open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Borotín (distrikto Tábor)

eta|maldekstra|250px|Starý Zámek en Borotín
**Borotín** estas kampurbo kaj ruinoj de burgo en Ĉeĥio situanta 11&nbsp;km nordokcidente de distrikta urbo Tábor. Vivas ĉi tie  ().

## Burgo 
Devenaj posedantoj de la burgo el la 1-a duono de la 14-a jarcento estis sinjoroj el Landštejn, kiuj vendis ĝin en la jaro 1446 al Jan Malovec el Pacov. De Malovecidoj aĉetis ĝin en la jaro 1613 Kryštof Vojkovský el Milhostice. Kiel venĝo pro ĉeesto de liaj tri filoj en nobelara ribelo imperiestraj soldatoj forbruligis la burgon en la jaro 1618. Kiel konfiskaĵo aĉetis la sinjorujon Polyxena z Lobkovic kaj la sidejon ŝi aligis eĉ kun la ĉirkaŭaj vilaĝoj al senjorujo de Lobkovice. Sed la burgo jam ne estis renovigita kaj rapide ĝi mizeriĝis. La ruino, nomata Starý Zámek (*Malnova Kastelo*), situas sur malgranda monteto ĉe rando de sekaj herbejoj. Fiŝlago kreis eĉ tiam naturan ŝirmon de la burgo kaj ĝis hodiaŭ estas videbla en rokon hakita fosaĵo ŝirmanta alireblajn lokojn.

## Loĝantaro 
## Partoj de kampurbo 
* **Borotín**
* Boratkov
* Hatov
* Chomoutova Lhota
* Kamenná Lhota
* Libenice
* Nový Kostelec
* Pejšova Lhota
* Pikov
* Předbojov
* Sychrov

## Vidu ankaŭ
* Sidonie Nádherná

## Pluaj fotoj

Borotín - kostel Nanebevstoupení Páně (3).jpg|Borotín
Borotín - náměstí s radnicí čp. 57.jpg|Borotín
Borotín - čp. 3 s pamětní deskou Jana Evangelisty Kypty, v pozadí čp. 2.jpg|Borotín
Borotín obecní úřad 1.jpg|Borotín


Kategorio:Kampurboj en distrikto Tábor
Kategorio:Municipoj en distrikto Tábor
Kategorio:Kampurboj en Bohemio
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Kokořín (burgo)

eta|250px|maldekstra|Burgo Kokořín

**Kokořín** estas burgo situanta en la samnomata vilaĝo - Kokořín, 11 km norde de distrikta urbo Mělník. Laŭ la nomo de burgo la tuta protektita regiono nomiĝas Kokořínsko.

La burgo estiĝis komence de la 14-a jarcento dum Hynek Berka el Dubé. Post dezertigo dum husanaj militoj ĝi estis renovigita pro fervoro de familio el Klinštejn, kiu donis al ĝi malfrue gotikan aspekton. Sed pri ties sorto decidis ordono de Ferdinando la 2-a, kiu timante, por ke la burgo ne fariĝu apogpunkto de malamikoj de la imperiestra potenco, igis la sidejon ruinigi. Nur en la jaro 1894 aĉetis la burgon burĝo Václav Špaček el Starburk. Dum alikonstruoj el la jaroj 1911 – 1918 la burgo akiris hodiaŭan aspekton.

Per formo de remparo la simpla dispono de la burgo rememorigas ŝipon, kies masto kreas 38 m alta turo kaj la alian dominaĵon palaco. Tiuj ĉi partoj de la burgo prezentas du bazajn funkciojn: loĝigan kaj defendan.

La burgo estas publike alirebla.

En la vilaĝo staradis foje burgaro, kies partoj estas konsiderataj grejskavernoj nomataj Staráky en eksa kastela parko. Baroka kastelo estas en aspekto el la jaro 1800.

Kategorio:Kokořín
Kategorio:Burgoj en distrikto Mělník
Kategorio:Burgoj en Ralska montetaro
Kategorio:Konstruaĵoj en distrikto Mělník
Kategorio:Novgotikaj konstruaĵoj en Ĉeĥio
Kategorio:PPR Kokořínsko – Regiono de Mácha
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en Mezbohemia regiono
Moraviasileziaj Beskidoj

eta|maldekstra|250px|Kabano Skalka somere
eta|maldekstra|250px|Kabano Skalka vintre
**Moraviasileziaj Beskidoj** estas parto de montaro Beskydy en norda Moravio de Ĉeĥio.

Moraviasileziaj Beskidoj kiel la plej alta montaro-parto de montaro Beskydy efikas kiel grandegaj remparoj super cisbeskida montetarregiono. Sur norda parto ili leviĝas ĝis la plej grandaj altecoj de Beskydy, sur suda flanko ili malrapide sinkas el montopintoj sur teritorion de Slovakio ĝis valo de Kysuce, kiu apartigas ilin de Javorníky. Sur oriento ili estas finitaj per abrupta deklivo ĝis Jablunkova sulko kaj sur sudokcidento ili sinkas en Rožnovská brázda-on. Nordoriente borderas ilin Třinecká brázda kaj nordokcidente Frenštátská brázda. Rivero Ostravice apartigas ilin per sia valo je du bazajn tutaĵojn - Lysá hora-montetarregiono oriente kaj Radhošť-montertarregiono okcidente. Sur la teritorio troviĝas Protektita pejzaĝa regiono Beskidoj.

## Vidu ankaŭ 
*Beskidoj
*Sileziaj Beskidoj
*Subbeskida montetaro


Kategorio:Geografio de Moraviasilezia regiono
Kategorio:Montaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Geografio de distrikto Frýdek-Místek
Burgo

eta|250ra|Turégano, Hispanio
eta|250ra|La burgo Eltz, unu el la plej famaj de Germanio
**Burgo** aŭ ankaŭ **kastelo** estas fortikigita konstruaĵo aŭ konstruensemblo, kies koheraj eksteraj muroj leviĝas super la ĉirkaŭanta tereno kaj kiu ekestis antaŭ aŭ dum la mezepoko. Plej ofte ĝi servis kiel sidejo de nobeloj aŭ reĝoj. Krom defendon en konfliktoj la burgoj ebligis al ili ankaŭ firmigi sian potencon, observi kaj kontroli la ĉirkaŭaĵon kaj trafikajn vojojn.

Ekzistis ankaŭ burgoj kiuj funkciis kiel rifuĝejo por la ĉirkaŭanta loĝantaro, kiuj protektis templon, preĝejon ktp.

Al la burgoj ne apartenas malgrandaj izole situantaj defendejoj kaj la novepokaj fortikaĵoj, ofte mallevitaj sub la nivelon de la tereno.

## Elementoj 
Burgmuro estas la fortikaĵo de burgo. La ringmuro (ankaŭ nomata *ĉefa muro* aŭ *ĉirkaŭmuro*) estas defendmuro, kiu ĉirkaŭas la internon de burgo aŭ de similaj fortikaĵoj.

## Diversaj tipoj de burgo 
La situo de burgo oni distingas montburgo, akvoburgo kaj aliaj.

## Lingva noto 
La vorto "kastelo" kovras ankaŭ la signifon de "burgo". Sed la vorto "burgo" havas pli mallarĝan signifon: "Burgo" ne uzeblas por ne-fortikigita luksa domo de nobeloj, sed "kastelo" jes. "Burgo" verŝajne enkondukiĝis por pli emfazi la fortikecon kaj malpli emfazi la nobelecon de la loĝantoj. Tamen pluraj aliaj lingvoj ne distingas inter la konceptoj "burgo" kaj "kastelo" (verŝajne ĉar mezepoke la fortikeco de konstruaĵo tre ofte koincidis kun la nobeleco de ĝiaj loĝantoj, kaj por la malmultaj esceptoj ne necesis disdividi la koncepton). Tial kelkaj esperantistoj dubas, ĉu la novradika vorto "burgo" vere necesas, kaj preferas nur uzi la vortojn "kastelo" kaj "fortikaĵo".

## Vidu ankaŭ 
* kastelo
* fortikaĵo
* fortreso
* Doganburgo
* Deklivburgo
* Burgo el sablo
* Burgenland
* Kastelo de Versajlo
* Gravensteen (Gent)
* Kastelo de Léhon (Bretonio)
* Freudenstein (Freiberg)
* regna burgo Cochem
* burgo Arras
* burgo Eltz

Kategorio:Elementoj de militarkitekturo

Kategorio:Konstruaĵoj
Esperanto-movado en Kubo

**Esperanto en Kubo** aperis en la komenco de la 20-a jarcento. Pri tiu epoko vidu artikolon Frua Kuba Esperanto-movado.

Post la jaro 1959 kaj la venko de la kastrisma revolucio Esperanto disvastiĝis. Sed nur en 1979 oni fondis la asocion KEA (Kuba Esperanto-Asocio), kiu aliĝis al UEA en 1983. Post tio oni eldonis librojn en Esperanto, ekfunkciis la radioelsendejo de Radio Havano Kubo kaj oni organizis Universalajn Kongresojn kaj IJK en 1990 kaj en 2010. Krome en 2004 okazis en Kubo la Tutamerika Kongreso de Esperanto.

## Referencoj 
* "Kubo kaj Esperanto", *Juna Amiko*, nº 3/2009 (126), paĝo 32.

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la Kuba Esperanto-movado 
*  *(blogaĵo pri la 6a Nacia Esperanto-kongreso en 2015)*

Kubo
Norda duonglobo

eta|300px|La norda duonglobo
La **norda hemisfero**, **norda duonsfero** aŭ **norda duonglobo** estas la duono de la surfaco de planedo (aŭ alia ĉiela korpo), kiu estas norde de la ekvatoro. Sur la tero, plimulto de la landoj kaj loĝantaro troviĝas en la norda hemisfero.

En la mezaj regionoj de la norda duonglobo de la planedo Tero, vintro daŭras de decembro ĝis februaro, kaj somero de junio ĝis aŭgusto. La perihelio de la tero (kiam la orbita movo de la tero estas plej rapida) okazas en januaro, tiel la nordduonglobaj vintroj emas esti pli mallongaj kaj mildaj ol vintroj en la suda duonglobo ĉe egalavaloraj latitudoj.

Regionoj norde de la Arkta cirklo vidas iujn tagojn dum la somero kiam la suno neniam malleviĝas, kaj tagojn dum la vintro kiam la suno neniam leviĝas.

## Vidu ankaŭ 
* Borealo
* Duonsfero
* Solstico
* Tropiko de Kankro
* Suda duonglobo
* Sezonoj
* Ekvinokso
Suda duonglobo

eta|300ra|La suda duonglobo
La **suda duonglobo** (**suda duonsfero** aŭ –malpli konsilebla en esperanta lingvo– '*suda *hemisfero''''') estas la duono de la surfaco de planedo (aŭ alia ĉiela korpo) kiu estas sude de la ekvatoro. Sur la tero la suda duonglobo enhavas malpli landojn kaj loĝantaron ol la nordo.

En la mezaj regionoj de la suda duonglobo, vintro daŭras de junio al aŭgusto, kaj somero de decembro al februaro. La perihelio de la tero (kiam la orbita movo de la tero estas plej rapida) okazas en januaro, tiel la sudduonglobaj vintroj emas esti plilongaj kaj malmildaj ol vintroj en la norda duonglobo ĉe egalavaloraj latitudoj.

Regionoj suda de la Antarkta cirklo vidas iujn tagojn dum la somero kiam la suno neniam malleviĝas, kaj tagojn dum la vintro kiam la suno neniam leviĝas.

## Vidu ankaŭ 
* Aŭstralo
* Duonsfero
* Solstico
* Tropiko de Kaprikorno
* Suda Kruco (konstelacio)
* Suda magneta poluso
* Norda duonglobo
* Sezonoj
* Ekvinokso
Novlatino (Courtonne)

**Novlatino** (**Neo-latine** aŭ **Neo-latin**) estas planlingvo proponita de E. Courtonne en 1875 Rouen, Nice 1885.

Bazita sur la modernaj latinidaj lingvoj, malgraŭ tio, la projekto ne estas sufiĉe internacia. Strange ĉiuj radikoj estas unusilabaj. La derivacio estas preskaŭ-natura sed regula, kaj formas familiojn de vortoj. La korelativoj estas radikaj kaj la kategorioj de vortoj estas neŝanĝeblaj.

Ĝi estis prezentata en 1885 al Scienca Societo de Nice, kiu sendis ĝin al ĉiuj konataj sciencaj societoj de latinidparolantaj landoj. Informis ĝian ricevon tri el ili: de Pau, Sens kaj Nimes. Oni proponis, tiam fari internacian kongreson de latinidparolantaj landoj por apogi ĝin, sed, nesurprize, tio ne okazis.
 
 
Ekzempleto: Tis ambsate un prem'qe m'at debat (Vi ambiciis premion kiu apartenas al mi).

## Bibliografio 
* Courtonne, Élie, *Langue internationale Neo-latine*. Rouen: Meterie, 1875, 208 pp.http://books.google.com/books?id=MOsIAAAAQAAJ&printsec=frontcover#v=onepage&q&f=falsehttps://archive.org/details/langueinternati00courgoog
* Courtonne, Élie, *Manuel populaire et abrégé de la langue Neo-latine usuelle*. Nice: 1885 (48 p.)
* А.Д.Дуличенко: Международные вспомогательные языки, 1990, paĝoj 103-104, kapvorto *Néo-Latine* 

La projekto ricevis la bibliotekan kodon 417.7 "1875” de Biblioteko Butler.

Kategorio:Planlingvoj
Edo Taddei

**Edo TADDEI** (1940-2002) estis fakdelegito de 1963, forpasis la 17-an de junio en Florenco (Italio). Talenta deklamisto, lastatempe li aktivis precipe en ERA kaj italigis KD-kurson pri Esperanto el Brazilo.
Enrico Mingo

**Enrico MINGO** (1915-2003) estis delegito dum 42 jaroj, mortis la 30-an de novembro 2003 en Napolo (Italio), malsaniĝinta je pneŭmonio.

Lerninte Esperanton en 1955, la naskita siciliano gvidis lokan grupon, la katedron de la Itala E-Instituto, kaj esperantigis interalie napolajn kanzonojn. Li estis ne nur honora membro de Itala E-Federacio (ekde 2002), sed kiel monarkisto ankaŭ "nobla gvardiano de Panteono" (la romia templo en Romo kie enestas la tomboj de kelkaj reĝoj de Italio - kaj, cetere, la tombo de Raffaello Sanzio) (laŭ Carlo Sarandrea).

M
M
M
Francesco Branchi

**Francesco BRANCHI** (1917-2004) estis esperantisto en Brescia (Italio). Li mortis la 30-an de novembro 2004. Li naskiĝis la 14-an de aprilo 1917, do la saman tagon, kiam mortis L. L. Zamenhof.

Kategorio:Italaj esperantistoj
Romolo Trivella

**Romolo TRIVELLA** naskiĝis en 1917,  mortis la 28-an de januaro 2003. Pli ol 70-jara li reentuziasmigis pri Esperanto, el kies originala poezio li tradukis multajn verkaĵojn en la italan, sed la tradukoj ankoraŭ atendas eldononton. Danke al lia helpo aperis la lernolibro **Esperanto rapide** de Nicolino Rossi en 2002.

T
T
T
Nguyên Minh Kinh

**NGUYEN Minh Kinh**, laŭ vjetnama alfabeto Nguyễn Minh Kính (nask. en 1914, mortis je la 17a de aŭgusto 2002 en Hanojo) estis vjetnama Esperanto-tradukisto kaj -vortaristo kaj Honora Membro de UEA.

Nguyễn estis kunfondinto de Vjetnama Pacdefenda Esperantista Asocio (VPEA) en 1956. De 1959 li estis dungito de la ŝtata "Fremdlingva Eldonejo" en Hanojo, en kiu li respondecis pri esperantigo de libroj kaj dokumentoj, precipe el la vjetnama aŭ franca. Li publikigis beletrajn tradukojn ĉe Fremdlingva Eldonejo en Hanojo, sed ankaŭ tradukis verkojn kun temoj ekonomiaj, politikaj, edukadaj, historiaj, kaj etnologiaj. En 1976 li emeritiĝis de sia posteno kiel profesia Esperanto-tradukisto ĉe la Fremdlingva Eldonejo, sed baldaŭ estis komisiita prizorgi la regulan tradukadon de la trimonata "Ilustrita Revuo Vjetnamio" (organo de la Ŝtata Informagentejo).

## Esperanto-vortaristo 
La kernon de sia vortaro Nguyen verkis jam en 1959. Post sia emeritiĝo en 1976 kaj ĉefe post 1990 li reprenis la laborojn. En 1999 fine aperis lia 1400-paĝa Granda vortaro vjetnam-Esperanta. Postmorte en 2004 aperis lia alidirekta "Vortaro Esperanto-vjetnama – Vort- kaj frazfarado" en du volumoj.
## Tradukoj
***La horloĝisto de Djen Bjen Fu**: (elektitaj vjetnamaj noveloj de la periodo1945 - 1964) / [trad. Ng. Minh Kinh kun la kunlab. de la esperantistoj de Hanoja Esp-Klubo]. - Hanoi: Fremdlingva Eld., 1971. - 413 p.

## Literaturo 
* **1999**: Memprezento de Nguyen en la antaŭparolo de lia vortaro vjetnama-esperanta, republikigita en Ipernity en 2009.

Kategorio:Vjetnamaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Eŭropa Ombudsmano

La **Eŭropa Ombudsmano** aŭ **Eŭropa Ombudo** - , , ,  - estas la ombudsmano de la Eŭropa Unio. Ĉi tiun personon elektas la Eŭropa Parlamento por la tempo de kvinjara oficperiodo, kun eblo reelekti.

La ofico estis kontraktita en la Traktato de Mastriĥto en 1992. La unua Eŭropa Ombudsmano estis Jacob Söderman el Finnlando, elektita en 1995. En 2003 ekoficis la greko Nikiforos Diamanduros (*Νικηφόρος Διαμαντούρος*). Ekde oktobro 2013 ĝis  februaro 2025 oficis la irlandanino Emily O'Reilly, la unua virina ombudo de la Eŭropa Unio, kaj momente oficas , ekde la .

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la Eŭropa Ombudsmano en ĉiuj oficialaj eŭropuniaj lingvoj

Kategorio:Instancoj de Eŭropa Unio
Kategorio:Ombudsmanoj
Eduardo Rodríguez

**Eduardo Rodríguez Veltzé** (n. 2-an de marto en 1956 en Cochabamba, Bolivio), bolivia juristo kaj politikisto, kaj antaŭa Prezidanto de Bolivio.

Li studis jursciencon ĉe la universitato de Cochabamba kaj fine diplomitiĝis en Harvard.

Li estis ekde 1999 prezidanto de la supera kortumo de Bolivio.

Post la repaŝo de prezidento Carlos Mesa, nomumis lin la bolivia parlamento (la 9-an de junio de 2005) al provizora prezidento de la lando.

## Eksteraj ligiloj 
* ABC (hispana)
* CNN-eventoj  

Kategorio:Boliviaj politikistoj
Kategorio:Prezidantoj de Bolivio
Saionji Masayuki

**SAIONJI Masayuki** (jen en Hepburn-latinliterigo, japane 西園寺正幸, en plene esperanta latinliterigo *Saionĝi Masajuki*, n. en 1943, m. la  2005) estis fakdelegito pri la Yumeiho-terapio en Tokio. Li famiĝis kiel ofta vizitanto de UK-oj, en kiuj li prelegis pri la Yumeiho-terapio kaj praktike demonstris ĝin. Li fondis Mondan Yumeiho-Societon, kiu fariĝis kunlaboranta faka asocio de UEA en 2001. D-ro Saionji verkis kaj eldonis en Esperanto plurajn librojn pri sia kuracmetodo. Esperanto multe helpis lin en la disvastigo de lia metodo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Yumeiho
* Masaĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Saionĝi Masajuki en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

Kategorio:Alternativa medicino
Kategorio:Japanaj esperantistoj
Kategorio:Kuracado
Kategorio:Masaĝo
Patrice Augustin Tonca

**Patrice Augustin TONCA** estis kameruna esperantisto. Li estis la prezidanto de la klubo Duala Esperanto-Ligo (DEL) kaj aktivulo ĉe Asocio pri Esperanto en Kameruno (AEK). Patrice Tonca mortis pro malsano en Douala la 26-an de novembro 2002.

Kategorio:Naskiĝjaro nekonata
Kategorio:Mortintoj en 2002
Kategorio:Kamerunanoj
Kategorio:Kamerunaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kameruno
Álvaro Cunhal

**Álvaro CUNHAL** (10-a de novembro de 1913, en Koimbro - 13-a de junio, 2005 en Lisbono) estis gvidanto de la Portugala Komunista Partio inter 1961 kaj 1992 kiel ĝenerala sekretario, poste prezidanto.

Álvaro Cunhal studis juron kaj kiel studento alpaŝis en 1931 la kontraŭleĝan komunistan partion dum diktaturo de Salazaro.

En 1949 oni juĝis lin je 20-jara mallibrejo. Li sukcesis en 1960 eskapi kun kelkaj komunistoj el la fifama Peniche-fortikaĵo. Poste li emigris kaj el Prago, Moskvo kaj Parizo direktis la PKP-on. Ĝi revenis en 1974, antaŭ 4 tagoj de la revolucio en Portugalion, li kaj la komunistoj preskaŭ akiris la potencon.

Li estis ĝismorta stalinisto, kiu rifuzis la eŭrokomunismon kaj ankoraŭ en 2000 alvokis al klasbatalo.

Cunhal tradukis dum la prizonaj jaroj al portugala lingvo la tragedion "Reĝo Lear" de Shakespeare. Lia prizona memorlibro aperis eĉ en Hungario sub kaŝnomo de Manuel Tiago. Li senvualigis sin nur antaŭ jardeko.

Kategorio:Eksaj katolikoj
Kategorio:Portugalaj politikistoj
Kategorio:Portugalaj komunistoj
Kategorio:Portugalaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Portugalaj malliberuloj
Kategorio:Portugalaj ateistoj
Kategorio:Portugalaj verkistoj
Kategorio:Portugalaj tradukistoj
Kategorio:Portugalaj ekzilitoj
Kategorio:Tradukistoj el la angla lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la portugala lingvo
Yang Yide

**Yang YIDE** (1918-2002) estis iama vicprezidanto de Liaoning-provinca Esperanto-Asocio (LEA), Ĉinio, kaj ano de la redakcia komitato de "Verda Stelo (revuo)", trimonata 48-paĝa organo de LEA, mortis la 6-an de oktobro en Shengyang. Li grave kontribuis al Esperanto-movado en Liaoning.

Yide
Mieczysław Mackiewicz

**Mieczysław MACKIEWICZ** (naskiĝis la ; mortis la ) estis pola esperantisto, matematikisto kaj filozofo de esperantismo, kreinto de Antikvaĵejo en Toruń (Pollando), Esperanto-instruisto kaj estro de PEA-filio en Toruń.

Mackiewicz, Mieczyslaw
Mackiewicz, Mieczyslaw
Mackiewicz, Mieczyslaw
Mackiewicz, Mieczyslaw
Aristóphio Andrade Alves

**Aristóphio ANDRADE ALVES** (naskiĝis en 1929, mortis la 20-an de aŭgusto 2002 en Maceioo, Brazilo) estis UEA-delegito (1995-2002). Li havis pli ol dek gefilojn al kiuj li instruis Esperanton. El lia gefiliaro, estas du gravaj aktivuloj en Brazila Esperanto-movado: Aristóphio Andrade Alves Filho  kaj Adelson Andrade Alves Sobrinho.

Tre afabla, religiema kaj gastigema homo, ĉiam malfermis sian malgrandan dometon al ĉiuj Esperantistoj kiuj vizitis Maceioon.

ANDRADE ALVES, Aristóphio
Amaro Pinangé Soares

**Amaro PINANGÉ SOARES** (naskiĝis en 1920 - mortis en la 17-a de januaro 2004) estis brazila esperantisto kaj vicdelegito en Recife (Brazilo) kaj fakdelegito pri presado, longtempa membro de Pernambuka Esperanto-Asocio kaj Brazila Esperanto-Ligo. La (emerita) presejestro instruis Esperanton kaj kelkjare prezidis la Pernambuka Esperanto-Asocio.

En 1952 li estis membro de organiza komisiono de la 13-a Brazila Kongreso de Esperanto. La 18-an de Junio 1987 estis elektita prezidanto de Pernambuka Esperanto-Asocio, por la oficperiodo 1987-1989. La 22-an de Aprilo 1989 li estis denove elektita kaj enoficialigita prezidanto de Pernambuka Esperanto-Asocio.

Laŭdire, li amis pasie Esperanton, kaj multfoje kisas respektplene la verdan standardon. En la lastaj jaroj de sia vivo, pro malsano, li ne partoprenas fizike de asocio, sed ĉiam monhelpas ĝin.

Kategorio:Brazilaj esperantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1920
Kategorio:Mortintoj en 2004
Wilhelm Theodor Oeste

**Wilhelm Theodor OESTE**, naskiĝis en Germanio en 1913, mortis la  en Sintra apud Lisbono (Portugalio) estis germana esperantisto kaj Esperanto-tradukisto.

En 1934, dum la 26-a Universala Kongreso de Esperanto en Stokholmo Oeste prelegis pri "Ĉu Esperanto estas vivanta lingvo?". 

En 1952, kiam Oeste vivis en Kolonjo, aperis lia german-lingva verko "*Esperanto - Mittler der Weltliteratur*" (Esperanto - perilo de la monda literaturo), per kiu li volis montri, ke Esperanto "vere estas viva kaj tre bela kreaĵo". Krom prezento de la gramatika strukturo de Esperanto la verko enhavas precipe tradukojn el la mondliteraturo de Homero ĝis Goethe kaj Ibsen.

De 1954 li estis membro de Universala Esperanto-Asocio (UEA), poste delegito. Li tradukis Esperanten la kompletan version de kanzonoj de Franz Schubert (*Lieder*) el la germana. Aliaj tradukoj estas el la angla, franca, hispana, sveda kaj islanda. Per gramatika studo li kunlaboris al Literatura Mondo. En la aĝo de emerito li transloĝiĝis al Portugalio, kie li mortis. 

## Vidu ankaŭ 
Tradukisto

Literatura tradukisto

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de kaj pri Wilhelm Theodor Oeste en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 
* Artikoloj  de kaj pri Wilhelm Theodor Oeste en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Naskiĝintoj en 1913
Kategorio:Mortintoj en 2002
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Alberto Solarz

**Alberto SOLARZ** (1917-2003) estis aktiva esperantisto en Venezuelo kaj Francio ekde 1935, delegito kaj vicdelegito, kunlaboranto de *Monato*, mortis en Parizo.

Kategorio:Venezuelaj esperantistoj
Kategorio:Francaj esperantistoj
Guillermo Alfredo Cook

**Guillermo Alfredo COOK** (1919-2002) estis vicdelegito (1989-97), delegito (1998), fakdelegito (1999-2001), mortis la 5-an de oktobro 2002 en Caracas (Venezuelo). Li estis Honora Membro de la Venezuela Esperanto-Asocio, Membro-Fondinto de la Kultura Fondaĵo Esperanto, tradukinto de *Kumeŭaŭa* al la hispana kaj la financanto de la unua eldono.

Kategorio:Venezuelaj esperantistoj
Henning Hauge

**Henning HAUGE** (naskiĝis en 1935, mortis dum aŭtoakcidento la 7-an de aŭgusto 2003) estis dana fervojisto kaj ekde la jaro 1960 estis esperantisto. Li oficis kiel sekretario kaj prezidanto de Dana Esperantista Fervojista Asocio dum 20 jaroj, enpaĝiganto kaj presanto de Dana Fervojisto, kaj kiel kasisto de IFEF dum 28 jaroj. Henning Hauge nomumiĝis Honora Membro de IFEF, Honora Membro de FISAIC, kaj estis posedanto de ĝia Ora medalo. Lia edzino Erna Hauge ankaŭ estis aktiva esperantista fervojistino. Kune ili interalie redaktis la fervojan beletran antologion Fervoja katastrofo kaj aliaj rakontoj.

Kategorio:Danaj esperantistoj
Li Naixi

**Li NAIXI** (naskiĝis en 1908 kaj mortis en 2003) estis ĝenerala direktoro de la Ĉina Esperanto-Ligo, gvidis eldonadon de *El Popola Ĉinio*, laboris por Radio Pekino (posta Ĉina Radio Internacia). Li ankaŭ estis ĉefo-redaktoro de *La Mondo* (la organon de la Ĉina Esperanto-Ligo).

Precipe en la 1980-aj jaroj li elesperantigis multajn verkojn. Inter ili estas *La Lanternisto, kaj aliaj noveloj*, *Maŝin-mondo*, *Dio Rekompencu Vin*, *Versaĵoj en Prozo* (de Ivan Turgenev), *Taglibro de Anne Frank* kaj *Johano la Brava* de Sándor Petőfi. Li ankaŭ ĉinigis poemojn de Julio Baghy kaj lian libron *La Teatra Korbo* kaj publikigis ilin en lokaj gazetoj. Li kompilis ankaŭ Esperantan krestomation kaj poste fondis E-presejon kune kun Venlo Fon.

## Eksteraj ligiloj 
Pri lia vivo en www.china.org.cn 

NAIXI, Li
Nicolai Liventhal

**Nicolai LIVENTHAL** (naskiĝis en 1916, mortis en 2004 en Kastrup - Danio) estis eston-devena dana ekonomiisto kaj Esperantisto.

Liventhal estis ekonomiisto el Tallinn (Estonio), sed venis en 1943 pro edziĝo al Danio. Li estis esperantisto ekde 1934 kaj estrarano de la Esperanto-Asocio de Estonio (EAE, fondita en 1922) de 1938 ĝis 1940. En Kopenhago li estis fakdelegito de Universala Esperanto-Asocio (UEA) pri ekonomio, lingvoj kaj kriptologio. Post la Universala Kongreso en Hamburgo en 1974, dum kiu Ivo Lapenna ne estis reelektita, li - kiel multaj Esperantistoj en Danio - apogis la Neŭtralan Esperanto-Movadon (NEM), skisman organizon de Esperantistoj, kiuj ne subtenis la novan politikon de "ne plu neŭtrala" UEA, sed restis fidelaj al la esperantismo de Lapenna.

Kategorio:Estonaj esperantistoj
Kategorio:Danaj esperantistoj
Kategorio:Danaj ekonomikistoj
Elsa Salovaara

**Elsa (Eija) SALOVAARA** (naskiĝis la 24-an de aŭgusto 1920 en Oulu, mortis la 28-an de decembro 2004 en Helsinko) estis finna esperantistino kaj aŭtoro de originala esperantlingva literaturo.

Infanaĝon ĝis abiturientiĝo en 1939 ŝi pasigis en Oulu, poste ŝi daŭrigis studadon de lingvoj en la universitato de Helsinko. Ŝiaj studotemoj estis la germana, angla kaj franca lingvoj kune kun iuj literaturaj fakoj. Sed jam monaton poste en oktobro de tiu jaro la universitato estis fermita. Helsinko estis evakuita, la studentoj devis reveni hejmen, ĉar komenciĝis la dua mondmilito. En la milito pereis ŝia amiko en la batalo ĉe Suomussalmi, januare 1940.

Kiam la milito finiĝis, ŝi laboris en aerkontrola centro, en milita malsanulejo, poste en urba kaj ŝtata oficejoj. Samtempe ŝi vivis kun sia patrino ĝis 1964, kiam ili transloĝiĝis al Helsinko por flegi paralizitan fraton. La frato mortis en 1966, la patrino en 1985. Salovaara laboris kiel kasistino de firmao „Kela“ kaj pensiiĝis tie en 1983.

En 1946 ŝi lernis Esperanton per leterkurso de d-ro Setälä kaj jam sekvajare korespondis kun esperantistoj de diversaj landoj. En la komenco de la 1950-aj jaroj ŝi multe vojaĝis tra Eŭropo, post la morto de sia patro ŝi rompis la vojaĝojn kaj rekomencis ilin en la 1970-aj jaroj.

En 1964 aperis libro „Sub la signo de la verda stelo“, en kiu 19 esperantistoj el diversaj landoj rakontas mallongajn rakontojn. Inter ili estis ankaŭ ŝia rakonto „Epizodo el la Kvara Mondo“.

Post tri jaroj sekvis ŝia memstara libro pri sameoj, iliaj kutimoj, superstiĉoj kaj mistiko „Kie boacoj vagadas“ - la libro fariĝis jam klasikaĵo de la originala Esperanto-literaturo.

## Verkoj 
* *Epizodo el la Kvara Mondo* (En: *Sub la Signo de la Verda Stelo*, 1964).
* *Kie boacoj vagadas* (1967; 2-a eld. 1994)

## Eksteraj ligiloj 
* Portreto de la aŭtorino ĉe la retejo de Sten Johansson
* Libroj kaj aliaj dokumentoj de kaj pri Elsa Salovaara en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo de la Aŭstria Nacia Biblioteko ()

Kategorio:Finnaj esperantistoj
Kategorio:Oulu
Kategorio:Helsinkanoj
Antoni Golonka

**Antoni GOLONKA** (1934-2003) estis membro de 1961, ĉefdelegito (1991-2002), membro de Ĉefa Estraro de Pola Esperanto-Asocio. E-instruisto, gvidanto de E-kursoj kaj seminarioj en Miedzygórze, mortis en Gliwice (PL). Honorigita de Pola E-Asocio per titolo **Merita Esperantisto**, de Pola Kulturministerio **Merita Kulturaganto**.

Kategorio:Polaj esperantistoj
Tomasz Jan Kudrewicz

**Tomasz Jan KUDREWICZ** (naskiĝis en 1954, mortis la  en Bydgoszcz) estis pola esperantisto.

Li estis fakdelegito pri komputiloj (1983-2003), Honora Ano de Monda Turismo, dum dudek jaroj direktoro de Centra Oficejo de Monda Turismo kaj Internacia Studumo pri Turismo kaj Kulturo en Bydgoszcz, prezidanto de Pola Esperanto-Junularo, estrarano de Pola Esperanto-Asocio kaj redaktoro de multaj Esperanto-eldonaĵoj.

Kategorio:Polaj esperantistoj
Kudrewicz, Tomasz Jan
Ervins Mozerts

**Ervins MOZERTS** (1934-2003) estis latva esperantisto ekde 1956, proponinto de la Baltiaj Esperanto-Tendaroj, organizanto de la junulara movado en Baltio en la 1950-aj kaj 1960-aj jaroj; mortis la 30-an de oktobro 2003 (laŭ La Ondo de Esperanto).

Mozerts
Mozerts
Mozerts
Renhu Wang

**Renhu Wang** (1938-2003) estis honora prezidanto de Liaoning-provinca E-A (LEA) en Ĉinio, direktoro de la redakcia komitato de la LEA-organo Verda Stelo, mortis la 22-an de aŭgusto. Li organizis diversajn kursojn, i.a. radio-televidan, E-seminariojn, kunlaborante kun aliaj esperantistoj verkis kaj eldonis librojn pri E-o. (ekz. *Konciza Gramatiko de Esperanto -1987*).

Kategorio:Ĉinaj esperantistoj
Rosario

eta|200ra|Busa stacidomo en Rosario
**Rosario** estas la plej loĝata urbo de la provinco Santa Fe, en Argentino. Ĝi situas apud rivero Paraná, 300 km nordokcidente de Bonaero (la argentina ĉefurbo), al kiu ĝi ligiĝas per moderna aŭtoŝoseo. Ĝi havas areon de 178 kv.km. Laŭ la finaj rezultoj de novembro 2023 pri la censo de 2022, Rosario tiam havis 1 029 619 loĝantojn. Ĝi estas grava ekonomia centro: vidu artikolon Komercborso de Rosario.

## Geografio 
La koordinatoj de la urbo estas 

## Historio 
La Rosariaĵo (hispane *Rosariazo*) estis serio de protestaj movadoj, inkluzive de manifestacioj kaj strikoj en la urbo Rosario inter la monatoj de majo kaj septembro 1969 kontraŭ la diktaturo de Juan Carlos Onganía.

## Vidindaĵoj 
* Muzeo de Nuntempa Arto de Rosario

## Vidu ankaŭ 
* Up-River
* Rosario Norte (stacidomo)
* Rosario Sur (stacidomo)
* Antártida Argentina (stacidomo)
* Patio Parada (stacidomo)
* Trolebusa transporto en Rosario

## Esperantistoj 
* Enrique Kohei
* Hugo Antonio Lingua

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* http://www.rosario.com.ar (informo en la hispana)
* Oficiala retloko (en hispana lingvo)

## Bildaro 

Dosiero:Monumento a la Bandera (1).jpg|
Dosiero:Villa miseria (1).jpg|
Dosiero:Paraná River, Rosario (1).jpg|


Kategorio:Urboj de Argentino
Bezděz (burgo)

eta|dekstra|250px|Bezděz
**Bezděz** estas burgruino en Ĉeĥio. Ĝi situas en regiono Liberec, distrikto Česká Lípa. Ĝi troviĝas sur monteto Bezděz (606&nbsp;m) en&nbsp;Doksa montetaro, super municipo Bezděz, proksime de lago Máchovo jezero, 6&nbsp;km sudoriente de urbo Doksy. Unu el plej elstaraj gotikaj burgoj en Bohemio, pro sia eksterordinara kulturhistoria valoro proklamita kiel **Nacia kultura memorindaĵo de Ĉeĥio**.

## Historio 
Post koloniigado en la 12-a jarcento tiu ĉi parto de teritorio de norda Bohemio prezentis jam tutigitan reĝan posedaĵon. Burgoj ĉi tie konstruataj estis prezentontaj signifajn apogpunktojn de la reĝa administrado. Burgo Bezděz estis konstruita en la jaroj 1250 – 1280 kaj ĝi plenumis postulojn de nealirebla kaj samtempe reprezentanta reĝa sidejo. Přemysl Otakar la 2-a alvokis, por konstrui la burgon, konstruintojn konstruantaj proksiman monaĥejon en Hradiště. Tiel elkreskis la konstruaĵo en intencoj de cisterciana-burgunda gotiko. Venceslao la 4-a pli malfrue fortikigis ankaŭ kontraŭe starantan Malgrandan Bezdězon per simpla remparo kun bastiono, por ke ĝi servu kiel antaŭfortikaĵo de la burgo. En la paso de la 15-a kaj la 16-a jarcento la burgo alternigis kelke da posedantoj. Albrecht z Valdštejna volis ŝanĝi la burgon en barokan fortikaĵon, kiu plenigus sistemon de burgoj, ŝirmanta ties dominaĵon. En la jaro 1636 imperiestro Ferdinando la 2-a donacis la burgon kun kelke da vilaĝoj al monserataj benediktinoj, sed rekonstruo de la burgo povis realiĝi por bezonoj de la ordeno nur kiam finiĝis la tridekjara milito. En la jaro 1666 estis en la burgon transportita kopiaĵo de statuo de Madono Monserata kaj la burgo fariĝis pilgrima loko. La donacoj katenis atentemon de Prusio|prusiaj soldatoj, kiuj okupis la burgon. Ilian rabadon finis senrespektaj serĉantoj de trezoroj. En la jaro 1785 Jozefo la 2-a malvalidigis la monaĥejon kaj la pilgrimoj en Bezdězon estis malpermesitaj. Nur romantismo de la 19-a jarcento revivigis intereson pri la burgo. Karel Hynek Mácha enmetis en ties ĉirkaŭaĵon enhavon de sia verko Máj, Bedřich Smetana revivigis ĝin en opero Sekreto de mito pri trezoro kaj sekreta koridoro.

## Eksteraj ligiloj 
* Praktikaj turismaj informoj  angle
* View from tower - virtual show

Kategorio:Bezděz
Kategorio:Burgoruinoj en distrikto Česká Lípa
Kategorio:Burgoj en Ralska montetaro
Kategorio:Naciaj kulturaj memorindaĵoj en distrikto Česká Lípa
bezděz
Distrikto Freising

La distrikto **Freising** (germane: **Landkreis**) situas en la sudo de la federacia lando Bavario de Germanio. Administra centro de la distrikto estas la samnoma urbo Freising. En la distrikto sur areo de 800 km² fine de  loĝis  homoj; do meznombre 190 sur unu kvadrata kilometro. En tuta Bavario la koncerna nombro estas 176, en Germanio 231. En la sekva skema mapo la distrikto Freising estas signita per **24**.

Najbaraj distriktoj estas (de nordo laŭ iro de horloĝo) Kelheim, Landshut, Erding, Munkeno, Dachau kaj Pfaffenhofen.


Kategorio:Distriktoj de Bavario
Freising
Kategorio:Supra Bavario
Hastière

'''''' (france: [hasTJEJR'], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Hastière-Lavaux, Hermeton-sur-Meuse, Waulsort, Hastière-par-delà, Blaimont, Heer kaj Agimont apartenas al Hastière, la ĉefa municipo.
Havelange

'''''' (france: [hav'LA:NĴ'], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Barvaux-Condroz, Flostoy, Jeneffe, Porcheresse, Verlée, Méan, Maffe kaj Miécret apartenas al Havelange, la ĉefa municipo.
La Bruyère

'''''' (france: [la briJEJr], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Emines, Rhisnes, Villers-lez-Heest, Warisoulx, Bovesse, Meux kaj Saint-Denis apartenas al La Bruyère, la ĉefa municipo.
Mettet

'''''' (france: [meTE]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Biesme, Biesmerée, Graux, Oret, Saint-Gérard, Furnaux, Ermeton-sur-Biert kaj Stave apartenas al Mettet, la ĉefa municipo.
Theodor Herzl

**Theodor HERZL**  (esperante **Teodoro Herclo**) (naskiĝis  en Peŝto en Aŭstrio-Hungario, mortis la  en Reichenau-Edlach) estis aŭstra ĵurnalisto kaj verkisto.
Li estas konsiderata unu el la decidaj personoj kiuj kreis cionismon, do rezulte de la ŝtato Israelo.

eta|maldekstra|170ra|La familio de Theodor Herzl, ĉ. 1866-1873
[eta|maldekstra|140ra|Theodor Herzl en la aĝo 5 jaroj, [Pest]]
[eta|140ra|maldekstra|Theodor Herzl kiel nuna ĵurnalisto en la jaro ĉ. 1878 en [Vieno]]
[eta|170ra|dekstra|La germana eldono de [La Juda Ŝtato, la eldono el la jaro 1896]]
[eta|240ra|maldekstra|Theodor Herzl dum la veturo al [Palestino, 1898]]
En la hebrea lingvo oni nomas lin "Binjamin Ze'ev" (בנימין זאב).

## Biografio 
Li estis la dua infano de Jakobo kaj Jeanette Herzl, kiuj estis germanlingvaj asimiligitaj judoj. Ili loĝis en la brikdomo ĉe la strato Tabak (germane: Tabak Gasse), apud la Granda Sinagogo de Budapeŝto.
En 1896, kiam en Parizo manifestiĝis kontraŭjudaj tendencoj, li verkis la libron *Der Judenstaat* (germane, en Esperanto "La Juda Ŝtato"), en kiu li proponis la kreadon de ŝtato por judoj. La libro defendis la opinion, ke judoj ne povas esperi pacan kaj justan vivon inter aliaj popoloj; ĝi poste estis idea bazo de la fondo de Israelo. La oficiala proklamo de Israelo en Tel-Avivo je la 4-a de majo 1948 okazis sub portreto de Herzl.
Pretere, L. L. Zamenhof, kiu estis aktiva en la cionisma movado ĝis 1886 aŭ 1887, ne subtenis la ideojn de Herzl; lia celo estis paca kunvivado de la religioj surbaze de hilelismo.

## Verkoj 
### En Esperanto 
* *La Juda Ŝtato*, traduko de Bernard Serzer, eldonejo Literatura Mondo 1934

### En aliaj lingvoj 
* La Malnova Nova Lando

## Vidu ankaŭ 
* Herzl Muzeo
* Monto Herzl

## Eksteraj ligiloj 
* Der Judenstaat  (originala teksto de la libro)
* angla traduko de "Der Judenstaat"

Kategorio:Aŭstraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj cionistoj
Namuro (urbo)

**Namuro** ( [naMY:R] aŭ , ) estas municipo en Belgio, unu el la 133 municipoj, kiuj ricevis la honortitolon "urbo". Ĝi ricevis la titolon en la jaro 1825. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Champion, Erpent, Naninne, Marche-les-Dames, Bouge, Jambes, Salzinnes, Saint-Servais, Beez, Saint-Marc, Daussoulx, Flawinne, Malonne, Suarlée, Temploux, Vedrin, Boninne, Cognelée, Gelbressée, Dave, Lives-sur-Meuse, Loyers, Wierde, Wépion kaj Belgrade apartenas al Namur, la ĉefa municipo.

Ĝi estas la ĉefurbo de la provinco Namuro kaj la ĉefurbo de Valonio.

Grava turisma allogaĵo de la urbo estas la Citadelo de Namur.

En Namuro naskiĝis Claude Piron.

## Trafiko 
Namuro per individua motora trafiko konektigas al pluraj aŭtovojoj, kaj kompreneble ankaŭ havas viglan fervojan stacidomon kun multaj naciaj kaj internaciaj trajnkonektoj. Krome la urbo estas parto interalie de la longdistanca biciklada vojo ***EuroVelo 3***, nomata *Pilgrima vojo*, internacia eŭropa vojo nur por bicikloj kaj aliaj senmotoraj veturiloj (precipe vicradaj glitiloj), kiu longas entute 5 122 kilometrojn kaj vojas en la eŭropaj ŝtatoj Norvegio, Svedio, Danio, Germanio, Belgio, Francio kaj Hispanio.

## Vidu ankaŭ 
* La samnoma provinco Namuro.

Kategorio:Urboj de la provinco Namuro
Kategorio:Urboj de Belgio
Onhaye

'''''' (france kaj valone: (onHEJ)) estas municipo en Belgio. Ekde 1977 la municipoj Anthée, Serville, Falaën, Sommière, Weillen kaj Gerin apartenas al Onhaye, la ĉefa municipo. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.
Ohey

'''''' (france: [Ohey], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Evelette, Haillot, Perwez, Goesnes kaj Jallet apartenas al Ohey, la ĉefa municipo.
Philippeville

**Philippeville** povas rilati al malsamaj urboj:

# urbo en Belgio
# antikva nomo de urbo en Alĝerio, kies nuntempa nomo estas Skikda.
Profondeville

'''''' (: [profondVIL], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Arbre, Bois-de-Villers, Lesve, Lustin kaj Rivière apartenas al Profondeville, la ĉefa municipo.
Sambreville

'''''' (: [sambrVIL], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Arsimont, Auvelais, Falisolle, Keumiée, Moignelée, Tamines kaj Velaine apartenas al Sambreville, la ĉefa municipo.
## Lokaj esperantistoj
*Valère Doumont
Somme-Leuze

'''''' (france: [SOM'-LEŬZ'], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Baillonville, Bonsin, Heure, Hogne, Nettinne, Noiseux, Sinsin kaj Waillet apartenas al Somme-Leuze, la ĉefa municipo.
Vresse-sur-Semois

'''''' (france: [VRES'-syr-seMŬA]) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Alle, Bagimont, Bohan, Chairière, Laforêt, Membre, Mouzaive, Nafraiture, Orchimont, Pussemange kaj Sugny apartenas al Vresse-sur-Semois, la ĉefa municipo.
Yvoir

'''''' (france: [ivŬA:R], ) estas municipo en Belgio. Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Dorinne, Durnal, Evrehailles, Godinne, Houx, Mont, Purnode kaj Spontin apartenas al Yvoir, la ĉefa municipo.

## Eksteraj ligiloj 
* Turisma oficejo de Yvoir
Rochefort (Belgio)

'''''' (france: [roŝ'FO:R], ) estas municipo en Belgio, kiu en 1985 ricevis la honortitolon "urbo". Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Ave-et-Auffe, Buissonville, Eprave, Han-sur-Lesse, Jemelle, Laloux, Lavaux-Sainte-Anne, Lessive, Mont-Gauthier, Villers-sur-Lesse kaj Wavreille apartenas al Rochefort, la ĉefa municipo.

## Vidindaĵoj 
* La ruinoj de la grafa kastelo
* La groto de Lorette
* La Parko de la Rokoj
* La grotaro de Han
* La muzeo de kamparana vivo kaj de forgesitaj metioj
* La gaŭlo-romia vilaĝo *Malagne*
* La preĝejo *Notre Dame de la Visitation*

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.rochefort.be La municipa retejo
* http://www.grotte-de-han.be La grotaro de Han

Kategorio:Urboj de la provinco Namuro
Kategorio:Urboj de Belgio
Warren Jeffs

**Warren Jeffs** estas memnomumita "profeto" de grupo (sekto) Fundamentista Eklezio de Jesuo Kristo de Sanktuloj de Lastaj Tagoj. Ĉar li pretendas teni la tradician formon de "mormonismo", la pli granda grupo de mormonoj, la Eklezio de Jesuo Kristo de la Sanktuloj de la Lastaj Tagoj (kun sidejo en Salt Lake City) ne konsideras la grupon parto de la eklezio.

Warren Jeffs regias ekde 2002 la komunumon ĉe la limo inter Utah kaj Arizona. Li estas onidire la naŭa profeto de la fundamentaj mormonoj. Li sekvis sian patron Rulon-on, kiu havis 70 edzinojn. Jeffs kredas, ke la mondo kolapsos, kaj li vidis signon en tio ĉe la atako de 11-a de septembro de 2001.

Warren Jeffs estis akuzita pri seksaj krimagoj pro aranĝo de geedziĝo inter 16-jara junulino kaj 28-jarulo, kiu estis jam edziĝinta. Li kaj la komunumo forpelis en 2002–2005 el Hildale kaj Colorado City 400 virajn junulojn por konservi la poliginion. La polico kaptis lin la 30-an de aŭgusto 2006 dum survoja kontrolo.

Kategorio:Usonanoj
Kategorio:Profetoj
Burbono (viskio)

eta|dekstra|180px|
**Burbono** estas speco de usona viskio, distilita alkoholaĵo pliaĝigita en bareloj kaj farita ĉefe el maizo. Laŭ KEV, la nomo devenas de la nomo de la konteo *Bourbon* en Kentukio (kaj do ne unuavice el Burbonoj). Alia vidpunkto estas, ke la nomo devenas de la strato Bourbon en Nov-Orleano, Luiziano. Burbono estas distilita ekde la 18-a jarcento. La ekuzon de la nomo "burbono" oni spuris al la 1820-aj jaroj, kaj ĝi komencis esti kohere uzata en Kentukio dum la 1870-aj jaroj.

La jura difino de burbono varias de lando al lando, sed multaj internaciaj komercaj traktatoj devigas ke burbono nur estu uzata kiel nomo de viskioj el Usono. Aliaj tipaj kondiĉoj por havi la nomon "burbono" inkludas ke ĝi estu:
* Farita el grejna miksaĵo, el kiu almenaŭ 51 elcento estas maizo.
* Pliaĝigita en novaj, bruletitaj, kverkaj ujoj.

## Referencoj 
Kategorio:Alkoholaĵoj
Organizaĵo por Sociaj Asociitoj en Kimrio

La **Organizaĵo por Sociaj Asociitoj en Kimrio** kreiĝis en 2001 kiel informada kondutilo inter la Nacia Asembleo por Kimrio (angle: *National Assembly for Wales*) kaj la sociaj asociitoj (la komercaj kaj industriaj instancoj kaj la sindikatoj en Kimrio).

La Organizaĵo lokiĝas en Kardifo (angle: *Cardiff*), Kimrio kaj provizas:

* **informadajn servojn** pri tiu agado de la Kimra Registaro (Welsh Government) kaj la Nacia Asembleo por Kimrio (National Assembly for Wales) kiu rilatas al la laboro de la Sociaj Asociitoj
* **resumadon** da politikaj dokumentoj eldonitaj de la Kimra Registaro kaj aliaj publikaj instancoj en Kimrio
* **konsiladon al la politikaj fakoj en la Asembleo kaj al aliaj publikaj instancoj** en Kimrio pri konsultado kaj konsilado kun la sociaj asociitoj.

## Eksteraj ligiloj 
Organizaĵo por Sociaj Asociitoj en Kimrio 

Kategorio:Britio
Walcourt

'''''' (: [ŭalKUR], ) estas municipo en Belgio, kiu en la jaro 1825 ricevis la honortitolon "urbo". Komence de  ĝi havis  loĝantojn.

Ekde 1977 la municipoj Castillon, Chastrès, Clermont, Fontenelle, Fraire, Pry, Vogenée, Yves-Gomezée, Berzée, Gourdinne, Laneffe, Rognée, Somzée, Tarcienne kaj Thy-le-Château apartenas al Walcourt, la ĉefa municipo.
## Gefiloj
*Jacques Bol, inĝeniero kaj idisto (el Berzée)
eta|maldekstra|250ra

Kategorio:Urboj de la provinco Namuro
Kategorio:Urboj de Belgio
Maiza siropo

**Maiza siropo** (aŭ **maizsiropo**) estas siropo farata el maizo, komponata ĉefe de glukozo. Ĝi estas uzata por dolĉigi trinkaĵojn, sukojn, glaciaĵojn, panojn, kaj multajn aliajn amasproduktatajn manĝaĵojn. La likva formo malseketigas manĝaĵojn, kaj konservas freŝecon.

## Fruktozega maizsiropo 
**Fruktozega maizsiropo** (mallongigata ***HFCS*** pro la angla *high fructose corn syrup*) estas ŝanĝata formo de maiza siropo kun pli alta nivelo da fruktozo. Enzimo estas aplikata al maizsirupo, kiu ŝanĝas glukozon al fruktozo. Ĉar fruktozo estas pli dolĉa ol glukozo, la siropo pli dolĉiĝas, kaj ĝi utiliĝas en amasproduktaj manĝaĵoj kiel dolĉigilo.

Tamen, iuj sciencistoj pensas, ke ĉi tiu ŝanĝita maiza siropo povas esti malsana. Ĝi estis ligita al korpulenteco. Ankaŭ, la grejno eble venas el genmodifitaj plantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.barlexikon.de/news/news.php?subaction=showfull&id=1084368060&archive=&start_from=&ucat=3&  
* http://www.nahrungsmittel-intoleranz.com 

Kategorio:Manĝaĵoj
Asterisko

*
**Asterisko** (*****) estas signo uzata por indiki kelkajn malsamajn aferojn, kiel la naskiĝtagon, plibonigon de iu eraro kaj (pied-)noton ĉe la tekstero. La signo plejfoje havas kvin aŭ ses strekojn kaj aspektas kiel steleto.

La nomo devenas de la greka vorto αστήρ [astEr] (= stelo), de kiu deriviĝas ankaŭ la vorto "astro".

Ĉar la vorto "asterisko" ofte estas misprononcata "asterikso", ĝi laŭdire estus ĉe la bazo de la bildstria rolulo Asteriks. La uzo de la asterisko por indiki naskiĝdatojn, devenus de la stelo de Betlehemo.

Komputike, ĝi estas simbolo uzata interalie en multaj komputikaj iloj por simboli la kategorion entenante ĉion ajn. Ĝi ekzemple estas uzata por peti al serĉilo trovi ĉiujn vortojn, kiuj enhavas jenan komencliteron kaj ajnan duan literon. Al la peto "serĉu a*" la serĉilo respondos : "aa ab ac aĉ ....", se ili ekzistas. En pluraj programadlingvoj ĝi simbolas la multiplikon.

Kategorio:Interpunkcio
Jane Eyre

***Jane Eyre*** [ĝejn ea], estas romano verkita de la angla verkistino Charlotte Brontë, ĝi aperis en 1847 kaj estas unu el la apogeoj de la mondliteraturo. Oni faris sennombrajn adaptojn por teatro, filmo kaj televido.

La rakonto pritraktas la guvernistinon Jane Eyre, kiu, kvankam fizionomie nebela, gajnis la amon de sia enigma dunganto Edward Rochester. Ŝi tamen rivelis ke li jam edziĝis, kvankam kun virino kiu montriĝis esti freneza.

Hendrik Bulthuis esperantigis la romanon. La 493-paĝa traduko aperis en la jaro 1931 ĉe eldonejo W.J. Tieme & Cie en Zutphen.

## Recenzoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Lingve reviziita eldono de la traduko de Bulthuis: unua parto , dua parto .
* BrontëBlog
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo "Erfgoedbib" en *LibraryThing*

eta|maldekstra|180px

Eyre, Jane
Kategorio:Libroj aperintaj en 1847
Kategorio:Esperantlingvaj romanoj
Kategorio:Brontë
Kategorio:Verkoj el la esperantigita anglalingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Aranĝaĵo

**Aranĝaĵo** estas ĉiu el la diversaj manieroj fari ordigitan liston de k elementoj el aro, kiu enhavas n elementojn; do, du aranĝoj estas malsamaj nur kondiĉe, ke inter la du listoj ekzistu diferenco aŭ pri la pozicio en la vico, aŭ pri la identeco de almenaŭ unu elemento.

La nombron de tiaj aranĝaĵoj esprimas per la formulo:

: A(n,k) = n(n-1)(n-2)(n-3)...(n-k+2)(n-k+1) =  \frac{n!}{(n-k)!} \ .

## Vidu ankaŭ 
* Kombinaĵo
* Faktorialo
* Kombinatoriko

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eduvinet.de/gebhardt/stochastik/Kombin.html 
* http://www.matheprisma.uni-wuppertal.de/Module/Kombin 
* http://home.arcor.de/wzwz.de/wiki/kombinationen/k1.htm  

Kategorio:Matematiko
Santa Cruz de la Sierra

**Santa Cruz de la Sierra** (en la hispana lingvo *Sankta Kruco de la Montaro*), ĝenerale konata simple kiel **Santa Cruz**, estas la dua plej granda urbo de Bolivio.

Ĝi havas ĉirkaŭ unu milionon da loĝantoj, kaj estas la ĉefurbo de la departemento Santa Cruz. Ĝi situas en la oriento de la lando, je alteco de 416 m super marnivelo, kio estas tre malsupre, kompare kun la averaĝo en Bolivio.

Ĝi estis fondita en la 26-a de februaro de 1560, fare de la konkeranto Ñuflo de Chaves, kiu devenis el la loĝloko Santa Cruz de la Sierra en Hispanio kaj donis ankaŭ al la nova loĝloko en Ameriko tiun nomon. Parto de la malnova urbo estas vizitebla en la arĥeologia loko de *Santa Cruz la Vieja* (Malnova Sankta Kruco). Oni povas viziti ankaŭ diversajn aliajn lokojn de la kolonia epoko kaj de la inkaa imperio.

En la lastaj monatoj la urbo vidis diversajn protestojn petantajn plian aŭtonomecon por la departemento.
eta|maldekstra|180ra|

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.eldeber.com.bo 
* http://www.elmundo.com.bo 
* http://www.el-nuevodia.com  
* http://www.gmsantacruz.gov.bo  

Kategorio:Urboj de Bolivio
Kategorio:Milionurboj
Krevmaizo

dekstra|250px|eta|Krevmaizo
dekstra|250px|eta
**Krevmaizo** aŭ **pufmaizo** estas speco de maizo, kies grajnoj krevas kaj pufas kiam varmigataj en oleo aŭ per seka varmego. Specialaj varioj de maizo estas kreskigataj por pufi pli bone. Sovaĝaj specoj krevos, sed la specio *Zea mays L. subsp mays (Everta Grupo)* estas kulturata por plej bona pufado. Krevmaizo estis unue farita de la antaŭ-kolumbaj indianoj, kaj nun ĝi estas tre populara intermanĝeto ĉirkaŭ la mondo, ofte servata ĉe kinejo.

En Usono, krevmaizo estas servata kun salo kaj butero. En Eŭropo,
ĝi estas en kelkaj landoj gustigata kun sukero aŭ spicoj. Ekzemple en Germanio krevmaizo estas sukerata, dum en Ĉeĥio oni salas ĝin. En Svedio, ĝi estas kelkfoje servata kun sukero kaj vinagro.

## Kiel krevmaizo krevas 
Same kiel ĉiuj grenoj, ĉiu krevmaizo enhavas iometon da akvo en sia amela endospermo. Malsame de aliaj grenoj, la ekstera ŝelo (aŭ perikarpo) de la grajno estas dika kaj nepenetrebla al malsekeco. Dum la grajno estas varmigata post la bolpunkto, ĉi tiu akvo ekŝanĝiĝas al vaporo. En grajnoj de aliaj grenoj (kaj damaĝita krevmaizo) la vaporo eliras tiel subite kiel ĝi aperas. Tamen, en la strikta grajno de krevmaizo, la vaporo estas tenata de la perikarpo, kaj la interna premo kreskas ĝis la perikarpo subite krevas, kaŭzante eksplodeton. Ĉi tiu okazas je proksime . La forto de la eksplodo pufigas la endospermon.

Kategorio:Cerealoj
Kategorio:Manĝaĵoj