Franz Martin

**Franz MARTIN** (naskiĝinta la  en Salcburgo, mortinta la  samloke) estis aŭstra arkivisto, artohistoriisto kaj regionhistoriisto pri Salcburgio.

## Vivo kaj agado 
Estante filo de vandtapiŝisto li studis ekde 1901 ĉe la Universitato de Vieno kaj iĝis en 1903 orda membro de la Instituto pri aŭstria historiesplorado. Doktoriĝo sukcesis en la 20.12.1905 post defendo de la disertaĵo *Die kirchliche Vogtei im Erzstifte Salzburg*. En 1905 li estis dungita ĉe la Salcburgia Landa Arkivo kiun li estris de 1924 ĝismorte. Ekde 1920 li anis ĉe la Historia Landa Komisiono por Stirio kaj inter 1921 kaj 1938 kaj denove ekde 1945 li ĉefis ĉe la Societo pri Salcburgia Regionhistorio.

Martin verkis multegajn librojn kaj eseojn. En 1937 li nomumitis ĝenerala ŝtata arkivisto kaj samjare membro de la Aŭstria Akademio de la Sciencoj.

Li estis edzigita havante kvar infanojn kaj mortis en sia loĝejo en la iama domo de la kortega juĝisto (iudex curiae) ĉe la monaĥinejo Nonnberg. Entombigita estis li sur la historia tombejo de la Arkiabatejo Sankta Petro.

## Kolekto privata 
En lia loĝejo ĉe Nonnberggasse nr. 5 troviĝis ĝis 2006 riĉega kolekto da artaĵoj kaj antikvaĵoj kiuj inter 1944 kaj 1995 estis sub ŝtata monumentprotektada kontrolo. En ĝi estis aĵoj de elstaruloj kiel Johann Fischbach, Hubert Sattler, Johann Michael Rottmayr, Georg Pezolt k.a..

## Honoroj 
* honora membreco ĉe la Universitato de Innsbruck (1943)
* memortabulo en la korto de la Nova Rezidejo, muntite en 1982

## Verkoj 
* *Joh(ann) Phil(ipp) Palms Gefangenschaft in Salzburg 1798*. Unterhaltungsbeilage der Linzer Tages-Post, Band 34, 1906, S. l., OBV.
* *Salzburger Urkundenbuch* (volumoj 2, 1910; 3, 1918; 4, 1928; 4.1933). Salzburg
* *Österreichische Kunsttopographie* (volumoj 9, 1912; 10, 1913; 11, 1916; 20, 1927; 22, 1929; 25, 1934; 25, 1934, speciala preso 1935; 28, 1940; 30.1947). Wien&nbsp;(k.a.)
* *Das gräflich Kuenburgsche Archiv im Langenhof zu Salzburg* (= *Mitteilungen des k.k. Archivrates* volumo 2, 1). Wien 1915, OBV.
* *Das Urkundenwesen der Erzbischöfe von Salzburg von 1106–1246. Vorbemerkungen zum Salzburger Urkundenbuch* (= *Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung* kompletiga volumo 9). Innsbruck 1915, OBV.
* *Die archivalischen Bestände des städtischen Museums Carolino-Augusteum in Salzburg* (= *Mitteilungen des k.k. Archivrates* volumo 2, 2). Salzburg 1916, OBV.
* *Die Gründung des Salzburger Gymnasiums*. Jahresbericht des k.k. Staats-Gymnasiums in Salzburg, volumo 1917/18. Salzburg 1918, OBV.
* *Die alte Stadttrinkstube*. Salzburg 1920, OBV.
* *Die Salzburger Residenz* (= *Österreichische Kunstbücher* volumo 20). Wien 1920, OBV.
* — (eld.): *Berchtesgaden. Die Fürstpropstei der regulierten Chorherren (1102–1803)*. Filser, Augsburg 1923, OBV.&nbsp;(represo de la eldono de Filser, Augsburg 1923, ĉe: *Berchtesgadener Schriftenreihe*, volumo 7. Berchtesgaden 1970, OBV.)
* *Kunstgeschichte von Salzburg*. Salzburger Heimatbücher. Wien 1925, OBV.
* *Wolf Dietrich von Raitenau, Erzbischof von Salzburg*. Wien 1925, OBV.
* *Die Regesten der Erzbischöfe und des Domkapitels von Salzburg*. Salzburg 1926–34, OBV.
* *Das Salzburger Grabendach.* (= *Mitteilungen der Anthropologischen Gesellschaft in Wien* volumo 56). Wien 1926, OBV.
* *Documenta quae ius archiepiscopi Salisburgen circa provisionem Gurcen, Seccovien et Lavantinen ecclesiarum illustrant*. Salzburg 1927, OBV.
* *Zwei Salzburger Briefsammlungen des 12. Jahrhunderts (das sogen. Briefbuch Erzbischof Eberhards I.)* (= *Mitteilungen des Österreichischen Instituts für Geschichtsforschung* Band 42). Innsbruck 1927, S.&nbsp;313–, OBV.
* *Quellen zur Geschichte des Salzburger Kunsthandwerks*. Wien 1928, OBV.
* *Erzbischof Wolf Dietrich und die Goldschmiedekunst*. (= *Salzburger Museumsblätter* volumo 8, 1929, nr. 5/6). Salzburg 1929, OBV.
* *Zum spätmittelalterlichen Salzburger Urkundenwesen*. (= *Mitteilungen des österreichischen Instituts für Geschichtsforschung, Ergänzungsband* 11). Innsbruck 1929, p.&nbsp;278–287, OBV.
* *Geschichtliche Entwicklung von Stadt und Land Salzburg* (= *Die Städte Deutschösterreichs* volumo 8 (*Die Stadt Salzburg im Lande Salzburg, Österreich*)). Berlin-Friedenau 1932, OBV.
* *Der Bau des Badeschlosses in Badgastein*. (= *Badgasteiner Badeblatt* volumo 26). Badgastein 1936, OBV.
* *Zwei Miszellen. Stadtbrand in Friesach 1582 (und) Abt von St. Peter in Salzburg als Probst von Wieting* (= *Archiv für vaterländische Geschichte und Topographie* volumo 24/25). Klagenfurt 1936, p.&nbsp;140–147, OBV.
* *Kleine Landesgeschichte von Salzburg*. Salzburg 1937, OBV.
* *Salzburger Friedhöfe*. Ĉe: *Bergland*, volumo 19,11. Salzburg 1937, OBV.
* *Der Rang der Salzburger Suffraganbischöfe. Eine Zeugenreihenstudie* (= *Mitteilungen des Österreichischen Instituts für Geschichtsforschung* volumo 52). Innsbruck 1938, OBV.
* *Salzburger Straßen. Verzeichnis der Straßen, Plätze und Wege und Erklärung ihrer Namen*. Salzburg 1940, OBV.
* *Braunauer Häuserchronik, mit Stadtplan*. Salzburg 1943, OBV.
* kun Heinrich Hammer, Heinrich Waschgler: *Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler in den Donau- und Alpengauen* volumo 3: *Salzburg, Tirol und Vorarlberg.* Deutscher Kunstverlag, Berlin/Schroll, Wien 1943.
* *Die Stukkatorer des Salzburger Doms*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*, 1944–45, (Bände LXXXIV–LXXXV), p.&nbsp;91–93, OBV
* *Das Hausbuch des Felix Guetrater 1596–1634*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*, Jahrgänge 1948–49, (Bände LXXXVIII–LXXXIX), p.&nbsp;1–50, OBV
* *Insignia principum Salzburgensium ab anno 1495 usque ad annum 1805*. Paralleltitel: *Die Wappen der Regenten von Salzburg*. Wien/Zell am See (k.a.) 1948, OBV.
* *Salzburgs Fürsten in der Barockzeit. 1587 bis 1771*. Salzburg 1949, OBV.
* *Schloß Hellbrunn bei Salzburg*. Salzburg 1949, OBV.
* *Zur Lebensgeschichte des Salzburger Kartographen Josef Fürstaller*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*, Jahrgang 1951, (volumo XCI), p.&nbsp;124–131, OBV
* *Kaiser Joseph II. auf dem Haunsberg*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*, Jahrgang 1952, (Band XCII), p.&nbsp;156–160, OBV
* *Salzburger Strassennamen. Verzeichnis der Strassen, Gassen, Plätze, Wege, Tore, Brücken und Parks mit Erklärung ihrer Namen*. (Kvina eldono de 2006, fare de Andreas Martin kaj Willa Leitner-Martin), OBV.

## Literaturo 
* Josef Karl Mayr: *Franz Martin †*. Ĉe: *Mitteilungen der Gesellschaft für Salzburger Landeskunde*. Band 91, 1951, p. 188–206 (kun listo de la publikigitaĵoj)).
* Franz Martin, Eleonore Telsnig (prilab.): *Salzburg – Geschichte und Kunst dieser Stadt*. Kvina eldono. Das Bergland-Buch, Salzburg 1972, ISBN 3-7023-0021-X
* August Stockklausner (eld.): *In Salzburg geboren. Lebensbilder aus sieben Jahrhunderten*. Dua eldono. Salzburger Nachrichten-Verlag, Salzburg 1973, ISBN 3-85304-032-2, p.&nbsp;227–230.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* ĉe AEIOU-leksikono
* literaturo pri Franz Martin sur la paĝaro de *Historische Landeskommission für Steiermark*

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj historiistoj
Kategorio:Salcburgio
Kategorio:Arkivistoj
Kategorio:Regionhistoriistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Salcburgo
Kategorio:Mortintoj en Salcburgo