Rolandino de' Passaggeri

'''Rolandino de' Passaggeri''' estis itala juristo, notario, politikisto kaj jurinstruisto. La politika kaj socia supreniro de Rolandino de’ Passaggeri estis io neniam vidita en la historio de Bolonjo. Serĉante internan stabilecon kaj ĉe la fronta linio en la batalo kontraŭ la imperia potenco, la urbo turnis sin al la diplomatia, sed rigore sendependeca kapablo de la eminenta notario, kiu per escepta aŭtoritata potenco elreviigis la magnatojn, la gibelinojn kaj la kontraŭulojn de lia renoma universitato.
## Biografio
Rolandino estis naskita en Bolonjo en proksimume 1215, filo de Rodolfino, gastejestro kaj kolektanto de imposto kaj urbaj ŝuldoj.

En 1234, li aliĝis al la notaria gildo kaj komencis karieron en la servo de la urbaj institucioj kaj kelkaj gravaj lokaj familioj.

En 1245, li ricevis la prestiĝan postenon de notario ĉe la potencaj gildoj de bankistoj kaj monŝanĝistoj, por kiuj li ellaboris novajn statutojn, uzante retorikan registron kiu estis nur uzita en la imperiaj kaj papaj kortegoj ĝis tiu tempo.

Dum tiu periodo, Bolonjo estis membro de la Lombarda Ligo, kiu estis malfavora al la regado de Frederiko la 2-a. En 1249, ĝi sukcesis venki gibelinan Modenon, kaptinte la filon de la imperiestro, Enzo de Sardio (1200-1272). Enzo estis tenita kiel kidnapita gasto en la nova urbodomo, kiu estis de nun konata pro lia nomo. Rolandino respondis al la minacoj kaj postuloj de Frederiko la 2-a per epistolo kiu iĝis simbolo de Bolonja civita sento.

En 1251, la urbo restrukturis la notarialkursojn de la universitato kaj delegis la testadon de lastjaraj studentoj en tiu disciplino al la notariogildo, profesio kiu fariĝis proksime de tiu punkto fundamenta al la prospero de la municipaj korpoj.

Kaj ĝuste en 1251 Rolandino fariĝis la plej elstara figuro de la universitato, fondante notarian lernejon, al kiu li dediĉis sin preskaŭ ekskluzive ĝis 1274, kaj verkante gravajn teoriajn kaj praktikajn tekstojn al siaj studentoj.

Apud mallarĝe-fokusitaj verkoj kiel ekzemple Flos ultimarum voluntatum (pri skribado de testamentoj), la "De officio tabellionatus in villis et castris" (manlibro por kamparaj notarioj) kaj la "Collectio contractum" (pri notariaj kontraktoj) ni trovas la pli kunmetitan "Summa totius artis notariae" (konata kiel la "Rolandina"), kiu tuj iĝis kolono de la notaria profesio tra Eŭropo kiam ĝi estis eldonita en 1255.

En 1257, Rolandino estis inter tiuj kiuj subskribis la famkonatan "Liber Paradisus", kun kiu la urbo de Bolonjo estis la unua en la mondo kiu liberigis siajn servutulojn. La ĉefa celo de la reforma leĝo, preter ĝiaj efikoj, estis povi imposti eĉ tiujn, kiuj ne povus esti impostitaj pro sia kondiĉo kiel servistoj.

La nuliga ago estis parto de pli larĝa kontraŭmagnata politika projekto (la unua popola registaro de Bolonjo datiĝas el 1228 kaj la posteno de Kapitano de la Popolo estis starigita en 1256), kiu estis aktive apogita fare de Rolandino, kiu revenis al politiko en 1274, aliĝante al la gelfa frakcio de la familio Ĝeremej.

Liaj gibelaj kontraŭuloj, gviditaj fare de la Lambertazzi, pagis la konsekvencojn per ripeta ekzilo. Unu el ili estis la notario [Salatiele](https://www.treccani.it/enciclopedia/salatiele_(Dizionario-Biografico)/) (1210-1280), la granda rivalo de Rolandino en la universitato.

Ĉe ĉi tiu punkto, la povo de Rolandino estis preskaŭ absoluta. Post funkciado kiel prokonsulo en la gildo de la notarioj, li iĝis pli aĝa konsulo porviva, eksterordinara politika nomumo por tiu epoko, anticipante la senjorajn registarojn. Tio kondukis lin al malfavora situacio inter la aristokratoj, Gelfoj kaj Gibelinoj egale, kaj kun la papo, kiu estis siaflanke maltrankvila ĉirkaŭ la ekstrema sendependec-orientita potenco kaj populareco de la eminenta notario inter la homoj.

Bolonjo dominis Romanjon por mallonga tempo, sed, post ripetaj malvenkoj, estis devigita submetiĝi al la papo, ĵurante lojalecon (1278). La interna kontraŭ-aristokrata politika ascendo de la urbo daŭris, aliflanke, cementita fare de Rolandino per liaj "Decreti sacri" ("Sakraj dekretoj", 1282) kaj "Decreti sacrissimi" (Sakregaj dekretoj", 1284), kiuj kuniĝis al la novaj municipaj statutoj de 1288.

En tiu jaro, Rolandino retiriĝis de registaro por dediĉi sin al verkado de la ĝisdatigitaj notariaj statutoj kaj, plej grave, refondante sian lernejon kaj revenante al siaj fruaj skribaĵoj.

Li mortis en la aĝo de okdekkvin en 1300 kaj memortombo estis konstruita al li en la preĝejo de Sankta Dominiko, en kies monaĥejo li verŝajne faris prelegojn.

La malgranda maŭzoleo, grave detruita dum la 2-a mondmilito kaj senprokraste restarigita, apartenas al tradicio kiu tiam estis jam bone establita en la urbo, sed estis la unua kiu portretis la mortinton okazigante prelegon por siaj studentoj, ikonografio kiu estis tiam ripetita sur la tomboj de grandaj instruistoj dum la postaj du jarcentoj.

## Verkaro
* Liber Paradisus, 1256
* De officio tabellionatus in villis et castris, 1478
* Summa totius artis notariae, Venecio, 1489
* Flos ultimarum voluntatum, 1502
* Summa Rolandina, 1514
* Flores ultimarum voluntatum, 1524
* [in artem notariae ordinatissimae summule](https://www.google.com.br/books/edition/ORLANDINI_RODVLPHINI_BONONIENSIS_Doctori/CpRhiLHh9mYC?hl=en&gbpv=1&dq=inauthor:%22Rolandinus+(de+Passageriis)%22+De+officio+tabellionatus&printsec=frontcover), 1562

## Vidu ankaŭ
* Pietro d'Anzola (1258-1312) itala notario kaj juristo

## Referencoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1215
Kategorio:Mortintoj en 1300
Kategorio:Naskiĝintoj en la 13-a jarcento
Kategorio:Mortintoj en la 14-a jarcento

Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Kategorio:Italaj juristoj
Kategorio:Universitato de Bolonjo
Kategorio:Italaj politikistoj