open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Duklando Jülich-Berg

**Jülich-Berg** signifas la personunian ligon de la duklandoj Jülich kaj Berg en la tempo inter 1423 ĝis 1795. Ambaŭ teritorioj havis komunajn dukojn kun unu voĉo en la Imperia Princo-Konsilantaro.

Jülich kaj Berg estis ĉiam denove ligitaj kun pluaj teritorioj, formis je tio tamen ĝis la fino de la 18-a jarcento ĉiam la kernajn landojn kaj havis jam pro la geografia proksimeco kaj baldaŭ ankaŭ pro tradicio la tre intimajn ligojn unu kun la alia. Tamen ili estis laŭforme ĉiam du malsamaj duklandoj.

La lasta duko estis princo-elektisto Karolo Teodoro.

## Literaturo 
* Christian Schulte: *Versuchte konfessionelle Neutralität im Reformationszeitalter. Die Herzogtümer Jülich-Kleve-Berg unter Johann III. und Wilhelm V. und das Fürstbistum Münster unter Wilhelm von Ketteler*, Monastero 1995, ISBN 3-8258-2684-8.
* Jörg Engelbrecht: *Das Herzogtum Berg im Zeitalter der Französischen Revolution. Modernisierungsprozesse zwischen bayerischem und französischem Modell*, Paderborn, Munkeno, Vieno, Zuriĥo 1996, ISBN 3-506-73270-6.
* Hermann Kelm (eld.): *Die Lutherische Kirche von Jülich-Berg. Synoden und Konvente 1701 bis 1812*, Kolonjo 2001, ISBN 3-7927-1827-8.
* Marc Sieper: *Die Entwicklung des Zivilprozesses in den Herzogtümern Jülich und Berg in der Mitte des 16. Jahrhunderts. Die Jülich-Bergische Rechtsordnung von 1555 und der Prozeßrechtsentwurf des Reichskammergerichtsbeisitzers Dr. Hubert Smetz von 1537*, Hajdelbergo 2001.
* Stefan Ehrenpreis (eld.): *Der Dreißigjährige Krieg im Herzogtum Berg und in seinen Nachbarregionen*, Neustadt ĉe Aisch 2002. (Bergische Forschungen 28).

## Vidu ankaŭ 
* Unuiĝintaj Duklandoj Jülich-Kleve-Berg

Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Historiaj germanaj teritorioj
Kategorio:Germanaj duklandoj
Kategorio:Historiaj duklandoj en Germanio
Kategorio:Duseldorfo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1420-1429
Kategorio:Aperis en 1423
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1795
26177 Fabiodolfi

'*26177 *Fabiodolfi'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la italaj astronomoj Luciano Tesi kaj Andrea Boattini elde la Observatorio de la Montoj Pistoiese en San Marcello Pistoiese (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala amatora astronomo *Fabio Dolfi'', kiu dediĉis sian liberan tempon al la astronomio. De 1978 li interesiĝis pri fotado de la objektoj de la profunda ĉielo. Li poste kunlaboris en la programo por astrometrio de la asteroidoj ĉe la observatorio de San Marcello Pistoiese.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Andrea Boattini
Kategorio:Malkovrita de Luciano Tesi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
(26181) 1996 GQ21

**(26181) 1996 GQ21** estas tre granda transneptuna objekto malkovrita la  de la amatora astronomino Nichole M. Danzl (tiam studentino ĉe la Universitato de Arizono) elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak proksime de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas objekto de la disa diskoj (aŭ "disdiskano"). Ĝi pasis ĉe sia perihelio la .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Transneptunaj objektoj
Kategorio:Disdiskanoj
Kategorio:Malkovrita de Nichole M. Danzl
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Jean de La Bruyère

**Jean de La Bruyère** (baptita la  en Parizo, mortinta la  en Versailles) estis franca verkisto kaj juristo.

## Vivo 
Bruyère studis jursciencon sed baldaŭ post sia advokatiĝo li enuiĝis per tio kaj aĉetis por si la postenon de trezoristo de la distrikto imposta de Caen. Tio permesis al li havi sendependan vivon en Parizo kaj krome plenan sindediĉon je sciencoj. En 1684 li vokitis - danke al la perado de Jacques Bossuet instrui historion al la posta Duko de Bourbon (el la dinastio Bourbon-Condé). Ĝismorte La Bruyère restis fidela al tiuj sinjoroj. Tie ĉi - estante grandparte neatentebla - li povis rigardi de tre proksime la agojn de la korteguloj. Li priskribis la diversajn homajn karakterojn en sia fama libro: *Les Caractères de Théophraste, traduits du grec, avec les caractères ou les mœurs de ce siècle* (1688). En la kuro de la sama jaro aperis ankoraŭ du eldonoj, la aliaj ses sekvis ĝis la morto de la aŭtoro. En ili estis aktualighe aldonitaj personoj. Sekve la iama nombro de 420 pritraktaj homoj kreskis ĝis 1120. La plej bonaj eldonoj estis verŝajne faritaj de Servois ene de la kolekto *Grands écrivains* (Paris 1866–1878) kaj de Chassang (Paris 1876).

## Atakoj vanaj kaj verkista kvalito 
La Bruyère ofte devis defendi sin kontraŭ la riproĉo esti volinte skribi satirojn kaj ataki unuopulojn dum vivotempo. Jam dum lia vivo ekzistis identigiloj/ŝlosiloj kiuj malkaŝu la aluditajn personojn. Poste ili aŭtomate enkorpigitis al la eldonoj de tiu ĉi verko, ekz. en 1697 kaj 1732 (nova eldono ĉe Ed. Fournier: *La comédie de La Bruyère*, Paris 1872). La antaŭparolo por lia akademia prezentoparolado (1693) rifutis ĉiujn tiajn imputojn kaj klarigis pri la detala plano de la verka strukturo. La libro tradukitis en multajn lingvojn. Tiun honoron ĝi ja meritas pro la bonkvalito enhava kaj klasika formo kiun eĉ Voltaire ŝatis. Certe de tempo al tempo diafanas troiĝaĵoj.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 12. Leipzig 1908, p. 12, kio legeblas tie ĉi.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Moralistoj
Kategorio:Francaj juristoj
Komputila arkitekturo

En komputada inĝenierarto, **komputila arkitekturo** aŭ **informadika arkitekturo** estas serio de reguloj kaj metodoj kiuj priskribas la funkcion, organizon, kaj plibonigon de komputilaj sistemoj. Kelkaj difinoj de komputila arkitekturo difinas ĝin kiel priskribante la kapablojn kaj programadan modelon de komputilo sed ne partikularan plibonigon. En aliaj difinoj komputila arkitekturo inkludas desegnadon de instrukciaro (aŭ de komandaro), desegnadon de mikroarkitekturo, logikan desegnadon, kaj plibonigon.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* John L. Hennessy kaj David Patterson (2006). Computer Architecture: A Quantitative Approach (kvara eld.). Morgan Kaufmann. ISBN 978-0-12-370490-0.
* Barton, Robert S., "Functional Design of Computers", Communications of the ACM 4(9): 405 (1961).
* Barton, Robert S., "A New Approach to the Functional Design of a Digital Computer", Proceedings of the Western Joint Computer Conference, May 1961, pp. 393–396. About the design of the Burroughs B5000 computer.
* Bell, C. Gordon; kaj Newell, Allen (1971). "Computer Structures: Readings and Examples", McGraw-Hill. http://research.microsoft.com/en-us/um/people/gbell/Computer_Structures__Readings_and_Examples/contents.html Alirita la 2an de Septembro 2016.
* Blaauw, G.A., kaj Brooks, F.P., Jr., "The Structure of System/360, Part I-Outline of the Logical Structure", IBM Systems Journal, vol. 3, no. 2, pp. 119–135, 1964. http://domino.research.ibm.com/tchjr/journalindex.nsf/d9f0a910ab8b637485256bc80066a393/95dc427e3fd3024a85256bfa006859f7?OpenDocument  Alirita la 2an de Septembro 2016.
* Tanenbaum, Andrew S. (1979). Structured Computer Organization. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall. ISBN 0-13-148521-0.
Zoran Stefanović

**Zoran STEFANOVIĆ** (naskiĝis la 21-an de novembro 1969 en Loznica) estas serba verkisto, dramaturgo, scenaristo kaj bildliteraturisto.

Li akiris sian dramaturgiogradon en 1994 ĉe la Fakultato de Drameca Arto en Beogrado.

Li estas la prezidanto de la Asocio de Dramistoj de Serbio (2022).

## Elektita bibliografio 
### Teatraj kaj radioteatraĵoj 
* Ostrvska priča, 1987.
* Vikend sa Marijom Broz, 1990.
* Slovenski Orfej, 1992.
* Skaska o kosmičkom jajetu, 1992.
* Tačka susreta, 1992.
* Sneg nije beo, 2009.

### Libroj de ludoj 
* Slovenski Orfej i druge drame, Beogrado, 1995.

### Romanoj 
* Verigaši, roman o Našima, Beogrado, 1993, 2012.

### Bildstrioj kaj grafikaj romanoj 
* Treći argument (Third Argument) kun verkisto Milorad Pavić kaj artisto Zoran Tucić
** albumoj, serbo kaj la angla, Bata-Orbis, Belgrade-Limasol, Serbio-Kipro, 1995;
** seriigite en la angla, Heavy Metal Magazine, Usono, 1998/1999/2000.
** Le Troisième Argument, YIL Editions, Francio, 2016
* Under the Seal of the Wolf (Pod vučjim žigom) kun artisto Antoan Simić, Stripmania, revuo, Beogrado, 1996.
* Knez Lipen, kun artisto Siniša Banović, Parabellum, revuo, Sarajevo, Bosnio kaj Hercegovino 2012.

### Historio kaj estetiko de bildstrioj 
* The Comics We Loved, Selection of 20th Century Comics and Creators from the Region of Former Yugoslavia (Stripovi koje smo voleli: izbor stripova i stvaralaca sa prostora bivše Jugoslavije u XX veku), a critical lexicon, with Živojin Tamburić, Zdravko Zupan et Paul Gravett, Omnibus, Belgrade, 2011.

## Filmografio 
### Verkisto 
* Pozdravi sve koji pitaju za mene, dokumentario, 1987 (manuskripto-kunlaboranto)
* Ars longa, vita brevis, 1991
* Slovenski Orfej, teatra adaptado, 1992
* Janusovo lice istorije 1-3, dokumentaj mini-serie, 1993
* Uske staze, mallonga, 1995
* Životi Koste Hakmana, dokumentario, 2005
* Muzika tišine, dokumentario, 2011

### Produktanto 
* Moj mrtvi grad, dokumentario, 2000
* Životi Koste Hakmana, dokumentario, 2005

### Gisante Departement 
* Largo Winch , 2008 (gisado: Serbio)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* IMdb (angle)
* Slavic Orpheus, dramo, oficiala retejo
* Muziko de Silence-projekto, oficiala retejo 
* "Comics Culture in Yugoslavia: World-Class Innovators & Remarkable Visionaries" de Paul Gravett, antaŭparolo por Tamburić-Zupan-Stefanović-leksikono The Comics We Loved

Kategorio:Serbaj bildliteraturistoj
Kategorio:Serbaj verkistoj
Kategorio:Serbaj dramistoj
Kategorio:Serbaj scenaristoj
Cohons

**Cohons** estas franca komunumo situanta en la franca departemento Haute-Marne en regiono Grand Est.

## Geografio 
eta|maldekstra|Najbaraj komunumoj

Cohons etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du.

## Vidindaĵoj 
Estas tri mirindaj ĝardenoj : La helikoj en arbaro, la ĝardeno de la kastelo Silière kaj la ĝardeno Vergentière.

## Najbaraj komunumoj 
Ĝiaj najbaraj komunumoj estas .

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Marne

Kategorio:Komunumoj de Haute-Marne
Kategorio:Urboj de Francio
26183 Henrigodard

'*26183 *Henrigodard''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de Henri Godard, profesoro pri franclingva literaturo ĉe la Universitato Paris Diderot Paris 7 kaj la Sorbono. Li fakiĝis pri pluraj famaj verkistoj de la 20-a jarcento (Giono, Malraux, Céline) kaj ankaŭ lekciis ĉe Harvard kaj Stanford.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Neolitika arkitekturo

[eta|240px|Dolmeno ĉe Couto Esteves, [Portugalio.]]
eta|240px|Elfositaj loĝejoj en Skara Brae.
**Neolitika arkitekturo** referencas al strukturoj kiuj enhavas loĝejojn kaj ŝirmejojn el ĉirkaŭ 10,000 al 2,000 a.K., nome la Neolitika periodo. En Sudorienta Azio, Neolitikaj kulturoj aperis tuj post 10,000 a.K., dekomence en Levantenio (Antaŭceramika Neolitiko A kaj Antaŭceramika Neolitiko B) kaj el tie orienten kaj okcidenten. Fruaj neolitikaj strukturoj kaj konstruaĵoj povas troviĝi en sudorienta Anatolio, Sirio, kaj Irako el ĉirkaŭ 8,000 a.K. kaj agrikulturaj societoj unuafoje aperantaj en sudorienta Eŭropo ĉirkaŭ 7,000 a.K., kaj en centra Eŭropo ĉirkaŭ 5,500 a.K. (el kiuj la plej fruaj kulturaj kompleksoj estas la kulturo Starčevo-Koros (Cris), la Liniceramika kulturo, kaj la Vinĉa kulturo. Popoloj de Ameriko kaj de Pacifiko restis ĉe Neolitika nivelo de teknologio ĝis la epoko de la eŭropa kontakto, inklude tre malgrandajn esceptojn.

## Vidu ankaŭ 
* Dolmeno
* Megalito
* Menhiro

## Eksteraj ligiloj 
* Rusia Arkitekturo: Pra-Historio 

Arkitekturo
Kategorio:Historio de arkitekturo
Arkitekturo de Mezopotamio

[eta|250px|dekstra|Restaŭrita [zigurato en Irako.]]
La **arkitekturo de Mezopotamio** estas antikva arkitekturo de la regiono de Tigrisa-eŭfrata (konata ankaŭ kiel Mezopotamio), kiu enhavas kelkajn diferencajn kulturojn kaj daŭris periodon el la 10a jarmilo a.K., kiam oni konstruis la unuajn permanentajn strukturojn, al la 6a jarcento a.K. Inter la mezopotamiaj arkitekturaj atingoj estas la disvolvigo de urba planado, la domo kun centra korto, kaj la ziguratoj. Ne ekzistis arkitektura profesio en Mezopotamio; tamen, skribistoj skizis kaj administris konstruadon por la registaro, la nobelaro aŭ la monarkio. La Mezopotamianoj konsideris la 'arton de konstruado' kiel dia donaco lernigita al homo fare de dioj kiel aperas listigite en la *me*-dekreto 28.

## Literaturo
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asirio
Kategorio:Historio de arkitekturo
Postmoderna arkitekturo

[eta|250px|la *Sony Building* (origine *AT&T Building*) de Philip Johnson en [Novjorko, 1984, montranta "Postmodernan" tendencon per la inkludo de klasika rompito frontonon en la pinto kio diverĝas el la skatola funkciisma oficeja turo ofta en Moderna Arkitekturo.]]
**Postmoderna arkitekturo** ekis kiel internacia stilo per unuaj ekzemploj kiuj estas ĝenerale citataj el la 1950-aj jaroj, sed ĝi ne iĝis movado ĝis la fino de la 1970-aj jaroj kaj pluinfluas super la nuntempa arkitekturo. Postmoderneco en arkitekturo estis markita per la reveno de "inganio, ornamo kaj referenco" al arkitekturo kiel reago al la formalismo de la tiel nomita *Internacia Stilo* de modernismo. Kiel ĉe multaj kulturaj movadoj, kelkaj el la plej markitaj kaj videblaj ideoj de Postmodernismo povas esti vidataj en arkitekturo. La funkciismaj kaj formaligitaj formoj kaj spacoj de la modernisma stilo estas anstataŭataj per diversa estetiko: stiloj kolizias, formo estas adoptita je sia propra konto, kaj abundas novaj manieroj vidi familiarajn stilojn kaj spacojn. Eble plej evidente, arkitektoj remalkovris pasintan arkitekturan ornamaĵaron kaj formojn kiuj estis abstraktigitaj de la arkitektoj de Modernismo.

Influaj fruaj gravaj ekzemploj de postmoderna arkitekturo estas la *Portland Building* de Michael Graves en Portlando, Oregono, kaj la *Sony Building* (origine *AT&T Building*) de Philip Johnson en Novjorko, kiuj ŝuldas elementojn kaj referencojn el la pasinto kaj reenmetas koloron kaj simbolismon al la arkitekturo.

## Referencoj
## Literaturo 
**Postmodern Architecture: Restoring Context* Princeton University Lecture 
**Postmodern Architecture and Urbanism* University of California - Berkeley Lecture 
**Learning from Las Vegas: The Forgotten Symbolism of Architectural Form.* Robert Venturi, Cambridge, MA: MIT Press, 1977 ISBN 0-262-22015-6
**History of Post-Modern Architecture.* Heinrich Klotz, Cambridge, MA: MIT Press, 1998. ISBN 0-262-11123-3

## Eksteraj ligiloj 
*About Postmodernism
*Gallery of Postmodern Houses
*Post Modern Architecture at Great Buildings Online
San Pietro in Montorio

[maldekstre|eta|Templeto de San Pietro in Montorio, Romo, 1502, de [Donato Bramante|Bramante. Tiu malgranda templo markas la supozitan lokon kie Sankta Petro estos mortigita.]]
**San Pietro in Montorio** estas preĝejo en Romo, Italio, kiu inkludas en sia korto la *Tempietto* (Templeto), malgranda martir-rememora tombo konstruita de Donato Bramante. La preĝejo estas ornamita pere de artaĵoj de elstaraj artistoj de la 16a kaj 17a jarcentoj. La unua kapelo en la dekstro enhavas pentraĵojn de Sebastiano del Piombo nome *Vipado* kaj *Transfigurado* (1516–1524). Michelangelo, kiu amikiĝis kun Sebastiano en Romo, havigis figurojn kiuj estis aligitaj en la *Vipado*. La kvara kapelo havas plafonan freskon de Giorgio Vasari. Kvankam ne estas tomba indikilo, tradicio diras ke Beatrice Cenci — ekzekutita en 1599 pro la murdo de ŝia perfortema patro kaj famigita inter aliaj de Percy Bysshe Shelley — estas enterigita aŭ en tiu kapelo aŭ sub la ĉefaltaro.

## Literaturo 
*Fortunato, Giuseppe (2010) "The Role of Architectural Representation in the Analysis of the Building: The 3d Survey of San Pietro in Montorio's Temple in Rome", atti del "X Congreso Internacional expresiòn gràphica aplicada a la edificacìon, Alicante,Editorial Marfil", S.A., ISBN 978-84-268-1528-6.
* Satelita foto La *Tempietto* estas la cirkla kupolo en la centro, enfermita en la klostro de San Pietro in Montorio. Ĝuste okcidente estas la blanka duoncirklo de Acqua Paola.

Kategorio:Monumentoj en Romo
Kategorio:Renesanca arkitekturo
Kategorio:Preĝejoj en Romo
De Stijl

eta|dekstra|200px|*Ruĝa kaj blua seĝo* desegnita de Gerrit Rietveld en 1917.
***De Stijl*** (prononco en nederlanda [də ˈstɛil]), en nederlanda "La Stilo", konata ankaŭ kiel **novplastikismo**, estis nederlanda arta movado fondita en 1917 en Amsterdamo. De Stijl konsistis el artistoj kaj arkitektoj. En pli larĝa senso, la termino *De Stijl* estis uzata por referenci al verkaro el 1917 al 1931 fondita en Nederlando. Proponantoj de De Stijl proponis pure abstraktadon kaj universalecon pere de redukto al la esenco de formo kaj koloro; ili simpligis vidajn komponaĵojn al vertikalo kaj horizontalo, uzante nur nigran, blankan kaj bazajn kolorojn.

*De Stijl* estas ankaŭ la nomo de gazeto kiu estis publikigita de la nederlanda pentristo, desegnisto, verkisto, kaj kritikisto Theo van Doesburg (1883–1931) kiu utilis por disvastigi la teoriojn de la grupo. Ĉe van Doesburg, la ĉefaj membroj de la grupo estis la pentristoj Piet Mondrian (1872–1944), Vilmos Huszár (1884–1960), kaj Bart van der Leck (1876–1958), kaj la arkitektoj Gerrit Rietveld (1888–1964), Robert van 't Hoff (1887–1979), kaj Jacobus Oud (1890–1963). La arta filozofio kiu formis bazon por la verkaro de la grupo estas konata kiel *novplastikismo* — la nova plastika arto (aŭ *Nieuwe Beelding* en nederlanda).

## Referencoj kaj fontoj 
; Referencoj

; Fontoj
* 
* 

## Bibliografio 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* *De Stijl*
* De Jakob van Domselaer *Proeven van Stijlkunst*, rara registro.
* Eseo pri Mondrian and mysticism Skanaĵo de la kompleta unua volumo de la gazeto.

Kategorio:Moderna arto
Kategorio:Artaj movadoj
Kategorio:Historio de arkitekturo
Kategorio:Nederlandaj gazetoj
Bella Nagy

**Bella NAGY** [nadj], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Nagy Bella** estis hungara aktoro, la dua edzino de Mór Jókai kiel (hungarsisteme) **Jókai Mórné**. Ŝia origina familia nomo estis **Grósz**.
[eta|Bella Nagy en [1899]]
eta|Bella Nagy
Bella Grósz http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC10888/10948.htm naskiĝis la  en Jákó, ŝi mortis la  en Londono.

## Biografio 
Bella Nagy devenis el juda familio. Ŝi frekventis lernejon pri komerco en Óbuda, poste privatan aktoran lernejon de Szidi Rákosi. Ŝi debutis en teatro en 1898, kiun sekvis laŭdaj kritikoj. En la sekva jaro ŝi ricevis jam titolrolon. Mór Jókai mem vidis tiun karieron, eĉ li helpis ŝin per monoj kaj roloj. En 1899 ili geedziĝis (Mór aĝis 75, Bella aĝis 20). La geedziĝo kaŭzis tutlandan skandalon, Bella forlasis la teatron kaj ili vojaĝis en Eŭropo. Jókai Mórné vidviniĝis en 1904, poste ŝi vivis el la heredaĵo. En komenco de la 2-a mondmilito ŝi translokiĝis al Londono. En 1942 la hungara ŝtato provis forpreni la hungaran ŝatanecon kaj heredaĵon de ŝi, sed tio ne sukcesis.

## Fontoj 
* pri la geedziĝo
eta|maldekstre|Mór Jókai kaj Bella Nagy

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungardevenaj britoj
Ilona Tanner

**Ilona TANNER,** laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj pli komplete **Tanner Ilona Irén Lujza Kamilla** estis hungara poeto. Ŝia pseŭdonimo estis **Török Sophie**.
eta|Ilona Tanner kaj Mihály Babits
eta|Ilona Tanner kaj Mihály Babits
Ilona Tanner http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC15363/16027.htm naskiĝis la  en Budapeŝto, ŝi mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ilona Tanner lernis en sia naskiĝurbo, ŝi aĝis 17, kiam ŝi komencis krei poemojn. Post lernado ŝi laboris en diversaj oficejoj. En 1921 ŝi iĝis edzino de Mihály Babits. Ŝiaj poemoj aperis en revuoj, ekzemple en Nyugat. Ŝi neniam naskis, nur ŝi adoptis filinon. En 1941 ŝi vidviniĝis. Ŝi ricevis premion en 1946.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Asszony a karosszékben* (1929) - poemaro
* *Boldog asszonyok* (1933) - novelaro
* *Hintz tanársegéd úr* (1935) - romano
* *Értem és helyetted* (1940) - poemaro
* *Sirató* (1948) - poemaro

## Fontoj 
* hungarlingva neoficiala biografio kun foto
* teksto hungare
* verkaro

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Ida Ferenczy

**Ida FERENCZY** [ferenci], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Ferenczy Ida** estis hungara virino, kiu apartenis al kortego de Elizabeto de Aŭstrio-Hungario. Ŝia nobela antaŭnomo estis *vecseszéki* [veĉesEki].

## Biografio 
maldekstre|eta|Ida Ferenczy
Ida Ferenczy http://www.museum.hu/kiallitas/3487/A_hiros_varostol_a_csaszarvarosig_-_ofelsege_felolvasonoje_Ferenczy_Ida naskiĝis la  en Kecskemét, ŝi mortis la  en Vieno.
Ida Ferenczy estis edukita komence en lernejo, poste ŝi ricevis privatan edukadon. En 1864 Elizabedo elektis ŝin por ekzercadi en la hungara lingvo. Elizabeto tiel bone parolis hungare, ke ŝi korespondadis kaj parolis hungare kun kremo de hungaroj. Ferenczy oficiale estis nomumita "laŭtleganto de la reĝino". Post morto de Elizabeto en 1898 ŝi perdis la statuson, sed ŝi vivis plu en Vieno, kie ŝi estis motoro de fondo de memormuzeo pri Elizabeto. En 1908 la muzeo malfermis. Ŝi mortis en Vieno, sed ŝi estis entombigita en sia naskiĝurbo.

## Memorigiloj 
* infanĝardeno http://www.oktatas.hu/hivatali_ugyek/kir_intezmenykereso/!Intezmenykereso/Intezmeny/Index/201865

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* germanlingva biografio

Kategorio:Elizabeto de Aŭstrio-Hungario
Kategorio:Aŭstro-hungaroj
Preĝejo Sankta Ladislao (Segesd)

La **preĝejo Sankta Ladislao**, nomata laŭ Ladislao la 1-a, reĝo de Hungario, estas romkatolika monumento historia en Hungario, en vilaĝo Segesd (Hungario).

## Historio 
Franciskanoj alvenis en la malfrua 13-a jarcento. Ilia preĝejo estis konsekrita en 1295, sed li konstruis ankaŭ monaĥejon. En 1555 la franciskanoj rifuĝis pro la alvenantaj turkoj. En 1570 la turkoj plene malkonstruis la preĝejon kaj el la ŝtonoj ili konstruis fortikaĵon. En 1687 la turkoj estis forigitaj, tuj alvenis franciskanoj, kiuj konstruis lignan kapelon. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1755 kaj 1777 (tiutempe konstruiĝis ankaŭ la nova monaĥejo). En la franciskano monaĥejo malfermis la unua apoteko de Somogy (historia departemento) en 1769. En 1823 ŝtormo detruis la turon kaj tegmenton. En 1945 la nazioj eksplodis la turon, en la sekva jaro la rekonstruado finiĝis. En 1950 la franciskanoj estis forigitaj, ilia signifa biblioteko malaperis. Depost la okazintaĵo gemaljunuloj loĝas en la monaĥejo. La orgeno estis farita en 1972.

## Konstruaĵo 
La preĝejo kaj la unuetaĝa monaĥejo kontaktiĝas. La fasado estus simetrio, sed la turo situas en la flanka angulo, tial la turo disrompas la simetrion. La monaĥejo formas kvarangulon, tial en la mezo korto troviĝas.

Kermeso okazas la 27-an de junio.
eta|Aerfoto pri la preĝejo kaj monaĥejo

## Fontoj 
* hungare
* hungare kun foto
* hungare kun foto 
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj 
* hungare kun 2 fotoj

Segesd
Segesd
Kategorio:Franciskanaj preĝejoj en Hungario
Segesd
Botaniĉeskij sad (Centra ringo de Moskvo)

**Botaniĉeskij sad** () estas stacio de la Metroo de Moskvo sur Centra ringo de Moskvo. Ĝi situas inter la stacioj '** kaj **' nord-oriente de Moskvo. La stacio estis malfermita la . Ĝi havas sian nomon laŭ la proksima Botanika ĝardeno en Moskvo.

## Interkonektoj 
* →  linio (stacio '''')

## Vidu ankaŭ 
* Listo de stacioj de Moskva metroo

## Eksteraj ligiloj 
*   ()
* en retejo tochka-na-karte

Kategorio:Stacioj de Moskva metroo
Kategorio:Centra ringo de Moskvo
Kategorio:Distrikto Rostokino (Moskvo)
Kategorio:Distrikto Sviblovo (Moskvo)
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2016
Kategorio:2016 en Moskvo
(26189) 1997 AX12

**(26189) 1997 AX12** estas marsrenkonta asteroido malkovrita la  de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi (gubernio Gunma, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Michel-Jean Sedaine

eta|Sedaine, dramaturgo franca **Michel-Jean SEDAINE** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la ) estis franca verkisto dramaturga.

## Vivo 
Pro malriĉeco Sedaine devis labori kiel masonisto sed baldaŭ atentigis la dunganton pri siaj talentoj. Tiu ĉi ĉefarkitekto akceptis lin inter siajn disĉiplojn. Li deklaris Sedaine poste instruisto de la nepo, la fama pentristo Jacques Louis David.

Sedaine ekokupiĝis pri opero moderna itala (kontraŭe al la malmoderna, tro rigida de la 17-a jarcento). Inter liaj tekstoj, kiujn muzikgis Philidor, Monsigny kaj Grétry, estas la plej konataj jenaj: *Le diable à quatre*, *Le roi et le fermier*, *Rose et Colas*, *Aucassin et Nicolette*, *Richard Cœur de Lion*, *Aline, reine de Golconde*, *Guillaume Tell*.

Ankaŭ de alta valoro estas liaj komedioj enscenigitaj ĉe Théâtre-Français, kiuj peris lian membrigon al la Franca Akademio: *Le philosophe sans le savoir* (1765) kaj *La gageure imprévue* (1768).

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 18. Leipzig 1909, p. 240-241, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Zoran Tucić

**Zoran Tucić** (naskiĝinta la 30-an de oktobro 1961) en Šabac estas serba aŭtoro de bildrakontoj, arkitekto, scenaristo kaj pentristo.

Li estas fama pro, interalie, «Vorloh» kun scenaristo Ljuan Koka kaj scenaristo Aleksandar Timotijević, *Niti Snova o moći* kun Koka, *Treći argument* kun verkisto Milorad Pavić kaj scenaristo Zoran Stefanović (*Third Argument, Le Troisième Argument*) kaj «Adam Wild» kun scenaristo Gianfranco Manfredi.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Comics creator: Zoran Tucić
* 

Kategorio:Serbaj bildliteraturistoj
Kategorio:Serbaj scenaristoj
Kategorio:Serbaj arkitektoj
Kategorio:Serbaj pentristoj
Eugène Labiche

**Eugène LABICHE** (Esperantigite **Eŭgeno Labiŝ**) (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta samloke la ) estis franca dramaturgo.

## Vivo 
La filo de riĉa industriulo studis jursciencojn, vojaĝis poste al la itala duoninsulo, ekde kie li verkis por kelkaj parizaj gazetoj kelkajn distrajn eseojn. Ilin li publikigis pli poste sub la titolo *La clef des champs*.

Aperis en 1837 lia unua dramo: ''La cuvette d'eau*, en 1838 la komedieto *Monsieur de Coislin* (kun granda sukceso). De tiam li dum kvar jardekoj liveris al parizaj teatrejoj, aparte al Palais-Royal, pli ol cent teatraĵojn. Kelkajn estis laŭĝenre eĉ modelaj. Ilia humuro neniam ofendemas. Brilas dialloga spontaneco kaj perfekta sceneja tekniko. Menciindas i.a. jenaj:
* *Le chapeau de paille d'Italie* (1851)
* *Le misanthrope et l'Auvergnat* (1853)
* *Le voyage de M. Perrichon* (kun Martin, 1860)
* *La poudre aux yeux* (1861)
* *Célimare le bien-aimé* (1863)
* *La Cagnotte* (1864)
* *Un pied dans le crime* (1866)
* *Le plus heureux des trois* (kun Gondinet, 1870)
* *Doit-on le dire?* (1873)
* *Le prix Martin* (kun Augier, 1876)
* *La Clé* (kun Duru, 1877).

La unua kolekto de liaj verkoj aperis en 1879 sub la titolo *Théâtre de Labiche* kun antaŭparolo de Augier. Ĝi ege furoris.

En 1880 Labiche iĝis membro de la Franca Akademio anstataŭ Ustazade Silvestre de Sacy.

## En Esperanto aperis 
* *Cikado ĉe Formikoj*, unuakta komedio (origine france *La Cigale chez les fourmis*), en la Kolekto Esperanta aprobita de d-ro Zamenhof
Lia komedio *Mensogo pro amo'' esperantlingve premiere estis prezentata kadre de la Unua Universala Kongreso de Esperanto en 1905.

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 12. Leipzig 1908, p. 6-7, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Membroj de la Franca Akademio
Rade Tovladijac

**Rade TOVLADIJAC** (naskiĝinta la 1-an de aŭgusto 1961) en Ulcinj estas serba aŭtoro de bildrakontoj, arkitekto, scenaristo kaj pentristo.

Li estas fama pro, interalie, «Ljudi za zvezde» kun scenaristo Aleksandar Timotijević (YU strip magazine), «Smešna strana srpske stvarnosti» kun scenaristo Mihailo Medenica, kaj «Stripformer» kun  bildliteraturisto Siniša Radović.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
*Tovladijac's "Betterfly Studio", official website, Belgrade

Kategorio:Serbaj bildliteraturistoj
Kategorio:Serbaj scenaristoj
Kategorio:Serbaj arkitektoj
Kategorio:Serbaj pentristoj
26194 Chasolivier

'*26194 *Chasolivier'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la kampanjo *Spacewatch* elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak, proksime de Tucson (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona astronomo Charles Pollard Olivier (1884–1975), kiu, kun William Denning en britio, disvolvis la sciencan pervidan studon pri meteoroj. Li fondis la *American Meteor Society* en 1911 kaj gvidis ĝin dum jardekoj Li kuraĝigis multenombrajn junajn observantojn, inklude la malkovrinton : *J. Montani''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Halikarnaso

[eta|[Maŭzoleo de Halikarnaso.]]
**Halikarnaso** (el greka: Ἁλικαρνασσός, Halikarnassos; en latina Halicarnassus; aktuala Bodrum, en Turkio), estis urbo de Antikva Grekio, situa sur la sudokcidenta marbordo de iama regiono Karujo (Malgranda Azio) ĉe la Egea Maro, en strategia loko privilegiita inter la golfo Ceramiko kaj la golfo Kos. Origine ĝi okupis nur insuleto ĉe la marbordo, kie aktuale estas la Kastelo de Sankta Petro de Halikarnaso.

La Maŭzoleo de Halikarnaso estis unu el la sep mirindaĵoj de la antikva mondo. La konstruaĵo estis maŭzoleo de Maŭsolo, tirano de la sudokcident-anatolia Kario. Ĝin konstruigis inter -353 kaj 351 a.K. fratino kaj vidvino de Maŭsolo en Halikarnaso. Ĝin planis Putheos, la ornamajn statuojn skulptis grekaj famaj skulptistoj: Skopas, Bruaksis, Leokhares kaj Timotheos.


Kategorio:Urboj de Antikva Grekio
Kategorio:Arkeologiaj lokoj en Turkio
Altaro de Pergamo

[eta|300px|dekstra|La okcidenta flanko de la Pergama Altaro laŭ rekonstruo en la [Pergamo-muzeo en Berlino.]]

La **Altaro de Pergamo** estas monumenta konstruaĵo farita dum la regado de la greka reĝo Eŭmenes la 2-a en la unua duono de la 2a jarcento a.K. sur unu el la terasoj de la akropolo de la antikvgreka urbo Pergamo en Malgranda Azio.

La strukturo estas 35.64 metrojn larĝa kaj 33.4 metrojn profunda; la frunta ŝtuparo estas preskaŭ 20 metrojn larĝa. La bazo estis ornamita pere de friso en alta reliefo montranta la batalo inter la Gigantoj kaj la Dekdu Dioj Olimpianoj konata kiel Gigantomaĥio. Estas dua, pli malgranda kaj malpli bone konservita altoreliefa friso sur la internaj kortomuroj kiuj ĉirkaŭas la aktualan fajraltaron sur la supra nivelo de la strukturo ĉe la pinto de la ŝtuparo. En serio de sinsekvaj scenoj, ĝi priskribas eventojn el la vivo de Telefo, legenda fondinto de la urbo Pergamo kaj filo de la heroo Heraklo kaj de Aŭgo, unu el la filinoj de la reĝo de Tegeo nome Aleo.

En 1878, la germana inĝeniero Carl Humann komencis oficialajn elfosaĵojn ĉe la akropolo de Pergamo, klopodo kiu daŭris ĝis 1886. La elfosado estis entreprenita por savi la altarfrisojn kaj montri la fundamenton de la konstruaĵo. Poste, aperis ankaŭ antikvaj strukturoj en la akropolo. Laŭ negocado kun la turka tregistaro (partoprenanta en la elfosado), oni interkonsentis ke ĉiuj friseroj trovitaj tiame iĝos propraĵo de muzeoj en Berlino.

## Vidu ankaŭ 
* Biblioteko de Pergamo
* Helenisma arto

Pergamo
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Pergamo
Kategorio:Greka arkitekturo
26195 Černohlávek

'*26195 *Černohlávek'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov (Prago-oriento, Ĉeĥio)

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Ivo Černohlávek'', (1960–1995), pioniro pri Interreto en Ĉeĥio, kunfondinto de la ĉeĥa akademia reto, kiu helpis establi en Brno centron de informo pri teknologio. Sportisto, li ricevis Premion de Honesto por savo al kolego en sovaĝa akvo. Li mortis en rivero en Norvegio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Konstitucio de Aŭstralio

La **Konstitucio de Aŭstralio** estas la suprema leĝo laŭ kiu funkcias la registaro de la Komunumo de Aŭstralio, inklude ties rilaton kun la ŝtatoj de Aŭstralio. Ĝi konsistas el kelkaj dokumentoj. La plej grava estas la *Constitution of the Commonwealth of Australia*, kiu estas referencata plej ofte kiel "Constitution". La Konstitucio estis aprobita en serio de referendumoj okazintaj ĉirkaŭ 1898–1900 inter la popolo de la aŭstraliaj kolonioj, kaj la aprobita skizo estis leĝigita kiel ero de la *Commonwealth of Australia Constitution Act 1900* (Imp), nome *Act* de la Parlamento de la Unuiĝinta Reĝlando.

## Referencoj
## Literaturo
* Gerangelos, George A., ed. (2013). Winterton's Australian Federal Constitutional Law (3a eld.). Pyrmont, NSW: Thomson Reuters. ISBN 978-0-45523-041-2.
* Parkinson, Patrick (2012). Tradition and Change in Australian Law (5 ed.). Sydney: Thomson Reuters. ISBN 978-0-45523-079-5.
* Williams, George; Brennan, Sean; Lynch, Andrew (2014). Blackshield and Williams Australian Constitutional Law and Theory (6a eld.). Annandale, NSW: Federation Press. ISBN 978-1-86287-918-8.

## Vidu ankaŭ
* Al-Kateb kontraŭ Godwin

## Eksteraj ligiloj
* Commonwealth of Australia Constitution Act, 1900. Entry on the origins, development, structure and evolution of the Australian constitution at Documenting a Democracy.
* Kompleta teksto (HTML) de la Konstitucio. El la retrejo de la Parlamento de Aŭstralio.
* Royal Commission of Assent signed by Queen Victoria which enacted the Constitution; see these web pages: National Archives of Australia  and Documenting a Democracy.
* A First Reading Of The Australian Constitution  – side-by-side commentary notes by John Kilcullen, Macquarie University, 2004
* Final Report of the Constitutional Commission Summary: 1988 

Kategorio:Politiko de Aŭstralio
Aŭstralio
26197 Bormio

**26197 Bormio** estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la italaj amatoraj astronomoj Francesco Manca kaj Piero Sicoli elde la Observatorio de Sormano en Lombardujo (Italio).

Ĝi ŝuldas sian nomon al la tre malnova plaĉa vilaĝo Bormio en la Raetiaj Alpoj, je 200&nbsp;km de Milano. La vilaĝo gastigas ĉiudujaran kunvenon pri planedoscienco, kaj la nomo estis sugestita de *A. Manara* okaze de la kvara kunveno de la serio.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Piero Sicoli
Kategorio:Malkovrita de Francesco Manca
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
26199 Aileenperry

'*26199 *Aileenperry'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la teamo de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Aileen Perry*, kiu mentoris unu finalist(in)on de la *Intel Science Talent Search* de 2012, scienca konkurso por lernantoj en lasta jaro de mezlernejo. Ŝi estas instruistino ĉe la *Gretchen Whitney High School'' de Cerritos (Kalifornio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
26200 Van Doren

'*26200 *Van Doren'''* estas tre malgranda, tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Benjamin Mark Van Doren*, finalisto en 2012 de la *Intel Science Talent Search*, scienca konkurso por gelernantoj en lasta jaro de mezlernejo, pro lia projekto pri bestoscienco. Li estis lernanto ĉe la *White Plains High School'' de White Plains (Nov-Jorkio).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Väinämöinen

**Väinämöinen** (prononco en finna [ˈʋæinæˌmøinen]) estas dio, heroo kaj la centra rolulo en finna folkloro kaj la ĉefa rolulo en la nacia eposo *Kalevala*. Lia nomo devenas el la Finna vorto *väinä,* signife *roja banejo.* Väinämöinen estis priskribita kiel maljuna kaj saĝa viro, kaj li posedas povan, magian voĉon.eta|dekstra|Robert Wilhelm Ekman: Väinämöinen[dekstra|eta|Väinämöinen (la blankbarbulo) defendas sian boaton kontraŭ la virinaĉoj, pentraĵo de [Akseli Gallen-Kallela.]]Li estas ŝamana heroo kiu kapablas kanti magie. Lin naskis la Virgulino de la Aero, kaj li helpis krei la teron. Multaj el liaj vojaĝoj similas al ŝamanaj vojaĝoj, precipe kiam li vizitas la stomakon de la tergiganto Antero Vipunen por trovi la ĝustajn vortojn por krei boaton. Li ludas kantelon (*kantele*), finna kordinstrumento ludata kiel citro. Unu el liaj kanteloj estas farita el la maksela osto de giganta ezoko. Li neniam trovas edzinon (unu el liaj virinoj anstataŭe dronas sin) kaj ŝtelas de la norda popolo la magian muelejon *Sampo*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Kompilis Elias Lönnrot, Johan Edvard Leppäkoski, *Kalevala*, Ornamis Akseli Gallen-Kallela, Helsinko, Fondumo Esperanto, 1964. - 368 p. -
* 2-a eldono - Helsinko : Esperanto-Asocio de Finnlando, 1985. - 392 p. - ISBN 951-9005-51-X

Kategorio:Finnaj dioj
Kategorio:Dioj pri arto
Kategorio:Dioj pri magio
Kategorio:Mitoj pri kreado
Kategorio:Kalevala
Kategorio:Ŝamanismo
Ilmarinen

[eta|250px|Studo por la [fresko "Ilmarinen pluganta la Kampon de Viperoj" de Akseli Gallen-Kallela.]]
eta|250px|*Sammon taonta* ("Ilmarinen forĝante la sampon"), pentraĵo de Akseli Gallen-Kallela, 1893.
**Ilmarinen**, la Eterna Martelisto, forĝisto kaj inventisto en la Kalevala, estas dio kaj arketipa metiisto el la Finna mitologio. Li estas nemortonta kaj kapabla krei praktike ĉion ajn, sed li estas portretita malfeliĉa en amo. Li estis priskribita kiel laboranta la tiame konatajn metalojn, kia latuno, kupro, fero, oro kaj arĝento. La grandaj verkoj de Ilmarinen inkludas la konstruon de la kupolo de la ĉielo kaj la forĝadon de la Sampo. Lia kutima epiteto en Kalevala estas *seppo*, poezia vorto por "forĝisto" kaj la fonto por la nomo Seppo.

## Notoj 
## Referencoj 
* Kuusi, Matti, Keith Bosley, kaj Michael Branch, tradukistoj kaj eldonistoj (1977) *Finnish Folk Poetry: Epic: An Anthology in Finnish and English.* Helsinki: Finnish Literature Society.
* Lönnrot, Elias (1999) *The Kalevala.* Bosley, Keith, tradukisto. Oxford World's Classics. Oxford: Oxford University Press.
* Pentikäinen, Juha Y. (1999) *Kalevala Mythology.* Poom, Ritva, translator. Bloomington and Indianapolis: Indiana University Press.
* Siikala, Anna-Leena (2002) *Mythic Images and Shamanism: A Perspective on Kalevala Poetry.* FF Communications No. 280. Helsinki: Suomalainen Tiedeakatemia.

## Vidu ankaŭ 
* 2107 Ilmari

## Eksteraj ligiloj 
* Historio de la forĝadon de la Sampo ĉe sacred texts.com
* Historio de la Ora Virino ĉe sacred texts.com

Kategorio:Finnaj dioj
Kategorio:Forĝistaj dioj
Kategorio:Kalevala
Kategorio:Fikciaj senmortuloj
Kategorio:Fikciaj inventistoj
Lemminkäinen

**Lemminkäinen** (en finna prononco [ˈlemːiŋˌkæinen]) aŭ **Lemminki** (en finna prononco [ˈlemːiŋki]) estas elstara figuro en Finna mitologio. Li estas unu el la Herooj de la Kalevala, kie lia rolulo estas komponaĵo de kelkaj separataj herooj de parola poezio. Li estis kutime priskribita kiel juna kaj bela sed aroganta, kun ruĝa haro. La origina, mita Lemminkäinen estas ŝamana figuro. En Kalevala, li kuniĝas kun la eposaj milit-herooj Kaukomieli/Kaukamoinen kaj Ahti Saarelainen. [eta|240px|dekstra|*La patrino de Lemminkäinen*, pentraĵo de 1897 fare de [Akseli Gallen-Kallela: ŝi prezentiĝas ĵus trovinta la kadavron de sia filo el la malhela rivero.]]Unu el plej konataj epizodoj estas kiam lia patrino devas tiri lian kadavron el la Rivero de Morto kiu fluas tra Tuonela kaj revivigi lin, simile al la mito de Osiris.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Kompilis Elias Lönnrot, Johan Edvard Leppäkoski, *Kalevala*, Ornamis Akseli Gallen-Kallela, Helsinko, Fondumo Esperanto, 1964. - 368 p. -
* 2-a eldono - Helsinko : Esperanto-Asocio de Finnlando, 1985. - 392 p. - ISBN 951-9005-51-X

Kategorio:Mitaj roluloj
Kategorio:Kalevala
Sifnos

eta|dekstra|220ra|Vido de Apolonia.
**Sifnos** (en greka, Σίφνος aŭ en Esperanto *Sifno*) estas greka insuleto de la Egea Maro, apartenanta al la arkipelago de Cikladoj. Ekde la Antikveco estis loĝata urbo en la insulo kiu estis samnoma. Aktuale ties ĉefa urbo nomiĝas Apolonia, kiu havis 3 2201 loĝantojn (en 2011). Sifnos estis tre riĉa en la Antikveco, pro siaj minoj de oro kaj arĝento. Tiele, estas fama la trezoro kiun la sifnanoj havis en Delfo en la 6a jarcento a.K.

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de la Ministerio de Kultura de Grekio: kastro de Sifnos (greka) 
* Retejo de la Ministerio de Kultura de Grekio: mikena akropolo de Agios Andreas, en Sifnos (greka) 
* Bildoj de Sifnos 

Kategorio:Insuloj en Grekio
Kategorio:Insuloj en la Egea maro
Hermo

[eta|Hermeso de [Demosteno.]]
Laŭ PIV **Hermo** estas cipo, kun barba kapo kaj elstara peniso, ofta ĉe la helenoj.

En la Antikva Grekio, **hermeso** (en antikva greka ἕρμα, plurale ἕρμαι *hermai*) estis piliero kvadrata aŭ ortangula el ŝtono, terakoto aŭ bronzo — nome stipito— sur kiu oni metis buston, plej ofte de la dio Hermeso, plej ofte kun barbo, simbolo de fizika forto, kaj kies bazo estis ornamita per faluso en erektiĝo, simbolo de vireco kaj preteco al armoj.

Oni diskutas ĉu ili estis tiel nomitaj ĉar la kapo de Hermeso estis la plej ofta aŭ pro sia etimologia rilato kun la greka vorto ἕρματα (‘ŝtonblokoj’), ĉar origine ili ne precize referencis al Hermeso.

Oni uzis kiel limŝtonoj por indiki kaj limigi ŝoseojn kaj landlimojn, kaj marki la limojn de la propraĵoj, kvankam ili havis ankaŭ apotropaisman funkcion, tio estas, por malproksimigo de tio malica, ĉu spirito, kontraŭaĵo aŭ malamiko. En Ateno ili estis metitaj eksterdome por allogi bonan sorton. Ĉiu kvartalo havis hermeson, kaj oni konservas ujojn kun pentraĵoj kiuj montras privatajn oferojn faritajn en ili.

Laŭ Francisko Azorín **hermeso** estas *Simpla piedestalo, ofte stipiteforma, kronita per busto de Merkuro, alnomita Hermeso, aŭ alia diaĵo: tre uzata ĉe la grekoj.* Li indikas etimologion el greka *Hermes*, propra nomo de dio, filo de Zeŭso.

## Vidu ankaŭ 
* Hermeso

## Notoj 
Kategorio:Antikva Grekio
Kategorio:Skulptado
Gediz

**Gediz** (Turke: Gediz Nehri, Turka prononco: [ˈɡediz]) estas la dua plej granda rivero en Anatolio, Turkio, kiu fluas en la Egean Maron. La antikvaj nomoj Hermo, Hermos (Ἕρμος) kaj Hermus estas ankoraŭ uzataj. Ĝi estas 401 km longa.

Kategorio:Riveroj en Turkio
Kategorio:Provinco Manisa
Spiritisma Vojaĝo en 1862

**Spiritisma Vojaĝo en 1862** ( *Voyage Spirite en 1862*) estas verko, kiu konsistas el i.a. *modelo de statuto por spiritismaj societoj, raportoj kaj paroladoj* de Allan Kardec okaze de 6-semajna vojaĝo, kiun li entreprenis tra Francio en 1862 kun la celo “instrui, kie estos necese, kaj ankaŭ instruiĝi.” Dum tiu vojaĝo li vizitis dekojn da spiritismaj societoj.

## Vidu ankaŭ
*Monda Spiritisma Asocio

## Eksteraj ligiloj
*Elŝutebla verko en PDF  

## Referencoj
Kategorio:Spiritismaj libroj
Kategorio:Libroj de Allan Kardec
Kategorio:Libroj aperintaj en 1862
Jean-Baptiste Rousseau

eta|Rousseau, epigramisto kaj komediverkisto **Jean-Baptiste ROUSSEAU** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la  en Bruselo) estis franca verkisto.

## Vivo 
La filo de ŝuflikisto, kiu zorgis pri profunda kleriĝo de la ido, tre frue furoris per forme perfektaj poeziaĵoj sed precipe ankaŭ per obscenaj epigramoj. En 1697 li iris kiel sekretario de la marŝalo de Tallard al Anglujo. Li trovis mecenatecon bonvolan ĉe la financa direktoro Rouillé kaj ĝuis de bona renomo en la parizaj nobla socio. Sed lia nesanigebla vaniteco kaj nevinkebla inklino je primokado kaj satiro baldaŭ detronigis lin. Pro ege akraj anonimaj atakoj kontraŭ certaj personoj, al kiuj li imputis la malsukceson de siaj inter 1694-1700 enscenigitaj komedioj, Rousseau devis forlasi Franclandon.

## Graveco 
Unue li iris en Svislandon ĉe la francan ambasadoron Du Luc, poste li akompanis princon Eŭgeno de Savojo al Vieno kaj setlis finfine en Bruselo. Rousseau, kiuj ankoraŭ en la 18-a jarcento taksitis unu el la plej grava lirikisto, en la 19-a jarcento tro malaltrangitis. Ĉar en ĉio koncerne formon, harmonion, ritmoriĉecon, elegantecon, esprimopurecon Rousseau estis eksterordinara. Sed verdire la pensoj de liaj odoj kaj epistoloj ofte estas enuigaj kaj pro troo da mitologiaj aludoj mamlhelaj ege. Nur liaj epigramoj apartenas al la plej bonaj siaspece: en ili Rousseau tre mallonge kaj trafe senvualigis multajn homojn.

La unua komentita eldono *Œuvres lyriques* eldonitis en Parizo en 1852 fare de Manuel.

## Verkoj 
* *Le Café*, komedio, en prozo (1694)
* *Jason*, opero, en versoj (1696)
* *Le Flatteur*, komedio, en prozo (1698)
* *Vénus et Adonis*, opero, en versoj (1697)
* *Le Capricieux*, komedio, en versoj (1700)
* *La Noce de village*, maskoteatraĵo (1700)
* *La Ceinture magique*, komedio, en prozo (1702)
* *Œuvres* (Werke), (1712)
* *Odes, cantates, épigrammes et poésies diverses*, 2 vol. (1723)
* ''L'Hypocondre*, komedio, neniam enscenigite
* *La Dupe de lui-même*, komedio, neniam enscenigite
* *La Mandragore*, komedio, neniam enscenigite
* *Les Aïeux chimériques*, komedio, neniam enscenigite
* *Lettres sur différents sujets de littérature'', postmorta eldono (1750)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 17. Leipzig 1909, p. 197, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Eszter Pécsi

**Eszter PÉCSI** [ester pEĉi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Pécsi Eszter** estis la unua hungara arkitekto, statikisto, universitata instruisto. Ŝia origina familia nomo estis **Pollák**, ŝia edzo estis József Fischer (same arkitekto).
eta|Eszter Pécsi
Eszter Pollák http://jelesnapok.oszk.hu/prod/unnep/pecsi_eszter_szuletesnapja__1898 naskiĝis la  en Kecskemét, ŝi mortis la  en Novjorko.

## Biografio 
Eszter Pollák devenis el juda familio. Ŝi frekventis Reĝan Teknologian Altlernejon en Charlottenburg inter 1915 kaj 1919. Ŝi eksciis, ke Reĝa Teknikuniversitato palatino József jam akceptas ankaŭ virinajn studentojn, tial ŝi hejmenvenis, finis la lernadon kaj ŝi akiris diplomon en 1920. Post siaj studoj ŝi laboris jardekon en kontoro, kie oni planis modernajn konstruaĵojn. En 1921 ŝi edziniĝis, baldaŭ ŝi naskis 2 filojn. Inter 1930-1948 ŝi havis propran arkitektan kontoron, post la ŝtatiĝo ŝi estis ĉefinĝeniero en ministeria arkitekta oficejo. Dum la hungara revolucio de 1956 ŝi estis komisiano, tial en la sekva jaro ŝi estis forigita el la laborejo. Ŝi disidis, la edzo sekvis ŝin en 1964. Ŝi vivis en Vieno 2 jarojn, poste ŝi translokiĝis al Novjorko, kie ŝi ricevis ĉefe statikajn taskojn. Inter 1959–1970 ŝi prelegis en Universitato de Novjorko. Ŝi ricevis premion "statistikisto de la jaro" en 1965. En 1970 ŝi paraliziĝis. Ŝi estis entombigita en Budapeŝto.

## Elektitaj planoj 
* diversaj domoj en Budapeŝto
* partoj de naĝejo kaj hospitalo en Budapeŝto
* parkejdomo en Vieno
* partoj en Universitato de Novjorko
* statikaj planoj pri nubskrapuloj

## Memorigiloj 
* memortabuloj en Budapeŝto kaj Kecskemét http://keol.hu/kecskemet/megkoszoruztak-pecsi-eszter-kecskemeti-emlektablajat

## Fontoj 
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio kun fotoj

Kategorio:Hungaraj arkitektoj
Kategorio:Usonaj arkitektoj
Kategorio:Hungaraj statikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Hungardevenaj usonanoj