open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Brás Cubas

**Brás Cubas** (1507-1592) estis portugala nobelulo kaj ekspluatisto. Li estis filo de João Pires Cubas kaj Isabel Nunes, kaj fondinto de la brazila vilaĝo kaj nuna urbo Santos en la 26-a de januaro 1546 kaj de la brazila urbo Mogi das Cruzes en la 1-a de septembro 1560. Li gubernis dufoje la Kapitanlando de Sankta Vicento inter 1545-1549 kaj 1555-1556.
## Biografio
Li estis filo de "João Pires Cubas" kaj lia edzino "Isabel Nunes". Li venis al Brazilo en 1531 kune kun la unua ekspedicio de Martim Afonso de Sousa, fondinto de la vilaĝo Sankta Vicento. En la 25-a de septembro 1536, Dona Anna Pimentel, edzino de Martim Afonso de Sousa, uzante de siaj plenpovoj kiujn ŝi havigis al si, donis al li parton de la teritorioj kiuj estis la brako de la Kapitanlando de Sankta Vicento, pro la bonfaraĵoj kaj plibonigaĵoj faritaj de li kaj lia familio en tiu regiono. Li iĝis unu el la plej grandaj terposedantoj de la malalta regiono ĉirkaŭ Santos.

Tie li fondis flughavenon, kapelon kaj hospitalon ĝis hodiaŭ ekzistanta kaj konata kiel "Santa Casa de Misericórdia de Santos", kiuj originigus la vilaĝon kaj nuna urbo de Santos. Ĉar la flughaveno estis plej bone lokigita ol tiu de Sankta Vicento, Brás Cubas estis la respondeca pri la transigo de la flughaveno el la kvartalo Ponta da Praia (Santos) en la Centron de la urbo, ĉirkaŭ la Monteto de Sankta Katarina.

Ĉefkapitano de Sankta Vicento (1545), en 1551 li estis nomumita de la portugala reĝo Dom Johano la 3-a Provizanto kaj Disdonanto de la rentumoj kaj rajtoj de la kapitanlando.

En la sekvanta jaro, li konstruigis la "Fortikaĵo de Sankta Filipo el Bertiogo", en la "Insulo de Santo Amaro". Li havis altestaran partoprenon ĉe la defendo de la Kapitanlando kontraŭ atakoj de la Tamojaj indiĝenoj, aliancitaj al la francaj korsaroj.

Pli malfrue, ordonite de la 3-a Ĝenerala Guberniestro en Brazilo, Mem de Sá, li plenumis ekspediciojn tra la internlando de Brazilo serĉe de oro kaj arĝento. Oni diras ke li iris ĝis la "Chapada Diamantina"

Liaj provoj sklavigi la indiĝenojn rezultis en ribeloj kiuj determinis la ekaperon de la "Konfederacio de la Tamojoj"., kiu nur povis esti parte haltigita per la agadoj de la jezuitaj pastroj Manuel da Nóbrega kaj José de Anchieta. Kiam li mortis, li estis nobela de la Reĝa Domo kaj unu el la plej respektataj en la kapitanlando.

La titolo kiel Ĉefguberniestro de la vilaĝo de Santos transiĝis al lia filo, Pero Cubas (1587-1614). Ĉe lia epitafo, oni registris ke li malkovris "oron kaj metalojn en 1560". En 1578, cetere, estis kuranta la novaĵo pri la ekzisto de oraj kaj arĝentaj minejoj en la kapitanlando, laŭ informoj de angla regnano loĝinta en Santos.
eta|maldekstre|300px|Kapitanlando de Sankta Vicento, en 1624.

## Literaturo
* The Making of Brazil
* Fatos da história mundial
* Viva o vinho
* The snake gonna smoke 
* Porto Gente
* Academia.edu
* Gazeta Virtual

## Referencoj
Kategorio:Portugalaj esploristoj
Kategorio:Portugalaj nobeloj
Kategorio:Historio de Brazilo]
Kategorio:Portugalaj koloniaj guberniestroj kaj administrantoj‎
Kategorio:Esploristoj de Sudameriko
Kategorio:Urbofondintoj
(66452) 1999 OF4

**(66452) 1999 OF4** estas granda transneptuna objekto, malkovrita la  elde unu el la Observatorioj de Mauna Kea sur la monto Mauna Kea (Hawaii, Usono).

Ĝi estas de la klaso de la kubevanoj : "klasikaj" objektoj de la Kujper-zono, kun feblaj orbitaj discentreco kaj klineco, kaj kiuj ne estas en simpla orbita resonanco kun Neptuno nek aliaj grandaj planedoj (kvankam ĝi estas proksima de la resonanco 6:11 kun Neptuno).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 
* 
*  Listo de la Konataj Transneptunaj Objektoj ; el la paĝaroj de Wm. Robert Johnston
*  Klasikaj Kujper-zonaj objektoj, de David Jewitt

Kategorio:Kubevanoj
Kategorio:Malkovrita de Observatorioj de Mauna Kea
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Hejltsuk (apartigilo)

La **hejltsukoj** estas indiĝena popolo (Unua Nacio) loĝanta en Brita Kolumbio, Kanado.

**Hejltsuko,** (; /ˈheɪltsək/) ankaŭ povas rilati al la:

* Hejltsuka-ovekjala lingvo, vakaŝa lingvo — parolata en Brita Kolumbio, Kanado.
*Hejltsuka lingvo — varianto de la hejltsuka-oowekyala, ankaŭ konata kiel ***Haíɫzaqv***, ***Bella Bella*** kaj ***Haihais***,
*Hejltsuka Nacio — la registaro kiu reprezentas la hejltsukojn.
Universitato de Kairo

La **Universitato de Kairo** (en araba: جامعة القاهرة, literumita: Gām‘et El Qāhira), konata ankaŭ kiel **Egipta Universitato** el 1908 ĝis 1940, kaj **Universitato Reĝo Fuad la 1-a** el 1940 ĝis 1952) estas la ĉefa publika universitato de Egiptio. Ties ĉefa kampuso estas en Gizo, tuj trans la Nilo el Kairo. Ĝi estis fondita la 21an de decembro 1908; tamen, post esti gastigita en variaj lokoj de Kairo, ties fakultatoj, dekomence la Fakultato de Artoj, estis establita en sia nuna ĉefa kampuso en Gizo en oktobro 1929. Ĝi estas la dua plej malnova institucio de alta edukado en Egiptio post la Al-Azhar-universitato, sen kalkuli la profesiajn altlernejojn kiuj poste iĝis konstituaj altlernejoj de la universitato: Al-Azhar-a estas religia universitato, dum Kaira estis fondita kiel nereligia institucio. Fakte ĝi estis fondita kaj financita kiel Egipta Universitato fare de komitato de privatuloj kun reĝa patronado en 1908 kaj iĝis ŝtata institucio sub regado de la reĝo Fuad la 1-a en 1925. En 1940, kvar jarojn post lia morto, la Universitato estis alinomita *Universitato Reĝo Fuad la 1-a* liahonore. Ĝi estis alinomita por la dua fojo post la Egiptia revolucio de 1952. Estis tri Nobel-premiitoj inter ties gradiĝintoj kaj ĝi estas unu el 50 plej grandaj institucioj de alta edukado en la mondo laŭ kvanto da studentaro.

Gravaj eroj estas la Fakultatoj de Juro kaj de Medicino, tiu ĉi laste menciita nome unu el la unuaj fakultatoj pri medicino en Afriko kaj en Mezoriento.

## Notoj 
Kategorio:Gizo
Kairo
Cahagnes

**Cahagnes** estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj enloĝantoj nomiĝas *Cahagnais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Cahagnes ĉe CdC Pré-Bocage Intercom

Kategorio:Komunumoj de Calvados
66454 Terezabeatriz

'*66454 *Terezabeatriz'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la brazilaj astronomoj Cristóvão Jacques kaj Luiz Henrique Duczmal elde la Observatorio Wykrota, ĉe la limo inter Sabará kaj Caeté (Minas-Ĝerajso Brazilo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Tereza Beatriz Braga* (1948–2016), brazila psikologino, psikopedagogino kaj instruistino, kaj edzino de la amatora astronomo *João Ribeiro de Barros''. Ŝi mecenatis la Observatorion Sonear (Oliveira, Minas-Ĝerajso). Amantino de la steloj, ŝi multe faris por diskonigi astronomion inter la lernejanoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Cristóvão Jacques
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
János Richter

**János Richter** [jAnoŝ riĥter] aŭ **Hans Richter** aŭ *Johannes Isidor Richter*, laŭ hungarlingve kutima nomordo **Richter János** estis aŭstrohungara dirigento, o, altlerneja instruisto.
eta|János Richter (maldekstre)
János Richter naskiĝis la  en Győr (Hungara reĝlando), li mortis la  en Bayreuth (Germana Imperio).

## Biografio 
János Richter frue lernis muzikon hejme, li aĝis 10, kiam li pianludis en koncerto. En 1854 pro morto de la patro la restinta familio translokiĝis al Vieno, kie la juna Hans maturiĝis en gimnazio en 1858, sed li kantis ankaŭ en infana koruso. Li akiris diplomon en 1865 en la konservatorio, kie li povis ludi praktike en ĉiuj instrumentoj. Dum lernado li havis membrecojn en pluraj teatraj orkestroj. Li debutis kiel dirigento en 1865 en sia naskiĝurbo. En la sekva jaro li estis helpanto de Richard Wagner en Svislando. Tiu kunlaboro daŭris ĝis morto de Wagner. Inter 1867-1869 li estis dirigento en Munkeno, poste en Bruselo, inter 1871-1875 en Nacia Teatro (Budapeŝto). Li edziĝis en Budapeŝto en 1875, baldaŭ 6 geinfanoj naskiĝis. Inter 1875 kaj 1900 li estis dirigento de la kortega teatro en Vieno, dum kaj poste li ofte dirigentis en Bayreuth, en la lastaj jaroj en Britio, tamen kelkfoje li dirigentis en aliaj lokoj, ankaŭ en Hungarlando. En 1911 li retiriĝis, sed en Bayreuth li dirigentis lastfoje en 1912.

## Lia kontribuo 
* Emlékezések (1893)

## Elektitaj dirigentaĵoj 
* li estis tiu, kiu ofte prezentis operojn de Wagner.
* Ferenc Liszt: *Kristo* (oratorio, 1873, Budapeŝto)
* Béla Bartók: *Kossuth-szimfónia* (1904)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Aŭstraj dirigentoj
Grimbosq

**Grimbosq** [grɛ̃bo:] estas franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Grimbosquais*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados
* Grimbosq (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Grimbosq ĉe CDC Cingal – Suisse Normande


Kategorio:Komunumoj de Calvados
Longues-sur-Mer

''''*  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Kalvadoso, france *Calvados*) kaj en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Bayeux kaj al la kantono **. 

La teritorio havas komunan limon kun .

Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *longuais''.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Komunumoj de Calvados
Zoltán Rozsnyai

**Zoltán Rozsnyai** [roĵnjai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rozsnyai Zoltán** estis hungardevena usona dirigento, orkestrestro.

Zoltán Rozsnyai naskiĝis la  en Budapeŝto, li mortis la  en San Diego (Kalifornio, Usono).

## Biografio 
Zoltán Rozsnyai en aĝo de dek debutis kiel pianisto en koncerto. Li akiris diplomon en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1949. Liaj plej gravaj instruistoj estis Zoltán Kodály, János Ferencsik, András Kórodi kaj Ernő Dohnányi. Post siaj studoj li dirigentis en Debrecen (laŭ alia informo li estis helpekzercisto de la Budapeŝta Ŝtata Operejo). En 1954 li revenis al sia naskiĝurbo kiel dirigento de la ŝtata koncertorkestro. Post 2 jaroj li atingis la duan lokon en dirigenta konkurso en Romo. Intertempe li edziĝis kaj 2 filinoj naskiĝis. Depost falo de la Hungara revolucio de 1956 la familio disidis al Vieno. Rozsnyai kune kun Iván Köves fondis simfonian orkestron el rifuĝintaj hungaroj, ili turneis kun sukcesoj, ekzemple en 1959 en Usono. Rozsnyai translokiĝis al Usono en 1961, en la sekva jaro li estis vicdirigento de Leonard Bernstein. En 1967 Rozsnyai estis elektita el 130 kandidatoj muzikdirektoro de orkestro en San Diego. En la sama urbo en 1987 li fondis internacian orkestron, kiun li dirigentis ĝismorte.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* anglalingva biografio kun foto
* anglalingva biografio 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Usonaj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Kategorio:Hungaraj orkestrestroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj
Jullouville

**Jullouville** [ʒyluvil] estas franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio. Ĝi estas marbanejo norde de Carolles.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Jullouvillais*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche
* Listo de francaj banurboj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Manche
Kategorio:Banstacioj de Francio
Antal Seidl

**Antal Seidl,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Seidl Antal** estis hungardevena usona dirigento, instrumentadisto. Lia usona persona nomo estis *Anton*.

Antal Seidl naskiĝis la  en Pest (urbo) (Hungara reĝlando, Habsburga Imperio), li mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Antal Seidl studis en gimnazio, poste en seminario en sia naskiĝurbo, fine inter 1870-1872 en Konservatorio de Lepsiko. Li ankaŭ sendis muzikajn artikolojn al Hungarlando. Ekde 1872 li estis helpanto de Richard Wagner, post 4 jaroj li jam helpis al Festivalo de Bayreuth. En 1879 li akceptis dirigentan statuson en operejo de Lejpcigo. En 1885 li translokiĝis al Novjorko, kie li dirigentis la germanlingvajn operojn en Metropola Operejo. Tamen li kelkfoje reiris dirigenti al Eŭropo. En 1891 li iĝis dirigento de la Novjorka Filharmonio. Tiutempe li faris ankaŭ instrumentadajn laborojn. Li dirigentis ĉefe operojn de Wagner. Lia edzino estis sopranino de la Metropola Operejo.

## Elektitaj dirigentaĵoj 
* Lejpcigo (1879)
* Berlino (1881, 1883)
* Germana Teatro (Peŝto) (1883)
* Metropola Operejo (1885)
* Bayreuth (1886)
* Carnegie Hall (1893)
* Londono (1897)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Usonaj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj
66458 Romaplanetario

**66458 Romaplanetario** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Gianluca Masi elde la Observatorio *Bellatrix* en Ceccano (Italio).

Ĝi sufiĉe proksimiĝas al Marso por esti iam rigardita kiel marsrenkonta asteroido ; ĝia marsa MOID estas 0,262494 AU, tie estas 39,269 milionoj da km.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la Planetario kaj astronomia muzeo (itale : *Planetario e museo astronomico*) de Romo. Sen planetario de pli ol 22 jaroj, tiu urbo nun havas modernan, malfermita en 2004 en la Muzeo de la Romia civilizo (*Museo della civiltà romana)*, kun kupolo de 14 m. La malkovrinto kontribuas kun la personaro por prezenti al la vizitantoj la mirindaĵojn de la universo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gianluca Masi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Tibor Stark (trumpetisto)

**Tibor Stark** [ŝtark], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Stark Tibor** estis hungara ĵazmuzikisto (trumpetisto, komponisto, instrumentadisto, dirigento, muziklerneja instruisto).

Tibor Stark naskiĝis la  en Mór (urbo), li mortis la .
 
## Biografio 
Tibor Stark frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li studis kemion en Teknikuniversitato de Budapeŝto inter 1952-1956, sed li lernis private ankaŭ muzikon. Post siaj studoj li aliĝis al tiutempaj ĵazorkestroj, kie li trumpetis. Inter 1960 kaj 1964 li apartenis dancorkestro de Hungara Radio, sed tiutempe li dirigentis kaj trumpetadis en Operetoteatro (Budapeŝto) kaj Teatro Petőfi. Ekde 1967 li instruis en muziklernejo aŭ studio. En 1972 li fondis propran ĵazorkestron, inter 1974-1978 li dirigentis kaj instrumentadis en cirko, poste li estis profesia komponisto. Li ricevis premion en 2004, poste jam postmorte.

## Elektitaj komponaĵoj 
* teatraj muzikaĵoj
** *Százszor is szeretlek* (1965)
** *Péntek Rézi*
* filmaj muzikaĵoj
** *Téli szerelem* (1966, televizia)
** *A holtak visszajárnak* (1968)
** *Lidérc* (1977)
* ŝlagroj
** *Kezdetnek jó*
** *Barátok nélkül*
** *Pletykálnak rólad*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* aŭdebla komponaĵo de Stark

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj trumpetistoj
Kategorio:Hungaraj ĵazmuzikistoj
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Internacia Flughaveno Bălți

La **Internacia Flughaveno Balti-Leadoveni** (antaue *Bălți-Leadoveni International Airport*) estas unu el la du flughavenoj de Bălți urbo en norda Moldavio. Ĝi situas 15 km for de la urbocentro (9 km de la urba limo "Dacia", aŭ ĉar ĝi ankaŭ nomiĝas "Bam"). Krome ekzistas la flughaveno Balti-Urbo 2-a, kiu estas regiona kaj situas en Bălțimem, ne malproksime de la urbocentro. La flughaveno povas funkcii 24 horojn la tutan jaron.

Bălți
Kategorio:Bălți
Kalvinana preĝejo (Tiszadob)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en Hungario, en grandvilaĝo Tiszadob.

## Historio 
La (tiam katolika) kirko Sankta Nikolao estis konstruita supozeble en la 13-a jarcento. La loĝantoj iĝis kalvinanoj ĉirkaŭ 1550, same la kirko. Inter 1768 kaj 1857 ĝi plurfoje estis trakonstruita aŭ pligrandigita laŭ malfrubaroko, tiutempe konstruiĝis la turo. La lastaj renovigaj laboroj okazis en 2009 https://leader.tiszater.hu/content/tiszadobi-reformatus-templom-felujitasa.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto. En la fasado meze la kvadrata turo plene reliefas. La konstruaĵo havas 3 enirejojn, la unua estas tra la turo, la aliaj 2 flanke de la navo. La turopinto estas piramida. La ĉefnavo havas ankaŭ krucnavon. Interne la mebloj kaj predikejo estis faritaj en proksimume en 1768, la kasona plafono en 1877. Iam la kirko estis ĉirkaŭita per ŝtona defenda muro, el tio parto estas videbla ankaŭ nun.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* https://www.koncert.hu/helyszin/tiszadobi-reformatus-templom
* aŭdebla sonorado

Tiszadob
Kategorio:Tiszadob
Islamigo

**Islamigo** estas termino kiu referencas al la procezo konverti unuopulon, homgrupon aŭ socion al la religio Islamo. Okaze de unuopulo aŭ malgranda grupo, temus pri islamiĝo se temas pri volonta procezo kaj pri islamigo se temas pri pli malpli trudema forta pelo al la konverto. Krome, en la unua okazo estus islamigo ankaŭ el la nivelo de la religiaj aŭtoritatoj kiuj akceptas la konvertiton. Okaze de socio la pelo al la konverto gamis historie el konvinko per supera nivelo en kulturo, ekonomio aŭ komerco tra la trudo de impostoj al tiuj kiuj ne akceptas la novan kultur-religion (aŭ inverse: privilegioj por konvertitoj) ĝis rekta devigo al konverto fare de konkeroj kaj ĝihado.

Tiele historie la historio de Islamo konsistis en mikso de tiuj tialoj ekde la plej fruaj etendoj en la fino de la 7a jarcento en la Arabia Duoninsulo, tra Nordafriko al Al-Andalus, tra Mezoriento al Hindio kaj ĝis Filipinoj, al Sahelo, tra Anatolio al Balkanio, tra Centra Azio ĝis nordorienta Ĉinio.

Krome *islamigo* estas uzata kiel neologismo uzata por aludi al pliigo de la deviga obeo al religiaj (aŭ al religi-kulturaj) reguloj en jam ekzistinta islama socio, kiel okazis en Irano en la lasta kvarono de la 20a jarcento, en Afganio post la venko de la talibanoj, en Irako, Sirio ktp.

Islamigo finfine, en nuntempa kompreno, estas termino uzata por aludi al pliiĝo de la islama loĝantaro partikulare en Eŭropo kaj, ĝenerale, en landoj de «Okcidento». Tiu pliigo estas asocia kun elmigrado kaj pli alta naskindico, kio laŭ kontraŭislamanoj rezultus en eventuala aplikado de la islamaj juro (ŝario) aŭ kutimoj, ligite al la malferma akcepto fare de la okcidenta socio. La islama religio, laŭ ties kontraŭuloj havus facilan aliron pere de la multkulturismo hegemonie en modernaj landoj, kiuj facile akceptas la forlason de siaj propraj tradicioj. Aparta okazo estus la islamiĝo aŭ konverto al islamo de granda parto de la afrikdevena loĝantaro de Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Arabigo
* Kristanigo

## Notoj 
## Bibliografio 
* Aillet, Cyrille (2011). «Être chrétien en terre d’Islam». L’Histoire (364): 48-53.
* Curtis IV, Edward E. (septembro 2005). «African-American Islamization Reconsidered: Black History Narratives and Muslim Identity». Journal of the American Academy of Religion (Oxford University Press) 73 (3): 659-684. ISSN 0002-7189. JSTOR 4139915.
* DeWeese, Devin, Islamization and Native Religion in the Golden Horde, Penn State Press, 1994, ISBN 0-271-01073-8
* Ekman, Mattias (2015). «Online Islamophobia and the politics of fear: manufacturing the green scare». Ethnic and Racial Studies 38 (11): 1986-2002. ISSN 0141-9870. doi:10.1080/01419870.2015.1021264.
* Lapidus, Ira M. 2002, A History of Islamic Societies. Cambridge: Cambridge University Press.


Kategorio:Historio de Islamo
Kategorio:Islamismo
Kategorio:Kultura asimilo
Kategorio:Islamo kaj politiko
Vnitřní Město (Třebíč)

eta|maldekstra|Strato Hasskova ulice.
**Vnitřní Město** () situas en Ĉeĥio, ĝi estas parto de urbo Třebíč. Tiu ĉi parto estas unu el la plej malnovaj partoj de Třebíč kaj ties centro estas placo Karlovo náměstí. En la urboparto loĝas  ().

## Lokigo 
Vnitřní Město troviĝas en la urbocentro, sur dekstra bordo de rivero Jihlava. Norde ĝi estas limigita de rivero Jihlava, okcidente — de aŭtobusejo, sude — de bulevardo Bráfova třída kaj oriente — de strato Bedřicha Václavka.

## Historio 
Vnitřní Město estas la plej malnova parto de urbo Třebíč, estas ĉi tie urbanaj domoj, urga oficejo, statuaro de Cirilo kaj Metodo. Okazas ĉi tie foiroj kaj multaj kulturaj agadoj. Antaŭe ĉi tie estis ankaŭ fontano, kiu estis forigita.

## Evoluo de nombroj de loĝantoj 
## Memorindaĵoj 
* Placo Karlovo náměstí
* Urbodomo
* Pentrita domo
* Urba turo
* Nigra domo
* Kapucena monaĥejo
* Evangelia preĝejo
* Ortodoksa preĝejo
* Preĝejo de La plej sankta Triunuo
* Fabriko Tusculum

## Fotogalerio 

Tr-centrum001.jpg|Placo Komenského náměstí kaj Urba turo; maldekstre estas videbla okcidenta parto de placo Karlovo náměstí; meze kultura komplekso Fórum; sube tegmentoj de domoj en Zámostí
Třebíč center from castle.jpg|Vido al centro de la urbo el belvedero ĉe kastelo
Trebic vnitrni mesto hradek.jpg|Placo Karlovo náměstí kun Urba turo el Hrádek
Třebíč Karlovo náměstí.jpg|Okcidenta parto de placo Karlovo náměstí de statuaro Cirilo kaj Metodo
Malovaný dům Třebíč.jpg|Pentrita domo en placo Karlovo náměstí
Trebic karlovo namesti cerny dum.jpg|Nigra domo en Karlovo náměstí vespere

Kategorio:Partoj de Třebíč
Kategorio:Setlejoj en Jeviŝovica montetaro
Estraro de UEA 2019-2022

eta|La Estraro de UEA 2019-2022 fotita dum la UK 2019 en Lahtio
En la **Estraro de UEA** dum la oficperiodo 2019–2022 oficis jenaj personoj, elektitaj la  de la Komitato de UEA en la 104-a Universala Kongreso en Lahtio:

* Duncan Charters (prezidanto: Strategio, Kunordigo, Rilatoj kun ILEI)
* Fernando Maia Jr. (vicprezidanto: CO (oficistoj), Eksteraj Rilatoj (krom Unesko), Ameriko, Rilatoj kun TEJO, Rilatoj kun Membro-Organizoj (Landa Agado) kaj ĉio cetera)
* Trezoro Huang Yinbao (vicprezidanto: Financoj, Unesko)
* Aleks Kadar (ĝenerala sekretario, Administrado, Ĝemelaj Urboj, Esperanto-Centroj, Eŭropo, Revuo Esperanto)
* Orlando Raola (estrarano pri Kulturo,Kongresoj, Biblioteko, Eldonado)
* Jérémie Sabiyumva (estrarano pri Afriko, Aktivula Maturigo)
* So Jinsu (estrarano pri Azio, Oceanio, Amikoj de Esperanto, Informado)
* Amri Wandel (estrarano pri Faka kaj Scienca Agado, koronvirusa agado, Mezoriento kaj Norda Afriko)

## Referencoj 
Kategorio:Aperis en 2019
Kategorio:Esperanto en 2019
Paweł Kowal

**Paweł Robert Kowal** (naskiĝis la 22-an de julio 1975 en Rzeszów) – pola politikisto kaj politologo, habilita doktoro pri socia scienco, profesoro de Pola Scienca Akademio, historiisto, publicisto, en la jaroj 2005–2009 parlamentano de Sejmo, 2006–2007 ŝtatsekretario en Ministerio de Eksterlanda Aferoj, eŭrodeputito, 2011–2014 prezidanto de la partio Unue Pollando, de 2013 ĝis 2017 prezidanto de la landa konsilio de La Pollando Ensemble.

## Distingoj 
* Oficira Kruco de la Ordeno *Polonia Restituta* – 2014
* Granda Kruco de Merit-Ordeno – 2008, Portugalio
* Ordeno "Pro Meritoj" de la 3-a grado – 2007, Ukrainio

## Publikaĵoj 
* *Państwo polskie wobec Polaków na Wschodzie* (Pola ŝtato koncerne la polojn Oriente), kunaŭtoro), Krakovo 2000
* Włodzimierz Bączkowski. *O wschodnich problemach Polski. Wybór pism* (Pri orientaj problemoj de Pollando. Elekto de publikaĵoj), kunaŭtoro, Krakovo 2000
* *Nie jesteśmy ukrainofilami* (Ni ne estas ukrainamantoj), kunaŭtoro, Vroclavo 2002
* *„Wymiar wschodni” UE – szansa czy idée fixe polskiej polityki?* ("Orienta dimensio" de EU - ŝancoj aŭ idée fixe de la pola politiko?), redaktoro, kunaŭtoro, Varsovio 2002
* *Krajobrazy z Mistralami w tle*, (Pejzaĝoj kun Mistraloj fone), Krakovo 2011
* *Koniec systemu władzy. Polityka ekipy gen. Wojciecha Jaruzelskiego w latach 1986–1989* (Fino de la regosistemo. Politiko de la anaro de generalo Wojciech Jaruzelski en la jaroj 1986-1989), Varsovio 2012
* *Między Majdanem a Smoleńskiem. Rozmawiają Piotr Legutko i Dobrosław Rodziewicz* (Inter Eŭromajdano kaj Smolensk), Krakovo 2012
* *Jaruzelski. Życie paradoksalne* (Jaruzelski. Paradoksa vivo), kunaŭtoro, Krakovo 2015
* *Testament Prometeusza. Źródła polityki wschodniej III Rzeczypospolitej* (Testamento de Prometeo. Fontoj de orienta politiko de la Tria Pola Respubliko), Varsovio-Wojnowice 2018
* *Muzeum i zmiana. Losy muzeów narracyjnych* (Muzeo kaj ŝanĝo. Sortoj de rakontaj muzeoj), kunredaktoro, kunaŭtoro, Varsovio-Krakovo 2019
* *Inicjatywa Trójmorza: geneza, cele i funkcjonowanie* (Iniciato de Intermaro. Genezo, celoj kaj funkciado), kunaŭtoro kun Agnieszka Orzelska-Stączek, Varsovio 2019

## Bibliografio 
* *Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. V kadencja. Przewodnik* (Sejmo de Pola Respubliko, Kvina kadenco. Gvidlibro), Wydawnictwo Sejmowe, Varsovio 2006.
* Strona sejmowa posła VI kadencji. sejma paĝo de la parlamentano en la 5-a kadenco

## Eksteraj ligiloj 
* Paweł Kowal – strona prywatna  privata paĝo

Kategorio:Polaj politologoj
Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Pollando 2009-2014
Ordinara tanaceto

**Ordinara tanaceto** (*Tanacetum vulgare*, sinonimo: *Chrysanthemum vulgare*) estas staŭdo el la familio de la Asteracoj. Ĝi iom similas al Jakob-senecio (*Jacobaea vulgaris*), sed la infloresko ne havas flavan florkronon el radiformaj floroj. En la plej granda parto de Eŭropo kaj la norda parto de Azio la Ordinara tanaceto nature troviĝas en multaj lokoj.

## Nomo 
La botanika nomo *Tanacetum* verŝajne estas derivita de la malnovgreka vorto 'athanasia' kun la signifo 'nemortonta'. Tiu nomo ĝi probable devenas el la fakto ke la floroj malfacile velkas kaj longtempe konservas sian flavan koloron, sed ankaŭ povas indiki la specon de eliksiro farita el ĝi. Ordinara tanaceto ankaŭ estis uzata por konservi korpojn. 'Vulgare' havas la signifon 'ordinara' aŭ 'ĝenerale trovebla'.

## Botanika priskribo 
La planto estas plurjara. Ĝi posedas eĝohavan malhelbrunan tigon, povas fariĝi 60–120&nbsp;cm longa kaj floras per plataj umbeloj, kiuj konsistas el dekoj da kapituloj (kun nur tubetfloroj). Ili staras en falsaj umbeloj tre dense kune kaj donas al la umbelo la firmecon kiel de kuseneto.

La ĉefa florado estas en la periodo junio ĝis inkluzive aŭgusto kaj la reflorado povas daŭri ĝis la aŭtuno. La folioj estas rompite plumechavaj kun al la pinto de la folio plumparta kaj la folietoj plumfendaj kaj surmetita per glandoharoj. Tiuj glandoharoj respondecas por la iom forta kamforeca odoro, kiu dum ektuŝo disvastiĝas. Ĉar la oleo kiun oni povas ekstrakti el la planto principe estas venena, en Usono estas malpermesata vendi la planton. Ordinara tanaceto estas rigardata kiel kompasplanto, ĉar la folioj en la plena sunlumo sin proksimume direktas al la sudo.

La frukto estas 2&nbsp;mm longa akeno.

Dosiero:Tanacetum vulgare achenes, Boerenwormkruid nootjes.jpg|Akenoj
Dosiero:Boerenwormkruid blad (Tanacetum vulgare).jpg|Folio
Dosiero:Tanacetum vulgare, Boerenwormkruid hoofdjes.jpg|Floroj
File:Bloemen van Boerenwormkruid (Tanacetum vulgare). 17-08-2025. (actm.) 01.jpg| Florkapoj.

Kategorio:Asteracoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Kuracplantoj
Kategorio:Venenaj plantoj
Kategorio:Plantoj de Eŭropo
Kategorio:Plantoj de Azio
Károly Rezik

**Károly Rezik** [kAroj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Rezik Károly** estis hungara violonĉelisto, orgenisto, dirigento, korusestro, konservatoria instruisto.

Károly Rezik naskiĝis la  en Arad (urbo) (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempe kun sama nomo en Rumanio), li mortis la  en Cluj (Rumanio).

## Biografio 
Károly Rezik maturiĝis en sia naskiĝurbo en 1905, li komencis okupiĝi pri muziko en la aĝo 15. Li lernis ankaŭ en la loka muziklernejo. Li akiris diplomon en Tutlanda Hungara Reĝa Muzikakademio en 1909. Liaj plej gravaj instruistoj estis :de:Hans Koessler, :en:Adolf Schiffer kaj :en:David Popper. Li lernis plu 2 jarojn en konservatorio de Lejpcigo, kie liaj majstroj estis Karl Straube kaj :en:Julius Klengel. Hejmenveninta li estis violonĉelisto de Népopera, samtempe de signifa simfonia orkestro, krome li koncertis enlande kaj eksterlande. En 1913 li ekinstruis en konservatorio en Kolozsvár kaj ankaŭ la koncertoj daŭriĝis. En 1919 komenciĝis dominado de rumanoj, la konservatorio rumaniĝis, tial li daŭris la lernadon en la propra loĝejo, poste en aliaj ĉambroj. Li ricevis rumanan permeson por fondi hungaran konservatorion, li estis konservatoriestro ĝis 1945. Li ankaŭ estis korusestro de pluraj hungaraj lokaj korusoj, krome li dirigentis simfonian orkestron. En 1945 li emeritiĝis, tamen poste li estis preĝeja orgenisto. Li neniam ricevis premiojn. Li havis edzinon, kiu naskis 3 filinojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun fotoj 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj violonĉelistoj
Kategorio:Hungaraj orgenistoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
66479 Healy

'*66479 *Healy'''* estas malgranda, ne tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono en orbita resonanco 3:7 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usonaj astronomoj Michael Collins kaj Minor White elde Anza (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la usona astronomo David Healy (1936–2011), kiu establis la Observatorion Junk Bond en Arizono, unue por pervida laboro kaj retrovo de malgrandaj planedoj. Dum li partoprenis al tiu valora laboro, la Observatorio Junk Bond estis la situejo de pli ol 60 novaj malkovroj. Kiel pioniro en la astrofotografio, Healy estis origina kontribuinto al la *Celestial Handbook'' de Burnham.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Michael Collins
Kategorio:Malkovrita de Minor White
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Sanĉio

eta|maldekstre|270ra|Orienta enirejo de la Stupao 1 ĉe Sanĉio.

**Sanĉio** (साँची, Sām̐cī) estas budhisma loko, fama pro sia granda stupao sur holmopinto en la urbeto Sanĉi, en la distrikto Raisen en Madja-Pradeŝo, Barato. Ĝi troviĝas 46 km nordoriente de Bopalo, la ŝtata ĉefurbo.

La granda stupao estas unu el la plej malnovaj ŝtonkonstruaĵoj en Barato, kaj grava monumento de Barata arĥitekturo.

Ĝi estis komisiita de la imperiestro Aŝoko en la 2-a jarcento a.K. Ĝia kerno estis simpla duonsfera brikostrukturo konstruita sur la relikvoj de la budho Gotamo. Ĝi estis kronita per ŝtona "ĉatra" (ombrelformo), simbolo de alta rango, honore la relikvojn.

La originala konstruaĵo estis farita el brikoj kaj inspektita de Aŝoko, kies edzino Devi estis filino de komercisto el la proksima urbo Vidiśā. Sāṃcī estis ankaŭ ŝia naskiĝloko kaj la loko de ilia nupto.

En la 1-a jarcento a.K., oni aldonis kvar ornamitajn pordegojn kaj balustradon ĉirkaŭantan la tutan konstruaĵon. La loko prosperis ĝis la 11-a jarcento.

Sanĉi estas la centro de regiono kun multaj stupaoj, ĉiuj nur kelkajn kilometrojn for de Sanĉi, inkluzive Satdhara, Bhojpur kaj Andher.

## Referencoj 
Kategorio:Budhismaj pilgrimejoj
Kategorio:Madja-Pradeŝo
Kategorio:Statuoj de Budho
Kategorio:Stupaoj en Barato
Senkomunismigo en Ukrainio

**Senkomunismigo en Ukrainio** estas nomo de proceso de forigo de restaĵoj de komunisma reĝimo (simboloj, landnomoj, monumentoj ktp) en Ukrainio, kiu komenciĝis post disfalo de Sovetunio kaj sendependiĝo de la lando. Kvankam la procedo komenciĝis preskaŭ tuj post kreo de sendependa Ukrainio, ĝi multe aktiviĝis post la Revolucio de digno de jaro 2014, kiam estis detruitaj kelkaj miloj da monumentoj de Vladimir Lenin. Senkomunismigon oficiigis la leĝpako, akceptita fare de Verĥovna Rada en la 9-a de aprilo 2015 kaj subskribita fare de tiama Prezidento de Ukrainio Petro Poroŝenko en la 15-a de majo de la sama jaro. Samtempe okazis forbaro de Komunisma Partio de Ukrainio kaj ĉiuj aliaj partioj havante komunisman simbolaron aŭ ideologion for de partopreno en iunivela baloto en la lando — la responda leĝo estis akceptita en decembro de 2015.

Kategorio:Politika krizo en Ukrainio (2013-2014)
Kategorio:Kontraŭkomunismo en Ukrainio
Kategorio:Politika historio de Ukrainio
Kategorio:Ukraina naciismo
Kategorio:Politikaj kaj kulturaj purigoj
Kategorio:Politikaj reprezalioj en Ukrainio
Kategorio:Kontraŭkomunismo
Marko Kropivnickij

**Marko Lukiĉ Kropivnickij** (; 22-a de majo 1840, vilaĝo Beĵbajraki (nune Kropivnicke, Kirovograda provinco) — 21-a de aprilo 1910, Ĥersona gubernio) estis ukraina verkisto, dramaturgo kaj teatra aktoro. Li estas konsiderata unu el fondintoj de profesia ukrainlingva teatro en Rusa Imperio kaj grava pioniro de ĝenro de realismo en ukraina dramaturgio. Liaj verkoj fokusiĝas je vivo de ukrainaj vilaĝanoj kaj kamparanoj, iliaj rilatoj, sentoj kaj problemoj.

Marko Kropivnickij estas patro de fama opera soprano Oleksandra Kropivnicka.

En 2016 omaĝe al li  urbo *Kirovohrado* estis alinomita al Kropivnicko.

Kategorio:Ukrainaj aktoroj
Kategorio:Ukrainaj dramistoj
Kategorio:Ukrainaj verkistoj
Revolucio de digno

eta|380ra|
La **Revolucio de Digno** (, latiliterigite *Revoliucija hidnosti*), ankaŭ konata kiel la **Majdana Revolucio**, okazis en Ukrainio en februaro 2014 ĉe la fino de la **Eŭromajdano-protestoj**, La registaro de Rusio faris premon sur Ukrainion por malakcepti ĝin. Tiuj protestoj daŭris dum monatoj kaj ilia amplekso larĝiĝis, kun alvokoj por la eksiĝo de Janukoviĉ kaj la tiutempa ukraina registaro de ĉefministro Mikola Azarov. Manifestacianoj kontraŭbatalis tion, kion ili vidis kiel ĝeneraligita registara korupto kaj povomisuzo, la influon de ukrainaj komercaj oligarkoj, polica brutaleco kaj malobservo de homaj rajtoj en Ukrainio. Lontraŭprotestaj leĝoj nutris plian koleron. Granda, barikadita protesta tendaro okupis la Sendependecan placon (Majdan Nezaleĵnosti) en centra Kievo.

En januaro kaj februaro 2014, kolizioj en Kievo inter manifestacianoj kaj la speciala polica unuo Berkut rezultigis la mortojn de 108 manifestacianoj kaj 13 policistoj, kaj la vundiĝon de multaj aliaj. La unuaj manifestacianoj estis mortigitaj en furiozaj kolizioj kun la polico la 19-an ĝis 22-an de januaro. Sekve de tio, manifestacianoj okupis registarajn konstruaĵojn ĉie en la lando. La plej mortigaj kolizioj okazis la 18–an ĝis 20-an de februaro, kiuj rezultigis la plej severan perforton en Ukrainio de kiam ĝi reakiris sendependecon.

## Referencoj 
Kategorio:Politika krizo en Ukrainio (2013-2014)

Kategorio:2014 en Ukrainio
Kategorio:Kievo
Kategorio:Revolucioj en la 21-a jarcento
Kategorio:Konfliktoj en 2014
Saint-Hilaire-du-Harcouët

**Saint-Hilaire-du-Harcouët** estas franca  situanta en departemento Manche, regiono Normandio.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Saint-Hilairiens*.

eta|maldekstra|300ra|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Konsisto 
* Saint-Hilaire-du-Harcouët
* Saint-Martin-de-Landelles
* Virey

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Manche

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Komunumoj de Manche
Kategorio:Novaj komunumoj de Manche
Seulles

**Seulles** estas rivero de Francio, el la grupo de la marbordaj riveroj de Normandio. Ĝi naskiĝas 286 metrojn super marnivelo en la arbaro de Jurques, okcidente de departemento Calvados, kaj fluas en la Manikan Markolon ĉe Courseulles-sur-Mer, post 72 km. la enfluejo havas areon de ĉirkaŭ 420 km².

## Vidu ankaŭ 
* Listo de almaraj riveroj en Francio
* Tilly-sur-Seulles

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Geografio de Normandio
Kategorio:Riveroj en Normandio
Jurques

**Jurques** estas malaperinta franca  situanta en departemento Calvados, regiono Normandio.

Ĝi nun formas parton de Dialan sur Chaîne.

Ĝiaj loĝantoj nomiĝas *Jurquois*.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Calvados

## Eksteraj ligiloj 
*  (Dialan sur Chaîne)
* Zooparko de Jurques

centra|eta|Blanka leonido en zooparko de Jurques

Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Calvados
Csaba Tőri

**Csaba Tőri** [ĉaba tOri], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tőri Csaba** estas hungara dirigento, korusestro, instruisto.
eta|Csaba Tőri prelegas
Csaba Tőri naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Csaba Tőri maturiĝis en muzikarta mezlernejo, lia ĉefinstruisto estis Gábor Ugrin. Pli poste li akiris diplomon en Muzikarta Universitato Ferenc Liszt en 2011. Liaj plej gravaj instruistoj estis Péter Erdei, István Párkai kaj Csaba Kutnyánszky. Jam pli frue en 2008 li estis jam korusestro (kun iu), eĉ li fondis novajn korusojn en 2009 kaj 2011. Post la diplomo li aliĝis al ĵusfondita opertrupo de László Ágoston, krome de 2011 ĝis 2014 li ankaŭ instruis muzikon en gimnazio, ekde 2013 en la menciita muzikarta mezlernejo. Li ricevis plurajn konkursajn premiojn inter 2010- 2017.

## Elektitaj koncertoj 
* Palaco de Artoj (2012, dirigento)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* https://peoplepill.com/people/csaba-tori/
* Tőri dirigentas

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj korusestroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Hermann Tietz

eta|225px|Aĉethalego Tietz ĉe Leipziger-strato en Berlino, 1900
**Hermann TIETZ** (naskiĝinta la  en Międzychód, mortinta la  en Berlino) estis germana komercisto de juda origino. Lia tombo troviĝas sur la juda Weißensee-tombejo en Pankow.

## Vivo kaj graveco 
Tietz estis la unua vide al la ideo instali grandmagazenon en Germanio fondante ĉenbutikon poste konata kiel "Hertie", kiu nun estas posedata fare de Arcandor.
eta|Meze de Gera: la unua grandmagazeno tietz-a de 1882
En 1882, la unua grandmagazeno de Tietz estis malfermita en Gera fare de lia nevo Oskar Tietz. La frato de Oskar Leonhard Tietz poste fondis sian propran ĉenbutikon ("Kaufhof"). Post kiam la spezoj en butikoj en pli malgrandaj urboj kiel Bamberg, Erfurto, Rostock, Stralsund kaj Wismar estis sukcesaj, Tietz establis sian unuan grandmagazenon en Berlino. En 1900, Herrmann Tietz malfermis butikon en Leipziger-strato, kie ĝi situis proksime al la grandmagazeno Wertheim, la plej granda butiko en Eŭropo tiutempe. En 1904, Tietz malfermis alian luksan butikon ĉe Aleksandra Placo de Berlino. La imponaj kaj palac-similaj butikoj estis dizajnitaj por oferti al la klientoj unikan butikumadotravivaĵon. Alia ekzemplo estas Alsterhaus en Hamburgo (konstruo en 1912). Kun dek grandmagazenoj Tietz estis la plej granda ĉeno en Berlino. En 1927 proksimume 13,000 dungitoj laboris sume en la Tietz-grandmagazenoj.

La Tietz-familio dividis la germanan merkaton en du interesosferojn. Herrmann kaj Oscar Tietz koncentriĝis pri la suda kaj orienta, dum Leonhard Tietz ("Kaufhof") estis aktiva en la okcidento kaj en Belgujo.

En Nazia Germanio, ĉiuj entreprenoj de la Tietz-familio estis arjigitaj (t.e. ili konfiskis kaj donitis al novaj posedantoj) kaj la familianoj elmigris. En 1933, Georg Karg, la nova posedanto, ŝanĝis la nomon de la firmao al la malpli jud-sona nomo "Hertie-grandmagazenoj" kiel mallongigo de Hermann Tietz.

En 2007 Hertie faris revenon. Pro krizo de Karstadt-grandmagazengrupo, Karstadt dissolvis 74 el siaj butikoj. Tiuj butikoj estis la plej malgrandaj kaj estantaj neprofitaj. La "nova" relanĉita Hertie-grandmagazengrupo remalfermis ilin sub la nomo "Hertie". Poste ĉiuj iamaj komercrilatoj al Karstadt estis distranĉitaj kaj Hertie estas sendependa. Hertie planis disetendiĝi, sed la 20-an de majo 2009 estis decidite ke ĉiuj 54 Hertie grandmagazenoj devis fermiĝi.

eta|La familia kripto tietz-a en Pankow

## Literaturo 
* Georg Tietz: *Hermann Tietz. Geschichte einer Familie und ihrer Warenhäuser.* DVA, Stuttgart 1965.
* Arthur Prinz: *Juden im deutschen Wirtschaftsleben. Soziale und wirtschaftliche Struktur im Wandel (1850–1914).* Mohr, Tübingen 1984, ISBN 3-16-744825-3, p. 103 (kaj pli ofte).

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Historio de kelkaj grandaj magazenoj germanaj
* La familia kripto

Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Germanaj judoj
66583 Nicandra

'*66583 *Nicandra''''' estas malgranda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  far'de la teamo de la astronomia kampanjo « LINEAR » (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la observatorio de la Laboratorio Lincoln en Socorro (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita laŭ la monotipa genro de florplantoj *Nicandra* (el la Solanacoj) entenanta la ununuran specion : *Nicandra physalodes*. Kvankam la genro estas nomita laŭ la greka poeto Nikandro de Kolofono, ĝi estas komune konata sub la nomoj « perua pomo » aŭ « huŝmuŝ-planto », ĝiaj floroj estas kloŝformaj, hele violkoloraj kun blankaj gorĝoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Katalin Váradi

**Katalin Váradi,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Váradi Katalin** estis hungara dirigento, pianisto, helpekzercisto, muziklerneja kaj altlerneja instruisto. Ŝi estis pioniro de la inaj dirigentoj en Hungarlando.

Katalin Váradi naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la .

## Biografio 
Katalin Váradi akiris 2 diplomojn (pianisto, dirigento) en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt en 1973. Ŝiaj plej gravaj instruistoj estis Tibor Wehner kaj András Kórodi, krome ŝi partoprenis en majstrokursoj de :en:Arvīds Jansons kaj :en:Igor Markevitch. Jam en 1972 ŝi ekinstruis en muzikarta mezlernejo. Inter 1973-1980 ŝi estis helpekzercisto en Budapeŝta Ŝtata Operejo. Intertempe ŝi instruis ankaŭ en la Muzikarta Altlernejo (1975-1977), iam ankaŭ en Teatroarta Altlernejo. Inter 1980 kaj 2004 ŝi dirigentis en la Operetoteatro (Budapeŝto), krome ŝi dirigentis 9 jarojn simfonian orkestron de Tatabánya. Ekde 2001 ŝi kelkfoje estis gastodirigento en Japanio, krome en aliaj tempoj en Eŭropo. Inter 2004-2012 ŝi dirigentis en Nacia Teatro (Miskolc), ekde 2009 ŝi estis ankaŭ muzika direktoro. Iom poste ŝi dirigentis en teatroj de Pécs, Szeged, Veszprém (urbo) kaj Zalaegerszeg. Ŝi ricevis konkursajn premiojn kaj 2 ŝtatajn premiojn en 2009 kaj 2012.

## El ŝia dirigenta repertuaro 
* Georges Bizet: *Carmen*
* Pjotr Iljiĉ Ĉajkovskij:
** *Eŭgeno Onegin*
** *La Nuksrompilo*
* László Dés: *En Eŭropo ie* (muzikala verzio)
* Jenő Huszka: *Gül baba*
* Imre Kálmán: *A csárdáskirálynő*
* Zoltán Kodály: *János Háry*
* Ferenc Lehár:
** *A mosoly országa*
** *A víg özvegy*
* Ruggero Leoncavallo: *Pagliacci*
* Giacomo Puccini:
** *La bohème*
** *Madama Butterfly*
* Albert Szirmai: *Mágnás Miska*

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj dirigentoj
Kategorio:Hungaraj pianistoj
Kategorio:Hungaraj helpekzercistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ĥoj

**Ĥoj** (, ) estas urbego kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en la Provinco Okcidenta Azerbajĝano, en nordokcidenta Irano.

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 1148 m
* Loĝantaro: 198,845 en 2016
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Poŝtkodoj: 48xxx
* Telefonkodo: (+98) 461

## Geografio 
Ĥoj situas sur altebenaĵo en rivervalo proksime al altaj montoj. La urbego situas norde 111 kilometrojn de la provinca ĉefurbo Urmijo, 656 kilometrojn de la ĉefurbo Teherano, 1316 kilometrojn de Maŝhado, 1644 kilometrojn de la suda marhaveno Bandar Abaso https://www.distancefromto.net/distance-from-bursa-to-inegol-tr.

## Historio 
Tiu loko estis konata en antikvaj tempoj pri la salminejoj kiuj igis ĝin grava haltejo de la Silka vojo. La loknomo Khoj aperis nur en la 14-a jarcento. Ĝi estis parto de la Reĝlando Armenio dum jarcentoj. En 1724 la otomanoj okupis la urbon. En 1828 en Ĥoj vivis multe da armenoj, tamen traktato donis al la rusoj la rajton instigi enmigradon de armenoj de Irano al la Rusa Imperio. Tamen malgranda armena loĝantaro restis en Ĥoj.
eta|maldekstre|Urbodomo de Ĥoj.
Ĝi estis okupita de turkoj en 1911, poste de rusoj, kiuj retiriĝis en 1917. En la Dua mondmilito Ĥoj estis okupita de Sovetunio ĝis 1946. Ĥoj estis deklarita urbo en 1923. La loĝantoj de la grandurbo estas ĉefe azerioj (iomete persoj kaj kurdoj), sed ĉiuj povas konversacii en la persa.

## Ekonomio 
Ĥoj estas komerca centro, sed la ĉirkaŭaĵo estas bazita sur agrikulturo helpe de irigacio, oni produktas fruktojn, grenojn kaj konstrulignojn.
eta|Bazaro en Ĥoj

## Klimato 
Ĥoj situas en la duonarida klimato laŭ klimata klasifiko de Köppen (BSk). Jare pluvas po 284&nbsp;mm, en ĉiuj monatoj pluvas/neĝas, tamen inter julio-septembro apenaŭ. La averaĝa jara temperaturo estas  (pro la alteco), inter novembro-marto estas frostoj. La vetero estas tre malvarma en vintro kaj malvarmeta somere.

## Trafiko 
Ĥoj havas flughavenon kaj regionajn vojojn al la provinco.

## Vidindaĵoj 
* pluraj moskeoj
* granda bazaro
* karavanejo
* tomboturo de irana poeto

## Ĝemelurboj 
*  Konya, Turkio (2011)

## Fontoj 
* interalie WikiTrans
* artikolo en la *Encyclopædia Britannica*

## Eksteraj ligiloj 
*  (

Emam street.jpg|Strato
Khoy city.iran.jpg|Vojo
Stone gate of Khoy.JPG|Ŝtona pordo
Ghotour bridge -khoy city.iran.jpg|Viadukto

Kategorio:Urboj de Irano
Jeremy Silman

**Jeremy SILMAN** (naskiĝis la  en Del Rio en Usono, mortis la 21-an de septembro 2023 en Los-Anĝeleso) estis internacia majstro de ŝakludo de usona nacieco, aŭtoro de pluraj libroj, plejparte pri ŝako.

## Biografio 
Jeremy Silman skribis pli ol 35 librojn, plejparte pri ŝakludo sed ankaŭ pri kazino. Li estis la teknika konsilanto por la filmo *Hari Poter kaj la Ŝtono de la Saĝuloj* en 2001, por kiu li zorgis pri la ŝakaj movadoj luditaj dum la ŝakludoj. Li kontribuis al magazinoj *New in Chess*, *Chess Life* kaj *Player Chess News*.

Li atingis la '** en 1981, la **' kaj la ''* kaj estis la trejnisto de la juna nacia usona teamo.

Li iĝis internacia majstro en 1988.

Li publikigis la romanon *Membiografio de kapro* (**). Li precizis li mem ke ĝi estas romano "nur por adultoj", kun seksaj scenoj kaj uzo de drogo.

Li interalie tre ŝatas la aziajn filmojn.

## Kelkaj verkaĵoj 
* *Kiel maturigi sian stilon al ŝako : kompleta kurso ĝis la ŝaka rego*
* *Maturigi sian stilon per la ekzemplo : aŭ kiel profiti de la malekvilibrojn al ŝako*
* *La cerbo de la amatoro nudigita, aŭ kiel transformi viajn fiaskojn en rego*
* *La metodo Silman por regi la ŝakajn finludojn : ekde la komencanto ĝis la majstro''

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj ŝakistoj
Kategorio:Usonaj malfikciaj verkistoj
Kategorio:Ŝakverkistoj
Kategorio:Harry Potter
Kategorio:Naskiĝintoj la 28-an de aŭgusto
Kategorio:Usonaj judoj