open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
José María Vitier

**José Maria VITIER** (naskiĝinta la 7-an de januaro 1954 en Havano) estas kuba muzikisto.

## Vivo 
La filo de la gepoetoj Cintio Vitier kaj Fina García Marruz komencis siajn unuajn studojn en la Konservatorio Amadeo Roldán. Lia verkaro ampleksas vastan spektron, ĉar li skribis muzikon por diversaj medioj kiel televido, teatro, kino kaj radiofonio. Li estis membro de la Grupo Síntesis en ĝia komenco. Multaj el liaj komponaĵoj baziĝas sur popularaj kantoj aŭ sur versoj de rimarkindaj poeto kiel ekzemple *Bosque*, *Caballito*, *Canción de otoño*, *Cizaña*, *Cortesía Décima*, *Déjame tomar asiento*, *El aire que te rodea*, *Ilusión de realidad*.

En 1983 li formis sian propran muzikgrupon. Li laboris kiel pianoprofesoro en la Escuela Nacia Lernejo de Arto kaj realigis kompoziciajn studojn en la Supera Instituto de Arto.

Li aktivas tutmonde. Lia krea verkado distingiĝas per rimarkinda multvarieco, en kiu li kombinas ĉambran kaj popularan muzikon kun ĵazaj deflankiĝoj, ĉio je klarkontura akcento de kubeco.

Inter aliaj li partoprenis la festivalojn de ĵazo en Montrealo, de latinamerika muziko en Novjorko, de ĵazo en Toronto, de kulturo ĝenerale je la Festival Cervantino en Guanajuato [Meksiko), afrikokariba de Bordozo kaj MIDEM de Cannes.

Li ricevis gravajn distingojn kiel la Medalo Alejo Carpentier kaj la Ordeno Félix Varela en 2004. En la jaro 2000 lia lumdisko *Salmo de las Américas*, oratoria simfonikantato, estis nomumata inter la kvin plej bonaj muzikalbumoj de klasika muziko por la Premio Latino-Grammy. En 2002 Vitier estis proponata kiel kandidato por la Premio Tomás Luis de Victoria.

Krom tio la 1-an de decembro 2008 kiel eron de la kultura programo realigata kadre de la aktivecoj dum la Internacia Libro-Foirego de Guadalajara li prezentis en la Teatro Diana de la sama urbo, kune kun la fama verkisto meksika Carlos Fuentes la operon *Santa Anna*, kun muziko komponita de li kaj libreto de Fuentes. Tiu ĉi opero estas historio pri la evoluo de la ŝajne heroa, sed tragedia kaj miocentrisma vivo de la eksprezidanto de Meksiko Antonio López de Santa Anna dum liaj diferencaj regoperiodoj. La verko kombinas parolatajn dialogojn kun kantataj recitativoj; tragedion kaj komikajn momentojn; aktorojn kaj dancistinojn, kiuj nenion muzikan kontribuas kiel la kantistoj kaj la ĥoro. Rilate la muzikan oni enprenis en la orkestran instrumentaron kelkajn antaŭhispanajn perkutinstrumentojn kaj la *sones jarochos* de la popolmuzika ensemblo Mono Blanco. Kiel ensemblanoj la ĉefajn rolojn de ĉi tiu nuntempa opero okupis Fernando de la Mora, Lourdes Ambriz, Grace Echauri, Verónica Alexanderson kaj Hernán del Riego.

## Eksteraj ligiloj 
* Muziko de José María Vitier ĉe youtube.com
* Biografieto de José María Vitier

Kategorio:Kubaj muzikistoj
Kategorio:Havananoj
Datumstrukturo

**Datumstrukturo** estas programpeco, ebliganta konservi kaj prilabori aron da samtipaj aŭ logike interrilataj datumoj en komputil(ar)o. Por aldono, forigo, atingo aŭ ŝanĝado de la komponantaj datumoj la datumstrukturo disponigas aron da funkcioj aŭ operacioj.

Internacie la terminoj respondaj al la angla *data structure* povas havi plurajn parencajn, tamen ja malsamajn signifojn, interalie:

# Abstrakta datumtipo
# Konkreta realigo de iu abstrakta datumtipo (rekomendinda signifo)
# Ekzemplero de malsimpla datumo, ekz-e iu individua ligillisto.

Kroma komplikaĵo estas la tradicia misuzo de la tre ĝenerala vorto  *structure* por la speciala nocio rikordo en C kaj ties posteuloj.

Datumstrukturojn oni konstruas el bazaj datumtipoj kaj iliaj operacioj en la uzata programlingvo.

Multaj gravaj datumstrukturoj disponeblas en programlingvaj bibliotekoj aŭ estas enkonstruitaj en programlingvon mem. Ekz-e la datumstrukturo «hakettabelo» estas enkonstruita en la programlingvojn Lua, Perl, Python, Ruby, Tcl k.a.

La bazaj konstruaj blokoj por pliparto da datumstrukturoj inkludas masivajn tabelojn, rikordojn, referencojn.

## Vidu ankaŭ 
* Arbo (datumstrukturo)

*
Abstrakta datumtipo

**Abstrakta datumtipo** estas datumtipo difinita nur per la aro da operacioj (operacisimboloj aŭ funkcinomoj) aplikeblaj al ties objektoj, sen indiko pri la interna prezento de iliaj valoroj kaj sen programkodo de la operacioj. La epiteto *abstrakta* esprimas ĝuste tion, ke la interna strukturo de la objektoj de abstrakta datumtipo estas kaŝita de la ĝin uzanta programisto.

Abstrakta datumtipo difinas la sortimenton da bazaj funkcioj por manipuli ĝiajn objektojn en ajna eventuala realigo — kian oni povas nomi *konkreta datumtipo* aŭ datumstrukturo.

En programado abstraktajn datumtipojn oni kutime prezentas per interfaco kaŝanta la konkretajn datumstrukturojn. La programistoj manipulas la objektojn de la abstrakta datumtipo sole nur per tiuj interfacaj funkcion, kio ebligas ŝanĝi la konkretajn datumstrukturojn kaj verki abstraktajn algoritmojn por diversaj datumstrukruroj (ekz-e ordigon por abstraktaj tabeloj, surbaze de abstrakta kompara funkcio). Tio respondas al enkapsuligo en la objektema programado.

## Vidu ankaŭ 
* Arbo (datumstrukturo)

Kategorio:Datumtipoj
Renault Kwid

La **Renault Kwid** estas malmultekosta aŭtomobilo de la konstruisto Renault-Nissan, prezentita de la prezidanto Carlos Ghosn en majo 2015 en Ĉenajo, Barato, kaj destinita al barata kaj disvolviĝantaj merkatoj... speco de malgranda "crossover" (SUV), kun anoncita prezo de  /  por la baza versio.

## Vidu ankaŭ 
* Nissan
* Renault

## Eksteraj ligiloj 
* www.group.renault.com
*  Kwid en revuo AutoPlus 

* Renault India: Renault Kwid
* *Renault KWID Concept* 5.12.2015, carbodydesign.com
* Rahul Richard: *The man behind the Renault Kwid, Gerard Detourbet* on overdrive.in ; 09 Sep 2015

**Video**
* Renault in India: Laurens van den Acker and Serge Mouangue explain Renault's strategy in new markets; renault.com
* Renault Kwid concept car, designed for international roads // Conçu pour les routes internationales

Kwid
Renault
Kategorio:Francaj aŭtomobiloj
Kamehameha la 3-a

**Kamehameha la 3-a** (naskiĝis la 11-an de aŭgusto 1813 kaj mortis la 15-a de decembro 1854) estis reĝo de Havajo de 1825 ĝis 1854. Li estis la filo de la reĝo Kamehameha la 1-a.

Dum sia regado, Havajo evoluis el absoluta monarkio al kristana konstitucia monarkio kun la subskribo de la konstitucioj de 1840 kaj 1852. Li estis la monarko kiu regis dum la plej longa tempo en la historio de Havajo, reginta dum 29 jaroj kaj 192 tagoj, kvankvam dum frua parto de sia regado li havis du regentojn, nome Kaʻahumanu kaj Kaʻahumanu la 2-a.
Sia celo estis la zorgema ekvilibrado de modernigo per adopto de okcidentaj manieroj konservante sian nacion bonstata.

## Bibliografio 
* Jean Iwata Cachola Kamehameha III: Kauikeaouli Kamehameha Schools Press, 1995, ISBN 0-87336-033-8

## Eksteraj ligiloj 
* Kenneth R. Conklin "Kauikeaouli chose St. Patrick's Day to be his official birthday" http://www.angelfire.com/hi2/hawaiiansovereignty/kauikeaoulistpatricksday.html, 2004
* Kaiulani Kanoa-Martin, "Traditional chant for Kauikeaouli" http://www.kalena.com/huapala/Kauikeaolani.html, Hawaiian Music and Hula Archives, 2007

## Fonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1830
Kategorio:Mortintoj en 1854
Kategorio:Historio de Havajo
Efraín Amador Piñero

**Efraín Amador Piñero** (naskiĝinta en 1947) estas kuba gitaristo, liutisto, komponisto kaj instruisto. Li sindediĉis al la esploro pri la ludostiloj de la “laúd cubano” kaj la “tres” kaj kreis variajn lernmetodojn kaj sennombrajn komponaĵojn por ĉi tiuj instrumentoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Fernando Murga kaj Efraín Amador kun siaj lernantoj en ISA, Havano.
* Kuba lernejo de treso kaj liuto, Fernando Murga "Murguita", Efraín Amador

Kategorio:Kubaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Kubaj gitaristoj
Bitĉeno

**Bitĉeno** estas kompakte pakita vico da bitoj.

La laŭbitaj operacioj de C traktas entjerojn kiel bitĉenojn.

En Paskalo la bitĉenoj estas uzataj kiel maniero prezenti arojn kaj la samajn laŭbitajn buleajn operaciojn (kunaĵo, komunaĵo, simetria diferenco).

Kategorio:Datumstrukturoj
Valorizo

**Valorizo** estas baza operacio de programlingvo por havigi valoron al variablo, elemento de tabelo, kampo de rikordo ktp. Maŝinnivele valorizo realiĝas per konservado de komputita valoro en memorĉelo aŭ reĝistro.

En la tradicio de Fortrano, kiun sekvis C kaj ties posteuloj, valorizo havas la formon
  valorizato = esprimo;
ekz-e
  x = x - y + 1.2;

Tia uzo de `=` kolizias kun ties signifo de rilato, kiun oni sekve devas prezenti alimaniere, per duobligo: `z == 0`.

En la tradicio de Algolo, kiun interalie sekvas Paskalo, oni uzas kunmetitan simbolon `:=` por signi la valorizon:

  x := x - y + 1.2;

Laŭ la modelo de tiuj programlingvoj angle kaj en kelkaj aliaj nacilingvoj oni nomas la valorizaton '**, mallongigo de **', (la **l**iva/maldekstra valoro), kaj fonton (la "esprimo"n ĉi-supre), *R-value*, mallongigo de '**, (la dekstra valoro). Tio estas konfuza terminaro, ĉar en aliaj lingvoj (precipe la asemblaj aŭ en Kobolo) oni povas uzi la inversan aranĝon:
  MOVU fonto valorizato

**Noto.''' La ordonon `a := b + 1` legu «a estu bo plus unu» aŭ «a ricevas la valoron bo plus unu».

Kategorio:Programadaj konstruoj
Emmi Pikler

**Emmi Pikler,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pikler Emmi**, estis aŭstra-hungara kuracistino kaj infankuracistino. Ŝia origina nomo estis *Emilie Madeleine Reich*, ŝia edzo estis György Péter (statistikisto).

Emmi Pikler http://www.kislexikon.hu/pikler_emmi.html naskiĝis la  1902 en Vieno. Ŝi mortis la  1984 en Budapeŝto.

## Biografio 
Emmi Pikler devenis el familio de aŭstra patrino kaj hungara patro, kiu vivis en Vieno kaj translokiĝis al Budapeŝto en 1908, kiam Emmi estis sesjara. Ŝi frekventis baz- kaj mezlernejon jam en Budapeŝto, poste ŝi akiris infankuracistan diplomon en Vieno kaj ankaŭ ŝi edziniĝis en 1930. En 1935 oni agnoskis ŝian diplomon en Hungario, poste ŝi laboris en privata kuracejo pri beboj en Budapeŝto. Ŝi okupiĝis ne nur la bebo, sed komplekse kun la plena familio, krome ŝi ĉerpis instruojn de la edzo. En 1946 en Budapeŝto ŝi fondis instituton *Lóczy* pri forlasitaj beboj kaj ŝi gvidis ĝin ĝis 1978. Ŝi habilitiĝis en 1969. Sub ŝia gvidado la institucio tutmonde konatiĝis, kiu iĝis poste Instituto Pikler. (Tiam ŝia filino estis la gvidanto.)

## Elektitaj libroj 
* *Mit tud már a baba? (hungare: Kiun scias jam la bebo?, 1940, 1976)
* *A szocializmusban nincs árva gyerek* (En la socialismo ne estas orfo, 1950)
* *Adatok a csecsemő mozgásának fejlődéséhez* (Datumoj por la disvolviĝo de infana movado, 1969)
* *Anyák könyve* (Libro de patrinoj, 1985)

Postmorte el ŝiaj eseoj kaj prelegoj kolektiĝis la jenaj libroj:
* *Miteinander vertraut werden. Erfahrungen und Gedanken zur Pflege von Säuglingen und Kleinkindern* (germane: "Konatiĝi unu kun la alia. Spertoj kaj pensoj pri la prizorgado de beboj kaj junaj infanoj"), 3-a eldono 2002, ISBN 3-933020-04-2
* *Laßt mir Zeit. Die selbständige Bewegungsentwicklung des Kindes bis zum freien Gehen. Untersuchungsergebnisse, Aufsätze und Vorträge* ("Lasu al mi tempon. La sendependa movada evoluo de la infano ĝis libera marŝado. Esplorrezultoj, eseoj kaj prelegoj"), 3-a eldono 2001, ISBN 3-7905-0842-X
* *Friedliche Babys - zufriedene Mütter. Pädagogische Ratschläge einer Kinderärztin* ("Pacaj beboj - feliĉaj patrinoj. Pedagogiaj konsiloj de infankuracistino"), 2008, ISBN 978-3-451-04986-6

## Bibliografio pri ŝia instituto *Lóczy* 
* Myriam David, Geneviéve Appell: *Lóczy ou le Maternage Insolite* (france: Lóczy aŭ la kutima patrineco), Parizo, Editions du Scarabée, 1973
* Emmi Pikler: *Se mouvoir en liberté dès le premier âge* (Movante libere ekde frua aĝo), Parizo, P.U.F, 1979
* Bernard Martino: *Les Enfants de la colline des roses: Lóczy, une maison pour grandir* (La Infanoj de la Roza Monteto: Lóczy, domo por kreski), Lattès, 2001
* Agnès Szanto-Féder (eld.): *Loczy: un nouveau paradigme?'' (Lóczy: ĉu nova paradigmo?), Parizo, P.U.F, 2002

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Aŭstraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Aŭstraj pediatroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Monto Tokaj

**Monto Tokaj** estas eksvulkano en Norda Hungario, en departemento Borsod-Abaúj-Zemplén, kie estas la plej nova vulkana monto. Ĝi estas parto de Montaro Zemplén. Inter hungaroj la monto estas konata ankaŭ ’’Kalva Monto’’, ĉar longe sur la pinto kreskiĝis nenio.
eta|Monto Tokaj

## Geografio 
La monto estas 512 metrojn alta kaj estas vaste kovrita per leŭso. Ĝi situas ĉe riveroj Bodrog kaj Tiso. Tie finiĝas *Montaro Zemplén*, sude komenciĝas Granda Hungara Ebenaĵo. Urbo *Tokaj*, vilaĝoj Bodrogkeresztúr kaj Tarcal limas la monton.

## Priskribo 
Monto Tokaj estas nomdonanto de vinregiono de Tokaj, tial vitoj etendiĝas ĉe la montopiedo. Pli supre arbaro aŭ herbejo situas. La plej supre oni konstruis televizian turon en 1960. Sur la norda deklivo 600 metrojn longa skiejo kun skilifto funkcias, kiam estas neĝo. En la monto oni minadis iam bazalton, en tiuj lokoj kreiĝis 2 lagoj. Oni profitas la unuan lagon por banado, la alia estas nevizitebla (protektata) kaj apartenas al Nacia parko.

The Tokaj Mountain gorge.JPG|Leŭso sur la monto
TV torony - Tokaj, 2014.06.20.JPG|Televizia turo

## Fontoj 
* http://www.tokaj-turizmus.hu/portal_page.php?pageID=144 
* hungare kun multe da fotoj 
* http://www.guideathand.com/hu/walk/tokaj-mountain-trip_2  

Kategorio:Montoj en Hungario
Hari Poter kaj la Kaptito de Azkabano (filmo)

***Harry Potter kaj la Kaptito de Azkabano*** () estas fantasta filmo direktita de Alfonso Cuarón kaj distribuita de Warner Bros. Pictures. Ĝi bazitas sur la romano de la sama nomo de J. K. Rowling. La filmo, kiu estas la tria en la filma serio de *Harry Potter*, estis skribita de Steve Kloves kaj produktita de Chris Columbus (reĝisoro de la unua kaj dua filmoj), David Heyman kaj Mark Radcliffe. La rakonto sekvas la trian jaron de Harry Potter ĉe Hogwarts kiam li ekscias ke kaptito Sirius Black eskapis el Azkaban kun la celo mortigi lin.

eta|maldekstra|240px|
En la filmo ĉefrolas Daniel Radcliffe kiel Harry Potter, apud Rupert Grint kaj Emma Watson kiel Ron Weasley kaj Hermione Granger respektive. Ĝi ankaŭ prezentas subtenantan rolantaron inkluzivanta Gary Oldman, David Thewlis, Michael Gambon (en lia debuta rolo kiel Albus Dumbledore), Emma Thompson kaj Timothy Spall. La produktaĵo estas la daŭrigo al *Harry Potter kaj la Ĉambro de Sekretoj* kaj estas sekvita de *Harry Potter kaj la Pokalo de Fajro*.

La filmo estis publikigita la 31-an de majo 2004 en Britio kaj la 4-an de junio 2004 en Usono. Ĝi estas la unua filmo de la serio disponebla en IMAX kaj la lasta publikigita sur VHS. La filmo estis nomumita por du Oskar-premioj en 2005.

*La Kaptito de Azkabano* estas ĝenerale konsiderita de kritikantoj kaj fervoruloj kiel la plej bona epizodo de la filma serio.
eta|centra|240px|

## Rolantaro 
* Daniel Radcliffe kiel Harry Potter
* Rupert Grint kiel Ron Weasley
* Emma Watson kiel Hermione Granger
* Matthew Lewis kiel *Neville Longbottom*, iom malmemcerta samklasano
* Robbie Coltrane kiel Rubeus Hagrid
* Michael Gambon kiel Albus Dumbledore
* Gary Oldman kiel Sirius Black
* Alan Rickman kiel Severus Snape
* Maggie Smith kiel Minerva McGonagall
* Timothy Spall kiel Peter Pettigrew
* David Thewlis kiel Remus Lupin
* Emma Thompson kiel Sybill Trelawney
* Julie Walters kiel Molly Weasley
* Julie Christie kiel Madam Rosmerta
* Richard Griffiths kiel Vernon Dursley
* Fiona Shaw kiel Petunia Dursley

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Kategorio:Harry Potter
Kategorio:Filmoj pri edukado
Hekala

**Hekala** (helene *Εκάλη*, latine *Hecale*) estas figuro en la helena mitologio. Malriĉa maljunulino, kiu donis al atena heroo Tezeo rifuĝejon kaj vespermanĝon, kiam dum ekspedicio kontraŭ kreta taŭro kaptis lin ĉe ŝia kabano pluvego. Kiam li venis rekompensi ŝin, trovis ŝin jam morta. Por ŝia honoro li poste proklamis feston kaj solenajn ludojn. Historieto pri Hekala apartenas al malmulte da antikvaj mitoj, kies herooj estas ordinaraj homoj.

## Tradukfonto 
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Miklós Koltay

**Miklós Koltay** [miklOŝ koltai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Koltay Miklós** estis hungara kuracisto, pediatro do infankuracisto kaj universitata profesoro.
eta|Miklós Koltay
Miklós Koltay http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC07165/08246.htm naskiĝis la  1925 en Pécs. Li mortis la  1970 en Szeged.

## Biografio 
Miklós Koltay frekventis mezlernejon en Szeged, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato de Szeged en 1950. Dum la studentaj jaroj li laboris ankaŭ en la universitata instituto. Li havis plian ekzamenon pri infankuracado en 1954, pri infektaj malsanoj en 1963. Li laboris kaj instruis en la universitata kliniko inter 1958 kaj 1970, dume li kandidatiĝis en 1966, en la sekva jaro li estis nomumita docento. Li studvojaĝis pli frue al Frankfurto ĉe Majno al Parizo. En 1968 li ricevis memormedalon. Li mortis ricevinta infekton en la kliniko.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Gyermekgyógyászat*, 1960 (ankaŭ angle)
* *Ellenanyaghiányos állapotok és immunglobulinok*, 1965
* *Immuninsuffizienz im Kindesalter*, 1969

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la koncerna teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Ernstberg

La monto **Ernstberg** (ankaŭ nomata *Erensberg* aŭ *Erresberg*) apud Hinterweiler en la distrikto Vulkaneifel en Rejnlando-Palatinato estas kun sia alteco de  super marnivelo la plej alta monto de la vulkana okcidenta Ejfelo kaj la dua plej alta monto de la mezmontaro Ejfelo, kies plej alta monto estas Hohe Acht (alteco ).

## Geografio 
### Situo 
La Ernstberg situas en la centro de la Naturparko Vulkaneifel sur la teritorio de la komunumo Hinterweiler. Ĝia pinto estas ĉirkaŭ  sudoriente  de la vilaĝa preĝejo. Nordnordoriente de la monto troviĝas  Dockweiler, oriente Waldkönigen, sudoriente Steinborn kaj okcidente Kirchweiler.

### Montara aparteno 
La monto apartenas al la  Osteifel, kaj tie al la  Kyllburger Waldeifel (277), subgrupo Kyllburger Waldrücken (277.2) kaj al la naturejo *Prümscheid* (277.20). Tuj en la sudokcidento troviĝas la Kalkeifel (276) kaj la subgrupo Nördliche Vulkaneifel (276.8) kaj la naturejo *Dockweiler Vulkaneifel* (276.81).

## Geologio kaj flaŭro 
La  monto estas  malnovplejstocena stratovulkano kun tipa ringforma ordo de fandskorio kun bazalt-zonoj  (nefelino-leuzitito).Ĉi-tie bazalto elfluis kaj formas je al orienta deklivo duoncirklon; de mezepoko ĝis ĉirkaŭ 1930 oni rompis ĉe la montopiedo muelŝtonoj. En la arbaro kreskas la  Lunaria rediviva.

## Kaverno kaj muro de Marteno
Iom malsupre de la pinto troviĝas kaverno, kies vizito ne eblas. Je la alia montoflanko la roka muro de Marteno *Martinswand*.

## Protektejo 
La plej granda parto de la monto apartenas la naturprotektejo *Ernstberg*.

## Vidu ankaŭ
* Listo de montoj en Rejnlando-Palatinato

Kategorio:Montoj en Germanio
Kategorio:Montoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Montoj en la Ejfelo
Władysław Szczepański

Pastro d-ro **Władysław Szczepański** SJ (naskiĝis la 20-an de majo 1877 en Biała, mortis la 30-an de majo 1927 en Innsbruck) – pola kleriko, bibliisto, arkeologo, palestinologo, profesoro de Pontifika Gregoria Universitato en Romo kaj de Varsovia Universitato.

## Biografio 
Pola jezuito kaj esploristo de Oriento. Liaj ekspedicioj fruktis per pluraj sciencaj disertaĵoj pri orientalistiko kaj arkeologio. Dum naŭ jaroj estis lekciisto de palestinologio en Romo, poste (de 1918) arkeologio, kaj de la Biblio en Varsovia Universitato. Aŭtoro de la unua, katolika traduko de Evangelioj kaj la Agoj de la Apostoloj de fontaj lingvoj al la pola.

Li mortis dumvoje al Jerusalemo, kie estis gvidonta novan Biblian Instituton.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Geographia historica Palestinae antiquae*, 1912
* *Palestyna przedhistoryczna* (Antaŭhistoria Palestino), 1912
* *Bóg – człowiek w opisie ewangelistów. Nowy, synoptyczny przekład czterech ewangelii w jednej na podstawie tekstu greckiego z objaśnieniami.* (Dio - homo laŭ priskribo de evangeliistoj. Nova, sinoptika traduko de kvar evangelioj en unu laŭbaze de la greka teksto kun klarigoj), Romo 1914
* *Jeruzalem i Jerycho w świetle dziejów i wykopalisk – cztery odczyty* (Jerusalemo kaj Jeriĥo lume de historio kaj eltrovaĵoj - kvar lekcioj), Krakovo 1917
* *Najstarsze cywilizacje wschodu klasycznego – Egipt* (La plej malnovaj civilizacioj de la klasika Oriento - Antikva Egiptujo), 1922
* *Najstarsze cywilizacje wschodu klasycznego – Babilon* (La plej malnovaj civilizacioj de la klasika Oriento - Babilono), Warszawa – Lvovo, 1923
* *Egea i Hatti*, 1923
* *Palestyna po wojnie światowej*, (Palestino post la milito), 1924
* *Jezus z Nazaretu w świetle krytyki*, (Jesuo Kristo lume de kritiko), 1925
* *Impedimenta matrimonialia apud Hebraeos et in jure canonico*, 1925

## Bibliografio 
* Wielka Ilustrowana Encyklopedja Powszechna, Gutenberg, Kraków, represaĵo: Moskvo 1995, volumo XVI ISBN 83-86381-13-2
* Polski Słownik Biograficzny (Pola Biografia Vortaro), Warszawa-Kraków 2011,volumo 47, paĝoj 359-361

Kategorio:Polaj historiistoj
Kategorio:Polaj orientalistoj
Kategorio:Polaj jezuitoj
Kategorio:Polaj arkeologoj
András Lakos

**András Lakos** [andrAŝ lakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lakos András** estas hungara kuracisto, infankuracisto (pediatro) kaj profesoro.
eta|András Lakos
András Lakos http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=11908 naskiĝis la  1952 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Lakos frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris kuracistan diplomon en Universitato Semmelweis en 1977. Post siaj studoj li laboris en signifa hospitalo en Budapeŝto, kie li atingis la rangon ĉefkuracisto en 1992. En la 1980-aj jaroj li akiris pliajn ekzamenojn pri malsanoj de geinfanoj kaj infektaj malsanoj, en 1991 li kandidatiĝis. En 1994 li establis privatan ambulancon, kie li okupiĝas ĉefe pri malsanoj pro iksodoj (eĉ pri Boreliozo Lyme). Inter 1991 kaj 1995 li instruis en la menciita universitato, ekde 1995 li foje-foje instruas en medicina mezlernejo. Inter 2001 kaj 2010 li instruis en Universitato Reĝo Sankta Stefano. En 2014 li doktoriĝis antaŭ Hungara Scienca Akademio. Li ricevis premiojn inter 1983 kaj 2010. Li havas edzinon, kiu naskis kvarfoje.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Mononucleosis infectiosa ritka szövődménye: paresis nervi facialis*, 1982
* *Lyme borreliosis and pregnancy*, 1995
* *Lyme disease caused by Borrelia spielmanii in Hungary*, 2007
* *Lyme borreliosis - egyszerűbb, mint gondolnánk*, 2014

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto 
* hungarlingvaj datenoj

Kategorio:Hungaraj kuracistoj
Kategorio:Hungaraj pediatroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
ABZ de amo

eta|220px|Kovrilpaĝo de *ABZ de Amo...*, Kopenhago, 1972
***ABZ de Amo...*** (dane : *Kærlighedens ABZ*) estas enciklopedio pri la seksuma vivo, verkita en la dana lingvo de la seksologo Sten Hegeler (naskita en 1923) kaj de lia edzino Inge (1927 – 1996), kun desegnaĵoj de Eiler Krag.

La originala eldono aperis en 1961 ĉe Chr. Erichsens Forlag (Kopenhago). En 1972 la dana eldonisto Torben Kehlet publikigis esperantan tradukon de Ib Schleicher kaj Aŭgust Weide.

Oni konsideras tiun libron grava verko por la seksa revolucio de la jaroj 1960-1970. La aŭtoroj traktas ĉiujn aspektojn de la seksuma vivo kun granda relativismo kaj morala neŭtraleco: precipe specialaj agoj kiel anusa seksumado, masturbado, midzado, k.t.p. ; aŭ diversaj seksaj orientiĝoj kiel samseksemo, pederastio, zoofilio, k.t.p.

## Citaĵoj 
*« **Abnorma :** Io devia de niaj kutimoj, io devia de la akceptitaj reguloj — devia de la normo. » (p. 7)
*« **Abomeno :** [...] La seksa vivo estas rava, sed ankaŭ konforma al naturo. Kaj la naturo ne estas tre edukita kaj kulturita. » (p. 8)
*« **Antaŭjuĝo :** [...] Antaŭjuĝoj estas speco de okulvitroj, kiujn ni surprenis, ili deformas la realon ĉirkaŭ ni. Postulas penon vidi la aferojn super tiuj okulvitroj.Ili preskaŭ firme fiksiĝis sur nia nazo. Multaj eĉ ne scietas, ke ili surhavas tiujn okulvitrojn. — Se la antaŭjuĝoj estas samaj ĉe ĉiuj homoj en iu socio, do estas eble pli ĝuste nomi la antaŭjuĝojn komuna fenestro, tra kiu ĉiuj rigardas. » (p. 20)
*« **Aŭtoritatoj :** Ofte ni forgesas, ke ni ne blinde kredu je aŭtoritatoj. [...] Troviĝas tre malmultaj fakuloj sur la kampo de la seksa vivo. Ili scias treege malmulte, kaj eĉ la plej objektivaj sciencistoj povas nur tre malfacile trapenetri tiun nebulon de kontraŭeco, neobjektiveco, antaŭjuĝoj kaj hipokriteco, kiu vualas la faktojn de la homa seksa vivo. » (p. 23)

## Eldonoj 
:*ABZ de amo...* / Inge & Sten Hegeler ; desegnaĵoj de Eiler Krag ; el la dana originalo tradukis Ib Schleicher kaj August Weide ; lingve kontrolis G. Waringhien. – Kopenhago : TK, 1972 (Grafisk Center). – 274 p. ; 25 cm. – ISBN 87-87089-09-0

## Vidu ankaŭ 
*Seksa revolucio
*Seksumado
*Sten Hegeler

## Eksteraj ligiloj 
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience 
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Sekseco
Kategorio:Danaj verkistoj
Kategorio:Antverpena Nefikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Horezu

**Horezu** estas urbo en la rumana distrikto Vâlcea. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas ĉ.&nbsp;43 km okcidente de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea.

La urbo administras ankaŭ jenajn vilaĝojn: Ifrimești, Râmești, Romanii de Jos, Romanii de Sus, Tănăsești kaj Urșani.

Tra Horezu iras orient-okcidente la nacia vojo DN67 de Râmnicu Vâlcea al Drobeta Turnu Severin; DN65C iras suden al Craiova. Fervojan stacion la urbo ne havas.

Proksime de la urbo situas la Monaĥejo Horezu, kiun en 1690 fondis princo Constantin Brâncoveanu; ĝi estas monda kultura heredaĵo de Unesko.

Dosiero: Horezu en distrikto Vâlcea.png|Situo en la distrikto
Dosiero: ROU VL Horezu_CoA.jpg|La urba blazono
Dosiero: Ceramică Horezu unu.jpg|Ceramikaĵoj el Horezu
Dosiero: Het stadje Horezu.jpg|Horezu antaŭ la Dua Mondmilito

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Vâlcea
Walery Pisarek

**Walery Pisarek** (naskiĝis la 31-an de majo 1931 en Rabka; mortis la 5-an de novembro 2017 en Katowice) – pola lingvosciencisto kaj spertulo pri amaskomunikiloj kaj sociolingvistiko.

## Vivo 
Honora prezidanto de Konsilio de Pola Lingvo. Aŭtoro de publikaĵoj pri la pola lingvo, teorio pri informado kaj amasa komunikado. De 1982 profesoro de Jagelona Universitato, en la jaroj 1969–2000 direktoro de la Gazetar-Esplora Centro en Krakovo.

En la 70-aj jaroj ofte prelegis pri lingvo kadre de televida prelegserio. Prezidanto de ĵurio kaj aŭtoro de plimulto da tekstoj por populara ortografi-interpunkcia konkurso, de ties komenco. Partoprenanto de laboroj de la Centro de Civitanaj Leĝdonaj Iniciatoj de *Solidareco*.

Aŭtoro de pluraj libroj: *Poznać prasę po nagłówkach* (Ekkoni gazetaron laŭ titoloj), *Retoryka dziennikarska* (Ĵurnalista retoriko), *Słowa między ludźmi* (Vortoj inter homoj), *Wstęp do nauki o komunikowaniu* (Enkonduko al scienco pri komunikado). Aŭtoro de multaj eldonoj de ortografia vortaro.

Scienca laboranto de Ĵurnalista Instituto kaj Socia Komunikado de la Papa Universitato je la nomo de Johano Paŭlo la 2-a en Krakovo.

Laŭreato de pluraj premioj, interalie de Silezia Literatura Laŭro 2002 pro la libro *Nowa Retoryka Dziennikarska* (Nova Ĵurnalista Retoriko). Februare 2007 pro la *Słownik terminologii medialnej* (Vortaro de amasmedia terminologio) estis honorigita de Krakova Premio Libro de la Monato. En 2011 li ricevis honoran doktorecon de la Silezia Universitato, kaj en 2014 de la Universitato al Jan Kochanowski en Kielce.

## Liaj verkoj pri la lingvaj problemoj en Eŭropa Unio 
kadra|maldekstra|40ra
* Pisarek, Walery (2001) Następstwa członkostwa UE dla małego języka – sprawozdanie (La sekvoj de la aneco en Eŭropa Unio por la malgranda lingvo). S. 2
* Pisarek, Walery (2008) Polityka językowa w wybranych krajach europejskich (La lingvopolitiko en elektitaj landoj de Eŭropa Unio). W: J. Warchala, D. Krzyżyk (red.) Polska polityka językowa w Unii Europejskiej (La pola lingvopolitiko en Eŭropa Unio). Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego (La Eldonejo de Silezia Universitato en Katowice), 79-105.

## Bibliografio 
* Sylwester Dziki: *Pokłosie uroczystości jubileuszowych: Walery Pisarek (65 lat życia i 40 lat pracy naukowej).* (Postrikolto de jubileaj solenaĵoj: Walery Pisarek (65 jaroj de la vivo kaj 40 jaroj de la scienca laboro), Rocznik Historii Prasy Polskiej (Jarlibro de Historio de Pola Gazetaro) 1998, kajero 1/2, p. 285-293
* Kazimierz Barczyk, Stanisław Grodziski, Stefan Grzybowski: *Obywatelskie Inicjatywy Ustawodawcze Solidarności 1980–1990*  (Civitanaj Leĝdonaj Iniciatoj de Solidareco 1980-1990), Kancelaria Sejmu, Warszawa 2001, ISBN 83-7059-503-0

Kategorio:Polaj lingvistoj
Santo Domingo (Ĉilio)

**Santo Domingo** (hispana: *Rocas de Santo Domingo)* estas malgranda, apudmara urbo sude de Valparaiso en la Provinco San Antonio, Regiono Valparaiso de Ĉilio. Ĝi havas ĉirkaŭ 9,000 loĝantojn. La urbo havas multajn strandojn kaj unu klubon de golfo.

Kategorio:Urboj de Ĉilio
Brezoi

**Brezoi** [brezoj] estas urbo en la rumana distrikto Vâlcea. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi situas 30 km norde de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea sur la suda bordo de la rivero Lotru, kelkajn kilometrojn supre de ties enfluo en riveron Olt. Ĝia teritorio etendiĝas norden ĝis la limo al la distrikto Sibiu, ĉe la pintoj de la Karpatoj.

La nacia vojo DN7A ligas ĝin al Voineasa kaj Petroșani okcidente kaj al la nacia vojo DN7 oriente; tie situas ankaŭ la fervoja stacio Lotru de la linio inter Podu Olt kaj Râmnicu Vâlcea.

La urbo administras ankaŭ jenajn vilaĝojn: Călinești, Corbu, Drăgănești, Golotreni, Păscoaia, Proieni, Valea lui Stan kaj Văratica.

Brezoi estis dokumente menciita unue en 1575, kiam la regiono apartenis al la Otomana Imperio. De 1718 ĝis 1739 tie regis Aŭstrio, sed per la paco de Beogrado ĝi estis redonita al Otomanio.

En 1864 Brezoi ricevis la rangon de komunumo, tiun de urbo en la jaro 1968. En tiu jaro estis aktivigita elektra reto, kaj la vojo tra la valo de Lotru estis asfaltita. Kompense la etŝpura fervojo tra la valo estis malaktivigita.

Dosiero: Brezoi en distrikto Vâlcea.png|Situo en la distrikto
Dosiero: ROU_VL_Brezoi_CoA.png|La urba blazono

## Eksteraj ligiloj 
* La urba retejo

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Vâlcea
Michał Tombak

**Michał Tombak**, plene ***Michaił Borisowicz Tombak***, per cirilaj literoj ***Михаил Борисович Томбак*** (naskiĝinta la 4-an de septembro 1953 en Karaganda), estas kemiisto kaj biologo de pola familia origino, naskiĝinta kaj kreskiĝinta en Rusio. Li publikigis plurajn popular-sciencajn librojn pri sana vivstilo, origine en la pola, kiuj ĝis la jaro 2015 tradukiĝis al dek du eŭropaj lingvoj.

Komence de sia kariero, li aliĝis al la rusia skolo de parapsikologio, sed post iom da tempo revenis al la science pruvebla naturmedicino. De 1990 ĝis 1996 li estis la direktoro de la Scienca Centro de Sano de la konzerno Ramaks-Elektronik en Moskvo. De meze de la 1990-aj jaroj li vivas en Pollando. En 1997, en Rusio li doktoriĝis, kaj en 2003 li ricevis de la rusa Centro por Internaciaj Akademiaj Kvalifikoj titolon de instruisto de la fakoj lasera medicino, kirurgio kaj medicina lasera teknologio. En la sama jaro li iĝis membro de Scienca Lasera Akademio de la Rusa Federacio.

## Publikaĵoj 
Miĥal Tombak estas la aŭtoro de libroj pri sano kaj resanigo:
* *Kiel vivi longe kaj sane* (pole *Jak żyć długo i zdrowo*)
* *Sanigu la nesanigeblan* (pole *Uleczyć nieuleczalne*)
* *Vojo al sano* (pole *Droga do zdrowia*)
* *Ĉu eblas vivi 150 jarojn?* (pole *Czy można żyć 150 lat?*)
Liaj libroj pri sano ĝis la jaro 2015 tradukiĝis al dek du eŭropaj lingvoj - la angla, ĉeĥa, germana, greka, hispana, litova, korea, norvega, rumana, slovaka, sveda kaj turka.

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo  ()

## Referencoj 
Kategorio:Polaj sciencistoj
Kategorio:Polaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj sciencistoj
Kategorio:Rusiaj verkistoj
Drăgășani

**Drăgășani** [drǝgǝŝanj] estas urbo kaj municipo en la rumana distrikto Vâlcea. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi estas la dua plej granda urbo de la distrikto.

La urbo administras ankaŭ jenajn vilaĝojn: Capu Dealului, Valea Caselor, Zărneni kaj Zlătărei.

## Situo 
La urbo situas sur la dekstra bordo de la rivero Olt, 53 kilometrojn sude de la distrikta ĉefurbo Râmnicu Vâlcea. Tie kruciĝas la naciaj vojoj DN64 (nord-suda, Râmnicu Vâlcea – Caracal) kaj DN67B (orient-okcidenta). La urbo havas ankaŭ stacion ĉe la fervoja linio Podu Olt – Piatra-Olt.

Dosiero:ROU_VL_Dragasani_CoA1.jpg|
Dosiero:Dragasani Wine Museum.jpeg|
Dosiero:Wild roses on the winepath.JPG|

## Eksteraj ligiloj 
* La urba retejo

Kategorio:Urboj de Rumanio
Kategorio:Urboj de distrikto Vâlcea
Klipero

[eta|300px|La klipero "[Cutty Sark" (1869)]]
**Klipero** estis tre rapida velŝipo el la 19-a jarcento. La vorto "klipero" venas de vorto kun la signifo: "rapida". Kliperoj havis tri mastojn kaj kvadratvelan rigilaron. Ili estis sufiĉe stretaj por sia longeco. Kliperoj plejofte estis faritaj en britaj kaj usonaj ŝipfarejoj, sed ankaŭ en Francio, Nederlando kaj aliaj landoj. Kliperoj veladis trans la mondo, speciale sur komercaj itineroj inter Britio kaj ĝiaj kolonioj en la Fora Oriento. Ankaŭ por trans-atlantika komerco, kaj la Novjorko-al-San Francisko itinero ĉirkaŭ Kabo Horno dum la Kalifornia deliro pri oro. Nederlandaj kliperoj konstruiĝis ekde 1850-aj jaroj por alporti teon al Eŭropo kaj transporti pasaĝerojn al kaj de Javo.

Kategorio:Ŝipoj
Kategorio:Velŝipoj
Kategorio:Velado
Kategorio:Ŝipspecoj
Kategorio:Akvoveturiloj
Redmond O'Hanlon

'''Redmond O'Hanlon'* (Dorset, 5-an de junio 1947) estas brita verkisto. Li edukiĝis je la Marlborough Kolegio kaj la Merton Kolegio en la oksforda universitato. Li atingis sian M.Phil. (Magistro en Filozofio) en 19-a jarcentaj anglaj studoj kaj nomumiĝis al scienca kunlaboranto en 1971, akiris la *Alistair Horne Research Fellowship* en 1974 kaj fariĝis *senior visitor'' je la St Antony's College, Oksfordo, en 1985.

Lia disertacio, *Changing Scientific Concepts of Nature in the English Novel, 1850-1920*, finpretis en 1977. De 1970 ĝis 1974 Redmond O'Hanlon estis membro de la literaturkomisiono de la Arts Council of Great Britain (la konsilantaro por la arto de Britio). Li membriĝis de la Society for the Bibliography of Natural History en 1982, membro de la Royal Geographical Society en 1984 kaj membro de la Royal Society of Literature en 1993.

Dum dekkvin jaroj li estis redaktisto de *The Times Literary Supplement* je la tereno de natura historio. En 2009 li kunvojaĝis sur la klipero "Stad Amsterdam" por ripeti la historian vojaĝon de Charles Darwin sur la Beagle.

O'Hanlon antaŭ ĉio konatiĝis pro siaj vojaĝraportoj en kiu li priskribas la esplorvojaĝojn al bestoj kaj kutimoj kiuj jam ŝajnis formortintaj. Je la 9-a de majo 2012 la programo "Herooj de O'Hanlon" gajnis la "Arĝentan Nipkovdiskon" por la plej bona vojaĝprogramo de la jaro.

Por la "Eŭropaj Parlamentelektoj 2014 en Nederlando" O'Hanlon estis "listpuŝanto" por la "Partio por la bestoj".

## Libraro 
* *Charles Darwin 1809-1882: A Centennial Commemoration* (1982) (kontribuo)
* ''Joseph Conrad and Charles Darwin: The Influence of Scientific Thought on Conrad's Fiction* (1984)
* *Into the Heart of Borneo* (1984)
* *In Trouble Again* (1988)
* *Na de Amazone* (1995)
* *Congo* (1996)
* *Trawler* (2004)
* *God, Darwin en natuur'' (kun Rudy Rotthier) (2009), angla traduko: The Fetish Room (2011)

## Eksteraj ligiloj 
* http://viaf.org/viaf/44313719/

Kategorio:Britaj verkistoj
Ĝardeno de la Malaperintaj Soldatoj

**Ĝardeno de la Malaperintaj Soldatoj** (, ) estas memor-ĝardeno en Monto Herzl en Jerusalemo. Ĝi situas en la Nacia Milita kaj Polica Tombejo. La ĝardeno estas dediĉita al la Malaperintaj Soldatoj kies tombo estas nekonata de 1914 ĝis hodiaŭ, kaj ankaŭ estas portempa monumento al nekonataj soldatoj planite ŝanĝebla al la Nacia Memormonumento, kiu konstruiĝas ĉe la enirejo de la tombejo. Memoraĵo inkludas nomojn de judaj kaj ne-judaj soldatoj kaj oficiroj, kiuj servis en la Israela Armeo kaj israela polico. en 1954, post nelonge post antikvaj judaj kaverno estis malkovrita proksime. antaŭ la ĝardeno estis konstruita estis la '' 'Missing memoraĵo zono' '' kaj post ol igis la Ĝardeno de la Missing en 2004. La ĝardeno estas inkludita **malplena tomboj** kun memoraĵo tabulo kun ĉiuj nomoj de la "Missing en Ago de Israelo" apud memoraĵo placo. ankaŭ temporal monumento al Tombo de la Nekonata Soldato

## Bildaro 

File:גן הנעדרים - מצבות 1.jpg|MalplenaJ TOMBOJ
File:Garden of the Missing in Action IMG 1297.JPG|Memoraĵo por Eli Cohen
File:Garden of the Missing in Action - Ceremonial Plaza.jpg|memoriga placo
File:PikiWiki Israel 12292 dakar submarine memorial in mount herzl.jpg|INS Dakaro Memorial
File:Garden of the Missing in Action IMG 1300.JPG|la eterna flamo
File:Memorial for the Kaf Gimel (23) Boat Seamen IMG 1330.JPG|23 La malsuprenirinto ĉe Maro Memorial
File:Ancient burial cave at Mount Herzl military cemetery-1.JPG|Dua Templo Kaverno periodo de juda entombigo

## Vidu ankaŭ 
* Tombo de la Nekonata Soldato

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (en Hebrea) 
* Poŝtmarko  de Israelo
* Israeli Soldiers "Missing in Action" 

Kategorio:Monto Herzl
Kategorio:Jerusalemo
Heliadinoj

**Heliadinoj** - (helene Ἡλιάδες, "infanoj de la Suno", (latine *Heliades*) estas en la helena mitologio nimfoj, filinoj de dio de Suno Helios kaj Klimeno, filino de Titano Oceano. Ili estis tri: Aigla, Faetusa kaj Lampetia.

Kiam ilia frato Faetono foje petis sian patron Helioson, ke li povu veturpromeni per suna kaleŝo sur la ĉielo, la patro malpersvadis lin kaj ne volis la veturon permesi. Sed fine konsentis. Faetono ne kapablis konduki la ĉielan jungitaron, la ĉevaloj ekflugis supren ĝis la steloj kaj poste male flugis malalte super la Tero kaj bruligis grandajn teritoriojn en Afriko je dezertoj, bruligis haŭton de loĝantoj nigra, per brulo komencis sekiĝi riveroj kaj lagoj kaj la tero profunde fendiĝis.

Tion ne permesis la plej alta dio Zeŭso kaj impertinentan kuraĝan junulon puŝigis per siaj ĉielfajroj en profundaĵojn. Liaj fratinoj Heliadinoj pro funebro ŝanĝiĝis en poplojn kaj iliaj larmoj falantaj en akvon de la rivero Eridano ŝanĝiĝis en sukcenon.

## Tradukfonto 
Kategorio:Nimfoj
Kategorio:Heliadinoj
Lluís Rigalt

**Lluís Rigalt i Farriols** (naskiĝis en 1814 en Barcelono, mortis en 1894 en Barcelono) estis kataluna kaj hispana pentristo.

Li studis en Madrido kaj en la Escola de la Llotja en Barcelono.

## Notoj 
## Bildgalerio 

Paisaje nocturno Luis Rigalt.jpg|*Nokta pejzaĝo kun ruinita monaĥejo*, ĉ.1850
Lluís Rigalt - Ruins - Google Art Project.jpg|*Ruinoj*, 1865

Kategorio:Hispanaj pentristoj
Kategorio:Katalunaj pentristoj
Kalākaua

**Kalākaua** aŭ **David** **Laʻamea Kamanakapuʻu Mahinulani Nalaiaehuokalani Lumialani Kalākaua** (naskiĝis la 16-an de novembro 1836 kaj mortis la 20-an de januaro 1891) estis la sepa reganta reĝo de Havajo de la 12-a de februaro 1874 ĝis la 20-a de januaro 1891.

Dum sia reĝado, la hula danco estis revivigita, post ĝi estis malpermesita en 1830 de la reĝino Ka'ahumanu, kiu konvertiĝis al Kristanismo. Li estas ankaŭ sciita pro revivigis la ondorajdadon kaj la Havajan luktoarton, la *Kapu Kuialua*.

Kalākaua kaj sia frato kaj fratinoj estis konata kiel la "Royal Fours" pro iliaj muzikaj talentoj. Li skribis "Hawaiʻi Ponoʻī", kiu estas la ŝtata kanto de Havajo hodiaŭ. Li fervore subtenis la enkondukon de la ukulelo kiel Havaja instrumento. Li estas honorita kiel "Patrono de Havaja Muzika Kulturo" de la *Hawaiian Music Hall of Fame* kaj estis enkondukita en la *Ukulele Hall of Fame* en 1997.

Dum sia regado Kalākaua efektivigis konservativan kaj naciisman politikon, provante limigi plejeble la perturbon de la gravaj fremdaj komercistoj kiuj elektas membrojn de la indiĝena popolo en la registaro de la reĝlando.

En 1887 li devis koncedi konstitucion, donante grandan parton de sia povo kaj igante la landon konstitucia monarkio.

## Tradukfonto 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1836
Kategorio:Mortintoj en 1891
Kategorio:Grandaj krucoj de la Honora Legio
Kategorio:Historio de Havajo
Otto (Bavario)

**Otto de Bavario ** aŭ **Otto Wilhelm Luitpold Adalbert Waldemar von Wittelsbach** (naskiĝis la 27-a de aprilo 1848 kaj mortis la 11-an de oktobro 1916) estis (oficiale) reĝo de Bavario de 1886 ĝis 1913. Li estis mense malsana kaj neniam regis - tion faris lia onklo princo-regento Luitpold de Bavario.

## Biografio 
Otto estis la filo de Maksimiliano la 2-a kaj lia edzino Maria de Prusio, kaj frato de Ludoviko la 2-a. Kiel heredanto al la trono, li estis instruita en la militista kariero en la bavara armeo ekde 1863.

Kiam Frederiko Vilhelmo la 1-a de Prusio estis proklamita Imperiestro de la unuiĝinta Germanio la 18-an de junio 1871, en la Kastelo de Versailles, Otto reprezentis sian fraton, la reĝon Ludoviko la 2-a, kiu malakceptis ĉeesti la ceremonion. Pli malfrue, li kritikis la feston kiel elmontra kaj malkuraĝiga en letero dediĉita al Ludoviko la 2-a.

Li estis proklamita reĝo de Bavario en 1886, iom da tempo post la entombigo de sia frato. Otto havis gravan mensan malsanon ekde 1875. Li estis limigita en la Kastelo de Fürstenried kun medicina kontrolado kiam li komencis montri signojn de grava mensa malordo, kiu konsilis apartigi lin el la regado; li daŭrigis tiam la regentecon kiu jam estis establita dum la lastaj tagoj de la reĝo Ludoviko la 2-a, je la persono de sia onklo, la princo Luitpold de Bavario, kiu servis kiel Princo Regento ĝis sia morto. Lia filo, Ludoviko, iĝis regento post la morto de la antaŭulo.

La 4-an de novembro 1913, la konstitucio de Bavario estis amendita por inkludi la mensan senkapablecon kiel unu el la kaŭzoj por detronigi la monarkon. Tiel, Otto perdis la kronon en favoro de sia kuzo, kiu iĝis reĝo sub la nomo Ludoviko la 3-a.

Otto de Wittelsbach mortis en 1916. Li estis sepultita en la kripto de la Preĝejo de Sankta Mikaelo, en Munkeno.

## Fonto 
Kategorio:Vitelsbaĥoj
Kategorio:Bavaraj reĝoj
Juĝo de valoro

**Juĝo de valoro** estas aserto kiu, el subjekta vidpunkto, juĝas ion lica aŭ utila. Ĝenerale, ĝi estas juĝo bazita sur aparta sistemo de valoroj.

La sintagmo *juĝo de valoro* povas esti intencita kaj pozitivsence por signifi ke ĝi devas esti konsiderata referencante al determinita valorsistemo - kaj do en pripensita maniero kompare al siaj pliprofundaj konvinkoj - kaj malŝatsence por signifi ke temas pri juĝo asertita sur bazoj de konsideroj personaj, priopinieblaj kaj partaj, pli ol sur racia ekvilibra kaj objekta rezonado.

Iuj, tamen, opinias ke reala objektiveco neeblas, kaj ke ankaŭ la racia analizo plej rigora estas bazita sur amplekso de valoroj (se ne eksplicigitaj). Tial, kiu ajn rezonada konkludo estas necese juĝo de valoro kaj do ne povas eliri el la kovrilo de la suspekto. Tamen, ofte tiu pozicio alestiĝas kiel retorika ilo por senkreditigi certajn asertojn.
El pli ordigita vidpunkto, la sciencaj "veroj" estas konsideritaj objektivaj, sed opiniataj “provizoraj”: restas, tamen, la konscio ke kromaj datenoj aŭ novaj eksperimentoj povus ŝanĝi la komprenon pri la esploraĵo.

## Notoj 
## Vidu ankaŭ 
* Aksiologio
* Juĝo (filozofio)
* Valoro (sociaj sciencoj)
* Kritika pensado
* Certeco
* Transcendeco

## Literaturo 
* Hans Albert kaj E. Topitsch (Hgg.), *Werturteilsstreit Wissenschaftliche Buchgesell-schaft,* Darmstadt, 1979
* Samuel Alexander:, *The idea of value*. Mind (N. S.), 1(1892), 31 – 55
* Émile Bréhier, Maurice de Gandillac, Lluís Font, *Història de la filosofia*, Universitat Autònoma de Barcelona, 2002. ISBN 9788449022975 
* Filiberto Menna, *Crítica de la crítica*, Universitat de València, 1997. ISBN 9788437029092 

Kategorio:Filozofio de lingvo
Kategorio:Sciteorio
Kategorio:Etiko
Mare Nostrum

[eta|360px|dekstra|La [Romia Imperio je sia pleja etendo en la jaro 117 kaj ja ĉirkaŭante la tutan Mediteraneon.]]
***Mare Nostrum*** (en latina "Nia Maro") estas latinlingva esprimo devena el la epoko de Romio por aludi al la Mediteranea Maro. En la jaroj sekve al la Unuiĝo de Italio en 1861, la termino estis revivigita fare de italaj naciistoj kiuj kredis ke Italio estis la ŝtato posteulo de la Romia Imperio. En la epoko de la Faŝismo, denove oni rekuperis la esprimon denove kun rilato al Italio. Sed fine de la 20a kaj komence de la 21a jarcentoj, la esprimo estas uzata de la internacia komunumo jam tute ne rilate kun Italio, sed unuarange al ĉiuj landoj marbordaj al Mediteraneo, kiuj estas respondecaj pri la konservado kaj eltenado de la medio, kaj duarange de la tuta homaro kiu rajtas uzi ĝin kiel transporteja, ekonomia, kultura, distra areo.

## Notoj 
### Bibliografio 
* 
* 
* 

Kategorio:Mediteraneo
Kategorio:Historio de Eŭropo
Kategorio:Historio de Afriko
Kategorio:Historio de Azio
Kategorio:Latinaj esprimoj
Kategorio:Itala faŝismo
Kategorio:Romia Imperio
Eŭdokso de Ciziko

**Eŭdokso de Ciziko** (en greka Εὔδοξος, *Eúdoxos*; fl. ĉ. 130 a.K.) estis greka navigisto el Ciziko, nuna Turkio, kiu esploris la akvojn de la Araba Maro por Ptolemeo la 8-a, reĝo de la helenisma Ptolemea dinastio en Egipto. Laŭ Posejdono el Apameo, poste registrita en la *Geografio* de Strabono, la musono|musona ventosistemo de la Hinda Oceano estis la unuan fojon navigita de mediteraneanoj fare de Eŭdokso de Ciziko en 118 aŭ 116 a.K., kiu utiligis la informon de antaŭa hindia maristo veninta el Barato, kiu suferis vrakon kaj estis savita de egiptanoj. Eŭdokso navigis tien duan fojon sen gvidisto. Reveninte el tie, li trovis restojn en Orienta Afriko de ŝipo eble veninta tien el Gades (suda Iberio) kaj tiele li klopodis ĉirkaŭiri Afrikon kaj eble en tiu klopodo li mortiĝis.

Kategorio:Grekaj esploristoj
Kategorio:Hinda Oceano