open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Antal Solymos

**Antal Solymos** [ŝojmoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Solymos Antal** estis hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, kantisto, tekstopoeto).
eta|Antal Solymos (kun gitaro kaj okulvitro) en 1973
Antal Solymos naskiĝis la .

## Biografio 
Antal Solymos krom la kutimaj lernejoj li frekventis ankaŭ muziklernejon, kie li gitaradis, violonadis kaj kontrabasadis. Inter 1961-63 li estis membro de Benkó Dixieland Band. Inter 1965 kaj 1986 li estis la plej konata orkestrano en *Express*, kie li estis la nura kantisto, krome gitaristo. Post ĉeso de la ŝlagrorkestro li kantadis sola antaŭ la publiko. Civile li laboris en teatro. Li edziĝis kvarfoje kaj havas filon.

## Lia filma komponaĵo 
* Jutalomutazás (1975)

## Elektitaj ŝlagrotekstoj http://www.zeneszoveg.hu/szemely/2612/solymos-antal-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html 
* A harmonikás
* Ahogy a két szemeddel nézel
* Jöjj hozzám
* Ó egy kis csók
* Szállj, szállj madár

## Aŭdu ankaŭ 
* https://www.youtube.com/watch?v=9txgq2Iaals

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Skrbovice

**Skrbovice** (1880–194? *Šreiberzejf*, , ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Široká Niva en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas sude de Široká Niva. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem. Vivas ĉi tie  ().

**Skrbovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 14,16&nbsp;km².

## Historio 
Ĝis la jaro 1960 estis parto de katastro de Skrbovice ankaŭ Kunov, sed ĝis la jaro 1924 ne apartenis al Skrbovice ĝis plej suda parto (4 domoj), kreantaj ĝis tiu tempo lokan parton de Nové Heřminovy. En la jaro 1924 poste estis ambaŭ partoj de Kunov unuigitaj enkadre de Skrbovice, dum kio katastra teritorio de Skrbovice poste per sia angulo trafis en la proksimeco de konstruareo de Nové Heřminovy.

## Loĝantaro 
## Fotogalerio 

Skrbovice, louka.jpg|Pejzaĝo en la ĉirkaŭaĵo
Skrbovice, dům III.jpg|Domo
Skrbovice, domy.jpg|Domoj ĉe ŝoseo
Skrbovice, roubenka.jpg|Domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Široká Niva
69406 Martz-Kohl

'*69406 *Martz-Kohl'''* estas tre malgranda, treege hela duopa asteroido de la Hungaria familio (interna asteroida zono) malkovrita la 30-an de septembro 1995 de la usona astronomo Carl W. Hergenrother elde la Stacio *Catalina* de la Observatorio Steward, nord-oriente de Tucson (Arizono, Usono).

Ĝi estas en orbita resonanco 3:4 kun Marso.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la fondintoj kaj volontuloj de la Observatorio *Martz-Kohl* en Frewsburg (Nov-Jorkio), kies misio estas informi, eduki kaj inspiri la ĝeneralan publikon kaj subteni la astronomian edukon. En 1958 *Marshal Martz'' propramane konstruis unu el plej grandaj amatoran teleskopon kaj kupolon, pli malfrue pligrandigita per donaco far'de *Ron Kohl* de lia teleskopo kaj kupolo.

## Satelito 
Ĝia satelito estis malkovrita la  de Brian D. Warner per observo de  elde la Observatorio *Palmer Divide*, anoncita en januaro 2014.

Tiu satelito havas diametron de 0.59 ± 0.06&nbsp;km; ĝia orbita granda duonakso estas 5.3&nbsp;km kaj ĝia orbita periodo 0,6713 ± 0,0008 tagoj (16,11 ± 0,02 horoj). La rotacia periodo de tiu satelito estas ankoraŭ nekonata.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
*  (69406) Martz-Kohl; paĝo de Robert Johnston

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Kelkopaj asteroidoj
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kategorio:Malkovrita de Carl W. Hergenrother
69421 Keizosaji

'*69421 *Keizosaji'''* estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  elde la Observatorio de Saĵi (nun en Tottori, Japanio).

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la japana entreprenisto Keizo Saji (japane 佐治敬三, 1919–1999), honora estro de la "*Astro Park''" de Saĵi. Li estis famas pro esti plenuminta diversajn kulturajn entreprenojn.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Saĵi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Kunov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri parto de Nové Heřminovy. Pri pereinta municipo temas artikolo Kunov (Klášterec nad Ohří).*

**Kunov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Nové Heřminovy en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 6&nbsp;km nordoriente de Bruntál. Kondukas tra ĉi tie fervojlinio Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem kaj ŝoseo II/451. Vivas ĉi tie  ().

Kunov situas en katastra teritorio **Nové Heřminovy** kun areo 11,03&nbsp;km². Ĝis la jaro 2019 tiu ĉi katastro estis anomale dividita inter municipo Nové Heřminovy kaj urbo Bruntál, dum kio ambaŭ partoj havis statuson de teritorie teknika unuo, kiuj estis Nové Heřminovy-Bruntál (parto de la katastro kun Kunov) kaj Nové Heřminovy-Nové Heřminovy (parto de la katastro kun municipo Nové Heřminovy).

## Historio 
Kunov devene kreis parton de municipo Skrbovice, sed al kiu devene ne apartenis ties sudaj domoj, kiuj estis konstruita pli malfrue. Parceloj kun tiuj ĉi domoj estis devene parto de katastra teritorio Nové Heřminovy, en kies kadro ili kreis post sia konstruo lokan parton Kunov. Tiu ĉi loka parto poste estis en la jaro 1924 alligita al Skrbovice kiel konsisto de ekzistanta domaro de Kunov, dum kio la katastra teritorio de Skrbovice poste per sia angulo trafis en proksimecon de konstruareo de Nové Heřminovy. En la jaro 1960 poste estis la tuta Kunov apartigita de Skrbovice kaj rekatastrigita al Nové Heřminovy. Al la 1-a de julio 1979 poste municipo Nové Heřminovy estis alligita komune kun Kunov al Bruntál, kies parto Kunov restis ankaŭ post tio, kiam Nové Heřminovy al la 1-a de januaro 1992 memstariĝis. Sed nek post tiu ĉi dato ne okazis apartigo de la katastro. Similajn anomaliojn jam leĝo ne permesis en estontecon kaj tial Kunov al la 21-a de junio 2019 fariĝis parto de municipo Nové Heřminovy.

## Loĝantaro 
## Fotaro 

Kunov, bytovky.jpg|Loĝdomoj
Kunov, hlavní silnice.jpg|Ŝoseo kaj fervojo
Kunov, dům.jpg|Domo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Nové Heřminovy
Zadní Ves

**Zadní Ves** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Karlovice en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas nordokcidente de Karlovice. Vivas ĉi tie  ().

Zadní Ves situas en katastra teritorio **Karlovice ve Slezsku** kun areo 15,3&nbsp;km².

## Loĝantaro 
## Fotogalerio 

Zadní Ves, silnice.jpg|Ŝoseo inter domoj
Zadní Ves, chaty.jpg|Arbaroj en la ĉirkaŭaĵo
Zadní Ves, zatáčka II.jpg|Domoj

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Karlovice (distrikto Bruntál)
Kategorio:Setlejoj en Zlatohora montetaro
Kaliniko el Heliopolo

**Kaliniko el Heliopolo** (620-678) estis bizanca arkitekto, elpensisto kaj kemiisto kiu vivis dum la 7-a jarcento. Laŭ la kronikisto Teofano (760-818), estis granda la malamo inter araboj kaj bizancanoj en la regiono kie Kaliniko vivis. Pro tio li decidis fuĝi al Konstantinopolo (nuna Istanbulo) iom antaŭ la Batalo de Jarmuk (636).
[eta|250px|maldekstre|Laŭ la kronikisto Teofano, Kaliniko el Heliopolo estis la inventisto de la [greka fajro.]]
Ĉar li maltrankviliĝis pri la invado de la araboj, li inventis gelatenan likvaĵon alte bruleman, kiun li uzis kiel armilon. Ĉirkaŭ la jaro 673 la kalifo Muawiya ibn Abi Sufyan (602-680) komandis siajn venkajn arabajn fortojn dum ŝipatako al Konstantinopolo. La falo de Bizanco tiuepoke malfermus la pordegojn el Eŭropo al penetrado tra Grekio kaj la Itala duoninsulo, kaj nenia ŝtato estis sufiĉe potenca por rezisti al ili.

Sed kontraŭe, la araba floto estis tute detruita per uzo de stranga armilo tiam nekonata, la greka fajro de Kaliniko el Heliopolo, unue uzata en la "Batalo de Ciziko" apud Konstantinopolo, en la jaro 673. La ingrediencoj de la greka fajro estis sekrete konservitaj de la familio  de Kaliniko kaj ili ankoraŭ restas kiel mistero. Laŭŝajne ĝi estis miksaĵo da nafto, kalia nitrato kaj tre eble kalcia oksido.

Raportoj diras ke la produkto ne estingiĝas pro la akvo, disiĝas en ĝin, liberigante grandan kvanton da varmo. La ĉefa kaj noviga malkovro de Kaliniko ŝajne estis la enkondukon de speco da tubo por ĵeti la fajron. Tiu nova armilo ebligis la venkon de la bizancanoj kaj ankaŭ estis tre grava kiel historia fakto por la monda defendo, ĉar tio permesis al la bizancanoj resti en la urbo ĝis la jaro 678 kiam okazis la sieĝon de Konstantinopolo fare de la araboj. La greka fajro estis ankaŭ uzita en 1151 en Francio. La tekniko enkondukita de Kaliniko en Bizanco certe estis inspirita en malnova tekniko uzata en la antikva Ĉinio.

## Literaturo
* Biographical Encyclopedia of Scientists
* Enciclopædia Britannica
* Encyclopedia.com
* ACS Publications
* The Middle Byzantine Historians
* Chronology of Science
* Elements of Petroleum Geology

## Referencoj
Kategorio:Libanaj sciencistoj
Kategorio:Libanaj kemiistoj
Kategorio:Libanaj strategiistoj
Kategorio:Bizancaj arkitektoj
Sunjang baduk

***Sunjang baduk*** aŭ laŭprononce ***Sunĝang baduk*** () estas variaĵo de la ludo Goo (konata kiel *baduk* en la korea) ludata en Koreio kiu datiĝas de la 16-a jarcento. Ĝi fariĝis malplikonata en la 1950-aj jaroj, kiam ĝi estis plejparte anstataŭigita per moderna Goo pro japana influo. Ekzistas ĉirkaŭ 45 pluvivaj ludpriskriboj de Sunjang baduk, plejparte el la 1880-aj jaroj. La plej malnova konata priskribo de ludo estis publikigita en la korea gazeto *Ĉosun Ilbo* (; Hanĝa 朝鮮日報) en marto 1937, kvankam la ludo estis ludita multe pli frue. Sunjang baduk estas ludita sur tabulo de 19x19 linioj kun 17 markitaj punktoj, kiuj estas uzataj kiel indikiloj. La unuaj 16 ŝtonoj estas metitaj en antaŭpostenan ŝablonon sur la markitaj punktoj kaj nigraj devas fari sian unuan movon sur la centra punkto sur la tabulo, nomata *Tengen*. Pro la preskribita naturo de la malfermo, ludoj tendencas esti agresemaj, kio kondukas al furioza meza ludado.

Kategorio:Tabulludoj
Kategorio:Goo
Kategorio:Koreaj ludoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Kercseliget)

La **preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas katolika konstruaĵo en Hungario, en vilaĝo Kercseliget.

## Historio 
En 1332 jam estis tie kirko, kiu detruiĝis dum dominado de la turkoj. La nun videbla preĝejo estis konstruita inter 1781 kaj 1784 en la sama loko. Pri reuzo el la restintaj ruinoj mankas informoj, tamen povis okazi. La orgeno estis konstruita en 1902. La preĝejo estis renovigita en 1910, samtempe 2 krucnavoj estis alkonstruitaj. La internaj muroj estis pentritaj en 1928, renovigitaj en la 1980-aj jaroj.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en rando de la vilaĝo sur monteto, apude estas krucifikso. Ŝtupoj kuras al la simetria fasado. La turo meze iomete reliefas. Interne Mór Than pentris la ĉefaltaran bildon.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://kirandulastervezo.hu/celpont/kercseliget/romai-katolikus-templom 
* http://lexikon.katolikus.hu/K/Kercseliget.html

Kercseliget
Kercseliget
Kategorio:Kercseliget
69434 de Gerlache

'*69434 *de Gerlache''''' estas malgranda, malhela asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla de ESO en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estas nomita en memoro de la belga esploristo Adrien de Gerlache (1866–1934), oficiro de la belga mararmeo, kiu debordiĝis la  por scienca misio elde Antverpeno al Antarkto. La ekspedicion iĝis blokita de la glacio en la Maro de Bellinghausen kaj ili devis lukti dum pli ol unu jaro antaŭ povis reveni en Antverpenon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Fervojlinio Milotice nad Opavou – Vrbno pod Pradědem

**Fervojlinio Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem** (en horaro por vojaĝantoj markita per numero **313**) estas unurela regiona fervojo. La fervojlinio kondukas el Milotice nad Opavou ĝis Vrbno pod Pradědem laŭlonge rivero Opava kaj ĝia trafikanto estas kompanio Advanced World Transport. Trafiko sur la fervojlinio estis komencita en la jaro 1880. La linio estis kelkfoje grave difektita per inundoj, lastfoje per inundo en la jaro 1997. 

Personan transporton sur la fervojo per linio S17 sekurigas ekde la 12-a de decembro 2010 kompanio GW Train Regio a. s.

## Ligantaj fervojlinioj 
### Milotice nad Opavou 
* Fervojlinio 310 Olomouc hl. n. - Valšov - Bruntál - Milotice nad Opavou - Krnov - Opava východ

## Vidu ankaŭ 
* Fervojlinioj en Ĉeĥio

Milotice nad Opavou - Vrbno pod Pradědem
Milotice nad Opavou – Vrbno pod Pradědem
Kategorio:Milotice nad Opavou
Kategorio:Nové Heřminovy
Kategorio:Široká Niva
Kategorio:Karlovice (distrikto Bruntál)
Kategorio:Vrbno pod Pradědem
ILGA-Eŭropo

**ILGA-Eŭropo** estas eŭropa regiona filio de la Internacia Asocio de Lesbaninoj kaj Gejoj. Ĝi estas advokatgrupo antaŭeniganta la interesojn de lesboj, gejoj, ambaŭseksemuloj kaj transgenruloj en Eŭropo. Ĝia membreco enhavas pli ol 500 organizaĵojn el la tuta Eŭropo kaj Centra Azio. La asocio havas konsultan statuson en Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj  kaj participan statuson en la Konsilio de Eŭropo. Ĉefoficejo de ILGA-Eŭropo estas en Bruselo.

## Ĉielarka Eŭropo 
Ĉiun majon, ILGA-Eŭropo publikigas sian revuon *Ĉielarka Eŭropo*, por marki la Internacian tagon kontraŭ homofobio, transfobio kaj bifobio. Ĝi revizias la situaciojn pri homaj rajtoj kaj taksas, kiel estas la vivo por GLAT-homoj en ĉiuj eŭropaj landoj, kovrante diskriminacion, familian rekonon, malamikan paroladon / krimojn, genran agnoskon, liberecon de kunvenoj, asocioj kaj esprimadoj, kaj azilajn leĝojn. The 2016 *Rainbow Europe* reviews are given in the table below.

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:GLAT-rajtoj en Eŭropo
Kategorio:Internaciaj GLAT-organizoj
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1996
Tekeze

La rivero **Tekeze**, **Tekezé** aŭ **Täkkäze** (en Geeza lingvo: ተከዘ or ተከዜ, origine kun signifo "rivero"), literumita ankaŭ **Takkaze**, estas grava rivero de norda Etiopio, alfluanto de la rivero Atbara, siavice alfluanto de Nilo. Dum parto de sia fluejo, ĝi formas parton de la plej okcidenta landlimo de Etiopio kaj Eritreo. La rivero estas konata ankaŭ kiel **Setit** en Eritreo, okcidenta Etiopio kaj orienta Sudano. Laŭ la informo publikigita de la Etiopia Centra Statistika Agentejo, la rivero Tekezé estas 608 kilometrojn longa. La kanjono kiun la rivero kreis estas la plej profunda en Afriko kaj unu el la plej profundaj en la mondo, en kelkaj punktoj kun profundo de ĉirkaŭ 2000 metroj.

La alfluantoj de Ganale Dorja en Etiopio estas dekstre Tahali, Meri, Tellare, Sullo, Arekŭa, Gheoa, Ŭari, Firafira, Tokoro kaj Gumalo; maldekstre Nili, Balagas, Saha, Bembea, Ataba, Zarima, kaj Kŭalema.

## Notoj 
Kategorio:Riveroj en Etiopio
Kategorio:Riveroj en Eritreo
Kategorio:Riveroj en Sudano
Kategorio:Internaciaj riveroj en Afriko
Kategorio:Etiopaj Altaĵoj
Kategorio:Landlimo de Eritreo kaj Etiopio
Kategorio:Landlimaj riveroj
Langano

eta|263px|Lago Langano.
**Langano** () estas lago en la Oromia Regiono de Etiopio, precize 200 kilometrojn laŭ ŝoseo suden de la ĉefurbo, Adisabebo, sur la landlimo inter la zonoj Orienta Misrak Ŝeŭa kaj Arsi. La unua eŭropano kiu registris ties ekziston, Oscar Neumann, asertis, ke ĝi estas konata kiel "Lago Kore". Ĝi estas oriente de la Lago Abijatta en la Etiopia Rifta Valo sur alto de 1,585 metroj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Late Evening on Lake Langano Nature Soundscape

Kategorio:Lagoj en Etiopio
Kategorio:Lagoj en Granda Rifto
Kategorio:Oromio
Akobo

La rivero **Akobo** estas rivero sur la landlimo inter Suda Sudano kaj Etiopio. El sia elfluejo en la Etiopaj Altaĵoj proksime de Mizan Teferi ĝi fluas okcidenten laŭlonge de 434 kilometroj ĝis kuniĝi kun la rivero Pibor. La rivero Pibor siavice fluas en la rivero Sobat, kiu siavice elfluas en la Blankan Nilon.

La alfluantoj de Akobo estas Ceĉi, Ĉiarini, kaj Oŭag, dekstre sur la Etiopia flanko; kaj Neubari, Ajuba kaj Kaia maldekstre sur la Sud-Sudana flanko.

## Notoj 
Kategorio:Landlimaj riveroj
Kategorio:Internaciaj riveroj en Afriko
Kategorio:Riveroj en Etiopio
Kategorio:Riveroj en Sud-Sudano
Kategorio:Landlimo de Etiopio kaj Sud-Sudano
Kategorio:Etiopaj Altaĵoj
Kategorio:Gambelo
Gambelo (urbo)

**Gambelo** aŭ **Gambela** () estas urbo kaj aparta *ŭoreda* en plej okcidenta Etiopio kaj la ĉefurbo de la Regiono Gambelo aŭ *kilil*. Estanta en Anuak Zono, sur la kunfluejo de la riveroj Baro kaj ties alfluanto Jajjaba, la urbo havas latitudon kaj longitudo de 8°15′N 34°35′E kaj sur alto de 526 metroj. Ĝi estas ĉirkaŭita de la areo Gambela Zuria. 

Gambelo gravas pro la pontoj super la riveroj kaj Baro kaj Jajjaba. La loĝantaj Anuakoj kaj Nueroj de Gambelo havas ambaŭ siajn proprajn bazarojn. La urbo havas ankaŭ flughavenojn (ICAO kodo HAGM, IATA GMB) kaj ĝi estas proksime al la Gambela Nacia Parko. 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Nová Véska (Staré Město)

**Nová Véska** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Staré Město en distrikto Bruntál. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;kilometroj nordokcidente de la centro de municipo kaj 5&nbsp;kilometroj nordokcidente de Bruntál. Vivas ĉi tie  ().

Nová Véska situas en katastra teritorio **Malá Véska** kun areo 5,16&nbsp;km².

## Nomo 
Ĉeĥe *Nová Véska*, antaŭe ankaŭ *Nová Ves*, en la jaroj 1950 ĝis 1993 estis alinomita je **Malá Véska**.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1405.

## Loĝantaro 
En Nová Véska estas registritaj 27 adresoj: ĉiuj daŭraj objektoj. Dum popolnombrado en la jaro 2001 ĉi tie estis kalkulitaj 22 domoj, el tio 17 daŭre loĝataj.

## Mito pri pentaj krucoj en Nová Véska 
Dum pentekosta lundo estis revenantaj du fratoj, filoj de ŝafaristo, el falĉilado de herbo. Nokton antaŭ tio pasigis ambaŭ fratoj en dancamuzo kaj ambaŭ pasie enamiĝis en la saman junulinon. La malpli aĝa proponis, ke tiu pli aĝa povas rezigni pri la amo, ĉar li estos laŭleĝa heredanto kaj li trovos por si pli bonan, ol simplan junulinon. La pli aĝa, incitema frato akre rifuzis tion, inter la fratoj okazis disputo, dum kiu ili uzis akrajn falĉilojn. En tiu ĉi duelo, movigata de ĵaluziemo, estis ambaŭ fratoj vunditaj tiel grave, ke ambaŭ mortis post kelke da horoj. Por daŭra memoro al tiu ĉi malĝoja evento estis el ŝabloŝtono faritaj du pentaj krucoj, kiuj ĉi tie situas ĝis hodiaŭ.

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Bruntál
Kategorio:Setlejoj en Nízký Jeseník
Kategorio:Staré Město (distrikto Bruntál)
Hebreisto

**Hebreisto** estas specialisto pri studoj pri hebrea lingvo kaj dialektoj kaj de la hebreaj kulturoj. 

Ĉi tiu termino estas precipe uzata por priskribi britajn kaj germanajn akademiulojn kaj sciencistojn de la 18a kaj 19a jarcentoj, kiuj okupiĝis pri la studo de la hebrea lingvo por pli bone esplori la Sanktajn Librojn kaj aliaj religiaj libroj, rabenaj aŭ de aliaj fontoj, ekzemple kiel la Talmudo, Kabalo, kaj Zoharo. Same kiel okazas ĉe similaj terminoj, kiel hispanisto, oni uzas la esprimon "hebreisto" por tiuj fakuloj kiuj ne estas mem hebreparolantoj, judoj aŭ israelanoj.

Kristana hebreisto estas klerulo pri la hebrea, kiu estas kristano. La ĉefa areo de studo estas la Malnova Testamento (Tanaĥo), sed foje ankaŭ Talmudo kaj Kabalo. Kristana hebreismo estis aspekto de renesanca humanismo. Vidu ekzemple la hispanan verkiston Fray Luis de León.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ
* Kristana hebreismo, la fako de la studado
* Orientismo (ideologio)
Kikimoro

[eta|"Kikimoro". La bildo de la rusa pentristo [Ivan Bilibin]]
**Kikimoro** () en slava mitologio estas (plejofte malica) ina spirito de domo. Ŝi estas konata precipe en la Rusa Nordo. Ŝi aperas en la imagaĵo de malgranda hida malrekta maljunulino, vestita en vestaĉo. Oni kredis ke *kikimoro* ekloĝas en la domoj, konstruitaj en "malpura" loko (ekzemple, kie sinmortiginto estis entombigita). *Kikimoro* damaĝas mastrumon kaj maltrankviligas loĝantojn. Rare ŝi povas helpi mastrinon (baki panon, purigi vazaron ktp.).

Fojfoje oni opinias ke *kikimoro* aperas antaŭ la morto de iu de familianoj. Ŝi eliras el la kelo aŭ ploras, aŭgurante la malfeliĉon.

Oni ankaŭ kredis ke *kikimoro* estas la edzino de domspirito.

## Referencoj 
Kategorio:Slava paganismo
Kategorio:Dioj, spiritoj kaj mitaj estaĵoj
Galeglingva literaturo

[eta|[Trobadoroj en miniaturo de la *Cancionero da Ajuda* (13a jarcento).]]
**Galeglingva literaturo** aŭ pli simple **galega literaturo** estas la aro de literaturaj verkoj verkitaj en galega lingvo.

Kiel okazas ĉe la plej parto de la aliaj latinidaj lingvoj, la unuaj literaturaj montroj en galega (tiam Galegportugala lingvo) datas reen el la Mezepoko. Post tiu mezepoka etapo (en kiu elstaris partikulare la poezia produktado), venis longa periodo de iom pli ol tri jarcentoj de literatura malfekundeco, nomita *séculos escuros* («malhelaj jarcentoj») kio koincidis kun preskaŭ totala abandono de la galega kiel literatura lingvo. Pro la *rexurdimento* (renaskiĝo", ekde komenco de la 19a jarcento, la literaturo en galega reekkultiviĝis kaj aperis fundamentaj figuroj kiel Rosalía de Castro. Jam en la 20a jarcento, antaŭ la Hispana Enlanda Milito graviĝis grupoj de intelektuloj kiel la *Generación Nós* (Generacio Ni) kaj la *Irmandades da Fala* (Frataro de la Lingvo), en kiuj estis verkistoj kiel Vicente Risco, Ramón Cabanillas kaj Castelao. Poste eblas konsideri du apartajn periodojn koincide proksimume, unu kun la frankisma diktaturo kaj alia kun la periodo el la Hispana transiro al demokratio ĝis hodiaŭ. Elstaraj verkistoj nuntempaj de la galega literaturo estas Xosé Luis Méndez Ferrín, Manuel Rivas kaj Suso de Toro.

## Aliaj verkistoj 
* Celso Emilio Ferreiro
* Xesús Alonso Montero
* Xosé Neira Vilas
* Valentín Paz-Andrade

## Vidu ankaŭ 
* Tago de la Galega Beletro
* *Memorias dun neno labrego* (*Memoraĵoj de kampara knabo*)
Asaita

**Asaita** ( - Asayəta), konata ankaŭ kiel *Aussa*, estas urbo en nordorienta Etiopio, kaj ĝis 2007, ĝi estis la ĉefurbo de la Regiono Afaro. Situa en la distrikto Afambo, nome parto de la Regiona Administracia Zono 1a, la urbo havas latitudon kaj longitudon de 11°34′N 41°26′E kaj alton de 300 metroj.
[eta|250px|maldekstre|[Regiono Afaro.]]

Asaita estis dummallonge la ĉefurbo de Adela Sultanlando kaj de la Hararia Imamlando de Aussa same kiel la sidejo de la Aussa Sultanlando, nome ĉefa regno de Afaroj, sed ĝi estas 50 kilometrojn suden laŭ nepavimita ŝoseo el la aŭtoŝoseo inter Aŭaŝ (centra Etiopio) kaj Asab (plej sudorienta Eritreo). Telefona linio el Kombolĉa al Asaita funkciis el 1964. La urbo Semera, nome tute nova planita setlejo situa apud la propra aŭtoŝoseo, en 2007 iĝis la nova ĉefurbo de la regiono.

Sudoriente de Asaita, sur la suda bordo de la Danakila dezerto, estas grupo de dudek salakvaj lagoj kiu kovras la teritorion ĝis la landlimo kun la najbara Ĝibutio. Tiuj lagoj estas Gummare, konata pro siaj flamengoj, kaj Abbe, nome fina destinejo de la rivero Avaŝo.

Baze sur informo de la Centra Statistika Agentejo en 2005, la urbo havis kalkulitajn 22,718 loĝantojn, el kiuj 12,722 estas maskloj kaj 9,996 inoj. Laŭ la ŝtata popolnombrado de 1994, la urbo havis 15,475 loĝantojn.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Ganale Dorja

La rivero **Ganale Dorja** estas rivero de sudorienta Etiopio. Ĝi elfluas sur la montoj oriente de Aleta Ŭendo, kaj poste fluas suden kaj orienten ĝis kuniĝi kun la Daŭa sur la landlimo kun Somalio por iĝi Juba.

La alfluantoj de Ganale Dorja estas Ŭelmel, Ŭeĝib (konata kiel Gestro), Dumale, Doĝa, Haŭas kaj Hambala. La akvofalo Del Verme estas elstara trajto de ties meza fluejo.

Kategorio:Riveroj en Etiopio
Kategorio:Juba (rivero)
Kategorio:Bale Montaro
(69437) 1996 KW2

**(69437) 1996 KW2** estas troja asteroido de Jupitero, kiu orbitas, kun granda orbita klineco en la ĉirkaŭaĵo de la punkto de Lagrange L5 de la sistemo Suno-Jupitero, do en la tiel nomata « Troja Tendaro ».

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  en la kadro de la astronomia kampanjo Beijing Schmidt CCD Asteroida Programo elde la Stacio Singlong de la Observatorio de Purpura Monto, en provinco Hebejo (Ĉinio).

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Trojaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de SCAP
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Semera

**Semera** aŭ **Samera** (en Geeza lingvo: ሰመራ) estas tute nova urbo ĉe la aŭtoŝoseo inter Aŭaŝ (centra Etiopio) kaj Asab (plej sudorienta Eritreo) en nordorienta Etiopio, planita por anstataŭi Asaita kiel ĉefurbo de la Regiono Afaro. Situa en la Administracia Zono 1a, Semera havas latitudon kaj longitudon de 11°47′32″N 41°0′31″E. Unu el la kompletigitaj konstruaĵoj de Samera estas la Sanscienca Altlernejo de la Semera Universitato, kiu ekfunnkciis en 2007.

En 2006 la gvidlibro de *Lonely Planet* priskribis Semera kiel mikso de provizoraj kabanoj, modernaj apartamentaroj kaj simplaj administraciaj konstruaĵoj, nome mikroskopa versio de Brazilio senkongrue meze de la dezerto.

La areo ricevas servojn el la Semera Flughaveno, kiu havas regulajn flugojn al Adisabebo.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Maŭricia papedo

La **Maŭricia papedo** (*Citrus hystrix*), aŭ kafrolimeujo, estas ĝis 12 m alta, daŭreverda arbo de nekonata origino. La junaj tigoj estas eĝaj kaj plataj kaj portas en la foliakseloj kurtajn, rigidajn dornojn. La alterne metitaj folioj estas ovalaj, fajne entranĉitaj kaj ĝis 15 x 6 cm grandaj. La floroj staras per unu- ĝis kvinopo en foliakselstara infloresko.

La fruktoj de Maŭricia papedo atingas ĝis 7 cm diametre. Mature la frukto havas verdan ĝis verdflavan koloron. Aparte de la variolmarkita ŝelo ĝi similas al citrono. La pulpo estas dividita en 10 ĝis 12 partetojn kaj gustas acide, iom amare kaj fruktece. Kiel nutraĵo oni uzas la papedon same kiel la limeo. La suko, la raspita ŝelo kaj la tuta kuirita frukto oni uzas kiel sapo kaj ŝampuo. La sekigitajn kaj pistitajn foliojn de la planto oni uzas kiel spico.

Ĝi estas kultivata en Sudorienta Azio, Maŭricio kaj Srilanko.

eta|maldekstra|Folioj de la planto

## Referencoj 
Kategorio:Ĝardenplantoj
Kategorio:Herboj
Kategorio:Limeoj
Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Spicoj
Kategorio:Fruktarboj
Kategorio:Rutacoj
Kategorio:Azia kuirarto
Kategorio:Plantoj de Ĉinio
Ankober

**Ankobero**, **Ankober**, iam **Ankobar**, estas urbo en centra Etiopio. Situa en la Semien Ŝeŭa Zono de la regiono Amhario, Ankober estas sur la orienta kornico de la Etiopaj Altaĵoj estas alto de ĉirkaŭ 2,465 metroj. Ĝi estas 40 kilometrojn oriente de Debre Birhan kaj ĉirkaŭ 140 km nordoriente de Adis-Abebo. Laŭ la stato de 2022, la tuta urba distrikto havis loĝantaron de 96 367 homoj sur areo de 672,8 km², kio rezultigas loĝdenson de 143,2 homoj/km.

Ankober estis iam ĉefurbo de la Etiopia regno Ŝoa. Konstruaĵoj kiuj survivas el la Ŝoa periodo estas la preĝejo Kidus Mikael, konstruita de Sahle Selassie. Laŭ Philip Briggs, kio survivas el la palaco de Menelik, kiun li estis konstruinta sur la loko de la palaco de sia patro, estas "unu longa ŝton-cementa murego ĉirkaŭ 1.5 m alta." Briggs komentas, ke estas "malfacile diri kial tiu nura muro survivis preskaŭ netuŝita kiam la cetero de la palaco dronis en praktika forgeso." Ankober estas konata ankaŭ kiel la loko kie la endemio Ankobera serino estis por la unua fojo observata de ornitologoj en 1979.

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
Bertoj

**Bertoj** aŭ **Bertaoj** estas etna grupo kiu loĝas laŭlonge de la landlimo de Sudano kaj Etiopio. Ili parolas varianton de Nilo-sahara lingvaro kiu ne estas rilata al tiuj de iliaj Nilo-Saharaj najbaroj (Gumuz, Uduk). Ties totala Etiopia loĝantaro estas ĉirkaŭ 183,000 personoj.

Post kelkaj jarcentoj de arabsudana influo, la Bertaoj estas nune ĉefe islamanoj kaj multaj parolas fluen araban. Pro siaj intergeedzecoj kun arabaj komercistoj, kelkaj Bertaoj estis nomitaj Ŭataŭit - nome loka nomo por "vesperto", signife, ke ili estas mikso de du tre diferencaj grupoj. Tamen, ili ankoraŭ havas tradiciajn kutimojn kiuj estas similaj al tiuj de iliaj Nilo-Saharaj najbaroj.

Kategorio:Etnoj en Etiopio
Kategorio:Etnoj en Sudano
Kefa lingvo

**Kafa** aŭ **Kefa** (*Kafi noono*) estas Nord-Omota lingvo parolata en Etiopio en la Kefa Zono. Ĝi estas parto de la Etiopia Lingvareo, kun vortordo Subjekto Objekto Verbo. La popolo kiu parolas tiun lingvon estas kefaoj.

Kolekto de proverboj en tiu lingvo estis publikigita de Mesfin Wodajo.

Ene de la Kafa kulturo estis kasto de tradiciaj ĉasistoj nome Manja/Manjo 'ĉasistoj'. Ili eble iam parolis diferencan lingvon.

## Notoj 
## Bibliografio 
* Brockelmann, Carl (1950): Zur Grammatik der Kafa-Sprache. in: Brockelmann, Carl (ed.): Abbessinische Berichte über die Verhandlungen der Sächsischen Akademie der Wissenschaften. Leipzig. pp 40–60.
* Cerulli, Enrico (1951), Studi etiopici. Vol. IV: La lingua Caffina. Roma: Istituto Per L'oriente.
* Fleming, Harold C. (1976), "Kefa (Gonga) Languages", in The Non-Semitic Languages of Ethiopia. Bender, M. L. (eld.)

Kategorio:Omota lingvaro
Kategorio:Lingvoj de Etiopio
Hadijoj

**Hadijoj** (ሀዲያ: Hadija aŭ Hadijja) estas etna grupo de Etiopio de personoj kiuj parolas la Hadijan lingvon. Tamen, propra historia difino de Hadijaj personoj inkludas nombrajn etnajn grupojn de Etiopio nune konataj per aliaj nomoj laŭ la etnologo Ulrich Braukämper, kiuj loĝis en variaj partoj de sud-centra Etiopio dum ĉirkaŭ kvar jaroj dum sia esplorado. En sia libro titolita *A history of the Hadiyya in Southern Ethiopia*, li establis ligilojn kun la antikva Hadija Regno. Nuntempe, la Hadijoj ne estas homogena etna grupo sed pli bone estas sub-dividitaj en nombraj etnonimoj, parte kun diferencaj lingvoj kaj kulturaj difinoj. Ili estis dekomence ĉiuj loĝantoj de unusola politika ento, nome Sultanlando, kiuj en 4 jarcentoj post iliaj aperoj iĝis rimarkinde diversaj. La Libidoo (Maräqo), Leemo, Sooro, Shaashoogo, kaj Baadawwaachcho restis lingva ento kaj konservis identecon, nome Hadijoj mem; dum Kabeena, Allaaba, Silt'e-oj, nome klanoj de Hadija origino en Volajtoj, partoj de orientaj guragoj same kiel la posteuloj de malnova Hadija tavolo kiuj loĝas kun oromoj kaj sidaamaoj disvolvigis apartajn etnajn identecojn.

## Notoj 
Kategorio:Etnoj en Etiopio
69460 Christibarnard

'*69460 *Christibarnard''''' estas asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la itala amatora astronomo Vincenzo Silvano Casulli elde la Observatorio Colleverde di Guidonia en Guidonia Montecelio (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la sud-afrika korĥirurgo Christiaan Barnard (1922–2001), kiu plenumis la unuan  de homo al homo en 1967.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Vincenzo Silvano Casulli
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Asosa

**Asosa** estas urbo en okcidenta Etiopio kaj la ĉefurbo de la regiono (aŭ *kilil*) Beniŝangul-Gumazo de Etiopio. Situa en la distrikto Asosa Zono, tiu urbo havas latitudon kaj longitudon de 10°04′N 34°31′E, kun alto de 1570 metroj.

La urbo ricevas la servon de flughaveno kun 1950 × 46 m pavimita kurejo.

## Demografio 
La ses plej grandaj etnaj grupoj en tiu urbo estas amharoj (51.19%), oromoj (19.93%), bertoj (17.39%), tigrajoj (5.43%), guragoj (1.35%), kaj Silt'e-oj[??] (1.29%).

## Notoj 
Kategorio:Urboj de Etiopio
(69466) 1996 VZ5

**(69466) 1996 VZ5** estas marsrenkonta asteroido en orbita resonanco 1:2 kun Marso.

## Malkovro 
Ĝi estas malkovrita la 15-an de novembro 1996 de la japana astronomo Takao Kobayashi elde la Observatorio de Ooizumi en gubernio Gunma (Japanio).

Ĝia discentra orbito krucas tiun de Marso, sed ĝia granda orbita klineco tenas ĝin malproksima de tiu ĉi planedo. Ĝia marsa MOID estas 0,221387 AU, tie estas 33,119 milionoj da km.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Marsrenkontaj asteroidoj
Kategorio:Malkovrita de Takao Kobayashi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Lajos Sütő

**Lajos Sütő** [lajoŝ ŝutO], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sütő Lajos** estas hungara ŝlagromuzikisto (gitaristo, kantisto, tekstopoeto).

Lajos Sütő naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Pri edukado de Lajos Sütő mankas informoj. En la 1990-aj jaroj li estis gitaristo (kaj iomete kantisto) de punka orkestro, sed en 1997 li ŝanĝis orkestron, kie li iĝis vaste konata en punkaj rondoj. Li estis ankaŭ kantisto post 2 jaroj kaj unu el la estroj en la orkestro.

## Elektitaj ŝlagrotekstoj http://www.zeneszoveg.hu/szemely/48388/suto-lajos-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html 
* Budapest
* Édes élet motel
* Nem adom fel
 
## Fontoj 
* [hungarlingva biografio kun foto](https://hu.wikipedia.org/wiki/S%C3%BCt%C5%91_Lajos_(zen%C3%A9sz))

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sándor Szabó (gitaristo)

**Sándor Szabó** [ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szabó Sándor** estas hungara klasika kaj ĵaza gitaristo, kobozisto.

Sándor Szabó naskiĝis en 1956 en Törökszentmiklós.

## Biografio 
Sándor Szabó studis klasikan gitarludon private. En mezo de la 1970-aj jaroj li interesiĝis ankaŭ pri ĵazo. Komence de la 1980-aj jaroj li studis en la muzikarta mezlernejo en Budapeŝto, samtempe li koncertis plej ofte kun drumisto duope. Komence la sukcesoj de Szabó okazis eksterlande. Baldaŭ li fondis triopon, sed ekde 1996 li koncertis sola. Post kelkaj jaroj li okupiĝis ankaŭ pri elektronikaj sonoj. En la 2000-aj jaroj li unuigis gitare la klasikaĵojn, popolmuzikojn, ĵazon, elektronikan muzikon. Li ankaŭ registris sondiskojn sola aŭ kun orkestroj. Li akiris gitaron kun pluraj kordoj (6, 8, 10, 12 eĉ 16 kordoj), helpe de tio li faris novajn efektojn.

## Elektitaj koncertoj 
* monda turneo (1998)
* Samarkando (2013)

## Elektitaj komponaĵoj 
* Lélektakarók (1998)
* Magyar Gitár Rapszódia (2010)

## Lia libro 
* "A zene metafizikája" (2010)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj komponistoj
Kategorio:Hungaraj klasikaj gitaristoj
Kategorio:Hungaraj kobozistoj
Fervojlinio Opava východ – Hlučín

**Fervojlinio Opava východ – Hlučín** (en horaro por vojaĝantoj **fervojlinio 317**) estas unurela fervojo kun longeco 22 km. Temas pri regiona fervojlinio. 

## Historio 
Sektoro Opava – Kravaře estiĝis kiel konsisto de fervojlinio Opava – Racibórz, kiu estis konstruita iel internacia fervojo kuniganta Prusion kaj Aŭstrio-Hungarion, sed granda parto de la fervojlinio situis sur teritorio de Prusio, ĉar ties konsisto estis tiutempe ankaŭ Hluĉinio. La unua trajno traveturis la tutan vojon la 20-an de oktobro 1895. La alia parto de la fervojlinio el Kravaře ĝis Annaberg (hodiaŭ Chałupki) komenciĝis konstrui kiel deflankiga en duono de la jaro 1911, solena komenco de trafiko en sektoro Kravaře – Hlučín okazis la 28-an de novembro 1913. Pluan konstruadon interrompis la unua mondmilito kaj sekvantaj disputoj pri estonteco de la teritorio. Sed baldaŭ la konstruado estis renovigita, kaj en junio de 1925 estis enkondukita en trafikon sektoro Hlučín – Petřkovice. Plu oni ne daŭrigis en la konstruado rilate al ŝanĝo de ŝtatlimoj. Anstataŭ tio oni proponis daŭrigon ĝis Ostrava Hrušov, sed la planojn malebligis la dua mondmilito. Dum retiriĝantaj bataloj la fervojlinio estis difektita , sed jam la 23-an de novembro 1945 la transporto estis renovigita.

Sed en fervojlinio Opava – Racibórz la transporto estis renovigita nur ĝis Chuchelná. Iom post iom signifo de la fervojlinio ĝis Hlučín kun daŭrigo al Ostrava kreskis, male signifo de fervojlinio ĝis Chuchelná sinkis, tial estis kreita nova ĉefa branĉo Opava – Hlučín kaj el la fervojlinio ĝis Chuchelná fariĝis fervojo deflankiga.

Komuniko kun Ostrava estis solvita en la jaro 1950, kiam estis konstruita tramvojo el Ostrava ĝis Petřkovice kaj Transporta entrepreno Ostrava aĉetis fervojlinion Hlučín – Petřkovice, kiun ĝi elektrizis kaj kunigis kun tramvojo ĝis Petřkovice. Tramtransporto sur la fervojo daŭris ĝis la jaro 1982, kiam la transporto inter tramturniĝejo Hlučínská kaj Hlučín estis pro malbona teknika stato haltigita. La reloj estis forportitaj kaj sur ties korpo estis konstruita ŝoseo I/56.

## Estonteco 
Enkadre de projekto pri evoluo de fervojreto České dráhy lasis en la jaroj 1997 - 2005 ellabori teknike-ekonomian kaj teritorie-teknikan studon pri rela komuniko Hlučín – Ostrava, kie estis kiel plej avantaĝa solvo proponita konstruo de sistemo de tramtrajnoj.

## Vidu ankaŭ 
* Fervojlinioj en Ĉeĥio

## Eksteraj ligiloj

Opava východ – Hlučín
Opava východ – Hlučín
Kategorio:Transporto en Opava
Kategorio:Konstruaĵoj en Opava
Kategorio:Velké Hoštice
Kategorio:Kravaře (distrikto Opava)
Kategorio:Dolní Benešov
Kategorio:Kozmice (distrikto Opava)
Kategorio:Konstruaĵoj en Hlučín
Gebre Kristos Desta

**Gebre Kristos Desta Nego** (1932–1981) (ankaŭ **Gebrekristos Desta**) estis etiopa moderna artisto. Li estis konata ankaŭ kiel poeto kaj patro de la moderna Etiopia arto. Kaj liaj pentraĵoj kaj liaj poemoj starigis polemikojn. Li mortis juna 50-jaraĝa, sed dum sia mallonga vivo li kapablis transformi Etiopian arton kaj plue influas sur la nuntempa generacio de artistoj je multaj niveloj.

Li miksis tradicion kun eŭropaj influoj. Same li estis tre implikita en la reĝimo de Haile Selassie, kaj tiel kiam tiu falis li forirs al ekzilo en Usono kie li mortis.

## Notoj 
Kategorio:Etiopiaj artistoj
Kategorio:Etiopiaj pentristoj
Kategorio:Modernaj pentristoj
69469 Krumbenowe

'*69469 *Krumbenowe'''* estas tre malgranda sed tre hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥaj geastronomoj kaj geedzoj Jana Tichá kaj Miloš Tichý elde la Observatorio Kleť, proksime de České Budějovice en Ĉeĥio.

## Orbito 
Ĝi estas nemalproksima de la orbita resonanco 2:7 kun la Tero.

## Nomo 
"*Krumbenowe*" (aŭ "*Chrumbenowe*") estas la plej malnove dokumentata nomo de la urbo Český Krumlov. Datiĝinta de la mezo de la 13-a jarcento, la nomo ŝajnas deveni el la germanaj vortoj "*Krumben Ouwe", "Krumme Aue*" (tordita marĉo), aŭ eble el la tre malnova "*Wilt Ahwa''" (sovaĝa akvo) refere al la rivero Vultavo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita en observatorio Kleť
Kategorio:Malkovrita de Jana Tichá
Kategorio:Malkovrita de Miloš Tichý
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1996
Christiane Henriette Sophie von Laßberg

eta|*Roka ŝtuparo* aŭ *Nadelöhr* (kudrila trueto)
**Christiane Henriette Sophie von LASSBERG**, (naskiĝinta en 1761, mortinta la  en Vajmaro), kiun Goeto nomis *Christel von Laßberg*, estis germana nobelino kiu memmortigis sin pro nereciprokita amo je la livona barono von Wrangel. Laŭdire ŝi portis kun si en tiu momento ekzempleron de la furorromano goeta *La suferoj de la juna Werther*.

## Vivo 
La filo de kolonelo Johann Maximilian Albrecht von Laßberg, posedanto de Kleinkromsdorf, estis impresinta ege Goeton tiel, ke li intencis meti je ŝia honoro monumenton en Ilm-parko. La vesperon post la suicido Goeto ekigis kun kelkaj laboristoj, ĝardenarkitektoj kaj la kortega ĝardenisto Carl Heinrich Gentzsch la konstruiĝon de roka ŝtuparo kaj *Kudrila trueto*. Fakte temis pri la unua ĝardensceno en Ilm-valo kaj modelo estis aĵoj en la Parko de Wörlitz. Tiumomente vere iĝis la naskiĝo de la moderna Ilm-parko. Monumento en la pli mallarĝa vortsenco ne fariĝis kaj la plano forgesitis. Tamen la Kudrila trueto ja anstataŭigis klasikan monumenton, ja ekzista desegnaĵo de Goeto mem de la malantaŭo de Roka ŝtuparo sen pordo roka. Goeto inventis - kion atestis letero de la 19.1.1778 adresita al Charlotte von Stein - ein *seltsam Plätzgen, wo das Andenken der armen Christel verborgen stehen wird… Ich hab mit Jentschen ein gut Stück Felsen ausgehölt, man übersieht da in höchster Abgeschiedenheit, ihre lezten Pfade und den Ort ihres Tods.*

Christel estis kortegulino kaj dancistino ĉe la kortega teatro en kiu direktoris Goeto kaj Karl Siegmund von Seckendorff. La tiama kortegulo kaj grafo Carl Wilhelm Heinrich von Lyncker tre memoris prie.  Wrangel forlasis Vajmaron en aprilo 1778. Ĉe Lyncker aperas la antaŭnomo *Albertine* pro ke li konfuzis la du fratinojn. Memorigis onin prie ankaŭ Goetho mem. Pro plio da detaloj preferindas la rakontojn de Lyncker. Laŭ ties memoroj la kortegaj geaktoroj ĉiutage preskaŭ kunvenis por labori en la domo de Charlotte von Stein. Dum provludo por la teatraĵo goeta *Der Triumph der Empfindsamkeit* mankis iutage Christel; tiam ŝi verŝajne jam estis mortinta. Trovitis ŝi la 17-an de januaro 1778 fare de la goetaj servistoj Seidel, Sutor kaj Götze.
Pri tiu ĉi kruelaĵo Goeto aludis en la poemoj *Der Fischer* kaj *An den Mond* (en la unua versio de 1778).

## Eksteraj ligiloj 
* „Der Ilmpark als Spiegel der Zeit“ (Institut für Germanistische Literaturwissenschaft der Universität Jena)

## Notoj 
Kategorio:Germanaj nobeloj
Kategorio:Homoj rilataj al Weimar
Kategorio:Sinmortigintoj
Krisztián Szakos

**Krisztián Szakos** [kristiAn sakoŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szakos Krisztián** estis hungara ŝlagromuzikisto (komponisto, gitaristo, sintezilisto, kantisto, instrumentadisto, tekstopoeto).

Krisztián Szakos naskiĝis la  en Sárvár.

## Biografio 
Krisztián Szakos aĝis 13, kiam li ricevis gitaron. Post 2 jaroj li komencis lerni klasikan gitaron, sed iom poste li interesiĝis pri la elektraj gitaroj kaj sinteziloj. En 1999 li fondis amatoran orkestreton en sia naskiĝurbo, en la sekva jaro li gajnis ĉefpremion de Ákos Kovács, li estis pli ol jardekon membro de orkestro de Kovács. En 2002 li translokiĝis al Budapeŝto. Post kelkaj jaroj li laboris kun ankaŭ aliaj muzikistoj. Li ricevis muzikan premion en 2014.

## Liaj teatraj aŭ filmaj laboroj 
* *Shocking* (filma komponisto, 2006)
* *Plazma* (komponisto de teatraĵo en Teatro Vörösmarty (Székesfehérvár), 2008)
* *Én, József Attila* (instrumentadisto de muzikalo en Teatro Madách, 2012)

## Elektitaj ŝlagrokomponaĵoj 
* Egyetlen egy
* Conquistador

## Elektitaj ŝlagrotekstoj http://www.zeneszoveg.hu/szemely/12/szakos-krisztian-dalszoveg-lyrics-bio-adatlap.html 
* Egy szó
* Keresem az utam
* Túl szép

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* oficiala paĝo 

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokomponistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrogitaristoj
Kategorio:Hungaraj sintezilistoj
Kategorio:Hungaraj ŝlagrokantistoj
Kategorio:Hungaraj tekstopoetoj
Kategorio:Hungaraj instrumentadistoj‎
Ahar

**Ahar,** , azere **اهر** estas universitata urbego kaj ĉefurbo de la samnoma distrikto en la Provinco Orienta Azerbajĝano, en nordokcidenta Irano. La loĝantoj preskaŭ senescepte estas azerioj.
eta|maldekstre|La moskeo ekstere

## Bazaj informoj 
* Supermara alteco: 1325 m
* Loĝantaro: 100,641 en 2016
* Horzono: UTC + 3:30; somere UTC + 4:30
* Telefonkodo: (+98) 426

## Geografio 
Ahar situas sur altebenaĵo 82 kilometrojn de la provinca ĉefurbo Tabrizo, 110 kilometrojn de la alia provinca ĉefurbo Ardabilo, 496 kilometrojn de la ĉefurbo Teherano, https://www.distancefromto.net/distance-from-bursa-to-inegol-tr. Azerbajĝano ne situas tro for, tamen sen limpasejo.

eta|maldekstre|Bazaro en Ahar
eta|maldekstre|Maŭzoleo
## Historio 
Ahar estis unu el la pratempaj urboj de Azerbajĝano, ĝia loknomo antaŭ Islamo estis "Meimad". En la 12-a kaj 13-a jarcentoj Ahar estis malgrava, sed prospera emirlando, sed poste Ahar estis en fokuso de la Safavidoj. Ahar estis la ĉefurbo de ĥanlando en 18-a kaj 19-a jarcentoj. Ahar suferis grandege dum la rusaj-persaj militoj (1804-13, 1826-28). Okcidentaj vojaĝantoj trovis la urbeton Ahar post la militoj en mizera stato kun 3500 loĝantoj. Ahar estis unu el la centroj de persia konstitucia revolucio. En 1925 malkresko de Ahar komenciĝis. La nova reĝo insistis pri etna naciismo, tiu politiko rezultigis subpremadon de azerioj. Ahar estis deklarita urbo en 1944. En 2012, 2 tertremoj okazis proksime al Tabrizo kaj Ahar, multaj mortis.

## Ekonomio 
Ĝis la fruaj 1960-aj jaroj Ahar estis la ekonomia centro de la montara regiono. La nomadaj triboj ŝakris sian produktojn en bazaro de Ahar. La lignokarbo produktita en la apudaj vilaĝoj  estis portitaj fare de mulistoj ĝis Ahar kaj de tien estis transportita al Tabrizo. Krome la urbego estis distribucentro por la tapiŝetoj. Baldaŭ urbeto Kalejbar transprenis la komercadon, tio malpliigis la ekonomian gravecon de Ahar. En la urbego universitato funkcias.

## Trafiko 
Ahar havas rektan ĉefvojajn kontaktojn kun Ardabilo kaj Tabrizo, sen limpasejo kun Azerbajĝano.

## Vidindaĵoj 
* maŭzoleo
* moskeo

## Fontoj 
* interalie WikiTrans

Kategorio:Urboj de Irano
Batalo de Adva

eta|upright=1.3|Etiopia pentraĵo priskribanta la Batalon de Adva; supre kristana sanktulo "helpas" la etiopiajn fortojn.
eta|upright=1|Itala bildo de soldatoj *Alpini* en Adva.
La **Batalo de Adva** (en Tigraja lingvo: ዓድዋ; en Amhara lingvo: አድዋ; en Amhara transliterumita: Adoŭa, aŭ foje Adua aŭ Adŭa) estis la pinta batalo de la Unua Ital-Etiopa Milito. Estritaj de la imperiestro Meneliko la 2-a, la Etiopiaj fortoj venkis super invadinta Italia forto la 1an de marto, 1896, proksime al la urbo Adŭa en la Regiono Tigrajo. Tiu decidiga venko ruinigis la kampanjon fare de la Regno Italio por etendi sian kolonian imperion en la Korno de Afriko kaj sekurigis la suverenecon de la Etiopia Imperio dum pluaj kvardek jaroj. Kiel nura lando en Afriko kiu sukcese rezistis konkeron fare de eŭropanoj dum la Disdivido de Afriko, Etiopio fariĝis eksterordinara simbolo de la movado Tutafrikismo kaj de la internacia opozicio al koloniismo, kvankam ja Etiopio estis tute netipa

Fine de la 19a jarcento, la potencoj de Eŭropo estis kaptintaj preskaŭ la tuton de Afriko post la Berlina Konferenco. Nur Etiopio, tian ankoraŭ komune konata kiel Abisenio kaj la Respubliko Liberia ankoraŭ retenis sian sendependecon. La ĵus unuigita Reĝlando Italio estis relativa novalveninto al la imperiisma Disdivido de Afriko. Du el ties ĵus akiritaj afrikaj teritorioj, nome Itala Eritreo kaj Itala Somalilando, bordis kun Etiopio en la Korno de Afriko. Italio intencis plibonigi sian situon en Afriko konkerante Etiopion kaj kunigante ĝin kun siaj du teritorioj. Meneliko sukcese frontis Italion kontraŭ ties eŭropaj rivaloj dum prepariĝis por uzi modernajn armilojn por defendi sian imperion kontraŭ Italoj kaj Britoj.

En la batalo Etiopio suferis 4000 mortojn, dum Italio pli ol 6000, kio iĝis hontiga malvenko por moderna potenco. Fakte la etiopiaj fortoj estis multe pli multnombraj. Kaj la moderneco de la itala armilaro ne estis tiom taŭga.

## Notoj 
Adva
Adva
Adva
Adva
Kategorio:Historio de Eritreo
Adva
Veturalteco

[eta|[UAZ-469 kun veturalteco 300 mm]]
[eta|[Lamborghini Diablo kun veturalteco 100 mm]]
[eta|Butono reguliganta veturaltecon en la buso [Hino S'elega]]
**Veturalteco** estas la distanco inter voja surfaco kaj la plej malsupra parto de la veturilo, krom rado aŭ ĉenbendo. 

## Signifo 
Veturalteco influas vetureblecon de la veturilo. Por veturi laŭ malebenaj vojoj veturilo devas havi pli grandan veturaltecon. Tamen la alta masocentro malaltigas stabilecon kaj regeblon de la veturilo, do por ebenaj vojoj preferindas malpli granda veturalteco.

Kutime veturalteco estas mezurata en milimetroj. Foje oni indikas du mezurojn — sub la fronta kaj posta aksoj kaj malpli ofte ankaŭ sub la motoro.

## Ekzemploj 
Veturalteco de kelkaj popularaj aŭtoj (laŭ malkresko):
* UAZ-469 (kun radaj reduktoroj) — 300 mm;
* Toyota Land Cruiser 200 kaj Toyota Land Cruiser Prado — 225 ĝis 270 mm (kun pneŭma suspensio);
* Audi Q7 — 180 (sur ŝoseo) ĝis 240 mm (kun pneŭma suspensio);
* Mitsubishi Pajero kaj Mitsubishi Pajero Sport — 220 mm;
* VAZ-2121 — 220 mm;
* Ford Explorer — 211 mm;
* SsangYong Kyron — 210 mm sub fronta akso, 199 mm sub post akso (ĉe modeloj kun nedisigebla ponto) и 232 mm (ĉe modeloj kun sendependa malantaŭa suspensio);
* Renault Duster — 210 mm (ĉe modeloj kun kompleta transmisio 4х4) kaj 205 mm (ĉe modeloj kun du movaj radoj), nereguligebla;
* Honda CR-V — 205 mm (versio de 1999) kaj 208 mm (versio de 2017);
* Suzuki Grand Vitara — 205 mm (versio de 2008);
* Renault Sandero Stepway — 195 mm (sen ŝarĝo);
* Hyundai Tucson — 195 mm (versio de 2008);
* VAZ-2110 — 180 mm (sen ŝarĝo), 160 mm (plene ŝarĝita, distanco ĝis la malsupra punkto de ellasa sistemo);
* Hyundai ix35 — 175 mm;
* GAZ-24 — 174 mm (sub fronta akso — 190 mm);
* Kia Spectra — 165 mm (sen ŝarĝo);
* Daewoo Nexia — 165 mm (sen ŝarĝo);
* Chevrolet Lanos — 160 mm (sen ŝarĝo);
* Hyundai Solaris — 160 mm;
* LADA Kalina — 158 mm;
* Daewoo Matiz — 150 mm;
* Chevrolet Cruze — 150 mm;
* Honda Civic 6 EJ6 — 110 mm;
* Lamborghini Diablo — 100 mm.

Grandan veturaltecon havas traktoroj, speciale tiuj plugaj (500-700 mm) kaj kotonaj (ĝis 2000 mm).

## Vidu ankaŭ 
* Suspensio (tekniko)
* Vadejo

## Referencoj 
Kategorio:Aŭtomobila teknologio
Kategorio:Sekureco de ŝosea trafiko