open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Radboda Universitato en Nimego

La **Radboda Universitato en Nimego,** nederlande: **Radboud Universiteit Nijmegen**,  **RU Nijmegen,** estas katolika universitato en Nimego (Nederlando), fondita en 1923. La universitato troviĝas sur bieno *Heyendael*. La universitato kaj la akademia malsanulejo kune havas ĉirkaŭ 10 000 kunlaborantojn.

La universitato havas ses (inter)nacie renomajn esplorinstitutojn, specialigitajn pri kognoteorio, informadiko, kemio, solidstata fiziko kaj psikolingvoscienco.

La fakultatoj estas:
* Fakultato de Filozofio, Teologio kaj Religiosciencoj
* Fakultato de Homaj Sciencoj
* Fakultato de Administradosciencoj
* Fakultato de Naturscienco, Matematiko kaj Informadiko
* Fakultato de Juro
* Fakultato de Sociaj Sciencoj
* Fakultato de Medicina Sciencoj

Ekde la 1-a de septembro 2004 la universitato portas la nomon de Sankta Radbodo, antaŭe ĝi nomiĝis *Katolika Universitato de Nimego*.

## Esperanto 
Titus Brandsma, unu el la fondintoj de la universitato, estis konata esperantisto, kaj aktiva i.a. en IKUE kaj Nederlanda Katoliko (NK). La universitato tenas la arĥivojn de kelkaj katolikaj esperantistaj organizaĵoj kiel NK kaj la Internacia Katolika Informejo.

## Eksteraj ligiloj 
* Radboud Universiteit Nijmegen
* Universitair Medisch Centrum St Radboud

Nimego
Organizita kunveturado

[eta|300px|Cambio en [Gento (urbo)|Gent, Belgio.]]
**Organizita kunveturado** aŭ **organizita aŭtoluado** aŭ **aŭtopartumado** (angle: ***carsharing)*** estas sistemoj per kiuj aŭtolueja firmao en certa urbo disponigas aŭtojn al la membroj de organizaĵo.

Kiam oni kiel membro bezonas aŭton, oni pere de telefono aŭ interreto rezervas ĝin. Je la interkonsentita dato kaj horo vi povas per speciala karto preni la aŭton ĉe aŭtejo por poste ĝin remeti en la sama loko. La organizaĵo mem estas la posedanto de la aŭto kaj zorgas pri la administrado, la prizorgado ktp de tiaj aŭtoj.

La sistemo celas esti malmultekosta alternativo kompare al la posedo de propra veturilo por homoj, precipe en la urbocentroj, kiuj relative malofte bezonas propran aŭton.

## Belgio 
En Belgio la sistemo estas ankoraŭ relative nova. Ĝin enkondukis Taxistop, kiu kunlaboras kun la germana grupo *cambio*. Sub tiu nomo la organizita kunveturado aktivas en junio 2005 en Bruĝo, Gento, Loveno, Bruselo, Lieĝo, Namuro kaj Ottignies-Louvain-la-Neuve.

## Germanio 
En Germanio organizita kunveturado estas ofertita en pli ol 205 urboj de 100 organizoj. La tri plej grandaj entreprenoj kiuj okupiĝas pri tio kaj havas ĉirkaŭ 10.000 membrojn estas
* Cambio Germanio (http://www.cambio-carsharing.de) (Aachen, Bielefeld, Bremen, Bremerhaven, Hamburg, Köln, Oldenburg, Saarbrücken)
* Greenwheels Germanio (http://www.greenwheels.de) (Berlin, Braunschweig, Chemnitz, Dresden, Düsseldorf, Hamburg, Jena, Nürnberg, Regensburg, Rostock, Ruhrgebiet, Schwerin)
* Stadtmobil (http://www.stadtmobil.de) (Hannover, Frankfurt am Main, Offenbach, Hofheim, Heidelberg, Mannheim, Ludwigshafen, Karlsruhe, Pforzheim, Stuttgart, Berlin ...)

## Svislando 
En Svisujo organizita kunveturado estas ofertita de la kooperativo *"Mobility"* en 1200 lokejoj en 450 svisaj vilaĝoj kaj urboj.

## Eksteraj ligiloj 
* *Cambio carsharing*, organizita kunveturado
* (en, de, fr) Svisa organizaĵo *"mobility"*

## Vidu ankaŭ 
* Trafiko
* Aŭtomobilo

## Referencoj 
Kategorio:Transporto
Herit

En antikva Egiptio **Herit** estis la diino de la nordo, de meditado kaj diplomatio. Atributo de la diino estis rano. Herit helpis al Izisa en rito por resurekto de Oziriso, kies korpo estis detruita.

Kategorio:Dioj
Kategorio:Egiptaj dioj
Beluĥo

**Beluĥo** (formo pli proksima al la origina rusa etimo) aŭ (pro la formo enirinta en iujn lingvojn pro misliterumo, kiun kaŭzis prononca proksimeco inter la rusaj vortoj *белуга* [beluga], belugo, specio de huzo, kaj *белуха* [beluĥa], beluĥo) **belugo** (*Delphinapterus leucas*) estas cetaco, kiu loĝas en la Arkto. Ĝi estas nomata ankaŭ **Mara kanario** aŭ **Blanka baleno**. Plenkreskaj beluĥoj estas facile identigeblaj disde ceteraj balenoj per la blanka koloro de la korpoj, kio klarigas la originan nomon (en slavaj lingvoj la radiko "*бел-*" [bel] signifas *blanka*).

## Priskribo de la korpo 
Beluĥido estas 1,5 metrojn longa kaj 80 kilogramojn peza. Ĝia haŭto estas malhelgriza. Juna beluĥo havas pli palan haŭton. La longeco de plenkreska beluĥo estas inter 3 kaj 5 metroj, kaj ĝia pezo inter 400 kaj 1.600 kilogramoj. La haŭto de plenkreskulo estas blanka aŭ flavete blanka. Beluĥoj havas 16-22 dentojn.

Beluĥoj ne havas dorsan naĝilon aŭ dorsan kreston. Multaj beluĥoj havas longajn cikatrojn sur sia haŭto pro atakoj de polusaj ursoj.

## Konduto 
Beluĥoj estas tre sociemaj, vivas en grupoj de 5-20 membroj. Ili ellasas multajn aŭdeblajn bruojn en la formo de knaroj, klaketoj kaj ploregoj. Beluĥoj ankaŭ partoprenas en gardista saltado.

## Vidu ankaŭ 
* Arkta marborda tundro

|
Dosiero:Dl-8 beluga.jpg|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.wdcs.org/dan/publishing.nsf/allweb/1B8A4EB4B9FA1BBF80256D11004B2EA2  
* http://www.jparsons.net/whale 
* http://www.waarneming.nl/wn.php  
* http://www.waarneming.nl/kaart.php?id=9093  

Kategorio:Cetacoj
Kategorio:Holarktisa faŭno
Kategorio:Tundro
Kategorio:Mamuloj de Pollando
Luigi Boccherini

**Luigi BOCCHERINI** [Luiĝi Bokerini] (naskiĝis la 19-an de februaro 1743 en Lucca, Italio; mortis la 28-an de majo 1805 en Madrid, Hispanio) estis itala komponisto kaj violonĉelisto.

Li naskiĝis en muzikista familio, lia patro estis violonĉelisto. La patro sendis lin studi al Romo en 1757.

Boccherini publikigis en 1768 ses arĉajn kvartetojn, per kiuj li akiris tuj grandan atenton. Lia talento montriĝis dum multaj konĉertoj kaj kaj pro tio allogis lin Don Luís, pli juna frato de reĝo Karlo la 3-a, al la korto en Madrid. Post la morto de lia mecenato, li iĝis violonĉelisto de la prusia korto. Inter 1787 kaj 1797 li komponis preskaŭ senescepte por reĝo Friedrich Wilhelm la 2-a de Prusio. Post dekjara servo en la reĝa korto, li setlis en Hispanio.

La verkaro de Boccherini enhavas 20 simfoniojn, 12 violonĉelokonĉertojn, 125 arĉajn kvintetojn (kun du violonĉeloj male al la kvintetoj de Wolfgang Amadeus Mozart, kiuj ludigas du aldviolonojn) kaj gitarajn kvintetojn (li estis inter la unuaj kiuj uzis la gitaron en klasika muziko). Precipe la lastaj ofte enhavas elementojn el hispana popolmuziko.

Kategorio:Italaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Klasikepokaj komponistoj
Ambrozio (genro)

La **ambrozio** () estas genro el la familio asteracoj. Pluraj specioj estas alergenaj kaj konsiderataj invadaj plantoj.

## Ĉefaj specioj 
* *Ambrosia artemisiifolia*
* *Ambrosia chamissonis*
* *Ambrosia bidentata*

## Bildaro 

Dosiero:Ambrosia chamissonis01.jpg|*Ambrosia chamissonis*
Dosiero:Ambrosia-bidentata01.jpg|*Ambrosia bidentata*
Dosiero:Starr_031108-3169_Ambrosia_artemisiifolia.jpg|*Ambrosia artemisiifolia*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.ambroisie.info 

## Referencoj 
Kategorio:Asteracoj
Aŭstralia dolaro

La **aŭstralia dolaro** estas la monunuo de Aŭstralio.

## Historio 
Aŭstralio enkondukis en 1910 la aŭstralian pundon sterlingan kiel propran valuton, kiu estis komence ligita al la brita pundo kaj same estis dividita je 20 ŝilingoj kaj 240 pencoj. En 1966 oni dekumigis la valuton. Unu pundo estis ŝanĝita al 2 dolaroj kaj la dolaro estis dividata je 100 cendoj (la loĝantaro diris longtempe "ŝilingo" por la 10-cenda monero.)

Inter 1992 kaj 1996 oni ŝanĝis la paperajn banknotojn al polipropenaj. Aŭstralio estis tiel al unua lando – antaŭ Novzelando –, kiu enkondukis plastajn bankbiletojn.

La aŭstralia dolaro validas kiel oficiala pagilo – apud la lokaj – en Kiribato, Nauro kaj Tuvalo.

## Etimologio 
La vorto *dolaro* origine devenas de arĝenta monero, produktita en la german-bohemia urbeto *Sankt Joachimsthal* (hodiaŭ Jáchymov en Ĉeĥio), komence nomata "Joachimsthaler" poste "T(h)aler" (talero).

## Vidu ankaŭ 
* la dispartigan artikolon Dolaro, kiu listigas, en kiuj aliaj landoj la nacia valuto ankaŭ nomiĝas tiel, kaj
* la artikolon pri la nacia valuto de Slovenio, Tolaro, kiu havas la saman etimologion kiel la vorto *dolaro* kaj uziĝis de la ŝtata sendependiĝo dum la jaro 1991 ĝis la enkonduko de la eŭropa valuto Eŭro dum januaro 2007.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.rba.gov.au/CurrencyNotes/NotesInCirculation/index.html 
* http://www.ramint.gov.au 
* http://finance.yahoo.com/currency/convert?from=AUD&to=USD&amt=1&t=2y 
* http://www.ramint.gov.au/making_coins/default.cfm?DefaultPage=coin_designs.cfm
* superrigardo (taga kaj semajna) pri la valuta merkato pri la aŭstralia dolaro (paĝoj anglaj)
* Monbileto de Aŭstralio () ()

Kategorio:Monunuoj
Kategorio:Ekonomio de Aŭstralio
Gentaj Festoj

eta|250px|Polé Polé en la jaro 2004
La **Gentaj Festoj** () estas ĉiujare revenantaj festoj, kiuj okazas en la centro de la urbo Gento.

En julio la centro de la urbo iĝas granda etosa festejo kie okazas koncertoj, strata teatro ktp. La Gentaj Festoj estas unu el la plej grandaj surstrataj festoj de Eŭropo: Laŭ la stato de 2015 ili ĉiujare altiras 1,5 milionojn da gastoj

## Historio 
La modernajn Gentajn Festojn iniciatis Walter De Buck kun la trinkejestroj de la trinkejo *Het Trefpunt* en la sesdekaj jaroj kiel anarkiaĵo. Tra la jaroj ĝi pligrandiĝis ĝis giganta evento. Multaj originalaj iniciatintoj nun sin distancas de la evento. Ĉiujare la festoj estas malfermitaj per procesio, antaŭirata de la *Belleman* - viro kun sonorilo. Ekde kelkaj jaroj tiu ĉi irantaro estas sekvata de ne-rajtigita, ribela procesio, protestanta la surmerkatigon de la festoj. La festoj dum la unuaj jaroj okazis nur ĉirkaŭ la preĝejo de Sankta Jakobo; nuntempe oni festas en la tuta centro de la urbo.

### Minacoj 
Laŭ la Genta skabeno de kulturo, Daniel Termont, la senĉesa kresko de la festoj ĝin minacas. En 2005 oni programis Clouseau je placo kie estas nur loko por 5000 homoj. La organizantoj ĉiujare programas pli konatajn artistojn kiuj allogas pli kaj pli da homoj. Se oni devas pretigi sekurigajn mezurojn, tiel ke la popolo ne plu povas libere sin movi ene de la urbo, tio parton de la spirito de la Gentaj Festoj detruas. Jen kazo de la tragedio de la komunaĵoj.

Ekde la komenco la koncertoj en la urbocentro estis senpagaj. Ofte aŭdiĝas voĉoj de homoj, kiuj ŝatus tion pagigi. Tamen, en 2005 la urbestraro decidis ne ŝanĝi la senpagan idealon.

## Festivaloj ene de la festivalo 
Diversaj organizaĵoj zorgas pri tio ke la vizitantoj de la Gentaj Festoj povas ankaŭ amuziĝi je festivaloj kiuj specialiĝas je diversaj artaj formoj. Kelkaj el la plej gravaj de tiuj festivaloj estas:

* **123 Comedy Festival** (ekde 2004): festivalo de komedio kun enlandaj kaj internaciaj komediuloj en la salono Mineral. Nombro de vizitintoj en 2004: ĉ. 2000.
* **Blue Note Festival** (ekde 2002): muzikfestivalo por ŝatantoj de ĵazo. Ĝi okazis unuafoje en la Gravensteen kaj poste transloĝiĝis al Bijloke.
* **Internacia Pupteatra festivalo**: festivalo por pupteatroludantoj tra la tuta urbocentro.
* **Internacia Stratteatra festivalo**: stratteatra festivalo en diversaj lokoj en la Genta urbocentro.
* **Polé Polé Festivalo** (ekde 2003): muzika festivalo kun monda muziko ĉirkaŭ *Korenlei* kaj *Graslei*.
* **Ten Days Off** (ekde 1995): muzika festivalo kun elektra dancmuziko en la salono Vooruit. Origine ĝi nomiĝis *Ten Days of Techno*, sed la organizantoj tion opiniis tro limiga nomo. En 2004 ĝin ĉeestis ĉ. 20 000 personoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* retejo de la komedia festivalo *123 Comedy Festival*
* retejo de la muzika festivalo *Blue Note Festival* 
* retejo de la Internacia Stratteatra festivalo 
* retejo de la muzika festivalo *Ten Days Off*

Kategorio:Gento (urbo)
Distrikto Oberhavel

La **distrikto Oberhavel** (germane: **Landkreis**) situas en la nordo de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Oranienburg estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 795,52 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 113 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Oberhavel estas signita per **6**.

Najbaraj distriktoj estas oriente Uckermark (14) kaj Barnim (1), sude Havelland (4), oriente Ostprignitz-Ruppin (9) kaj norde la meklenburgo-antaŭpomeria distrikto Mecklenburg-Strelitz. En la sudo ankaŭ limas la urbo Berlino.

## Partneraj rilatoj 
La distrikto havas amikajn rilatojn interalie kun
* 20px la sude najbara urbodistrikto Reinickendorf de Berlino

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 19 komunumoj, el ili 9 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
# Fürstenberg (Havel) ()
# Gransee, urbo kun membreco en komunumaro ()
# Hennigsdorf ()
# Hohen Neuendorf ()
# Kremmen ()
# Liebenwalde ()
# Oranienburg ()
# Velten ()
# Zehdenick ()

**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Birkenwerder ()
# Glienicke (Nordbahn) ()
# Leegebruch ()
# Löwenberger Land ()
# Mühlenbecker Land ()
# Oberkrämer ()

**Komunumaro kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

* **Gransee ()**
# Gransee, urbo * ()
# Großwoltersdorf ()
# Schönermark ()
# Sonnenberg ()
# Stechlin ()

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

O
O
Gentaj Floralioj

La **Gentaj Floralioj** estas ekspozicio de floroj kaj plantoj. Ĝi estas organizita en Gento ĉiun kvinan jaron ekde la jaro 1809. Laste ĝi okazis en la ekspoziciejo *Flanders Expo* de la urbodistrikto Sint-Denijs-Westrem en la jaro 2016. Ĉirkaŭ Gento ekzistas floranta florindustrio. La azaleo estas la plej konata speco de floro kiu tie estas kultivita en granda nombro de variecoj.

La belga poŝto eldonis jam ofte poŝtmarkojn honorigante la Gentajn Floraliojn.

## Eksteraj ligiloj 
* La retpaĝo de la floralioj ()

Kategorio:Gento (urbo)
Distrikto Havelland

La **distrikto Havelland** (germane: **Landkreis**) situas en la okcidento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Rathenow estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 716,80 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 89 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Havelland estas signita per **4**.

Najbaraj distriktoj estas nordoriente Oberhavel (6), norde Ostprignitz-Ruppin (9), oriente Berlino (en la mapo blanke), konkrete la urbodistrikto Spandau, sude Potsdam-Mittelmark (10) kaj la urbo Brandenburg an der Havel. Okcidente limas la saksi-anhaltaj distriktoj Stendal kaj Jerichower Land.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 26 komunumoj, el ili 7 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ ''urbo kun membreco en komunumaro
# Falkensee ()
# Friesack¹ ()
# Ketzin/Havel ()
# Nauen ()
# Premnitz ()
# Rathenow ()
# Rhinow¹ ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Brieselang ()
# Dallgow-Döberitz ()
# Milower Land ()
# Schönwalde-Glien ()
# Wustermark ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

H
H
Distrikto Märkisch-Oderland

La **distrikto Märkisch-Oderland** (germane: **Landkreis**) situas en la oriento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Seelow estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2 127,87&nbsp;km² kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 90 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Märkisch-Oderland estas signita per **5**.

Najbaraj distriktoj estas norde Barnim (1) kaj sude Oder-Spree (8). Oriente limas Pollando kaj la urbo Frankfurt, en la okcidento Berlino (vaste la distrikto Marzahn-Hellersdorf, sude iom ankaŭ la urboparto Köpenick, parto de la urbodistrikto Treptow-Köpenick).

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 45 komunumoj, el ili 8 kun urbaj rajtoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Altlandsberg ()
# Bad Freienwalde (Oder) ()
# Buckow ¹ ()
# Lebus ¹ ()
# Müncheberg ()
# Seelow * ()
# Strausberg ()
# Wriezen * ()

**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Fredersdorf-Vogelsdorf ()
# Hoppegarten ()
# Letschin ()
# Neuenhagen bei Berlin ()
# Petershagen/Eggersdorf ()
# Rüdersdorf bei Berlin ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

M
M
Distrikto Dahme-Spreewald

La **distrikto (germane: Landkreis) Dahme-Spreewald** (sorabe: Wokrejs Damna-Błota) situas en la suda mezo de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Lübben (Spreewald) estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 2261,01 km² fine de  loĝis  homoj; do meznombre 71 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la Distrikto Dahme-Spreewald estas signita per **2**.

Najbaraj distriktoj estas oriente Oder-Spree, sude Spree-Neiße, Oberspreewald-Lausitz, Elbe-Elster kaj okcidente Teltow-Fläming. En la nordo la distrikto limas al Berlino. En malsuprasoraba, do nord-soraba, lingvo la distrikto nomiĝas **Wokrejs Damna-Błota**.
300ra|dekstra

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 37 komunumoj, el kiuj 8 havas urbajn rajtojn. Laŭ oficiala komunikaĵo de 2008 tri komunumoj oficiale estas dulingvaj - en ili samrajte oficialas la germana kaj malsuprasoraba lingvoj.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

La 1-an de januaro 2013 la antaŭaj komunumaroj *Amt Golßener Land* kaj *Amt Unterspreewald* unuiĝis al nova komunumaro *Amt Unterspreewald*.

## Esperanto 
En la distrikto troviĝas la Esperanto-Stacio en Halbo (germane: Halbe) iom sude de Berlino.

## Vidu ankaŭ 
* Spree
* Spree-arbaro (*Spreewald*)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj 

## Referencoj 

Kategorio:Distriktoj de Brandenburgio
Dahme-Spreewald
Subtropiko

eta|300ra|Subtropika klimatzono
La **subtropikoj** apartenas al la klimataj zonoj de la tero. Ĝi troviĝas inter la tropika kaj la mezvarma zono, ĉirkaŭ inter la 25°-40° norda kaj suda latitudo. Tiu areo havas tipan tropikan someron kaj netropikan vintron. Oni povas dividi la tropikan zonon je seka, vintrehumida, somerhumida kaj ĉiamhumida subtropikoj.

Oni difinas ankaŭ la klimaton subtropika, se tie la meza, jara temperaturo situas super 20 celsiusgradoj kaj la meza temperaturo de la plej malvarma monato situas sub 20 celsiusgradoj.

## Seka subtropiko 
### klimato 
* tutjara vegeta periodo
* vintra precipitaĵo
* tutjare seka ]
* tag-era klimato

### vegetaĵaro (flaŭro, plantaro) 
* relative malmultaj specioj
* dezerta kaj stepa plantaro (ofto dornaj plantoj)

### ekzemploj 
dezertoj: Saharo, Atakamo, Negevo (Israelo).

## Vintrehumida subtropiko, mediteranea klimato 
### klimato 
* tutjara plantara periodo
* vintra precipitaĵo
* nur somere seka

### plantaro 
dominas la durfoliaj plantoj; multaj regionoj - pro pli frua rabmastrumado (troekspluatado)- estas preskaŭ senarbaj.

### ekzemploj 
regiono de Mediteraneo, centra Ĉilio.

## Somere humida tropiko 
### klimato 
* tutjara plantara periodo
* duonsomera precipitaĵo

### plantaro 
* plej ofte savana kaj arbusta vegetaĵaro

### ekzemploj 
Gran Chaco, Altiplano (punja).

Kategorio:Klimato
Kategorio:Meteologio
Kategorio:Geografio
Aldo (apartigilo)

**Aldo** povas esti:

## Muziko 
* Aldo -- voĉregistro inter soprano kaj tenoro
** mallongigo por ĉiu instrumento de alda voĉregistro, ekzemple aldviolono

## Persona nomo 
* Aldo de' Giorgi -- itala esperantlingva verkisto
* Aldo Rossi -- arkitekto
Reformita Eklezio

La **Reformita Eklezio** (ankaŭ Evangelia-Reformita Eklezio) estas eklezio, kiu sekvas la reformaciajn instruojn de Huldrych Zwingli el Zuriko kaj Jean Calvin (esperantigite Johano Kalvino) el Ĝenevo. "Pradato" estas la kolbasmanĝo ĉe la zurika civitano kaj presejposedanto Christoph Froschauer je fastodimanĉo de 1522 (9-a de marto), tio estas la unuan dimanĉon de la antaŭpaska fastotempo. 

La plej grava reformita dokumento de la 16-a jarcenta Germanio estas la hajdelberga katekismo.

La reformita eklezio estas tre disvastiĝinta inter la germanparolantoj, kaj inter nederlandanoj. La reformitaj Esperantistoj povas kuniĝi (kune kun aliaj protestantoj) en la Kristana Esperantista Ligo Internacia.

Gravaj reformitaj teologoj de la 16-a jarcento:

**zurika direkto**:
* Ulrich Zwingli
* Heinrich Bullinger

**ĝeneva direkto**:
* Jean Calvin
* Theodor Beza
* Guillaume Farel *(ankaŭ: Wilhelm Farel)*

**Skotlando**:
* John Knox

## Eksteraj ligiloj 
* germana paĝaro 

vidu: reformacio, kontraŭreformacio,

Kategorio:Protestantismo
Distrikto Barnim

La **distrikto Barnim** (germane: **Landkreis**) situas en la nordoriento de la federacia lando Brandenburgio de Germanio, nordoriente de Berlino. La urbo Eberswalde estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 494,32&nbsp;km² fine de  loĝis  homoj; do meznombre 117 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Barnim estas signita per **1**.

Najbaraj distriktoj estas norde Uckermark (14), okcidente Oberhavel (6), sudoriente Märkisch-Oderland (5); sude situas Berlino kaj en oriento Pollando.

## Historio 
La distrikto Barnim estis kreita en 1993 per unuigo de la du ĝistiamaj distriktoj *Bernau* kaj *Eberswalde* kaj de la municipoj *Hohensaaten* kaj *Tiefensee* el la tiama distrikto de *Bad Freienwalde*. Ĝia nomo estas tiu de la altebenaĵa aŭ monteta pejzaĝo Barnim, kiu parte identas kun ĝia teritorio.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 25 komunumoj, 3 komunumaroj, 3 urbaj kaj 4 neurbaj komunumoj sen aparteno al komunumaro.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**, el tio ¹ *urboj kun membreco en komunumaro*
# Bernau bei Berlin ()
# Biesenthal ¹ ()
# Eberswalde ()
# Joachimsthal ¹ ()
# Oderberg ¹ ()
# Werneuchen ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Ahrensfelde ()
# Panketal ()
# Schorfheide ()
# Wandlitz ()

**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* distrikta retejo  

## Referencoj 

B
B
Distrikto Elbe-Elster

La **distrikto Elbe-Elster** (germane: **Landkreis**) situas en la sudo de la federacia lando Brandenburgio de Germanio. La urbo Herzberg (Elster) estas la administra centro de la distrikto. Sur ties areo de 1 889,36 kvadrataj kilometroj fine de  loĝis  homoj; do meznombre 66 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Brandenburgio la koncerna nombro estas 87, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Elbe-Elster estas signita per **3**.

Najbaraj distriktoj estas norde Teltow-Fläming (13) kaj Dahme-Spreewald (2), oriente Oberspreewald-Lausitz (7), la saksaj distriktoj Riesa-Großenhain en la sudo kaj en la okcidento Torgau-Oschatz plus la saksianhalta distrikto Wittenberg.

La distrikta nomo aludas al la du riveroj Elbo kaj Nigra Elster, kiuj trafluas la teritorion.

## Urbaj kaj neurbaj komunumoj 
Post administra reformo de la jaro 2003, kiu reduktis la nombron de memstaraj komunumoj, la distrikto ankoraŭ konsistas el 33 komunumoj, el inter ili 11 kun urbaj rajtoj. 22 el ili organiziĝas en kvin komunumaroj, kaj aldonaj dek urbaj kaj unu neurba komunumoj estas sen aparteno al komunumaro.

(inter krampoj la nombro de loĝantoj fine de )

**Urboj**
¹ *urbo kun membreco en komunumaro*
# Bad Liebenwerda ()
# Doberlug-Kirchhain ()
# Elsterwerda ()
# Falkenberg (Elster) ()
# Finsterwalde ()
# Herzberg (Elster) ()
# Mühlberg (Elbo) ()
# Schlieben ¹ ()
# Schönewalde ()
# Sonnewalde ()
# Uebigau-Wahrenbrück ()
**Neurbaj komunumoj sen membreco en komunumaro**
# Röderland ()
**Komunumaroj kaj membraj komunumoj**
(administra centro *)

## Eksteraj ligiloj 
* oficialaj retpaĝoj de la distrikto, germanlingvaj

## Referencoj 

E
E
Trolebusa transporto en Gento

Gento interalie danke al la belga vaflobakila politiko ekhavis trolebuson. Ĝi funkcias ekde la 25a de marto 1989 je la 8,5km longa trajekto de Gentbrugge Meersemdries al Mariakerke Post. Ekde la jaro 1991 la trolebuso estas ekspluatata de la kompanio De Lijn. Iam oni planis plilongigi la linion 3, sed tio neniam estis realigita.

Pro longdaŭraj laboroj sur la stratoj la trolebusoj dum pli ol jaro ne plu veturis tra Gento. Je la 9a de aprilo 2004 la lasta trolebuso veturis kaj ne estis certe ĉu ĝi revenos. Ekde la 15a de oktobro 2005 denove en Gento funkcias (la intertempe 16-jaraĝaj) trolebusoj. Tamen, komence de 2009 oni decidis ke, post 20 jaroj, la trolebuso malaperu de Gento. Oni planis laborojn je la Korenmarkt pro kio iel ajn ne eblus uzi tiajn busojn dum longa tempo.

Laŭ oficialaj deklaroj oni anstataŭigus la gentajn trolebusojn per hibridaj busoj, sed provizore tamen estas normalaj busoj tie. Nun ekzistas delonge plano krei tramon je la linio 3.

15 trolebusoj estas venditaj al la bulgara urbo Plovdiv. Trolebuson 7408 oni gardas en muzeo kaj n-ro 7411 estas aĉetita de privatulo, ankaŭ por muzeo.

## Trolereto en Gento 
* Linio 3: Mariakerke (Post) - Gentbrugge (Meersemdries)
Ekspluatanto: De Lijn

## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en la mondo

## Eksteraj ligiloj 
* historio de la trolebuso (en la franca lingvo)
* la trolebuso en Belgio (en la nederlanda lingvo)

Gento
Kategorio:Transporto en Gento
eta|maldekstra|180ra|
Josef Wesian

**Josef Wesian** (naskiĝis en 1915; mortis la  en Graz) estis aŭstra esperantisto.

Li estis membro de UEA ekde 1950, delegito pri instruado dum jardekoj. Li reprezentis Aŭstrion en Internacia Konferenco de Lernejoj, en kiuj Esperanto estas instruata (Beogrado, 1963), kaj mem organizis la duan tian eventon en Graz (1966). Li kunaranĝis la 9-an konferencon de Neŭtrala Esperanto-Movado en Graz (1983) kaj kunadaptis la Zagreban metodon por germanlingvanoj (1984).

Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Ants Laur

**Ants LAUR** (naskiĝis en norda Estonio en 1899, mortis en marto 1996 en Kanado) estis estona esperantisto kaj renoma kemiisto lerninta Esperanton en sia naskiĝlando Estonio en 1922 kaj aktiva en ´la Esperanto-movado de Montrealo ekde 1981.

## Verkaĵoj (elekto ) 
* Laur, Ants. Mõõtanalüüs. Tartu, 1934.
* Laur, Ants. Tabelid keemikuile ja rohuteadlasile. Tartu: Akadeemiline Keemia Selts, 1934.

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Kategorio:Kanadaj esperantistoj
Kategorio:Montrealanoj
Sakamoto Syôzi

**SAKAMOTO Syôzi** (1927 -  en Kawanisi, Japanujo) estis japana esperantisto kaj delegito. En 1993 li ricevis la plej altan distingon de la japana movado, la premion Ossaka.

## Agadoj 
Aŭtomobila inĝeniero ĉe Daihatsu, li estis aktiva ekde sia esperantistiĝo en 1949, sed aparte post la emeritiĝo, kiam li en 1987 transprenis la sekretariecon de la grava regiona organizo Kansaja Ligo de E-Grupoj (KLEG) de Miyamoto Masao, kies disĉiplo li estis. Sakamoto redaktis (1951-1957) la KLEG-organon *La Movado*, gvidis ĉirkaŭ 40 kursojn, interalie preskaŭ ĉiufoje la intensan kursaron “Friska lernejo”, kaj organizis plurajn kongresojn japanajn kaj kansajajn.

## Verkoj 
Li provizis per komentoj dulingvan eldonon de la Zamenhofa traduko *La gimnazio* (1988), kaj:
* (1965) *Japanaj malnovaj rakontoj*, kuntraduko
* (1967) *La teksto unua*, populara lernilo 
* (1971) *La teksto dua*, populara lernilo
* (1983) *Stranga kato*, traduko de Eroŝenko
* (1988) *Postmilita japana antologio*
* (1993-94) *Verkoj de Miyamoto Masao*, kvarvoluma

Kategorio:Japanaj esperantistoj
T-72

**T-72** estas tanko de Sovetunio, kiu estis produktita ekde 1972 de la uzino Uralvagonzavod kaj uzata de la Soveta Armeo. Krom Sovetunio, la tankon uzis la tiamaj socialismaj landoj kaj la subtenataj de Sovetunio landoj (ekz. Sirio, Irako).

La tanko povas eĉ subakve veturi kaj trairi kavojn en larĝo de ĝis 2,80 m kaj altojn de ĝis 0,85 m. Ĝi estas ofte kovrita per aldonita specialaj ceramikaĵoj. La kiraso dikas ĉe la plej dika parto 280&nbsp;mm. Kontraste al Leopard 1 la direktanto sidas maldekstre de la komandanto.

## Vidu ankaŭ 
* Tanko

## Eksteraj ligiloj 
* Rusa paĝo pri sovetaj tankoj 

Kategorio:Sovetiaj tankoj
Modera klimato

eta|320px|Modere varma zono
- sur la verda parto de la mapo
La **modera klimato** aŭ **mezvarma klimato** regas en zono inter la subtropikoj kaj la polusa cirklo.

## Karaktero 
La modera klimato montras klare distingeblajn sezonojn kaj ekzistas sur ambaŭ duongloboj (hemisferoj). Ĝi entenas de la milda oceana klimato - kiun karakterizas etaj temperaturaj ŝanĝiĝoj kaj granda kvanto de precipitaĵoj - ĝis kontinenta klimato, kiun karakterizas grandaj temperaturaj ŝanĝiĝoj kaj malgranda kvanto de precipitaĵoj, do relativa sekeco.

## Subdivido 
Oni dividas la mezvarman klimatan zonon je tri diversaj subregionoj: la modere varma, la modere malvarmeta kaj la modere malvarma zonoj. La mezuma jara temperaturo estas proksimume 8 celsiusaj gradoj.

### Modere varma zono 
por la modere varma zono ekzistas du diversaj difinoj:

1) Areoj kun mezuma temperaturo de super 20 celsiusaj gradoj en la plej varma monato (pli ofte uzata difino)

2) Areoj kun mezuma temperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato kaj super 0 celsiusaj gradoj en la plej malvarma monato

### Modere malvarmeta zono 
por la modere malvarmeta zono ekzistas du diversaj difinoj:

1) temperaturo en plej varma monato super 10, sed sub 20 celsiusaj gradoj

2) Areoj kun meztemperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato kaj super 0 celsiusaj gradoj en la plej malvarma monato

### Modere malvarma zono 
* jara averaĝa temperaturo sub 0 kaj samtempe meztemperaturo de super 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato. (meztemperaturo de sub 10 celsiusaj gradoj en la plej varma monato apartenas al malvarma zono)

ekzemple Siberio, Kola-duoninsulo

## Vegetaĵaro 
La vegetaĵaro dependas de la zona tipo (pingloarboj, falfoliaj arboj, stepa gresaro, eĉ dezerta plantaro)

## Vidu ankaŭ 
* Ĉinujo-klimato
* Klimata klasifiko de Köppen
* Klimata zono
* Malvarmeta klimato (tundra klimato)
* Kontinenta-mediteranea klimato
* Tropikoj

## Eksteraj ligiloj 
* Resume pri la mezvarma zono  (germanalingve)

Kategorio:Klimato
Kategorio:Meteologio
Uralvagonzavod

**Uralvagonzavod** () estas rusia maŝinprodukta firmao en la urbo Niĵnij Tagil. La firmao estis konstruata en la kvinjara plano de 1931 ĝis 1936 kaj poste produktis malpezajn kargovagonojn por la soveta fervojo — la unuaj estis liveritaj la . Dum la Dua mondmilito, Uralvagonzavod iĝis la plej granda sovetia fabriko pri tanka produktado: ĝi produktis pli ol 35.000 T-34-tankojn.

Post la Dua mondmilito, la firmao denove revenis al la produktado de fervojaj vagonoj, sed ankaŭ vastigis sian produktan sortimenton. Tiel oni produktis tie armeajn varojn, sed ankaŭ varojn por la kosma industrio, maŝinojn por la agrikulturo ktp.

Hodiaŭ la firmao estas mondkonata pro produktado de la rusa tanko T-72 kaj la nun aktuala modelo T-90; la plej nova projekto kiel T-95 kaj novtipaj aviadilaj konceptoj konkurencas kun la okcidentaj militistaj produktoj. Tiamaniere Uralvagonzavod havas gravan rolon en eksporto de Rusio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Sovetiaj firmaoj
Kategorio:Rusiaj maŝinkonstruaj firmaoj
Kategorio:Produktantoj de veturanta materialo
Kategorio:Niĵnij Tagil
Kategorio:Armea-industria komplekso de Sovetunio
Kategorio:Armea-industria komplekso de Rusio
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1936
PostSomera KlaĉKunveno

**PostSomera KlaĉKunveno** (**PSKK**) estis junulara kaj familia Esperanto-renkontiĝo organizata de 1996 ĝis 2011 de FLEJA kaj NEJ en Benelukso. Ekde la jaro 2012 ĝian tradicion daŭrigas la renkontiĝo KKPS okazanta en Nederlando.

eta|270px
eta|270px

## Bazaj informoj 
### Lokoj 
Dum la unuaj du fojoj, PSKK okazis Nederlando, poste ili okazis ĉiam en Belgio.

### Datoj 
Laŭ sia nomo, PSKK okazas post somero (sed ja antaŭ vintro), do en aŭtuno.
La datoj de PSKK varias de jaro al jaro, sed ili estas de septembro ĝis novembro.
Komenciĝo de PSKK estas en vendredo, kaj finiĝo en la sekva dimanĉo.

### Programo 
Dum PSKK oni interalie postĝuas la somerajn aranĝojn kaj antaŭĝojas la vintrajn.
Estas interŝanĝo de fotoj, oni rakontas, prelegas, ktp.
Pluraj eroj en la programo jam estas konsidereblaj **tradiciaj**,
inter ili ekz. la ekskurso kaj la danckurso.

* **Ekskursoj**
:Gvidata vizito al la urbo aŭ komunumo kie okazas PSKK.
* **Distra**
:Danckurso de Bart Demeyere.

## Listo de la PSKK-oj 
## Vidu ankaŭ 
* KlaĉKunveno PostSomera

Kategorio:Esperanto-renkontiĝoj en Belgio
Pierre Guérout

**Pierre GUÉROUT** (naskiĝis en 1911; mortis la  en Le Perreux-sur-Marne) estis franca esperantisto. Li estis membro de Societo Zamenhof kaj inter 1974 kaj 1990 unu el la reprezentantoj de UEA ĉe Unesko.

Guerout, Pierre
Guerout, Pierre
Guerout, Pierre
Girolamo Lucchetta

**Girolamo LUCCHETTA** (1942-1996) mortis aŭguste en Monastier di Treviso (Italio). Dumviva membro de UEA kaj de IKLTE, li estis fakdelegito pri radioaŭskultado: jam en la sesdekaj jaroj li surbendigis elsendojn el Varsovio. La ideo fondi en 1995 Amikaron de Esperanto en Radio ekestis el lia agado popularigi la Esperantajn radioelsendojn el Sarajevo.

Kategorio:Italaj esperantistoj
André Martin

**André MARTIN** (naskiĝis en 1939; mortis la ) estis belga esperantisto, antaŭe fakdelegito pri paco, iama ĉefredaktoro de *Le Drapeau Rouge* (gazeto de la Belga Komunista partio). Li sciis kunligi siajn sindikatan laboron kaj Esperantan agadon per multaj iniciatoj.

Nekrologo de Thierry Warmoes kun titolo *Une vie consacrée au communisme - André Martin nous a quittés ce 1er mai, à 57 ans* aperis en revuo *Solidaire*, 22 majo 1996.

Martin, Andre
Martin, Andre
Adolf Schwarz

**Adolf SCHWARZ** (naskiĝinta la  en Koblenco, mortinta la  en Mainhardt) estis germana esperantisto. Tutvive aktiva en la laborista Esperanto-movado, li esperantistiĝis en 1925, tuj transprenante la kurs-estradon de nelerta gvidanto. En 1928-30 li gvidis Esperanto-kursojn en Svedio kaj migre vizitis esperantistojn en pluraj landoj.

En 1930-1934 li aktivis en Berlino, interalie fondante Esperanto-infangrupojn. En 1932 li verkis pri vojaĝo de ok semajnoj al Moskvo, Esperante kaj germane, la broŝuron **La lando de la Granda Plano**.

Ĝisfine agema en Kolektivo Esperantista Komunista, eĉ en sia mortojaro li ankoraŭ kontribuis al ties organo **Internaciisto**, kiun li en 1930 kunfondis. Lia libro **Survoje al Internacio de Proleta Esperantistaro** de 1992 prezentas dokumentojn pri la ekesto de IPE en 1932, en kies preparlaboro li partoprenis.

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto en Berlino
Esperanto-movado en Koreio

La jaro 1920 estas la naskiĝjaro de **Esperanto-movado en Koreio**. En tiu jaro la unua asocio por Esperanto en Koreio fondiĝis, la Korea Esperanto-Asocio (KEA).

Ĝi estis la unua Asocio en Koreio. Antaŭ tiu tempo estis nur izoluloj. En julio 1922 Oojana fondis Seulan E-Societon. Danke al la energia funkcio de ambaŭ grupoj aperis multaj fervoraj esperantistoj. En jun. 1924 SES ŝanĝis sian nomon je Korea Esperanto-Instituto. Poste fondiĝis ankoraŭ kvin grupoj, fondintoj: S. Yamamoto, O. Col, Rju Kidong, Stelaro Pajk, N. Hŭang, k. a. 

Gazetoj eldonitaj: *Verda Tajdo*, 1925, aperis 2 n-roj; *Orienta Lumo*, 1925, dek kelkaj n-roj; *Verda Ĝardeno*, 1 n-ro; *La Voĉo*, 4 n-roj. La ĉiutaga ĵurnalo *Dong-A Ilbo* helpis multe en la propagando de la lingvo en tiu periodo antaŭ la Dua Mondmilito.

## Esperanto-movado en Nord-Koreio 
Vidu apartan artikolon: Esperanto-movado en Nord-Koreio

## Esperanto-movado en Sud-Koreio 
La plej granda organizo de Esperantistoj en Sud-Koreio estas la Korea Esperanto-Asocio (KEA), kiu ĉiun duna monaton eldonas sian oficialan organon . Korea Esperanto-Asocio tutlande havas 9 regionajn filiojn kaj 6 regionajn filietojn. Ĝia junulara sekcio estas Korea Esperanto-Junularo(KEJ), kiu publikigas la gazeton Verda Voĉo.

### Universitata instruado
En 1 sud-korea universitato (Hankuk-Universitato de Fremdlingvaj Studoj), studentoj povas lerni Esperanton kiel nedevigan lecionon, kaj ankaŭ ekzistas rondoj de esperantistoj en kelkaj universitatoj kaj altlernejoj. 

### Seula Esperanto-Kulturcentro
En la ĉefurbo Seulo ankaŭ ekzistas Seula Esperanto-Kulturcentro, kiu instruas Esperanton en ĉiumonataj kursoj. La kulturcentro ankaŭ funkcias kiel librovendejo, kie oni povas aĉeti librojn verkitajn aŭ tradukitajn en Esperanton.  

### Kongresoj, seminarioj kaj kurskunvenoj
Ĉiujare okazas Korea Kongreso de Esperanto organizate de KEA, kaj ĉiujare Komuna Seminario(KS) okazas alterne en aziaj kvar landoj(Ĉinio, Japanio, Sud-Koreio kaj Vjetnamio). Por disvastigi la lingvon la KEA ankaŭ organizas kurskunvenojn en somero kaj vintro. En printempo kaj aŭtuno filioj de KEA en Daegu kaj Kyeongsangbuk-do okazigas Namkang Esperanto-lernejo, kunlabore kun korea sekcio de ILEI.

## Vidu ankaŭ
* Koreaj esperantistoj

Koreio
Elsbeth Bormann

**Elsbeth BORMANN** (naskiĝis en 1930, mortis la 26-an de oktobro 1996 en Hamburgo) estis germana esperantisto, kiu dum la plejparto de sia vivo vivis en la hamburga urbodistrikto Bergedorf. Ŝi lernis Esperanton en 1950 kaj agadis je ĉiuj niveloj de la movado, precipe en la kampoj de informado, eŭropa kaj virina agado.

Elsbeth Bormann estis interalie estrarano de Hamburga Esperanto-Societo (1967-1970, 1976-1978); afergvidanto de Nordgermana Esperanto-Ligo (1969-72); estrarano (1973-77), prezidanto (1977-83 kaj 1994-95) kaj honora prezidanto (1983) de Germana Esperanto-Asocio; kunfondanto (1977) kaj prezidanto de Eŭropa Esperanto-Unio (1980-81 kaj 1995-1996).

Ŝi membris en la Loka Kongresa Komitato (LKK) de la Hamburga UK de 1974, laboris en la gazetaraj servoj de pluraj UK-oj en germanlingvaj landoj (1974, 1979, 1985), kaj estis la ĉefa organizanto de la germanaj landaj kongresoj en 1980 kaj 1981. UEA-membro dum 30 jaroj, ŝi funkciis kiel loka delegito (1969-1982), vic- kaj fakdelegito pri eŭropa agado (1983-) kaj komisiito de UEA pri Virina Agado (1975-1977, 1989-1992), temo pri kiu ŝi aperigis Esperanto-dokumenton en 1976 kaj organizis UEA-seminariojn en 1981, 1982 kaj 1988.

Pro sia Esperanto-aktivado ŝi ricevis en 1981 Federacian Meritkrucon de la ŝtata prezidanto Karl Carstens. Esperanto kaj familio por Elsbeth Bormann sinonimis: ŝi estis la edzino de Werner Bormann kaj la patrino de Thomas Bormann kaj Judith Jackson, ĉiuj konataj movadaj aktivuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Elsbeth Bormann en la kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo Vieno

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Hamburganoj
Kategorio:Hamburg-Bergedorf
Kategorio:Prezidantoj de GEA
José Climent Grañana

**José CLIMENT GRAÑANA** (1923- 5-a de aŭgusto 1996 en Barcelono) en Barcelono agadis en Hispana Instituto de Esperanto de 1961 ĝis 1975, tempo kiam la Barcelona Internacia Foiro eldonis siajn afiŝojn en Esperanto. Li zorgis pri multaj kursoj kaj pri la daŭra reeldonigo, ĉe Sopena, de la dudirekta Esperanto-hispana poŝvortaro de J. Paluzie-Borrell. Ekde ĝia fondo en 1986, li estis komitatano de Kultura Asocio Esperantista.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Petar Vukomanović

Jugoslava esperantisto

**Petar VUKOMANOVIĆ** (1926 -1996) mortis la 27-an de majo 1996 en Beogrado. Esperantisto ekde 1940, li funkciis kiel la unua prezidanto de Jugoslavia Asocio de Pedagogoj-E-istoj (de 1958), ĝenerala sekretario de Jugoslavia E-Ligo (1961-65), kaj unu el la ĉefaj gvidantoj de la Internacia Konferenco de Lernejoj, kie Esperanto estas instruata (Beogrado, 1963). Li fondis Societon de Amikoj de Esperanto kaj lastatempe okupiĝis pri movadhistorio.

Kategorio:Jugoslavaj esperantistoj
Kategorio:Mortintoj en 1996
Kategorio:Naskiĝintoj en 1926
Dilermando de Castro

**Dilermando de CASTRO** (1915-1996) mortis la 23-an de junio en Rio-de-Ĵanejro. Li vicprezidis, poste prezidis (1986-94) Kulturan Kooperativon de Esperantistoj en tiu urbo. En 1987 li estis la ĉefa organizanto de la landa kongreso kaj de jubilea festo ĉe la Universitato de Rio-de-Ĵanejro.

## Ligiloj 
* https://dlibra.kul.pl/Content/48392/1982.pdf Mencio de li en la Jarlibro de UEA 1982, paĝo 104

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Marcel Erbetta

**Marcel ERBETTA** (1911 – 2-a de aprilo 1996 en Orvin, Svislando) estis svisa esperantisto. Freinet-metoda instruisto kaj aktiva socialdemokrato, li lernis Esperanton ĉirkaŭ 1950 kaj baldaŭ iĝis konata pro la lanĉo de didaktike elstare signifa interlerneja korespondado, "Grajnoj en Vento", kiun li gvidis dum dudeko da jaroj.

Kategorio:Svisaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1911
Kategorio:Mortintoj en 1996
Arthur Dawson Foote

**Arthur Dawson FOOTE** (1931-1996) mortis en Dundee, Skotlando, la 9-an de junio. Esperantisto de la aĝo de 12 jaroj, li frue komencis verki kaj traduki poezion. Li „verkis multon sed malmulton eldonis" (W. Auld): krom en revuoj, li publikigis originalaĵojn en Esperanta Antologio (1958) kaj tradukojn en la du volumoj de Angla Antologio (1957, 1987).

## Verkoj 
* **Perditaj fontoj de Esperanta liriko** (la nica literatura revuo, 1955, 85-88)
* **El Sonetciklo – Miniaturoj – Selina** (Esperanta Antologio, poemoj 1887-1957, p. 464-468)

## Tradukoj 
* Nekonata aŭtoro (14a j.c.): **el "Sir Gaveno kaj la Verda Kavaliro"** (Angla Antologio, 1957, p. 27-28)
* Thomas Wyatt: **La amanto spertas, kiel forlasis lin tiuj, kiujn li antaŭe posedis - La amanto priplendas la malsimpation de sia amatino** (Angla Antologio, 1957, p. 33 kaj 35)
* Edmund Spenser: **Protalamio** (Angla Antologio, 1957, p. 45)
* Walter Raleigh: '''La pilgrimo de l' pasiulo** (Angla Antologio, 1957, p. 50)
* Philip Sydney: **Min lasu, Am'** (Angla Antologio, 1957, p. 55)
* Thomas Campion: **Ĉu mi venu al vi, kara? - Rozulin', ho Laŭra** (Angla Antologio, 1957, p. 92 kaj 94)
* John Donne: **Kanto** (Angla Antologio, 1957, p. 98)
* Robert Herrick: **Pri la vestaro de Julia** - **Pri la mampintoj de Julia** (Angla Antologio, 1957, p. 105 kaj 107)
* William Blake: **La malsana rozo. - La ĝardeno de l' amo. - Ne priridu al l'amata.** (Angla Antologio, 1957, p. 176-178)
* Alfred Tennyson: **Descendu, ho virgin** (Angla Antologio, 1987, p. 96)
* Alfred Edward Housman: **Kaŝtano ĵetas siajn torĉojn** (Angla Antologio, 1987, p. 138)
* William Butler Yeats: **Neelektite – Min ĉio logas for de l'arto''' (Angla Antologio, 1987, p. 142-143)

Kategorio:Skotaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Skotaj esperantistaj poetoj
Adonis González Meana

**Adonis GONZÁLEZ MEANA** (1927 - 4-an de aŭgusto 1996) estis hispana esperantisto, vicprezidanto de Astura Esperanto-Asocio, vicdelegito kaj delegito en Oviedo kaj Gijón 25 jarojn.

Komence de 1953, Adonis kun lia frato Alcibiades fondis en El Entrego (Langreo, Asturio) Esperanto-rondon nomatan La Verda Kolombejo, kiu fariĝis la lulilo de la astura movado, precipe post ilia translikiĝo al Ĥiĥono. La organo de la klubo Heleco ankoraŭ estas la nomo de la revuo de Astura Esperanto-Asocio.

Li estis vicsekretario de Hispana Esperanto-Federacio (1954).

Kategorio:Hispanaj esperantistoj
Franz Haiderer

**Franz HAIDERER** (naskiĝis en 1911, mortis la 4-an de aŭgusto 1996 en Vieno) estis laborista Esperanto-aktivulo kaj batalinto en la hispana intercivitana milito. Li restis ĝis 1941 en la koncentrejo de Gurso (Francio), kie li kunaranĝis Esperanto-kursojn kaj poste en Dachau ĝis 1945, kie li estis inter la animantoj de la subtera Esperanto-agado.

## Vidu ankaŭ 
* Rifuĝinto

## Eksteraj ligiloj 
* Letero de Haiderer pri brigadistaj spertoj 
* Biografia slipo en datumbazo pri aŭstraj membroj de la internaciaj brigadoj

H
H
Annikki Rannisto

**Annikki RANNISTO** (pli bone konata per ŝia dua persona nomo **Hilkka Rannisto**), n. 1913, m. 13-an de septembro 1996, estis finna esperantisto. Ŝi lernis esperanton en 1943. Profesie ŝi laboris kiel oficistino en metalfabriko Lokomo en Tampere. Ŝi estis vicdelegito ekde 1953), poste delegito (1977-1991) kaj turisma fakdelegito en Tampereo, estrarano de la Esperanto-klubo Antaŭen dum 47 jaroj kaj UEA-membro dum duona jarcento.

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Raymond Ross

Aŭstralia esperantisto

**Raymond ROSS**, vendisto, (1916-), delegito en Brisbano kaj fakdelegito dudekon da jaroj, organizanto de multaj kongresoj kaj konferencoj, ofta instruanto, mortis la 22-an de julio. Sekretario de Aŭstralia Esperanto-Asocio de 1988 ĝis 1995, li verkis historion de AEA (**Esperanto en Aŭstralio**, 1985). Li estis la ĉefa motoro de Esperanto en Brisbano kaj en la Kvinslanda Federacio.

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj
Kategorio:Aŭstralio
Jaime Scolnik

**Jaime SCOLNIK** (1908-1999), dumviva membro, dojeno de la esperantistaro en Kordobo (Argentino), mortis la 18-an de aŭgusto. 

Esperantisto ekde 1933, li kunfondis Argentinan E-Ligon en 1941, kaj funkciis kiel UEA-delegito inter 1937 kaj 1956. Pioniro de natura kuracado en Ameriko, li multe verkis en la hispana pri tio kaj pri siaj multlandaj vojaĝoj. En Esperanto li publikigis diversajn lernolibrojn en pluraj eldonoj ekde 1938 ĝis 1982 (unu kun sia fratino Rosa), krome la verkojn **Kiel kuracas la naturista medicino** (1961, tradukitan en plurajn lingvojn) kaj **Sanon! Kuracu vin mem per naturaj metodoj** (1995).

Kategorio:Argentinaj esperantistoj
Norman Williams

**Norman WILLIAMS** (naskiĝis la 8-an de aŭgusto 1908 en Liverpolo, Anglio - mortis la 11-a de oktobro 1996 en *Denton* apud Manĉestro) estis brita esperantisto, instruisto kaj lernejestro. Li estis honora membro de UEA ekde 1989.

eta|maldekstra|

Norman Williams studis studis fizikon, matematikon kaj edukadon kaj post la finstudentiĝo laboris unue kiel instruisto, poste kiel lernejestro (1941-70). Li informiĝis pri Esperanto en 1947 ĉe klubo de Rotario, fako pri kiu li estis UEA-delegito ekde 1965. Jam en 1948 li enkondukis la lingvon kiel devigan studobjekton en sian lernejon. Malgraŭ diversaj kontraŭstaroj, tiu lerneja instruado daŭris 27 jarojn, kaj pli ol 3 000 geknaboj lernis Esperanton tie, precipe de James H. Sullivan (1913-93), kiun Williams postenigis en la lernejo. En la periodo inter 1950 kaj 1969 Williams organizis 16 internaciajn vojaĝojn por siaj lernantoj de Esperanto.

Similan agadon li poste stimulis kiel la ĉefa aganto (1966-86) de la Noriĉa Jubilea Esperanto-Fondaĵo (angle *Norwich Jubilee Esperanto Foundation*), kies celo estas subvencii vojaĝojn de junaj esperantistoj eksterlanden. Tio estis verŝajne la plej grava kaj efika kontribuo de Williams al Esperanto: multaj aktivuloj de la brita kaj internacia movadoj spertis sian unuan kongreson per helpo de la fondaĵo. Williams havis gravajn meritojn ankaŭ pri la daŭrigo de la tradicia instruado de Esperanto en la Universitato de Liverpolo. Sian ampleksan Esperanto-libraron li donacis al la Universitato de Manĉestro, kie ĝi restas daŭre alirebla por la publiko.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* biografia prezento de li post la atribuo de honora membreco de UEA  en revuo Esperanto, oktobro 1989, p. 176, jen en formato PDF sur paĝo 18 el 24 ()

Kategorio:Britaj esperantistoj