open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Číčov

**Číčov** (ĉIĉov) (hungare *Csicsó* (ĉiĉO)) estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
eta|maldekstre|Kalvinana preĝejo en Číčov
eta|Historia vilaĝa domo de Číčov

## Situo 
Číčov situas sur ebenaĵo, laŭ traira flankovojo, laŭ maldekstra bordo de Danubo. Veľký Meder 11, Komárno troviĝas 28 km.

## Historio 
La unua mencio devenis de 1172 en formo *Chichou*. La kampoj apartenis al abatejo Pannonhalma, baldaŭe al fortikaĵo de Komárom. ĝis 1592. La turkoj kelkfoje rabis en la vilaĝo. Ekde 1657 la kampoj apartenis al familio Zichy (ziĉi). Incendioj okazis en 1861 kaj 1863, inundo en 1899.

En 1910 loĝis tie 1356 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis 1919 la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto Csallóköz. La vilaĝo trovis sin en Ĉeĥoslovakio ekde 1920. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Ĝuste tie la Danubo trarompis la digojn en 1965, sekve okazis inundo, la plej granda de la regiono. En 2001 loĝis tie 1397 da homoj (plejparte hungaroj). La loĝantaro okupiĝas pri agrokulturo, krome laboras en la proksima industria urbo Győr. Oni alvenis el la ĉefurbo kaj ili formis feriejon ĉe la riverobordo.

Vilaĝservo estas lernejo.

## Vidindaĵoj 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1788, turo aldoniĝis en 1796
* katolika preĝejo omaĝe al Ĉieliro de Dipatrino konstruita de familio Zichy en 1660, trakonstruiĝis en la 18-a jarcento, en 1993 renoviĝis
* renesanca kastelo de Zichy de 1657, en la 18-a j.c. barokiĝis, en la 19-a jarcento novbarokiĝis
* parko de la kastelo
* klostro de 1889
* ligna skulptaĵo de tribestro Arpado de 2006
* memoroĉambro pri iama kantoro-instruisto *Samuelo Gáspár* de 2007
* iama Danubo-branĉo, nun protektata lago

## Famuloj 
En la iama Csicsó naskiĝis hungara pedagogo Lajos Mészáros.
eta|maldekstre|Skulptaĵo de Arpado en Číčov

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Gregorio la 3-a

**Sankta Gregorio la 3-a**,  (Gregorius tertius), naskiĝis nekonatan daton ĉ. la jaro 690 en Sirio, kiu tiam jam duonjarcenton ne plu apartenis al la bizanca imperio, sed estis konkerita per islama araba armeo, mortis la  en Romo, ekzarkejo de Raveno, Bizanca imperio) estis papo ekde 731 ĝis sia morto. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin . Gregorio la 3-a estis la unua papo, kiu petis helpon de frankoj kontraŭ longobardoj. Postmorte li deklariĝis katolika sanktulo.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Kategorio:Sanktuloj
Ĥristo Popov

**Ĥristo POPOV** (cirile *Христо Попов*, naskiĝis la  en la urbeto Dolna Orjaĥovica (Долна Оряховица), parto de la nuna komunumo Gorna Orjaĥovica (Горна Оряховица) en la provinco Veliko Tarnovo de norda Bulgario, mortodato nekonata, en la reta eldono de la Enciklopedio de Esperanto erare transskribita "Aristo") estis unu el la pioniroj de Esperanto en Bulgario. Li estis instruisto en la urbeto Dolna Orjaĥovica, kaj fariĝis aŭtoro de lernolibro, aperinta en 1895. Kune kun Georgi Oreskov, li verkis la librojn "Plena manokonduko por ellerno de la internacia lingvo Esperanto" kaj "Plena vortaro de la lingvo internacia Esperanto. Parto 1-a, Esperanta-bulgara", ambaŭ eldonitaj en 1900.

Kategorio:Bulgaraj esperantistoj
Malferma Tago de UEA

[eta|Duono de [Kajto (muzikgrupo)|Kajto en la Malferma Tago(printempo 2008)]]
La **Malferma Tago de la Centra Oficejo de UEA** okazis dufoje jare, sabate, kutime aprile kaj novembre. La tradicion komencis Osmo Buller en novembro 1994.

En la programo troviĝas prelegoj kaj aliaj kontribuoj, kiel koncertoj aŭ prezentoj de libroj. La libroservisto, Ionel Oneţ, kutimas doni etan superrigardon pri la nove aperintaj libroj komence de la programo.

Ofte oni havas ĉefgaston, per kiu oni varbas en la revuo *Esperanto*. Foje la aprilan Malferman Tagon oni kombinas kun la kunsido de la Estraro de UEA.

La unua Malferma Tago okazis la . La lasta vera Malferma Tago, la 51-a, estis en novembro 2019.

## Venontaj kaj pasintaj Malfermaj Tagoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Informo pri la 29-a Malferma Tago de UEA : 29/11/2008
* Informo pri la 36-a Malferma Tago de UEA : 28/04/2012
* Kosmo kaj ni: novaj perspektivoj de vivo ekstertera
* La unua virtuala Malferma tago
* Malferma Tago de la CO jam nur en memoroj, artikolo en Libera Folio aperinta 2024-11-26 ()

## Referencoj 
Kategorio:UEA
Stefano la 2-a (papo)

**Stefano la 2-a** aŭ **la 3-a**, latine ***Stephanus III aut II***, naskiĝis ĉirkaŭ 715 en Romo kaj mortis la 26-an de aprilo 757. Li estis papo ekde la 30-a de marto 752 ĝis sia morto. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin . La kvanto de papoj kun nomo *Stefano* estas diskutinda, pro tio, oni nomas lin "la 2-a aŭ la 3-a" (legu pri Stefano la 2-a (elektita papo)).

Stefano apartiĝis de la bizanca imperiestro kaj aliancigis al reĝoj de frankoj. Li ricevis donacon de Pepino la 3-a kaj kreis la Ekleziajn Ŝtatojn.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Vysoké Tatry

eta|200ra|maldekstra|Hotelo Patria en Štrbské Pleso (la montarlago mem estas frostiĝinta)
eta|200ra|maldekstra|Hotelo Patria en Štrbsé Pleso somere
eta|maldekstra|200ra|Vyšné Hágy
200ra|eta|maldekstra|Stary Smokovec, la plej grava fonda vilaĝo
200ra|eta|maldekstra|Urbo Vysoké Tatry, kie la vintro longe daŭras
**Vysoké Tatry** (en Esperanto: *Altaj Tatroj*) estas urbo kaj kuracloko en la nordo de Slovakio en regiono Prešov, en distrikto Poprad. Laŭ areo ĝi estas la plej vasta urbo en Slovakio. Ĝi troviĝas sur la teritorio de samnoma montaro Altaj Tatroj kaj ankaŭ tute sur teritorio de la nacia parko Vysoké Tatry.

La urbo kune kun aliaj urboj Kežmarok, Poprad kaj Zakopane estas naturaj centroj de turismo en la montaro Altaj Tatroj.

## Historio 
La urbo fondiĝis en 1999 el 15 vilaĝoj. Grandparte ili estas feriejoj. La oficejoj troviĝas en iama vilaĝo **Starý Smokovec**.

## Partoj 
La urbo konsistas el tri partoj (katastraj teritorioj), kiuj nun konsistas el 14 setlejoj:
* Vyšné Hágy (f. 1890, 1125 m s.m.)
** Podbanské (f. 1871, 940 m s.m.)
* Starý Smokovec
** Horný Smokovec (950 m s.m.)
** Dolný Smokovec (890 m s.m.)
** Nový Smokovec (1 000 m s.m.)
** Starý Smokovec (f. 1793, 1 010 m s.m.)
** Tatranská Polianka (f. 1885, 1 005 m s.m.)
** Tatranské Zruby ( 995 m s.m.)
** Nová Polianka (Vysoké Tatry) ( 1 060 m s.m.)
* Tatranská Lomnica
** Tatranská Lomnica (f. 1893, 850 m s.m.)
** Tatranská Kotlina (f. 1881, 760 m s.m.)
** Tatranská Lesná (f. 1927, 915 m s.m.)
** Kežmarské Žľaby (920 m s.m.)
** Tatranské Matliare (f. en duono de 19-a. jarcento, 885 m s.m.)

## Vidindaĵoj 
* akvofalo de Rígeľský torento
* akvofalo Tomanovský

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto en Altaj Tatroj

Kategorio:Urboj de Slovakio
Kategorio:Kuraclokoj de Slovakio
Kategorio:Altaj Tatroj
Bhadda Kundalakesa

**Bhadda Kundalakesa** estis grava bikŝuino, kiu atingis plej rapide plenan vekiĝon (arahatecon). Ŝi estis ĝajnisma ŝramanino, kiu eniris la samgon de la budho Gotamo post perdi publikan debaton kun la pliaĝulo Ŝariputro.

Ŝia vivo antaŭ la eniro en la samgon estas ŝpinita per legendoj, aŭ temu pri ŝia geedzeco kun nerebonigebla ŝtelisto aŭ ŝia vagado tra Barato kiel sukcesa filozofia diskutistino.

Kategorio:Disĉiploj de la budho Gotamo
Stefano la 2-a (elektita papo)

**Stefano la 2-a**, latine **Stephanus II**, (naskiĝis nekonatan daton en Romo, mortis 752) estis elektita papo la 22-an de marto 752 kaj mortis kvar tagojn poste. La valideco de lia papeco ĉiam estis disputata, ĉar, kvankam la elekto estis laŭleĝa, li ne estis konsekrita pro tuja morto. Liber pontificalis ne agnoskas lin papo. Li estas ofte nomata *"papa ephemerus"* (nedaŭra papo). Kelkfoje li estas kalkulata inter kontraŭpapoj.

Kategorio:Papoj
Kanceliero (Aŭstrio)

eta|dekstra|
eta|dekstra|

En Aŭstrio la **federacia kanceliero** (mallonge: *kanceliero*) estas la ĉefministro de la aŭstria registaro kaj tiel fakte la plej potenca (kvankam formale ne la plej altranga) aŭstra politikisto.

Aktuale (2021) la kanceliero estas Karl Nehammer (ÖVP).

## Listo de la Federaciaj kancelieroj de Aŭstrio 
## Eksteraj ligiloj 
*  tttejo de la aŭstria kancelierejo
*  Biografioj de la aŭstraj prezidentoj kaj kancelieroj
*  Kanzler4Kids – tttejo por infanoj 

Kategorio:Politiko de Aŭstrio

Aŭstrio
Konstanteno (papo)

**Konstanteno** aŭ **Konstantino**, latine ** Constantinus ** naskiĝis nekonatan daton en Sirio kaj mortis la 9-a de aprilo 715. Li estis papo ekde la 25-a de marto 708 ĝis sia morto. En tiu funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin .

De siria deveno, li partoprenis la Trian koncilion de Konstantinopolo dum la regado de papo Agatono. Li ankaŭ partoprenis je la 6-a Koncilio de Konstantinopolo kiel delegito de la papo Vitaliano (680-681) kaj sukcesis altiri al si la favoron de la imperiestro Justiniano la 2-a. Post la falo de la imperiestro, Konstanteno rifuzis agnoski lian posteulon Filipiko Bardano, kiu apogis la monotelismon, kiun papo Konstanteno kaj la plejparto de la antaŭaj kaj postaj papoj en Romo konsideris herezon.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Helga Farukuoye

**Helga FARUKUOYE** (naskite *Vokal*, naskiĝis en 1943 en Vieno, mortis tie la 12-an de Julio 2009) estis aŭstra instruistino pri lingvoj kaj afergvidantino de Aŭstria Socialista Ligo Esperantista (ASLE).

Jam en 1945 ŝia patro komencis paroli kun ŝi en Esperanto. La sperto de dulingveco, speciale la klara strukturo de Esperanto, poste multe helpis al ŝi pli facile lerni aliajn lingvojn. En la universitato de Vieno ŝi studis la latinidajn lingvojn kaj la germanan; en 1971 ŝi magistriĝis en la franca kaj la germana. 
 
En 1975 ŝi edziniĝis al niĝeriano kun kiu ŝi havas du filinojn. De aŭgusto 1980 ĝis aŭgusto 1984 la tuta familio vivis en Niĝerio. En *Adeyemi College of Education*, universitata institucio, ŝi instruis la francan kaj ankaŭ ofertis kurson de Esperanto kiun frekventis multe pli da gestudentoj ol la francajn lecionojn.
Pro la malboniĝinta situacio en Niĝerio ŝi devis reveni kun siaj filinoj al Aŭstrio, kie ŝi daŭrigis la Esperanto-instruadon al afrikanoj perkoresponde kelkajn jarojn. 

En la jaro 1992, kiam dum operacio elmondiĝis d-ro Ekhard Mahovsky, afergvidanto de ASLE (antaŭe ALLE), ŝi transprenis la funkcion de afergvidanto ĝis 1996.  

En 1998, dum la UK de Montpellier, ŝi ricevis pro tio la premion Deguĉi. Tamen baldaŭ poste la koresponda instruo finance ne plu eblis.

En 1994 ŝi magistriĝis pri interlingvistiko en la universitato de Budapeŝto. De 1995 ĝis sia frua pensiiĝo pro malsano fine de 2004 ŝi laboris en la Esperantomuzeo de Vieno kaj precipe kontribuis al la elektronika registrado de la Esperanto-kolekto en la datumbazo Trovanto. Pri la progreso de la laboro ĝi regule informis per dissendo-listo. 
Pli ol dudek jarojn ŝi instruis la internacian lingvon en la popola altlernejo Brigittenau, kiu situas en la samnoma 20-a distrikto de Vieno.

## Eksteraj ligiloj
*[Libroj kaj aliaj dokumentoj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=Helga+farukuoye&vid=ONB&fn=search) de kaj pri Helga Farukuoye en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
*Mortoanonco de Helga Farukuoye 

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Kategorio:Premio Deguĉi
Babilemo sen limoj

***Babilemo sen limoj*** estas modesta bulteno por ligi la esperanto-movadon en la franca regiono Limoĝio *(Limousin)*, nome ĉirkaŭ la urbo Limoges. Ĝi aperas kvarfoje jare kaj sur la titolpaĝo troviĝas indiko pri la koncerna sezono (vintro, printempo, somero, aŭtuno). La 50-a numero aperis en aŭtuno 2004.

La bulteno estas produktata kaj dissendata de la esperantistino *Isabelle Jacob*, kiu loĝas en la bieno **Pomarbo** en St. Brice sur Vienne en la proksimeco de Limoges. La enhavo de la bulteno estas parte informoj pri la Esperanto-vivo kaj kulturo, plej ofte fotokopiata de aliaj fontoj (informiloj, varbfolioj ktp.), parte estas kopioj gazeteltranĉoj, kiuj dokumentas la aktivecon de la esperantistoj en la regiono. Ofte estas kantoj aŭ paĝoj por infanoj.

*Babilemo sen limoj* respegulas la rolon de **Pomarbo** kiel komunikejo de internacia signifo. Ekzistas kontaktoj al diversaj landoj kaj sufiĉe ofte estas gastoj.

Dum la lastaj jaroj la kovrilpaĝo, kiu estis kreita de Roland Sabatier, ĉiam estas la sama, sed la koloro de la papero diferas de numero al numero. La kovrilo montras la faman stacidomon () de Limoges, kiu troviĝas apud grava nord-suda fervoja linio.

*Babilemo sen limoj* havas la kodon ISSN 1162-1484 kaj la eldonkvanto estas 100 ekzempleroj. Informoj kovras kaj la aktivecon de la nacia Esperanto-Asocio de Francio Espéranto-France kaj la aktivecojn de SAT-Amikaro aŭ aliaj organizoj.

Ekde la numero 36 estas indikitaj ĉiam la kontaktadresoj en la apudaj departementoj Corrèze (19) kaj Creuse (23) krom Haute-Vienne (87), el kiuj konsistas Limousin.

Kategorio:Esperanto-movado en Francio
Kategorio:Esperanto-gazetoj
Leopoldstadt

**Leopoldstadt** [LEopoldŝtat] estas la dua distrikto de Vieno (*Wien* [vin]). Kun Brigittenau, la dudeka distrikto, ĝi formas insulon inter la Danubo kaj la Danuba kanalo. Laŭ la stato de  en ĝi vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La plej granda areo de la distrikto apartenas al la Viena Prater (amuza kaj natura parko) kun la fama rekonilo *Riesenrad* [RIsnrat] (germane por spektoradego).

La distriktodividiĝas al la urbokvartaloj . Ĝi havas komunan limon kun . 

## Vidu ankaŭ 
* Theater in der Leopoldstadt

Dosiero:Donaukanal-schwedenplatz.jpg|Parto de la 2-a distrikto, rigardo el la Danuba kanalo
Dosiero:Wiener_Riesenrad_DSC02378.JPG|Riesenrad (spektoradego)
Dosiero:Prater vom Riesenrad.jpg|Prater
Dosiero:Wien - Galopprennbahn (2).JPG|Ĉevalvetkurejo Freudenau

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Resuma retpaĝo pri ĉiuj vienaj distriktoj (same )
Dulovce

**Dulovce,** hungare **Újgyalla** [Ujdjala] estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno. La slovaka nomo estis **Nová Ďala** ĝis 1948.
eta|maldekstre|Situo de Dulovce en Slovakioeta|Oficejo en Dulovce
eta|Katolika preĝejo de Dulovce
eta|Ĉefstrato de Dulovce

## Bazaj informoj 
* Areo: 12 km2
* Loĝantaro: 1860
* Alto super marnivelo: 135 m
* Poŝtkodo: 946 56
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
Dulovce situas sur ebenaĵo, sed apude estas montetoj, laŭ traira flankovojo. Komárno troviĝas 18 km-ojn for.

## Historio 
La plej frua trovaĵo devenis el la 12-a jarcento. Tiam ĝi estis ekstera bienocentro de Ógyalla. Baldaŭe formiĝis ankaŭ setlejo. En 1669 la turkoj detruis la komunumon. Ĥolero okazis en 1852.

En 1910 loĝis tie 1184 da homoj (plejparte hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon la vilaĝo apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvard. La vilaĝo trovis sin en Ĉeĥoslovakio ekde 1920. Incendio okazis en 1929. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1944 la germanoj okupis Hungarion, sekve la ciganoj estis deportitaj. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš, dume alvenis slovakoj el Hungario. La vilaĝo prenis novan nomon Dulovce en 1948. Dum la socialismo novaj lernejo, poŝto, paroĥo kaj kulturdomo konstruiĝis. Ĉiujare okazas renkontiĝo de eksterlandaj slovakoj. En 2001 loĝis tie 1868 da homoj, hungaroj en majoritato.

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo omaĝe al Sankta Luko de 1872
* skulptaĵo pri Sankta Triunuo de 1930
* kruco de 1911
* lernejo kaj infanĝardeno de 1886

Image:Dulovce1.JPG|Panoramo de Dulovce
Image:Újgyalla07.JPG|Skulptaĵo pri Sankta Triunuo

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Tinko

|-----
! bgcolor="pink" | Specio
|-----
! *Tinca tinca*
|}
La **tinko** (*Tinca tinca*) estas dolĉakva fiŝo, kiu apartenas al la ciprinoj.
Ĝi povas fariĝi ĉirkaŭ 70&nbsp;cm longa.

## Priskribo 
La fiŝo havas verdecan koloron kiu varias laŭ la fundo kaj aĝo, ĝi havas dikan mukan haŭton kun multe da etaj skvamoj. La tinko bone rekoneblas pro sia ruĝa iriso en la okulo.

Oni povas bone distingi virojn pro la pli grandaj ventraj naĝiloj. Ili etendiĝas ĝis preter la anuso.

Tinkidoj de malpli ol kvar centimetroj havas nigran makulon ĉe la vosta artiko, la t.n. okulmakulo. Eble ĉi tiu makulo estas por konfuzi predobestojn pri la antaŭaĵo de la fiŝo.

## Fotogalerio 

Image:TincaTincaWeerribben.JPG| Granda virtinko (grandaj ventraj naĝiloj)
Image:Tinca tinca.jpg| Tinkino (etaj ventraj naĝiloj)
Image:JuvenileTenchTincaTinca.JPG| Tinkido kun okulmakulo
File:Tinca tinca Prague Vltava 1.jpg|On exhibition "Subaqueous Vltava", Prague
File:Tinca tinca Prague Vltava 2.jpg|On exhibition "Subaqueous Vltava", Prague
File:Tinca tinca Prague Vltava 3.jpg|On exhibition "Subaqueous Vltava", Prague

Kategorio:Fiŝoj
Kategorio:Ciprinedoj
Ferenc Bartis

**BARTIS Ferenc** (bartiŝ) verkista pseŭdonimo *Karda Ferenc*, *Bartis Karda* estis hungara redaktoro, verkisto, poeto naskita en Lăzarea la 4-an de julio 1936 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de junio 2006. Li estas la patro de la verkisto Attila Bartis.

## Distingoj 
1956-os Emlékérem 1988; Charles Zágonyi-emlékérem (Washington, USA) 1988; Gábor Áron-emlékérem 1988; A M. Nemzetért bronz fokozata 1988; Transsylvania Emlékérem 1988; Okt. 23. Emlékérem 1989; Árpád-aranyérem (USA) 1990 és a Szabadságért Érem és Okl. 1992; Árpád Akadémia tagja 1992-től; Budapest Belváros Díszpolgára 1994; Budapest Főváros Nagy Címeres Aranygyűrűje 1994; Pro Urbe Budapest 1994; Gyergyó Díszpolgára 1994.

## Biografio 
La mezlernejon Ferenc Bartis finis en Gheorgheni kaj Târgu Mureş, la universitaton komencis en 1956 en Universitato Bolyai, sed nur en 1968 li diplomiĝis en *Pedagiogia Altlernejo* de Târgu Mureş pri hungara-rumana lingvoj, ĉar li estis politika malliberulo. Liaj verkoj aperis ekde 1953. Li estis redaktoro de Falvak Dolgozó Népe, poste Hagita, ekde 1970 raportisto de Új Élet, kunlaboranto de Művelődés. En 1984 li translokiĝis Hungarujon. Li redaktis la gazetojn *Media Kft*, *Képes 7*, estis direktoro de *Antikva Könyvkiadó*, fondinto ĉefredaktoro de gazetoj *Magyarok*, *A Céh*. Li estis prezidanto de *Összmagyar Testület*.

## Verkoj 
* *Konok szeretet* (poemoj, kun antaŭparolo de István Katona Szabó, Forrás 1972);
* *Felsült próbatevő* (sceneja karikaturo, Mv. 1972);
* *Kegyetlen szépség* (poemoj, Kv. 1975);
* *Ha éjfélkor virrad* (teatraĵo, 1979);
* *Kövek és fűszálak* (infanhistorioj, 1980.
* *Hat színjáték*, Bk., 1979;
* *Kövek és fűszálak*, historioj, romaneto., Bk., 1980;
* *Ne oltsátok el a tüzet, jó emberek!* Rácsok között Romániában, rememoraĵo, 1988;
* *Életre hívó halotti beszéd*, v., 1989;
* *Útravaló érkezőknek*, poemoj., 1989;
* *Szelíd sárkányok*, lirikaj eseoj, 1993;
* *Kitalálós kérdések*, porinfanaj poemoj., 1993;
* *Ne oltsátok el a tüzet, jó emberek!* noveloj, Ungvár-Bp., 1993;
* *Kőlavina zuhog az égből*, v., 1994;
* *Rovások az idő mestergerendáján*; Hat színdarab, Didergő lángok, Bartók; Hány óra van, magyarok?, politikai beszédek, Ungvár-Bp., 1994;
* *A kényszerhelyzet művészete és a művészet kényszerhelyzete*, eseoj, Ungvár-Bp., 1994;
* *Betűk nyomdokain*, eseoj, Ungvár-Bp., 1994;
* *Jelenkor múlt időben*, taglibro 1987-1993, 1994;
* *Fohászok és szitkok föltámadás előtt avagy a költészet megkísértése*, poemoj, 1996;
* *Mikor kezdődött a holnap?*, romano, 1996;
* *A túlélő megdicsőülése*, tri dramoj, 1996:
* * Az összmagyar eszme* 2005.

## Bibliografio 
* Mózes Attila: Paradoxonok útvesztőin. Utunk 1976/15.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Bartis F
Bartis F
Bartis F
Bartis, A
Ekvatora Franca Afriko

La ** Ekvatora Franca Afriko ** (, **AEF**) estis la federacio de francaj kolonioj en Centrafriko, kiu etendiĝis ekde la rivero Kongo ĝis la dezerto de Saharo.

Starigita en 1910, la federacio enhavis kvar teritoriojn: Gabono, Mezkongo (aktuala Respubliko Kongo), Ubangi-Ŝari (aktuala Centrafrika Respubliko) kaj Ĉado, kvankam tiu ĉi laste menciita ne estis konsiderata kiel separita teritorio ĝis 1920. La ĝenerala registaro havis sidejon en Brazavilo, kun delegacioj en ĉiu teritorio.

Dum la Dua Mondmilito la federacio unuiĝis al la Libera Francio en aŭgusto de 1940, kaj iĝis la centro de ties agado en Afriko. Sub la Kvara Respubliko, la federacio havis reprezenton en la francia parlamento.

Fine, la Ekvatora Franca Afriko disfandiĝis septembre de 1958, kiam la teritorioj voĉdonis favore iĝi aŭtonomoj ene de la franca komunumo. En 1959 la novaj respublikoj formis provizoran asocion nomita *Unio de Centrafrikaj Respublikoj*, antaŭ entute sendependiĝi en aŭgusto de 1960.

## Vidu ankaŭ 
* Franca Kameruno
* Franca Kongo
* Franca Okcidenta Afriko

Kategorio:Eksaj kolonioj de Francio
Kategorio:Historio de Centr-Afrika Respubliko
Kategorio:Historio de Gabono
Kategorio:Historio de la Respubliko Kongo
Kategorio:Historio de Ĉado
Sociala anarkiismo

**Sociala anarĥiismo** aŭ **sociala** **anarkiismo** estas multenhava termino uzata por distingi inter la du vastaj tipoj de anarkiismo - la alia estas individuisma anarkiismo. Dum individuismaj anarkiismoformoj emfazas personan aŭtonomecon kaj la racian naturon de homoj, sociala anarkiismo vidas "individuisman liberecon kiel koncepte konektitan al sociala egaleco, kaj emfazas komunumon kaj reciprokan helpon". Sociala anarkiismo estas uzata por specife priskribi anarkiismajn tendencojn ene de anarkiismo, kiuj multe emfazas la komunumisman kaj kunlaborademan partojn de anarkiisma teorio kaj praktiko. Sociala anarkiismo inkluzivas anarki-kolektivismon, anarki-komunismon, libertarianisman socialismon, anarki-sindikatismon, kaj socian ekologion, interalie.

En Usono, la termino "sociala anarkiismo" estas uzata de la rondo, kiu eldonas la revuon *Sociala Anarkiismo* (*Social Anarchism*), kaj estas porpledita fare de Murray Bookchin. Bookchin karakterizis socialan anarkiismon kiel "politike maldekstran", priparolante la "grandan tradicion de homa solidareco kaj kredon je la kapablo de homeco," internaciismon, la demokratan spiriton, kontraŭmilitarismon, kaj racian sekularismon. Tamen, religiaj anarkiistoj kaj religiaj maldekstristoj ĝenerale kontraŭas la ligon inter maldekstrismo kaj "racia sekularismo," precipe pro la potencaj maldekstraj religioj movadoj kiel la Teologio de la Liberigo kaj la Usona movado por civilaj rajtoj. Sociala anarkiismo celas "liberan asociadon de homoj kunvivantaj kaj kunlaborantaj en liberaj komunumoj."


Kategorio:Anarkiismaj pensoskoloj
Kategorio:Kontraŭkapitalismo
Kategorio:Socialismo
Eugène Failletaz

**Eugène FAILLETAZ** estis svisa komercisto kaj politikisto el la franclingva parto de la lando. Li naskiĝis la 8-an de marto 1873 en Ĝenevo kaj mortis la 21-an de junio 1943 en Chexbres-Puidoux en Kantono Vaŭdo. Li pasigis sian junecon en farmbieno en Essertines-sur-Rolle. En 1889 li translokiĝis al Laŭzano, kie li li faris komercan metilernadon ĉe la Laŭzana kredit- kaj ŝparbanko. En 1892 li fariĝis komitatano de la Societo de la Junaj Komercistoj, kies prezidanto li estis en la jaroj 1894 kaj 1895 kaj dum multaj jaroj li redaktis la revuon de tiu-ĉi societo kun la titolo *Le Commerçant* [La Komercisto]. En 1901 li fariĝis sekretario de la Industria kaj Komerca Societo de Laŭzano kaj en 1912 ties prezidanto, kaj poste ankaŭ de la Vaŭda Unio de Komerco kaj Industrio kaj de la Vaŭda Komerca Ĉambro. De 1917 ĝis 1941 li estis deputita por la Vaŭdaj Radikal-Demokratoj en la Granda Konsilio kaj vicprefekto de Laŭzano inter 1923 kaj 1943. Failletaz ricevis diversajn honorigojn, inter kiuj troviĝis ankaŭ la medalo de la Honora Legio de Francio kaj la Leopolda Ordeno de Belgio.

Esperanton Failletaz lernis supozeble en la jaro 1902 aŭ 1903. En 1903 li akcpetis la unuan prezidantecon de Svisa Esperanto-Societo, oficon, kiun li tamen plenumigis nur ĝis 1904. Kvankam lia prezidanteco ne daŭris longe, "li lerte gvidis la unuajn paŝojn de l'juna SES" laŭdis la revuo Svisa Esperantisto. Pro siaj meritoj li elektiĝos honora membro de Svisa Esperanto-Societo.

## Referencoj
* Universalaj Lingvoj en Svislando p. 301, 1087

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Svisaj politikistoj
Kategorio:Ĝenevanoj
Kategorio:Personoj de kantono Vaŭdo
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Bruno Kreisky

**Bruno KREISKY** (naskiĝinta la 22-an de januaro 1911 en Vieno, mortinta samloke la 29-an de julio 1990) estis aŭstra politikisto.eta|Bruno Kreisky vizitante Usonon, februare 1983
## De du flankoj internigita 
La juristo kaj membro de la Socialdemokratia Partio de Aŭstrio estis, post la internmilitaj bataloj de februaro 1934, inkarcerigita de 1935 ĝis 1936 - kaj denove de marto-aŭgusto 1938 post la t.n. Anschluss. Post la liberigo el la malliberejo de Gestapo li ekziliĝis al Svedlando ĝis 1945. Tiel li estis korespondanto por la sveda kaj la internacia gazetaro kaj iĝis politika fakulo por la sveda registaro koncerne aferojn aŭstriajn.

## Post la Dua mondmilito 
En 1945 Kreisky fariĝis diplomato. Kiel ŝtata sekretario ĉe la federacia kancelierejo (1953-59) li partoprenis la interparoladojn pri la Aŭstria Ŝtattraktato de 1955. En 1956 li iĝis deputito al la Nacia Konsilio, kiu deĵoro restis al li ĝis 1983.

Kiel ministro pri eksteraj aferoj (1956-66) li antaŭenpuŝis la membriĝon de Aŭstrujo al Eŭropa Liber-Komerca Asocio kiel ankaŭ evoluigon pozitivan de la etnaj problemoj en Sudtirolo koncerne la rajtojn de la germanlingva malplimulto.

## Longdaŭra kanceliereco 
De 1967-83 li estis partiestro kaj de 1970-83 kanceliero: la potencakiro sukcesis nur danke al kunlaboro nedirekta kun la popolisma dekstra partio FPÖ. La sukcesegoj de SPÖ dum tiu tempo grandparte ŝuldiĝis ankaŭ al lia personeco (de 1971-83 kun absoluta plimulto de la voĉdonoj!).

Multkampe la registaro faris reformojn, parte jam planitajn antaŭe fare de konservativistoj (ekz. koncerne la plinombriĝon de gimnazioj en Aŭstrio). Al multo de tiuj paŝoj la opozicio ne malofte vehemente protestegis vorte, en ĝis tiam nekonata maniero en la aŭstria parlamento, sed ofte vane: Kreisky ankaŭ perfekte scipovis laborigi la amaskomunikilojn por siaj celoj. Lia parte ankaŭ popolisma politiko baziĝis sur kreditoprenado kaj enŝuldiĝo.

## Internacia renomo 
Kreisky ricevis grandan renomon internacie, uzante la neŭtralecan staton de Aŭstrio por proponi problemosolvojn. Li ekz. estis unu el la unuaj okcidentaj politikistoj kiuj agnoskis la GDR-n aŭ la Organizaĵon por Liberigo de Palestino. Kun Willy Brandt, Anvar Sadat kaj Ŝimon Peres li eĉ ellaboris pacplanon por la Proksima Oriento kun samtempa respekto de israelaj sekurecbezonoj kaj egalrajtigo al la palestinanoj. Tiukuntekste li ofte kritikegis la politikon de Menaĥem Begin.

## Literaturo 
* Andreas P. Pittler: *Bruno Kreisky*, rororo-Monographie, Rowohlt Taschenbuch Verlag, Reinbek bei Hamburg 1996, ISBN 3-499-50583-5
* Elisabeth Röhrlich: *Kreiskys Außenpolitik. Zwischen österreichischer Identität und internationalem Programm* (= Zeitgeschichte im Kontext; Bd. 2), Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2009, ISBN 978-3-89971-553-8.
* Gerald Szyszkowitz: *Kreisky*, Textbuch eines Bühnenstücks, Freie Bühne Wieden, Wien 2009

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio sur la retpaĝaro parlamenta.

Kategorio:Aŭstraj politikistoj
Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Kategorio:Socialdemokratoj
Frank Lampard

200px|eta|Frank Lampard
**Frank James LAMPARD Jr.** (n. 20-a de junio 1978 en Romford), Unuiĝinta Reĝlando estas brita profesia futbalisto.

Kategorio:Britaj sportistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Britio
Arthur Seyß-Inquart

**Arthur SEYß-INQUART**, naskiĝinta kiel **Arthur ZAJTICH** la  en Stonařov, ekzekutita la  en Nurembergo) estis aŭstra juristo kaj politikisto kunlaboranta kun nazia Germanio.eta|Arthur Seyß-InquartLi invitis Adolf Hitler sendi soldatojn por okupi Aŭstrion, la . Jam du tagojn poste li ricevis simbolan rangon en la nazia SS, kaj estis nomumita guberniestro de Aŭstrio (kiu fariĝis Germana provinco kaj ricevis la nomon *Ostmark*). Krome li fariĝis imperia komisaro de Nederlando.

Depost la Dua mondmilito, Seyß-Inquart estis juĝita en la Nurenberga proceso pro militkrimoj kaj kondamnita al morto per pendumo. Li estis ekzekutita la .

Kategorio:Kancelieroj de Aŭstrio
Kategorio:Aŭstraj nazioj
Kategorio:Aŭstroj kondamnitaj al mortpuno
Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ

En nombroteorio, **nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ** estas pozitiva entjero *n*, kiu ne egalas al valoro de eŭlera φ funkcio *φ(x)* por iu ajn *x*, kio estas, tia *n* por kiu ekvacio *φ(x)=n* ne havas solvaĵon. En aliaj vortoj, temas pri *n* tia, ke ne ekzistas entjero *x* tia, ke estas precize *n* entjeroj reciproke primaj kun *x* pli sube de *x*. Ĉiu nepara nombro escepte de 1 estas nombro kiu ne estas valoro de eŭlera φ funkcio. Por *n=1* la ekvacio havas solvaĵojn *x=1* kaj *x=2*. La unuaj 50 paraj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera φ funkcio estas

:14, 26, 34, 38, 50, 62, 68, 74, 76, 86, 90, 94, 98, 114, 118, 122, 124, 134, 142, 146, 152, 154, 158, 170, 174, 182, 186, 188, 194, 202, 206, 214, 218, 230, 234, 236, 242, 244, 246, 248, 254, 258, 266, 274, 278, 284, 286, 290, 298, 302

Para nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, povas esti de formo *p+1*, sed ne povas esti de formo *p-1* kie *p* estas primo. La lasta estas pro tio, ke ĉiuj nombroj malpli grandaj ol primo *p* estas, laŭ difino, reciproke primaj kun *p*, kaj ilia kvanto estas *p-1*, do *φ(p)=p-1*. Ankaŭ, por primo *p*, *p(p-1)* ne estas nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, ĉar *φ(p2)=p(p-1)*.

Plue, nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ, ne povas esti esprimita kiel produto de nombroj de formo *pi-1* kaj iliaj potencoj, kie *pi* estas primoj.

## Vidu ankaŭ 
* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ

## Eksteraj ligiloj 
*  - vico de paraj nombroj, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ,

Kategorio:Entjeraj vicoj
Kategorio:Leonhard Euler
Holiare

eta|300px|Preĝejo de Holiare
eta|300px|Vilaĝdomo de Holiare
**Holiare,** hungare **Gellér** estas malgranda vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: 10 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 420
* Alto super marnivelo: 112 m
* Poŝtkodo: 946 16
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Komárno-Bratislavo. La plej proksimaj urboj estas Veľký Meder 6, Komárno 18 km-ojn for. La distrikto troviĝas inter Danubobranĉoj.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, bronzepoko, ferepoko. Antaŭ la hungaroj avaroj kaj slavoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1258, tiam estis 2 vilaĝoj: *Supra* kaj *Suba* **Gellér** apartenantaj al fortikaĵo de Győr. Post jardeko la vilaĝoduopo apartenis al fortikaĵo de Komárom. En la 16-a jarcento la loĝantoj iĝis luteranoj. Inundoj ofte okazis, ekzemple en 1862, 1876, 1899.

En 1910 loĝis en Suba Gellér 451, en Supra Gellér 180 da homoj, plejparte hungaroj. Ĝis 1919 ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto Csallóköz, poste al Ĉeĥoslovakio. Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. En 1940 la vilaĝoj unuiĝis sub nomo de Gellér. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. Inter 1971-1994 la vilaĝo administre apartenis al Bodza. En 2001 loĝis tie 424 da homoj (394 hungaroj kaj 19 slovakoj).

## Vidindaĵo 
* klasikisma kalvinana preĝejo de 1786 konstruita de 3 vilaĝoj Bogya, *Supre Gellér* kaj *Suba Gellér*, en 1841 trakonstruita

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Chotín

**Chotín,** hungare **Hetény** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.
eta|maldekstre|Vilaĝdomo de Chotín

## Bazaj informoj 
* Areo: 20 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1440
* Alto super marnivelo: 109 m
* Poŝtkodo: 946 31
* Telefonprefikso: 0 35
eta|Preĝejo de Chotín
dekstra|eta|Lago en Chotín

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. La plej proksima urbo estas Komárno 10 km-ojn for. Fervojo estas en la proksimo. La distrikto troviĝas inter Danubobranĉoj.

## Historio 
Proksimeco de la vilaĝo estis loĝata dum la ferepoko. Antaŭ la hungaroj skitoj kaj keltoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1075 en formo *Vaghetum*, sed en 1138 ĝi nomiĝis *villa Hetten*. La vilaĝo apartenis al episkopejo de Esztergom, poste al fortikaĵo de Komárom. En la 16-a jarcento la turkoj faris senhoma la vilaĝon. Post jarcento kalvinanoj refondis ĝin. Incendioj okazis en 1856 kaj 1882, krome ankaŭ inundoj.

Ĝis 1919 ĝi apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvard, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1921 loĝis 1755 da homoj, (1743 hungaroj). Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis tie 1448 da homoj (1261 hungaroj). La plej grava okupiĝo estas la vinkulturo. En la vilaĝo hungarlingva lernejo kaj infanĝardeno funkcias.

## Vidindaĵoj 
* kalvinana preĝejo de 1792, en 1912 trakonstruita
* kalvinana paroĥo de 1931
* skulptaĵo de Stefano Széchenyi (sEĉEnji)
* lernejoj malnova de 1857, nova de 1873
* vico da vinkeloj

## Famuloj 
En la iama Hetény naskiĝis:
* hungara filozofo Lajos Tarczy
* Sándor Varga (politikisto).

Image:Hetény07.JPG|Skulptaĵo de Stefano Széchenyi
Image:Hetény08.JPG|Bildejo Lilla
Image:Hetény10.JPG|Uzino pri lignaĵoj

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Golden Week

**Golden Week**, GW,(ゴールデンウィーク [gōruden uŭīku]) (lit. *ora semajno*) ankaŭ konata kiel Ōgata Renkyū (大型連休 [ōgata renkjū]) au Ōgon Shūkan (黄金週間 [ōgon ŝūkan]) estas japana termino por daŭro kiu havas kontinuantajn festtagojn.

## Resumo 
Ĝenerale Golden Week daŭras ĉiujare ekde 29-a de aprilo ĝis 5-a de majo. Antaŭ aŭ post la tagoj estus sabato aŭ dimanĉo, la daŭro longiĝus.

* Aprilo, 29-a
** Naskiĝdato de Imperiestro (天皇誕生日 [tennō tanĵōbi]) ĝis 1988
** Verda Tago (みどりの日 [midori no hi]) ekde 1989 ĝis 2006
** Showa-Tago (昭和の日 [ŝōŭa no hi]) ekde 2007
* Majo, 3-a
** Memorotago de Konstitucio (憲法記念日 [kempō kinembi])
* Majo, 4-a
** Feriotago de popoloj (国民の休日 [kokumin no kjūĵicu]) ekde 1986 ĝis 2006
** Verda Tago (みどりの日 [midori no hi])
* Majo, 5-a
** Tago de Infanoj (こどもの日 [kodomo no hi])

## Etimologio 
La termino *Golden Week* estis farita de kino-kompanio *Daiei*(nun Kadokawa) por la daŭro dum kiu profito de kino altiĝas. Poste *Golden Week* disvastiĝis al aliaj industrioj.

## Referenco 
## Eksteraj ligiloj 
* Ora semajno en Japanio / Parado en Odawara - Esperanto-filmeto (en E-parolo kaj subskriboj en la angla kaj japana) pri la festo Odawara Hōjo Godai Matsuri( :ja:小田原北條五代祭り ) en Odaŭara kio okazis en ora semajno de 2015, filmita de Facebook-grupo Esperanto Japanio - amikoj kaj vizitantoj.

Kategorio:Festoj
Kategorio:Kulturo de Japanio
Imeľ

eta|300px|Eniro al Imeľ
eta|300px|Katolika preĝejo de Imeľ
eta|300px|Kalvinana preĝejo de Imeľ
**Imeľ,** (imej) hungare **Ímely** estas vilaĝo en Slovakio en regiono Nitra, en distrikto Komárno.

* Areo: 22 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 2220
* Alto super marnivelo: 111 m
* Poŝtkodo: 946 52
* Telefonprefikso: 0 35

## Situo 
La vilaĝo situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj. La plej proksimaj urboj estas Hurbanovo 6, Nové Zámky 12, Komárno 18 km-ojn for.

## Historio 
La vilaĝo estis loĝata dum la neolitiko, kuprepoko, bronzepoko, ferepoko. Antaŭ la hungaroj keltoj vivis tie. La unua mencio devenis el 1312 en formo *Hemeu*. Tiam ĝi apartenis al episkopejo de Esztergom. En 1312 armeo de Mateo Csák (ĉAk) detruis la vilaĝon. Ankaŭ la turkoj detruis ĝin, dume okazis detruoj pro malamikeco de katolikoj kaj kalvinanoj. En la 18-a jarcento slovakojalvenis. La komunumo iĝis grandvilaĝo kaj ĝis 1919 apartenis al Komárom (reĝa departemento), al distrikto de Udvard, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1900 loĝis 1478 da homoj, (1434 hungaroj, 44 slovakoj). Inter 1938-1945 la vilaĝo rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito parto de la hungaroj estis deportitaj, la restintaj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1949 kolĥozo formiĝis. En 2001 loĝis tie 1159 slovakoj, 1036 hungaroj kaj 13 ĉeĥoj. La loĝantaro okupiĝas pri vinkulturo, produktado de tritiko, maizo, bredado de porkoj, bovoj.

Vilaĝservoj estas slovaka lernejo, infanĝardeno, kulturdomo.

## Vidindaĵoj 
* novklasikisma kalvinana preĝejo de 1888
* klasikisma katolika preĝejo omaĝe al Johano la Baptisto de 1800
* golgoto apud la katolika preĝejo

## Famuloj 
* En la iama Ímely naskiĝis hungara altlerneja instruisto József Blaskovics.
* En Imeľ naskiĝis hungara grafikisto József Árendás.

## Ĝemelkomunumoj 
*  Beled, Hungario
*  Héreg, Hungario
*  Nemesszalók, Hungario

Kategorio:Municipoj en distrikto Komárno
Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ

En nombroteorio, **nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ** estas pozitiva entjero *n* kiu ne egalas al valoro de eŭlera kuna φ funkcio *x-φ(x)* por iu ajn *x*, kio estas, tia *n* por kiu ekvacio *x-φ(x)=n* ne havas solvaĵon. En aliaj vortoj, temas pri tia *n*, ke ne ekzistas entjero *x* tia, ke estas precize *n* entjeroj *y* tiaj, ke *y≤x* kaj *y* kaj *x* ne estas reciproke primaj.

Estas konjektito ke ĉiuj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio estas paraj. Ĉi tio sekvas de modifita formo de la konjekto de Goldbach (ĉiu para nombro pli granda ol 6 estas sumo de du diversaj primoj).

Se la para nombro *n* povas esti prezentita kiel sumo de du diversaj primoj *p* kaj *q,* tiam

pq - \phi(pq) = pq - \phi(p)\phi(q) = pq - (p-1)(q-1) = p+q-1 = n-1.

Tiel verŝajne neniu nepara nombro pli granda ol 5 estas nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ. La ceteraj neparaj nombroj estas kovritaj: *1=2-φ(2), 3=9-φ(9), 5=25-φ(25)*.

La unua kelkaj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio estas:

10, 26, 34, 50, 52, 58, 86, 100, 116, 122, 130, 134, 146, 154, 170, 172, 186, 202, 206, 218, 222, 232, 244, 260, 266, 268, 274, 290, 292, 298, 310, 326, 340, 344, 346, 362, 366, 372, 386, 394, 404, 412, 436, 466, 470, 474, 482, 490, 518, 520.

Erdős kaj Sierpinski demandis ĉu ekzistas malfinie multaj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio. Ĉi tio estis fine respondite jese de Browkin kaj Schinzel (1995), kiuj montris ke ĉiu membro de malfinia familio *2k·509203* estas la ekzemplo. La aliaj malfiniaj familioj de proksimume la sama formo estis donitaj de Flammenkamp kaj Luca.

## Vidu ankaŭ 
* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera funkcio φ

## Eksteraj ligiloj 
* Nombro, kiu ne estas valoro de eŭlera kuna funkcio φ en MathWorld
*  - vico de paraj nombroj kiuj ne estas valoroj de eŭlera kuna φ funkcio

Kategorio:Entjeraj vicoj
Kategorio:Leonhard Euler
Kilometro en horo

eta|Taĥometro
**Kilometro en horo**, **kilometro dum horo** (marko **km/h**, resp. **km·h−1**) estas fizika unuo de rapideco. Ĝi indikas, kiom da kilometroj en/dum horo pasos objekto moviĝanta per konstanta rapideco.

## Transigo en aliajn unuojn 
* Metro en sekundo: 1 m/s = 3,6 km/h, 1 km/h = 0,2777… m/s
* Mejlo en horo: 1 mph = 1,6094 km/h, 1 km/h ≈ 0,621 mph
* Knoto: 1 kt = 1,852 km/h, 1 km/h ≈ 0,54 kt

## Vidu ankaŭ 
* Taĥometro
* Taĥografo

Kategorio:Mezurunuoj de rapideco
István Mórocz

**István MÓROCZ** estas hungara grafikisto vivanta en Zuriko, Svislando. Li naskiĝis la 4-an de julio 1935 en Győr, Hungario. Kiam li aĝis 6 jaron en 1941 lia familio translokiĝis al Budapeŝto, kie Mórocz pasigis sian junecon kaj vizitis ĉiujn lernejojn. Li studis grafikon en Akademio de Arto kaj ankaŭ sukcese trapasis la Pedagogian Altlernejon.
En la aĝo de 14 jaroj li venis en kontakton kun Esperanto en 1949. Li ekinteresiĝis pri la universala lingvo kaj vizitis la verkiston Kálmán Kalocsay, de kiu li ricevis lernolibron kaj libron de Julio Baghy. En tiu tempo Esperanto estis en la komunismaj ŝtatoj tre suspektata, kaj tial la edzino de Julio Baghy forsendis la junan knabon, kiu volis viziti la eminentan verkiston en ties hejmo. Post pluraj provoj Mórocz finfine sukcesis trovi Baghy-n en la enirejo de lia domo kaj estis invitata al lia hejmo. Tio fariĝis la komenco de multjara amikeco kaj rilato de instruisto al lernanto.

En 1956, kiam Soveta Unio per tankoj ĉesigis la hungaran revolucion, Mórocz fuĝis kaj unue restadis en kampejo por rifuĝintoj en Belinzono, Tiĉino. Tie antaŭ kristnasko 1956 lin vizitis Walter Sonderegger kaj Kurt Greutert, kiuj invitis lin por la kristnaskaj tagoj al Zuriko, Svislando. Mórocz tiel, dank’ al Esperanto, kiel unu el la malmultaj de la centoj da rifuĝintoj rajtis forlasi la rifunĝintejon.

Poste Mórocz instaliĝis en Zuriko kaj edziĝis kun Piroska Morocz, kun kiu li havis 5 infanojn, de kiuj 1 mortis. Mórocz malfermis en Zuriko grafikan entreprenon kaj havis ĉe la Merkurstrasse, supre de Kreuzplatz en la centro de la urbo, malgrandan Esperanto-librejon sub la nomo *Esperanto-Mondo*. Tie lin vizitadis fine de la 70-aj jaroj ankaŭ regule Dietrich Michael Weidmann kaj aliaj junuloj, kiuj kun longaj haroj kaj flikitaj blupantalonoj en tiu tempo formis grandan kontraston kun la serena esperanto-maljunularo de Esperanto-Societo Zuriko. Mórocz dum multaj jaroj aktivis en la estraro de Esperanto-Societo Zuriko, aktive kunlaboris en la Loka Kongresa Komitato por la 64-a Universala Kongreso de Esperanto en 1979 en Lucerno. Post la lucerna UK li estis de 1979 ĝis 1980 prezidanto de Svisa Esperanto-Societo. Post 1980 Mórocz retiriĝis kiel aktiva movadano, tamen ĉiam restis fidela al Esperanto.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Zurikanoj
Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Kategorio:Prezidantoj de Svisa Esperanto-Societo
Lotus Script

Lotus Script estas unu el la programlingvoj, kiuj permesas aldoni proprajn funkciajn elementojn al Lotus Notes. Por simplaj taskoj ekzistas speciala *Formula language*, kies sintakso estas tre speciala, tamen multekapabla.

Unu el la principoj de Lotus Notes datumbazo estas, ke kampoj ĝenerale ne povas havi unu valoron, sed ĉiam sennombran serion de samspecaj valoroj. La programlingvoj respektas tion, speciala la *Formula language*, kiu aŭtomate traktas ĉi tion econ. Lotus Script havas specialajn funkciojn pro manipuli ĉi tiujn datumojn kaj povas utiligi la rezulton de funkcioj programitaj el la *Formula language*.

Kategorio:Programaro
Lotus Notes

**Lotus Notes** estas kunlabora programaro. Ĝi ekestis en 1984 de la kompanio *Iris Associates* posta subfirmao de Lotus Development Corporation, kiu estis poste transprenata de IBM. Lotus Notes apartenas al la kategorio Groupware kaj estas uzata de pli ol 100 milionoj da uzantoj tutmonde.

Ekde la versio 4.5 la nomo Lotus Notes estas reduktita al la klient-softwaro por ordinaraj uzantoj, dum la datumbazo (servila flanko) nomiĝis Lotus Domino. Tamen oni parolas pri Notes- aŭ Domino-datumbazo laŭplaĉe.

La baza pakaĵo de Lotus Notes entenas multajn ilojn por organizi komunan laboron (retmesaĝoj, kalendaro, diskutoj, ktp.) kies kodo estas videbla kaj adaptebla al propraj bezonoj. Eblas uzi diversajn programlingvojn, nome Lotus Script, sed ankaŭ Java Script, Java kaj por montri datumojn HTML kaj XML.

## Lotusphere 
Ĉiujare en januaro kelkmiloj el la utiligantoj kaj evoluantoj de Lotus-Produktoj kunvenas en Orlando, Florido por kelkaj tagoj kaj informiĝas pri la plej novaj atingaĵoj. La aranĝo Lotusphere havas mitan karakteron en la tutmonda socio kaj konsistas ankaŭ el sociaj eventoj (bankedoj, komuna vizito de unu el la *Theme-Parks* de Disney aŭ Universal Studios).

## Vidu ankaŭ 
* Lotus Software
* Lotus 1-2-3

## Eksteraj ligiloj 
* http://www-306.ibm.com/software/lotus/

Kategorio:Programaro
Kategorio:Retpoŝtiloj
Drakofrukto

La **drakofrukto** aũ **pitajo** estas frukto de kelkaj specoj en la genroj Hylocereus aŭ selenicereo (*Selenicereus*) el la familio de la kaktacoj. Ĝi devenas el Mezameriko kaj estas kultivata en Nikaragvo, Popola Respubliko Ĉinio, Vjetnamio, Israelo kaj Srilanko.

## Priskribo 
La fruktokarno de pitajo (drakofrukto) enhavas multajn malgrandajn, nigrajn semojn. Ĝi havas unikan, dolĉacidan aromon, kiu perdiĝas dum kuirado. En ĝiaj devenlandoj oni uzas la frukton ĉefe pro beligi bufedojn. La frukto havas kelkajn pikilojn.

Drakofruktoj estas difektiĝemaj kaj tial malfacile transporteblaj.

La floroj malfermiĝas nokte kaj la florado daŭras ofte dum nur unu nokto kaj tiam devas okazi la polenado.

## Galerio 

Dosiero:Pitaya on plate.jpg|freŝa drakofrukto
Dosiero:Yellow pitaya.jpg|frukto de *Selenicereus megalanthus*
Dosiero:Dragonfruit plant.jpg|kultivado de *Hylocereus undatus*
Dosiero:Pitahaya halbiert.jpg|malfermita frukto de *Hylocereus undatus*
Dosiero:Hylocereus monacanthus - fruit.jpg|maldekstre|frukto de Hylocereus monacanthus
Dosiero:Pitahaya - maybe Selenicereus sp. or cultivar.jpg|maldekstre|drakfrukto kun ruĝa fruktŝelo kaj rozkolora fruktkarno(kompleta frukto, frukto de supre, duonigita frukto)
Dosiero:Pitahaya halbiert.jpg|maldekstre|malfermita frukto de *Hylocereus undatus*
Dosiero:Pitaya Colors.jpg|Pitahaya

## Specioj 
La plej kultivataj specioj estas la subaj:

* *Hylocereus undatus*: blanka fruktokarno kaj intense rozkolora ŝelo
* *Hylocereus polyrhizus*: ruĝa fruktokarno kaj intense rozkolora ŝelo
* *Selenicereus megalanthus*: blanka fruktokarno kaj flava ŝelo

## Analizo de enhavo 
Nutrovaloro: ĉirkaŭ 210 kJ/100 g. Ĝi enhavas la vitaminojn B, C, E kaj multe da fero, kalcio kaj fosforo.

## Referenco 
## Fontoj 
* Pitahaya - Hylocereus undatus (Haw.) Britt. & Rose - Cactaceae .
* Pri *Hylocereus undatus* 

Kategorio:Kaktacoj
Kategorio:Fruktoj
Stefano la 3-a (papo)

**Stefano la 3-a** aŭ **la 4-a**, latine ***Stephanus IV aut III***, naskiĝis nekonatan daton ĉirkaŭ 720 en Sirakuzo, Sicilio kaj mortis la 24-an de januaro 772. Li estis papo ekde 768 ĝis sia morto. La nombro de papoj nomataj "Stefano" estas diskutinda, ĉar estis Stefano la 2-a, kiu estas rigardata ofte kiel ne vera papo. En la papa funkcio antaŭis lin  kaj sekvis lin .

Li venis al Romo dum la papa periodo de Gregorio la 3-a. Post la morto de papo Paŭlo la 1-a estis tumultoj kaŭzataj de kontraŭpapo Konstanteno la 2-a, aklamita de popolo romana, sed la Kanceliero Christophorus petis helpon al Longobardoj, kiuj Konstantenon eksigis. La reĝo de longobardoj, Desiderio, kaj Christophorus elektis Stefanon kaj arestis Konstantenon. Filipo ankaŭ pretendis la papecon kaj estis kontraŭpapo dum unu tago, sed li rezignis kaj estis arestita en abatejo.

## Vidu ankaŭ 
* listo de papoj

Kategorio:Papoj
Konstanteno la 2-a (kontraŭpapo)

**Konstanteno la 2-a**, latine **Constantinus II**, naskiĝis en Nepi kaj mortis en Cellae Novae 769. Li estis kontraŭpapo de la 28-a de junio ĝis la 6-a de aŭgusto 767, inter la papperiodo de papoj Paŭlo la 1-a kaj Stefano la 3-a.

Post la morto de Paŭlo la 1-a, estis tulmultoj kaŭzitaj de la fratoj Theodorus, Passivus kaj Paschal, kiuj prezentis Konstantenon kiel kandidato al papecon, malgraŭ li neniam estis pastro. La popolo de Romo aklamis lin, sed Christophorus, kanceliero de eklezio, petis helpon de reĝo de longobardoj, Desiderio, kaj eksigis la kontraŭpapon. Valdipertus, generalo de longobardoj, kaj Christophorus elektis Stefanon la 3-an kaj Konstanteno estis arestita.

Kategorio:Kontraŭpapoj