open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Benzidino

**Benzidino** estas amina aromata organika kombinaĵo, tre toksa, blanka aŭ flaveca substanco, kiu malheliĝas kiam ekspoziciita al atmosfero kaj lumo. Benzidino estas vaste uzata por sangodetektado kaj kiel reakcianto en la manufakturo de farboj. Ingestado de benzidino kaŭzas cianozon, kapdoloron, menskonfuziĝon, naŭzon kaj vomadon.

Nune ĝia uzo estas tre limigita pro forta asocio de la substanco kaj la kreskanta risko de hepata kaj pankreata kancero en homoj. Benzidino estas malmulte solvebla en malvarma akvo kaj povas rekristaliĝi ekde varma akvo en ĝia unuhidrata formo.

En la pasinteco, benzidino estis uzata por identigo de sango sed tiu procezo estas nune anstataŭita per testoj kun fenolftaleino, hidrogena peroksido kaj luminolo. Iu sangenzimo provokas la osidadon de la benzidino per blukolora polimero. La cianida testo uzas kemian procedon similan por akirado de la blukoloro.

## Sintezo 
Benzidino estas preparata en duetapa procezo ekde la **nitrobenzeno**. Unue, la nitrobenzeno konvertiĝas al 1,2-dufenilhidrazino, ordinare uzante ferpolvon kiel reduktagenton.

La traktado de la 1,2-dufenilhidrazino kun mineralaj acidoj induktas al rearanĝo de la 4,4,-benzidino. Pli etaj kvantoj da aliaj izomeroj ankaŭ formiĝas. La rearanĝo de la benzidino, kiu okazas intramolekule, estas klasike mekanika kaprompilo en organika kemio.
500ra|eta|centre|Sintezo de la benzidino per intramolekula rearanĝo.

## Reakcio 
* Traktado de la benzidino kun **p-aminonaftalena-sulfonata acido** donas la ruĝkoloran substancon konatan kiel ruĝo de Kongo:
500ra|eta|centre|La **kongoruĝo estas substanco enhavanta benzidinon en ĝia strukturo**.

## Literaturo 
* Cameo Chemicals
* Chemicalland21
* Chemical Book
* National Cancer Institute
* The hazard of benzidine to criminal justice personnel, Harold Steinberg, Law Enforcement Standards Laboratory, National Institute of Law Enforcement and Criminal Justice
* Eighth Annual Report on Carcinogens, Barry Leonard

## Kunrilataj kemiaĵoj 

3,3%27-Dichlorobenzidine.svg|**Dukloro-benzidino**
2-tolidine.svg|**Tolidino**
3,3%27-Diaminobenzidine.svg|**3,3,27-duamino-benzidino**
Polyimidazole_with_biphenyl.png|**Polimidazolo kun bifenilo**
Dianisidine.svg|**Duanizidino**

## Vidu ankaŭ 
* Anilino
* Benzilamino
* Amino
* Benzeno
* Benzila alkoholo
* Benzaldehido
* Benzidrino

## Referencoj 
Kategorio:Hidrogenaj kombinaĵoj
Kategorio:Alkoholoj
Nevdolsk

121.0 m super marnivelo
**NEVDOLSK** ( Невдольск) estas setlejo en Suzemka distrikto de Brjanska provinco, Rusio situanta sur la maldekstra bordo de Sev rivero. En ĝi funkcias estraro de *"Nevdolska Vilaĝa Komunumo"*, kiun konsistigas: *Nevdolsk* mem, *Dobrunj*, *Kukuŝkino*, *Negino*, *Semjonovsk*, *Podgoronaja Slobodka* kaj *Kalinovskij*. 

Plej verŝajna etimologio de la rusa nomo "Nevdolsk" eksplikas ĝian situon respektive al Sev rivero - nelaŭlonge, sed kvazaŭ transverse.

Dum multaj jaroj tiea areo kaj konstruaĵoj apartenis al Svenska monakejo situanta en Brjansk urbo. En ĝiaj analoj konserviĝis mencio pri Nevdolsk skribita en 1595. La monakejo ricevis ĉiujaran tributon de loka loĝantaro inkluzive nutraĵojn, lignaĵojn, fojnon kaj ĉefan lokan raraĵon - mielon.

La ordodoksa loĝantaro permanente kreskis kaj bezonis preĝejon, kiu aperis en 1628 kaj estis benita kiel templo de Sankta Nikolao.  En 1806 oni konstruis majestan, brikan templon, kiu estis ruinigita dum la stalinisma ateisma epoko fine de la 1930-aj jaroj. 

En 1884 ekfunkciis loka lernejo, kiun establis tiea Zemstvo. Samtempe produktis drapon granda fabriko kaj faris buteron pli ol 20 buterigiloj. Komence de la 20-a jarcento en Nevdolsk oni establis poŝtoficejon.

En 1926 en la setlejo rezidis maksimuma kvanto de loĝantoj - 3170.

Multajn suferojn spertis lokanoj dum la dujara okupado de naziaj konkerintoj en 1941 - 1943, kiam estis pafmortigitaj, pendumitaj, forbrulitaj kaj mortigitaj per plej kruelaj rimedoj pluraj homoj, inkluzive infanojn. Tiam estis vasta partizana rezistado, kiu havis sufiĉan sukceson. En Nevdolsk estas kelkaj amastombejoj kaj monumentoj, kiuj havas jenajn rimarkindajn vortojn: *"Neniu kaj nenio estas forgesitaj"*. 

Post fino de la Granda patriota milito sur tia areo funkciis kelkaj kolĥozoj, kiuj ĉefe okupiĝis pri kreskigo de greno kaj legomoj, bestobredado ktp. En Sev rivero oni establis hidroelektran centralon, kies 200.0 kilovata kapacito liveris necesan energion al novaj staloj, konstruaĵoj, lumigo de stratoj.

Komence de la 90-aj jaroj kolĥozoj malaperis kaj novaj ekonomiaj rilatoj malmulte stimulis loĝantaron okupiĝi pri malfacilaj kamparanaj taskoj.  Tiam multaj laborkapablaj lokanoj translokiĝis aliloke. Plu loĝi restis gemaljunuloj kaj konserviĝintajn domojn oni vizitas nur somere.

Lastatempe Nevdolsk famiĝis pro sia entrepreno *"Suzemka rozejo"*, ĉar tiea grundo kaj klimato permesis planti kaj kulturi multajn specojn de rozoj, kiujn oni eksportas en diversajn lokojn de Rusio. 

La 21-an de januaro 1605 en apuda vilaĝo *Dobrunj* okazis Batalo ĉe Dobriniĉi inter armeo de la Rusa Carlando kaj milittrupoj de Falsa Demetrio la 1-a, kiu restigis gravan spuron en la rusia historio. 

## Eksteraj ligiloj 
* http://adminsuzemka.ru/poseleniya/nevdolskoe-selskoe-poselenie.html oficiala retejo  
* http://www.kray32.ru/suzemskiy061.html  artikolo kun kromaj ligiloj 
* http://nevdolsk.narod.ru fotoj

Kategorio:Municipoj de Brjanska provinco
Feka koliformo

250px|eta|dekstre|Testi la akvokvaliton estas ĉiam bona maniero eviti infektojn.

**Fekaj aŭ termotoleraj koliformoj** estas bakterioj ordinare trovataj en la intestoj de homoj kaj bestoj. Ili estas gram-negativaj, baciloformaj, gram-negativaj karakterizitaj per la aktiveco de la enzimo β-galaktozidazo. Ili povas kreski en medioj enhavantaj surfaktantojn kaj fermenti la laktozon ĉe temperaturoj inter 44º - 45ºC, kun produktado de acidoj, gasoj kaj aldehidoj. Krom ĉeesti en fekaĵoj de homoj kaj homotermaj bestoj, ili okazas en grundoj, plantoj kaj aliaj vivmediaj matricoj kiuj ne estas malpurigitaj de fekaj materialoj. Ĉar kelkaj el tiuj bakterioj ne trovatas nur en la fekaĵoj, la plej korekta vorto kiu identigas ilin estas termotoleraj koliformoj.

Inter la tiugrupaj bakterioj, oni povas mencii la Escherichia coli-on kaj kelkajn bakteriojn de la genroj Klebsiella, Citrobacter kaj Enterobacter. La Escherichia coli estas la sola kiu vivas en la homintesto. Oni devas elstarigi ke la Escherichia coli ne kaŭzas problemojn al la sano kiam ĝi troviĝas en la intesto, ĉar ĝi vivas normale en tiu loko. Tamen, kelkaj variantoj povas elĉenigi gastrointestajn disturbojn karakterizitajn per akva diareo. Krom tio, tiu bakterio rilatas al urinaj pneŭmonaj kaj meningaj infekcioj.

Fekaj koliformoj, samkiel aliaj bakterioj, ĝenerale povas inhibiĝi en sia kresko per bolanta akvo aŭ per traktado kun kloro. Kompleta lavado kun sapo post kontakto kun malpurigita akvo ankaŭ povas helpi la preventadon de infekcioj. Gantoj ĉiam devas uziĝi dum testoj kun fekaj koliformoj. Komunumoj kiuj havas provizon da publika akvo ordinare kontrolas kaj traktas la akvon kontraŭ la atakoj de la fekaj koliformoj.

## Referencoj 
## Literaturo 
* Infoescola
* Scielo
* North Dakota Department of Health
* Water Research
* The Science of Water: Concepts and Applications, Second Edition, Frank R. Spellman
* Applications of Environmental Chemistry: A Practical Guide for Environmental ..., Eugene R. Weiner

## Vidu ankaŭ 
* *Escherichia coli*
* Bakterioj
* Bakteria infekto
* Infekto
* Epidemiologio

Kategorio:Fekaĵo
Kategorio:Infektologio
Kategorio:Proteobakterioj
Kategorio:Akvopoluado
Matrah

eta|755px|center|Larĝa panoramo en Matrah

eta|maldekstra|260ra|
eta|maldekstre|260ra|
**Matrah,** laŭ aliaj literumoj *Maṭraḥ*, aŭ *Maţraḩ*, arabe: ** مطرح ** estas urbego, primara mara enirejo (havenurbo) kaj okcidenta antaŭurbo de Maskato en Omano. Matrah signifas arabe: plankkuseno.

eta|maldekstre|260ra|
eta||maldekstre|260ra|
eta|maldekstre|260ra|

eta|maldekstre|260ra|
## Bazaj informoj 
* Areo: 42,93 &nbsp;km² 
* Horzono: UTC +4
* Telefonkodo: 247 kaj 5 individuaj ciferoj 

## Geografio 
Matrah situas en norda parto de la lando laŭ la Golfo de Omano. Maskato troviĝas 3, Sib (urbo) 40, Suhar 203 km.

## Historio 
Matrah estas tradicie komerca centro de Omano havanta havenon kun floto. Estis ankaŭ portugala periodo, tiam estis konstruita la fortikaĵo en la 16-a jarcento. En la 18-a jarcento havenoj de Matrah kaj Maskato estis disigitaj, Matrah iĝis komerca, Maskato mararmeo havenoj. La urbo havis laŭtaksan populacion de proksimume 8,000 homoj, kiam diplomato  vizitis ĝin en la fruaj 1830-aj jaroj. En la meza 19-a jarcento la havenurbo havis ankaŭ ŝipan riparindustrion. La haveno multe evoluis en la 1970-aj jaroj, apude estis kreita finhaltejo de naftaj tuboj.

## Ekonomio 
Matrah estis longe finhaltejo de karavanoj, oni ŝanĝis fruktojn, fiŝojn, perlojn kaj aliajn varojn. La urbego ankaŭ nun estas komerca urbo helpe de la haveno. En la urbomezo restis netuŝitaj la bazaroj. La haveno jam akceptas ankaŭ kontenerajn ŝipojn, la varŝanĝojn komputiloj apogas. La ŝipkonstruado kaj riparo de ŝipoj estas ankaŭ ekonomie gravaj.

## Trafiko 
Matrah havas trairantan ĉevojon laŭ la marbordo. La flughaveno ĉe Maskato funkcias.

## Klimato 
Matrah havas varman dezertoklimaton. Jare pluvas ĉ. 100 mm, inter junio-oktobro ne aŭ apenaŭ pluvas. La jara averaĝa temperaturo estas 29 °C (somere 49 °C).

## Vidindaĵoj 
* internurbo ĉirkaŭita per muro
* bazarejo
* moskeoj
* horloĝa turo kaj fortikaĵo fare de la portugaloj

## Fontoj 
* WikiTrans
* https://www.britannica.com/place/Matrah 
* mapo, distancoj

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Omano
Kategorio:Marhavenaj urboj
Trolebusa transporto en Erevano

**Trolebusa transporto en Erevano** () estas sistemo de trolebusoj funkcianta en Erevano, ĉefurbo de Armenio. Ĝi estis malfermita la . Ĝi konsistas el 5 linioj (1, 2, 9, 10, 15).

## Linioj 
Estas 5 aktualaj linioj.
* N-ro. 1. Площадь Ашхатанка - Джрвеж (*Ploŝĉad Aŝĥatanka - Dĵrveĵ*)
* N-ro. 2. Чарбах - Музей Эребуни (*Ĉarbaĥ - Muzej Erebuni*)
* N-ro. 9. Аван - Педагогический Университет (*Avan - Pedagogiĉeskij Universitet*)
* N-ro. 10. 5-ый микрорайон Нор Норк - Станция метро Барекамутюн (*5-ij mikrorajon Nor Nork -* Metrostacio *Barekamutjun*)
* N-ro. 15. 15 район - площадь Ашхатанка (*15 rajon - ploŝĉad Aŝĥatanka*)

## Veturanta materialo 
La sistemo konsistas el 71 trolebusoj:

### Aktualaj 
* "Škoda 14Tr" - 26 trolebusoj
* "LiAZ-5280" - 32 trolebusoj
* "Berliet ER100" - 10 trolebusoj
* "Škoda 9Tr" - 1 trolebuso (ofica)
* "LiAZ-52803" - 2 trolebusoj

Trolebusoj Berliet ER100 estis akiritaj en 2005, en Liono.

### Historiaj 
* "MTB-82"
* "ZiU-5"
* "ZiU-9"
* "Škoda 9Tr"
* "Škoda 14Tr"

## Deponejoj 
Trolebusan sistemon de Erevano priservas 2 deponejoj: Ŝengavito kaj Nor-Norko.
Deponejo Kanaker estis fermita en 1999

## Bildgalerio 

Trolleybus in Yerevan01.JPG|Interno de trolebuso
Trolleybus in Yerevan02.JPG|Trolebuso ĉe haltejo
Trolleybus in Yerevan03.JPG|Indikilo en trolebuso
Trolleybus in Yerevan04.JPG|Trolebuso en trafiko
Yerevan trolleybus tech.jpg|Ofica trolebuso
Yerevan trolleybus.jpg|Trolebuso Škoda 14Tr

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebusa transporto en la mondo
* Metroo de Erevano

## Eksteraj ligiloj 
* Erevan ĉe transphoto.ru.
* http://www.yerevan.am/uploads/media/default/0001/26/6067805c2dff6ff078d95d81afa7b4f0dbf5d244.pdf ĉe http://www.yerevan.am/

## Tradukfonto 
Erevano
Kategorio:Erevano
Francisko Sforza (apartigilo)

**Francisko Sforza** povas esti:

* Francisko Sforza (1401-1466)
* Francisko Maria Sforza (1491-1512), Grafo de Pavio, "la Duketo"
* Francisko la 2-a Sforza (1495-1535)
* Francisko Sforza (kardinalo) (1562-1624)
Kirkenes

(jen norvege, en la nord-samea lingvo Girkonjárga, en la kvena lingvo Kirkkoniemi, , ) estas urbo en la komunumo Sør-Varanger de Norvegio. Ĝi ekde la komenco de la jaro 2020 apartenas al tiam kreita, unuigita departemento Troms kaj Finnmark, en plej nordorienta parto de Norvegio. Laŭ la stato de  en la urbo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Kiam la najbaraj ĉeurbaj vilaĝoj Hesseng, Sandnes, kaj Bjørnevatn estas ĉiuj inkludita ĉe Kirkenes, ties urba areo atingas tutan loĝantaron de preskaŭ 8 000 personoj.

La urbo kuŝas sur duoninsulo laŭlonge de la fjordo *Bøkfjorden*, brako de la granda *Varangerfjorden*. La ĉefa preĝejo de Kirkenes estas la preĝejo de Kirkenes, situa en la areo de Haganes.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj
* turismmaj informoj
* oficiala komunuma retejo
* klimataj statistikoj pri Sør-Varanger de met.no 

Kategorio:Urboj de Norvegio
Kategorio:Komunumoj de Finnmark
Kategorio:Barenca maro
Kategorio:Arkta Oceano
Longyearbyen

**Longyearbyen** (Norveglingva prononco: [ˈlɔŋjiːrbyːən] (laŭvorte La longjara urbo, kaj tiele ankaŭ *Longjarurbo*) estas la plej granda setlejo kaj la administra centro de Svalbardo, Norvegio. Je Decembro 2015, la urbo havis 2,144 loĝantojn. Longyearbyen estas situa en la Longjara Valo kaj sur la bordo de la fjordo Adventfjorden, nome golfo de Isfjorden situa en la okcidenta marbordo de Spicbergo. El 2002, la komunuma konsilio de Longyearbyen havis multajn el la samaj respondecoj de municipo, kiaj instalaĵoj, edukado, kulturaj instalaĵoj, fajrbrigado, ŝoseoj kaj havenoj. La urbo estas la sidejo de Gubernio de Svalbardo. Ĝi estas la plej norda setlejo de ajna tipo kun pli ol 1,000 permanentaj loĝantoj.

La Universitata Centro en Svalbardo (norvege *Universitetssenteret på Svalbard AS*, **UNIS**) estas centro de esploro kaj supera eduka institucio kiu situas en la komunumo. Ĝi estas la plej norda eduka institucio en la mondo

## Vidu ankaŭ 
* Tutmonda semkripto en Svalbard

centre|777px|eta|Panoramo de Longyearbyen en Julio.

Kategorio:Arkta Oceano
Kategorio:Urboj de Norvegio
Kategorio:Barenca maro
Dikson (urbo)

[eta|maldekstre|Dikson kaj [Dudinka ĉe la Arkta Oceano]]
**Dikson** () estas urbotipa loĝloko en la distrikto Tajmirskij Dolgano-Neneckij de Krasnojarska regiono, Rusio. Ĝi estas haveno en la Karaa Maro, situa sur kontinenta tero apud insulo Dikson ĉe la elfluejo de la Jeniseja Golfo (nome estuaro de Jenisejo), ĉe la marbordo de Rusio en la Arkta Oceano. Laŭ la censo de 2010, ties loĝantaro estis 676.

## Referencoj 
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Krasnojarska regiono
Kategorio:Havenoj en Rusio
Kategorio:Ekstremaj punktoj de Rusio
Tiksi

**Tiksi** (en rusa: Тикси; IPA: [ˈtʲiksʲɪ]; en jakuta: Тиксии, Tiksii – laŭvorte *ŝipligejo*) estas urbotipa loĝloko kaj la administracia centro de la distrikto Bulunskij en la Respubliko Saĥa Jakutio, Rusio, situa ĉe la bordo de la Golfo Buor-Ĥaĝa de la Lapteva Maro, sudorienta de la delto de la rivero Leno. Laŭ la censo de 2010, ties loĝantaro estis 5 063.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Urbotipaj loĝlokoj de Jakutio
Kategorio:Havenoj en Rusio
Mardaj

**Mardaj** (mongole: *Мардай*) estas forlasita urania minejo, en la provinco Dornod, Mongolio.

## Historio 
En 1972 soveta geologia ekspedicio trovis en la zono de Dornod grandajn kuŝejojn da uranio kaj en 1988 komencis laboradon la mina firmo *Erdes*. Mardaj estis sekreta urbo, kie loĝis sovetaj inĝenieroj. La mino ĉesis en 1993 kiam la Sovetunio diseriĝis kaj Mongolio gajnis sendependencon. La minejo estis forrabita de la homoj kiuj loĝis ĉirkaŭ ie.

## Eksteraj ligiloj 
* Fotoj de la loko

## Referencoj 
Kategorio:Minejoj en Mongolio
Kategorio:Fantomurboj de Azio
Bajcsy–Zsilinszky út (metrostacio)

La **Bajcsy–Zsilinszky út** [bajĉi-ĵilinski] (=Strato B-Zs) estas stacio de la M1 metrolinio en Budapeŝto. La stacio troviĝas sub la krusto de Avenuo Andrássy. La metrolinio apartenas al Monda heredaĵo, kiel parto de Avenuo Andrássy.

## Historio 
Tiu metrostacio estis konstruita en 1896 pro miljara datreveno de alveno de la hungaraj triboj al la Karpata baseno. Pli frue oni volis konstrui tramon, sed pro beleco de la avenuo la tramo "kaŝiĝis" sub la teron. La konstruado estis simpla: oni elfosis la teron, poste oni muntis la relojn sube kaj la elektran relon pli supre, oni faris la betonajn murojn, fine oni kovris la elfosaĵon. En la peronoj la muroj estas kovritaj per blankaj kaheloj. Super la ŝtuparejoj oni konstruis po unu dometojn. Post la ekfunkcio la oficiala nomo estis "subtera elektra fervojo". En 1941 plena Hungario ŝanĝis la trafikan direkton al la dekstra flanko, tamen la subtera tramo restis laŭ la maldekstra sistemo ĝis 1973. En 1970 ekfunkciis jam la vera metroo, tial ĉi tiu linio estis nomita jam metrolinio, ja ĝi trafikas sub la tero, pli precize sub la krusto. En 1973 kaj 1995 plenaj renovigaj laboroj okazis.

## Kontaktoj 
La pasaĝeroj havas trafikajn kontaktojn al aŭtobusoj, krome en la proksimeco situas Baziliko de Stefano la 1-a (Hungario).

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Budapeŝto
* Metrostacioj de Budapeŝto

## Fontoj 
* http://metros.hu/sztori/foldalatti_sztori.html 
* video

KisföldBajcsyleÉ.JPG|Ŝtuparo al la metrostacio
Andrassy Bajcsy-Zsilinszky.png|Malnova foto pri la stacio (tiam kovrita per dometo); ĝi estas videbla apud la maldekstra ĉevaltira koĉero
Millenniumi Földalatti Vasút megállók 1896-17.jpg|La dometo (vidu la dekstran foton)

Kategorio:Metrostacioj de Budapeŝto
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1896
Kategorio:1896 en Hungario
Ádám Schnell

**Ádám Schnell** [ŝnel], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Schnell Ádám** estas hungara aktoro, voĉoaktoro.
eta|Ádám Schnell
Ádám Schnell http://www.imdb.com/name/nm0774127/ naskiĝis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Ádám Schnell frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1989. Lia ĉefinstruisto estis Tamás Szirtes. Inter 1987-1993 li apartenis al trupo de Teatro Madách, poste al Teatro József Attila. Ekde 2013 li estas membro de la Nacia Teatro (Budapeŝto). Li ricevis 3 premiojn inter 2004-2014.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** *Epifanio: aŭ kiel vi volas* - Malvolio
** Kiel plaĉas al vi - Jaques
** La Vintra Fabelo
** La komedio de eraroj - Ephesusi Antipholus
** La dresado de la megero - Lucentio
* Friedrich Schiller: *Kabale und Liebe* - sekretario Wurm
* József Katona: *Bánk bán* - Biberach

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* *Sülve-főve* (1991)
* *Csocsó, avagy éljen május elseje!* (2001)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* *Teljes napfogyatkozás* (1989)
* *Barátok közt* (serio, 1998)
* *Hacktion* (2012)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Al Pacino, Kevin Costner, Nicolas Cage, kaj aliaj http://iszdb.hu/?szemely=9171

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/schnell-adam/person-6316

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Trolebusa transporto en Bakuo

**Trolebusa transporto en Bakuo** estis sistemo de trolebusoj formanta parton de la publika transporto en Bakuo, ĉefurbo de Azerbajĝano, dum proksimume 65 jaroj ekde 1941.

## Historio 
La unua trolebusa linio estis malfermita la . Ĝi estis  longa, kaj estis priservata de 15 trolebusoj. La plejparto de la disvolviĝo okazis inter la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj; en la unua duono de la lasta jardeko, la sistemo havis 10 liniojn.

En la malfrua 1988-a jaro, la sistemo atingis maksimuman longecon de , kun 32 itineroj. Ĝi ankaŭ ampleksis iujn najbarajn lokojn. En 1991, ĝi ankoraŭ havis 32 itinerojn, kaj  da kontaktaj lineoj.

Malgraŭ tio, ke la sistemo estis intense evoluigita ĝis 1990, ĝi perdis popularecon inter la loĝantaro, pro ĝia malalta kvalito de servo kompare kun aŭtotransporto, la Metroo de Bakuo kaj eĉ la tramvojo de Bakuo. Aparte, la sistemo spertis oftajn elektrajn paneojn kaj forsaltojn de troleo el la drato. Plejparto de la trolebusaj linioj estis malprofitaj pro malforta postulo; nur 6 el la 32 itineroj estis plenŝtopitaj kaj profitaj.

Post la kolapso de Sovetunio, oni ne donis ŝancon al la trolebusa sistemo adaptiĝi al merkata ekonomio kaj fariĝi profita. La lasta ekspluatata vojo, n-ro 16, estis fermita la , kaj malmuntita baldaŭ poste.

## Veturanta materialo 
La modeloj de la unua trolebusa sistemo ne estas konataj. La unuaj konataj modeloj estis "MTB-82". En la 1960-aj jaroj, kelkaj veturiloj  BTL-62 konstruitaj en Bakuo aliĝis al la floto.

De la malfruaj 1960-aj jaroj, la sistemo estis priservata de "Škoda 9Tr", de 1979 estis "Škoda 9TrH", kaj de 1982, "Škoda 14Tr".

Dum la 1980-aj jaroj, la floto estis ankaŭ pligrandigita de "Ziu-9" konstruitaj en Sovetunio.

## Deponejoj 
La sistemo havis du deponejojn. La origina deponejo estis ĉe Darnagul (*Дарнагюль*), kaj dua estis malfermita ĉ. 1987, kiam la origina deponejo iĝis nekapabla akcepti la kreskantan floton de la sistemo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Trolebuso
* Trolebusa transporto en la mondo
* Bakuo
* Funikularo de Bakuo
* Metroo de Bakuo
* Tramtransporto en Bakuo

## Eksteraj ligiloj 
* Trolley:motion Trolleybus city: Baku (Aserbaidschan)
* Urban Electric Transit Baku

## Tradukfonto 
Kategorio:Transporto en Bakuo
Bakuo
Norda Markio

eta|Norda Markio ĝis 983
**Norda Markio** (germane: *Nordmark*) estis iama germana landlimregiono. Ĝi apartenis inter 965-1134 al la Duklando Saksio.

## Historio 
En 1134 ĝi donacitis al Alberto la Urso (Brandenburg); ekde tiam ĝi nomiĝis *Altmark*.

Temas pri la lulilo de Margraflando Brandenburgio. Sed la nomo Altmark ankaŭ poste uzitis. En 1900 Altmark, parto de *Kurmark*, havis 228.695 enloĝantojn sur 4521 kvadratkilometroj, apartenante al la registara distrikto Magdeburg, el kiu ĝi havas la subdistriktojn Stendal, Gardelegen, Salzwedel kaj Osterburg. Ĉefurbo de Altmark estis Stendal.

## Literaturo 
* Wohlbrück, *Geschichte der Altmark* Berlin 1855
* Zahn, *Heimatskunde der Altmark*, Berlin 1892
* Brückner, *Die slawischen Ansiedelungen in der Altmark*, Leipzig 1879

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 1. Leipzig 1905, p. 392-393, kio legeblas tie ĉi interrete.

Kategorio:Markioj
Kategorio:Historio de Brandenburgio
Kategorio:Geografio de Germanio
Deĉifrado

**Deĉifrado** aŭ **malĉifrado** (en filologio) estas la malkovro de la signifo de tekstoj skribitaj (formitaj) en nekonataj lingvoj per signoj, simboloj, hieroglifoj aŭ aliforme. Deĉifrado en kriptografio rilatas al kriptologio. La termino ankaŭ estas uzata malestime en ĉiutaga lingvo por priskribi provojn por legi aĉan manskribon. En genetiko, la termino uzatas por priskribi la sukcesan provon por kompreni DNA, kiu povas esti rigardata metafore, kiel teksto enhavanta vorto-similajn unuojn. La termino deĉifrado en la scienco estas sinonimo kun la kompreno de biologiaj kaj kemiaj fenomenoj.

## Antikvaj lingvoj
En multaj kazoj, multlingva artefakto necesas por ebligi deĉifradon, pri tio la la klasika ekzemplo estas la Rozeta ŝtono. Statistikaj teknikoj provizas alian vojon al deĉifrado, same la analizo de la modernaj lingvoj devenantaj de antikvaj lingvoj, en kiuj la ne-deĉifritaj tekstoj estas skribitaj. Arkeologiaj kaj historiaj informoj estas utilaj en kontrolo de hipotezitajn deĉifradojn.

## Deĉifritaj skriboj
* kojnoskribo
* hieroglifoj
* Ĥaroŝta skribo
* Linia skribo B
* Majaa skriba
* Cipra silabaro

## Ne-deĉifritaj skriboj
* Rongorongo 
* Hinda skribo
* Kretaj hieroglifoj
* Linia skribo A
* Biblosa silabaro
* Linia elamita skribo
* Kipro-Minoa silabaro
* Espanca

## Famaj ne-deĉifritaj dokumentoj
* Faistosa disko
* Kodekso de Rohonc
* Voynich-manuskripto

## vidu ankaŭ
*Ĉifrado
*Epigrafio

## Legu ankaŭ
* La deĉifrado de la “skribo linia B” (Scienca Revuo) 

Kategorio:Kriptografio
Kategorio:Skribsistemoj
Kategorio:Genetiko
Kategorio:Antikvaj lingvoj
Ildikó Seres

**Ildikó Seres** [ŝereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Seres Ildikó** estis hungara aktoro, primadono, reĝisoro, operkantisto, operetkantisto, muzikalkantisto, instruisto.
[eta|Ildikó Seres en [2016]]
Ildikó Seres http://www.imdb.com/name/nm3016234/ naskiĝis la  en Székesfehérvár.

## Biografio 
Ildikó Seres lernis muzikojn jam en muzika bazlernejo, poste en mezlernejo en sia naskiĝurbo. Ŝi akiris kantistan diplomon en Pedagogia Altlernejo en Győr en 1983, poste ŝi aliĝis al trupo de Teatro Kisfaludy. Inter 1988 kaj 1992 ŝi apartenis al Teatro de Kecskemét, poste al Nacia Teatro (Miskolc). Inter 2002-2004 ŝi havis rolojn ankaŭ en Operetoteatro (Budapeŝto). Kun trupoj ŝi faris turneojn ekzemple en Usono, Kanado, Ĉinio, Japanio, Nederlando, Belgio, Germanio, Italio. Inter 1993-2000 ŝi instruis en studio de Nacia Teatro en Miskolc, baldaŭ en gimnazio en la sama urbo. Ŝi akiris plian diplomon en Universitato de Dramo kaj Filmo (Budapeŝto) en 2004.

Ŝi havas rolojn ne nur en prozoj, sed ankaŭ en operoj, operetoj, muzikaloj. Ŝi ricevis plurajn teatrajn premiojn ekde 1996. Ŝi dufoje eksedziniĝis, ŝi naskis filinon en 1996.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - reĝino Gertrud (en Miskolc)
** Henriko la 4-a - S-ino Sürge (en Miskolc)
* Friedrich Dürrenmatt: *La fizikistoj* - flegistino Monika (en Kecskemét)
* Imre Kálmán: *Csárdáskirálynő* - Szilvia (en Kecskemét kaj Miskolc); - Cecília (en Miskolc)
* Leonard Bernstein: West Side Story - Anita (en Miskolc)
* Andrew Lloyd Webber - Tim Rice: Jesus Christ Superstar - Mario Magdaleno (en Miskolc)
* Pietro Mascagni: *Cavalleria Rusticana* - Lola (en Győr)
* Georges Bizet: Carmen - Frasquita (en Győr); - Mercédes (en Miskolc)

## Elektitaj reĝisoraĵoj 
* Imre Madách: La tragedio de l' homo (2006 en Miskolc)
* Neil Simon-Marvin Hamlisch: *Édeskettes hármasban* (2016 en Miskolc)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/seres-ildiko/person-111646

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj reĝisoroj
Kategorio:Hungaraj primadonoj
Kategorio:Hungaraj operkantistoj
Kategorio:Hungaraj operetkantistoj
Kategorio:Hungaraj muzikalkantistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
20117 Tannoakira

'*20117 *Tannoakira'''* estas malgranda treege hela asteroido de la ĉefa asteroida zono malkovrita la  de la japanaj astronomoj Kin Endate kaj Kazurō Watanabe elde la observatorio de Kitami en Abaŝiri-subgubernio (insulo Hokajdo).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Akira Tanno'', historiisto, kiu studis la popolajn kutimojn kaj sciencistojn de la Epoko de Edo en Japanio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Kazuro Watanabe
Kategorio:Malkovrita de Kin Endate
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1995
Oktana indico

[250px|eta|dekstre|*2,2,4-trimetil-pentano** aŭ izo[oktano posedas oktanan indicon je 100 dum la n-heptano havas oktanan indicon 0.]]

**Oktana indico** aŭ **oktana nombro*' estas norma mezurado en la rendimento de motora aŭ aviadila bruliĝaĵo. Ju pli alta estas la oktana indico des pli la bruligaĵo povas elteni kunpremon antaŭ ol eksparkigo aŭ eksplodo. Laŭ ĝenerala koncepto, bruligaĵoj kun pli altaj oktanaj indicoj uzatas en motoroj kun altplenumaj benzinoj kiuj postulas pli altaj procentaĵoj da kunpremo.

Kontraste, bruligaĵoj kun malpli altaj oktanaj indicoj (sed kun pli altaj cetanaj indicoj) estas idealaj por dizelaj motoroj, ĉar la dizelaj motoroj (ankaŭ konataj kiel kunprema-eksparkaj motoroj) ne kunpremas la bruligaĵon, sed anstataŭ kunpremas la aeron kaj poste injektas la brulaĵon en la aero kiu estis varmigita per kunpremo.

Benzinaj motoroj baziĝas sur kombinado de aera eksparkado kaj bruligaĵo kune kunpremitaj kiel miksaĵo, kiu eksparkiĝas en la fino de la kunprema bato per uzo de sparkiloj.  Konsekvence, oni havas pli da kunpremeco de la brulmaterialoj ĉefe rilate al benzinaj motoroj. La uzo de benzinoj kun malaltaj oktanaj indicoj povas kaŭzi frapojn en la motoro.

## Izooktano kiel referenca normo
Oktanoj estas familio da hidrokarbonidoj kiuj estas tipaj komponantoj de la benzino. Ili estas senkoloraj likvaĵoj kiuj bolas je 125 °C. Unu membro el la oktana familio, t. e. la izooktano, estas uzatas kiel referenca normo por taksi la tendencon de la benzino aŭ de la likvigitaj petrolgasaj bruligaĵoj rilate al rezistado de memsparkigado. 

La oktana indico de la benzino mezuratas laŭ motortesto kaj kompare difiniĝas kun miksaĵo de 2,2,4-trimetil-pentano, aŭ izooktano, kaj heptano kiu havas la saman antifrapan kapablecon tiel kiel la testata bruligaĵo: la procentaĵo, laŭ volumeno, de la izooktano en tiu miksaĵo estas la oktana nombro de la bruligaĵo. Ekzemple, benzino kun la samaj frapadaj karakterizaĵoj je 90% izooktano kaj 10% heptano havus oktanan nombron je 90. La valoro de 90% ne signifas ke la benzino enhavas nur izooktanon kaj heptanon en tiuj proporcioj, sed ĝi havas la samajn proprecojn de rezisto al eksplodo. Ĝenerale, la ordinaraj benzinoj neniam konsistas je izooktano kaj heptano, sed ĝi estas miksaĵo da multaj hidrokarbonidoj kaj ofte aliaj aldonaĵoj. Ĉar kelkaj bruligaĵoj estas pli fraprezistaj ol la pura izooktano, la difino estis etendita por permesi oktanajn nombrojn pli altajn ol 100.

## Literaturo
* Exxon
* Fuel Freedom
* How stuff works?
* Bell Performance
* Chemical Storylines, George Burton
* Popular Science
* The World of Chemistry: Essentials: Essentials, Melvin D. Joesten, John L. Hogg, Mary E. Castellion

## Vidu ankaŭ
* Nikolaus Otto (1832-1891)
* Benzino
* Nafto
* Dizeloleo

## Referencoj
Kategorio:Hidrokarbonidoj
Kategorio:Brulaĵoj
Kategorio:Kemia nomenklaturo
Zoltán Seress

**Zoltán Seress** [ŝereŝ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Seress Zoltán** estas hungara aktoro, voĉoaktoro, teatrestro.

Zoltán Seress http://www.imdb.com/name/nm0785031/ naskiĝis la  en Kiskunfélegyháza.

## Biografio 
Zoltán Seress akiris diplomon en Teatra kaj Filma Altlernejo en 1987, lia ĉefinstruisto estis László Marton (reĝisoro). Post siaj studoj li aliĝis al trupo de Gaja Teatro. Inter 1993 kaj 1995 li apartenis al Teatro Művész. Liaj sekvaj teatraj stacioj estis:
* Nacia Teatro (Miskolc) (1995–1996)
* denove en Teatro Thália (Budapeŝto) kaj ankaŭ Teatro de Nyíregyháza (1996–1998)
* Nacia Teatro (Szeged) (1998–2000)
* Teatro Szigligeti (Szolnok) (2000–2003).
Li estis membro de malgranda teatro *Bárka* inter 2003–2007, poste teatrestro ĝis 2014. post 2 jaroj li revenis al la Gaja Teatro. Li ricevis premion en 2000. Li dufoje edziĝis.

## Elektitaj teatraj roloj 
* William Shakespeare:
** Hamleto - Claudius; aktorreĝo; spirito
** Reĝo Lear - duko Albany
** Rikardo la 3-a - grafo de Richmond
* Ede Szigligeti: *Liliomfi* - titolrolo
* Anton Ĉeĥov: Tri fratinoj - Tuzenbach
* Leonard Bernstein: West Side Story - Riff

## Elektitaj kinaj filmaj roloj 
* ‘‘Könyörtelen idők’‘ (1991)
* ‘‘Üvegtigirs’‘ (2001)
* ‘‘Utolér’‘ (2010)

## Elektitaj televiziaj filmaj roloj 
* ‘‘Hajnali párbeszéd’‘ (1986)
* ‘‘Szigetvári vértanúk’‘ (1996)
* ‘‘Presszó’‘ (2008)
* ‘‘Aranyélet’‘ (2015)

## Dubladaj roloj 
* en eksterlandaj filmoj hungaraj voĉoj de Matt Frewer kaj aliaj http://www.iszdb.hu/?szemely=9258

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto
* http://port.hu/adatlap/szemely/seress-zoltan/person-28035

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Hungaraj voĉoaktoroj
Kategorio:Hungaraj teatrestroj
Arondismento Belley

La **arondismento Belley** (france *arrondissement de Belley*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Ain kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Belley. Laŭ la stato de  en la arondismento vivis  personoj.

## Kantonoj 
Apartenas al la arondismento Belley la jenaj 5 kantonoj :
* Kantono Ambérieu-en-Bugey
* Kantono Bellegarde-sur-Valserine (parte)
* Kantono Belley
* Kantono Hauteville-Lompnes (parte)
* Kantono Lagnieu (parte)

## Komunumoj 
## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Ain

Belley
Preĝejo Ĉieliro de Jesuo (Tarcal)

La **kristana preĝejo Ĉieliro de Jesuo** estas religia historia monumento en Hungario, en vilaĝo Tarcal.

## Historio 
Origine tiu ĉi preĝejo estis konstruita en la 15-a jarcento. Post etendiĝo de la protestantismo dum 2 jarcentoj la kirko estis objekto de kvereloj inter la katolikoj kaj protestantoj. Laŭ dokumento la kavinanoj akiris la preĝejon (tiam kun 2 turoj) en 1562, sed en 1671 la katolikoj reakiris ĝin. En 1678 la turkoj atakis Tarcal-on kaj bruldetruis la ankaŭ preĝejon, post 9 jaroj la luteranoj havis la kirkon kaj ili iomete renovigis la konstruaĵon. En 1690 la katolika pastro reprenis ĝin, sed pro liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a inter 1706-1711 denove la kalvinanoj estis la posedantoj. En la jaroj 1765 kaj 1766 la preĝejo estis trakonstruita laŭ baroko, restis origina nur la fundamento, kripto kaj malsupra parto de la turo. En 1834 tertremo okazis, post 2 jaroj oni korektis la navon, en 1856 la turon. La orgeno estis farita en 1906. Ŝtormo detruis la turopinton en 1924, poste oni rekonstruis ĝin. Inter 1980-1983 plena renoviĝo de la preĝejo okazis.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola sur malalta monteto en korto. En mezo de la fasado kvadrata turo turo kun enirejo reliefas. Pli supre la turo jam estas plurlatera. Ĉe la ekstera muro tombomonumento estas videbla el la 18-a jarcento. Interne la altaroj kaj la predikejo estis faritaj el mezo de la 18-a jarcento.
eta|Aerfoto pri la katolika preĝejo

## Fontoj 
* http://www.karpatinfo.net/latnivalok/urunk-mennybemenetele-romai-katolikus-templom-tarcal
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* http://guideathand.com/hu/sight/roman-catholic-church
* http://lexikon.katolikus.hu/T/Tarcal.html
eta|maldekstre|Tombomonumento apud la preĝejo

Kategorio:Tarcal
Tarcal
Tarcal
Haloklino

En oceanografio, **haloklino** (el la greka hals, halo- ‘salo’ kaj klinein ‘deklivi’) estas subtipo de ĥemoklino kaŭzita de forta, vertikala salenhava gradiento ene de akvejo. Ĉar salenhavo (kongrue kun temperaturo) tuŝas la denseco de mara akvo, ĝi povas ludi gravan rolon en ties vertikala tavoliĝo. Pliiĝanta salenhavo de ĉirkaŭ unu kg/m³ rezultas en pliiĝo de marakva denseco de ĉirkaŭ 0.7 kg/m³.

En mezaj latitudoj, troa vaporiĝo super precipitaĵo kondukas al fakto ke la surfacaj akvoj estas pli salenhavaj ol profundaj akvoj. En tiaj regionoj, la vertikala tavoliĝo okazas ĉar la surfacaj akvoj estas pli varmaj ol la profundaj akvoj kaj la haloklino estas malstabiliganta. Tiaj regionoj estas loko por la procezo kiu okazas kiam oni miksas diversajn gradojn de salenhavo.

En certaj altlatitudaj regionoj (kiaj la Arkta Oceano, la Beringa Maro, kaj la Suda Oceano) la surfacaj akvoj estas fakte pli malvarmaj ol la profundaj akvoj kaj la haloklino estas respondeca pro la elteno de la akvokolona stabileco- izolante la surfacajn akvojn el la profundaj akvoj. En tiuj regionoj, la haloklino estas grava ĉar ebligas la formadon de marglacio, kaj limigas la foriron de karbona dioksido al la atmosfero. Haloklinoj troviĝas ankaŭ en fjordoj, kaj malmulte miksitaj estuaroj kie la nesala akvo estas surmetita al la oceana surfaco.

Kategorio:Oceanografio
Kategorio:Sala akvo
Kategorio:Akva ekologio
Kategorio:Fizika oceanografio
Arondismento Montluçon

La **arondismento Montluçon** (france *arrondissement de Montluçon*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Allier kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Gex. Komence de la jaro 2014 en la arondismento vivis  personoj.

## Kantonoj 
Apartenas al la arondismento Montluçon la jenaj 7 kantonoj:
* Bourbon-l'Archambault (11 el ties 28 komunumoj)
* Commentry
* Huriel
* Montluçon-1
* Montluçon-2
* Montluçon-3
* Montluçon-4

## Komunumoj 
## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Allier

Montluçon
Arondismento Vichy

La **arondismento Vichy** (france *arrondissement de Vichy*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Allier kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Vichy . Komence de la jaro  en la arondismento vivis .

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Vichy la jenaj 9 kantonoj:
* Bellerive-sur-Allier
* Cusset
* Dompierre-sur-Besbre (parte)
* Gannat (parte)
* Lapalisse
* Moulins-2 (parte)
* Saint-Pourçain-sur-Sioule (parte)
* Vichy-1
* Vichy-2

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Allier

Vichy
Arondismento Moulins

La **arondismento Moulins** (france *arrondissement de Moulins*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Allier kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Moulins. Komence de la jaro 2014 en la arondismento vivis  personoj.

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Moulins la jenaj 8 kantonoj:
* Bourbon-l'Archambault (parte)
* Dompierre-sur-Besbre (parte)
* Gannat (parte)
* Moulins-1
* Moulins-2 (parte)
* Saint-Pourçain-sur-Sioule (parte)
* Souvigny
* Yzeure

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Allier

Moulins
Arondismento Tournon-sur-Rhône

La **arondismento Tournon-sur-Rhône** (france *arrondissement de Vichy*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Ardèche kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Tournon-sur-Rhône. Komence de la jaro 2014 en la arondismento vivis  personoj.

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Tournon-sur-Rhône la jenaj 8 kantonoj:
* Annonay-1
* Annonay-2
* Le Cheylard (parte)
* Guilherand-Granges
* Lamastre
* Sarras
* Tournon-sur-Rhône
* La Voulte-sur-Rhône (parte)

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Ardèche

Tournon-sur-Rhone
Arondismento Privas

La **arondismento Privas** (france *arrondissement de Privas*) estas administra parto de Francio nomata arondismento. Ĝi lokiĝas en la departemento Ardèche kaj en la regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj. La arondismenta ĉefurbo estas la samnoma urbo Privas . Komence de la jaro 2014 en la arondismento vivis  personoj.

## Kantonoj 
Ekde 2015 apartenas al la arondismento Privas la jenaj 6 kantonoj:
* Bourg-Saint-Andéol
* Le Cheylard (parte: 12 el 46 komunumoj)
* Le Pouzin
* Privas
* Le Teil (parte: 5 el 19 komunumoj)
* La Voulte-sur-Rhône (parte: 12 el 17 komunumoj)

## Vidu ankaŭ 
*Komunumoj de Ardèche

Privas
Maiao

'''Mai'ao''' estas insulo de 8,8 km² kiu situas 78 km sudokcidente de Mo'orea kaj estas unu el la Alventaj Insuloj (france: Îles du Vent) en Franca Polinezio.

## Geografio 
La insulo konsistas el unu vulkaninsulo kun pinto de 154 metroj kaj koralinsulo (aŭ motuo) kiu volviĝas ĉirkaŭ la bazo de la vulkaninsulo. La formaĵo enfermas du salegajn lagunojn nomataj Roto Iti kaj Roto Rahi. La insulo ankaŭ havas lagunon je sia rando. Ĉiuj lagunoj estas konektitaj per mallarĝaj kanaloj. La insulo havas 299 loĝantojn (laŭ censo de aŭgusto 2007).

## Administracio 
La insulo administrative estas parto de la komunumo (municipo) Moorea-Maiao de la Alventaj insuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Listo de atoloj (france)

## Referencoj 
* Malpli konataj Societaj Insuloj  at colonialvoyage.com (22-a de oktobro 2006) (inkluzive bildoj)

Kategorio:Insuloj en Franca Polinezio
Benzamido

**Benzamido** estas karbonata amido de la benzoata acido, kristala kemia substanco estigita per agado de la amoniako sur **benzoila klorido**. La derivaĵoj de la benzamido estas vaste uzataj kiel terapeŭtikaĵoj inklude de antimikrobiaĵoj, analgeziaĵoj, antikonvulsiaĵoj, kontraŭdeprimaĵoj, antipsikozaj drogoj, ktp.

La benzamidoj estas klasoj da drogoj kiuj blokas la dopaminan kaj serotoninan ricevilojn kaj stimulas la acetilkolinajn ricevilojn en la glataj muskoloj. Ili estas ĉefe uzataj en la traktado de naŭzoj kaj vomaĵoj. Benzamidoj reakcias kun azo kaj duazo komponaĵoj por generi toksajn gasojn. La bruligado estigas toksajn nitrogenajn gasojn.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Benzamido estiĝas per interagado de la **benzoila klorido** kun amonia karbonato aŭ amoniako:

### Sintezo 2 
* Preparado de **benzamido** per interagado de **benzaldehido** kun **kloramino**:

### Sintezo 3 
* Per hidratigo de la benzonitrilo kun sulfata acido 90%:

### Sintezo 4 
* Per interagado de la benzoata acido kun amoniako estiĝas la **benzamido**:

## Reakcioj 
### Reakcio 1 
* Preparado de la benzonitrilo ekde la **benzamido**:

### Reakcio 2 
* Benzilamino prepareblas per senhidratigo de la **benzamido** en acida medio sekvata per reduktado de la benzonitrilo:

## Specifaj reagoj 
* La benzamido spertas la jenajn organikajn reakciojn:
500ra|eta|centre|Reakcioj de la Benzamido

1 - Hidrolizo en acida medio:
La benzamido en acida medio hidrolizas al benzoata acido

2 - Hidrolizo en baza medio:
En baze akva medio, alkaligita de forta bazo tiel kiel la natria hidroksido, la benzamido hidrolizas al natria benzoato.

3 - Senhidratigo:
En la ĉeesto de la **fosfora kvinoksido** kaj altaj temperaturoj, la benzamido senhidratiĝas al benzonitrilo.

4 - Per traktado de la benzamido kun **litia hidrido** kaj **aluminia hidrido** estiĝas la benzilamino

5 - Transpozicio de Hofmann:
En ĉeesto de bromo kaj alkala medio la benzamido estigas anilinon kaj karbonan duoksidon:

## Vidu ankaŭ 
* Amidoj

## Literaturo 
* the NIST WebBook
* Cocoa 
* Chemical Book
* Chemistry of Organic Bodies, Vegetables, Thomas Thomson
* Current Medicinal Chemistry ago. 1997
* Invitation to Organic Chemistry, Alyn William Johnson
* Chemicalland21

## Kunrilataj kemiaĵoj 

Ethenzamide.svg|**Etenzamido**
Salicylamide.svg|**Salikatamido**
Procarbazine.svg|**Prokarbazino**
Azapride.png|**Azaprido**
Dazopride.svg|**Dazoprido**
bromopride.svg|**Bromoprido**

## Vidu ankaŭ 
* Benzoata acido
* Benzaldehido
* Benzila alkoholo
* Benzonitrilo
* Benzilamino
* Amidoj
* Benzeno

## Referencoj 

Kategorio:Fenilaj kombinaĵoj
Arthur Kleinschmidt

**Arthur KLEINSCHMIDT** (naskiĝinta la  en Wiesbaden, mortinta la  en Starnberg) estis germana historiografo.

## Vivo 
Kleinschmidt studis inter 1868-72 en Heidelberg historion kaj samloke habilitiĝis en 1875. En 1887 li iĝis eksterorda profesoro kaj en 1900 bibliotekisto ĉe la Duka biblioteko de Dessau.

## Verkoj 
* »Jakob III., Markgraf zu Baden und Hochberg, der erste regierende Konvertit in Deutschland« (Frankfurt 1875)
* »Die drei Stände in Frankreich vor der Revolution« (Wien 1876)
* »Rußlands Geschichte und Politik, dargestellt in der Geschichte des russischen hohen Adels« (Kassel 1877)
* »Die Eltern und Geschwister Napoleons I.« (Berlin 1878)
* »Karl Friedrich von Baden« (Heidelberg 1878)
* »Die Säkularisation von 1803« (Berlin 1878)
* »Augsburg, Nürnberg und ihre Handelsfürsten im 15. und 16. Jahrhundert« (Kassel 1881)
* »Charakterbilder aus der französischen Revolution« (Wien 1889)
* »Katharina II. als Zivilisatorin« (Hamburg 1891)
* »Geschichte des Königreichs Westfalen« (Gotha 1893)
* »Drei Jahrhunderte russischer Geschichte 1598–1898« (Berlin 1898)
* »Bayern und Hessen 1799–1816« (Berlin 1900)
* »Moskauer Skizzen« (Berlin 1903).

Krome li verkis por la 8-a volumo de la fama mondhistorio »Weltgeschichte« de Hans Ferdinand Helmolt la artikolon »Westeuropa im Zeitalter der Revolution, Napoleons I. und der Reaktion« (Leipzig 1903)

## Fonto 
Meyers Großes Konversations-Lexikon, Band 11. Leipzig 1907, p. 124, kio legeblas tie ĉi interrete.

## Eksteraj ligiloj 
* Interrete legeblaj verkoj de Kleinschmidt

Kategorio:Germanaj historiistoj
Kategorio:Germanaj bibliotekistoj
Kategorio:Akademianoj
Twitch

**Twitch** (ankaŭ konata sub la nomo **Twitch.tv)** estas elsendflua portalo por rekte spekti privatajn filmetajn kanalojn, en kiuj ludoj ludas plej grandan rolon, inkluzivde de ludoj de konzoloj, poŝtelefonoj, emuliloj kaj tabulludoj. Tamen nuntempe ankaŭ diversaj temoj ne rilate al videoludoj estas troveblaj en la retejo: ekzistas ankaŭ speciala IRL-kategorio, kie membroj elsendas ĉion de muziko ĝis vlogoj.

## Trajtoj 
Ĝi ĉefe disvastiĝis inter ludantoj kiuj ludas interrete, kaj inter muzikistoj, kiuj organizas vivajn koncertojn, ankaŭ laŭpete. Ĝiaj trajtoj, tamen, faras ĝin tre potenciala por aliaj uzoj, kiel kreivo, trejnado, viva interago kun publiko.

Twitch fariĝis kunvenejo por ludantoj de komputilaj ludoj, kie uzantoj povas interalie krei sian propran kanalon kaj afiŝi filmetojn kiam ili ludas kaj komentas vive. Uzantoj ankaŭ povas babili kun spektantoj. Twitch ankaŭ ofertas elsendojn de multaj elektronikaj sportaj konkursoj.

Homoj povas spekti elsendfluan elsendon je preciza horo, aŭ spekti ĝin poste iam ajn per petpreta filmeto.

Twitch ankaŭ subtenas vivan elsendadon de iuj konzoloj. Twitch havas specialan programon por Xbox 360, Ouya, PlayStation 4 kaj Xbox One.

## Historio 
Twitch apartenas al Twitch Interactive, kiu estas branĉo de Amazon.com. Ĝi ekaperis en junio 2011 kiel parto de la elsendflua platformo Justin.tv.

Justin.tv estis ĝenerala rekta video-elsendejo, dum Twitch origine estis por videoludoj. Homoj uzis Twitch por rekte elsendi ''Let's Play'', eventojn kaj turnirojn pri videoludoj.

La 5-an de aŭgusto 2014, Justin.tv estis fermita, ĉar la kompanio pli fokusus al Twitch.

## Referencoj 
## Ekstera ligilo 
Oficiala retejo de Twitch

Kategorio:Televido
Kategorio:Retejoj aperintaj en 2011
Kategorio:Retejoj
Kategorio:Usonaj firmaoj
Kategorio:Distrado en Usono
Kategorio:Aperis en 2011
Kategorio:Malaperis en 2014
Niagara Falls (Novjorkio)

**Niagara Falls** () estas urbo en la Kantono Niagara, Novjorkio, Usono. Laŭ la usona censo la loĝantaro de la urbo en 2020 estis  	48 671, en 2010 50 193, ambaŭfoje malkresko de la jaro 2000 kiam ĝi havis 55 593 loĝantojn. Ĝi estas ĉe la Rivero Niagara, trans kiu estas la urbo Niagara Falls, Ontario; ambaŭ estas nomataj pro la fama Niagara Akvofalaro, ĉe kiu ili kunestas. La urbo estas en la metropola statistika regiono Bufalo-Niagara Falls kaj estas ĉirkaŭ 24 kilometrojn de Bufalo.

Kiam eŭropanoj iris al la areo en 1626 la loĝantoj estis la irokezlingvana neŭtrala ligo; en 1651 la irokeza ligo atakis ilin kaj la senekoj ekloĝis en la teritorio. Francaj koloniistoj fondis la fortikaĵon Niagara en 1726 proksime en la areo de la hodiaŭa vilaĝo Youngstown, Novjorkio; la britoj ekposedis la fortikaĵon en 1759 dum la franc-brita indiana milito sed post la usona revolucio cedis la teritorion orientan de la rivero Niagara al la nova ŝtato laŭ la traktato de Parizo. Pro la traktato de Arbego en 1797 la senekoj devis formale cedi sian teritorion al Usono, retenante dek rezervejojn.

En la 18-a kaj 19-a jarcentoj sciencistoj kaj negociistoj komencis utiligi la akvoenergion de la rivero Niagara kaj la urbo altiris fabrikojn kaj aliajn firmaojn, kiuj estis allogitaj de la promeso de malmultekosta elektra povumo. En 1892 la urbo kunfandiĝis el la vilaĝoj Manchester kaj Suspension Bridge. En 1927 la urbo aneksis la vilaĝon La Salle. La industrio kreskis en la urbo ĝis la 1960-aj jaroj kiam la urbo kaj regiono spertis ekonomian deklinon koheran kun la cetero de la Rusta Zono, fabrikoj eliris kaj riĉaj familioj moviĝis al la proksimaj antaŭurboj. Tutmondiĝo grande rolis en la malkresko de fabrikado en la urbo.

Malgraŭ la industria malkresko, la ŝtata parko Niagara Falls kaj urbcentra areo plej proksima al la akvofalaro daŭre bonfartas pro turismo. La loĝantaro, tamen, daŭre malkreskis el sia kulmina nivelo en la 1960-aj jaroj, 102 394 homoj, pro la perdo de fabrika laboro en la areo.

## Totes McGoats
**Totes McGoats**  estas la ekologia maskoto de Niagara Falls, Novjorkio. Homo kun strange timiga kapra masko, ĝi nacie famiĝis en 2015 kiel la maskoto de la recikliga programo de la urbo.

Malimponaj recikligaj statistikaĵoj pri la urbo inspiris la urbon trovi manieron plibonigi sian kvar-elcentan reciklig-oftecon, tiam la plej malbona en Okcidenta Novjorkio laŭ la ĵurnalo *Investigative Post.* Responde, la maskoton inventis Brook D'Angelo, kunordiganto de la teamo por la edukado kaj la eldevigado de leĝoj pri solida rubo, kiel maniero plioftigi recikligadon.

La maskoto evoluis al interreta memeo kaj estis komparita kun aliaj promociaj kampanjoj, kiaj Smokey Bear kaj Woodsy Owl.

## Vidu ankaŭ
* Love Canal

## Referencoj
Kategorio:Urboj de Nov-Jorkio