open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Tutmonda komunismo

**Tutmonda komunismo**, konata ankaŭ kiel **monda komunismo**, estas formo de komunismo kiu havas internacian konsideron. La longdaŭra celo de la monda komunismo estas tutmonda komunisma socio kiu estus senŝtata (sen ajna ŝtato), kio povas esti atingata tra intermeza celo ĉu de asocio de suverenaj ŝtatoj (tutmonda alianco) ĉu de monda registaro (unusola tutmonda ŝtato). Serio de internacioj laboris por monda komunismo kaj inter ili estis la Unua Internacio, la Dua Internacio, la Tria Internacio (Komunista Internacio aŭ Kominterno), la Kvara Internacio, la Revolucia Internaciisma Movado, la Monda Socialisma Movado kaj variaj derivaĵoj. Tiuj estas tre heterogena grupo spite sian komunan lastan celon de senŝtata kaj tutmonda komunisma socio.

Dum la stalinisma epoko, la ideo de "socialismo en unu lando", kiun multaj internaciaj komunistoj konsideris nefarebla, iĝis parto de la ideologio de la Komunista Partio de Sovetunio ĉar Josif Stalin kaj liaj subtenantoj konkludis, ke estis naiva pensi, ke tutmonda revolucio estas tuja. Tio kaŭzis grandan seniluziigon inter multaj komunistoj tutmonde, kiuj konsentis kun Karl Marx kaj Vladimir Lenin ke internacia konsidero estas ŝlosila por atingi komunisman sukceson. Aliaj tendencoj de nacia komunismo, speciale post la Dua Mondmilito, moderigis la antaŭmilitan popularecon de internacia komunismo. 

La fino de la Malvarma Milito, kun la Revolucioj de 1989 kaj la Dissolvo de Sovetunio, estas ofte nomita la falo de komunismo. Tamen, kelkaj internaciaj komunistoj restas inter kelkaj frakcioj de Maoistoj, maldekstraj komunistoj, kelkaj nuntempaj rusaj komunistoj kaj aliaj.

## Vidu ankaŭ
* Tutmonda revolucio

## Referencoj 
Kategorio:Marksisma terminologio
Kategorio:Maldekstrema politiko
Kategorio:Revolucioj
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Ideologioj
Bennetot

**Bennetot** - prononco laŭ sistemo IFA [] - estas [loĝloko kaj eksa komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Seine-Maritime* - jen france, prononco [] , borde de la Manika Markolo - kaj en la regiono Normandio (france *Normandie* []). Ekde la 1-a de januaro 2017 ĝi formas parton de la nova komunumo Terres-de-Caux. 

Laŭ la stato de  en la loĝloko vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *Bennetotais*.
 
eta|maldekstra|250ra|
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
*  (Terres-de-Caux)

eta|centra|300ra|

Kategorio:Terres-de-Caux
Kategorio:Malaperintaj komunumoj de Seine-Maritime
Nacia komunismo

**Nacia komunismo** estas termino kiu referencas al la diversaj formoj en kiuj komunismo estis adoptita kaj/aŭ plenumita fare de estroj en diversaj landoj. En ĉiu lando, la rilato inter klaso kaj lando havis siajn proprajn partikularecojn. La ukrainaj komunistoj nome Vasil Ŝaĥrai kaj Mazlaĥ kaj poste Sultan Galijev konsideris la interesojn de la bolŝevika ŝtato malkongrue kun tiuj de siaj landoj. Tio estis sekvita post 1945 de la prezidanto de Jugoslavio nome Josip Broz Tito, kiam li sekvis politikon tute sendependa de la tiama komunisma potenco, nome Sovetunio.

Komunismo, kiel imagita de Karl Marx kaj Friedrich Engels, estis destinita al internaciismo, ĉar oni esperis, ke la proletara internaciismo metos la klasbatalon tre multe antaŭ naciismo kiel prioritato por la laborista klaso. La naciismo estis konsiderita ilo uzata de la burĝaro por dividi kaj regi la proletaron (burĝa naciismo). Kvankam la influo de la internacia komunismo estis tre forta ekde finoj de la 19-a jarcento ĝis la 1920-aj jaroj, la postaj jardekoj, komence per la "socialismo en unu lando" kaj progrese al la Malvarma Milito kaj al la Movado de Nealiancitaj Landoj, faris la nacian komunismon politika realo pli ampleksa.

## Vidu ankaŭ
* Tutmonda komunismo
* Tutmonda revolucio

## Referencoj 
Kategorio:Marksisma terminologio
Kategorio:Maldekstrema politiko
Kategorio:Revolucioj
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Naciismo
Igumenico

**Igumenico** (greke Ηγουμενίτσα) estas urbo en nordokcidenta Grekio, proksima al la limo kun Albanio.

La origina kerno estis nomita *Gumenica* fare de slavoj kaj *Le Gomenizze* fare de venecianoj. La aktuala urbo estas tre moderna; ĝi disvolviĝis post la Dua Mondmilito laŭlonge de sia haveno.​

Ekde 2011 la urbo estas la ĉefurbo de plivastigita komunumo (aŭ municipo) samnoma, kiu krom la kerna urbo konsistas el setlejoj en entute kvin komunumaj (aŭ municipaj) distriktoj. Parto de tiu areo ankaŭ estas la 3 insuletoj Σύβοτα (greke moderne *Sivota*, antikve *Sibota*), kiuj en -433 estis la loko de apudmarborda marbatalo, kiu estis unu el la rektaj kaŭzoj de la Peloponeza milito.

## Bildaro 

A2 Motorway, Greece - Section Paramythia-Igoumenitsa - 16.jpg|Igumenico el aŭtoŝoseo Egnatia Odos.
Igoumenitsa port1.JPG|Vidaĵo de la haveno.
Igoumenitsa from sea.jpg|Vidaĵo de Igumenico el maro.

## Notoj 
Kategorio:Municipoj de Grekio
Hennebont

**Hennebont** [ɛnbɔ̃] (jen france, bretone *Henbont*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan* (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Morbihan
* Hennebont (stacidomo)

eta|maldekstra|300ra|


Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Undino

**Undino** (el la latina *unda*, do *ondo*) estas duondia elementa fantomo en formo de belulino, akvofeino.

Ŝi sopiras la unuiĝon kun ulo por atingi animon nemortontan punonte malfidelecon permorte. La historio rakontatas ankaŭ ĉe Paracelsus. Ekde la fabela novelo *Undine* de Friedrich de la Motte Fouqué de 1811 Undino estas nikso. Operojn ĉi prie verkis E.T.A. Hoffmann en 1816 kaj Albert Lortzing en 1845, dramon Jean Giraudoux en 1939. eta|John William Waterhouse: *Undine*, 1872Origine tiu ĉi figuro devenas el la sagao de la kavalirdinastio Staufenberg de ĉe Supra Rejnlando kaj konserviĝis en poemo de ĉ. 1320. Adaptitis la enhavo plurfoje.

La asteroido 92 Undino nomiĝis por ŝi.

## Literaturo 
* Francoise Ferlan: *Le thème d’Ondine dans la littérature et l’opéra allemands au XIXème siècle.* Publications universitaires européennes, Sér. 1: Langue et littérature allemandes, 992. Lang, Bern 1987. ISBN 3-261-03692-3
* Irmgard Roebling (eld.): *Sehnsucht und Sirene. Vierzehn Abhandlungen zu Wasserphantasien.* Centaurus, Pfaffenweiler 1992
* Anna Maria Stuby: *Liebe, Tod und Wasserfrau. Mythen des Weiblichen in der Literatur.* Wiesbaden 1992
* Mona El Nawab: ''Ingeborg Bachmanns „Undine geht“. Ein stoff- und motivgeschichtlicher Vergleich mit Friedrich de LaMotte-Fouqués „Undine“ und Jean Giraudoux' „Ondine“.* Königshausen & Neumann, Würzburg 1993 ISBN 3-88479-764-6
* Ruth Fassbind-Eigenheer: *Undine, oder Die nasse Grenze zwischen mir und mir. Ursprung und literarische Bearbeitungen eines Wasserfrauenmythos, von Paracelsus über Friedrich de la Motte Fouqué zu Ingeborg Bachmann.* (=Stuttgarter Arbeiten zur Germanistik, 291) Heinz, Stuttgart 1994, ISBN 3-88099-295-9
* Gabriele Bessler: *Von Nixen und Wasserfrauen.* Köln 1995
* Andreas Kraß: *Meerjungfrauen. Geschichten einer unmöglichen Liebe.* Fischer, Frankfurt am Main 2010, ISBN 978-3-10-038195-8.
* Irene Krieger: *Undine, die Wasserfee. Friedrich de la Motte Fouqué's Märchen aus der Feder der Komponisten.* Centaurus, Herbolzheim 2000. (=Reihe Musikwissenschaft, 6) ISBN 3-8255-0260-0
* Beate Otto: *Unterwasser-Literatur. Von Wasserfrauen und Wassermännern.* Würzburg 2001
* Antje Syfuss: *Nixenliebe. Wasserfrauen in der Literatur.* Haag + Herchen, Frankfurt 2006
### En Esperanto aperis
*Olive Schreiner. **Undino** trad. Stephen A. Andrew. Esperanto Publishing
Co. Ltd., 1939(?)

## Eksteraj ligiloj 
* Rakonto de Motte Fouqué
* *Das Donauweibchen''
* Opero de Lortzing 

## Notoj 
Kategorio:Fabeloj
Kategorio:Niksoj
Kategorio:Akvaj spiritoj
136432 Allenlunsford

'*136432 *Allenlunsford'''* estas  asteroido de la ĉefa asteroida zono, en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo *Catalina Sky Survey*, elde la Stacio Catalina de la Observatorio Steward kaj elde la Observatorio de Monto Lemmon, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en honoro de *Allen Lunsford*, gvidanto pri algoritmoj por la Videbla kaj proksima Infraruĝa Spektrometro de *OSIRIS-REx* (OVIRS), disvolvante ĉiujn instrumentajn operaciojn kaj programarojn de kalibrado, kaj li gvidis provojn. Li ankaŭ havis rolon en la instrumentoj "*Ralph*" de*New Horizons* kaj "*TIRS*" de *Landsat 8* kaj *Landsat 9''.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Catalina Sky Survey
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Linda Ronstadt

**Linda Maria RONSTADT** (Tucson, Arizono), la 15-an de julio 1946) estas usona kantistino, kiu trarompis en la 1970-aj jaroj per pop-influita kontreorokenrolo. Ronstadt gajnis 11 premiojn Grammy kaj ĉesis kanti post kiam ŝi estis diagnozita kun Parkinsona malsano.

eta|maldekstra|Linda Ronstadt en 1976

## Diskoj 
### Studialbumoj 
* Hand Sown ... Home Grown (1969)
* Silk Purse (1970)
* Linda Ronstadt (1972)
* Don't Cry Now (1973)
* Heart Like a Wheel (1974)
* Prisoner in Disguise (1975)
* Hasten Down the Wind (1976)
* Simple Dreams (1977)
* Living in the USA (1978)
* Mad Love (1980)
* Get Closer (1982)
* What's New (1983)
* Lush Life (1984)
* For Sentimental Reasons (1986)
* Canciones de Mi Padre (1987)
* Cry Like a Rainstorm, Howl Like the Wind (1989)
* Mas Canciones (1991)
* Frenesí (1992)
* Winter Light (1993)
* Feels Like Home (1995)
* Dedicated to the One I Love (1996)
* We Ran (1998)
* A Merry Little Christmas (2000)
* Hummin' to Myself (2004)

### Koncertalbumoj 
* Live in Hollywood (2019)

## Eksteraj ligiloj 
* Diskografio en Discogs
* 
* 

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Taglibro trovita en bankuvo

**Taglibro trovita en bankuvo** (pole *Pamiętnik znaleziony w wannie*) – romano de Stanisław Lem, unue eldonita de Wydawnictwo Literackie en 1961.

*Taglibro...* estas romano lokita en la jaro 3149 de la nova kalendaro (ĉ. 5000 laŭ la nuna), kiam la titola taglibro estas retrovita. La ĉefaj eventoj estas priskribitaj en la taglibro kaj rilatas al la eventoj de antaŭ 1680 jaroj.

Temas pri rememoroj de agento malliberigita profunde en la subtera armea komplekso *Nova Pentagono, ie sub la* Roka Montaro. La mondo kaj vivo de sekreta registara komplekso similas al *kafkaj* vizioj pri burokratio kaj perdiĝo en la raddentoj de oficistaj maŝinoj. La heroo en ĉi tiu malamika mondo, kie nur li ŝajnas esti normala, devas, sub la minaco de sia vivo, daŭrigi la sekretan mision de milita agento, direktitan kontraŭ nekonataj internaj malamikoj. Ĉio estas organizita laŭ la stilo de ultra-sekretaj spionaj aventuroj.

La rakontanto trovas sin en paranoja distopio, kie nenio aspektas tia, kia reale estas, kaj ĉio ŝajnas esti regata de ĥaoso. Ĉiuj suspektas unu la alian. En danĝero perdi la menson, la ĉefrolulo komencas konservi la titolan taglibron, en kiu li notas la detalojn de la lastaj tagoj. Estonte, ĉi tiuj notoj estos eltiritaj el la ruinoj de *Nova Pentagono,* trovitaj en bankuvo, kiu estis la sola rifuĝejo de la heroo. Kiel kelkaj konservitaj paperaj *datumportiloj* (post la katastrofo de *papyrolizo*), ĉi tiu verko atestas pri la malnovaj tempoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Pri la libro en la oficiala retejo de la aŭtoro

Kategorio:Sciencfikciaj romanoj
Kategorio:Malutopiaj romanoj
Kategorio:Estonteco en romanoj
Kategorio:Fikciaj taglibroj
Île-aux-Moines

maldekstra|eta|400x400ra|La golfo de Morbihan
''''* (jen france, bretone *Enizenac'h*) estas insulo kaj komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan'' (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Dolmenoj 
Estas multaj 'megalitoj' (domenoj) sur la suda flanko de la insulo:

* La dolmeno de Kergonan, en la mezo de la insulo, havas radiuson de pli ol 70 metroj kaj estas unu el la plej grandaj de Eŭropo.
* La dolmeno de Penhap, 5 kilometrojn for de la ĉefa urbo, estas la plej bone konservita de la insulo.

## Esperanto 
La loka Esperanto-grupo (Espéranto Rhuys) organizis ŝipekskursojn por personoj kiuj interesiĝis al Esperanto kaj volis ekscii kaj lerni iom da Esperanto dum la ŝipekskurso.

## Ekstera ligilo 
 ()

## Vidu ankaŭ 
Komunumoj de Morbihan

## Referencoj 
Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj en Bretonio
Kategorio:Esperanto-kluboj
136473 Bakosgáspár

'*136473 *Bakosgáspár'''* estas tre malgranda sed treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono, ne malproksima de la orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la hungaran astronomon Bakos Gáspár, patron de la Hungara Reto de Aŭtomataj Teleskopoj (HATNet) kiu servas por trovi kaj karakterizi la  kaj studi la brilajn . Li ricevis la premion *Newton Lacy Pierce* 2011 de la *American Astronomical Society''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Ĉekontinenta maro

**Ĉekontinenta maro**, ankaŭ nomita *epikontinenta maro*, estas amaso de marakvo kun granda etendo sed kun malgranda profundo, kiu etendas sur kontinentbreto.
[eta|dekstra|300ra|[Argentina Maro, ekzemplo de ĉekontinenta maro.]]
La ĉekontinentaj maroj kutime estas asociataj kun la maraj transgresoj de komenco de la Kenozoiko. Ili povas esti varmaj aŭ malvarmaj: fakte, fine de la lasta glaciepoko ankoraŭ restis kelkaj, kiam la plialtiĝo de la marnivelo superis la rapideco de la izosteco en kelkaj zonoj. Grava ĉekontinenta maro en la prahistorio, precize inter la Mezozoiko kaj la Kenozoiko, estis la Turgaja Maro aŭ Turgaja Markolo, kiu separis la eŭropan kontinenton disde sudorienta Azio. Dum la maksimuma pinto de la glaciepokoj, la ĉekontinentaj maroj malaperis, kaj iĝis nur ebenaĵoj de la apudaj kontinentoj.

En la aktualo, la ĉekontinentaj maroj ebligas grandajn ekonomiajn profiton, ĉar en ili la oportunoj por fiŝkaptado estas tre grandaj. Ili kuŝas sur kontinentbreto kun submara grundo je averaĝa profundo de 200 m aŭ malpli. Ekzemploj gravaj de ĉekontinentaj maroj estas la Persa Golfo, la Norda Maro, la Argentina Maro, la Hudsona Golfo kaj la Orientĉina maro.

Kategorio:Maroj
Kategorio:Maraj ekoregionoj
Kategorio:Historia geologio
Benjamin Lasnier

**Benjamin (Osvald) Lasnier** (naskiĝis la 2-an de aprilo 1999, do nun -jara) estas dana kantisto kaj kantproduktanto, kiu naskiĝis en Luksemburgio, sed translokiĝis al Danio kiam li estis 7-jara. Li estas tutmonda fenomeno en sociaj retoj, kie li havas 5 milionojn da ŝatoj en *Facebook*, preskaŭ 1 miliono de partianoj en *Instagram* kaj pli ol 200.000 abonoj en *Youtube*. Benjamin Lasnier komence famiĝis pro simileco al la popkantisto Justin Bieber, poste li decidis elspezi sian vastan reton muzikante kaj eldonante libron. Benjamin Lasnier publikigis sian unuan unuopaĵon en 2014 (angle ''You've got my number*, Vi havas mian numeron) kaj de tiam li eldonis plurajn unuopaĵojn kaj ankaŭ muzikalbumeton.

La kantisto ankaŭ gajnis plurajn premiojn, inkluzive de *Kids’ Choice Awards* de la televida kanalo *Nickelodeon* por "Dana Stelo de la Jaro 2016" (dane *Årets Danske Stjerne i 2016'').

Kategorio:Danaj popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Luksemburgio
Nesaturita grasacido

300ra|eta|Olea acido (mononesaturita grasacido).
[eta|200ra|[Olivoleo estas nesaturita grasacido de 18 karbonaj atomoj.]]
**Nesaturita grasacido** estas karboksilata acido de longa ĉeno kun unu aŭ variaj duoblaj ligiloj inter siaj atomoj de karbono.

La grasacidoj estas komponantoj de lipidoj de rezervo kaj de lipidoj de membrano. Ĝenerale la naturaj grasacidoj estas de linia ĉeno kaj posedas paran nombron de atomoj da karbono (C16, C18, ktp.). Se ili estas saturitaj ne havas duoblan ligilon en sia karbonĉeno. Male, la nesaturitaj grasacidoj posedas duoblajn ligilojn C=C kaj povas havi unu aŭ pliajn saturigojn.

La nesaturitaj grasacidoj estas esencaj por la ĝusta funkciado de la homa korpo kaj devas esti havigitaj en sufiĉaj kvantoj kun la manĝaĵoj. Ties manko estas asocia kun la arteriaj malsanoj kaj alta koncentro de kolesterolo en sango.

## Du tipoj de nesaturita grasacido 
Distingeblas du tipoj de nesaturitaj grasacidoj:
* mononesaturitaj (unuloke nesaturitaj) grasacidoj:
** oleata acido;
* polinesaturitaj (plurloke nesaturitaj) grasacidoj:
** linoleata acido
** alfa-linolenata acido.

## Bibliografio 
* Werner Muller-Esterl. Bioquímica – Fundamentos para Medicina y Ciencias de la Vida. Reverté, 2008: 35; 550; 553; 559.
* Robert W. McGilvery. Conceptos Bioquímicos. Reverté, 1997: 223-380.
* Jeremy Berg, Lubert Stryer, John Tymoczko. Bioquímica. Reverté, 2008: 329; 617.

Kategorio:Grasacidoj
Hipermovebleco

eta|Fingroj kun hipermovebleco
La **sindromo de benigna artika hipermovebleco** estas kondiĉo, en kiu okazas malstreĉoj ligamenta kaj artika, do la persono povas facile plenumi nekutimajn movadojn super la normala artika gamo. La ĉeesto de hipermovaj artikoj rilatas al genetikaj faktoroj, kiuj povas okazi en 10 ĝis 30% de homoj kaj estas pli ofta ĉe virinoj.

Benigna komuna hipermovebleco ofte ne havas simptomojn kaj ne postulas specifajn traktadojn se la persono estas sensimptoma. Tiel, kutime ne ekzistas pli granda risko por la persono kaj iuj el ili - kiel dancistoj, gimnastikistoj kaj muzikistoj - vere povas profiti de pliigita fleksebleco. Tamen povas okazi doloro kaj artika/muskola rigideco (kiel en la genuoj, koksoj, kubutoj kaj fingroj), ĉar la persono faras netaŭgajn movadojn, pliigante la riskon de artika kaj muskola damaĝo. En ĉi tiuj kazoj estas pli alta efiko de delokiĝo (kiel dislokita ŝultro) kaj tordiĝo de la implikitaj artikoj. Nespecifaj simptomoj kiel kronika laceco, dormaj perturboj, kapdoloro ankaŭ povas ĉeesti.

Persono kun artika hipermovebleca sindromo ankaŭ povas havi kelkajn aliajn simptomojn rilatajn al mankoj en konektaj histoj tra sia korpo, kiel ekzemple ŝanĝoj en la digesta sistemo, kaj aliaj plendoj kiel urina inkontinenco, hernioj, prolapso de pelvaj organoj, varikoj, plata piedo, emo facile kontuziĝi kaj disvolvi vergetojn kaj maldikan aŭ elastan haŭton.

Artika hipermovebleco ankaŭ estas trajto de pli signifa, rara, hereda malsano nomita Ehlers-Danlos-Sindromo, kiu estas karakterizita per malforto de la korpaj konektaj histoj. Ankaŭ ĝi estas ofte vidata ĉe homoj kun Down-sindromo kaj ĉe homoj kun Marfan-sindromo. 

## Referencoj 
Kategorio:Reŭmatologio
Terebrantia

**Terebrantia** estas subordo de insektoj neopteraj en la ordo de tripsoj   karakterizataj de la posedo de forta ovdemetilo, kiu funkcias kiel borilo por enmeti la ovojn en plantan histon.

## Priskribo 
Cilindra korpo, kutime havas flugilojn, antaŭaj flugiloj pli grandaj ol la malantaŭaj, kun vejnaroj randa kaj laŭlonga (kiu atingas la flugilpinton), havantaj harojn aŭ franĝojn sur la flugila surfaco. Flugiloj dum ripozo paralelaj. La segmentoj 10 kaj 11 de la abdomeno formas konuson kun ventraflanka fendo, el kiu la ovdemetilo iras ĉe femaloj, kaj ĉe maskloj la fino de la abdomeno estas rondeca.

Terebrantoj el la familio Aeolothripidae karakteriziĝas de larĝaj flugiloj rondecaj ĉe la pinto. La ovdemetilo kurbiĝas supren kaj ilia nutromaniero estas predomanĝa.
Terebrantoj el la familio Thripidae karakteriziĝas de mallarĝaj flugiloj preskaŭ ĉiam akrapintaj, ovdemetilo kurbiĝanta malsupren, kaj plantomanĝa nutromaniero.

## Familioj 
Oni agnoskas la jenajn:

* Familio Aeolothripidae Uzel, 1895 (29 genroj, 206 specioj: †6/11)
* Familio Fauriellidae Priesner, 1949 (4 genroj, 5 specioj)
* † Familio Hemithripidae Bagnall, 1923 (1 genro, 9 specioj)
* Familio Heterothripidae Bagnall, 1912 (7 genroj, 84 specioj: †3/4)
* † Familio Karataothripidae Sharov, 1972 (1 genro, 1 specio)
* † Familio Liassothripidae Priesner, 1949 (1 genro, 1 specio)
* Familio Melanthripidae Bagnall, 1913 (6 genroj, 76 specioj: †2/10)
* Familio Merothripidae Hood, 1914 (5 genroj, 18 specioj: †2/3)
* † Familio Moundthripidae Nel, Azar & Nel, 2007 (1 genro, 1 specio)
* Familio Stenurothripidae Bagnall, 1923 (12 genroj, 24 specioj: †9/18)
* Familio Thripidae Stevens, 1829
** Subfamilio Dendrothripinae Priesner, 1925 (15 genroj, 98 specioj: †4/6)
** Subfamilio Panchaetothripinae Bagnall, 1912 (40 genroj, 141 specioj: †2/5)
** Subfamilio Sericothripinae Karny, 1921 (3 genroj, 152 specioj)
** Subfamilio Thripinae Stephens, 1829 (247 genroj, 1718 specioj: †13/64)
* † Familio Triassothripidae Grimaldi & Shmakov, 2004 (2 genroj, 2 specioj)
* Familio Uzelothripidae Hood, 1952 (1 genro, 1 specio)

## Referencoj 
Kategorio:Insektoj
Aixe-sur-Vienne (stacidomo)

**Aixe-sur-Vienne** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Aixe-sur-Vienne, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Limoges-Bénédictins - Angoulême (610000).

## Vidu ankaŭ 
* Aixe-sur-Vienne

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Aixe-sur-Vienne
Martin Stuppnig

Li estas la aŭtoro de la libro *Kriegsimpressionen*, esperantigita *Home en senhomeco*. 
La libro jam aperis ankaŭ en la ĉeĥa kaj estas tradukita en la hungaran kaj italan lingvojn

## Vivo 
Martin Stuppnig naskiĝis kiel 3-a infano de Christian Stuppnig (1893-1967), tajloro, kaj Ludmilla, naskiĝinta Vielgut (1897–1978) en Karintio. Entute ili estis 13 gefratoj.
Martin parttempe loĝis ĉe siaj geavoj. Kiel junulo li komencis labori kaj lerni ĉe la fervojo (tiutempe: Deutsche Reichsbahn). 17-jaraĝa li devis interrompi sian lernoservon ĉar li estis enarmeigita. Tio spite al vid-handikapo, kiu faras lin dumnokte preskaŭ blinda. Batalante kiel soldato por la nazia Germanio li havis terurajn travivaĵojn. Tiujn li notis en sia sola libro *Kriegsimpressionen*, esperantlingve *Home en senhomeco*.
Martin esperantistiĝis post la dua mondmilito. Li laboris ĉe la aŭstra fervojo kaj estas membro de IFEF kaj AFEF.
Martin edziĝis en la jaro 1953 en Finkenstein.

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj esperantistoj
Île-d'Houat

''''* (jen france, bretone *Enez Houad*) estas insulo kaj komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan'' (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Morbihan

Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Kategorio:Insuloj en Francio
Kategorio:Insuloj en Bretonio
George Johansson

**George JOHANSSON** (naskiĝis en 1946) estas sveda porinfana kaj porjunula verkisto. Li verkas sciencfikcion kaj aliajn tekniktemajn librojn por infanoj kaj junuloj. Li skribis du konatajn libroseriojn: *Universums öde* kaj *Mulle Meck*. Li estis redaktoro en svedaj teknikaj kaj motorsportaj gazetoj, k.a. ĉefredaktoro de gazeto *Teknikens värld* en 1980-aj jaroj.

Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Kategorio:Verkistoj de Svedio
Jutta Zilliacus

**Jutta ZILLIACUS** estas finna en sveda skribanta ĵurnalisto, verkisto kaj politikisto. Ŝia partio estas Sveda Popola Partio. Ŝi estis membro de finna parlamento 1975–1987.

Laŭ onidiroj, Jutta Zilliacus asertis eksterlande, ke en Finnlando nur svedlingvanoj estas civilizitaj kaj finnlingvaj homoj estas idiotoj, kio tamen ne estas certa. Aliflanke, Zilliacus kritikis la fakton, ke ĉiuj junaj finnoj devas lerni la svedan en bazlernejo.

## Libroj 
* Rökringar (1970)
* Innan du vet ordet av (1975)
* En bit av Det stora äpplet (1978)
* Vägskäl (1986)
* Annorlunda barndom (1986)
* Vändpunkt (1987)
* Gå över gränser
* Balansgång (1994)
* Underbart är kort (1997)
* I väntan på buss nummer (2002).

Kategorio:Finnaj verkistoj
Auzebosc

'''** estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Seine-Maritime, en la regiono Normandio. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento Rouen kaj al la kantono **'. 

La teritorio havas komunan limon kun . Ĝiaj loĝantoj en la franca nomiĝas *Auzeboscais*.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Seine-Maritime

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

eta|centra|300ra|

Kategorio:Komunumoj de Seine-Maritime
Chassenon

''''* - prononco laŭ sistemo IFA [], jen france, en limoĝia okcitana lingvo  -  estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Ĉarento (france *Charente*, prononco []), en la regiono Nova Akvitanio () kaj en la antaŭa regiono Puatuo-Ĉarentoj. Fine de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Confolens* (prononco []) kaj al la kantono **.

Ĝiaj loĝantoj en la franca lingvo nomiĝas *chassenonais* respektive *chassenonaises'', se temas pri nur virinoj aŭ knabinoj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente
* Saillat - Chassenon (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

eta|centra|300ra|


Kategorio:Komunumoj de Charente
Tupesy

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en distrikto Uherské Hradiště. Pluaj signifoj estas indikitaj en paĝo Tupesy (apartigilo).*

**Tupesy** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Municipo Tupesy famiĝinta pro tupesa ceramiko situas proksimume 12&nbsp;km okcidente de Uherské Hradiště sur ambaŭ flankoj de rojo Zlechovský potok sur sudoorienta rando de Chřiby. La municipo konstrue unuiĝas kun la najbara municipo Zlechov. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1220.

La municipo estis fama pro sia vinkultivado kaj ĉefe pro ceramiko.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
Unu estas lokita meze de la municipo en domo n-ro 118, la loĝejo de etagrikulturisto kaj potisto. La domo skanzeno estas memorindaĵo de popola arkitekturo. El pluaj memorindaĵoj rememorigebla estas kapelo de Ĉielvizito de Virgulino Maria el tempo post la jaro 1920 kaj baroka statuo de sankta Johano Nepomuka. Ĉe konstruaĵo de lernejo estas lokitaj monumentoj al falintoj en ambaŭ mondmilitoj.

## Pluaj fotoj 

Tupesy, muzeum.jpg| Muzeo de tupesa ceramiko
Tupesy, keramika.jpg| Tupesa ceramiko
Tupesy, pomník I. sv. válka.jpg| Monumento al viktimoj de la 1-a mondmilito
Tupesy, pomník II. sv. válka.jpg| Monumento al viktimoj de la 2-a mondmilito
Tupesy, boží muka (2).jpg| Dia torturo el la jaro 1677
Tupesy, Jan Nepomucký.jpg| Statuo de sankta Johano Nepomuka
Tupesy, OÚ.jpg| Municipa ofico

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Tupesy (apartigilo)

Nomon **Tupesy** havas pluraj setlejoj:

* Tupesy, municipo en distrikto Uherské Hradiště
* Tupesy (Radošovice), parto de municipo Radošovice en distrikto České Budějovice
* Tupesy (Přelouč), parto de urbo Přelouč en distrikto Pardubice
Radošovice

Nomon **Radošovice** portas pluraj setlejoj:

* Radošovice (distrikto Benešov), municipo en distrikto Benešov
* Radošovice (distrikto Strakonice), municipo en distrikto Strakonice
* Radošovice (distrikto České Budějovice), municipo en distrikto České Budějovice

* Radošovice (Říčany), parto de urbo Říčany en distrikto Prago-oriento
* Radošovice (Bystřice), parto de urbo Bystřice en distrikto Benešov
Márta Brunner

**Márta Brunner,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun plena nomo **Brunner Márta Orsolya** [orŝoja] estas hungara aktoro, muzikalkantisto.

Márta Brunner naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Márta Brunner aĝis 3, kiam ŝi unuafoje ricevis filman rolon, post jaroj ankaŭ teatrajn rolojn. En la studjaro 1992 ŝi studis en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo, poste ŝi estis televizia prezentisto, tial ŝi devis forlasi la ŝtatan altlernejon. Tamen ŝi akiris aktoran diplometon en privata lernejo de Mária Gór Nagy en 1996. Jam en 1995 ŝi estis fondinta membro de Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), baldaŭ ŝi havis rolojn en pluraj malgrandaj teatroj, same en filmoj. En 2010 ŝi moviĝis al Sóskút (apud Budapeŝto) kun sia edzo, kie ili bredadas ĉevalojn libertempe. Ekde 2012 ŝi estis membro de Nova Teatro (Budapeŝto). Ŝi ricevis premion en 2003.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare: *Lóvátett lovagok* - franca reĝidino
* Antoine de Saint-Exupéry: La eta princo - Rózsa
* Imre Kálmán:
** Csárdáskirálynő
** *A montmarte-i ibolya* - Ninon
* Edmond Rostand: Cyrano de Bergerac - Roxanne
* Zoltán Kodály: *Háry János* - Estrella
* Sándor Petőfi: *János vitéz* - Iluska (ina ĉefrolo)

## Ŝiaj kinaj filmaj roloj (elekto) 
* *Stationary* (1996)
* *Ász póker* (2008)

## Ŝiaj televiziaj filmaj roloj (elekto) 
* *Szomszédok* (1994)
* *Mai mesék: Egy kis szívesség* (2000)
* *Oltári csajok* (2018)
* *Jóban Rosszban* (2021)

## Fontoj 
* hungarlingva membiografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj infanaj aktoroj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
András Kalmár

**András Kalmár** [andrAŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Kalmár András** estis hungara reĝisoro. Lia edzino estis Teréz Bod.

András Kalmár naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
András Kalmár studis en teatra lernejo de Viktor Gertler en la lernojaro 1947, fine li akiris reĝisoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1952. Liaj plej gravaj instruistoj estis Tamás Major, Gusztáv Oláh, Kálmán Nádasdy, Zoltán Várkonyi. Li komence estis reĝisoro en diversaj teatroj (Teatro Madách (1953), Teatro Szigligeti (Szolnok) (1954), Teatro Gárdonyi Géza (1955-1957), "vilaĝteatro" (1957), Nacia Teatro (Pécs) (1962). Inter 1962-1989 li estis reĝisoro de Hungara Televizio, poste li pensiuliĝis. Li ricevis ankaŭ filmajn taskojn.

## Liaj teatraj reĝisoraĵoj (elekto) 
* William Shakespeare:
** La Komedio de Eraroj (1954)
** La Dresado de la Megero (1955)
* József Katona: *Bánk bán* (1956)
* Imre Kálmán: *Bajadér* (1959, 1962)
* Géza Gárdonyi: *Annuska* (1985)

## Liaj filmaj reĝisoraĵoj (elekto) 
* *Tudni illik, hogy mi illik…* (1965)
* *A peleskei nótárius* (1975)
* *Zsarumeló* (1986)
* *Francia négyes* (1998)
* *Glamour* (2000)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/kalmar-andras/person-130742

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Coussac-Bonneval (stacidomo)

**Coussac-Bonneval** estas franca stacidomo sur linio  - , situanta en  Coussac-Bonneval, en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de aŭtoĉaroj  Nova Akvitanio.

* Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Nexon - Brive-la-Gaillarde (613000).

## Vidu ankaŭ 
* Coussac-Bonneval

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Coussac-Bonneval
Zlechov

**Zlechov** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Zlechov situas proksimume 6&nbsp;km okcidente de la distrikta urbo Uherské Hradiště sur orienta montarpiedo de Chřiby. La municipo konstrue unuiĝas kun la najbara municipo Tupesy. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1207.

En la 28-a ĝis la 30-a de aprilo 1945 trairis tra Zlechov batalfronto de la dua mondmilito. En la batalo je Zlechov falis 14 rumanaj soldatoj kaj 2 lokaj civitanoj.

## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sankta Anna
* Statuo de sankta Johano Nepomuka
* Dia torturo
* Penta kruco

## Pluaj fotoj 

Zlechov_letecky_pohled.JPG|Aviadila vido
Zlechov, kostel.jpg|Preĝejo de sankta Anna
Zlechov, Jan Nepomucký.jpg|Statuo de sankta Johano Nepomuka el la jaro 1733
Zlechov, nápis.jpg|Inunda marko el la jaro 1825

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Kyjova montetaro
Kategorio:Vinkultivada subregiono Moravia Slovakio
Zlámanec

**Zlámanec** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1392.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Grenejo troviĝanta ĉe domo n-ro 5
* Kamparana domo n-ro 37
* sekigejo de fruktoj

## Pluaj fotoj 

Zlámanec, č.p. 37 (1).JPG| Domo n-ro 37
Zlámanec, č.p. 5, špýchar (3).JPG| Grenejo ĉe domo n-ro 5
Zlámanec, náves.JPG| Vilaĝplaco
Zlámanec, MŠ.JPG| Infanĝardeno

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Dolní Němčí

**Dolní Němčí** (antaŭe ***Dolněmčí***, ekde la jaro 1925 sub la nuntempa nomo; , 1939–1945 *Unter Niemtsch*) estas municipo en Ĉeĥio en Regiono Zlín en distrikto Uherské Hradiště. La municipo situas sub proksima monto Granda Javorino, trans kies supraĵo kondukas limo de Ĉeĥio kaj Slovakio. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1358.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Filipo kaj Jakobo
* Statuo de sankta Floriano
* Kapelo de sankta Anna

## Ĥoralkantoraro 
Sub paroĥejo Dolní Němčí agadas ĥoralkantoraro, kiu partoprenis en multaj konkursoj kaj kiu apartenas inter la plej bonaj ĥoralkantoraroj en la regiono.

## Personecoj 
* Jaroslav Němec (1932-2012) - romkatolika pastro
* Jindřich Martiš (1952-1997) - montogrimpisto
* Josef Gajdůšek (nask. 1943) - futbalisto

## Pluaj fotoj 

Dolní Němčí.jpg|Suma vido
Dolní Němčí, OÚ.jpg|Municipa ofico
Dolní Němčí, muzeum.jpg|Memorige protektita domo, hodiaŭ muzeo
Dolní Němčí, fara.jpg|Konstruaĵo de paroĥo

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Nedachlebice

**Nedachlebice** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1209.

Laŭ pruvitaj dokumentoj estis en la jaro 1686 en Nedachlebice 9 fiŝlagoj.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Cirilo kaj Metodo
* Kruco direkte al Bílovice

## Personecoj 
* Jaroslav Knichal

## Pluaj fotoj 

Nedachlebice, náves.JPG|Vilaĝplaco
Nedachlebice, zvonice.JPG|Sonorilejo en la vilaĝplaco kun monumentoj de ambaŭ mondmilitoj
Nedachlebice, OÚ.JPG|Municipa ofico
Kroj sedlcký, dětský a slavnostní.jpg|Popolkostumoj
Nedachlebice, rybník 1.jpg|Fiŝlago

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Vizovica montetaro
Maria Murphy

**Maria Liwscyz MURPHY** (la 1-an de oktobro 1938 - la 19-an de januaro 2021) estis usona esperantistino kaj kuracisto. Ŝi estis postvivanto de la Holokaŭsto, mondvojaĝanta kuracisto, multlingvulo kiu parolis sep lingvojn, kaj ŝi sole edukis du filojn post la forpaso de sia edzo, Ralph Murphy. Post la doktoriĝo, Maria laboris en Bostono ĝis la fruaj 1980-aj jaroj, kiam ŝi transloĝigis sian familion al Florido.

Dum jaroj ŝi ofte partoprenis en kongreson kaj aranĝoj de ELNA kaj estis konata kiel la amanta kaj amata patrino-avino en ĉiuj aranĝoj en kiuj ŝi partoprenis.

## Eksteraj ligiloj 
* Nekrologo en Usona Esperantisto
* intervjuo en Esperanto registrita ĉe NASK en 2013.
* intervjuo en la angla, registrita de ŝia filo David

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Nedakonice

:*Eble vi serĉas: Nenakonice – parton de municipo Věrovany.*

**Nedakonice** estas municipo en Ĉeĥio, en Regiono Zlín, en distrikto Uherské Hradiště. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo estas el la jaro 1220.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Statuo de sankta Johano Nepomuka (1740), ĉe ponto
* Husana kolono (1421), en la vilaĝplaco
* Preĝejo de sankta Floriano (1932)

## Pluaj fotoj 

Nedakonice, svatý Václav.jpg|Statuaro de sankta Venceslao
Nedakonice, kostel.jpg|Preĝejo de sankta Floriano
Nedakonice, Floriánek.jpg|Statuo de sankta Floriano antaŭ la preĝejo
Nedakonice, svatý Marek.jpg|Statuo de sankta Marko
Nedakonice, nádraží.jpg|Fervoja stacio

Kategorio:Municipoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Uherské Hradiště
Kategorio:Setlejoj en Malsupramoravia valego
Kategorio:Setlejoj sur Moravo
Ilona Agárdy

**Ilona Agárdy** [agArdi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Agárdy Ilona** estis hungara aktoro. Ŝia patro estis Gábor Agárdy, ŝia edzo estis György Pethes inter 1963–1999.

Ilona Agárdy naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Agárdy akiris aktoran diplomon en Altlernejo pri Teatro kaj Filmo en 1963. Ŝia ĉefinstruisto estis Ottó Ádám. Ŝi komencis sian aktoran karieron en Teatro Kisfaludy (Győr). Ŝi estis membro de Teatro de Kecskemét (1964), Teatro Petőfi (Veszprém) (1965–1967). Baldaŭe ŝi ludis en diversaj teatroj, la plej longe en Teatro Csokonai (Debrecen) inter 1975–1987.

## Ŝiaj teatraj roloj (elekto) 
* William Shakespeare:
** Reĝo Lear - Cordelia
** La Dresado de la Megero - Bianca
** Romeo kaj Julieta - ina titolrolo
** Rikardo la 3-a - reĝino Margit
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Natalja
* Imre Madách: *Mózes* - Amra
* Ede Szigligeti:
** *Liliomfi* - Camilla
** *A trónkereső* - Judit
* Mihály Vörösmarty: *Csongor és Tünde* - Mirigy

## Ŝiaj filmaj roloj (elekto) 
* *Pesti háztetők* (1961)
* *Házasodj, Ausztria!* (1970)
* *A fekete esernyő* (1990)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio
* https://port.hu/adatlap/szemely/agardy-ilona/person-144623

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Gertrude Novak

D-ino **Gertrude NOVAK**, (naskita en 1920, forpasis en Ĉikago la 21-an de Majo 2013) estis usona esperantisto kaj kuracisto. Ŝi estis medicina patologo kiu edukis plurajn generaciojn de kuracistoj. Dum multaj jaroj ŝi laboris ĉe la universitato Rush Medical University kaj laste en la hospitalo Stroger en Ĉikago. Ŝi estis senlaca volontulo kiu aktivis en multaj kampoj. Kiel flua esperantoparolanto kaj entuziasma esperantistino ŝi vigle agadis en la movado. Ŝi vojaĝis tutmonde por amikiĝi kun ĉiuj, i.a. en Afriko kaj Sudameriko. Ŝi estis plurjara Delegito de UEA kaj Prezidantino (1994-1996) kaj Sekretario (2006-2013) de la Esperanto-Societo de Ĉikago.

## Eksteraj ligiloj 
Nekrologo, Usona Esperantisto 2013:3

Kategorio:Usonaj esperantistoj
Helléan

''''* (jen france, bretone *Helean*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Morbihan* (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis . Okcidente cetere limas la tre similnoma komunumo La Croix-Helléan (bretone *Ar Groez-Helean*, galoe *La Croèz-Hélian'').

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Morbihan

Kategorio:Komunumoj de Morbihan
136518 Opitz

'*136518 *Opitz''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la 28-an de septembro 2005 de la hungara astronomo Sárneczky Krisztián elde la Stacio de Piszkéstető de la Konkoly Observatorio, proksime de Mátraszentimre en Hungario.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la hungara inĝeniero kaj aviadisto Opitz Nándor (1922–1995), la unua hungara glisila piloto kun la Diamanta Ordeno de la FAI. Li flugis sur pli ol 50 tipoj de aviadiloj, flugante pli ol 6 000 horojn sen akcidento nek delikto.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Krisztián Sárneczky
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 2005
Marcel Leereveld

**Marcel LEEREVELD** (naskiĝis la 4-an de decembro 1917 en Amsterdamo — mortis la 20-an de marto 2023 en rekorda aĝo de 105 jaroj) estis nederlanda-aŭstralia esperantisto. Ekde 1952 li loĝis en Aŭstralio kaj estis aŭstraliano.

En 1933 li lernis Esperanton per lecionoj de la nederlanda radioprogramo de Petrus Heilker.

Li unuafoje partoprenis en internacia kongreso en 1935, nome la 15-a SAT-Kongreso.

Dum kvin monatoj en 1936 li rondvojaĝis bicikle tra Francio. Dum ĉi tiu vojaĝo li renkontis multajn esperantistojn, interalie Lidja Zamenhof en Liono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* ampleksa postviva prezento de li en la revuo  *Esperanto sub la Suda Kruco*, eldono 150, junio 2023, paĝoj 19 ĝis 24 ()

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Nederlandaj instruistoj
Kategorio:Aŭstraliaj esperantistoj
Kategorio:Aŭstraliaj instruistoj
Fromental (stacidomo)

**Fromental** estas franca stacidomo sur linio Les Aubrais-Orléans - , situanta en  , en departemento Haute-Vienne, regiono Nova Akvitanio.

Temas pri stacidomo de Société nationale des chemins de fer français (SNCF), priservata de trajnoj  Nova Akvitanio.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de la linio Les Aubrais-Orléans - Montauban-Ville-Bourbon (590000).

## Vidu ankaŭ 
* Fromental (Haute-Vienne)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Stacidomoj en Nova Akvitanio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Haute-Vienne
Kategorio:Fromental (Haute-Vienne)
Tramtransporto en Luksemburgo

**Tramtransporto en Luksemburgo** estas tramtransporto en la ĉefurbo de Luksemburgio.

Ĝis 1964 tramoj veturis en la urbo. La unua fazo de nova tramlinio, Luxtram, malfermiĝis la 10an de decembro 2017. Lige kun la tramo, estis malfermita stacidomo Pfaffenthal-Kirchberg, kie la alteca diferenco kun la tramlinio estas transpontita per funikularo. La dua fazo kun plilongigo de la tramlinio de Pfaffenthal-Kirchberg al Stareplatz / Étoile estis malfermita la 27-an de julio 2018. La konstruado de la tria fazo (Stäreplatz / Étoile - Centra Stacio) komenciĝis la 29an de oktobro 2018 kaj estis komisiita fine de 2020. En la sekva fazo, la tramlinio plilongiĝos al "Cloche d'Or". La tuta 16,4 km-tramlinio finiĝos en 2025, kun la etendo de 3,9 km al la flughaveno. En la urbocentro estas itineroj sen ĉenlinio, kiuj estas ekipitaj per APS.

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Luksemburgo (urbo)
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)
* UrbanRail.Net 

Luksemburgo
Luksemburgo
Luksemburgo
Kategorio:Urboj de Luksemburgo
Kalvinana preĝejo (Dombóvár)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en urbo Dombóvár (Hungario).

## Historio 
La kalvinanoj estis kune kun la luteranoj ĝis 1916. La kalvinanoj konstruis kirkon en 1929 laŭ novromaniko. En la sekva jaro József Angster kreis la orgenon. En 1973 kaj 1981 pli malgrandaj renovigaj laboroj okazis.

## Konstruaĵo 
La kalvinana preĝejo situas sola ĉe stratangulo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo iomete reliefas. La 2 enirejoj troviĝas tra la turo kaj dekstra flanko de la navo. Al ambaŭ enirejoj kelkaj ŝtupoj kuras. La navo estas simpla briko, la absido mankas. Interne la muroj estas blankaj laŭ la kutimoj.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* https://www.dombovar.hu/media/files/18_pdfsam_Domb_v_ri_t_bl_k_sszef_zve.pdf

eta|maldekstre|
eta|maldekstre|

Dombóvár
Kalvinana
Pegedo (rolulo)

**Pegedo** (aŭ *Pegĉjo Pegedo*, laŭ la origina anglalingva ***Woody Woodpecker***) estas rolulo en la samnoma usona serio, unu pego antropomorfa (besto kun korpaj kaj homaj trajtoj), kiu ĉefrolis en kelkaj mallongaj filmoj de animacio produktitaj de la studio de Walter Lantz kaj distribuitaj de Universal Pictures. Pegedo estis kreita en 1940 fare de Walter Lantz kun helpo de la scenarplanisto Ben Hardaway. Mel Blanc, legendo pri dublado, estis tiu unua, kiu dubladis Pegedon. En 1986, Lantz estis honorita per stelo sur la trotuaro de famo en Holivudo. Lia kreaĵo venis baldaŭ: en 1990 Pegedo gajnis sian - unu el la unuaj roluloj, kiuj ricevis tion.
[eta|La stelo de Pegedo sur la [Trotuaro de famo en Holivudo|Trotuaro de famo en Holivudo]]
La fikciulo havis plurajn versiojn tra la jaroj:

* **1940-1944 -** Kreita kadre la projekto de Andy Panda, tiam la freneza pegedo estis tute neproporcia, kun viglaj koloroj kaj mankantaj dentoj.

* **1944-1949 -** Ĉi tiu versio devenis de la klopodoj fari ĝin pli taŭga. Ĝi estas la ora fazo de Pegedo, kiu daŭris ĝis Lantz fermi la studion.

* **1951-1955 -** Ĝia aspekto post la Lantz-epoko estis nekonstanta, pro striktaj templimoj kaj la partopreno de multaj desegnistoj.

* **1955-1972 -** Ĝuste kun ĉi tiu versio la rolulo debutis en televido en 1957. Danke al cenzuro, la afero iĝis ĉiam malpli perforta.

* **1987-1998 -** Tiu bildo estis uzata nur en la malfermo de programo de Universal, kun reelsendoj de malnovaj epizodoj.

* **1999-2002 -** Pegedo revenis en la 1990-aj jaroj kun aspekto inspirita de la unuaj versioj, sed sen la sama anarkia spirito.

## Eksteraj ligiloj 
* uphe.com/movies/woody-woodpecker
* Historio de Pegedo, sur la retejo Super Interessante

Kategorio:Fikciaj birdoj
Kategorio:Animaciaj roluloj
Kategorio:Animaciaj serioj
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Angl-Afganaj militoj

**Anglo-Afganaj Militoj** estas esprimo pri serio de militoj inter Britio kaj afganaj trupoj, kaj povas plu-gvidi al:

* Unua Angl-Afgana Milito (1839–1842)
* Dua Angl-Afgana Milito (1878–1880)
* Sieĝo de Malakand kaj Tirah-Kampanjo (1897)
* Tria Angl-Afgana Milito (1919)
* Operacio Herrick (Milito en Afganio; novembro 2001 – oktobro 2014)
* Operacio Toral (Milito en Afganio; 2014–nuntempo)

## Vidu ankaŭ 
* Uson-Afganiaj Militoj (de 2001 ĝis nun)
* La Granda Ludo, pri la geopolitikaj flankoj de la militoj

Kategorio:Militoj de Afganio
Kategorio:Milita historio de la Brita imperio
Gary Gygax

**Ernest Gary GYGAX** (/ ˈɡaɪɡæks / GAJ-gaks; 27-a de julio 1938 - 4-a de marto 2008) estis usona luddezajnisto kaj aŭtoro, plej konata kiel la kunkreinto de la pionira surtabla rolludo, Drakoj kaj Galerioj (en angla: Dungeons & Dragons, D&D) kune kun Dave Arneson.

## Notoj 
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kastelo Heiligenberg

**Schloss Heiligenberg** - prononco  - estas kastelo en la renesanca stilo en la komunumo Heiligenberg de la distrikto Bodensee kaj la distriktaro Tübingen de la federacia lando Baden-Virtembergo de Germanio, norde de la Bodenlago. Ĝi estas posedata de la familio Fürstenberg. Videbla de malproksime, la kastelo tronas sur alta altebenaĵo ĉirkaŭ 730 metrojn super la Bodenlago kun vido malsupren super la lago kaj la alpa ĉeno.

## Historio 
La graflando Heiligenberg havis siajn originojn en la okcidenta kastelo *Altheiligenberg* (hodiaŭ nur rekonebla kiel kastela loko en la arbaro). Ĉirkaŭ 1250, grafo Berthold von Heiligenberg konstruis alian kastelon en la loko de la hodiaŭa kastelo, kiu komence nomiĝis Neuheiligenberg kaj estis aĉetita en 1277 de grafo Hugo von Werdenberg. Sub la grafoj de Werdenberg-Heiligenberg, la komplekso pligrandiĝis kaj pligrandiĝis en la malfrua mezepoko, dum Altheiligenberg estis forlasita post 1300. 

eta|maldekstre|400px|
La palaca komplekso estas karakterizita per kavalira halo etendiĝanta sur du etaĝoj en la suda alo kun sia arte ĉizita ligna plafono kaj la palaca kapelo en la okcidenta alo, kiu ankaŭ estas monumento al la familio Fürstenberg. 

De tempo al tempo, membroj kaj gastoj de la princa familio tranoktas en la kastelo. Ĝi funkciis kiel somera loĝejo de la princa familio ĝis 2013. Hereda princo Christian zu Fürstenberg loĝas en la palaco kun sia familio ekde 2013. Por tio, la orienta alo estis renovigita kaj loĝebla. Parto de la instalaĵo videblas kiel parto de gvidata vizito.

Kategorio:Kasteloj en Baden-Virtembergo
Kategorio:Distrikto Bodensee
Graflando Heiligenberg

La **graflando Heiligenberg** - germane *Grafschaft Heiligenberg*, prononco  estis graflando ĉe la nordokcidenta bordo de la Bodenlago. La rezidejo estis la kastelo Heiligenberg.

eta|maldekstre|400px|
## Historio 
La graflando eliris el la frua mezepoka graflando *Linzgau*, kiun en 1135 ricevis la grafoj de Heiligenberg. De ĉi tiuj ĝi iris en 1277 al la grafoj de Werdenberg kaj en 1535 al la princoj de Fürstenberg, kies posedo ekde 1664 formale nomiĝis princlando Fürstenberg. Dum la mezepoko la nomo de la Graflando Heiligenberg pasis al la tuta distrikto, tiel ke la nomo "Linzgau" estis anstataŭigita per la esprimo "Graflando Heiligenberg".

La respektivaj grafoj de Heiligenberg ekzercis altan jurisdikcion en sia graflando ĝis la 18-a jarcento, krom la liberaj imperiaj urboj Überlingen, Pfullendorf, Meersburg kaj Markdorf. Nur en la 17-a kaj 18-a jarcentoj ili vendis siajn rajtojn pri alta kortumo super aliaj regionoj al la regantaj monaĥejoj kaj urboj tie.

En la transformoj de 1803 kaj 1806, granda parto de la eksa graflando falis al la Grandduklando Badeno, precipe al la posta distrikto Überlingen. Nuntempe la areo situas en la distrikto Bodensee kaj en la sudo de la distrikto Sigmaringen.

Kategorio:Historio de Baden-Virtembergo
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Germanaj graflandoj
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo