstruis murecajn konstruaĵojn en aŭ apud la krematorio. La muro havas nombron da niĉoj, kiuj povas enteni po unu urno.

*Kolumbarioj* jam ekzistas ekde antikvaj tempoj; tiam ili formis nekropolojn por la pli malriĉa loĝantaro de urbo.

eta|dekstra|250px|Memstare situanta Kolumbario de Reciproke subtenanta societo Kunlaboro en tombejo en Prago-Holešovice.
**Kolumbario** (el latina *columbarium* - *kolombejo*) estas konstruaĵo plimulte situanta en tombejo destinita por enmetado de urnoj.

En antikva Romio temis pri sepultiga kamero, kiu havis en muroj niĉojn, kien oni enmetis la urnojn kun la cindro de mortintoj. Nuntempe la kolombarioj estas ofte parto de kremaciejoj, aŭ jam kiel memstare situantaj objektoj aŭ kiel parto de eksteraj aŭ internaj muroj. En tombejo la kolombarioj estas ofte parto de internaj periferaj muroj de tombejoj. Ni povas trovi kolombariojn ankaŭ kiel partojn de preĝejoj.

## Vidu ankaŭ 
* Urno
* Urna bosko
* Disiga herbejo
* Kremacio

## Notoj 
Kategorio:Tomboj
Kategorio:Sepultado
Flava frenezformiko

La **Flava frenezformiko** *(Anoplolepis gracilipes)* estas specio de formiko, enmetita akcidente en norda Aŭstralio kaj en Kristnaska Insulo en la Hinda Oceano, kiu fikaŭzis teruran ekologian damaĝon en ambaŭ lokoj.

Ĝi estas populare konataj kiel "frenezaj" pro siaj sendirektaj movoj kaze de ĝenado, kaj kun siaj longaj kruroj kaj antenoj ĝi estas unu el plej grandaj invadaj formikospecioj en la mondo.

Kun la ruĝa importita fajrformiko (*Solenopsis invicta*), la grandkapa formiko (*Pheidole megacephala*), la malgranda fajrformiko (*Wasmannia auropunctata*), kaj la Argentina formiko (*Linepithema humile*), la Flava frenezformiko estas unu el la kvin specioj de formiko plej konataj pro sia invada kutimaro kaj detruegaj ekologiaj efikoj, kiel ekzemple ke ĝi mortigis ĉirkaŭ 10–15 milionoj de Kristnaskinsulaj ruĝaj kraboj en ĵusaj jaroj.. Konata ankaŭ kiel longkrura aŭ maldiva formiko, ĝi estis listita inter la plej 100 detruaj invadantoj de la mondo. Ĝi invadis ekosistemojn el Havajo al Sejŝeloj, kaj formis superformikarojn en Kristnaska Insulo en la Hinda Oceano.

## Notoj 
Kategorio:Formikoj
Kategorio:Invadaj specioj
Kategorio:Ekologiaj katastrofoj
Langue nouvelle

La **nova lingvo** (franclingve : ***Langue nouvelle***) estas skizo pri planlingvo kiun prezentis Joachim Faiguet de Villeneuve en tiutitola artikolo en la naŭa volumeno de Enciklopedio de Diderot kaj d'Alembert, en 1765.

Tre eble, L. L. Zamenhof konis pri ĝi per la Enciklopedio. Krom Esperanto, ĝi influis Volapukon, Universal Glot kaj aliajn aposteriorajn kaj miksajn projektojn de planlingvo de la 19-a jarcento.

Frederick Bodmer diris, ke ĝi estas supera al Esperanto, kvankam oni publikigis nur skizan gramatikon de ĝi.

## Gramatiko 
La lingvo neniam estis uzata, sed en la artikolo la aŭtoro skizas bazojn de kreenda helplingvo kiuj estas tute similaj al la bazoj de Esperanto:
# la konjugacioj tute same kiel en Esperanto konsistas el uzo de pronomo kaj de senŝanĝa verbo, kun apartaj finaĵoj por ĉiuj tempoj: -a por la prezento, -u por la futuro, -é por la neperfekto, -i por la perfekto, kaj -o por la pluskvamperfekto. Por formi la subjunktivon, oni metu -r post la formo de indikativo.
# la numerada sistemo funkcias tute same kiel la Esperanta per regula kunmeto de senŝanĝaj vortetoj: (1-10): ba co de ga ji lu ma ni pa vu
# Faiguet proponas sufikssistemon tute similan al la Esperanta
# Faiguet proponas ŝanĝon de verbo al substantivo per ŝanĝo de finaĵo : -as/-ou simile al la Esperanta -i/-o : servas/servou (servi/servo).
# Malsame al Esperanto, tiu projekto ne havas akuzativon aŭ artikolon, kaj la adjektivo ne varias kaj estas rigardata kiel adverbo.

|

|}

En la artikolo Faiguet diskutas la oportunecon de kreado de universala helplingvo, mencias la laborojn de Leibnitz, tamen ne sciante kion tiu atingis. Faiguet konsideras ke helpan planlingvon kreu per interkonsento scienculoj el diversaj nacioj. Li do ne planis mem krei tian lingvon, sed nur provizis bazajn ideojn el kiuj oni povus deiri. Tamen estas klare ke Faiguet deiris de la franca kaj de la latina lingvoj de li plej bone konataj kaj lia «nova lingvo» rekte fontas el tiuj du lingvoj. Li ŝajne ne konsideris aliajn lingvojn, kiujn li verŝajne ne bone konis.

### Konjugacioj 
### Deklinacioj 
Anstataŭ deklinacioj Faiguet proponas uzon de difinitaj prepozicioj

## Nombroj 
## Eksteraj ligiloj 
* Langue Nouvelle en ARTFL Encyclopédie Project (pp 268  269  270  271 )

* Sur vikifontoj: LANGUE NOUVELLE 268 269 270 271, ĉiuj en formato DjVu

Kategorio:Planlingvoj
Flugofiŝoj

alternative=Cheilopogon pinnatibarbatus|eta|*Cheilopogon pinnatibarbatus*
eta|Flugfiŝo de la specio *Cheilopogon melanurus*, flugante el akvo.
eta|*Exocoetus volitans*
eta|Juna flugfiŝo
**Eksokoetedoj** aŭ latine **Exocoetidae** estas familio de marfiŝoj de la ordo de Belonoformaj de klaso Aktinopterigoj. Fiŝoj de tiu familio estas konataj kiel **Flugofiŝoj**. Estas ĉirkaŭ 64 specioj grupigitaj en 7 al 9 genroj. Flugofiŝoj povas fari povegajn, mempelitajn elsaltojn for el akvo en aeron, kie ties longaj, flugilecaj naĝiloj permesas ilin glisi konsiderindajn distancojn super la akva surfaco. Tiu nekomuna kapablo estas natura defenda mekanismo por eviti predantojn.

## Etimologio 
## Distribuado 
## Aspekto 
## Vidu ankaŭ 
* Flugfiŝo (konstelacio)

Kategorio:Fiŝoj
Kalmaroj

eta|Kalmaro
**Kalmaroj** estas kapopieduloj de la ordo **Teuthida**, kiu enhavas ĉirkaŭ 300 speciojn. Kiel ĉiuj aliaj kapopieduloj, kalmaroj havas distingan kapon, duflankan simetrion, moluskan mantelon kaj kapopiedulajn membrojn. Kalmaroj, kiel la sepioj, havas ok brakojn aranĝitajn laŭ paroj kaj du, kutime pli longajn, tentaklojn. Kalmaroj estas fortaj naĝuloj kaj kelkaj specioj povas 'flugi' mallongajn distancojn ekster/super akvo.

## Taksonoj 
* Kolosa kalmaro

## Gigantaj kalmaroj en kulturo 
* Filmo *20,000 Leagues Under the Sea*
* Filmo La monstro de la marfundo

## Notoj 
Kategorio:Moluskoj
Discus nigrimontanus

***Discus nigrimontanus*** estas specio de malgrandaj, surteraj, pulmohavaj helikoj en la familio Diskedoj.

Ili loĝas en , , , , , , kaj .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Enciklopedio de la Vivo: *Discus marmorensis* en la Enciklopedio Pri Vivo (*Encyclopedia of Life*) 

Kategorio:Diskedoj
6467 Prilepina

'*6467 *Prilepina'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la rusa astronomo Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ elde la Krimea astrofizika observatorio de Nauĉno (Ukrainio), tiam en Sovetunio, nun en Respubliko Krimeo.

## Nomo 
Ĝia nomon honoras *Svetlana Semenovna Prilepina'', diplomigitan de la departemento pri astronomio de la Urala Ŝtata Universitato de Jekaterinburg kaj organizantinon de la ĉiujara Vintra Astronomia Lernejo en la Observatorio de Kourovka. Ŝi ankaŭ estas kantistino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Nikolaj Stepanoviĉ Ĉerniĥ
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Enrique Peña Nieto

**Enrique PEÑA NIETO** estas la elektita prezidento de Meksiko por la periodo inter la 1-a de decembro 2012 ĝis la 30-a de novembro 2018. Li estis guberniestro de la ŝtato de Meksiko inter 2005 kaj 2011 Poste li fariĝis kandidato por la posteno de prezidanto de Meksiko en la elektoj 2012 por koalicio de la PRI kaj PVEM. Aliaj kandidatoj en tiuj elektoj estis Andrés Manuel López Obrador, Josefina Vázquez Mota kaj Gabriel Quadri.

## Biografio 
Peña Nieto naskiĝis en la meksika komunumo Atlacomulco en la ŝtato de Meksiko. Li studis juron en la Universitato Tut-Amerika. Poste li faris postdiploman studon en la fako administrado de entreprenoj en la Teknologia universitato por superaj studoj de Monterrey.

Kategorio:Prezidantoj de Meksiko
Kategorio:Grandaj krucoj kun kolĉeno de la Ordeno de Karlo la 3-a de Hispanio
Kategorio:Ordeno de Merito de la Itala Respubliko
Kategorio:Meksikaj advokatoj
Boatvanbirdo

**Boatvanbirdo**, **Boatvanbirda Insulo**, aŭ en angla origine *Boatswain Bird Island*, estas insulo 270 metrojn ĉe orienta marbordo de Ascensiono en Suda Atlantika Oceano kun areo de proksimume 5.3 hektaroj. Ĝi estas administrata el Ĝorĝtaŭno en Ascensiono, kiu estas parto de Sankta Heleno, Ascension kaj Tristan da Cunha, nome transmara teritorio de Granda Britio.

Tiu insulo ne estas loĝata de homoj, sed nur de miloj da birdoj, kiuj havigas al la insulo blankan koloron. Inter multaj specioj de birdoj kiuj vivas tie estas la Fulga ŝterno, suloj, petreloj, noĉoŝternoj, la Ascensiona fregato kaj la Ruĝbeka tropikbirdo.

La insulo estas hejmo de majoritato de Ascensionaj birdoj pro la ratoj (akcidente enmetitaj el preterpasantaj ŝipoj) kaj poste katoj (enmetitaj por kapti la ratojn, same kiel maskotoj) kiuj manĝas la birdojn kaj ties ovojn en la ĉefa insulo. Ekde mezo de la 1990-aj jaroj estis forigoprogramo de naturiĝintaj katoj, krom ratmortiga programo, por kuraĝigi la birdojn reen al la ĉeftero Ascensiono. La gravo de tiu programo estas por reteni la nombrojn de kelkaj birdoj unikaj en Ascensiono, kiaj la Ascensiona fregato kaj la Ruĝbeka tropikbirdo.

Boatvanbirda Insulo ne estu konfuzata kun proksima, eĉ multe pli malgranda Boatvanbirda Roko, *Boatswain Bird Rock*, nur ĉirkaŭ 10 aŭ 5 m granda, situanta ĉe 570 m sudoriente de la insulo kaj 360 m nordoriente de la plej proksima marbordo de Ascensiona Insulo.

La suda bordo de la insulo havas imponan naturan arkon.

## Eksteraj ligiloj 
* Boatvanbirda Insulo, Boatswain Bird Island ĉe Britlink 

Kategorio:Ascension
Kategorio:Neloĝataj insuloj
Kategorio:Insuloj en la Atlantiko
Germana aŭtovojo A48

La **germana aŭtovojo A48** (germane *Autobahn 48*, mallonge *A48*, aŭ formale *Bundesautobahn 48*, mallonge *BAB 48*) estas orient-okcidenta aŭtovojo en nordokcidenta Germanio. Proksime de la komunumo Dernbach en la mezalta montaro *Westerwald* la aŭtovojo konektiĝas al la pli longa nord-suda germana aŭtovojo A3, de tie iras okcidenten, transiras la riveron Rejno, pasas la urbojn Koblenz kaj Mayen, kaj en la la mezalta montaro *Eifel*  konektiĝas al parto de la pli longa nord-suda germana aŭtovojo A1: la aŭtovojo A1 tamen de la aŭtovoja kruciĝo iras norden nur 11 kilometrojn, ĝis la elveturejo Gerolstein, kaj nur suden vojas pli longan vojon - ĝis la urbo Saarbrücken; plia parto konekte al la pli norda parto de la aŭtovojo A1, al Kolonjo kaj Hamburgo, ankoraŭ ne konstruiĝis. La aŭtovojo A48 longas 79 kilometrojn.

[eta|maldekstra|300ra|ĉe kruciĝo kun la [germana aŭtovojo A3|aŭtovojo A3]]

Kategorio:Transporto en Rejnlando-Palatinato