open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Villalba de los Barros

**Villalba de los Barros** estas municipo de Hispanio, en la provinco de Badajoz, regiono de Ekstremaduro.

La loĝantoj nomiĝas *villalbenses*. La censita populacio en 2008 estis de 1.675 loĝantoj.

## Situo 
Villalba de los Barros estas situa en la suda parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto Tierra de Barros, je altitudo de 307 m; je 57&nbsp;km de Badajoz, provinca ĉefurbo. La surfaco de ties teritorio estas de 90,8&nbsp;km². Ĝi situas en ebenaĵo kun nur malmultaj ondaĵoj de la rojoj kiuj enfluas en la rivero Guadajira.

## Ekonomio 
Agrikulturo kaj brutobredado; 51,7 % de la laborantaro dediĉas sin al la agrikulturo; 28 % al la triaranga sektoro (sektoro servoj) kaj nur 9,9 % kaj 10,4 % respektive al la industrio kaj konstruado.

## Historio 
Kiel multaj vilaĝoj de la regiono ĝi dependis el la mezepoko de diversaj feŭdaj senjoroj. Tiele fine de la 13a jarcento la reĝo Sanĉo la 4-a permesis al Ĉevaliro Juan Mateo loĝigi per 50 loĝantoj la lokon tiam nomitan Puebla de Don Falcón, kiu poste estos Villalba de los Barros. La vilaĝo estis aĉetita en 1395, kun Nogales, al la heredantoj de Enrique Enríquez, de la santiaga superulo Lorenzo Suárez de Figueroa por sia ĵus kreita Senjorlando de Feria komponita de Feria, Zafra kaj La Parra. La prezo pagita estis 100.000 maravedoj.

## Kastelo 
La vilaĝon superas la enorma koloso de la pova kastelo, rekonstruita fine de la 14a jarcento sur alia antaŭa de araba deveno. La ĉefa strukturo de la fortikaĵo plifortigas sin ĉe la anguloj kaj meza zono de la muregoj pere de solidaj cilindraj turoj de diversaj korpoj, kun povega kvadrangula ĉefturo, al kiu apudas aliaj duoncilindraj, unu el ili masiva. Oni diras, ke dum la araba epoko la korto estis tegmenta por uzado kiel moskeo. En 1991 la monumento estis restaŭrita fare de la Kulturservo de la regiona registaro nomita Junta de Extremadura.

## Preĝejo de *Nuestra Señora de la Purificación* 
eta|dekstra|Preĝejo.
Simile elstaras la Preĝejo de Nuestra Señora de la Purificación, enorma kaj konstruita el ŝtono, aktuale parte kaŝita de aliaj konstruaĵoj. Temas pri konstruaĵo de ununura navo kun flankaj kapeloj kaj poligona absido, mallarĝa, kun volboj.

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo de Villalba de los Barros
* ExtremaduraVista: Villalba de los Barros 
* La romiaj restaĵoj de Villalba
* Web: Mia vilaĝo 

Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Bár

**Bár** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.

## Bazaj informoj 
* Areo: 9&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0528/18.7158
* Loĝantaro: 550
* Poŝtkodo: 7711
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ dekstra bordo de Danubo, laŭ ĉefvojo Budapeŝto-Mohács. La lasta urbo troviĝas 10, Bóly 22, Baja 29 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko. Antaŭ la hungaroj romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1296 laŭ tiama ortografio *"Boor"*. En 1599 la hajdukoj plene detruis la vilaĝon. Inter 1918-1921 la serboj okupis ankaŭ tiun komunumon. En 1946 impona ŝtata bredejo pri kokoj fondiĝis. Vilaĝservo estas poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika novromanika preĝejo omaĝe al Johano Nepomuka de 1864
* baroka kapelo omaĝe al Dipatrino (Virga Maria) de 1832
* 2 kasteloj

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Boda

**Boda** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Szentlőrinc.

## Bazaj informoj 
* Areo: 15&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo:
* Loĝantaro: 420
* Poŝtkodo: 7672
* Telefonprefikso: 73

## Situo 
La vilaĝo situas en valo de rojo, fine de sakovojo. Pécs troviĝas 18, Szigetvár 24, Komló 25 km-ojn.

## Historio 
Vilaĝservoj estas interretejo, biblioteko, poŝto, sportejo. La ceteraj estas komune funkciantaj en Bicsérd.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Johano Baptisto de 1908
* fiŝkatista lago

## Ĝemelkomunumoj 
*  Holzleithen, Aŭstrio
*  Kaangan, Finnlando
*  Csíkrákos, Rumanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Cserkút

**Cserkút** [ĉerkUt] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Pécs. La fina vorto kút en la loknomo signifas: puto.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0758/18.1369
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 7673
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Cserkút situas sur malebenaĵo, fine de sakovojo. Pécs troviĝas 9, Komló 20 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la ferepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1291 laŭ tiama ortografio *"Cherkuth"*. Dum la turkoj la loĝantaro vivis daŭre. Inter 1953-1965 oni minadis uranon.

En Cserkút migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika romanika Preĝejo Johano Baptisto (Cserkút) de 1290?, en la 14-a jarcento turo alkonstruiĝis
* turista vojeto
* fiŝkaptista lago
eta|maldekstra|Freskoj en preĝejo de Cserkút
== Komunumoj pri *kút* (= puto) en Hungara reĝlando ==

eta|maldekstre|Fiŝkaptista lago de Cserkút
eta|Panoramo de Cserkút
eta|Strato en Cserkút
Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Knarilo

eta|250px|Knarilo
**Knarilo** estas produktaĵo (kutime ligna) donanta bruegon, same kiel klakiloj, mueliloj kaj aliaj hejme faritaj iloj, ili estis uzataj laŭ tradicio por celo de kunvokado al diservo de Verda ĵaŭdo, kiam sonoriloj silentiĝis (ili forflugis Romon). Sed nun temas pri muzika instrumento.

Knarilo aŭ sonorilo estis maniero, kiel devis atentigi sin lepruloj.

Kategorio:Idiofonoj
Hásságy

**Hásságy** [hAŝAdj] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Bóly.
eta|Tie komenciĝas Hásságy
## Bazaj informoj
* Areo: 8&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0329/18.3896
* Loĝantaro: 260
* Poŝtkodo: 7745
* Telefonprefikso: 69

## Situo
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, Laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Pécs kaj Bóly troviĝas po 16, Villány 23, Mohács 29&nbsp;km-ojn.

## Historio
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1058 laŭ tiama ortografio *"Hashag"*. En 1296 hungaraj nobeloj disrabis kaj plene detruis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas kulturdomo, biblioteko, kuracejo, sportejo, migra poŝto.

## Vidindaĵoj
* romkatolika preĝejo omaĝe al Antonio de Padovo de 1753
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Roĥ de 1769
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Triunuo de 1890
* fiŝlago

## Famuloj 
En Hásságy naskiĝis:
* aktoro Márta Martin
* geodeto Ferenc Halmos.

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Wulfstan la 2-a

**Wulfstan la 2-a** (foje nomata *Lupus* - "lupo"; m. la 28-an de majo 1023) estis ĉefepiskopo de Jorko, Anglio. Li famis pro prediko pri katastrofoj en Anglio.

## Vivo 
Li estis la onklo de du episkopoj de Worcester: Sankta Wulfstan kaj Beorhtheah (episkopo 1033-1038). Plej verŝajne li estis benediktana monaĥo. En 996 li konsekriĝis kiel episkopo de Londono. Estas aro de pentemaj leteroj, el kiuj Wulfstan verkis tri, kaj papoj verkis kvin. Li subskribis la leterojn per *lupus episcopus*, kiu signifas *episkopo lupo*.

En 1002 li estis elektita ĉefepiskopo de Jorko. La ofico donis al li kontroladon de la diocezo de Worcester. Tiutempe kutimis ke la ĉefepiskopo de Jorko ankaŭ estis episkopo de pli suda diocezo, kaj ĝis 1016 Wulfstan estis ankaŭ la episkopo de Worcester.

Li ĝuis la favoron de Ethelred la Malpreta, kaj de 1005 al 1016 preparis malnetojn de ĉiuj ties leĝoj. Post kiam Knuto la Granda kaptis Anglion en 1016, Wulfstan daŭre estis reĝa konsilisto pri leĝoj. Per lia influo reordiĝis la leĝa sistemo de Anglio post disraboj de la skandinavoj, kaj la leĝoj validis eĉ post kiam Vilhelmo la 1-a konkeris Anglion.

En 1009 li verkis la reĝan dekreton per kiu Ethelred komandis la anglojn fasti tri tagojn por gajni la favoron de Dio dum danaj disraboj: la popolo manĝu nur panon kaj trinku nur akvon, ĉeestu meson ĉiun tagon (nudpiede marŝante al preĝejoj), kaj pagu imposton. Ĉiu ajn kiu ne obeis estu monpunata aŭ skurĝata.

Wulfstan kolektis librojn, aparte pri juraj kaj ekleziaj aferoj.

Li mortis la 28-an de majo 1023. Li entombiĝis en la monaĥejo de Ely.

## Predikoj 
[eta|dekstra|300ra|Paĝo el manuskripto de *Sermo Lupi al Anglos* en la [Brita Biblioteko]]
Li famis ĉefe pro siaj predikoj, kiu elmontras lin kiel inter la plej flua proz-verkistoj en la anglosaksa lingvo. Li ofte uzis aliteracion, ripetadon kaj aliajn retorikajn rimedojn. Lia plej fama prediko estis *Sermo Lupi ad Anglos* (*Prediko de la Lupo al la Angloj*), en kiu li diris ke Anglio spertis katastrofojn pro la malbono de la loĝantoj.

Multaj aliaj predikoj pritraktis la lastajn tagojn de la mondo kaj la alvenon de Antikristo, kaj Wulfstan ja kredis ke la katastrofoj suferataj de Anglio signifas ke lia epoko estos tiu kiam alvenos Antikristo.

Kategorio:Anglosaksaj verkistoj
Kategorio:Episkopoj de Londono
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Jorko
Kategorio:Anglaj juristoj
Kategorio:Mortintoj en 1023
Wulfstan la 1-a

**Wulfstan la 1-a** (m. la 26-an de decembro 956) estis ĉefepiskopo de Jorko, Anglio.

Li konsekriĝis kiel ĉefepiskopo en 931.

En 939 Olaf Guthfrithson, la vikinga reĝo de Dublino, invadis Northumbria kaj okupis Jorkon. Edred (frato de la angla reĝo Edmundo la 1-a) marŝis norden por forpeli lin sed en 940 Wulfstan kaj Wulfhelm (ĉefepiskopo de Canterbury) aranĝis pacakordon per kiu Olaf iĝis reĝo de Jorko kaj regis parton de norda Anglio. Malfrue en 940 Olaf Guthfrithson mortis kaj lia kuzo Olaf Sihtricson heredis la regnon de Jorko. Tamen Wulfstan, kiu estis la fakta reganto de Northumbria, detronigis lin en 943 ĉar li revenis al la paganismo, kaj altronigis lian fraton Ragnald. En 945 Olaf Sihtricson mortigis Ragnald kaj regajnis la Jorkan tronon.

En 946 Edred heredis la anglan tronon kaj Wulfstan ĵuris agnoski lin kiel reĝo de Northumbria. La sekvantan jaron Wulfstan invitis Eric Bloodaxe iĝi reĝo de Jorko. Edred forpelis Eric en 948 kaj denove nomumis Olaf Sihtricson reĝo de Jorko. En 952 Wulfstan denove komplotis kontraŭ Olaf kaj Edred kaj redonis la regnon de Jorko al Eric. Edred invadis kaj malliberigis Wulfstan, sed Wulfstan liberiĝis antaŭ 953, kiam li atestis plurajn ĉartojn.

Li mortis en 956 ĉe Oundle, Northamptonshire, kie li entombiĝis.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Jorko
Kategorio:Mortintoj en 956
Wulfstan

**Wulfstan** estas la nomo de pluraj anglosaksaj gravuloj, inter kiuj:

* Wulfstan la 1-a, ĉefepiskopo de Jorko (m. 956)
* Wulfstan la 2-a, ĉefepiskopo de Jorko, fama pro siaj predikoj (m. 1023)
* Sankta Wulfstan, episkopo de Worcester (m. 1095)
* Wulfstan la kantoro, monaĥo kaj verkisto (n. ĉ.950, m. dum la frua 11-a jarcento)
Wulfstan la Kantoro

**Wulfstan la Kantoro** (n. ĉ. 950, m. verŝajne dum la frua 11-a jarcento) estis anglosaksa monaĥo kaj verkisto. Li estis ankaŭ muzikisto kaj komponisto.

## Vivo
Pri lia vivo oni scias preskaŭ nenion. Verŝajne ekde sia infaneco li apartenis al la monaĥejo de la Katedralo de Winchester. Li mortis la 22-an de julio, sed tute ne certas kiun jaron.

## Verkoj
Liaj ĉefaj verkoj (en la latina lingvo) estas:
* Biografio de Sankta Aethelwold de Winchester
* Poemo pri Sankta Swithun
* *De tonorum harmonia* (*Pri la harmonio de tonoj*), pri muziko (neniu manuskripto restas)

Kategorio:Poetoj en anglosaksa lingvo
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Anglaj verkistoj
Kategorio:Anglaj monaĥoj
Kategorio:Verkistoj de la 10-a jarcento
Kategorio:Verkistoj de la 11-a jarcento
Aethelwold de Winchester

Sankta **Aethelwold** (n. ĉ.909, m. la 1-an de aŭgusto 984) estis episkopo de Winchester.

Liaj gepatroj apartenis al la supera klaso kaj dum liaj junaj jaroj li ĉeestis la kortego de reĝo Adelstano. Sankta Aelfheah (Alphege) la Kalva, la unua episkopo de Winchester, ordinis lin kaj li eniris Abatejon Glastonbury, kie li iĝis dekano dum Sankta Dunstan estis abato. Poste li iĝis abato de Abingdon.

En 963, Dunstan (nun ĉefepiskopo de Canterbury) nomumis lin episkopo de Winchester. Kune kun Dunstan kaj Oswald de Worcester li laboris por reformi la eklezian kaj monaĥan vivojn post disraboj kaj invadoj fare de la vikingoj. Li anstataŭigis nemonaĥajn pastrojn per monaĥoj, kaj fondis kaj restaŭris monaĥejojn. Kvankam li ofte malsanis, lia vivmaniero estis tre severa. Pri li estis dirate ke li "estas terura kiel leono" rilate la malobeantojn, sed "pli milda ol kolombo" rilate humilulojn.

Aethelwold mortis ĉe Beddington, Surrey.

Post lia morto li ĝuis grandan famon kiel oraĵisto kaj metalaĵisto kaj laudire eĉ fabrikis orgenon.

Wulfstan la kantoro verkis biografion de Aethelwold antaŭ 1000.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Episkopoj de Winchester
Kategorio:Sanktuloj
Kategorio:Mortintoj en 984
Isar

**Isar** estas rivero en Tirolo (Aŭstrio) kaj Bavario (Germanio). Ĝi fontas en montaro Karwendel kaj norde de Scharnitz trafluas la landlimon al Germanio kaj poste la bar-lagon Sylvenstein.

Fluinte tra Munkeno, Freising kaj Landshut ĝi atingas kaj fluas en Danubon. Ĉe Munkeno debranĉiĝas artefarita kanalo, kiu norde de Moosburg refluas al Isar.

Ĝia baseno grandas ĉirkaŭ 8.370&nbsp;km².

## Vidu ankaŭ 
* Isar (apartigilo)

Kategorio:Riveroj en Aŭstrio
Kategorio:Riveroj en Germanio
Kategorio:Riveroj en Bavario
Kategorio:Akvokolekta areo de Danubo
Kategorio:Alfluantoj de Danubo
Babarc

**Babarc**, germane **Bawarz** [bavarc] estas malgranda vilaĝeto kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Mohács.
eta|Blazono de Babarc

## Bazaj informoj 
* Areo: 19&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0049/18.5517
* Plej alta punkto de la marnivelo: 224 m
* Loĝantaro: 780
* Poŝtkodo: 7757
* Telefonprefikso: 69

## Situo 
Babarc situas sur mildaj deklivoj, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Mohács troviĝas 12, Villány 21, Pécsvárad kaj Kozármisleny po 25, Bátaszék 30 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, antaŭ la hungaroj romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1015. Tiam la kampoj apartenis al abatejo de Pécsvárad. Babarc iĝis kampurbo en 1408. Post la mezepoko la loĝantaro rifuĝis pro la turkoj. En 1602 oni refondis la vilaĝon. En 1704 la serboj bruldetruis la komunumon. Inter 1918-1920 la serboj okupis ankaŭ tiun vilaĝon. Post la 2-a mondmilito la germanoj deportiĝis al Germanio, dume alvenis deportitaj hungaroj el Ĉeĥoslovakio. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario) de 1807
* kalvinana preĝejo de 1714
* statuo pri Sankta Floriano
* monumentoj pri falintoj de la mondmilitoj

## Famuloj 
En Babarc naskiĝis la unua hungara psikiatro Ferenc Schwartzer.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Hart bei Graz, Aŭstrio
*  Willingshausen-Loshausen, Germanio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Flavbrusta paruo

La **Flavbrusta paruo** (***Cyanistes flavipectus***) estas paseroforma birdo de la familio Paruedoj, pli eta ol granda paruo. Ĝi estas disvastiĝinta en orienta Eŭropo kaj Centra Azio al Barato, tio estas en Afganio, Ĉinio, Barato, Kazaĥio, Kirgizio, Pakistano, Rusio, Taĝikio, Turkmenio kaj Uzbekio.

Ties natura habitato estas moderveteraj arbaroj.

Ĝi estas sufiĉe simila al aliaj membroj de sia genro *Cyanistes* kio signifas “blueca”, tio estas sufiĉe simila al ekzemple al Blua paruo kaj al Lazura paruo, tio estas **blueca dorso**, kiel ambaŭ, **blanka kapo** kiel la Lazura paruo, trapasata de **maldika nigra traokula strio** kaj ankaŭ **malhela kolumo** kiel la Blua paruo, la **subaj partoj estas blankaj**, kiel ĉe la Lazura paruo kaj havas tre rimarkinde **flavan supran bruston**, kiel ĉe la Blua paruo, kio nomigas la specion kaj en Esperanto kaj en la latina scienca nomo, ĉar *flavipectus* signifas fakte **flavbrusta** kaj iom da nigra vertikala strio, kiel ĉe tiu lasta kaj eĉ kiel ĉe la Granda paruo, sed ne tiom markita. Estas nigraj ankaŭ la okuloj kaj la eta beko, kiel ĉe la aliaj paruoj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Parus flavipectus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paruedoj
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afganio
Blankfrunta paruo

La **Blankfrunta paruo** (*Cyanistes semilarvatus*) estas paseroforma birdo de la familio Paruedoj. Ĝi estas malmulte konata kaj disvastigata ĉar estas endemio de Filipinoj kie ili loĝas en Luzono (raso *snowi* en norda Sierra Madre, nomiga *semilarvatus* en centra kaj suda Sierra Madre kaj kelkaj aliaj lokoj sude kaj okcidente) kaj Mindanao (raso *nehrkorni*, konata el nur ok lokoj). Ĝi estas ĝenerale konsiderata rara kaj loka, kvankam ĝi estas iom pli komuna en Sierra Madre.

Ĝi estas ege diferenca laŭ plumaro disde ne nur la aliaj membroj de la genro *Cyanistes*, sed ankaŭ de aliaj membroj de la familio de Paruedoj, ĉar ĝi estas ege nigra kun foje bluecnuancaj flugilplumoj kaj nur kiel rimarkinda eco diferenciga flanka frunto, kio nomigas la specion en la komuna nomo. La beko estas pli fortika ol ĉe aliaj membroj de la genro kaj la vosto proporcie malpli longa.

Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj ĉu praarbaroj ĉu bordoj ĉu duarangaj de malaltaj teroj aŭ montetoj de ĝis 1,150 m super marnivelo. La specio estas minacata pro perdo de habitato tio estas senarbarigo. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj ĉefe en plej altaj tavoloj de arboj.

## Fonto 
* BirdLife International 2004. Parus semilarvatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Elŝutita la 26an de julio 2007.
* Elŝutita la 11an de aprilo de 2009. 
* Elŝutita la 11an de aprilo de 2009.

Kategorio:Paruedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Zarza Capilla

**Zarza Capilla** [kaPIja] (Rubuso-Kapelo) estas municipo kaj loĝloko de Hispanio. Ĝi apartenas al la aŭtonoma komunumo aŭ regiono Ekstremaduro, al ties pli suda provinco Badaĥozo *(Badajoz)* kaj al la komarko *La Serena*. Laŭ la stato de  en la municipo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 

La loĝantoj nomiĝas *zarceños*.

## Situo 
Zarza Capilla estas situa en la sudorienta parto de Ekstremaduro en la komarko aŭ distrikto La Serena, je altitudo de 579 m; je 201 km de Badajoz, provinca ĉefurbo, je 138 km de Mérida, la regiona ĉefurbo, je 45 km de Castuera, la plej proksima urbo kaj je 306 km de Madrido, la ŝtata ĉefurbo. Plej proksime estas Peñalsordo kaj Capilla. La surfaco de ties teritorio estas de 92 km². 

La vilaĝoe estas en montara medio de kie oni kontrolas ankaŭ stepojn kaj humidejojn pro la Akvorezervejo de La Serena kun pli da 3.000 Hm³.

## Ekonomio
Agrikulturo kaj brutobredado (ŝafoj).

## Populacio 
La populacio estas dividita en du kvartaloj: *Zarza Capilla Vieja* (Malnova) ĉe la deklivo de la montaro kaj *Zarza Capilla Nueva* en la ebenaĵo. 

## Historio 
Oni trovis restaĵojn de antaŭromiaj, romiaj kaj arabaj setlejoj. Oni konas malmulte pri la mezepoka origino de la vilaĝo, sed oni supozas, ke ĝi fondiĝis en 1280 kiam prenis la nomon de Zarza pro la arbusto (rubuso) kiu ekzistis en la centro de la vilaĝo ĉe fonto kaj Capilla ĉar ĝi integriĝis en la ŝtato de Capilla. Post la Reconquista la historio de la loko ligiĝas al la najbara Capilla al kies jurisdikcio apartenis ĝis la 19a jarcento. La Hispana Enlanda Milito ege damaĝis la vilaĝon kaj eĉ oni konstruis post la fino de la milito la kvartalon Zarza Capilla Nueva, kiel nova setlejo de la vilaĝo, sed parto de la populacio restis en la alia setlejo.

## Gravuloj 
Estas konataj ne nur en la regiono, sed en la tuta Hispanio la fratoj Muñoz kiuj formas la muzikgrupon nome Estopa.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Municipoj de Badaĥozo
Akvorezervejo de La Serena

La **akvorezervejo aŭ baraĵlago de La Serena** situas en la orienta parto de la provinco Badajoz en la rivero Zújar. Ĝin inaŭguris la gereĝoj de Hispanio Johano Karlo la 1-a kaj Sofia la 2-an de februaro de 1990.

eta|maldekstre|la akvorezervejo de La Serena
Tiu baraĵlago estas la dua plej granda akvejo de Iberio (post la akvorezervujo de *Alqueva* en Portugalio), kaj ĝi estas unu el la plej grandaj en Eŭropo. Tiu povas stoki ĝis 3,21 bilionojn da litroj de akvo, kaj inundas surfacon de 13949 ha, ĉe la municipoj Castuera, Puebla de Alcocer, Esparragosa de Lares, Cabeza del Buey, Peñalsordo, Risco, Capilla, Garlitos, Sancti-Spíritus kaj Siruela.

Ĝi utilas ĉefe por irigacio en agrikulturo, sed ankaŭ por provizado de akvo al najbaraj vilaĝoj kaj produktado de elektra energio.

## Vidu ankaŭ 
* La Siberia

## Notoj 
Kategorio:Ekstremaduro
Kategorio:Baraĵlagoj en Hispanio
Münchenbuchsee

**Münchenbuchsee** estas komunumo en Kantono Berno, Svislando. Ĝis la 31-a de decembro 2009 ĝi estis parto de la distrikto Fraubrunnen. Ekde la 1-a de januaro 2010 ĝi apartenas al la nove fondita administra distrikto Berno-Mezlando. Ĝi havis 9063 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio
Münchenbuchsee situas proksimume dek kilometrojn nordokcidente de la federacia urbo Berno kaj apartenas al ties aglomeraĵo. Norde de la komunumo troviĝas marĉa kamparo kun lagetoj. La mormona templo, kiun oni pro sia lima situo kutime atribuas al Zollikofen, efektive troviĝas sur la teritorio de la komunumo Münchenbuchsee.

## Najbaraj komunumoj
La komunumo limas en nordo al Rapperswil, Deisswil ĉe Münchenbuchsee kaj Wiggiswil, en oriento al Moosseedorf, en sudo al Bolligen, Ittigen, Zollikofen kaj Kirchlindach, kaj en okcidento al Diemerswil kaj Schüpfen.

## Trafiko
Münchenbuchsee disponas pri stacidomo ĉe la trajnlinio de Berno al Bielo kaj pri komunuma stacidomo kun Zollikofen ĉe la trajnlinio de Berno al Olten. Dank al la fervojo la komunumo estas trafike bone atingebla de la federacia urbo.

La komunumo ankaŭ disponas pri aliro al la nacia aŭtoŝoeo A6 de Berno al Bielo.

## Historio
La unua dokumenta mencio de Münchenbuchsee datiĝas el la jaro 1180 kiel *Buhse*. La nomo Münchenbuchsee estas uzata nur ekde la 19-a jarcento por distingi la komunumon de Herzogenbuchsee.

## Vidu ankaŭ 
* Münchenbuchsee (stacidomo)
* Zollikofen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj
*Oficiala retejo de la komunumo Münchenbuchsee
*Münchenbuchsee en la Historia Leksikono de Svislando
Helesfa

**Helesfa** [heleŝfa] estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Szentlőrinc.
eta|Kirko de Helesfa

## Bazaj informoj 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0897/17.9771
* Loĝantaro: 560
* Poŝtkodo: 7683
* Telefonprefikso: 73

## Situo 
Helesfa situas sur malebenaĵo, meze de sakovojo, laŭ fervojo Pécs-Budapest. Szentlőrinc troviĝas 7, Szigetvár 18, Pécs 25, Komló 30 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el la 13-a jarcento laŭ tiama ortografio *"Heleusfolua"*. Post la mezepoko la loĝantaro daŭre vivis dum la turkoj. En la 19-a jarcento germanoj alvenis. Vilaĝservoj estas kulturdomo, interretejo, klubo de maljunuloj, migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Apostoloj Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo de 1722
* kastelo de Nádassy [nAdaŝi]

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Ivánbattyán

**Ivánbattyán** [ivAnbatjAn], kroate **Ivanj** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós. Ivan estas rusa formo de Johano, tiel uzata ankaŭ en Hungario.
## Bazaj informoj 
* Areo: 6&nbsp;km²
* Loĝantaro: 140
* Poŝtkodo: 7772
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Ivánbattyán situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Siklós kaj Bóly troviĝas po 13, Mohács 28, Pécs 29, Budapeŝto 220 km.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo *"Iwan"*. En 1340 la kampoj apartenis al la eklezio. Post 1526 la vilaĝo apartenis al Osmana Imperio. Inter 1918-1920 la serboj okupis ankaŭ tiu vilaĝon. En Ivánbattyán migra poŝto servas.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Terezo el Avila de 1838
* fiŝkaptista lago
* malnova germantipa loĝdomo, nun muzeeto

## Famuloj 
En Ivánbattyán naskiĝis agronomo Róbert Burgert.

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Iv%C3%A1nbatty%C3%A1n

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Keszü

**Keszü** [kesu], kroate **Kesuj** aŭ *Kesin* estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Pécs.

## Bazaj informoj 
* Areo: 7&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.0189/18.1911
* Loĝantaro: 1310
* Poŝtkodo: 7668
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, meze de sakovojo el Pécs. Tiu urbo troviĝas 7, Szentlőrinc 19, Siklós 24, Pécsvárad 29 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko kaj bronzepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj kaj avaroj vivis tie. La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1192 laŭ tiama ortografio *"Kesiu"*. Post la mezepoko dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. Inter 1918-1920 la serboj okupis ankaŭ tiu vilaĝon. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, klubo de maljunuloj, poŝto.

## Vidindaĵo 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Anna de 1781
* kruco de 1863

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Kiskassa

**Kiskassa** [kiŝkaŝa], germane **Kascha** estas malgranda vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Baranya, en Distrikto Siklós. Kis signifas: malgranda.
eta|Kirko Sankta Anna en Kiskassa

## Bazaj informoj 
* Areo: 13&nbsp;km²
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 45.9534/18.3991
* Loĝantaro: 270
* Poŝtkodo: 7766
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Kiskassa situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de mallonga sakovojo. Bóly troviĝas 12, Villány 13, Pécs 23, Mohács 28 km-ojn.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo devenis el 1332 en formo *"Kacha"*. Post la mezepoko dum la turkoj la vilaĝo senhomiĝis. Poste serboj refondis la vilaĝon. Baldaŭe ankaŭ germanoj alvenis. Inter 1918-1920 la serboj okupis ankaŭ tiu vilaĝon. En Kiskassa migra poŝto servas.

## Vidindaĵo 
* romkatolika Kirko Sankta Anna (Kiskassa) de 1771

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Hosszúhetény

**Hosszúhetény** [hosUhetEnj], germane **Hetting** estas vilaĝo kun titolo vinvilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Baranya, en subregiono de Komló. Hosszú signifas: longa, ja la vilaĝo estas tre longa. 2 iamaj vilaĝoj **Püspökszentlászló** [puŝpoksentlAslO] (=episkopo-Sankta Ladislao) kaj **Kisújbánya** [kiŝUjbAnja] (=eta-nova-minejo) apartenas al la municipo.
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Hosszúhetény

## Bazaj informoj 
* Areo: 45&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 450 m
* Koordinatoj de tutmonda loktrova sistemo: 46.1608/18.3544
* Loĝantaro: 3360
* Poŝtkodo: 7694
* Telefonprefikso: 72

## Situo 
Hosszúhetény situas sur malebenaĵo, proksime de la plej alta punkto de Mecsek (682 m), laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Pécsvárad troviĝas 8, Komló 10, Pécs 16, Bonyhád 25 km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko, bronzepoko kaj ferepoko. Antaŭ la hungaroj romianoj havis tie setlejon. Laŭ la plej fruaj dokumentoj la unua mencio devenis el 1015 en formo *"Thetey"*, apartenanta al abatejo de la najbara Pécsvárad. Depost 1543 la vilaĝo apartenis al la Osmana Imperio, la loĝantaro ofte rifuĝis en la arbaron. Inter 1760-1809 en tiama vilaĝo *Kisújbánya* vitrofarejo funkciis. Vilaĝservoj estas aŭtonomio de germanoj, infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, 2 kuracejoj, infankuracejo, dentokuracejo, apoteko, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo Sankta Nikolao (Hosszúhetény) de 1740
* romkatolika preĝejo omaĝe al Ladislao la 1-a (Hungario) en vilaĝparto Püspökszentlászló
* kapelo omaĝe al Dipatrino de 1907
* statuo pri Hetény, kiu estis nepruvita estro
* iama episkopa ĝardeno de 1797, nun arboreto
* akvomuelejoj
* arboreto kaj iama vitrofarejo en Püspökszentlászló

## Ĝemelkomunumoj 
*  Tordaszentlászló, Rumanio
*  Morolo, Italio
*  Hetin, Serbio

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Baranya
Kategorio:Vinvilaĝoj
Okulvitra strigo

La **Okulvitra strigo** (latine *Pulsatrix perspicillata*) estas mezgranda specio el la birda genro *Pulsatrix*, kaj apartenas al la pli granda grupo de noktaj rabobirdoj konataj kiel Strigedoj, kiuj enhavas inter aliaj la speciojn kiuj estas nomataj strigoj. La alia grupo estas la Titonedoj, el kiuj plej multaj specioj apartenas al la genro de turstrigoj.

## Aspekto 
eta|maldekstra|
La Okulvitra strigo plenkreske atingas longon de 43 ĝis 52 centimetroj kaj pezon de 600 ĝis 1 000 gramoj. Sian nomon la striga specio havas pro la blankaj plumoringoj ĉirkaŭ la okuloj, kiuj iom memorigas pri okulvitroj. La supra korpa plumaro malhelbrunas. Malhelbruna pluma "rubando" ankaŭ pasas la bruston. La cetero de la suba korpa plumaro krome kaŝtankolore helbrunas.

Masklaj kaj inaj okulvitraj strigoj ne diferencigeblas laŭ la plumaro.

## Teritorio de disvastiĝo 
Okulvitraj strigoj abundas en la tropika zono de Ameriko. Ĝi oftas de suda Meksiko ĝis la centro de Suda Ameriko kaj estas tie loĝanta birdo, do ne migras inter vintra kaj somera vivoregionoj.

La strigoj preferas vivi en la densa pluvarbaro. Tamen ili ankaŭ aperas rande de la arbaro aŭ en kafplantejoj. Malsame ol la plej multaj strigospecioj, la okulvitraj strigoj ne ekĉasas dum flugado, sed ĉiam serĉas sian ĉasaĵon sidante.

## Nutraĵo 
Okulvitraj strigoj vivas de arbaraj bestetoj kaj insektoj. Malkutime kompare al aliaj strigospecioj, ili ankaŭ rande de lagoj kaj riveroj ĉasas krustacojn.

Dosiero:Okulvitra strigo 1.jpg
Dosiero:Okulvitra strigo 2.jpg
Dosiero:Pulsatrix_perspicillata_-_Weltvogelpark_Walsrode_2010.jpg
Dosiero:Pulsatrix_perspicillata_-_Weltvogelpark_Walsrode_2010-5.jpg

Kategorio:Strigedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Raymond Goudin

**Raymond GOUDIN** (naskiĝis en 1892, mortis en 1985) estis rusiljona esperantisto.

En 1909 li esperantistiĝis post la Universala Kongreso en Barcelono kaj en 1911 li fariĝis kasisto de la esperanto-grupo de Perpinjano.

Kiam restariĝis la grupo en 1920, post la ĉeso de la aktiveco pro la Unua Mondmilito, kie li estis mobilizita en ties komenco, li fariĝis vicprezidanto, kaj en 1924 li instruis esperanton ĉe la laborborso de Perpinjano.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Émile Bellsola

**Émile BELLSOLA** (naskiĝis en 1878, mortis la  en Pavillon-sous-bois, Francio) estis rusiljona tipografo kaj esperantisto.

Ekde 1912 Bellsola estis tipografo ĉe la ĵurnalo ''L'Indépendant* de Perpinjano. Li instruis Esperanton al viroj ĉe tiea lernejo «Paul Bert», ĉiun lundon ĝis la jaro 1914. En aŭgusto 1914, por la deka Universala Kongreso, cetere ne okazinta pro la milito, Émile Bellsola kaj la esperantista grupo de Perpinjano kotizis cent frankojn por realigi novajn kaj interesajn projektojn. Je la militdeklaro, li aĝis 36 jarojn, estis mobilizita kaj sendita sur la fronton de Dardaneloj.

En 1920 la Unua Mondmilito estis dispeciginta la esperantistan movadon, sed ĝi restariĝis kaj Bellsola, elektita prezidanto de la grupo de Perpinjano, reprenis siajn kursojn. En 1922 li foriris al Pavillon-sous-bois, kie li definitive ekloĝis.

Émile Bellsola ludis fundamentan rolon en la vivo de la esperantista grupo de Perpinjano, kvankam lian nomon oni malofte citis.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon'', Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Étienne Coste

**Étienne COSTE** (naskiĝis en 1900, mortis en 1963 en Francio) estis rusiljona esperantisto.

En 1925 li fariĝis kasisto de la Esperanto-grupo de Perpinjano, kaj ekde 1935, ĝia prezidanto. Li fakte prezidis en 1939 la lastan kunvenon antaŭ la Dua Mondmilito. Dum ĝi li helpis kaptitajn esperantistojn.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Victor Fraitot

**Victor FRAITOT** (naskiĝis en 1849, mortis en 1906) estis rusiljona kolegiestro  kaj esperantisto.

En 1905 li iĝis prezidanto de la unua sekcio de Aplec Esperantista de Catalunya en Perpinjano. Li estis enskribita en la Adresaro de Zamenhof (n-ro 8991) kaj estis membro de la Politeknika Asocio de Perpinjano.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Fraitot, Victor
Fraitot, Victor
Fraitot, Victor
Fraitot, Victor
Frederic Cros

**Frédéric CROS** (naskiĝis en 1860, mortis la ) estis rusiljona elektristo kaj esperantisto.

La  okaze de la ĝenerala kunveno de la nova "Grupo de Esperanto" en Perpinjano, Frédéric Cros estis elektita kiel kasisto. Li aliĝis en aŭgusto 1914 al la 10-a Universala Kongreso en Parizo, kiu ne okazos pro la militdeklaro.

Kiam la "Grupo de Esperanto" reaktiviĝis post la milito en 1920, li iĝis denove kasisto, kvankam en la sekva jaro li fariĝis prezidanto de la samurba grupo "La verda stelo" (sidejo: 3, imp. Émile Zola, Perpinjano). En 1924, li iĝis honora prezidanto de la unuiĝo de la tri lokaj grupoj "Grupo de Esperanto", "La verda stelo" kaj "Paco kaj Amo".

## Fontoj
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

## Referencoj 
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Robert Gendre

**Robert GENDRE** (naskiĝis en 1907, mortis la  en Ille-sur-Têt, Francio) estis rusiljona sekretario kaj esperantisto.

Aĉetinte lernolibron kaj parte memlerninte la lingvon, la lernojaron 1931/32 li aliĝis al esperanto-kurso de René Llech-Walter ĉe la Politeknika Asocio de Perpinjano, kie li ricevis la unuan premion. Jam en 1932 li iĝis sekretario de la Esperanto-federacio de Langvedoko-Rusiljono. Lia renkontiĝo kun Llech-Walter starigos ne nur longan intiman kunlaboradon en la esperanto-movado inter ambaŭ, sed ankaŭ li fariĝis la sekretario de la kontista oficejo de Llech-Walter.

En 1935 okaze de kurso de Lidja Zamenhof en Perpinjano Robert Gendre fariĝis “Sinjoro Aparato”, alidirite “la tradukinto”. Ekde la sekva jaro, krom gvidi ĉeestajn kursojn, li starigis senpagan korespondan kurson por izoluloj. Tuj post kiam la ministro pri klerigado Jean Zay rajtigis la instruadon de Esperanto en la mezlernejoj en 1938, li kaj René Llech-Walter instruis ĉe la Supera Knaba Lernejo de Perpinjano.

En 1940 li estis militkaptita kaj sendita ĉe la militkoncentrejo IV-A en Germanio. Li starigis kursojn en ĝi, kaj verkis diversajn poemojn. Post kvin jaroj da mallibereco li reprenis la kursojn. Li instruis ĉe la Moderna Kolegio de knaboj de Perpinjano. En 1949, kune kun René Llech-Walter, li elsendis serion de kursoj de esperanto ĉe la radiostacio «Perpinjano Rusiljono». En 1955 li instruis ankaŭ en Rivesaltes.

En la francia movado, en 1958 Robert Gendre fariĝis ĉefredaktoro *Franca Esperantisto*, kaj en 1963 zorgis pri la administrado de la 55-a kongreso de Espéranto-France en Perpinjano.

El liaj tradukoj el Esperanto al la kataluna, interalie de Kálmán Kalocsay, la barcelona eldonejo «edicions 62» aperigis en 1973 du tekstojn de Robert Gendre en sia *Kataluna Antologio* de "rusiljonaj rakontistoj". Tamen la plimulto de lia verkaro restas neeldonita.

Li kromnomiĝis «**Bofilo**», rekta traduko de la kataluna kaj franca vortoj «gendre».

## Fonto 
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Cai Lun

**CAI Lun** (tradicia ĉina skribo: 蔡倫; simpligita ĉina skribo: 蔡伦; pinjino: Cài Lún; Wade-Giles: T'sai Lun) (ca. 50 p.K. – 121), honora nomo **Jingzhong** (敬仲), estis ĉina eŭnuko, kiu estas vaste rigardita kiel la inventisto de papero kaj la moderna procezo de paperfarado, anstataŭ pli primitivaj formoj kiel papiruso. Kvankam ekzistis papero en Ĉinio antaŭ Cai Lun (ekde la 2-a jarcento a.K.) li pioniris la unuan gravan plibonigadon kaj normigadon de paperfarado, per aldono de esencaj novaj materialoj en ĝia miksaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Orienta Han

Kategorio:Ĉinaj inventistoj
Kategorio:Eŭnukoj
Kategorio:Naskiĝintoj en la 1-a jarcento
Thérèse Julia

**Thérèse JULIA** (naskiĝis en 1872, mortis la  en Céret,  Francio) estis rusiljona esperantistino.

Frua membro en Céret de Aplec Esperantista de Catalunya, kun sia edzo Jean Julia, ili ambaŭ fariĝis la ĉefaj aktivuloj de la loka grupo ekde 1906 post la forveturo de Céret de la fondinto de la grupo, Paul Berthelot kaj la disfalo de Aplec.

En aŭgusto 1914 Jean kaj Thérèse aliĝas al la deka Universala Kongreso en Parizo, sed la kongreso ne okazas pro la militdeklaro. Sinjorino Julia aldonas cent frankojn al la «Garantia Fonduso» de la kongreso.

Post la ĉeso de la aktivado pro la Unua Mondmilito, en 1922 ges-roj Julia restarigas la grupon de Céret, organizante kursojn kaj ekskursojn kune kun la grupo de Perpinjano.

En 1923 okazas Ĝenerala Kunveno de la Mediteranea Federacio de Esperanto en Marsejlo: s-rino Thérèse Julia por Céret kaj René Llech-Walter por Perpinjano estas delegitoj. En 1932 pro geografia ŝanĝo de federacia strukturo, Langvedoko-Rusiljono starigis propran federacion, al kiu apartenis la grupo de Céret.

Post la forpaso de sia edzo, la  ŝi restas kiel sola ĉefa animanto de la grupo.

La  ĉe la urbodomo de Perpinjano disvolviĝas la jara kongreso de la Federacio de Esperanto Langvedoko-Rusiljono, sub la prezidanteco  de Lidja Zamenhof, kie Thérèse Julia estas nomata vicprezidantino.

En 1944 la kursoj de Esperanto, malpermesitaj sub la influo de naziismo, rekomenciĝas libere. Jam en tiu jaro Thérèse Julia, delegita instruisto de la Universala Esperanto Asocio, instruas  en Céret.

En 1954 la esperantista grupo de Perpinjano, okaze de ekskurso en Céret, vizitas S-rinon Julia, kiu tre feliĉiĝas  renkonti esperantistojn. Ŝi elvokas rememorojn, speciale pri la 5-a Universala Kongreso en Barcelono en 1909, dum kiu ŝi kun ŝia edzo Jean Julia  havis la honoron esti prezentitaj al Doktoro L. L. Zamenhof.

Kiam ŝi forpasas, en la ĵurnalo *L’Independant* de Perpinjano titoligas artikolon «La Esperanta Kultura Centro funebras». Ĝi raportas pri la agado de la dojenino de la esperantistoj de la federacio. «Konvinkita pri la nobla ideo de la internacia amikeco ŝi havis», kiel rimarkigas la funebra noto, «ekzemplan konduton de heroa kaj aŭtenta rezistantino por alinaciaj batalantoj dum la Dua Mondmilito».

En aprilo 1983, Michel Sageloli, urbestro de Céret, invitite de Jorgos afable raportas al la aŭskultantoj de loka (asocia) radio de AMELIE-les-BAINS, kiel li lernis Esperanton en 1922-1924 en la grupo de Thérèse Julia.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.}

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Oundle

eta|dekstra|Nord-strato, Oundle
**Oundle** estas antikva urbo (loĝata ekde la ferepoko) en Northamptonshire, Anglio. Ĝi situas apud la rivero Nene. Laŭ la stato de  en la urbo vivis .

Unue la urbo estis komerc-loko por ĉirkaŭaj kultivistoj kaj metiistoj. Ĝi prosperis, kaj gildoj estiĝis. Kontraste al najbaraj urboj, ĝi ne suferis pro la nigra morto de la 14-a jarcento. Hodiaŭ estas du boat-fabrikoj.

Ankoraŭ videblas trinkejoj kaj aliaj konstruaĵoj datante de la mezepoko.

Ĉiujare okazas foiro, literatura festivalo kaj internacia muzika festivalo kun instruado de junaj orgenistoj.

Kategorio:Urboj de Anglio
Kategorio:Urboj de Britio
Aelfric de Abingdon

**Aelfric de Abingdon** (m. la 16-an de novembro 1005) estis ĉefepiskopo de Canterbury, Anglio.

Lia patro estis grafo de Kent. Li eniris Abatejon Abingdon (nun en Oxfordshire) kaj verŝajne iĝis ties abato antaŭ ol iĝi abato de la abatejo de St Albans. Kiam li iĝis episkopo, lia frato Leofric sekvis lin kiel abato de St Albans.

Inter 991 kaj 993 li iĝis episkopo de Ramsbury kaj Sonning, kaj en 995 ĉefepiskopo de Canterbury (kvankam li daŭris kiel episkopo de Ramsbury kaj Sonning ĝis sia morto). La monaĥoj de Canterbury malkontentis pro lia nomumiĝo kaj malsukcese klopodis persvadi la papon nomumi alian.

Verŝajne estis Aelfric kiu estris la edziĝan riton de Ethelred la Malpreta kaj Emma de Normandio en 1002. Aŭ Aelfric aŭ lia antaŭulo Sigeric verkis leteron al la episkopo de Sherborne pri la devo de episkopoj protekti preĝejojn kontraŭ la disraboj de laikoj kaj inspiri laikojn vivi pli virte. Li komisiis la unuan biografion de Sankta Dunstan.

Li entombiĝis unue en Abatejo Abingdon. Liaj restaĵoj estis poste reentombigataj en Katedralo Canterbury.

Ŝajnas ke li havis militajn devojn. Li testamentis ŝipojn al la popoloj de Wiltshire kaj Kent, kaj lian plej bonan militŝipon (ekipatan por 60 viroj) al Reĝo Ethelred.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Ĉefepiskopoj de Canterbury
Kategorio:Mortintoj en 1005
Abatejo Abingdon

dekstra|eta|La longa galerio de Abatejo Abingdon
**Abatejo Abingdon** estis benediktana abatejo en Abingdon (Oxfordshire).

Ĝi estis fondata en 675 de la reĝo de Wessex por 12 monaĥoj, kaj sekvaj reĝoj de Wessex faris donacojn al la abatejo. Dum la regado de Alfredo la Granda, la danoj disrabis ĝin kaj poste Alfredo konfiskis ĝiajn bienojn ĉar la monaĥoj ne pagis sufiĉe da mono al li post kiam li forpelis la invadintojn. Tamen la abatejo reprosperiĝis.

En 1084 Vilhelmo la Konkerinto pasis paskon ĉe la abatejo, kaj poste lasis sian filon Henrikon tie por edukiĝi.

Inter la abatoj estis Aethelwold de Winchester (10-a jarcento). La lasta abato estis Thomas Pentecost (aŭ Thomas Rowland) kiu estis inter la unuaj anglaj ekleziuloj kiu agnoskis la rajton de Henriko la 8-a (Anglio) estri la anglan eklezion. En 1538 li kaj la monaĥoj cedis la abatejon al Henriko. Ĵus antaŭ ĝia fermiĝo, la enspezoj de la abatejo estis iom sub 1,900 funtoj - granda sumo en tiu epoko.

Pluraj restaĵoj de la abatejo ankoraŭ videblas, inkl. la longa galerio. Kie situis la preĝejo nun estas parko.

Kategorio:Abatejoj en Britio
Kategorio:Oxfordshire
Rochehaut

'''''' (france [roŝeO], ) estas municipo aliĝinta al Bouillon en la arondismento Neufchâteau en la plej okcidenta punkto de la belga provinco Luksemburgo. La preĝejo de sankta Firmeno (vidu foton) datumus de la 12-a aŭ 13-a jarcento. Rochehaut troviĝas je la bordo de la rivero Semois kaj estas tre turisma loko. Malgraŭ la malgranda loĝantaro (225 homoj komence de 2009) ĝi havas dek hotelojn, plurajn restoraciojn, zoologian ĝardenon, du muzeojn kaj kvin turismajn promenvojojn. Rochehaut estas bonega deirpunkto por migradoj tra la naturo. La turisma oficejo de Rochehaut proponas al la migremuloj kvin "oficialajn" promenitinerojn, kiuj estas relative bone indikitaj. Rochehaut havas kvar submunicipojn: Frahan, Laviot, Les Crêtes de Frahan kaj Remifontaine.

En Rochehaut troviĝas la domo de la pentristo Marie Howet. En la regiono de Rochehaut, ĉefe en la distrikto Frahan, ankoraŭ ekzistas mana kultivado kaj prilaborado de tabako, kiu en la 20-a jarcento travivis sian apogeon. La vilaĝeto Frahan estas entute protektita monumento kaj estas nomata "vilaĝo de la rozoj". Ĝia preĝejo el 1843 estas vizitinda.

## Eksteraj ligiloj 
*    Turisma oficejo
*  Promeni en Rochehaut
*  Fotaro pri Rochehaut kaj ties ĉirkaŭaĵo

Kategorio:Aliĝintaj municipoj de Belgio
Jean Julia

**Jean JULIA** (naskiĝis en 1863, mortis la ) estis poŝtisto kaj rusiljona esperantisto.

Frua membro en Céret de Aplec Esperantista de Catalunya, en 1904 Jean Julia estis la jura respondeculo de ĝia organo *Espero de Katalunjo*. Post la forveturo de Céret de la fondinto de la grupo, Paul Berthelot, kaj la disfalo de Aplec, ekde 1906 geedzoj Jean kaj Therese Julia animas la destinon de la loka grupo; kvin el la dek tri anoj de la grupo estas poŝtistoj. En 1909 ili partoprenas la 5-a Universala Kongreso en Barcelono.

En aŭgusto 1914 Jean kaj Thérèse aliĝas al la deka Universala Kongreso en Parizo, sed la kongreso ne okazas pro la militdeklaro.

Post la ĉeso de la aktivado pro la Unua Mondmilito, en 1922 ges-roj Julia restarigas la grupon de Céret, organizante kursojn kaj ekskursojn kune kun la grupo de Perpinjano.

## Fonto
El la verko de Jean Amouroux *Histoire du mouvement espérantiste en Roussillon*, Revuo "Conflent" n° 137, 1985, kun afabla permeso de l'aŭtoro.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Plumaro

[eta|350px|dekstra|La diferencoj en plumaro ĉe [Blua dikbekulo, el supre suben, inter reprodukta masklo (alternativa plumaro), nereprodukta masklo (baza plumaro), ino kaj rilata Indigo dikbekulo]]
**Plumaro** estas kaj la tavolo de plumoj kiu kovras birdojn kaj la bildo, koloroj kaj aranĝado de tiuj plumoj. Laŭ la diversaj kombinoj de tiuj faktoroj oni helpas la distribuadon de la birdoj en speciojn, genrojn ktp. Bildoj kaj koloroj de plumaro varias inter specioj kaj subspecioj kaj povas varii ankaŭ inter diferencaj aĝoj, klasoj, seksoj (seksa dimorfismo kaj sezono (ĉu reprodukta ĉu ne). Ene de iu specio povas esti ankaŭ nombro de diferencaj kolorformoj. Diferencojn en plumaro uzas ornitologoj kaj birdumantoj por distingi inter specioj kaj kolekti alian specifan informon pri specioj.

La seksoj de la specioj ĉefe en la tropikaj regionoj estas samkoloraj kaj portas ofte dum la tuta jaro samriĉan plumaron. Ĉe la nordaj migrantoj (en norda hemisfero) la masklo ekster la kova tempo portas la saman koloron kiel la ino. Kiam en aŭtuno ili atingas la travintrajn regionojn en la sudo, la masklo ŝanĝas la kovovestaĵon kontraŭ la ripozvestaĵo. Antaŭ ol ili forlasas sian travintroregionon en la sudo kaj flugas al la nordo, ili denove surmetas sian kovovestaĵon, ĉar ili bezonos reklami teritoriojn kaj allogi inojn: tio okazas ĉefe en precizaj genro. Temas pri seksa duformismo, sed ĉiukaze estas esceptoj al tiu distribuado inter migrantaj kaj nemigrantaj specioj.

## Eklipsa plumaro 
Multaj anasoj havas brilan, kolorplenan plumaron, montranta fortan seksan dimorfismon por allogi inon. Tamen ili plumoŝanĝas al senkolora plumaro for de la reprodukta sezono. Tiu ineca aspekto estas la **eklipsa plumaro** aŭ **eklipsoplumaro**. Kiam ili plumoŝanĝas al eklipsa plumaro, la anasoj iĝas senflugaj dum mallonga tempoperiodo. Kelkaj specioj de anasoj restas en eklipso dum unu al tri monatoj somere, dum aliaj retenas la kriptan plumaron ĝis la venonta printempo kiam ili entreprenas alian plumoŝanĝon por reveni al sia reprodukta plumaro. Kvankam tio okazas ĉefe ĉe la Anasedoj, ankaŭ aliaj kelkaj specioj (ekzemple la Bankiva koko) havas eklipsan plumaron.

## Albinismo 
## Vidu ankaŭ 
* Terminologio de Humphrey-Parkes

Kategorio:Ornitologio
Serafina Gregoris

Fratino **Serafina Gregoris**, aŭ Gisella naskiĝis en Fiume Veneto la 15-an de oktobro 1873.
Ŝi estis lernantino en la elementa lernejo de Bannia. 16-jaraĝa ŝi laboris en koton-fabriko.
La 5-an de novembro 1894 ŝi iris al konvento en Venecio (Suore Francescane di Cristo Re).
Ŝi iĝis Fratino Serafina de la Anĝeloj la 6an de februaro 1896.
En la venecia instituto,ŝi tuj zorgis pri la fako -instruado en la lernejo - ĉe lernantinoj, sed
nur post unu jaro, ŝi malsaniĝis per la malsano de Pott. Tamen malgraŭ sufero, ŝi laboris dum 17 jaroj,
en tiu lernejo, kun rulseĝo kaj metala dorstenilo, kaj ĉiuj laŭdis la bonan instruadon.
Post 1916 ,ŝi devis rezigni kaj ŝi restis en liton ,senmove dum preskaŭ 20 jaroj.
Ŝi mortis la 30-an de januaro 1935.
Sia vivo iĝas mesaĝo por nia epoko - ŝi trapasis 38 jarojn de sia vivo en granda sufero, kaj
vivis feliĉe dank'al unuiĝo kun Kristo.
Ŝi transformis la doloron en pli grandan amon: "tio estas la parabolo de fratino Serafina".

## Ligilo 
* Suore Francescane di Cristo Re