open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kubanoj

eta|Cubans collage
**Kubanoj** aŭ **Kuba popolo** (en hispana *Cubanos*) estas la loĝantaro de civitanoj de Kubo. Kubo estas multrasa nacio, hejmo de popoloj de diferencaj etnaj kaj naciaj fonoj. Kiel rezulto, kelkaj kubanoj ne traktas sian naciecon kiel etnecon sed kiel civitaneco kun variaj etnecoj kaj naciaj originoj kiuj komponas la "Kuban popolon." Preskaŭ ĉiuj kubanoj aŭ ties prauloj enmigris dum la pasintaj kvin jarcentoj, tio estas apenaŭ restas proporcio de indiana origino.

Spite ties mult-etna kompono, la kulturo tenita komune de plej kubanoj hegemonie kiel Kuba kulturo, temas pri okcidenta kulturo klare derivita el la tradicioj de migrantoj el Okcidenta Eŭropo, komence per la komencaj hispanaj setlantoj, kaj aliaj eŭropanoj alvenis poste kiaj portugalaj kaj francoj, kun okcidentafrika kulturo kiu havas ioman influon spite la fakton ke plej parto el la minoritato de afrik-kubanoj estas de haitia origino.

## Demografio 
La loĝantaro de Kubo estis de 11,167,325 loĝantoj en 2012. La plej grandaj urbaj loĝantaroj de kubanoj en Kubo (2010) troviĝas en Havano (2,135,498), Santiago de Kubo (425,851), Kamagŭejo (305,845), Holguín (277,050), Guantanamo (207,857), kaj Santa Clara (205,812). Laŭ la kuba *Oficina Nacional de Estadisticas* ONE nome laŭ la censo de 2002, la loĝantaro estis 11,177,743, nome:
* 5,597,233 viroj kaj
* 5,580,510 virinoj.
La rasa kompono estis 7,271,926 blankuloj, 1,126,894 negroj kaj 2,659,675 mulatoj. La ĉina loĝantaro en Kubo descendas ĉefe laŭ la koncepto de nepagita laboristo kaj ili alvenis en la 19a jarcento por konstrui la fervojon kaj laboras en minado. Post la Industria Revolucio, multaj el tiuj laboristoj restis en Kubo ĉar ili ne povis pagi revenan veturon al Ĉinio.

## Notoj 

Kategorio:Etnogrupoj en Karibio
Blankaj meksikanoj

Meksika kongresanino de Nuevo Laredo(2016)]]
**Eŭropmeksikanoj, aŭ Blankaj meksikanoj** estas meksikaj civitanoj de hegemonia eŭropa deveno. Kvankam Meksiko ne havas rasan censon, kelkaj internaciaj organizoj konsideras, ke ili konstituas proksimume unu sesono el la loĝantaro de la lando. Alia grupo en Meksiko, nome "mestizo", inkludas ankaŭ homojn kun varia kvanto de eŭropa praularo, kaj kelkaj havas eŭropan miksaĵon superan al 90%. Pro tio, la linio inter blankuloj kaj mestizoj svagas, kaj la meksika ŝtato decidis abandoni rasan klasigon.

Eŭropanoj ekalvenis al Meksiko post la Hispana konkero de la Azteka Imperio, kiam descendintoj de konkistadoroj mikse kun novalvenintoj el Hispanio formis eliton sed neniam majoritaton de la loĝantaro. Intermiksado produktis mestizan grupon kiu iĝis ja majoritato dum la tempo de la Sendependeco, sed la povo restis plej ofte firme en manoj de la elito, nome “criollo” [kriojo].

Dum plej el la migrado ĉu eŭropa aŭ laŭnome kaŭkaza al Meksiko estis hispana dum la kolonia periodo, en la 19a kaj 20a jarcentoj eŭropanoj kaj eŭropdevenaj loĝantaroj kaj el Norda kaj el Suda Amerikoj enmigris al la lando. Tamen la totala enmigranta loĝantaro en Meksiko neniam superis 20 % el la totalo. Multaj el tiuj enmigrantoj venis havante monon por investi kaj/aŭ ligojn kiuj permesis al ili iĝis elstaraj en negocoj kaj aliaj aspektoj de la meksika socio. Tamen, granda parto el ili, pro registaraj decidoj de komenco de la 20a jarcento, forlasis la landon.

## Vidu ankaŭ 
* Blankuloj
* Blankaj brazilanoj
* Blankaj kolombianoj
* Latinamerikaj blankuloj
* Blankaj peruanoj
* Blankaj venezuelanoj
* Blankaj barbadanoj
* Blankaj novzelandanoj
* Kaldoŝoj

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Mexico Criollo Forum 

Kategorio:Demografio de Meksiko
Kategorio:Rasoj
10834 Zembsch-Schreve

'*10834*Zembsch-Schreve'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Nacia Observatorio de Kitt Peak (Usono) en la kadro de la projekto *Spacewatch''.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la nederlanda spiono Guido Zembsch-Schreve (1916–2003). En 1943 li estis paraŝutita sur la okupitan Francion. Perfidita, li estis kaptita kaj sendita en la koncentrejon Dora, kie estis fabrikataj la raketoj V-2. Li eskapis kaj verkis la libron "Pierre Lalande, Speciala Agento".

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Spacewatch
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Blankaj peruanoj

**Peruanoj** de eŭropa origino, laŭ internacie fidindaj fontoj, nune formas ĉirkaŭ 5% de la totala loĝantaro de Peruo - nome ĉirkaŭ 1,000,000 da personoj aŭ duonon plie laŭ la fontoj. Tradicie tiu grupo estas hegemonia en la politika, komerca, kaj diplomata sektoroj de la perua socio. Multaj personoj el eŭropa deveno mikse kun indianoj aŭ azianoj kreis tute novan demografian grupon nome "mestizoj". Nemiksitaj eŭropanoj loĝas ĉefe en Lima, Truĥijo, Ĉiklajo, Pjuro, Kahamarko kaj Arekipo.
Jene estas la ĉefaj etnaj devenoj de majoritato de eŭrop-descendaj peruanoj: hispanoj, italoj, germanoj (inkludes polojn aŭ germanpolojn pro Dispartigoj de Pollando), francoj, britoj, kroatoj kaj irlandanoj.

## Vidu ankaŭ 
* Blankuloj
* Blankaj brazilanoj
* Blankaj kolombianoj
* Blankaj meksikanoj
* Latinamerikaj blankuloj
* Blankaj venezuelanoj
* Blankaj barbadanoj
* Blankaj novzelandanoj
* Kaldoŝoj

## Referencoj 
Kategorio:Demografio de Peruo
Kategorio:Rasoj
10791 Uson

'*10791 *Uson'''* estas malgranda malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Uson Morishita'' (1890–1965), unu el la plej fruaj krim-verkistoj en Japanio. Naskita en gubernio Koĉi, li verkis multenombrajn novelojn, mentoris junajn verkistojn kaj estis nomita patro de la japanaj misteraj noveloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Blankaj venezuelanoj

**Blankaj venezuelanoj** estas neoficiala termino por priskribi la Venezuelajn civitanojn de eŭropa origino. Laŭ la oficiala censo de 2011, 42.2% el la loĝantaro memidentigas sin kiel blankuloj. Almenaŭ 60,6% el venezuelanoj estas el eŭropa praularo.

La praularo de Blankaj venezuelanoj devenas ĉefe el Hispanoj. Aliaj eŭropaj popoloj kiuj kontribuis estas: italoj, portugaloj, germanoj, francoj kaj angloj.

## Historio 
[eta|dekstra|250px|[Fraŭlino Universo 2009 Stefanía Fernández havis praularon de galega, rusa, pola, kaj ukraina devenoj.]]

Hispanoj setlis en Venezuelo dum la kolonia periodo. Plej el ili estis el Andaluzio, Galegio, Eŭskio kaj el Kanarioj. Ĝis la lastaj jaroj de la Dua Mondmilito, granda parto de eŭropaj enmigrantoj en Venezuelo venis el Kanarioj, kaj ties kultura efiko estis grava, kun rimarkinda influo al la disvolvigo de la hispana lingvo kun kanaria akĉento, ties kuirarto kaj kutimaro.

Komence de la produktado de nafto ekde la unuaj jardekoj de la 20a jarcento, civitanoj kaj entreprenoj el Usono, Unuiĝinta Reĝlando kaj Nederlando setlis en Venezuelo. Poste, meze de la jarcento, estis nova tajdo de origine enmigrantoj el Hispanio (ĉefe el Galegio, Andaluzio kaj Eŭskio), Italio (ĉefe el suda Italio kaj Veneto) kaj Portugalio (el Madejro) kaj novaj enmigrantoj el Germanio, Francio, Anglio, Kroatio, Nederlando, Mezoriento kaj aliaj eŭropaj landoj.

## Vidu ankaŭ 
* Blankuloj
* Blankaj brazilanoj
* Blankaj kolombianoj
* Blankaj meksikanoj
* Blankaj peruanoj
* Latinamerikaj blankuloj
* Blankaj barbadanoj
* Blankaj novzelandanoj
* Kaldoŝoj

## Referencoj 
Kategorio:Demografio de Venezuelo
Kategorio:Rasoj
10803 Caléyo

'*10803 *Caléyo'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la komponisto de ĵazo *Jose M. Caléyo*, kiu vivas en Havano. Inspirita de la frapanta bildo de la kometo C/1965 S1 Ikeya-Seki proksimiĝante Sunon, Jose Caléyo improvizis muzikon, kiu vigle priskribis la sun-tanĝantan kometon kaj sendis la komponaĵon al ambaŭ malkovrintoj : Kaoru Ikeya kaj Tsutomu Seki.

En novembro 2008, la asteroido estis nomita *'10803 *Caréyo*** ; ĝia nomo estis korektita en **10803 *Caléyo*''' en decembro 2008.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
10829 Matsuobasho

'*10829 *Matsuobasho''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Tsutomu Seki elde Geisei en la gubernio Koĉi (Japanio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la japana poeto Matsuo Basho (1644–1694), naskita en Ueno (la nuna urbo Iga en gubernio Mie). Majstro de la poezio hajkajo en la komenca epoko de Edo, li establis apartan hajkajan stilon, nomita "Ŝofu", bazita sur la esenco de la estetiko ŭabi-sabi.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Tsutomu Seki
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Huber Matos

**Huber Matos Benítez** (naskiĝis , mortis ) estis kuba disidento, aktivisto kaj verkisto el Yara, Granma.

Li estis plej bone konata kiel revoluciulo kiu helpis al Fidel Castro, Che Guevara kaj aliaj membroj de la "Movado de la 26-a de julio" (M-26-7) en forigo de la diktatoreco de Fulgencio Batista kiel parto de la Kuba Revolucio. Li estis kontraŭ Batista depost la efektiva puĉo de la generalo en 1952, kiun li nomis kontraŭkonstitucia, sed fariĝis ankoraŭ pli kritika kontraŭ la movada ŝanĝo al marksismaj principoj, kaj kontraŭ ligo de rilatoj kun la gvidantoj de la Komunista Partio de Kubo (PCC). Li estis kondamnita pro "perfido kaj ribelado" al la nova reĝimo de Castro. Li trapasis 20 jarojn en malliberejo (1959–1979) antaŭ ol estis liberigita en 1979.

Post sia liberigo, li pasis sian tempon inter Miami, Florido, Usono kaj Kostariko. Li estis politike aktiva parolante kontraŭ la kuba registaro.

Matos mortis el korinfarkto  en Miami, Florido. li estis -jaraĝa.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

## Tradukfonto 
Kategorio:Kubaj malliberuloj
Kategorio:Kubaj kontraŭkomunistoj‎
Kategorio:Kubaj revoluciuloj
Kategorio:Kubaj verkistoj
Kategorio:Kubaj disidentoj
Franc-Maŭricianoj

**Franc-Maŭricianoj** estas la komunumo de franca origino inter la loĝantoj de Maŭricio. Ili nombras pli ol 24,000.

## Originoj
La unuaj francaj setlantoj alvenis en Maŭricio (tiam nomita *Isle de France*) en 1722, post antaŭaj malsukcesaj klopodoj de setlado fare de nederlandanoj, kaj la posta abandono de la insulo. Ili loĝis kaj prosperis en la insulo, regante ĝin ĝis la brita invado de 1810. Tiuj francoj ege identigitaj kun la insulo, laŭ la terminoj de kapitulaco rajtis pluloĝi kiel distinga francparolanta etna grupo dum la venontaj 158 jaroj sub brita regado antaŭ kiam Maŭricio atingis sendependecon.

## Demografiaj faktoroj
Plej Franc-Maŭricianoj estas Romankatolikoj.

## Vidu ankaŭ
*J. M. G. Le Clézio nome franca aŭtoro el Franc-Maŭrician origino, ricevis en 2008 la Nobel-Premion en Literaturo.
*Blankuloj en Afriko

## Referencoj
Kategorio:Maŭricio
Virina Koro

***Virina Koro*** estas unuakta teatraĵo nederlandlingve verkita de Maurits Sabbe en 1917. Ĝi estas esperantigita de D. Mortelmans kaj eldonita en 1939 de la Katolika Esperanto Instituto el Wilrijk (Antverpeno). Jenaj personoj korektis la tradukon : Petrus Heilker, Leo Calloens, J. Van Deun, Hector Vermuyten.

## Recenzoj
## Kompleta teksto

Dosiero:1939 Virina koro 04-05.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 06-07.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 08-09.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 10-11.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 12-13.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 14-15.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 16-17.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 18-19.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 20-21.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 22-23.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 24-25.jpg
Dosiero:1939 Virina koro 26.jpg

## Eksteraj ligiloj
* Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
* Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
* Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio

Kategorio:Esperanto-teatro
Kategorio:Verkoj el la flandra literaturo
Kategorio:Teatraĵoj el la nederlandlingva literaturo
Kategorio:Verkoj el la esperantigita nederlandlingva literaturo
Kategorio:Antverpena Fikcio-libraro
Kategorio:Katalogo de Esperantomuzeo kaj Kolekto por Planlingvoj
Kategorio:Katalogo de Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience
Kategorio:Katalogo de Nacia Biblioteko de Esperanto
Kategorio:Katalogo de Kataluna Esperanto-Asocio
Béla Zolnai

**Béla Zolnai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zolnai Béla** estis hungara literaturhistoriisto, estetikisto, tradukisto, profesoro, instruisto, membro (korespondanta en 1940, ordinara en 1948) de Hungara Scienca Akademio. Lia pseŭdonimo estis *Garázda Péter*.

Béla Zolnai http://lexikon.kriterion.ro/szavak/5176/  naskiĝis la  1890 en Székesfehérvár. Li mortis la  1969 en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Zolnai frekventis universitatojn en Budapeŝto, Parizo, Berlino. Inter 1914-1923 li instruis en gimnazio, poste en Universitato de Budapeŝto kaj universitatoj en Pécs kaj Szeged. Li amikiĝis en Szeged kun Gyula Juhász, baldaŭe li helpis al Miklós Radnóti kaj Antal Szerb. Inter 1927-1942 li redaktis literaturan revuon, kiun li mem fondis. Inter 1940-1945 li instruis en la tiam hungara Universitato Kolozsvár. Ekde 1948 li laboris en instituto en Budapeŝto. Post 2 jaroj li pensiuliĝis, sed en 1955 li doktoriĝis el literaturo. Li okupiĝis precipe pri stilistiko, franca kaj hungara literaturo, krome li partoprenis en redaktadoj de enciklopedioj. Li ricevis Honoran Legion, krome 2 hungarajn premiojn.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Az idegen szavak* (La fremdaj vortoj), 1922
* *Irodalom és biedermeier* 1935)
* *II. Rákóczi Ferenc* (Francisko Rákóczi la 2-a), 1942
* *Nyelv és stílus* (Lingvo kaj stilo), 1957
* *Nyelv és hangulat* 1964

## Liaj tradukaĵoj (elekto) 
* Gustave Flaubert: Heródiás (novelo, 1920)
* Maurice Maeterlinck: Az eltemetett templom (eseoj, 1920)
* H. Bordeaux: Egy tisztességes asszony (romano, 1922)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj literaturhistoriistoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Hungaraj estetikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Tibor Zoltai

**Tibor Zoltai,** laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zoltai Tibor** estis hungardevena usona mineralogo, profesoro, membro (ekstera en 1990) de Hungara Scienca Akademio.

Tibor Zoltai http://www.tudosportal.hu/index.php?mtatag=1 naskiĝis la  1925 en Győr. Li mortis la  2003 en Saint Paul (Minesoto).
 
## Biografio 
Tibor Zoltai post la 2-a mondmilito migris al Ameriko. Li frekventis  universitatojn en Toronto kaj Masaĉuseco. Li akiris diplomon en  1963. Li ekinstruis en universitato de Minesoto, inter 1963-1971 li estis katedrestro. Li pensiuliĝis en 1991. Li okupiĝis precipe pri strukturoj kaj kategoriado de la kristaloj. Menciindas liaj gravaj ekzamenoj de la asbesto kaj silicio-dioksido. Li ricevis usonan premion en 1983. La kontakto kun Hungario ne ĉesis, li fondis stipendion, kiun profitis ofte hungaroj. 
 
## Elektitaj publikaĵoj 
* *Mineralogy: Concepts and principles* (1984) - ankaŭ studenta lernolibro
* *Stereoscopic drawings of polyhedral mineral structure models*
* *Mineralogy: Problems and solutions*
 
## Fontoj 
* hungarlingva biografieto
* hungarlingva biografio 
* http://id.loc.gov/authorities/names/n83154699.html 
* http://www.minnesotahungarians.com/?q=hu/node/270 

Kategorio:Hungaraj mineralogoj
Kategorio:Usonaj mineralogoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Blankaj barbadanoj

**Blankaj barbadanoj** estas civitanoj aŭ loĝantoj de Barbado el eŭropa deveno. La majoritato de Blankaj barbadanoj descendas el anglaj, irlandaj, portugalaj, kaj skotaj setlantoj, kiuj alvenis dum la epoko de koloniismo de Reĝlando de Granda Britio ; krome ankaŭ homoj de juda deveno estas ofte klasita kiel Blankaj barbadanoj. Aldone, kelkaj el tiuj kiuj estas konsiderataj kiel Blankaj barbadanoj havas almenaŭ parte nigrulajn praulojn kaj inverse.

Dekomence eŭropanoj konstitutis la majoritaton de la loĝantaro de Barbado, ĉar la insulo estis uzita kiel prizona kolonio multe kiel okazos ĉe Aŭstralio poste, ĝis la transiro de la ekonomio de Barbado al nova bazita sur la produktado de sukerkano; tiam la importado de afrikaj sklavoj al la insulo ŝanĝis la demografion de la insulo, kio faris el blankuloj minoritaton. Dum multe de la kolonia periodo, blankuloj formis la politikan kaj ekonomian eliton. Ekde la sendependeco el Britio en 1966 kiam plej el blankaj barbadanoj foriris al Britio, plej el la politika povo estis prenita de la nigrula majoritato, tamen blankuloj ankoraŭ plutenas gravan ekonomian influon; kaj multaj negocoj de la insulo estas posedo de Blankaj barbadanoj.

Inter Blankaj barbadanoj, estas subklaso konata kiel Ruĝkruruloj; nome descendantoj de devigitaj laboristoj, kaj prizonuloj importitaj al la insulo, kiuj historie formis malavantaĝitan grupon ene de la socio de Barbado.

## Notoj
Kategorio:Barbado
Kategorio:Rasoj
10794 Vänge

'*10794 *Vänge'''* estas  malgranda, ne tre hela asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (angle : *Uppsala-ESO Survey of Asteroids and Comets*, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la legenda loko *Vänge'', kie, laŭ antikva sagao, viro nomita Tjelvar unue venis al Gotlando. Poste ke, li ekbruligis fajron, la sorĉo estis rompita, kaj la insulo ne plu sinkis sub la maron je la nokto.

Vidu ankaŭ : 137052 Tjelvar

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Patricia Martin

**Patricia Martin**, naskiĝinta la 17an de februaro 1956 en Bonaero, Argentino, estas ĵurnalistino, literatura kritikistino, animantino kaj produktantino de franca radio.

## Biografio 
Ekde 1991, ŝi prezentis plurajn tranĉaĵojn matene kaj la elsendon "Alter Ego" ĉe France Inter, Patricia Martin eniris televidon kie ŝi prezentis, kun Philippe Tesson, dum du jaroj (1994-1995) literaturan kaj kulturan elsendon nome "Ah! Quels titres" (Ha ! Kiaj titoloj) ĉe France 3. En 2006, ŝi retrovis la 6/7 de lundo al vendredo, kaj estas parto de la teamo "libroj" de "Masque et la plume" (Masko kaj la plumo) ĉe France Inter. Ekde septembro 2010 ŝi prezentas kun Fabrice Drouelle la 7/9 semajnfinon.

## Honoraĵoj 
• Kavalirino de la Nacia Ordeno de Merito (novembro 2003).

• Kavalirino de la Ordeno de la Legio de Honoro Januaro 30, 2008 por ŝiaj radiaj aktivecoj

## Diversaĵoj 
Ŝi estas ankaŭ unu el la kvindek membroj de la sponsorada komitato de la Movado por tutmonda organizo pri agrikulturo, franca pensfabriko.

## Verko 
"Le Défi de gouverner, communication comprise — Mieux associer les citoyens ?" (Defio regi, komunikado inkludita – Pli bone engaĝi la civitanojn ?) konversacio kun Pierre Zémor realigitaj de Patricia Martin, kun eldonado de Radio France / L'Harmattan, 2007 (ISBN 978-2-296-02982-8).

## Patricia Martin kaj Esperanto 
Ŝi estas kontraŭanto.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Francaj ĵurnalistoj
Kategorio:Radio
10795 Babben

'*10795 *Babben''''' estas asteroido de la ekstera asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝia nomo honoras la svedan aktorinon kaj kantistinon
Barbro "Babben" Larsson, naskiĝintan en Gotlando. Fama pro ŝiaj spritaĵoj, ŝi estis unu el tiuj, kiuj enkondukis la  en Svedion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Denskrona dakridio

La **denskrona dakridio** (*Dacrydium nidulum*) estas koniferospecio el la familio de la podokarpacoj. Ĝi estas indiĝena en  Fiĝioj, Indonezio, kaj Papuo-Novgvineo. Ĝi vegetas en humidaj kreskejoj kiaj marĉaj areoj, riverbordoj kaj lagobordoj. Estas kanopea arbo en la malaltaĵa tropika pluvarbaro, kiu atingas alton de 26 metroj. Ĝi estas karakterizata de densa arbokrono . 

Kvankam ĝi povas vegeti je altitudo de 10 metroj, la denskrona dakridio precipe troviĝas super 600 metroj. Ĝi povas konstitui vastajn arbarerojn.  

Tiu orientalisa kaj pacifika specio estas trovebla en pluraj protektataj areoj. Kaŭze de habitatodetruo ĝi tamen estas konsiderata kiel endanĝerigata. 

## Referencoj
## Bibliografio
* Farjon A. 2013 : Conifer Database (version Jul 2011). In: Species 2000 & ITIS Catalogue of Life, 11th March 2013 (Roskov Y., Kunze T., Paglinawan L., Orrell T., Nicolson D., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Hernandez F., De Wever A., eds). Digital resource at www.catalogueoflife.org/col/. Species 2000: Reading, UK.
* de Laub. 1969. In: J. Arnold Arbor. 50: 292.
 
## Vidu ankaŭ 
*Fiĝiaj tropikaj sekaj arbaroj

## Eksteraj ligiloj
* Conifer Specialist Group 1998.  Dacrydium nidulum.   2006 IUCN Red List of Threatened Species.   Downloaded on 10 July 2007.
* Denskrona dakridio (*theplantlist*)
* Dacridium nidulum Denskrona dakridio (*tropicos*)
* International Plant Name Index
* Denskrona dakridio (*eol*)
* Mapo
* Bibliografio 

Kategorio:Podokarpacoj
Kategorio:Orientalisa flaŭro
Kategorio:Plantoj el la Pacifika ekozono
Miklós Zrínyi (kemiisto)

**Miklós Zrínyi** [miklOŝ zrInji], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zrínyi Miklós** estas hungara kemiisto, profesoro, membro (korespondanta en 2007, ordinara en 2013) de Hungara Scienca Akademio.

Miklós Zrínyi http://www.chemonet.hu/hun/teazo/interju/bme/zrinyi.html naskiĝis en 1949 en Jákó.

## Biografio 
Miklós Zrínyi frekventis gimnazion en Kaposvár, poste universitaton en Budapeŝto. Li ricevis kemian diplomon en 1974, poste li instruis longe en Universitato Eötvös Loránd. Intertempe li pasis pli ol unu jaron en universitato en Ulm. Li estas katedrestro en teknikuniversitato en Budapeŝto ekde 1994. Li okupiĝis precipe pri la ĝeloj kaj la fizika kemio. Li ricevis medalon en 1997.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Intelligens anyagok*
* *A szintetikus izom és a szabályozott hatóanyag-leadás* (1999)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* [hungarlingva intervjuo(https://eo.wikipedia.org/wiki/intervjuo) kun foto (la teksto estas legebla lastfoje)]

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Elbe (apartigilo)

**Elbe** povas esti:
* Elbo (germane *Elbe*) – rivero fluanta tra Ĉeĥio kaj Germanio
* Elbe – rivero en norda Hesio, Germanio

## Lokoj 
* Elbe – komunumo en Malsupra Saksio, Germanio
* Elbe – loko en Vaŝingtonio, Usono
* Elbe-Parey – komunumo en Saksio-Anhalto, Germanio

## Personoj 
* Lili Elbe (1882 - 1931) – dania transseksemulo

## Vidu ankaŭ 
* Elbo
10807 Uggarde

'*10807 *Uggarde'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al *Uggarde rojr'', la plej granda, kun diametro de 50 metroj, el la 1400 kairnoj de Gotlando konstruitaj inter 2000 kaj 400 a.K.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Eŭropusonanoj

**Eŭropusonanoj** estas usonanoj kun originoj el iuj da la indiĝenaj popoloj de Eŭropo.

La hispanoj estis la unuaj eŭropanoj se temas pri establi kontinuan ĉeeston en kio nun estas Usono. Martín de Argüelles naskiĝinta en 1566, San Agustín, (Florido), estis la unua konata persono de eŭropa deveno naskiĝinta en kio nun estas Usono. Dudek unu jarojn poste, Virginia Dare, naskiĝinta en 1587 ĉe insulo Roanoke en aktuala Norda Karolino, estis la unua infano naskita en la Dektri Kolonioj el anglaj gepatroj.

En 2009, german-usonanoj (16.5%), irland-usonanoj (11.9%), angl-usonanoj (9.0%) kaj ital-usonanoj (6.4%) estis la kvar plej grandaj mem-raportitaj devengrupoj en Usono formanta 43.8% de la totala loĝantaro.

Totale, kiel la plej granda grupo, eŭropaj usonanoj havas la plej malsupran malriĉecoprocenton kaj la dua plej altan instruan akirnivelon, averaĝan domanaran enspezon, kaj averaĝan personan enspezon de iu rasa demografia grupo en Usono, ĉi-lastaj tri indicoj lokigas ilin malantaŭ aziusonanoj.

## Terminaro 
## Historio 
## Demografio 
## Kulturo 
## Vidu ankaŭ 
* Portugalusonanoj
* Blankaj latinusonanoj
* Nehispan-blankuloj

## Notoj 
Kategorio:Demografio de Usono
10797 Gvatemalo

**10797 Gvatemalo** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la centramerika lando Gvatemalo (), kies montaroj enhavas multajn aktivajn vulkanojn en la sudo, kontrastante kun la densaj pluvarbaroj kaj savanoj de la nordo. La bela birdo kecalo loĝas en la nubarbaro de Peten, iama centro de la majaa civilizo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
10799 Jukatano

**10799 Jukatano** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la centramerika duoninsulo Jukatano (hispane : *Yucatán*), kiu iĝis meksika ŝtato en 1824. Tiu-ĉi estas populara turisma loko pro ĝiaj antikvaj majaaj centroj, kiel Uxmal. Ĝi estas ankaŭ la loko de konjektita alfrapo de granda asteroido aŭ kometo ĉirkaŭ 65 milionoj da jaroj antaŭ.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Vilmos Tátrai

**Vilmos Tátrai** [vilmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Tátrai Vilmos** estis hungara violonisto, koncertmajstro, profesoro.
eta|Memortabulo pri Vilmos Tátrai
Vilmos Tátrai http://www.artsharmony.hu/tatrai-vilmos.html  naskiĝis la  1912 en Kispest (nuntempa distrikto de Budapeŝto). Li mortis la  1999 en Budapeŝto.

## Biografio 
Vilmos Tátrai lernis frue violonludon de la familianoj, poste en muzika mezlernejo, kie li lernis ekzemple de László Lajtha, fine en Muzikarta Altlernejo Ferenc Liszt. Ekde 1927 li aliĝis al diversaj orkestroj. Ekde 1936 li muzikadis eksterlande, sed post jaroj li hejmenvenis. Li havis muzikistan postenon ekzemple en Hungara Radio. En 1946 li fondis arĉan kvarteton *Tátrai*, kiu portis internacian renomon. En 1957 li fondis alian orkestron, kiun li gvidis dum 30 jaroj. Ekde 1971 ĝismorte li instruis en la Altlernejo. Li faris koncertojn en ĉiuj kontinentoj, en ĉiuj landoj de Eŭropo. Lia arĉkvarteto ricevis premion Kossuth en 1958, pli frue kaj poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj violonistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj koncertmajstroj
10806 Meksiko

**10806 Meksiko** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la lando Meksiko ( aŭ oficiale *Estados Unidos Mexicanos*), en la sudo de Nordameriko. Granda parto de tiu lando estas alta altebenaĵo ĉirkaŭita de tri grandaj montaroj, en unu el kiuj estas aktivaj vulkanoj. Pluraj grandaj civilizoj, inter kiuj tiuj de la Olmekoj, Toltekoj, Majaoj kaj Aztekoj, floris tie de ĉ. la 100-aj jaroj ĝis la epoko de la hispana koloniado de Ameriko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
10820 Offenbach

'*10820 *Offenbach'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la *Observatorio de Calern* en Caussols (Alpes-Maritimes, Francio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana-franca komponisto
Jacques Offenbach (1819–1980) kiu kreis la opereton aŭ "*opéra bouffe*" : tipo de opero kiu iĝi tre populara precipe en Parizo. *Orphée aŭ Enfers* (1859) kaj *La Belle Hélène'' (1864) estas inter liaj plej famaj operetoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
Inversskribo

eta|Mirror writing2|maldekstra|Dekoka-jarcenta spegulskribo en Ottoman Empire kaligrafio. Prezentas la frazon "Ali estas la vicreĝo de Dio" en ambaŭ direktoj.* Inversskribo*, alivorte spegulskribo, estas formita per skribado en la direkto kiu estas la inverso de la natura maniero por antaŭfiksita lingvo, tia ke la rezulto estas la spegula bildo de normala skribo: ĝi prezentiĝas normala kiam ĝi estas reflektita en spegulo. Ĝi foje estas uzita kiel ekstreme primitiva formo de ĉifro. La plej ofta moderna uzokutimo de inversskribo estas trovebla sur la fronto de ambulancoj, kie la vorto "AMBULANCO" ofte estas skribita en tre granda invers-teksto, tiel ke ŝoforoj vidas la vorton normale en sia retrospegulo.

Esplorado indikas ke la kapablo fari inversskribon estas verŝajne heredita kaj kaŭzita de maltipa lingvorganizo en la cerbo. Estas ne konata kiom multe da homoj en la populacio heredas la kapablon inversskribi (neformala aŭstralia gazeteksperimento identigis 10 verajn invers-skribantojn en legantaro de 65,000). La duono de la infanoj de homoj kun la kapablo heredis ĝin. Ekzistas pli da maldekstramanaj invers-skribantoj ol dekstramanaj, verŝajne ĉar maldekstramanaj homoj emas havi maltipajn lingvocentrojn en sia cerbo. 15% de maldekstramanuloj havas la lingvocentrojn en ambaŭ duonsferoj de sia cerbo. La kortekso (maldika tavolo de densaj cerbĉeloj kovranta la tutan cerbon) kaj mova vireto (rilatas al libervola movado) estas trafitaj per tio, povigante ilin legi kaj skribi inverse sufiĉe nature.

En eksperimento farita de la Fako de Neŭroĥirurgio en Hokajda Universitato-Lernejo de Medicino en Saporo, Japanio, sciencistoj proponis ke la origino de inversskribado venas de difekto kaŭzita tra neintencita cerbolezo aŭ neŭrologiaj malsanoj, kiel ekzemple esenca tremo, Parkinson-malsano, aŭ spin-cerebela degenero. Tiu hipotezo estis svatita pro la fakto ke tiuj kondiĉoj influas "neŭralan mekanismon kiu direktas la pli altan cerban funkcion de skribo per la talamo." Alia studo de la sama universitato malkovris ke difekto ne estas la sola kaŭzo. La sciencistoj observis ke normalaj infanoj montris antaŭsignojn de inverskribado lernante skribi, tiel konkludante ke nuntempe ekzistas neniu preciza metodo por trovado de la vera origino de inversskribo.

Kategorio:Skribmanieroj
Eŭropa Regiono Tirolo-Sudtirolo-Trentino

alternative=Iselsbergpass, Willkommen Tafel in Tirol, Österreich.jpg|eta|282x282ra|Iselsbergpass, Willkommen Tafel in der Provinz Trentino, Italien
La **Eŭropa Regiono Tirolo-Sudtirolo-Trentino** (; ) estas eŭropa regiono formita fare de la  aŭstria federacia lando Tirolo kaj la italaj provincoj Sudtirolo kaj Trentino. 

La limoj de la unuiĝo egalas al la antaŭa aŭstra-hungaria Tirolo. Disigita post unua mondmilito, la regiono retenis multon da sia kultura identeco. La multjaraj kulturaj, sociaj kaj ekonomiaj ligoj kaj la rekono de konverĝaj interesoj bazitaj sur la tradicia rolo kiel transita lando, same kiel  la  plejparte identaj medicirkonstancoj en la centraj Alpoj, estis la bazo por la kreado de la Eŭregio en 1996.

Translima kunlaboro inter la tri najbaroj hodiaŭ kovras multajn kampojn, inkluzive de turismo, trafiko, infrastrukturo, sociservoj kaj mediaj temoj. En 2001, la komuna *Alpendeklaration* (Alpa deklaracio), ĉarto pri daŭripovo, postulis repacigon de ekonomiaj celoj kun la deziro de la loka loĝantaro konservi ĝian medion. 

La renkontiĝoj inter la parlamentoj de la tri provincoj (* Dreier Landtag*)  estas okazigataj en diversaj lokoj de historia graveco, kiel ekzemple Insbruko kaj la antaŭa ĉefurbo de Tirolo, Merano.

Komuna kontaktoficejo de la tri provincoj estis starigita en Bruselo por kreskigi la rilatojn  de la eŭregio kun la Eŭropa Unio.

Kategorio:Geografio de Italio
Kategorio:Geografio de Aŭstrio
Kategorio:Eŭropaj regionoj
László Zsidó

**László Zsidó** [lAslO ĵidO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsidó László** estas rumana-hungara-germana matematikisto, profesoro, membro (ekstera en 2010) de Hungara Scienca Akademio.

László Zsidó http://www.mat.uniroma2.it/~zsido/ naskiĝis la  1946 en Brașov.

## Biografio 
László Zsidó apartenas al la hungara minoritato en Rumanio. Li finis la lernadon en universitato en Bukaresto en 1968, poste li eklaboris en diversaj matematikaj institutoj. Li atingis la sciencan gradon PhD en 1973. En 1980 li translokiĝis al Okcidenta Germanio (ricevinta germanan ŝtatanecon), kie li parte esploris, parte instruis en diversaj universitatoj. Li instruas en universitato en Romo ekde 1990. Li okupiĝas precipe pri la analitiko kaj la funkcio (matematiko).
 
## Liaj libroj (elekto) 
* *Lecții de algebre von Neumann* (1975)
* *Spectral properties of the analytic generator and singular integrals* (1983) 
* *Operator algebras* (1995)

## Fontoj 
* hompaĝo
 

Kategorio:Rumanaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Germanaj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Julie Erikssen

**Julie Erikssen** estas franca kantistino.

## Biografio 
Julie Erikssen fariĝis konata en 2003 dank' al kanzono *Dans ce monde* sub pseŭdonimo **Jody**.

Ŝi registris duan unuopaĵon ''Entre l'ombre et la lumière* kiu atingis 64-an rangon de franca *Top Single* la .

Ŝi partoprenis sub sia vera nomo al sezono 3 de franca televida programo *The Voice* kie ŝi eniris la teamon de Florent Pagny, per la kanzono *Underwater* de Mika.

Ŝi poste eniris la teamon de Jenifer post malgajno en unua duelo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Muzikvideo *Underwater''

Kategorio:Francaj kantistoj
Mihály Zsilinszky

**Mihály Zsilinszky** [mihAj ĵilinski], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsilinszky Mihály** estis hungara politikisto, instruisto, historiisto, membro (korespondanta en 1878, ordinara en 1899) de Hungara Scienca Akademio.
[eta|Pentraĵo pri Mihály Zsilinszky en [1901]]
Mihály Zsilinszky http://www.szentesinfo.hu/szentesielet/2008/18_0509/09.htm naskiĝis la  1838 en Békéscsaba. Li mortis la  1925 en Budapeŝto.

## Biografio 
Mihály Zsilinszky frekventis gimnazion en Szarvas, poste teologian akademion en Pest (urbo), fine universitaton en Berlino. Inter 1861-1874 li instruis en gimnazio en Szarvas. Li estis parlamenta deputito Inter 1875–1887, 1892–1901, 1910–1918, krome li havis postenon en la luterana eklezio. Li dufoje estis ankaŭ departementestro, krome same dufoje subministro. En 1906 li pensiuliĝis. Li havis edzinon. Li ricevis premion en 1911.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *A magyar költészet és szónoklat kézikönyve* (Manlibro de la hungara poezio kaj retoriko), (1868)
* *Monumenta diplomatica com. Békésiensis* (1877)
* *Lónyay Zsigmond és a nagyszombati béketanácskozmány* (1886)
* *Széchenyi és a nemzetiségi kérdés* (István Széchenyi kaj la minoritata problemo), (1894)
* *A magyarhoni protestáns egyház története, a művelt közönség számára* (1907)
* *A római katholikus autonomiáról* (Pri la romkatolika aŭtonomio, (1911)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lajos Zsarnay

**Lajos Zsarnay** [lajoŝ ĵarnai], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsarnay Lajos** estis hungara kalvinana episkopo, profesoro, membro (korespondanta en 1858) de Hungara Scienca Akademio.
eta|Lajos Zsarnay
Lajos Zsarnay http://mek.oszk.hu/00000/00060/html/109/pc010930.html#6 naskiĝis la  1802 en Zsarnó (nuntempa Žarnov en Slovakio). Li mortis la  1866 en Pest (urbo).

## Biografio 
Lajos Zsarnay frekventis gimnazion en Sárospatak, poste li plulernis en la kolegio. En 1827 en la sama urbo li ekinstruis. Baldaŭe li plulernis precipe en Göttingen. Hejmenveninta en 1831 li jam estis pastro kaj profesoro de la altlernejo en Sárospatak. En 1848 li estis elektita eklezia ĉefnotario, en 1860 kalvinana episkopo de Miskolc.

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Halotti beszéd I. Ferencz ausztriai császár és apostoli magyar király felett* (1835)
* *Keresztyén erkölcstudomány* (1836, 1854)
* *Fordítási gyakorlatok magyarból deákra* (Tradukaj ekzercoj el hubgara al latina lingvoj), (1838)
* *Keresztyén egyháztörténet* (Kristana eklezia historio), (1853, la 5-a eldono en 1864)
* *Görög-magyar szótár* (Greka-hungara vortaro), (1858)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio (la teksto estas legebla maldekstre post klako al literoj Z, ZS kaj serĉante ĝin el la aboco-listo)
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj kalvinanaj episkopoj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Luterana preĝejo (Ambrózfalva)

La **Luterana kirko** estas religia konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Ambrózfalva, ĉe la ĉefplaco.

## Historio 
Slovakaj tabakokulturistoj fondis en tiu loko vilaĝon en 1844. En la sekva jaro la luterana eklezio konstruis lernejon, preĝoĉambron kaj paroĥejon. En 1855 vivis tie 707 loĝantoj, el ili estis slovakaj luteranoj 683. En 1863 oni konstruis la nun videblan preĝejon. Ekstere la konstruaĵo estis renovigita en 1993.

## Konstruaĵo 
La fasado konsistas meze kaj sube el la enirejo, la plej supre la kvadrata turo altiĝas. Supro de la turo estas alta okangula piramido (geometrio). La konstruaĵaj anguloj finiĝas per kolonoj. Interne la muroj estas blankaj. La predikejo kaj la altaro estas unuigita, ĝi estas skulptita el ligno. Kontraŭe situas la galerio, kiun 2 kolonoj tenas.

## Fontoj 
* hungare
* hungare

Ambrózfalva
Nehispanlingvaj blankuloj en Usono

eta
La **nehispanlingvaj blankuloj** aŭ *blankaj nehispanlingvaj idoj* estas homoj en Usono, kiel difinite fare de la Censoburoo, kiuj estas de la blanka raso kaj krome ne estas de hispana aŭ latinamerikana deveno/etno. Tial la nomo estas ekskluziva en la senco ke ĝi difinas tiun kiu ne estas inkludita kontraste al tiu kiu estas. Nehispanlingvaj blankuloj estas subaĵo de Blankaj usonanoj, kies alia estaĵo estas Blankaj latinusonanoj.

Kvankam ĝenerale ĉiuj nacioj en Eŭropo kontribuis al la Nehispan-blankuloj tra elmigrado al Norda-Ameriko en la lasta malmultaj jarcentoj, la vasta plimulto de Nehispanlingvaj blankuloj havas siajn originojn el Nordokcidenta Eŭropo dum la alia grava fonto originas de Suda Italio; kaj kompreneble, ekstere de Eŭropo malmulto havas originon en Nordafriko kaj Proksima Oriento / Sud-Okcidenta Azio sed ĉefe de la Levantenio.

En Usono, tiu populacio unue estis derivita de brita kaj franca koloniigo, same kiel setladoj fare de aliaj eŭropanoj, kiaj ekzemple la germanoj kaj la nederlandanoj kiuj komenciĝis en la 17-a jarcento (vidu Historio de Usono). Daŭra kresko ekde la komenco de la 1800-aj jaroj estas ŝulda al tre altaj naskindicoj kune kun relative malaltaj mortindicoj inter setlantoj kaj indiĝenoj egale same kiel periode kaj konstanta amasa enmigrado de kelkaj eŭropaj landoj, kiaj Germanio, Irlando, Anglio, Italio, Svedio, kaj Norvegio, same kiel el aliaj pli internaj eŭropaj landoj kiaj Pollando, Albanio, Rusio, kaj multaj pliaj landoj. En 2011, por la unua fojo en usona historio, Nehispanlingvaj blankuloj korespondis al malpli ol duono de la naskiĝoj en Usono - kun 49,6 procentoj de totalaj naskiĝoj. Pro 196.8 milionoj en 2010, Nehispan-blankuloj estas 63,7% de la totala loĝantaro de Usono.

## Vidu ankaŭ 
* Portugalusonanoj
* Portugalusonanoj
* Eŭropusonanoj

## Referencoj 
Kategorio:Demografio de Usono
Blankaj latinusonanoj

En Usono, **Blankaj latinusonanoj** estas civitano aŭ loĝanto kiu estas rase blankaj (t.e., de ĉefe eŭropa deveno) kaj de hispanida deveno. Blankaj usonanoj, estus oficiala usona raskategorio, kiu rilatas al homoj "havantaj originojn en iuj de la originaj popoloj de Eŭropo, Proksima Oriento, aŭ Nordafriko" kiuj loĝas en Usono.

Bazite sur la difinoj kreitaj fare de la Oficejo de administrado kaj Buĝeto kaj la Usona Censoburoo, la konceptoj de raso kaj etneco estas reciproke sendependaj, kaj respondeculoj el la censo kaj aliaj Censoburoo-enketoj estas petitaj respondi ambaŭ demandojn. Hispaneco estas sendependa kaj tiel ne samas al raso, kaj konsistigas etnecan kategorion, kontraste al rasa kategorio, la nura el kiu tio estas oficiale komparita fare de la Usona Censoburoo. Por la Censoburoo, Etneco distingas inter tiuj kiuj raportas praulajn originojn en Hispanio aŭ Hispanameriko (hispanidaj kaj latinamerikaj usonanoj), kaj tiuj kiuj ne faras tion (Nehispanusonanoj). La Usona Censoburoo demandas al ĉiu loĝanto informi pri la "raso aŭ rasoj kun kiuj ili plej proksime identiĝas."

Blankaj usonanoj estas tial referencitaj kiel "blanka hispanido" aŭ "nehispana blankulo", al la unua korespondus la blankaj usonanoj kiuj informis pri hispanparolantan identecon (hispanparolanta hispanida latinamerika), kaj la lasta konsistus el blankaj usonanoj kiuj ne informis pri hispanparolanta deveno.

En 2010, 50.5 milionoj aŭ 16.3% de usonanoj identiĝis kiel hispanido aŭ latinamerikano. De tiuj, 26.7 milionoj, aŭ 53%, ankaŭ identiĝis kiel blankuloj.

## Loĝantaro laŭ landa origino 
## Referencoj
## Vidu ankaŭ 
* Portugalusonanoj
* Nehispan-blankuloj
* Eŭropusonanoj

## Eksteraj ligiloj 
* MeXicana encounters: the making of social identities on the borderlands de Rosa Linda Fregoso
* PBS: A CULTURAL IDENTITY  Eseo pri la signifo de *Hispanic*. De Richard Rodriguez.

Kategorio:Demografio de Usono
Kategorio:Etnoj
Eŭropdevenaj novzelandanoj

La termino **Eŭropdevenaj novzelandanoj** aŭ **Pākehā** (en maoria) aludas al novzelandanoj de eŭropa deveno. plej eŭropdevenaj novzelandanoj estas de britaj kaj irlandaj prauloj, kun pli malgrandaj procentoj de aliaj eŭropaj praularoj kiaj kroatoj, germanoj (inklude polojn pro la Dispartigoj de Pollando), francoj, nederlandanoj, skandinavianoj kaj sudslavoj.

## Vidu ankaŭ 
* Historio de Novzelando
* Europanoj en Oceanio
* Blankulo

## Notoj 
Kategorio:Demografio de Nov-Zelando
Sfinktero

**Sfinktero** estas cirkla muskolo ĉirkaŭ natura tubo tra kiu pasas substancojn el unu organo al alia. Tiu povas fermi aŭ malfermi la tubon. Estas 40 diversaj sfinkteroj en la homa korpo.
Kategorio:Anatomio
Portugalusonanoj

**Portugalusonanoj** (portugale: *português americano*), estas usonanoj kies deveno originas de la sudokcidenteŭropa lando Portugalio, inkluzive de la enmaraj insularoj de Acoroj kaj Madejro.

Ordinarlingve, la esprimo ankaŭ estas neĝuste aplikita al homoj kies deveno devenas de portugal-parolantaj landoj. Tia uzo de la esprimo "Portuguese American" estas utiligita kiel sinonimo al portugal-parolanta usonano. Pli precize, portugala usonano indikas ajnan personon naskita en Usono kies familio venis al Usono de Portugalio. Usonanoj kaj aliaj kiuj ne estas indiĝenaj eŭropanoj de Portugalio sed originas de landoj kiuj estis iamaj kolonioj de Portugalio ne estas portugala usonano, prefere, ili estas kodigitaj kiel Portugallingvaj usonanoj, aŭ simple referitaj fare de iliaj aktualaj naciecoj (el Kaboverdo, Brazilo, ktp.), kvankam multaj civitanoj de iamaj portugalaj kolonioj ankaŭ estas etne portugalaj.

Famaj portugalaj usonanoj estas Tom Hanks, Katy Perry, Meredith Vieiran, James Franco, Daniela Ruah, Jonny Gomes, Kevin Correian, Tony Coelho, Joe Perry, kaj Jesse Metcalfe.

## Laŭ ŝtatoj 
La usonaj subŝtatoj kun la plej grandaj loĝantaroj el Portugalusonanoj estas la jenaj:
* Kalifornio: 330,974
* Masaĉuseco: 279,722
* Rod-Insulo: 99,445
* Nov-Ĵerzejo: 78,196
* Florido: 48,974
* Havajo: 48,527

La ŝtatoj kun plej altaj procentoj de Portugalusonanoj estas la jenaj:
* Rod-Insulo: 9.7%
* Masaĉuseco: 4.4%
* Havajo: 4%
* Konektikuto: 1.3%
* Nov-Hampŝiro: 1.2%
* Kalifornio: 1.1%
* Nov-Ĵerzejo: 1.1%
* Nevado: 0.6%
* Florido: 0.3%

## Vidu ankaŭ 
* Blankaj latinusonanoj
* Nehispan-blankuloj
* Eŭropusonanoj

## Notoj 
## Bibliografio 
* Barrow, Clyde W. *Portuguese-Americans and contemporary Civic Culture in Massachusetts* (2002)
* Cardozo, Manoel da Silviera Soares. *The Portuguese in America, 590 B.C.-1974: A Chronology & Fact Book* (1976)
* Leal, Joao, kaj Wendy Graca. *Azorean Identity in Brazil and the United States: Arguments about History, Culture, and Transnational Connections* (2011)
* Warrin, Donald, kaj Geoffrey L. Gomes. *Land, as Far as the Eye Can See: Portuguese in the Old West*(Tagus Press at the University of Massachusetts at Dartmouth/University Press of New England; 2013) 376 pages; Traces the experiences of Portuguese immigrants as frontier settlers.
* Williams, Jerry R. *In Pursuit of Their Dreams: A History of Azorean Immigration to the United States* (2nd ed. 2007)
* Wolforth, Sandra. *The Portuguese in America* (1978)

## Eksteraj ligiloj 
* Portuguese-American Historical & Research Foundation 
* Portugalusonanoj - Kulturo, Historio & Popolo
* UMass-Dartmouth Ferreira-Mendes Portuguese-American Archives 
* Portugalusonana Federacio 
* Portuguese American Journal gazeto

Kategorio:Demografio de Usono
Japana tajpilo

eta|250ra|tajpistino uzas Japanan tajpilon

La unua **japana tajpilo** aŭ skribmaŝino estis inventita de Kjota Sugimoto en 1929.

## Bildaro 

Dosiero:Japanese typewriter SH-280.jpg|Nippon tajpilo SH-280
Dosiero:Japanese-Typewriter-Ootanitype2.jpg|Otani tajpilo
Dosiero:Japanese-Typewriter-Nihontype2.jpg|Nippon tajpilo
Dosiero:Japanese-Typewriter-Toshiba1.jpg|Toshiba tajpilo
Dosiero:Japanese-Typewriter-Silver71.jpg|Silver Reed tajpilo

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ĉina tajpilo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 和文タイプライター "Japana tajpilo" (en japana)

Kategorio:Tajpiloj
Kategorio:Japanaj inventoj
Kaldoŝoj

**Kaldoŝoj**, en la franca *Caldoche* [kaldOŝ] estas la nomo donita al eŭropdevenaj loĝantoj de la franca transmara teritorio de Nov-Kaledonio, plejparte indiĝen-naskitaj francaj setlantoj. La formala nomo por rilati al tiu preciza loĝantaro estas *Calédoniens* (kaledonianoj), fuŝadapto por la tro formala *Néo-Calédoniens* (novkaledonianoj), sed tiu endonimo teknike inkludas ĉiujn loĝantojn de la novkaledonia arkipelago, ne nur la *Kaldoŝojn*. Alia "blanka" demografia elemento (kvankam ili povas bone esti francoj de malsamaj etnaj fonoj) en la teritorio estas elmigrantoj de metropola Francio kiuj loĝas tie provizore kiel ŝtatoficistoj. *Kaldoŝoj* fervore emas diferencigi sin de tiuj loĝantoj, substrekante ilian pozicion kiel la permanentaj lokuloj, prisignante la aliulojn kiel *métros*, mallongige por *métropolitains* aŭ populare kiel *zoreilles* kaj eĉ pli populare kiel *zozos* en la loka ĵargono.

Nov-Kaledonio estis utiligita kiel punkolonio de 1854 ĝis 1922 fare de Francio. De tiu periodo kaj de tiam antaŭen, multaj eŭropanoj (precipe de franca kaj, iagrade, germana originoj) setlis en la teritorio kaj miksiĝis kun aziaj kaj polineziaj setlantoj. La ''Code de l'indigénat* (kodo por indiĝenoj), lanĉita en 1887, provizis la liberan setlantan loĝantaron per avantaĝa statuso super la indiĝenaj melaneziaj homoj, konataj kolektive kiel Kanakoj. La Kaldoŝoj ekloĝis kaj gajnis posedaĵon sur la seka okcidenta marbordo de la ĉefinsulo Grande-Terre kie situantas ankaŭ la ĉefurbo Noumeo, puŝante la Kanakojn al malgrandaj rezervejoj en la nordo kaj oriento. Kun la supera pozicio, ili konstituis la regantan klason de la kolonio kaj ili estis tiuj kiuj larĝigis la uzokutimon de la vorto *kanako* kiel pejorativa.

La kulturo de Kaldoŝoj ofte estas komparita kun kulturoj de kamparaj aŭstralianoj kaj buroj. Ili estas, ĉe politika nivelo, tipaj lojaluloj (en la kunteksto de Nov-Kaledonio, ili kontraŭbatalas sendependecon disde el Francio). Ili estis viditaj kiel subtenantoj de forta kaldoŝa RPCR (*Rassemblement pour une Calédonie dans la République*, Amaskunveno por Kaledonio ene de la Respubliko) ĝis 2004, kiam sia subteno ŝanĝis konsiderinde direkte al *L'Avenir Ensemble'' ("Estonteco Kune"), kiu havas la celon de multrasa Nov-Kaledonio ene de la kadro de la franca respubliko.

## Vidu ankaŭ
* Kanakoj
* Nigrapiedulo
* Europanoj en Oceanio

Kategorio:Demografio de Nov-Kaledonio
Kategorio:Historio de Nov-Kaledonio
Kategorio:Politiko de Nov-Kaledonio
Kategorio:Nov-Kaledonio