open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Grava Birda Areo Holleton

[eta|dekstra|250px|Tiu GBA gravas por la konservado de la [Ocela nestamasulo]]
**Grava Birda Areo Holleton** ( estas areo en oriento de la tritikarea regiono de sudokcidenta Okcidenta Aŭstralio je ĉirkaŭ 290&nbsp;km oriente de Perto.

## Priskribo 
La areo kun 322&nbsp;km2 reprezentas unu el plej grandaj areoj de arbustaro de *Acacia* kaj *Allocasuarina* restinta ene de la tritikarea regiono. Ĝi enhavas ankaŭ arbarojn de eŭkaliptoj. La areo havas malvarmetajn vintrojn kaj varmajn sekajn somerojn, kun jara pluvokvanto de ĉirkaŭ 300&nbsp;mm.

## Birdoj 
Ĝi estis identigita de BirdLife International kiel Grava Birda Areo (GBA) ĉar ĝi enhavas habitaton por la vundebla Ocela nestamasulo same kiel kvar birdospecioj limigitaj al la malia kaj sudokcidenta biomo, nome la Blubrusta maluro, la Rufa klimakterio, la Grizbrusta eopsaltrio kaj la Purpurbuŝa likenostomo.

## Referencoj 
Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Tamás Szent-Iványi

**Tamás Szent-Iványi** [tamAŝ sent-ivAnji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szent-Iványi Tamás** estis hungara bestkuracisto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1979).

Tamás Szent-Iványi http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=szentivanyit naskiĝis la  1920 en Sântionlunca. Li mortis la  1991 en Budapeŝto.
 
## Biografio 
Tamás Szent-Iványi apartenis al la hungara minoritato en Rumanio. Li frekventis lernejojn en Brașov kaj Sfântu Gheorghe. Post la 2-a mondmilito li akiris diplomon en Budapeŝto, poste li laboris en instituto, poste li estis vicprofesoro en la agraria universitato. Inter 1956-1975 li laboris en Romo, poste ĝis 1985 li estis katedrestro en Budapeŝto, dume li estis ankaŭ gastoprofesoro ekzemple en Britio, Aŭstrio, Francio, Turkio. En 1965 li doktoriĝis antaŭ MTA. Li okupiĝis precipe pri epidemiaj malsanoj de hejmbestoj. Li ricevis hungarajn premiojn inter 1961-1983.
 
## Verkaro (elekto) 
* *A magyar tarkamarha jellege* (1946)
* *Az afrikai sertéspestis* (1979)
* *A háziállatok fertőző betegségei* (Infektaj malsanoj de hejmbestoj), (1985)
* diversaj studentaj lernolibroj

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Grava Birda Areo Karara kaj Lochada

eta|dekstra|250px|Tiu GBA estas grava loko por Gutaj klamideroj
La **Grava Birda Areo Karara kaj Lochada** () estas areo de 2404&nbsp;km2 ĉe la mezokcidenta regiono de Okcidenta Aŭstralio, je ĉirkaŭ 30&nbsp;km oriente de la urbo Morawa kaj je 320&nbsp;km nordoriente de Perto.

## Priskribo 
Tiu Grava Birda Areo (GBA) enhavas la iamajn paŝtejajn bienojn Karara kaj Lochada [loĉAda], kun malgrandaj areoj de apudaj teroj. Ĝi enhavas grandajn areojn de arbustaro el *Acacia* kun iome da malferma arbaro de eŭkalipto. Ĝi kuŝas je altitudo de 280–400&nbsp;m super marnivelo en paŝtejaj terenoj apudaj al *wheatbelt*. Ties averaĝa jara pluvokvanto estas de ĉirkaŭ 300&nbsp;mm kaj tre variebla kaj falas ĉefe vintre.

## Birdoj 
Tiu loko estis identigita de BirdLife International kiel GBA ĉar ĝi eltenas populaciojn de la vundebla Ocela nestamasulo kaj la specio kun limigita teritorio nome Fosada kakatuo, same kiel la Burka kaj la Regenta papago, la Guta klamidero, la Rufa klimakterio, la Sugomelo, kaj la Grizgorĝa eopsaltrio.

## Referencoj 
Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Edward R. Murrow

**Edward R. MURROW** (n. **Egbert Roscoe Murrow** la 25-an de aprilo 1908 en Guilford County, Norda Karolino; m. la 27-an de aprilo 1965 en Pawling, Nov-Jorkio) estis usona pioniro de radi- kaj televidĵurnalismo.

Li famis kiel radiraportisto dum la Dua Mondmilito.

Poste, Murrow ankaŭ estis konata pro siaj kritikaj raportoj kontraŭ la kontraŭkomunisma kampanjiniciatinto senatano Joseph McCarthy. Tiu lasta epizodo inspiris George Clooney por sia filmo *Good Night, and Good Luck*.

Kategorio:Personoj de la Dua Mondmilito
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Rózsi Göndör

**Rózsi GÖNDÖR** estis aktiva hungara esperantistino. Ŝi estis la edzino de la komercisto kaj same esperantisto Pál Tolnai, gvidis kursojn kaj tradukis novelojn (laŭ „Hungara Heroldo“, 1930, n-ro 5). Ekde 1928 ŝi estis estraranino de Hungarlanda Esperanto-Societo, kaj ofte en la periodaĵo „Hungara Heroldo“ mem publikigis recenzojn pri verkoj de la Esperanto-literaturo. Dum la dua mondmilito ŝi post sia juda deveno estis transportita al la koncentrejo *Lichtenwörth*, kie ŝi mortis la 5-an de aprilo 1945 - du tagojn post la liberigo de la koncentrejo.

Kategorio:Hungaraj esperantistoj
Ignác Szepesy

Barono **Ignác Szepesy** [sepeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szepesy Ignác,** malofte *Szepessy Ignác* estis hungara romkatolika teologo, pastro, kanoniko, episkopo, honora membro de Hungara Scienca Akademio (1831). Lia nobela antaŭnomo estis *négyesi*.
[eta|Skulptaĵo pri Ignác Szepesy antaŭ [Baziliko-katedralo de Sankta Petro kaj Sankta Paŭlo en Pécs]]
Ignác Szepesy http://mek.oszk.hu/03600/03630/html/sz/sz26398.htm naskiĝis la  1780 en Eger. Li mortis la  1838 en Pécs.

## Biografio 
Ignác Szepesy frekventis universitatojn en Pest (urbo) kaj Vieno, kie li doktoriĝis el filozofio kaj teologio. En 1803 li pastriĝis, dume li havis postenon en seminario de Eger. Baldaŭe li akiris pli altajn ekleziajn rangojn, ekzemple en 1808 li estis nomita kanoniko, fine en 1820 episkopo. En la hungara parlamento li estis la unua, kie li parolis hungare. Ekde 1827 lia rezidejo estis en Pécs. Li strebis multe pri la eklazia edukado, krome li fondis presejon. Li ricevis premion en 1835.

## Memorigiloj 
* strato kaj skulptaĵo en Pécs

## Verkaro (elekto) 
* *Memoria Ill. ac Rev. Ladislai Kámánházi Dioec. Waciensis episcopi…* (1817)
* *Epistola pastoralis* (1826)
* *Szentírás, vagyis az Ószövetségnek szent könyvei magyarul Káldy György után a közönséges deák fordításból az eredeti betűre figyelmezve* (1831-35, poste plurfoje eldonita) - nova tradukaĵo de Biblio
* *Egyházi beszédek* (Ekleziaj paroladoj), (1839-40)
* *Áhitatos fohászkodások az isteni gondviseléshez* (1876)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj teologoj
Kategorio:Hungaraj episkopoj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj baronoj
Burgo Landshut

eta| burgo Landshut
eta|200px|maldekstre|la ruino Landshut dum nokto
La **burgo Landshut** estas ruino de montburgo en Bernkastel-Kues, en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia landon Rejnlando-Palatinato.

## Geograpfia Situo 
eta|Burgo Landshut, elaera rigardo (2013)
eta|Rigardo de la burgo Landshut mozelsupren
eta| Rigardo de la burgo Landshut mozelmalsupren
La burgo Landshut troviĝas je la okcidenta rando de la mezmontaro Hunsrück supre de Bernkastel, urboparto de Bernkastel-Kues. Ĝi staras sur la ĉ. 235 m alta monto. La rivero Mozelo alfluas la burgon de sudokcidento. La burgo estas de malproksime videbla.

## Historio 
## Referencoj 
## Literaturo 
* Alexander Thon/Stefan Ulrich, *„Von den Schauern der Vorwelt umweht …“. Burgen und Schlösser an der Mosel*. Schnell & Steiner, Regensburg 2007, p.28–33.
* Stefan Ulrich: *Arras, Beilstein, Bernkastel, Cochem und Thurandt. Beobachtungen an einigen Moselburgen*. In: *Burgen und Schlösser. Zeitschrift für Burgenforschung und Denkmalpflege*. Jg. 49, Nr. 3, 2008, p. 154–160.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikel über die Entdeckung des spätrömischen Kastells auf Welt Online vom 13. Juni 2012
* Rekonstruktionszeichnung 
* Burg-Landshut-Ruine

Kategorio:Burgo ĉe la Mozelo
Kategorio:Kulturmonumento en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumento en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Petrus Canisius

**Petrus CANISIUS**, vere: *Pieter Kanijs*, (naskiĝis la 8-an de majo 1521 en Nimego, mortis la 21-an de decembro 1597 en Friburgo) estis nederlanda jezuito kaj teologo.

## Vivo 
En 1543 li iĝis la unua germano membriĝanta al la ordeno de la jezuitoj. Li fondis multloke en Germanujo centrojn de la Socio de Jesuo kaj instruis i.a. ĉe la universitatoj de Kolonjo, Ingolstadt kaj Vieno.

En 1546 li estis ordinita pastro kaj en 1547 la episkopo de Aŭgsburgo alvokis lin al Koncilio de Trento, kiel teologo.

Li gvidis unuarange la kontraŭreformacion. Zorgante pri la katolika renovigo de la germanaj landoj, li kromnomiĝis *dua apostolo de Germanlando*.

Li loĝis ĉefe en Bavario, en Vieno, en Prago, en Pollando. Ekde 1580 li loĝis en Friburgo, en Svislando, kie li mortis la 21-an de decembro 1597. Lia nevo estis la fama historiisto, juristo kaj eldonisto Heinrich Canisius.

## Rolo en la Eklezio 
En 1925 li estis proklamita sanktulo kaj doktoro de Eklezio. Liaj festotagoj estas la 27-a de aprilo (ĉefe en Germanujo) kaj la 21-a decembro (aliloke).

## Verkoj 
* *Kölner Taulerdruck* (kiel eldonisto), 1543
* *Summa doctrinae christianae*, 1555
* *Catechismus minimus*, 1556
* *Parvus catechismus catholicorum*, 1558
Li ege famiĝis pro siaj tri katekismoj, adaptigitaj al diversaj aĝogrupoj, kiuj estis reeldonitaj plurfoje ĝis la 20-a jarcentoj en grando eldonokvanto.

## Eksteraj ligiloj 
*Libroj pri kaj de Petrus Canisius.
*Bela biografio sur la retpaĝaro de la studenta komunumo de Rostock. 
*Biografio en la angla. 

Kategorio:Jezuitaj sanktuloj
Kategorio:Doktoroj de la Eklezio
Kategorio:Episkopoj de Vieno
Kategorio:Universitato de Innsbruck
Kategorio:Kontraŭreformacio
Entersburg

La burgo **Entersburg**, aŭ **Nantersburg**, estas iama spronburgo nordoriente de la vilaĝo Hontheim en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Supozeble la burgo konstruiĝis fine de la 11a jarcento de la „sinjoroj de Nantersburg“ kaj jam en 1138 detruita de la ĉefepiskopo Albero von Montreuil.

## Eksteraj ligiloj 
* Eintrag zur Entersburg in der wissenschaftlichen Burgendatenbank des Europäischen Burgeninstituts (EBIDAT)

## Referencoj 
Kategorio:Burgoj en la Ejfelo
Kategorio:Kulturmonumentoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Sámuel Szeremlei

**Sámuel Szeremlei** [ŝAmuel seremlei], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szeremlei Sámuel** estis hungara eklezia verkisto, kalvinana pastro, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1908).

Sámuel Szeremlei http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/096/pc009680.html#5 naskiĝis la  1837 en Gelej. Li mortis la  1924 en Hódmezővásárhely.

## Biografio 
Sámuel Szeremlei frekventis gimnazion en Miskolc, poste li lernis teologion en Debrecen. En 1858 li estis nomita rektoro en Hajdúböszörmény. Ekde 1861 li plenumis pastrajn servojn en Makó, poste en Hódmezővásárhely. En 1880 li iĝis eklezia ĉefnotario, baldaŭe li ricevis pli gravajn ekleziajn postenojn.

## Verkaro (elekto) 
* *Magyarország krónikája az 1848-49. forradalom idejéről* (Kroniko de Hungarujo dum Hungara revolucio de 1848), (1867)
* *Valláserkölcsi és társadalmi élet 1848 óta Magyarországon* (1874) - premiita
* *Az unitárius kérdésről* (1884)
* *Hód-Mező-Vásárhely története* (Historio de Hódmezővásárhely), (1900, 1901, 1907)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla en la 2-a punkto)

Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Naturrezervejo Monteto Karroun

eta|dekstra|250px|Tiu rezervejo estas grava loko por la Regenta papago
La **Naturrezervejo Monteto Karroun** () estas  naturrezervejo en mezokcidenta regiono de Okcidenta Aŭstralio, je ĉirkaŭ  nordoriente de la urbo Perto.

## Birdoj 
La areo protektita de la rezervejo estis identigita de BirdLife International kiel Grava Birda Areo (GBA) ĉar ĝi eltenas populaciojn de la vundebla Ocela nestamasulo, la Regenta papago, la Rufa klimakterio kaj la Grizgorĝa eopsaltrio.

## Referencoj 
Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Péter Szépfalusy

**Péter Szépfalusy** [sEpfaluŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szépfalusy Péter** estas hungara fizikisto, inĝeniero, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1987).

Péter Szépfalusy http://mta.hu/koztestuleti_tagok?PersonId=19514 naskiĝis la  1931 en Szeged, li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Péter Szépfalusy studis en Teknikuniversitato de Budapeŝto inter 1949-1953, poste li plulernis en Scienca Universitato Loránd Eötvös por esti fizikisto, poste li iĝis asistanto en la teknikuniversitato. Ekde 1963 li instruis en ELTE. Li doktoriĝis en 1975 antaŭ la akademio, en la sekva jaro li eklaboris en fizika instituto. En 1986 li revenis al la universitato, kie li profesoriĝis, krome li estis nomita katedrestro. Lia edzino same estas fizikisto. Li okupiĝis precipe pri kvantuma mekaniko. Li ricevis 5 premiojn inter 1992-2011.

## Verkaro (elekto) 
**Fluctuation and Lambda Phase Transition in Liquid Helium* (1968)
**On the Dynamics of Continuous Phase Transitions* (1974)
**Univerzális törvényszerűségek nem lineáris rendszerek dinamikájában* (1983)
**Diffusion in Normal and Critical Transient Chaos* (1997)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj elektroinĝenieroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Naturrezervejo Lago Magenta

eta|dekstra|250px|Tiu rezervejo estas grava areo por la konservado de la Ocela nestamasulo
La **Naturrezervejo Lago Magenta** () estas  naturrezervejo, nome unu el plej grandaj tiaj rezervejoj en la regiono Avona Tritikareo de Okcidenta Aŭstralio. La nomo rilatas al la Lago Magenta, kiu kuŝas ĝuste ene de ties orienta limo.

## Grava Birda Areo 
Areo de  enhavanta la rezervejon (kun escepto de la propra Lago Magenta mem), kun granda areo de neatribuitaj ŝtataj terenoj oriente, estis identigita de BirdLife International kiel Grava Birda Areo (GBA) ĉar ĝi enhavas kernan habitaton por la Ocela nestamasulo same kiel populaciojn de la Regenta papago, la Flavanga platicerko, la Purpurkronulo, la Blubrusta maluro, la Purpurbuŝa likenostomo kaj la Grizgorĝa eopsaltrio - ĉiuj specioj limigitaj al la malia kaj sudokcidenta biomo. La endanĝerita Larĝbeka nigra kakatuo loĝas en la GBA, kvankam ties statuso tie estas necerta.

## Referencoj 
Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Lago Magenta

**Lago Magenta** estas efemera salakva lago en la regiono Wheatbelt de Okcidenta Aŭstralio.

La lago situantas ĉe 55&nbsp;km nordoriente de Jerramungup kaj ĉe 62&nbsp;km oriente de Pingrup.

La areo de la lago (kvankam ne la lago mem) estas parto de la 1080&nbsp;km² Naturrezervejo Lago Magenta same kiel la arbustaro okcidente de la lago. La areo estas en relative pranetuŝita kondiĉo kaj enhavas riĉan gamon de flaŭro kaj faŭno.

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Mont Royal (fortikaĵo)

eta| Skizo de la fortikaĵo „Mont Royal“ el la jaro 1693
eta|upright|murrestaĵoj de la fortikaĵo

**Mont Royal** (konstruita de 1687 ĝis 1698 ) estas la ruino de fortikaĵo norde de la urbo Traben-Trarbach en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Geografia Situo 
## Historio 
## Literaturo 
* Hartwig Neumann: *Festungsbau-Kunst und -Technik*. area, Erftstadt 2004

## Eksteraj ligiloj 
* Ausführliche Webseite über Mont Royal 
* Historische Karten als Digitalisate 1, 2 und 3

Kategorio:Fortikaĵoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumento en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Starkenburg (burgruino)

eta| restaĵoj de la iama Starkenburg

La **Starkenburg** estas la ruino de spronburgo sur alteco de 365 m, kiu troviĝas en la komunumo Starkenburg en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
## Literaturo 
* Michael Lösse: *Die Mosel - Burgen, Schlösser, Adelssitze und Befestigungen von Trier bis Koblenz*. Michael Imhof Verlag, Petersberg 2007 , p. 135–137
* Franz Irsigler, Günter Löffler (Hrsg.): *Geschichtlicher Atlas der Rheinlande*. Beiheft V/4: Johannes Mötsch: *Die Grafschaften Sponheim*. Habelt, Bonn 1992

## Eksteraj ligiloj 
* Burgruine Starkenburg auf der Kulturdatenbank Region Trier:
# Burgfels
# Römische Wehranlage
# Rekonstruktion
# Lorettablick

## Einzelnachweise 
Kategorio:Burgoj ĉe Mozelo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Grevenburg

eta| La ruino de a Grevenburg

La ** burgo Grevenburg** estas la ruino de montburgo super la urboparto Trarbach en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi estis la rezidejo de la iamaj grafoj de Sponheim.

## Historio 
## Priskribo 
400px|dekstre|skizo de 1734

## Bildoj 

Dosiero:Grevenburg-Traben-Trarbach.jpeg|Bildo de la Grevenburg de ĉ. 1734
Dosiero:Wandbild grevenburg.jpg|Murpentraĵo de la detruita Grevenburg
Dosiero:Hofmann, Johann - Grevenburg and Trarbach.jpeg|Johann Hofmann, 1669
Dosiero:Grevenburg zeichnung.jpg|Desegno kun informoj
Dosiero:Trarbach, Traben und die Gräfinburg by Karl Bodmer.jpg|la urbo Traben-Trarbach kaj Grevenburg ĉe Mozelo (Karl Bodmer, 1841)
Dosiero:Mosel2004 005 Grevenburg.jpg|
Dosiero:Mosel2004 008 Grevenburg.jpg| Restaĵoj de la komandantdomo
dosiero:Traben-Trarbach, Grevenburg.jpg| Grevenburg el la aero

## Literaturo 
* Heinrich Disselnkötter: *Die Grevenburg. Ein Beitrag zur Geschichte von Traben-Trarbach*. Unveränd. Nachdr. der Ausg. Kreuznach 1899 mit einem Nachtrag von 1934. Neuheisel, Traben-Trarbach 1989.
* Giselher Castendyck: *Burgen, Festungen und Ruinen rund um Traben-Trarbach: mit kleinem Stadtführer*. Traben-Trarbach 1985.
* Christofer Herrmann: *Wohntürme des späten Mittelalters auf Burgen im Rhein-Mosel-Gebiet.* Leidorf, Espelkamp 1995, p. 144 ff.: Zur Grevenburg (*Veröffentlichungen der Deutschen Burgenvereinigung.* Reihe A, Bd. 1), (Zugleich: Mainz, Univ., Diss., 1993).
* Friedrich-Wilhelm Krahe: *Burgen des deutschen Mittelalters. Grundriss-Lexikon.* Lizenzausgabe. Bechtermünz-Verlag im Weltbild-Verlag, Augsburg 1996, p. 226.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Grevenburg auf www.burgenwelt.de
* Grevenburg bei Traben-Trarbach auf www.moseltouren.de
* Über die Grevenburg - pdf von www.traben-trarbach.de  (PDF; 1,2 MB)
* Sketchup, f5046c1aba8e4147bc6577a187c5123c, Die Ruine der Grevenburg
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

Kategorio:Burgoj ĉe la Mozelo
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Imre Szepesi

[eta|Imre Szepesi en [1875]]
**Imre Szepesi** [sepeŝi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szepesi Imre** estis hungara piarista monaĥo, filologo, mezlerneja kaj altlerneja instruisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1858).

Imre Szepesi http://lexikon.katolikus.hu/S/Szepesi.html naskiĝis la  1811 en Hungara reĝlando en Léva (nuntempa Levice en Slovakio). Li mortis la  1875 en Budapeŝto.

## Biografio 
Imre Szepesi aliĝis al la piaristoj en 1826. Li frekventis universitaton en Pest (urbo). En 1833 li ekinstruis en Supra Hungarujo, poste en Buda. Inter 1842-1848 li estis ĉefamilia edukisto, poste li instruis en gimnazio en urbo Pest. Li fondis movadon kontraŭ la alkoholismo. Ekde 1870 li instruis jam en la universitato en Pest en rango ordinara profesoro. Li ricevis premion en 1870.

## Verkaro (elekto) 
* *Egyházi beszédek, melyeket a mérsékegyletek ügyében tartott* (1846)
* *Elemi hellen nyelvtan* (Baza greka gramatiko), (1850, poste kelkfoje eldonita)
* *Elemi latin nyelvtan* (Baza latina gramatiko), (1850, poste plurfoje eldonita)
* *Értekezet a gymnasiumok jelen szerkezetéről* (1864)
* *Carmen honoribus Emin. ac Rew. Dni Joannis Simor...* (1874)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla pli malsupre)

Kategorio:Hungaraj piaristaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Bioregiono

**Bioregiono** estas ekologie kaj geografie difinita areo kiu estas pli malgranda ol Ekozono, sed estas pli granda ol Ekoregiono aŭ ol Ekosistemo.

Kategorio:Ekologio

Kategorio:Geografio
Kantabra Naciisma Konsilio

La **Kantabra Naciisma Konsilio** (en la kantabra, *Conceju Nacionaliegu Cántabru*, aŭ mallongige **CNC**) estas politika partio de Kantabrio. Ĝia ideologio estas kantabrismo, naciismo kaj maldekstro. Ĝi estis fondita en la jaro 1995, kiel kuniĝo de pli fruaj kantabrismaj movadoj.

La partio partoprenis ĉiujn balotojn, de ties fondiĝo ĝis la hispana baloto de 2008, sed neniu el ties kandidatoj estis elektitaj. La partio eniris en kriza periodo post la regiona kaj municipa balotoj de Kantabrio en 2007. Post eksterordinara kunsido okazinta la 26-an de januaro 2008 la partio decidis ne partopreni baloton de 2008. Tial la partio ne prezentis kandidatojn ekde 2007.

La partio estas la ununura partio, kiu publike apogas la oficialigon de la kantabra lingvo kaj ofte uzas ĝin en siaj publikaj prelegoj kaj raportoj. La partio apogas agnoskon de la kantabra labaro kiel oficiala flago de Kantabrio. La oficialigon apogis ankaŭ la urbodomo de la kantabra municipo Comillas en 2006.

## Rezultoj de balotoj 
## Referencoj 
Kategorio:Politikaj partioj de Kantabrio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1995
Naturrezervejo Monto Gibson

La **Naturrezervejo Monto Gibson** () estas  naturrezervejo ĉe la norda bordo de Wheatbelt kaj ĉe la suda bordo de neklarigita malferma kamparo, je  nordoriente de Perto en mezokcidenta Okcidenta Aŭstralio. La plej proksima granda urbo estas Dalwallinu. Ĝi estas en la bioregiono Avon-Wheatbelt kaj apartenas kaj estas administrata de *Australian Wildlife Conservancy* (AWC).

## Faŭno
Kaj la Ruĝa kaj la Griza kanguruoj troviĝas en la rezervejo, markante la transiran naturon de ties loko. Aliaj mamuloj estas la Miĉela saltomuso kaj la Malgranda longvosta marsupimuso. Gravaj birdaj specioj estas la Ocela nestamasulo, la Miĉela kakatuo kaj la Regenta papago. Indikilo de flora riĉo estas kolekto de ĉirkaŭ 100 specioj de indiĝenaj abeloj en la bieno.

### Grava Birda Areo
Tiu naturrezervejo, kun la najbara Naturrezervejo Charles Darwin, formas parton de la Grava Birda Areo (GBA) Monto Gibson kaj Charles Darwin de 2335&nbsp;km², tiele identigita de BirdLife International ĉefe ĉar ĝi eltenas populaciojn de Ocela nestamasulo kaj de Fosada kakatuo, same kiel aliaj specioj limigitaj al ĉu aridaj aŭ maliaj biomoj.

## Vidu ankaŭ
*Monto Gibson (Okcidenta Aŭstralio)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* Australian Wildlife Conservancy

Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Kastelo Lieser

eta|upright=1.4|suda fasado de la kastelo

**kastelo Lieser** estas en stilo de novhistorismo konstruita kastelo en la samnoma vinvilaĝo Lieser ĉe Mozelo proksime de Bernkastel-Kues. Je la alia riverbordo troviĝas Mülheim. La vilaĝo Lieser estas en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Historio 
eta| kastelo Lieser, fronto

## Priskribo 
eta|hochkant|centra ŝtupara domo
eta|manĝejo

### Unua Etaĝo 
### Dua Etaĝo 
### Planadoj 
## Vinbieno Kastelo Lieser 
## Literaturo 
* Michael Losse: *Familienwohnhaus Puricelli – Das Schloss Lieser an der Mosel.* In: *Burgen und Schlösser*, Jahrgang 34, Nr. 2, 1993, p. 99–106 (Auszug ).
* Michael Losse: *Lieser an der Mosel.* Rheinischer Verein für Denkmalpflege und Landschaftsschutz, Köln 1993,
* Franz Schmitt: *Chronik Weindorf Lieser.* Paulinus Druckerei, Trier 1988, p. 456–490.
* Heinrich Theodor Schmitt: *Familienhaus des Herrn Eduard Puricelli zu Lieser a. d. Mosel.* In: *Deutsche Bauzeitung*. Jahrgang 23, Nr. 36, 1889, p. 209–210

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.schloss-lieser.eu 
* Schloss Lieser in der Datenbank der Kulturgüter in der Region Trier
* Landesschau SWR3, 10. Mai 2009

## Referencoj 

Kategorio:Kasteloj ĉe la Mozelo
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Burgo Bosselstein

eta|la ruino burgo Bosselstein
La **burgo Bosselstein**, ankaŭ nomataa *Burg Stein* aŭ *malnova kastelo*, estas la ruino de pintburgo super la urboparto Oberstein de la urbo Idar-Oberstein en la distrikto Birkenfeld, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas en la mezmontaro Hunsrück.

La burgo troviĝas sur la roko *Kirchenfelsen*, kruta rokrifo super la Felsenkirche (t.e. „rokpreĝejo) de Idar-Oberstein kaj super la valo de la rivero Nahe. La kastelo Oberstein apudas.

La burgo Bosselstein estis konstruita en la 12a jarcento de la sinjoroj von Stein (Oberstein) kaj estis menciita en 1197 unuafoje dokumente. Ekde 1600 la burgo ne plu estis loĝata kaj disfaliĝis dum la jaroj. En 1945 ĝi fariĝis posedaĵo de la federacia lando Rejnlando-Palatinato.
Konserviĝis ankoraŭ la malsupra parto de la ronda burgfrido, la resto de la palaco kaj la ringmuro.

## Bildaro 

Dosiero:Bosselstein.JPG|burga ruino Bosselstein
Dosiero:Burg bosselsteingrundriss.png|skizo
Dosiero:Burg bosselsteinzeichnung.png|rekonstrudesegno
Dosiero:Bosselfelserp.jpg|Bosselstein, malsupre de la Felsenkirche.

## Literaturo 
* Albert Ehrenhart Fichtel:Burg Bosselstein. Brief des Burgenvereins Schloss Oberstein,Sonderdruck 2003
* Alexander Thon, Stefan Ulrich u. Achim Wendt, „… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut“. Burgen im Hunsrück und an der Nahe, Regensburg: Schnell & Steiner 2013, p. 118-121.

## Eksteraj ligiloj 
* Informationen zur Burg auf der Website *Burgen, Schlösser, Altertümer* 

Kategorio:Konstruaĵoj en la distrikto Birkenfeld
Kategorio:Burgoj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Kastelo Oberstein

eta|350px|Kastelo Oberstein
La **kastelo Oberstein**, ankaŭ nomata „nova kastelo“, estas origine mezepoka montburgo kaj troviĝas super la urboparto Oberstein de Idar-Oberstein en la distrikto Birkenfeld en la Hunsrück. La urbo Idar-Oberstein estas rigardata kiel la geografia centro de la germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

## Situo 
## Historio 
## Priskribo 
## Eksteraj ligiloj 
* Schloss Oberstein 
* Rekonstruktionszeichnung  von Wolfgang Braun

Kategorio:Konstruaĵoj en la distrikto Birkenfeld
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bernkastel-Wittlich
Ongerup

**Ongerup** estas urbo ĉe 410&nbsp;km sudoriente de Perto kaj ĉe 54&nbsp;km oriente de Gnowangerup en la regiono Granda Sudo de Okcidenta Aŭstralio.

## Historio 
## Ongerup nune 
La censo de 2006 montris populacion de 119 loĝantoj en Ongerup. La urbo estas hejmo de *pub*, ĝenerala vendejo, aŭtoriparejo, bazlernejo, infanvartejo, komputilejo, karavanejo, ambulanco, golfejo, sportejo kaj benzinejo.

## Ekonomio 
La urbo dependas el la loka agrikulturo kaj bestobredado (bovoj, ŝafoj kaj porkoj).

## Vidindaĵoj 
La urbo estas hejmo de konservejo por la Ocela nestamasulo kaj ekde 2007 malfermis la *Yongergnow Australian Malleefowl Centre*.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hidden Treasures of the Great Southern 
* Albany Gateway 

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Monto Gibson (Okcidenta Aŭstralio)

La **Monto Gibson** situantas ĉe la sekcio Wubin - Monto Magneto de la Granda Norda Aŭtovojo en la mezokcidenta regiono de Okcidenta Aŭstralio.

## Ŝafo kaj konservado 
Monto Gibson estas ankaŭ la nomo de paŝteja bieno (ŝafejo), kaj de naturkonserva projekto 

## Minado 
Komence de la 20a jarcento estis oresplora areo, kaj plue estis interesa dum iome da tempo. kaj nune estas loko de fererca minejo

La fererca minejo kaj ties funkciado estis haltigitaj ofte pro negocado inter la minentreprenoj kaj ties klientoj

Fero estis movigita unue per ŝoseo al Perenjori (Okcidenta Aŭstralio) kie ĝi estis portita per fervojo al la haveno de Geraldton.

## Referencoj 
Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Burgo Frauenburg

eta|dekstra|300ra|
La **Frauenburg** (en Esperanto: „virina burgo“) estas la ruino de spronburgo en la distrikto Birkenfeld, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi situas sude de la vilaĝoj Sonnenberg-Winnenberg kaj Frauenberg. La burgo staras sur mallarĝa montsprono proksime de la rivero Nahe.

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich, Achim Wendt: *„… wo trotzig noch ein mächtiger Thurm herabschaut“ - Burgen im Hunsrück und an der Nahe*. 1-a eldono. Verlag Schnell und Steiner, Regensburg 2013, p. 62–67.
* Johannes Mötsch: *Trier und Sponheim*. En: Johannes Mötsch kaj Franz-Josef Heyen (eld.): *Balduin von Luxemburg. Erzbischof von Trier – Kurfürst des Reiches. Festschrift aus Anlaß des 700. Geburtsjahres*. Mainz 1985, p. 357–389.

## Eksteraj ligiloj 
* bildoj de la burgo en la retejo *historische-orte.de*
* Rekonstruktionszeichnung  de Wolfgang Braun

## Referencoj 
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Distrikto Birkenfeld
Kastelo Veldenz

eta|220px|la ruino de la kastelo Veldenz, 2005
eta|220px|kastelo Veldenz, 2007
**kastelo Veldenz** proksime al la valo de la rivero Mozelo estas ruino de burgo ĉ. 1,5 km sudoriente de la komunumo Veldenz. La vorto kastelo ne estas tre preciza, pli bone estus burgo.

## Situo 
La burgo troviĝas en la distrikto Bernkastel-Wittlich, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato. Ĝi troviĝas sur 320 m alta montsprono 180 m super la akvonivelo de la Mozelo. Ĝi situas ĉe la deklivoj de la mezmontaro Hunsrück.

## Historio 
## Hodiaŭ 
[eta|120px| la [ĵetmaŝino (rekonstruo) ĵetas kukurbon]]

## Literaturo 
* Alexander Thon, Stefan Ulrich: *„Von den Schauern der Vorwelt umweht ...“. Burgen und Schlösser an der Mosel.* Schnell & Steiner, Regensburg 2007, p. 148–153.

## Eksteraj ligiloj 
* Homepage des Schlosses
* Weitere Informationen
* Interessengemeinschaft zur Darstellung eines Haushaltes um 1462 

Veldenz
Veldenz
Veldenz
(10180) 1996 EE2

**(10180) 1996 EE2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la aŭstralia astronomo Gordon J. Garradd elde la Observatorio de Loomberah, proksime de Tamworth (ĉirkaŭ 300&nbsp;km norde de Sidnejo).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gordon J. Garradd
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Gábor Egry

**Gábor EGRY** rumania devena hungara historiisto, redaktoro. Li naskiĝis la 6-an de majo 1975.  

## Kariero
Gábor Egry diplomitiĝis en 1999 pri historio en ELTE de Budapeŝto kaj li doktoriĝis en 2006 (*Az erdélyi szászok pénzintézeti rendszere és a szász nemzeti mozgalom kapcsolata a 19. században (1835—1914*), La moninstituta sistemo de transilvaniaj saksoj kaj la rilato de saksa nacia movado en 19-a jarcento). Li estas scienca kunlaboranto de la Politikhistoria Instituto de Budapeŝto, respondecredaktoro de revuo *Múltunk*.

## Libroj
**Az erdélyiség színeváltozása?* (2008).

## Fonto
*Magyar Kisebbség 
*polhist.hu
*Studaĵoj
*Cv

Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Béla Pukánszky

**Béla Pukánszky** estas nomi kiu povas kongrui kun:

* Béla Pukánszky (kemiisto)
* Béla Pukánszky (literaturhistoriisto)
* Béla Pukánszky (pedagogo)
Naturrezervejo Charles Darwin

La **Naturrezervejo Charles Darwin** () estas  naturrezervejo en Okcidenta Aŭstralio. Iam Whitewells Station, ĝi estas je  el Wubin kaj je  norde de Perto. Ĝi kuŝas ene de la Sudokcidenta Botanika Provinco ĉe la norda bordo de Wheatbelt, kaj estas posedo kaj administraĵo de *Bush Heritage Australia* (BHA), kiun aĉetis kaj renomigis ĝin en 2003. La aĉeto de la rezervejo estis parte financata de Chris Darwin, nome descendanto de Charles Darwin.

## Natura valoro 
En la rezervejo estas duonarida mediteranea klimato kun jara averaĝo, ĉefe vintra, de pluvokvanto de 282 mm. Estas ankaŭ diversaj specioj de eŭkaliptoj, aliaj tipoj de arbaro, same kiel arbustaro, makiso kaj sablecaj ebenaĵoj. Birdoj registritaj en la rezervejo estas la Ocela nestamasulo, la Aŭstralia otido, la Miĉela kakatuo, la Migrofalko, kaj aliaj. Mamuloj estas Ekidnoj, valaruoj kaj la Ruĝa kanguruo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Bush Heritage Australia, retloko por la rezervejo Charles Darwin 

Kategorio:Protektitaj areoj de Aŭstralio
Virina Universitato Ewha

eta|Ĉefenirejo de la universitato
La ***Virina Universitato Ewha*** (angle *Ewha Womans University* , koree: 이화여자대학교, hanje: 梨花女子大學校) estas privata virina universitato en centra Seulo, Sud-Koreio. Ĝi estas la plej granda virina eduka instituto de la mondo.

"Ewha" estas ĉina-korea esprimo por "pira floro". Oni elektis la anglan esprimon "Womans" por la universitato, sed forlasis (forgesis?) aldoni la apostrofon (''Woman's*), kiu en apostrofa formo (kaj neplurala formo de *woman*) estis kutima tiutempe en la angla lingva areo.

## Historio 
La historio de la universitato reiras al misia lernejo de metodisma usonanino *Mary F. Scranton'' (1832-1909) por junulinoj. Tiu lernejo (komence en ŝia propra domo) akceptis la unuan lernantinon la 31-an de majo 1886. La lernejo ekis mezlernejajn kursojn en 1910, kaj profesiajn kursojn por virinoj en 1925. Rekte post sendependiĝo de Koreio en 1945, la lernejo ricevis permeson por iĝi universitato. Ĝi estis la unua sudkorea universitato oficiale organizita.

Nur ekde 2003, la universitato akceptas edziniĝintajn virinojn.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Ewha
Kategorio:Porvirina eduksistemo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1886
Kategorio:Lernejoj fonditaj en 1880-1889
Longa osto

**Longaj ostoj** estas tiuj kiuj estas pli longaj ol larĝaj. Ili estas unu el kvin tipoj de ostoj: **longaj**, mallongaj, ebenaj, neregulaj kaj sezamoidaj. Longaj ostoj, ĉefe la femuro kaj la tibio, suferas plej pezo dum normala agado kaj ili estas ŝlosilaj por la skeleta moveblo.

## Bildaro 

 File:Illu long bone.jpg|Partoj de longa osto.
 File:Blausen 0229 ClassificationofBones.png|Klasigo de ostoj laŭ formo.
 File:Blausen 0401 Femur DistributionofForces.png|Distribuo de fortoj sur Longa Osto.

## Referencoj 
* Stedman's Online Medical Dictionary, 27a Eldono
* Anatomio de longa osto 

Kategorio:Anatomio
Kategorio:Ostoj
Esperance

**Esperance** estas regiona urbo en la regiono Esperance-Orkampoj (*Goldfields-Esperance*) de Okcidenta Aŭstralio, ĉe la marbordo de la Suda Oceano proksimume ĉe 720 km oriente-sudoriente de la subŝtata ĉefurbo, Perto. Esperance estas la hejmo de 9 919 loĝantoj (censo de 2011). Ties precipaj industrioj estas turismo, agrikulturo, kaj fiŝkaptado. Esperance-Distrikto estas hejmo de 13 477 loĝantoj.

## Turismo 
Esperance estas ankaŭ konata pro la aŭstralia Stonehenge. La konstruaĵo konsistas el 137 rozkoloraj granitaj ŝtonegoj kun tuta pezo de 2500 tunoj. La ĉefaj orientiĝoj de la konstruaĵo montras la sunleviĝon kaj subiron laŭ la solsticoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Shire of Esperance
* Esperance Visitor Centre
* Esperance Port Authority
* Court case begins over lead contamination

Kategorio:Geografio de Aŭstralio
Kategorio:Okcidenta Aŭstralio
Illawarra

**Illawarra** estas regiono de la subŝtato de Aŭstralio nome Novsudkimrio. Ĝi estas marborda regiono situanta tuj sude de Sidnejo kaj norde de Shoalhaven aŭ la regiono Suda Marbordo. Ĝi enhavas la urbojn Wollongong, Shellharbour, Shoalhaven, Kiama kaj la distrikton Wingecarribee.

[centre|775px|Vidaĵo el klifo Illawarra super [Wombarra ĉe nordo de la ebenaĵo Illawarra kun vidaĵo de Austinmer, Thirroul, Bulli, Wollongong ĝis Port Kembla plej malproksime.]]

## Eksteraj ligiloj 
* "Satellite and Aerial Video of the Illawarra and Wollongong"
* "Northern Illawarra Chamber of Commerce"

Kategorio:Regionoj de Novsudkimrio
Amatolo (distrikto)

eta|220ra|Situo de Amatolo.
eta|220ra|Komunuma partigo ene de Amatolo kaj Orienta Kablando.
**Amatolo** aŭ **Amatole-Distrikto** (oficiale : *Amathole District Municipality*) estas unu el la sep distriktoj de Orienta Kablando, provinco de Sud-Afriko. La ĉefurbo estas Orient-Londono. Pli ol 90% de ĝiaj 892 637 enloĝantoj parolas la kosan lingvon (popolnombrado de 2011). La distrikta kodo estas DC12. La loka nomo *Amathole* signifas "bovidoj", ankaŭ la nomo de Amatole-Montaro kaj Amatole-Arbaro kiuj konstituas la nordan limon de la distrikto .

## Registaro 
La nuntempa (majo 2013) distriktestro (*Executive Mayor of Amathole District Municipality*) estas Nomasikizi Konza, kaj la distrikta direktoro (*Municipal Manager*) estas Chris N. Magwangqana.

## Geografio 
### Najbaroj 
Amatolo estas ĉirkaŭata de :
* Distrikto Kris Hani (DC13) en la nordo
* Distrikto OR Tambo (DC15) en la nordoriento
* Hinda Oceano en la sudoriento
* Distrikto Kakadu (DC10) en la okcidento

### Lokaj komunumoj 
La distrikto enhavas jenajn komunumojn :

## Demografio 
Jenaj statistikoj estas el la jaro 2011 (popolnombrado).

### Lingvoj 
### Sekso 
### Etna grupo 
### Aĝo 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Distriktoj de Sud-Afriko

## Eksteraj ligiloj 
*  Amathole DM Official Website. 
*  Statistikoj 2011 Sud-Afriko.
*  Statistikoj laŭ distrikto, Sud-Afriko. 
*  Komunumestroj. 

Kategorio:Distriktoj de Sud-Afriko
10204 Turing

'*10204 *Turing''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la italdevena usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la brita matematikisto kaj logikisto Alan Turing (1912–1954), pioniro en la studo de la komputebleco. En fundamenta artikolo eldonita en 1936, li enkondukis la koncepton de maŝino por abstrakta komputado kaj montris kiel tia maŝino povas esti programita por simuli la konduton de iu ajn alia komputanta maŝino. Tiu koncepto, nun tielnomata "Universala Maŝino de Turing", estis enkondukita plurajn jarojn antaŭ la alveno de programeblaj komputiloj, kaj ĝi estis uzata por pruvi la ekziston de nonkomputablaj nombroj kaj nedecideblaj matematikaj propozicioj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1997
Orleanio

**Orleanio** estas franca historia kaj kultura regiono, respondanta al malnova provinco kaj kies ĉefurbo Orléans. Orleanio konsistigis ankaŭ graflandon poste duklandon.

La provinco arigis multajn malsamajn regionojn, kiaj Beauce, Puisaye, Solonjo, Gâtinais, Blois-lando kaj Vendomio, kaj nun ĝi estas disigita sur pluraj departementoj. Ĝi konsistigis granda parton de regiono Centro-Valo de Luaro, sed ankaŭ parton de Burgonjo, Francilio kaj Luarlandoj.

Orleanio enhavas multajn urbojn : Orléans, ties historia ĉefurbo, sed ankaŭ Blois, Étampes, Chartres, Rambouillet, Romorantin-Lanthenay, Montargis, Vendôme, Gien aŭ Châteaudun.

Orleanio aperis en la 9-a jc kaj Hugo Kapeto estis la lasta hereda grafo de Orléans. Poste, la titolo estis donita kiel apanaĝo al malpli aĝaj filoj de reĝoj de Francio. Altigita al duklando en 1344, la provinco eniris la reĝan domenon en 1498. Ĝi fine estis dispecigita en 1790 okaze de la kreo de departementoj.

## Geografio 
Orleanio kovras parton de la teritorio de la malnova romia provinco de liona Gaŭlio.

Orleanio kovris plej grandan parton de departementoj Loiret kaj Loir-et-Cher, escepte de kelkaj komunumoj, kiuj apartenis al najbaraj provincoj kiaj Berio aŭ Perche. Ĝi kovris ankaŭ trionon de departemento Eure-et-Loir, parton de departemento Yonne, ĉirkaŭ de Puisaye, sudon de departemento Essonne, kaj komunumojn de departementoj Yvelines, Seine-et-Marne, Indre-et-Loire kaj Sarthe. Laŭ modernaj regionoj, ĝi kovris orienton kaj nordon de regiono Centro-Valo de Luaro kaj nordokcidenton de Burgonjo kaj sudon de Île-de-France. La kelkaj sartaj komunumoj fariĝis parto de regiono Luarlandoj. Orleanio estis fine, kun Berio kaj Touraine, unu el la triĉefaj historiaj provincoj de nuna regiono Centro-Valo de Luaro.

La pejzaĝoj de Orleanio varias laŭ la naturaj regionoj de Beauce, Blois-lando, arbaro de Orléans, Gâtinais, Gien-lando, Puisaye, Solonjo, Val de Loire, Vendomio kaj Malsupra-Vendomio.

eta|center|upright=2.5|Orleanio en ties limoj de la 18-a jc kaj la nunaj komunumoj kaj departementoj

## Historio 
La provinco konsistigis duklandon de Orléans sub regado de Dinastio Orléans.

## Administrado 
La teritorio de Orleanio kovras tute aŭ parte tiujn de ekleziaj provincoj de ĉefepiskopoj de Sens kaj Parizo, de fiska provinco de Malnova Reĝimo de generalitato de Orléans kaj de franca reĝa domeno.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Bibliografio 
* 
* 

### Vidu ankaŭ 
* Historio de Orléans, historio de Loiret, historio de Loir-et-Cher, historio de Eure-et-Loir, historio de Yonne

### Eksteraj ligiloj 
* Bulteno de arkeologia kaj historia asocio de Orleanio

Kategorio:Malnovaj provincoj de Francio
Gigantocela nestamasulo

La **Gigantocela nestamasulo** (*Leipoa gallinacea*) estas formortinta megapodo kiu estis indiĝena de Aŭstralio. Ĝi estis priskribita el restoj el kuŝejoj de Plio-Pleistoceno ĉe Darling Downs kaj Chinchilla en sudorienta Kvinslando fare de Charles De Vis, kiu kreis la genron *Progura* por ĝi. Materialo referencebla al tiu specio estis kolektita ankaŭ el Suda Aŭstralio kaj el Valo Vellingtono kaj la Wombeyan Kavoj de Novsudkimrio.

## Taksonomio 
Komparo de aŭstraliaj megapodoj montris, ke *Progura* estas proksime rilata al la vivanta Ocela nestamasulo (*Leipoa ocellata*), kvankam la fosilia specio *gallinacea* estis konsiderinde pli granda ol la vivanta specio. Dua specio, *P. naracoortensis*, estis priskribita en 1974 de van Tets el kuŝejoj de la Kavoj Naracoorte de sudorienta Suda Aŭstralio indikante diferencajn grandojn kaj kruroproporciojn. Ĝi estas nune konsiderata sinonimo de *L. gallinacea*, kiu estis evidente sekse dimorfa.

## Aspekto 
Ties pezo estis ĉirkaŭkalkulita de van Tets al vario el 4–7&nbsp;kg. La proporcio de la longaj ostoj estis simila al, kvankam pli grandaj kaj pli fortikaj ol, tiuj de la Ocela nestamasulo, kaj ĝi havis relative pli larĝajn bekon, kapon kaj korpon. La profunda karino ĉe la sternumo indikas, ke ĝi estis kapabla flugi.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* 
* 

Kategorio:Megapodedoj
Kategorio:Kokoformaj
Kategorio:Birdoj de Aŭstralio
Kategorio:Birdoj de Oceanio
Kategorio:Formortintaj birdoj
Marĉoj de Santoña, Victoria kaj Joyel

La **Marĉoj de Santoña, Victoria kaj Joyel** estas natura rezervejo en la orienta marbordo de Kantabrio, ĉe la Kantabra Maro. Ĝi konsistas el tri areoj: la estuaro de la rivero Asón (inter la municipoj Santoña kaj Laredo, antaŭ la Golfo de Santoña), kaj la marĉoj Victoria kaj Joyel. Ĝi estas la plej grava malsekejo en la nordo de Iberio.

Sume ties areo estas  hektaroj kaj ampleksas jenajn kantabrajn municipojn: Argoños, Arnuero, Bárcena de Cicero, Colindres, Escalante, Laredo, Limpias, Noja, Santoña kaj Voto. Ĝi estas grava pasejo por migrantaj birdoj de la centro kaj nordo de Eŭropo mezvoje al pli varmaj lokoj. Ĝis nun oni malkovris 130 birdospeciojn en la teritorio de la rezervejo.

[eta|centre|700ra|Panoramo de la marĉaro, vide de la monto [Buciero, en Santoña.]]

## Faŭno 
La plej abundaj mamuloj estas tiaj vivantaj en arbaroj de anzinoj, makisoj kaj herbejoj. Oni trovis en la rezervejo pli ol 30 specioj, interalie sovaĝa kato, apro kaj kapreolo.

### Birdoj 
En la rezervejo estas abundegaj birdo-specioj. Oni malkovris en ĝi pli ol 130 malsamaj specioj. Ĝi estas gravega trapasejo por migrantaj birdoj, kiel anasedoj, ĥaradrioformaj (bunta kalidro, granda kurlo, arĝenta pluvio, lapona limozo, ktp.) kaj mevoj. Inter la videblaj birdo-specioj plej elstaras jenaj: fajfanaso, granda kurlo, malgranda kurlo, malgranda egretardeo, griza ansero, hematopo, granda kalidro, bunta kalidro, nigravosta limozo, ruĝkrura tringo, ridmevo kaj nigrakola grebo.

Krome, ĝi estas grava migra ripozejo por eŭraziaj plataleoj, kiuj migras de Nederlando tra Francio ĝis la marĉoj de Santoña. Laŭ SEO/BirdLife, triono el la tuta birdaro de tiu specio trairas la marĉaron en ĉiu migrado. En la rezervejo oni ankaŭ sukcese naskigis idojn de ordinara tadorno.

Aliaj du birdo-specioj malofte travintrantaj en Iberio kaj videblaj en la rezervejo estas molanasoj kaj neĝemberizoj.

Dosiero:Plectrophenax nivalis ouessant 29.10.png|Neĝemberizo
Dosiero:Numenius arquata amk.jpg|Granda kurlo
Dosiero:Anas penelope beijing.jpg|Fajfanaso
Dosiero:Haematopus ostralegus He2.jpg|Hematopo
Dosiero:Platalea_Leucorodia.jpg|Eŭrazia plataleo
Dosiero:Podiceps nigricollis (Marek Szczepanek).jpg|Nigrakola grebo
Dosiero:Brandgans (Tadorna tadorna).jpg|Ordinara tadorno
Dosiero:Osprey - natures pics.jpg|Fiŝaglo - En la lastaj jaroj fiŝagloj komencis travintri en la marĉoj

Oni povas vidi birdojn dum la tuta jaro, sed la plej bona periodo estas aŭgusto kaj septembro, kiam ardeedoj kaj ĥaradrioformaj birdoj venas en la marĉojn. En oktobro kaj novembro anseroj kaj anasoj alvenas. En decembro estas la plej granda nombro de birdoj: oni kalkukas, ke tiam estas inter 10 mil kaj 20 mil birdoj, el sume 50 malsamaj specioj.

## Referencoj 
Kategorio:Naturprotektejoj
Kategorio:Kantabrio
Burgo Bollendorf

eta|La burgo Bollendorf de la okcidento

La **burgo Bollendorf** estas burgo en la suda Ejfelo ĉe la rivero Sauer en Bollendorf en la distrikto Bitburg-Prüm, germana federacia lando Rejnlando-Palatinato.

Ĝi staras sur roko an la apudrivera malaltaĵo sur fundamentoj de iama romia fortikaĵo. Ĝi fine de la 18a jarcento la burgo estis administra subcentro de la Propstei Echternach. Hodiaŭ la konstruaĵo estas en privata posedo. En ĝi estas hotelo kun feriloĝejoj kaj restoracio.

## Historio 
## Priskribo 
eta|maldekstra|Burgo Bollendorf kun muro kaj turrestaĵo

## Literaturo 
Georg Dehio: *Handbuch der deutschen Kunstdenkmäler. Rheinland-Pfalz und Saarland*, Deutscher Kunstverlag, München 1984, S.&nbsp;136

## Eksteraj ligiloj 
* Chronik der Burg Bollendorf 
* Burg Bollendorf auf bollendorf.de 

## Referencoj 
Bollendorf
Bollendorf
Kategorio:Kasteloj en Rejnlando-Palatinato
Kategorio:Kulturmonumentoj en la distrikto Bitburg-Prüm
József Szigeti (filozofo)

**József Szigeti** [jOĵef sigeti], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szigeti József** estis hungara filozofo, esteto, profesoro, ordinara membro de Hungara Scienca Akademio (1987).

József Szigeti http://transform.hu/106-in-memoriam-szigeti-jozsef  naskiĝis la  1921 en Rákospalota. Li mortis la  2012 en Budapeŝto.

## Biografio 
József Szigeti frekventis universitaton en Budapeŝto inter 1939-1944, poste li plulernis  en Vieno kaj Londono. En 1946 li ekinstruis en Universitato Pázmány Péter en Budapeŝto, kie li profesoriĝis en 1961. En 1948 li edziĝis baldaŭe havanta 3 filojn. Inter 1957-1959 li estis subministro. Li doktoriĝis en 1959 antaŭ la akademio. Li laboris ankaŭ en filozofia instituto, kie li estis direktoro. Inter 1971-1990 li estis katedrestro. Li pensiuliĝis en 1991. Li okupiĝis precipe pri marksismo. Li ricevis premiojn en 1949.

## Verkaro (elekto) 
**Útban a valóság felé* (1948)
**Egyetemi előadások a filozófia történetéről a görögöktől Hegelig* (1955, 1959)
**Bevezetés a marxista-leninista esztétikába I–II.* (1964–1966, 1971)
**A tudományos gondolkodás forradalma* (1984)
**The Identity of the Identity and Non-Identity* (1999)
**Intellektuális önéletrajzom. A szellemi ébredezéstől a társadalmi hivatásra ébredésemig 1921–1948.* (2000)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj filozofoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
János Szidarovszky

**János Szidarovszky** [jAnoŝ sidarovski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szidarovszky János** estis hungara lingvisto, latina filologo, profesoro, instruisto, korespondanta membro de Hungara Scienca Akademio (1935).

János Szidarovszky http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/index.html naskiĝis la  1881 en Budapeŝto. Li mortis la  1947 en Budapeŝto.

## Biografio 
János Szidarovszky akiris diplomon en 1904, poste diplomon pri instruado en 1905 en Budapeŝto. Li ekinstruis en provinco en 1905, inter 1914 – 1920 li jam instruis en gimnazio en Budapeŝto. Inter 1924 – 1941 li instruis en Universitato Pázmány Péter en Budapeŝto, krome li instruis en la porinstruista lernejo.  Li okupiĝis precipe pri hindoeŭropaj lingvoj.
 
## Verkaro (elekto) 
* *Az indogermán mellékmondatok kötőszavai* (1925)
* *Nyelvtani apróságok* (1927)
* *A görög – r/nt – tövek* (1931)
* *A görög és latin nyelv hang- és alaktana* (1932 – 35)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al litero SZ kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)

 
Kategorio:Hungaraj lingvistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj filologoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj