open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
333 Badenia

'*333 *Badenia'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Higia familio.

## Malkovro 
Ĝin malkovris la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl, la .

## Nomo 
Ĝia nomo referas al la tiama germana lando de Badeno, latine: "*Badenia''".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Balzamvinagro

eta|Tre maljuna tradicia balzama vinagro de Modeno
eta|150px|Okjaraĝa balzamvinagro
**Balzamvinagro** estas eksterordinara vinagro, produktita en la areo ĉirkaŭ la itala urbo Modeno, kaj protektita per la marko DOP fare de Eŭropa Unio. Kontraŭe al aliaj vinagroj, ne estas farita surbaze de alkohola likvaĵo sed el vinbera suko de Trebbiano-vinberoj, kiuj kreskas en la ĉirkaŭaĵo de Modeno, kaj estas plukitaj sufiĉe malfrue en la sezono.

La moston el tiuj vinberoj oni kuiras en malfermita ujo sur rekta viva fajro kaj sekve, post filtrado kaj malvarmigo, oni enbareligas ĝin en bareloj el altkvalitaj lignoj. Tie ĝi vinagriĝas laŭ tre kompleksaj naturaj procezoj de fermentado kaj oksidado.

La barelojn de balzama vinagro oni konservas en vinagrejoj, t.e. subtegmentaj ĉambregoj. Tie la grandaj someraj varmoj koncentras kaj maturigas tiun tre faman vinagron. Per tute speciala tekniko de transverŝo-replenigo kaj per multaj jaroj de malnoviĝo, la balzama vinagro atingas malhelbrunan brilan koloron, siropan densecon kaj ĝian surprizan ekvilibron de aromoj kaj gustoj.

Ju pli ĝi malnoviĝas des pli fariĝas gravaj la sperto kaj sentaj kapabloj de la homoj, kiuj zorgas pri la procezo de transverŝo de barelo al barelo. Tradicie la unua barelo estas el kverkoligno kaj enhavas 60 litrojn, la dua 50-litra el kastaneoligno, la tria 40-litra el ĉerizarba ligno, la kvara 30-litra el fraksenoligno kaj la fina barelo estas el morusoligno kaj enhavas 20 litrojn de la finpreta treege multekosta balzama tradicia vinagro.

Balzamvinagro kiu meritas la nomon *aceto balsamico tradizionale* devas esti minimume 12-jaraĝa, sed kelkaj estas pli ol 100-jaraĝaj. Por la tre maljuna balzamvinagro oni pagas kelkfoje centojn da eŭroj por duona taso. Ĝi estas tiel multekosta, ĉar jare nur 3000 litroj surmerkatiĝas. Kontraŭe nur tre malmulte da ĝi estas bezonata por gustigi manĝaĵon. Sed aĉeteblas ankaŭ balzamvinagroj, kiuj aĝas malpli ol 12 jaroj kaj estas ege pli malmultekostaj.

## Tradicia uzo 
Prestiĝaj ĉefkuiristoj atentigas pri ĝia akurata dozado en la pladoj, asertante, ke tiu neimitebla kondimento estas "ofendiĝema" kaj oni riskas per ĝi plene ruinigi manĝaĵojn. Ĉar ĉiu balzama vinagro havas siajn proprajn karakteraĵojn, nepre necesas gustumi ĝin per la pinto de kulereto kaj, laŭ la gusta "rondeco" aŭ "acideco", uzi ĝin, ekz. sur eskalopo aŭ por freŝa salato. Ne temas do pri instrukcioj de dozado sed pri konsilita taŭga uzado depende de ĝia specifa aromo.

Ekzistas tamen "regulo", fiksita de jarcenta tradicio, kiu konsilas la aldonon de la balzama vinagro ĉiam kiel lasta ingredienco de gastronomia preparaĵo. La sola escepto estas la ordo, laŭ kiu oni devus kondimenti freŝajn legomojn: salo, balzama vinagro, olivoleo.

La jarcenta konata multvaloreco de tiu balzama vinagro kutimigis tendencon al ĝia tro ŝparema uzado. Indas rememori, ke ĝia minimuma kvanto de uzo devus esti unu, ne tro plena, kulereto por persono.

La veraj amantoj de la "vinagro balzama tradicia de Modeno" glutetadas ĝin finmanĝe, nepre puran, ĝuste laŭ la iama aristokrata kutimo de adiaŭa glaseto antaŭ batuo.

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Manĝaĵoj
Přepychy

Nomon **Přepychy** havas pluraj setlejoj:

* Přepychy (distrikto Pardubice), proksimume 8 km norde de Přelouč en distrikto Pardubice
* Přepychy (distrikto Rychnov nad Kněžnou), proksimume 4 km sude de Opočno en distrikto Rychnov nad Kněžnou
Trebbiano

eta|250ra|Ugni blanc aŭ Trebbiano
La **Trebbiano** (ankaŭ konata kiel **Ugni Blanc**) estas unu el la plej maljunaj kaj plejmulte kultivitaj vinberspecoj en Italio kaj Francio. Uzata por la produktado de vino sed ankaŭ por vino kiu estas uzata por esti distilata al brando. La vinberoj estas relative malgrandaj, entenas multe da suko kaj ofte estas miksitaj kun la Malvazio. Plej verŝajne la vinbero originas el Toskanio.

La vinbero estas kultivata en: Argentino, Aŭstralio, Bulgario, Francio, Hispanio, Italio, Portugalio kaj Kalifornio en Usono.

## Sinonimoj 
La vinberspeco havas multajn sinonimojn.

Interalie: Albano, Biancone, Blanc Auba, Blanc De Cadillac, Blancoun, Bobiano, Bonebeou, Branquinha, Brocanico, Bubbiano, Buriano, Buzzetto, Cadillac, Cadillate, Castelli, Castelli Romani, Castillone, Chator, Clairette D'Afrique, Clairette De Vence, Clairette Ronde, Engana Rapazes, Espadeiro Branco, Falanchina, Greco, Gredelin, Hermitage White, Juni Blan, Lugana, Malvasia Fina, Muscadet Aigre, Padeiro Branco, Perugino, Procanico, Procanico Dell Isola D Elba, Procanico Portoferraio, Queue De Renard, Romani, Rossan De Nice, Rossetto, Rossola, Rossula, Roussan, Roussea, Rusciola, Saint Emilion, Saint Emilion Des Charentes, Santoro, Shiraz White, Spoletino, Talia, Trebbianello, Trebbiano, Trebbiano Della Fiamma, Trebbiano Di Cesene, Trebbiano Di Empoli, Trebbiano Di Lucca, Trebbiano Di Tortona, Trebbiano Fiorentino, Trebbiano Toscano, Trebbianone, Tribbiano, Tribbiano Forte, Turbiano, Bouan, Beau, Thalia, Trebbiano di Soave, Trebbiano Romagnolo, Trebbiano Gallo kaj Trebbiano d'Abruzzo.

Kategorio:Vino
Kategorio:Vinkultivado en Italio
Kategorio:Vinkultivado en Francio
Brloh

**Brloh** estas nomo por pluraj municipoj:

*Brloh (distrikto Pardubice) - municipo en distrikto Pardubice
*Brloh (distrikto Český Krumlov) - municipo en distrikto Český Krumlov

...nomo de parto de municipo
* Brloh (Louny) – parto de urbo Louny en distrikto Louny
* Brloh (Drhovle) – parto de municipo Drhovle en distrikto Písek

## Astronomio 
*152750 Brloh estas asteroido
334 Ĉikago

**334 Ĉikago** estas granda, malhela asteroido de la ekstera ĉefa asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl, la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la usona urbo Ĉikago.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Ĉikago
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Borek

**Borek** povas situi en Ĉeĥio:

;municipo
* Borek (distrikto Pardubice) – municipo en distrikto Pardubice
* Borek (distrikto Prago-oriento) – municipo en distrikto Prago-oriento
* Borek (distrikto Havlíčkův Brod) – municipo en distrikto Havlíčkův Brod
* Borek (distrikto Jičín) – municipo en distrikto Jičín
* Borek (distrikto České Budějovice) – municipo en distrikto České Budějovice

;parto de municipo
* Borek (Česká Třebová) – parto de municipo Česká Třebová en distrikto Ústí nad Orlicí
* Borek (Suchomasty) – parto de municipo Suchomasty en distrikto Beroun
* Borek (Zahrádky) – parto de municipo Zahrádky en distrikto Česká Lípa
* Borek (Malšovice) – parto de municipo Malšovice en distrikto Děčín
* Borek (Dačice) – parto de urbo Dačice en distrikto Jindřichův Hradec
* Borek (Skuteč) – parto de urbo Skuteč en distrikto Chrudim
* Borek (Pšov) – parto de municipo Pšov en distrikto Karlovy Vary
* Borek (Frýdštejn) – parto de municipo Frýdštejn en distrikto Jablonec nad Nisou
* Borek (Horka I) – parto de municipo Horka I en distrikto Kutná Hora
* Borek (Třebovle) – parto de municipo Třebovle en distrikto Kolín
* Borek (Jílové u Prahy) – parto de urbo Jílové u Prahy en distrikto Prago-okcidento
* Borek (Kozojedy) – parto de municipo Kozojedy en distrikto Plzeň-nordo
* Borek (Rokycany) – parto de urbo Rokycany en distrikto Rokycany
* Borek (Košice) – parto de municipo Košice en distrikto Tábor
* Borek (Hrubá Skála) – parto de municipo Hrubá Skála en distrikto Semily
* Borek (Stráž) – parto de municipo Stráž en distrikto Tachov

;plurvorta nomo de sidejo
* Dolní Borek – parto de municipo Neustupov en distrikto Benešov
* Horní Borek – parto de municipo Červený Újezd en distrikto Benešov
* Nebílovský Borek – parto de municipo Štěnovický Borek en distrikto Plzeň-sudo
* Velký Borek – municipo en distrikto Mělník
* Štěnovický Borek – municipo en distrikto Plzeň-sudo

;municipo en Pollando
* Borek Wielkopolski

...kaj multaj aliaj
Nathan Söderblom

maldekstra|Nathan Söderblom|frame
**Lars Olof Jonathan SÖDERBLOM** (naskiĝis la  en Trönö, hodiaŭ Söderhamn; mortis la ) estis sveda ekleziulo, ĉefepiskopo de Upsalo en la Eklezio de Svedio, membro de la Sveda Akademio kaj premiito per la Nobel-premio pri paco en 1930.

Kategorio:Ĉefepiskopoj de Upsalo
Kategorio:Anglikanaj sanktuloj
Kategorio:Svedaj historiistoj
Kategorio:Nobel-premiitoj pri paco
Kategorio:Membroj de la Sveda Akademio
335 Roberta

'*335 *Roberta''''' estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Malkovris ĝin la germana astronomo Anton Staus, la  elde Hejdelbergo.

## Nomo 
Ĝia nomo (inigita laŭ la kutimo) honoras la rusan entomologiiston Carl Robert Osten-Sacken (1828–1906).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
322 Phaeo

'*322 *Phaeo'''* estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Alphonse Louis Nicolas Borrelly, elde la observatorio de Marsejlo.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nimfo "*Phaeo''", unu el la Hiadoj de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1891
Agelajoj

**Agelajoj** estas birdoj kiuj apartenas al la genro ***Agelaius*** de la familio Ikteredoj de Ameriko.

Tiu genro enhavas **11 speciojn** de ege insektovoraj herbejaj birdoj. La maskloj estas tipe **nigraj kun kelkaj koloraj makuloj**, kiel en ŝultroj aŭ kapo, kio estas tialo por ke en hispanlingvaj landoj de Centra kaj Suda Ameriko kaj en Brazilo oni donu nomojn al kelkaj specioj metafore rilate al diversaj rangoj de armeoj, kiaj *soldato*, *kapitano*, *serĝento* ktp. Inoj estas pli senkoloraj kaj iom similaj al la Amerikaj paseroj.

[eta|dekstra|250px|[Flavkapuĉa agelajo]]

La genro * Agelaius * enhavas la jenajn speciojn:

* Safrankapuĉa agelajo, *Xanthospar (Agelaius) flavus*
* Flavaflugila agelajo, *Agelaius thilius*
* Flavokula agelajo, *Agelaius xanthophthalmus*
* Unukolora agelajo, *Agelaius cyanopus*
* Ruĝaflugila agelajo, *Agelaius phoeniceus*
* Ruĝaŝultra agelajo, *Agelaius assimilis*
* Trikolora agelajo, *Agelaius tricolor*
* Flavkapuĉa agelajo, *Chrysomus (Agelaius) icterocephalus*
* Oranĝecŝultra agelajo, *Agelaius humeralis*
* Flavŝultra agelajo, *Agelaius xanthomus*
* Brunkapa agelajo, *Agelaius ruficapillus*

La nomo de la genro estas latina devena el antikva greka, *agelaios*, signife "apartenanta al aro".

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Safrankapuĉa agelajo

La **Safrankapuĉa agelajo** (*Xanthopsar flavus* aŭ *Agelaius flavus*) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj, en la monotipa genro *Xanthopsar* aŭ enmetita en la plurspecia genro *Agelaius*.

## Distribuado 
Ĝi troviĝas en Argentino, Brazilo, Paragvajo kaj Urugvajo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj herbejoj de malaltaj teroj, subtropikaj aŭ tropikaj laŭsezone humidaj aŭ eĉ inonditaj herbejoj de malaltaj teroj kaj paŝtejoj. Ĝi estas minacata pro habitatoperdo.

## Aspekto 
eta|200ra|maldekstra|Safrankapuĉa agelajo, masklo dekstre, ino maldekstre
Tiu specio estas kazo de klara seksa duformismo, nome la masklo estas ĝenerale **nigra kun tre rimarkinda flavaj markoj en ŝultroj kaj pugo**, ĉiuj ege kontrastaj sur la nigra fono de flugiloj aŭ inter la tre nigraj dorso kaj vosto (de tie la latina scienca nomo *flavus*), dum la kapo estas safrankolora (de kie devenas la komuna nomo) same kiel la brusto kiu nuanciĝas al flava en ventro. La ino ne havas nigran koloron sed anstataŭe estas bruneca supre kaj la safrankoloro de kapo kaj brusto ne estas tiom markata,

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Xanthopsar flavus . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 27an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Anton Staus

Li lernis pri maŝinkonstrua inĝenieriko en la teknika altlernejo de Karlsruhe,
kaj iĝas ĉef-inĝeniero en 1899. En 1914 li estas nomumita profesoro en la
inĝenierika lernejo de Esslingen am Neckar, sed la komenco de la unua mondmilito
malhelpis lin okupi tiun posteno : li servis dum la milito kiel leŭtenanto en la
observad-balonoj. Nur en 1918 li okupis sian katedron en Esslingen. Li tie laboris
inter alie pri la termikaj motoroj.

Sekve al malsano, kiu trafis lin dum la milito, li emeritiĝis en 1930 kaj instaliĝis
en Pullach.

Krom la maŝinkonstruo, Staus okupiĝis pri astronomio kaj plibonigo de teleskopoj.
Dum sia lerntempo, li ekkonis la astronomon Max Wolf, kiu konstruis sian propran
privatan observatorio kaj malkovris asteroidojn per fotografio.

Li mem malkovris la asteroidon 335 Roberto, la  sur fotografa
plato.

En 1905 li konstruigis, en Rüppurr (kvartalo de Karlsruhe), sian privatan
observatorion kies ĉefa instrumento estis refraktoro de 20 cm de diametro. Pri
sia sperto de astronomo, li verkis la libron
"*Fernrohrmontierungen und ihre Schutzbauten*", eldonita en 1952, kiu estas la
referenca libro de la amatoraj astronomoj

## Eksteraj ligiloj
* Nekrologia notico
Klešice

Municipo **Klešice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en milde ondoforma regiono ĉe la rivereto Podolský, 3&nbsp;km norde de la urbo Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

Al la vilaĝo apartenas de la jaro 1789 suda parto de domaro Nákle kaj ankaŭ estinta muelejo Lukavec sub Jezbořice.
En ebena, milde ondoforma ĉirkaŭaĵo superas herbejoj kaj kampoj uzataj por agrikulturado kaj kreskaĵgenetiko.
En Klešice estas haltejo de fervoja linio inter Heřmanův Městec kaj Chrudim.

## Historio 
La unua skriba mencio pri la vilaĝo estas en juĝa protokolo el la 5-a de novembro 1257, kie oni parolas pri juĝa atestanto Marquardus de Clessicz *(Markvardo de Klešice)*.
En la jaro 1848 estis en Ĉeĥaj landoj nuligita regateco kaj sinjorejoj perdis administran kaj juĝan jurpovon.
La korto en Klešice restis en havaĵo de familiaro Kinský ĝis la jaro 1945. En Klešice sur rivereto estis jam en la jaro 1448 tri muelejoj kun akvoradoj, el kiuj du muelejoj konserviĝis ĝis fino de la dua mondmilito.
En pasinteco loĝantaro ĉi tie vivtenis sin krom agrikulturado ankaŭ per fiŝbredado, vinkulturado kaj eĉ per martelmaŝinado.
De la jaro 1976 estis Klešice urboparto de Heřmanův Městec, sed de la jaro 1992 ĝi ree estas memstara komunumo.

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Klešice**
* Nákle

## Vidindaĵoj 
* En sinjora korto estas interesa malnova grenejo.
* Apud ŝoseo el Heřmanův Městec al Jezbořice estas domo kun preformita fostarĉarpentaĵo, en tiu ĉi regiono rara.

## Bibliografio 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

eta|maldekstre|Sankta Johano Nepomuka ĉe ponto

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Heřmanoměstecko 1  
* Paĝaro de mikroregiono Heřmanoměstecko 2  
* Paĝaro de mikroregiono Heřmanoměstecko 2 - biciklovojoj  
* Mapo
* Paĝaro de biciklovojo  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Flavokula agelajo

La **Flavokula agelajo** (***Agelaius xanthophthalmus***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.

Ĝi troviĝas en Ekvadoro kaj Peruo. Ties natura habitato estas marĉoj.

Temas pri specio nigreca kie ege elstaras tre hela okulareo, kio estas tialo kaj por la komuna nomo kaj por la latina scienca nomo *xanthophthalmus* kiu latinigas du radikojn el la antikva greka nome “ksanthos” (flava) kaj “ofthalmos” (okulo).

## Referencoj 
* BirdLife International 2004.  Agelasticus xanthophthalmus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Delemonto (distrikto)

La '*distrikto Delemonto*, (france **District de Delémont** kaj germane ankaŭ **Bezirk Delsberg**) estas administra unuo de Kantono Ĵuraso. Ĝi havis 35934 loĝantojn la 31-an de decembro 2008. Ĝia ĉefurbo, kiu samtempe estas la kantonĉefurbo, estas la samnoma urbo Delemonto.

## Geografio 
La Distrikto Delemonto situas en la Ĵurasa Montaro en sudoriento de la kantono. Ĝin trafluas la rivero Birs kaj ties ĉefaj alfluantoj Scheulte kaj Sorne, kiuj ĉiuj tri kunfluas apud Delemonto.

## Trafiko 
Tra Delemonto pasas la svisa aŭtovojo A16 de Bielo al Porrentruy, kiu en Bielo konektiĝas al la svisa aŭtovojo A5. En Delemonto kuniĝas la trajnlinioj de Svisaj Federaciaj Fervojoj de Bielo al Bazelo kaj de Porrentruy al Bazelo. Krome multnombraj bus kaj poŝtaŭtolinioj konektas la diversajn lokojn de la distrikto kun la publika transportreto.

## Historio 
De 1271 ĝis la Franca Revolucio de 1792 la Voktejo Delemonto estis kamparvoktejo de la Princepiskopejo Bazelo. Tiam dum unu jaro ĝi apartenis al la Raŭraka Respubliko por poste fariĝi kantono de la franca departemento Mont-Terrible ĝis 1800 kaj poste de la departemento Haut-Rhin ĝis 1815. Tiam la Viena Kongreso atribuis ĝin al la svisa Kantono Berno, kies distrikto ĝi estis ĝis la fondiĝo de la nova Kantono Ĵuraso la 1-an de januaro 1979, ek de kiam ĝi estas ĵurasa distrikto.

Kun efiko de la 1-a de januaro 2013 la iamaj komunumoj Bassecourt, Courfaivre, Glovelier, Soulce kaj Undervelier kuniĝis al la nova komunumo Haute-Sorne, kaj la komunumoj Montsevelier, Vermes kaj Vicques kuniĝis al la nova komunumo Val Terbi.

## Komunumoj de la Distrikto Delemonto 
La Distrikto Delemonto konsistas (stato en 2013) el 22 komunumoj, el kiuj la ĉefloko Delemonto estas la plej granda. Jen la listo:

## Imaj komunumoj de la Distrikto Delemonto 
La sekvantaj lokoj estas iamaj komunumoj de la Distrikto Delemonto:

## Eksteraj ligiloj 
* La distrikto kaj voktejo Delemonto en la Historia Leksikono de Svislando

!
336 Lacadiera

'*336 *Lacadiera''''' estas granda, malhela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la 19-an de septembro 1892 de la franca astronomo Auguste Charlois elde la observatorio de Nico.

## Nomo 
Ĝia nomo referas al La Cadière-d'Azur, naskiĝa urbeto de Auguste Charlois.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Auguste Charlois
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Unukolora agelajo

La **Unukolora agelajo** (***Agelaius cyanopus***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo kaj Paragvajo. Ties natura habitato estas marĉoj.

Tiu specio estas klara kazo de seksa duformismo. La masklo estas tute brilnigra kaj havas tre fortikan ĉebaze, longan, sveltan kaj pintakran bekon kiu helpas identigi ĝin el la norimopsaro. Inoj kaj nematuruloj montras ruĝecbrunajn flugilojn kaj suprajn partojn kun svaga flaveca superokula strio kaj flavaj subaj partoj ege striecaj malhele. 

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Agelasticus cyanopus.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Jerzy Szmajdziński

**Jerzy Andrzej SZMAJDZIŃSKI** (naskiĝis la  en Vroclavo, mortis la  en Smolensk) estis pola politikisto, deputito kaj vicmarŝalo de la pola parlamento kaj ministro pri nacia defendo. Mortis kun 95 aliaj personoj (interalie kun Prezidento de Pollando, Lech Kaczyński) dum kraŝo de la prezidenta aviadilo, kiam flugis en nacia reprezentaro al la 70-datrevenaj solenaĵoj pri Masakro de Katyn.

En la pola parlamento estis deputito de 1985 ĝis 2010 senpaŭze, li estis i.a. prezidanto de la Parlamenta Klubo de la Alianco de Demokrata Maldekstrularo (AdDM), de 2007 plenumis oficon de vicmarŝalo de la parlamento. Dum la jaroj 2001-2005 estis ministro pri nacia defendo en la registaroj de Leszek Miller kaj Marek Belka. Dekomence estis en aŭtoritatoj de AdDM, en 2008 ekestis vicprezidanto de la partio. En decembro 2009 estis nomumita kiel kandidato de AdDM por posteno de la prezidento de Pollando en balotoj en 2010.

## Esperanto 
border|maldekstra|40px
Dum 2008 li kiel Vicprezidanto de Pola Parlamento apogis la iniciativon de Kazimierz Krzyżak ke Pola Sejmo faru la rezolucion okaze de 100-jara Jubileo de Universala Esperanto-Asocio (UEA) kaj sendu la komunan leteron de Pola Parlamento al la Norvega Nobel-Komitato en Oslo por la Nobel-premio pri paco por UEA - rezulte la  la Pola Parlamento unuanime apogis la rezolucion favoran por Esperanto kaj decembre 2008 sendis la menciitan komunan leteron de Sejmo al la Komitato.
Tuj antaŭ sia morto, la , laŭ la streboj de Iniciata Grupo "Esperanto por Eŭropa Unio" li renkontiĝis kun d-rino Ilona Koutny kaj kun anoj de Iniciata Grupo - Edward Kozyra, Kazimierz Krzyżak, Franciszek Witucki kaj Marian Zdankowski. La interparoloj temis pri egaligi Esperanton kun aliaj fremdaj lingvoj en la pola edukad-sistemo. Laŭ rakonto de partoprenantoj, li deklaris apogi la iniciativon.

Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Polaj parlamentanoj
Kategorio:Polaj ministroj pri defendo
Kategorio:Viktimoj de la kraŝo de la pola prezidenta aviadilo en 2010
Ruĝaŝultra agelajo

La **Ruĝaŝultra agelajo** (***Agelaius assimilis***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj. Ĝi estis iam konsiderata subspecio de la Ruĝaflugila agelajo.

## Teritorio 
Ĝi troviĝas kiel endemio en Kubo. Ĝi estas rara birdo, sed komuna en kelkaj marĉaj lokoj de la okcidenta duono de la insulo de Kubo (kiel ĉe la Marĉo de Zapata kaj Itabo en Matanzas, kaj en lagunoj kaj marĉoj de la okcidento de Pinar del Río), kaj en la Marĉo de Lanier de la Insulo de la Junularo. Ĝi loĝas ĉe marĉoj kaj rizkampoj.

## Aspekto 
La masklo estas ĉirkaŭ 21 cm longa kaj estas nigra kun ruĝoranĝaj makuloj en ŝultroj kiuj havas flavecan mallarĝan suban bordon. La ino estas pli malgranda, senmarka kaj tute nigra, malkiel ĉe aliaj samgenranoj. Iil havas kvadratajn vostojn. Nematurulo estas svage nigra. Ili estas gregemaj kaj for de la reprodukta sezono estas komune vidataj en aroj miksitaj kun similaj specioj kiaj Oranĝecŝultra agelajo kaj Nigraviola diveso. Ili manĝas semojn de graminacoj, insektojn, lacertetojn kaj nektaron. 

## Reproduktado 
La reprodukta sezono estas el marto al aŭgusto. Ili konstruas la neston kiel profundan tason, proksime de la grundo sur tigoj de junkoj aŭ similaj tigoj (Cyperaceae), interplekte kun pajlo, fibroj, haroj kaj plumoj. La ovaro estas de tri aŭ kvar ovoj kiuj estas blankabluecaj kun abundaj brunaj kaj violaj makuletoj. La ovoj estas 2,3 por 1,7 cm. 

## Referencoj 
* García, F. (1987). *Las Aves de Cuba. Especies endémicas. Subespecies endémicas*. Tomos I y II. Editorial Gente Nueva, La Habana. 207 pp.
*Garrido, O.H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londres. 253 pp
* BirdLife International 2004.  Agelaius assimilis.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Martiněves (apartigilo)

* Martiněves (Jílové): parto de urbo Jílové
* Martiněves u Libochovic: vilaĝo en Ĉeĥio en distrikto Litoměřice
Loučná

Nomon **Loučná** havas pli da lokoj:

* Loučná nad Desnou, municipo en distrikto Šumperk
* Loučná pod Klínovcem, urbo en distrikto Chomutov

* Loučná (Hrádek nad Nisou), parto de municipo Hrádek nad Nisou en distrikto Liberec
* Loučná (Jindřichovice), domaro, konsisto de municipo Jindřichovice en distrikto Sokolov
* Loučná (Višňová), parto de municipo Višňová en distrikto Liberec
* Loučná (Lom), parto de urbo Lom en distrikto Most
* Loučná (Loučná pod Klínovcem), parto de urbo Loučná pod Klínovcem en distrikto Chomutov
* Loučná Hora, parto de municipo Smidary en distrikto Hradec Králové
* Loučná nad Nisou, parto de municipo Janov nad Nisou en distrikto Jablonec nad Nisou

* Loučná (rivero) – rivero en orienta Bohemio
* Loučná (Ercmontaro, 1019 m) – monto en Ercmontaro en distrikto Chomutov
* Loučná (Ercmontaro, 956 m) – monto en Ercmontaro en distrikto Most
Oranĝecŝultra agelajo

La **Oranĝecŝultra agelajo** (***Agelaius humeralis***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.

## Teritorio 
Ĝi troviĝas en plej parto de Kubo ĉefe en rifoj de la nordo kaj de la sudo, kaj iomete en la insulo Hispaniolo, iom en Dominika Respubliko, kaj norda Haitio, kaj eĉ en Usono. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj malfermaj areoj de sekaj arbustaroj, marĉoj, paŝtejoj, farmoj, arbarbordoj kaj tre degraditaj iamaj praarbaroj.

## Aspekto 
Ĝi estas 20 cm longa (ino pli malgranda) kaj **tute nigra kun pintakra konusforma beko kaj brunecflavaj, oranĝecaj al kremokoloraj ŝultromakuloj** kiuj estas pli malgrandaj ĉe inoj kaj kiuj nomigas la specion. *Agelaius* en greka signifas “gregema”, *humeralis* en latina signifas “de la ŝultro”, pro la ŝultromakuloj. Nematurulo estas senbrile nigra kaj kun ŝultromakuloj pli malgrandaj kaj senbrilaj. La okuloj estas malhelbrunaj kaj la beko kaj kruroj estas nigraj.

## Subspecioj 
* *A. h. humeralis* (Vigors, 1827) de la insuloj de Kubo kaj Hispaniolo
* *A. h. scopulus* (Garrido, 1967) de Cayo Cantiles en la arkipelago de la Kanareoj.

## Kutimaro 
Ĝi estas tre sociaj kaj gregemaj kaj manĝas grenon, semojn kaj insektojn krom nektaron. Ili manĝas en aroj, foje tre grandaj, kiam manĝo abundas, kiel ekzemple ĉe fruktodonaj rizkampoj.

La reprodukta sezono estas el aprilo al aŭgusto, inter densa branĉaro de arboj, sur palmoj aŭ bromeliaceaj epifitoj. Konstruas neston tasforman, el pajloj, fibroj, haroj kaj plumoj. La ovaro estas de tri aŭ kvar ovoj kiuj estas blankaverdecaj kun kelkaj brunaj makuletoj, ĉefe en la dika parto. La ovoj estas 3,3 por 1,7 cm.

## Referencoj 
* 
* García, F. (1987). Las Aves de Cuba. Especies endémicas. Subespecies endémicas. Tomos I y II. Editorial Gente Nueva, La Habana. 207 pp.
* Garrido, O. H.; Kirkconnell, A. (2000). Birds of Cuba. Helm Field Guides, Londres. 253 pp.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Flavkapuĉa agelajo

La **Flavkapuĉa agelajo** (*Chrysomus icterocephalus* aŭ *Agelaius icterocephalus*) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.

Ĝi troviĝas en areoj de herbejoj kaj arbustaro ĉe akvo en norda Sudameriko, kaj estas ĝenerale tre komuna.

## Aspekto 
Estas kazo de seksa dimorfismo, kaj ambaŭ seksoj similas al respektivaj seksoj de la pli granda Flavkapa trupialo de Nordameriko, kvankam la masklo de la Flavkapuĉa agelajo ne havas blankon en flugiloj. La masklo estas iom pli granda ol la ino, kiu estas nur 16,5 cm longa, dum masklo 18 cm. Estas ankaŭ varioj en plumarkoloro. Masklo estas **tute nigra kun flava kapuĉo** (kapo, kolo kaj supra brusto), kio nomigas la specion kaj en la komuna nomo kaj en la latina scienca nomo kie *icterocephalus* estas kunmetaĵo de du radikoj el la antikva greka signife respektive “flava” kaj “kapo”. Li havas ankaŭ nigran bridon ĉirkaŭ bekobazo al la okulo. Ino estas olivecbruna kun palflavaj ĉirkaŭokulo kaj gorĝo. La vizaĝo estas flavecbruneca kaj senbrila. La resto de la plumaro, en subaj partoj, estas olivecflava iom pli malhela ventre.

La kanto de tiu specio estas komplika, per grinĉa malmuzikeca tono “tuunk, tuuguizz...”, kies unua noto estas febla, dua forta kaj aspra aŭ foje sekve de mallonga kaj muzikeca titidli, dididudii descenda kaj ascenda.

## Subspecioj 
Oni agnoskis du subspeciojn kiuj estas la jenaj:
* *C. i. bogotensis* (Chapman, 1914)
* *C. i. icterocephalus* (Linnaeus, 1766)

## Distribuado 
La Flavkapuĉa agelajo troviĝas en norda Brazilo, nordorienta Peruo (Perua Amazonio), Gujanoj, norda Venezuelo, norda Kolombio kaj Trinidado kaj Tobago.

## Habitato 
La Flavkapuĉa agelajo loĝas en marĉoj kaj rizkampoj kun herboj, sed manĝas ofte en najbaraj terkultivejoj. For de la reprodukta sezono, oni vidas ĝin same en terkulturejoj, paŝtejoj kaj marĉoj.

## Reproduktado 
Tiu specio estas gregema eĉ dum la reprodukta sezono, kiu ege varias laŭ la regionoj. Ili videblas ofte en malgrandaj aroj de 6 al 8 individuoj. La nesto, konstruita de la masklo, estas farata kiel tasformo de vegetala materialo kia folioj kaj akvoherboj, fiksata al tigoj de plantoj (junkoj, kanoj kaj kareksoj) ĉirkaŭ 50 cm super akvonivelo. Post la nestokonstruo la masklo allogas la inon tien. La ovaro estas de 2 al 3 helbluaj ovoj. Post la ovodemeto, li ripetas ceremonion por alia ino. La Flavkapuĉa agelajo estas teritoriema kaj la masklo estas poliginia. Unu masklo povas seksumadi kun **ĝis kvin inoj** por kiuj li konstruas po unu neston. La ino responsas de kovrado de la interno de la nesto antaŭ ovodemeti.

La Flavkapuĉa agelajo estas ofte gastiganto de la Brila molotro.

## Bildaro 

Dosiero:Yellow Hooded Blackbird 002.jpg|Masklo
Chrysomus icterocephalus (Monjita pantanear) - Macho (14459828458).jpg|

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Chrysomus icterocephalus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Kategorio:Birdoj de Kolombio
Kategorio:Birdoj de Venezuelo
Flavaflugila agelajo

La **Flavaflugila agelajo** (***Agelaius thilius***) estas specio de birdo de la familio de Ikteredoj kaj genro de Agelajoj kiu enhavas nigrecajn speciojn kiuj havas kolorajn markojn en kapo aŭ ŝultroj.

Ĝi troviĝas en Argentino, Bolivio, Brazilo, Ĉilio, Paragvajo, Peruo kaj Urugvajo. Ties natura habitato estas marĉoj, intertajdaj marĉejoj kaj paŝtejoj ĝis la bordo de humidaj arbaroj. Kareksoj kaj junkejoj estas preferataj vegetalaj aroj. Kutime videblas ĉirkaŭ 800 m.s.m.

En Ĉilio ricevas la nomon de “trile”, kion kelkaj uzas por rilati al la etimologia origino de la hispanlingva nomo de la lando nome [ĉIle] kune kun nomo de rivero, kiun ĉiukaze estus alportintaj indiĝenoj sendita de inkaoj antaŭ la alveno de la hispanoj.

Tiu specio manĝas ĉefe insektojn (ĉefe koleopterojn kaj nur duarange lepidopterojn), araneojn kaj aliajn malgrandajn artropodojn, sed ankaŭ semojn kaj alian vegetalan materialon, kiam tiuj disponeblas (ĉefe somere kaj aŭtune).

Ĝi estas gregema specio kiu formas aron la tutan jaron (pli malgrandajn -6 al 10 individuoj- por manĝado) kaj pariĝas nur por la reprodukta sezono.

Tiu specio estas kazo de klara seksa duformismo, nome la masklo estas ĝenerale **nigra kun tre rimarkinda flavaj markoj en ŝultroj**, ege kontrastaj sur la nigra fono de flugiloj. La ino ne havas nigran koloron sed anstataŭe estas bruneca supre kaj ne havas flavajn markojn.

## Bibliografio 
* BirdLife International 2004.
* *The Birds of Chile*, Braulio Arayo kaj Chester, Sharon, Latour, Santiago, Chile, 1993, ISBN 956-7309-01-9
* *Birds of the World: a Checklist*, James F. Clements, Cornell University Press, 2000, ISBN 0-934797-16-1, pp 880.
* Jaramillo, Álvaro http://www.birdsofchile.com/updates.htm Updated Information - Birds of Chile, konsultita la 29an de januaro 2008.
* Lepage, Denis http://www.bsc-eoc.org/avibase/avibase.jsp?region=cl&pg=checklist&list=clements , *Checklist of birds of Chile*, en *Bird Checklists of the World*, Avibase, konsultita la 26an de aprilo 2007.
* *South American Checklist Committee*, 2008, http://www.museum.lsu.edu/~Remsen/SACCCountryLists.html *Species lists of birds for South American countries and territories*, konsultita la 29an de januaro 2008.
* 1999-2008 http://www.avesdechile.cl/ *Aves de Chile*, 29a de januaro 2008.
* *Annotated Checklist of the Birds of Chile*, Manuel Marin, 2004, Ediciones Lynx, ISBN 978-84-87334-59-7.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Agelasticus thilius . 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 25an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Ikteredoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Bezděkov

**Bezděkov** estas nomo por pluraj setlejoj:

* Bezděkov (distrikto Pardubice)
*Bezděkov (distrikto Rokycany)
*Bezděkov (distrikto Klatovy)
*Bezděkov (distrikto Havlíčkův Brod)

La nomo Bezděkov aperas ankaŭ en jenaj setlejoj:
* Bezděkov u Úsova
* Bezděkov (Bor)
* Bezděkov (Bouzov)
* Bezděkov (Hradiště)
* Bezděkov (Loket) – parto de municipo Loket en distrikto Benešov
* Bezděkov (Nadějkov) – parto de municipo Nadějkov en distrikto Tábor
* Bezděkov (Toužim) – parto de urbo Toužim en distrikto Karlovy Vary
* Bezděkov (Třemešné) – parto de municipo Třemešné en distrikto Tachov
* Bezděkov (Švihov) – parto de urbo Švihov en distrikto Klatovy
* Bezděkov (Vranov) – parto de municipo Vranov en distrikto Benešov
* Bezděkov (Žatec) – parto de urbo Žatec en distrikto Louny
Kuklov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Senica. Pri domaro en distrikto Český Krumlov, parto de municipo Brloh, temas artikolo Kuklov (Brloh).*
**Kuklov,** germane **Kuchelhof,** hungare **Kukló** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330px|Kuklov situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Kuklov

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 19km²
* Supermara alteco: 160 m
* Loĝantaro: 807 en 2006
* Poŝtkodo: 908 78
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Kuklov situas sur ebenaĵo laŭ traira flankovojo, laŭ fervojo Kúty (vilaĝo)-Senica. La lasta urbo troviĝas je 25&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1388. En 1828 vivis tie 1704 vilaĝanoj en 238 domoj. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Kukló 1285 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Pozsony, al distrikto de Malacka, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kuklov 762 homoj, (735 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika klasikisma preĝejo omaĝe al Stefano la 1-a (Hungario) el la 18-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kuklov en mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Zdechovice

**Zdechovice** povas situi en:

* Zdechovice (distrikto Pardubice) - municipo en distrikto Pardubice
*Zdechovice (distrikto Hradec Králové) - municipo en distrikto Hradec Králové
Hamry

**Hamry** estas nomo por pluraj setlejoj:

* Hamry (distrikto Chrudim) - municipo en distrikto Chrudim
* Hamry (distrikto Klatovy) - municipo en distrikto Klatovy
* Hamry nad Sázavou, municipo en distrikto Žďár nad Sázavou
* Kryštofovy Hamry, municipo en distrikto Chomutov
* Nové Hamry, municipo en distrikto Karlovy Vary
* Staré Hamry, municipo en distrikto Frýdek-Místek
* Velké Hamry, municipo en distrikto Jablonec nad Nisou

;partoj de municipoj:
* České Hamry (Vejprty), parto de urbo Vejprty en distrikto Chomutov
* České Hamry (Strážov), parto de municipo Strážov en distrikto Klatovy
* Hamry (Hradec), parto de municipo Hradec en distrikto Havlíčkův Brod
* Hamry (Bystré), parto de municipo Bystré en distrikto Svitavy
* Hamry (Plumlov), parto de municipo Plumlov en distrikto Prostějov
* Svobodné Hamry, parto de municipo Vysočina en distrikto Chrudim
Lužany

**Lužany** povas situi en Ĉeĥio:

* Lužany (distrikto Plzeň-sudo) - municipo en distrikto Plzeň-sudo
* Lužany (distrikto Hradec Králové) - municipo en distrikto Hradec Králové
* Lužany (distrikto Jičín) - municipo en distrikto Jičín

**Lužany** povas situi en Slovakio:

* Lužany (distrikto Topoľčany) - municipo en distrikto Topoľčany
Osuské

**Osuské,** hungare **Aszós** [asOŝ] estas unuigita, malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica. Ĝis 1898 la oficiala loknomo estis **Oszuszkó**.
eta|dekstra|330px|Osuské situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Osuské

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 12 km²
* Supermara alteco: 218 m
* Loĝantaro: 627 en 2001
* Poŝtkodo:
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Osuské situas laŭ traira flankovojo (ĉefvojo preteriras), laŭ fervojo Jablonica-Brezová pod Bradlom. Senica troviĝas je 12&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1262 en formo *"Ozus"*. Baldaŭe 2 vilaĝoj formiĝis, kiuj unuiĝis: *Jókőoszuszka* kaj *Korlátkőoszuszka*. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Aszós 828 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Osuské 627 homoj, (598 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika renesanca preĝejo omaĝe al Ĉiuj Sanktuloj de 1631, baldaŭe barokigita
* romkatolika kapelo omaĝe al Sankta Bartolomeo de 1738
* protektata tilio

## Eksteraj ligiloj 
* Osuské sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara kaj slovaka Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Kúty

**Kúty** [kUti], germane **Kutti,** hungare **Jókút** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica. Ĝis 1899 la hungaroj uzis la germanan loknomon.
eta|dekstra|330px|Kúty situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300px|Preĝejo de Kúty

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 27km²
* Supermara alteco: 156 m
* Loĝantaro: 4136 en 2001
* Poŝtkodo: 908 01
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Geografio 
Kúty situas sur ebenaĵo, laŭ rojo (Morava preterfluas, kie estas la ĉeĥa landlimo), laŭ ĉefvojo Bratislavo-Holíč, aŭtovojo Bratislavo-Ĉeĥio preteriras, fervojoj trafikas al Holíč, Ĉeĥio, Bratislavo kaj Šaštín-Stráže. Senica troviĝas je 27&nbsp;km-oj.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1468 en formo *"Kuth"*. En 1645 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Jókút 2785 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Skalica, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Kúty 4136 homoj, (4011 slovakoj, 56 ciganoj, 52 ĉeĥoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika baroka preĝejo omaĝe al Sankta Jozefo de 1726, turo alkonstruiĝis en 1841.

## Famuloj 
En la vilaĝo mortis slovaka pastro Andrej Ľudovít Radlinský.

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Kostelec u Heřmanova Městce

**Kostelec u Heřmanova Městce** estas municipo, ĝi situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en valo de la rivereto Podolský, en submontara pejzaĝo 3&nbsp;km sude de la urbo Heřmanův Městec. Vivas ĉi tie  ().

## Historio
Vilaĝo Kostelec u Heřmanova Městce estas en historiaj dokumentoj unue menciita en la jaro 1257 sub nomo Costel.

## Loĝantaro
## Partoj de municipo 
* **Kostelec u Heřmanova Městce**
* Tasovice

## Vidindaĵoj 
### Preĝejo 
Ĉi tiea preĝejo de Sanktaj Petro kaj Paŭlo estas ĉirkaŭigita per defendaj remparoj kaj fosaĵoj, ĉar en la 13-a jarcento ĉi tie staris ankaŭ fortikaĵeto. Sur orienta flanko, kie la lokal-ejo ne estas protektata per naturaj bariloj, estas la remparoj du- aŭ tri-obligitaj. Sur la suda flanko estis eble triangula antaŭburgo. Per fosaj esploroj oni trovis romanikajn arĥitekturaĵojn, nun deponitaj en distrikta muzeo en Chrudim. La preĝejo, en la jaro 1350 memorigata kiel la paroĥa, estis en la jaro 1898 regotigita de arĥitekto Schmoranz. Apud la preĝejo estas ankaŭ malgranda baroka kadavrejo.
En la presbiterejo estas survanda fresko, kiu bildigas 9 kavaliroj, sinjoroj el Mrdice, kiuj per preĝado penas akiri absolvon pro sia peka vivo, en kiu ili terorigis la servutulojn. Tiu ĉi fresko devenas el la 16-a jarcento, sed sub ĝi estas kaŝitaj ankoraŭ pli malnovaj pentraĵoj.

### Empira domo 
Domo n-ro 27 havas empire ornamitan frontonon el la komenco de 19-a jarcento.

### Fervoja linio 
Tra Kostelec u Heřmanova Městce gvidas fervoja linio el Přelouč kaj Heřmanův Městec al Prachovice. Iam estis apud vilaĝparto de Kostelec, domaro Tasovice, komutilejo, miniatura fervojnodo, kiun priservadis mem la lokomotivestroj, kiu ebligadis veturon al Vápenný Podol aŭ Prachovice. La malrapida vapormova fervojo veturanta inter montetoj kaj ofte haltanta por en ĝermo estingi de ĝi kaŭzitajn arbarajn kaj kampajn incendiojn, estis vere romantika. Nuntempe veturas motortrajnoj nur al Prachovice, linio al Vápenný podol estis nuligita.

### Ŝakta kalkforno 
Ŝakta kalkforno el la jaro 1875 servis por kalcinado de kalko el kalkŝtono. Ĝi estis veturigata el minejo inter Vápenný Podol kaj Prachovice en la jaroj 1877 ĝis 1941.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Heřmanoměstecko  
* Paĝaro de biciklovojo  


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Prievaly

**Prievaly,** germane **Schandorf,** hungare **Sándorfa** [ŝAndorfa] estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Trnava, en Distrikto Senica.
eta|dekstra|330ra|Prievaly situas en la plej griza regiono
eta|dekstra|300ra|Panoramo de Prievaly
300ra|eta|Preĝejo de Prievaly

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 15 km²
* Supermara alteco: 245 m
* Loĝantaro: 918 en 2006
* Poŝtkodo: 906 34
* Aŭtokodo: SE
* Telefonprefikso: 034

## Situo 
Prievaly situas laŭ rojo, laŭ traira flankovojo, sub monto 480 m-ojn alta. Senica troviĝas je 20&nbsp;km-oj.

## Historio 
La unua skriba mencio okazis pri la vilaĝo en 1439 en formoj *"Svancendorf"* kaj *"Zenthgwrgh"*. Dum la mezepoko la vilaĝo havis la rangon kampurbo, ĉar tie estis komerca vojo inter Prago-Buda. En 1895 incendio okazis. En 1910 laŭ la popolnombrado loĝis en Sándorfa 992 homoj, (plejparte slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Nyitra (reĝa departemento), al distrikto de Szenice, poste al Ĉeĥoslovaka respubliko, dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 2001 vivis en Prievaly 878 homoj, (865 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Sankta Mikaelo de 1714, en 1988 renoviĝis
* romkatolika kapelo omaĝe al Dipatrino (Sepdolora) de 1820
* skulptaĵoj pri Johano Nepomuka, Sankta Floriano kaj Sankta Vendelo
* akvorezervujo

## Eksteraj ligiloj 
* Prievaly sur mapo de Slovakio

## Fontoj 
* Hungara kaj slovaka Vikipedioj

Kategorio:Municipoj en distrikto Senica
Mona

eta|dekstra|250px|Situo de la Insulo de Mona en la arkipelago de Porto-Riko.
eta|293px|maldekstra|Konstruaĵoj ĉe *Playa Pájaros* (Birda Strando) en suda marbordo
**Mona** (en hispana **Isla de la Mona** (Insulo de la Simiino) estas la tria plej granda insulo de la arkipelago de Porto-Riko, post la ĉefa insulo de Porto-Riko kaj Vieques. Ĝi estas la plej granda de tri insuloj situaj en la Mona Markolo, inter la Dominika Respubliko kaj Porto-Riko, dum la aliaj estas insuloj Monito kaj Desecheo. Ĝi estas ĉirkaŭ 11&nbsp;km longa por 7&nbsp;km larĝa, kaj kuŝas je 66&nbsp;km okcidente de Porto-Riko, el kiu ĝi estas administre parto. La origina nomo donita al la insuloj de Tainoj estas Amona, kio signifas "kio mezas", alude al la veturo inter la insuloj de Porto-Riko kaj Hispaniolo. Ĝi estas unu el la du insuloj kiuj formas la departemento de Isla de Mona e Islote Monito de Mayagüez (Porto-Riko).

Kategorio:Insuloj en Porto-Riko
Monito

eta|dekstra|250px|Insulo Monito el ŝipo
**Monito** (Simieto en hispana) estas neloĝata insulo ĉirkaŭ 5 kilometrojn nordokcidenten de la multe pli granda insulo Mona. *Monito* estas maskuleno kaj diminutivo de *Mona* en la hispana. Ĝi estas unu el tri insuloj de la Mona Markolo, kaj parto de la departemento (barrio) *Isla de Mona e Islote Monito*, subdivido de la municipo de Mayagüez, Porto-Riko. Ĝi estas neatingebla el maro, malfruktodona, atingas 65 m alte, kaj estas 0.147 km² laŭ areo.

Kategorio:Insuloj en Porto-Riko
339 Dorothea

'*339 *Dorothea'''* estas mezgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ano de la Eosa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la .

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de "*Dorothea''" honore al la usona astronomino Dorothea Klumpke (1861–1942).

Vidu ankaŭ: 1040 Klumpkea.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
340 Eduarda

'*340 *Eduarda'''* estas mezgranda hela asteroido de la ĉefa asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la germana astronomo Max Wolf, elde la Nacia Observatorio de Hejdelbergo - Königstuhl la 25-an de septembro 1892.

## Nomo 
Ĝi estis nomita honore al la bankisto kaj amatora astronomo Heinrich Eduard von Lade. La antaŭnomo "Eduard" estis inigita en "*Eduarda''", por respekti la tradicion de doni virinajn latineskajn nomojn al la asteroidoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Max Wolf
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1892
Militŝipbazo Roosevelt Roads

dekstra|300px|eta|Militŝipbazo Roosevelt Roads vidata el aero.

La **Militŝipbazo Roosevelt Roads** estas iama Usona Mararmea aerbazo en la urbo de Ceiba (Porto-Riko). La loko estas nun sidejo de Flughaveno José Aponte de la Torre, publika flughaveno. Inter la Unua kaj la Dua Mondmilitoj la armeaŭtoritatoj de Usono planis starigi en la areo bazon por aviadiloj. Finfine la bazo estis inaŭgurita en 1944 kaj de tiam ĝi estis fonto de laborpostenoj por la areo. Dum la jaroj ĝi suferis multajn ŝanĝojn kaj en 1957 ĝi iĝis Militŝipbazo.

Je la fino de la 20a jarcento multaj protestoj okazis en la tuta lando kontraŭ la usonaj militbazoj, foje pro mortoj kaj plialtigo de kazoj de kancero. En 2005 la loko iĝis publika flughaveno.

## Eksteraj ligiloj 
* GlobalSecurity.org profilo
* the Oficiala retejo de Roosevelt Roads 
* *Colliers International* 
* Vendoretejo de Roosevelt Roads 

Kategorio:Usona Mararmeo
Kategorio:Porto-Riko
Lares (Porto-Riko)

**Lares** estas malgranda montara municipo de Porto-Riko en centrokcidenta areo situa norde de Maricao kaj Yauco; sude de Camuy, oriente de San Sebastián kaj Las Marias; kaj okcidente de Hatillo, Utuado kaj Adjuntas. 

Ĝi estas urbo ornamita de preĝejoj de la stilo de hispana erao kaj malgrandaj urbaj vendejoj. Lares estas alloga areo ĉirkaŭ 1.5 horoj el ĉefurbo San-Juano (Porto-Riko) per aŭto.

Lares havas alian kialon por famo: insurekcio de 1868 estis grava por la lukto por sendependiĝo de Porto-Riko disde Hispanio. Tiu movado estis konata kiel *Grito de Lares* (laŭ litere *La Krio de Lares*, aŭ Laresa Insurekcio), tuje malaperis, kaj faris de Lares lokon por la plej mallongdaŭra iam ajn respubliko. Nuntempe la flago de Lares estas simbolo por la portorikanoj kiuj celas sendependiĝon disde Usono.

Kategorio:Urboj de Porto-Riko
Caja de Muertos (Porto-Riko)

eta|dekstra|250px|Plaĝo de Caja de Muertos
**Isla de Caja de Muertos** en hispana, insulo de Mortintujo aŭ Ĉerko, estas neloĝata insulo ĉe la suda marbordo de Porto-Riko. La insulo estas protektata kiel *Naturrezervejo Caja de Muertos*, naturrezervejo, ĉefe pro la trapaso de indiĝenaj testudoj. Ofte videblas marŝantoj kaj banantoj en la insulo, kiun oni povas atingi per pramo el la sektoro La Guancha de Ponce Playa.

Caja de Muertos situas je 8.4 km sude de la ĉeftero de Porto-Riko kaj estas parto de la submunicipo de Playa.

La insulo estas 2.75 km longa nordoriente-sudokcidente, kaj ĝis 860 m larĝa (560 m averaĝe). Ĝi havas areon de 1.54 km².

Kategorio:Insuloj en Porto-Riko
Nacia Naturrezervejo Cabo Rojo

eta|dekstra|500px|Koralrifa Ekosistemo de Porto-Riko; en plej sudokcidenta pinto de la insulo estas Cabo Rojo
**Nacia Naturrezervejo Cabo Rojo** (aŭ Ruĝa Kabo) situas en plej sudokcidenta pinto de Porto-Riko en la municipo Cabo Rojo. Ĝi estis starigita en 1974, kiam parto de la tero estis ricevita de Central Intelligence Agency. La rezervejo de 7,43 km² estas grava rifuĝeja habitato por multaj indiĝenaj birdospecioj inklude la endanĝeritan specion Flavŝultra agelajo konata ankaŭ kiel *La Mariquita de Puerto Rico* aŭ *Capitán* (Kapitano). Multaj birdoj ripozas aŭ rifuĝiĝas tie dum migrado inter Norda kaj Sudameriko.

Kategorio:Geografio de Porto-Riko
Kategorio:Mediprotektado
Kategorio:Naturaj lokoj en Karibio