open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
East Rutherford (Nov-Ĵerzejo)

dekstra|200px|Situo de East Rutherford en Nov-Ĵerzejo.
**East Rutherford** estas areo en la kantono Bergen en la usona ŝtato Nov-Ĵerzejo. Ĝi laŭ stato de la censo de aprilo 2000 havis 8 716 loĝantojn, kaj laŭ la stato de  en la areo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun . East Rutherford estas proksima ĉirkaŭurbo de Novjorko, okcidente de Manhatano.

Parto de la areo estas interalie la stadiono *MetLife*, de unuavice usona piedpilkado, sed parte ankaŭ futbalo kaj aliaj sportoj. En ĝi la 19-a de julio 2026 okazas la finala matĉo de la 23-a turniro pri la Futbala Mondpokalo.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Urboj de Nov-Ĵerzejo
Madison Square Garden

**Madison Square Garden** aŭ **MSG**, ofte kromnomita ***The Garden*** en la angla, estas la nomo de areno de Manhatano en Novjorko (Usono). 

[eta|250px|maldekstra|La nuna Madison Square Garden en [2006.]]
Ĝi situas laŭlonge de la 8-a Avenuo inter la 31-a kaj 33-a Stratoj. La nuna konstruaĵo malfermiĝis la 11-an de februaro 1968 kaj estas jam la kvara versio de la areno.

Madison Square Garden ofte reklamacias sin kiel "*La Plej Fama Areno de la Mondo*".

La revuo Billboard raportis, ke *Madison Square Garden* en Novjorko estis rangita unua plej vizitata areno en la mondo, kun pli ol 1.3 milionoj da spektantoj (inter novembro 2007 kaj novembro 2008), kaj ke la *Sportpaleis* en Antverpeno (Belgio) estis la dua.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Medisono

Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Kategorio:Stadionoj en Usono
Stadiono Yankee

eta|dekstra|250ra|La stadiono Yankee
La **stadiono Yankee** () estas stadiono lokita en la novjorka kvartalo Bronkso. Ĝi estas la hejma basbalejo de la teamo New York Yankees. La stadiono malfermiĝis la 2-an de aprilo 2009 kaj anstataŭis la antaŭan stadionon Yankee, konstruitan en 1923.

Kategorio:Stadionoj en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Kategorio:Sporto en Novjorko
Kategorio:Bronkso
USTA Billie Jean King National Tennis Center

eta|250ra|dekstra|Stadiono Arthur Ashe en USTA.
**USTA Billie Jean King National Tennis Center** (**USTA**) estas sportejo lokita en la Flushing Meadows–Corona Park de Novjorko en la kvartalo Kvinzo. Ĝi gastigas la teniskonkurson U.S. Open ĉiujare en aŭgusto kaj septembro. La konstruaĵo entenas entute 22 tenisejojn.

La teniscentro situas ĵus antaŭ la stadiono Citi Field.

Kategorio:Stadionoj en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Stadiono Giants

270ra|eta|dekstra|Aera panoramo de la stadiono Giants.
La **stadiono Giants** () estis plursporta stadiono lokita en East Rutherford (Nov-Ĵerzejo), pli precize en la areo Meadowlands Sports Complex, kie situas multaj sportejoj. Ĝi ĉefe servis kiel la hejmstadiono de la futbalteamoj New York Giants kaj New York Jets. La stadiono entenis maksimume 80 mil seĝojn.

Ĝi malaktiĝis en 2010 kaj estis detruita ekde februaro 2010.

Kategorio:Konstruaĵoj en Nov-Ĵerzejo
Kategorio:Stadionoj en Usono
Izod Center

250px|eta|dekstra|Izod Center
**Izod Center**, malnovtempe ankaŭ konata kiel la **areno Brendan Byrne** aŭ **areno Continental Airlines**) estas plurfaka sportejo lokita en East Rutherford (Nov-Ĵerzejo), pli precize en la areo Meadowlands Sports Complex, kie situas multaj sportejoj. Ĝi estis inaŭgurita en 1981 kaj estas unu el la plej malnovaj arenoj de la basketbala ligo NBA. Ĝi ankaŭ estis la hejmo de la hokea teamo New Jersey Devils ĝis 2007.

Izod-Centro estas ankaŭ populara spektaklejo kaj koncertejo.

Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Kategorio:Stadionoj en Usono
George Sbârcea

**George Sbârcea** [sbırĉa] estis rumana pianisto, verkisto, komponisto naskiĝinta en Toplița la 23-an de marto 1914 kaj mortinta en București la 27-an de julio 2005.

## Kariero 
George Sbârcea finis la fakon pri muziko en Kluĵo, poste pri juro. En 1947 oni arestis lin kaj kondamnis lin je 15 jaroj de malliberejo pro *perfido de demokrataj idealoj*. Li liberiĝis en 1956. Li verkis pli ol 80 librojn, li estis distramuzika komponisto sub la pseŭdonimo *Claude Romano* (inter aliaj: „Un tango de adio“, „Dar-ar naiba-n tine, dragoste“, „Inimioară, inimioară“, *A Donát úton nyílnak már...* (teksto de kanzono: aktoro Géza Imrédy).

## El liaj libroj 
* *Viața și cântecele lui Gică Petrescu* (Că doar n-o să trăiesc cât e lumea...), Editura Viitorul Românesc, 1993
* *Povestea vieții lui George Enescu*, Editura Ion Creangă, București, 1982
* *Szép város Kolozsvár. Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1980.
* *Ciocârlia fără moarte: Grigoraş Dinicu și Bucureștiul lăutarilor de altădată*. București 1970
* *Orașele muzicii*, 1-a volumo 1971, 2-a volumo, 1972, Editura Muzicală;
* *Cînd Dunărea era albastră*, Povestea valsului vienez și a familiei Strauss, Editura Muzicală 1977
* *A bécsi keringő meséje*, Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1983, hungare
* *Dimitrie Popovici-Bayreuth*, Cîntărețul pribeag 1860–1927, Editura Muzicală, 1965
* *Jazzul, o poveste cu negri*, Editura Muzicală, 1974
* *O stradă cu cîntec sau povestea musicalului*, Editura Muzicală, 1979
* *Ceasurile de zi și de noapte ale Austriei* (rememoraĵoj pri vojaĝoj), Editura Sport-Turism, 1976
* *Cafeneaua cu poeți și amintiri* Dacia, 1989.
* *Befejezetlen emlékirat* Subtitolo: Magyar írókról és művészekről (Pri hungaraj verkistoj kaj artistoj), Kriterion Könyvkiadó, 1971. hungare.
* *Muza cu și fără haz*, Editura Muzicală, 1975
* *Darclee* Editura Muzicală, 1961
* *Rossini sau Triumful operei bufe*, Editura Muzicală, 1960
* *Muza veselă*, Editura Muzicală, 1972
* *Johann Strauss și imperiul sferic al valsului*, Muzicală a Uniunii Compozitorilor, 1963
* *Jean Sibelius'', Viața și opera, Editura Muzicală, 1965

## Fonto 
* Retejo de biblioteko Toplița: http://bibliotecatoplita.ro/?cat=3 

Kategorio:Rumanaj verkistoj
Kategorio:Rumanaj komponistoj
Kategorio:Rumanaj politikaj malliberuloj
Meadowlands Sports Complex

[eta|250px|Satelita panoramo de la konstruaĵaro en [2006.]]
**Meadowlands Sports Complex** estas aro da sportejoj kaj spektaklejoj lokitaj en East Rutherford (Nov-Ĵerzejo). La konstruaĵaro estas administrata de la agentejo New Jersey Sports and Exposition Authority (NJSEA). Ĝi nun konsistas el tri konstruaĵoj : la stadiono Giants, Izod Center kaj Meadowlands Racetrack.

Kategorio:Konstruaĵoj en Nov-Ĵerzejo
Citi Field

250px|eta|dekstra|La stadiono Citi Field
**Citi Field** estas stadiono lokita en la parko Flushing Meadows–Corona Park de Novjorko (Usono), en la kvartalo Kvinzo. Ĝi estis finkonstruita en 2009 kaj estas la hejmstadiono de la basbala teamo New York Mets. Citi Field estis konstruita por anstataŭi la apudan stadionon Shea, kiu datiĝas de la jaro 1964.

Kategorio:Basbalo en Usono
Kategorio:Stadionoj en Usono
Kategorio:Konstruaĵoj en Novjorko
Ludoj de la Komunumo de Nacioj

La **Ludoj de la Komunumo de Nacioj** () estas internacia, plursporta okazaĵo, kiu estas organizata je ĉiuj kvar jaroj. En ĝi partoprenas eminentaj atletoj el la landoj de la Komunumo de Nacioj. La atletoj nombras averaĝe kvin mil. La Federacio de la Ludoj de la Komunumo de Nacioj (*Commonwealth Games Federation*) estas la organizaĵo, kiu responsas pri la administrado kaj kontrolo de la ludoj. Ĝia sidejo situas en Londono.

La unuaj ludoj okazis en 1930 en Hamilton (Ontario, Kanado). Estas nuntempe 54 membroj en la Komunumo de Nacioj.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumo de Nacioj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo  () 

Kategorio:Komunumo de Nacioj
Kategorio:Sporto en Britio
Wolfgang Tiefensee

**Wolfgang TIEFENSEE**  estas germana politikisto. Li naskiĝis  en Gera (tiama GDR), do nun estas -jara. Inter 1998 kaj 2005 li estis ĉefurbestro de Lepsiko, kaj inter novembro 2005 kaj oktobro 2009 estis federacia ministro pri transporto, konstruo kaj urba evoluo en la registaro de Germanio, en granda koalicio inter kristandemokratoj kaj socialdemokratoj, la du plej grandaj parlamentaj frakcioj. Krome en tiu ministraro li ankaŭ estis komisiito pri la "Novaj Federaciaj Landoj" de Germanio. Li reprezentas la Socialdemokratian Partion de Germanio (SPD), kiu ekde oktobro 2009 en la germania parlamento Bundestag estas partio opozicia.

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj
Kategorio:Germanaj ministroj pri transporto
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Teréz Kantay

**KANTAY Teréz** [pr. kantai] *Rácz* estis hungara operet- kaj popoldramkantistino naskiĝinta en Nagybánya en 1849 kaj mortinta en Óbuda la 31-an de decembro 1930. 

## Kariero
Ŝi debutis en aŭtuno de 1862 en trupo de Pál Fekete en Makó kiel infanaktorino. Ŝi estis eminenta ankaŭ kiel operetkomikulino. Ŝi plurfoje elpaŝis ankaŭ en pesta Népszínház. En printempo de 1905 ŝi pensiuliĝis. 

## Fonto
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kantay, T.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
La geedziĝo de Figaro

***La geedziĝo de Figaro*** aŭ (en la itallingva origina versio) **Le nozze di Figaro** estas opero de Wolfgang Amadeus Mozart KV&nbsp;492. La itala libreto devenas de Lorenzo Da Ponte kaj baziĝas sur la komedio *La Folle Journée ou le Mariage de Figaro* *(La freneza tago aŭ la geedziĝo de Figaro)* de Pierre Augustin Caron de Beaumarchais el la jaro 1778. La unua prezentado okazis la 1-an de majo 1786 en la viena *Burg-teatro*. La operagado okazas je la kastelo de grafo Almaviva en Aguasfrescas en la proksimo de Sevilo ĉirkaŭ 1780.[eta|200px|Libreto de la premiero de la opero en [Prago, 1786]]

## Agado 
La agado de la opero estas rekta daŭrigo de la teatraĵo de Beaumarchais *Le Barbier de Seville* (La barbiro de Sevilo) – kaj de tiu de *Il barbiere di Siviglia* de Gioachino Rossini. Rosina nun estas grafino Almaviva; ŝia edzo klopodas sukcesi pri la amo de Susanna, fianĉino de Figaro. Kiam li malkovras la paĝion Cherubino ĉe la grafino, li provas forŝovi lin havigante al li oficirpatenton. Figaro eniris en la servo al la grafo kaj ĵus preparantas sian geedziĝon kun la ĉambristino de Rosina, Susanna. La rolon de Cherubino kantas virino, do ĝi estas pantalonrolo.

## Filmoj 
* 1949: *Figaros Hochzeit* kun Willi Domgraf-Fassbaender (Figaro) kaj Mathieu Ahlersmeyer (Grafo)
* 1975: *Le nozze di Figaro* kun Freni (Susanna), Te Kanawa (grafino), Fischer-Dieskau (grafo), Prey (Figaro), Montarsolo (Bartolo), Ewing (Cherubino), Ponelle (reĝisoro), Karl Böhm (dirigento)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Opernführer  Synopse – Libretto – Highlights
* Oper „in nuce“ Tonbeispiele (MIDI)
* 

Kategorio:Operoj de Wolfgang Amadeus Mozart
Kategorio:1786
Kategorio:Itallingvaj operoj
Kategorio:Verkoj de Wolfgang Amadeus Mozart
Alan Pascoe

**Alan Peter PASCOE** (n. la 11-an de oktobro 1947) estas brita eksa atleto, kiu montriĝis precipe sukcesa kiel heĝkuristo. Depost la fino de sia atleta kariero, li laboras kiel konsilisto kaj reklamisto por variaj sportaj okazaĵoj.

Pascoe gajnis arĝentmedalon en la Somera Olimpiko 1972. Li partoprenis en la sukcesa kandidatiĝo de Londono al la Somera Olimpiko 2012.

Kategorio:Britaj sportistoj
Stabileco

**Stabileco** havas malsamajn signifojn:

* **Stabileco de dinamika sistemo**
* **Cifereca stabileco**
* **Stabila izotopo** estas izotopo de kemia elemento, kiu ne estas radioaktiva.
* **Stabiligilo (ŝipo)**
* **Stabila versio** estas versio de programaro kiu ne enhavas gravajn erarojn.
* **Metastabileco**
* **Annibale Stabile**
Piri Karátson

**KARÁTSON Piri** [pr. kara:ĉon]  estis hungara aktorino naskiĝinta en Temeskenéz la 7-an de julion 1849 kaj mortinta  ?.
## Kariero
Ŝi debutis en 1926 en la Gaja Teatro. En jaroj 1927–1929 ŝi estis anino de la Teatro Új, en 1929–30 de la Teatro Belvárosi, poste en jaroj 1930–1932 denove de la Új Színház.

## El ŝiaj roloj
*Lujza (Lengyel M.: Seybold);
*Ludmilla (Katajev: A kör négyszögesítése).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
Karatson, P.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Oberon (opero)

'''Oberon, aŭ The Elf King's Oath** (originala versio en la angla) aŭ **Oberon, oder der Schwur des Elfenkönigs'* (germanlingva versio) (eo: Oberono, aŭ la ĵuro de la elforeĝo), verklisto de Jähns J. 306, estas romantika opero en tri aktoj de Carl Maria von Weber. La libreto devenas de James Planché laŭ la samnoma romantika heropoemo de Christoph Martin Wieland en la angla traduko de William Sotheby el 1798.  Weber komponis la operon en la jaroj 1825 ĝis 1826. La unua prezentado okazis la 12-an de aprilo 1826 sub muzika direktado de la komponisto en la Reĝa Operejo en Londono. La germana unua prezentado okazis la 23-an de decembro 1826 en Lepsiko. En 1994 Martin Mosebach verkis novan libreton: unua prezentado en 1995 je la opero en Frankfurto ĉe Majno sub muzika direktado de Hans Zender, unua prezentado de la prilaborita versio en 2009 en la Urba Teatro je Freiburg sub muzika direktado de Patrick Peirre en la enscenigo de Michael Kloss kaj Manfred Roth.

## Diskografio (elekto) 
* Kompleta registraĵo: *(versio sen dialogoj):* Hans Müller - Kray; Chor u. Radiosinfonieorchester (sen pliaj indikoj); Franz Fehringer, Paula Bauer, Helene Baader, Hanne Münch, Karl Liebl, Robert Titze, Friederike Sailer. Firmao: CABALETTA CBCD002, 1953.
* Kompleta registraĵo: *(en la anglalingva originala versio):* Sir John Elliot Gardiner; The Monteverdi Choir, Orchestre Révolutionnaire et Romantique; Marin Comparato, Katharina Fuge, Hillevi Martinpelto, Steve Davislim, Jonas Kaufmann, Charlotte Mobbs, William Dazeley. Firmao: Philips (Universal), 2005.
* Kompleta registraĵo: Marek Janowski; Rundfunkchor Berlino, Deutsches Sinfonieorchester Berlino; Inga Nielsen, Vesselina Kasarova, Deon van der Walt, Bo Skovhus, Peter Seiffert, Melinda Paulsen. Firmao: RCA Red S. (Sony BMG), 1997.
* Kompleta registraĵo: Rafael Kubelik; Chor und Orchester des Bayerischen Rundfunks; Birgit Nilsson, Plácido Domingo, Hermann Prey, Julia Hamari, Donald Grobe, Uwe Friedrichsen (rakontisto) k.a. Firmao: Deutsche Grammophon (Universal), 1991.
* Kompleta registraĵo: Vittorio Gui; Radio-simfonia orkestro Milano; Mirto Picchi, Fernando Cadoni, Piero de Palma, Anita Ceruetti, Miriam Pirazzini. Firmao: Myto, 1957.
* Kompleta registraĵo: Joseph Keilberth; Chor und Orchester des Westdeutschen Rundfunks, Kilinjo; Gisela Litz, Leonie Rysanek, Hanna Ludwig, Horst Günter, Peter Offermanns, Wilhelm Lückert. Firmao: Walhall, 1953.
* Kompleta registraĵo: Joseph Keilberth; Chor und Orchester des Reichsenders Berlino; Walter Ludwig, Marie-Luise Schilp, Margarete Teschemacher, Helge Rosvaenge, Karl Schmitt-Walter, Carla Spletter, k.a. Firmao: Line / jpc.
* eltiraĵoj*(2 CDs):'' CD 1. Rafael Kubelik, 1972; Ursula Schröder-Feinen, René Kollo, Donald Grobe. CD 2. Eve Queler; The New York Opera Orchester, Carnegie Hall 1976; John Frederick West, Betty Jones, Julia Hamari, Nicolai Gedda, Graham Clark, k.a. Firmao: Ponto, 1978

### Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* 528 Rezia

Kategorio:Operoj de Carl Maria von Weber
Rivero Urumeo

250ra|dekstra|eta|Elfluejo de la rivero Urumeo en Donostio
La **rivero Urumeo** (eŭske *Urumea* el *ur* = "akvo" kaj *mehea* = "fajna") estas rivero kiu naskiĝas en Navaro kaj elfluas en la urbo Donostio, Eŭskio, Hispanio. Ĝi transiras la tutan urbocentron de Donostio, kaj elfluas proksime de la Aŭditorio Kursaal. Ĝi fariĝis unu el la simboloj de la eŭska urbo ĉar ĝi havas kelkajn pontojn tre konataj pro ilia arkitektura beleco kaj stilo tipe de la francaj pontoj.

Ĝi naskiĝas en la montopasejo Ezkurra (Navaro), malsupreniras tra mallarĝa kaj profunda valo ĝis Goizueta (Navaro). Ĝi estas 59 km-ojn longa.

Kategorio:Donostio
Kategorio:Navaro
Kategorio:Riveroj en Eŭskio
Kategorio:Riveroj en Hispanio
Urbodomo de Donostio

280ra|dekstra|eta|La Urbodomo, antikva kazino de la urbo
La **Urbodomo de Donostio** estas la institucio kiu regas la urbon Donostio (Hispanio). Ĝiaj dependaĵoj sidejas en la antikva kazino de la urbo, ĉe la Golfeto de La Konko. La konstruaĵo konstruiĝis en 1887 en la Ĝardeno Alderdi-Eder de Donostio. Al ĝia inaŭguro ĉeestis unuafoje la reĝino Maria Kristina de Habsburgo. Pro malpermeso je ludado oni malfermis la kazinon en 1924.

La 14-an de aprilo 1928 oni interkonsentis malfermi ĝin kiel Turisman Centron. Pli malfrue oni translokis tiun konstruaĵon al la apuda Hotelo Maria Kristina.

La 20-an de januaro 1945 la urbodomo estis translokita ĉi tien. La arkitektoj Alday kaj Arizmendi modifis la komencan projekton en 1943 kaj transformis la kazinon al urbodomo. Antaŭe ĝi troviĝis en konstruaĵo en la Placo de la Konstitucio (Malnova Urboparto), nuna sidejo de la Municipa Biblioteko.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la Urbodomo de Donostio

Kategorio:Donostio
Kategorio:Urbodomoj en Hispanio
Hotelo Maria Kristina

[250px|eta|Maldekstre la Hotelo Maria Kristina kaj dekstre la [Teatro Viktoria Eŭgenia]]
La **Hotelo Maria Kristina** estas hotelo kiu troviĝas en la urbo Donostio (Hispanio). Ĝi estis inaŭgurita en 1912, pleja reprezentanto de la donostia *belle époque* kaj ĝi estas la ĉefa loĝejo de la kinsteluloj kiuj ĉeestas la Donostian Internacian Filmfestivalon. En ĝi tranoktis pluraj historiaj elstaruloj kiel Bette Davis, Lev Trockij, Mata Hari, Maurice Ravel, Audrey Hepburn, Alfred Hitchcock, Steven Spielberg aŭ Mick Jagger.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de la Hotelo Maria Kristina 

Kategorio:Donostio
Maria Kristina
Andor Kardos

**KARDOS Andor** [pr. kardoŝ] estis hungara aktoro, teatrestro naskiĝinta en Nagyvárad la 1-an de majon 1875 kaj mortinta ?.

## Kariero 
Li debutis ĉe Béla Polgár en 1897. Li ludis en Pécs, Győr, Kolozsvár, en Modern Színház Cabaret, en Modern Színpad, en trupo de Ernő Hidvéghy, en Teatro Magyar. En 1923 li fariĝis direktoro de la teatroj Marosvásárhely-Nagyszeben. Poste li retiriĝis de teatro.

## Liaj dramoj 
* *Bűnös szerelem* (1910);
* *Vilmos huszárok* (muziko: Nádor M., 1914);
* *Babavásár* (1922);
* *Szökik az asszony* (muziko: Brodszky M., 1929).

## Tradukaĵo 
* Hardt: *Angyalka* (1920).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
La tri Pintoj

**Die drei Pintos** aŭ (eo:) **La tri Pintoj** (verklisto de Jähns aldono 5) estas opero de Carl Maria von Weber kaj portas la subtitolon: *Ŝerca opero en tri aktoj*. La teksto devenas de Theodor Hell (= Karl Winkler) laŭ la novelo *Der Brautkampf* de Carl Seidel. La opero restis nefinita; ĝin kompletigis kaj prilaboris poste Gustav Mahler.

## Diskografio 
* Kompletregistraĵo: Gary Bertini; Münchner Philharmoniker, Lucia Popp, Kurt Moll, Heinz Kruse, Werner Hollweg, Franz Grundheber, Hermann Prey k.a.; firmao: RCA Classic (1976) / Sony BGM (1995).
* Kompletregistraĵo: Paolo Arrivabeni; National Philharmonic Orchestra of Nelarus; Peter Furlong, Robert Holzer, Sophie Marilley, Stewart Kempster, Sinead Campell, Ales Jenis k.a.; Firmao: Naxos 2004 (registrita en Royal Theater Wexford, Irlando; oktobro 2003).

## Notoj / libreto 
* *Die Drei Pintos.* Pianopartituro kaj tekstlibro. C.F.Peters, Musikverlag, Frankfurt a.M.
* Carl Maria von Weber: Nova eldono de la kompleta verkaro

Kategorio:Germanlingvaj operoj
Kategorio:Operoj de Carl Maria von Weber
György Kárp

**KÁRP György** [pr. ka:rp]  estas rumanuja hungara aktoro naskiĝinta en Târgu Mureş la 30-an de aprilo 1945.
## Kariero
Ekde 1972 li estas ano de la teatro Marosvásárhelyi Nemzeti Színház Tompa Miklós Társulat de Târgu Mureş.
## El liaj roloj
*Truffaldino (Goldoni: Két úr szolgája); 
*Balga (Vörösmarty: Csongor és Tünde); 
*Cornwall hercege (Shakespeare.: Reĝo Lear); 
*Bubnov (Gorki: Éjjeli menedékhely); 
*Dátán (Madách: Mózes); 
*Hlopov tanfelügyelő (Gogol: La inspektisto).
## Eksteraj ligiloj
*Spektakloj pluajhttp://theater.hu/index.php?mode=portre&szemely_id=3680

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kategorio:Rumanaj aktoroj
Unuekvilibra orbito

200ra|eta|dekstra|unuekvilibra orbito

En matematiko, **unuekvilibra orbito** estas trajektorio de stata vektoro de dinamika sistemo kiu kunigas selan ekvilibran punkton al si. Unuekvilibra orbito kuŝas en la intersekco de la stabila sternaĵo kaj la malstabila sternaĵo de ekvilibro.

Unuekvilibra orbito kaj **unuekvilibra punkto** estas difinitaj simile por diskreto-tempa dinamika sistemo, kio estas por ripetita funkcio, kiel la intersekco de la stabila aro kaj malstabila aro de iu fiksa punkto aŭ perioda punkto de la sistemo.

Konsideru la kontinuan dinamikan sistemon priskribitan per la ordinara diferenciala ekvacio

:  \frac{d\mathbf{x}}{dt}=f(\mathbf{x}) 

Supozu ke estas ekvilibro je * **x**=**x**e*, tiam solvaĵo *Φ(t)* estas unuekvilibra orbito se

: \phi(t)\rightarrow \mathbf{x}_e se t\rightarrow\pm\infty

200ra|eta|dekstra|Ne tordita unuekvilibra orbito
200ra|eta|dekstra|Tordita unuekvilibra orbito

Se la faza spaco havas tri aŭ pli multajn dimensiojn, do eblas malsamaj topologioj de la malstabila sternaĵo de la sela punkto. La figuro montras du okazojn. La unua, kie la malstabila sternaĵo estas topologie cilindro, kaj la dua, kie la malstabila sternaĵo estas topologie rubando de Möbius; en ĉi tiu okazo la unuekvilibra orbito estas nomata kiel **tordita**.

Ni ankaŭ havi la komprenaĵo de unuekvilibra orbito kiam konsiderantaj diskretaj dinamikaj sistemoj. En tia okazo, se *f : M → M* estas memdifeomorfio de sternaĵo *M*, * **x** * estas unuekvilibra punkto se ĝi havas la samajn pasintecon kaj estonton, kio estas se ekzistas fiksita (aŭ perioda) punkto
* **p** * tia ke

:  \lim_{n\rightarrow \pm\infty}f^n(\mathbf{x})=\mathbf{p} 

## Vidu ankaŭ 
* Plurekvilibra orbito
* Unuekvilibra forkiĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Unuekvilibraj orbitoj en mapo de Henon

Kategorio:Dinamikaj sistemoj
1-a simfonio (Schumann)

La **Simfonio n-o 1 b♭-maĵora op. 38**, ankaŭ nomata **printemposimfonio**, de Robert Schumann ekestis sur la supro de lia vivo en nur kvar januartagoj de la jaro 1841. Li mem diris, ke la verko *"naskiĝis en arda horo“* kaj li mem *„estis tute feliĉa“* pri ĉi tiu laboro:

*Mi verkis la simfonion, se mi rajtas diri tiel, en tiu printempa impulso, kiu ekscitas la homon ĝis en la plej alta aĝo kaj ĉiujare denove surprizas. Priskribi, pentri mi ne volis; ke tamen ja la tempo, en kiu ekestis la simfonio, efikis sur ĝia formado, kaj ke ĝi estiĝis ĝuste tiel, kiel ĝi estas, mi ja kredas.* - Robert Schumann

La poezia fonto por la simfonio estas mallonga poemo de Adolf Böttger, kies finajn liniojn
: *„O wende, wende deinen Lauf*
: *Im Tale blüht der Frühling auf!“*
entonigas la latunaj blovinstrumentoj je la komenco de la simfonio.

## Titoloj de la movimentoj 
# movimento: Andante un poco maestoso – Allegro molto vivace
# movimento: Larghetto
# movimento: Scherzo (Molto vivace)
# movimento: Allegro animato e grazioso

## Akceptado 
Ĉe la unuan prezentadon la 31-an de marto 1841 Felix Mendelssohn Bartholdy direktis la Gewandhausorchester Leipzig. La publiko bone akceptis la verkon.

## Eksteraj ligiloj 
* 

1-a simfonio
Sándor Kátó

**KÁTÓ Sándor** [pr. ka:to:] estas hungara aktoro naskiĝinta en Sfântu Gheorghe la 9-an de aŭgusto 1946.
## Kariero
Ekde 1972 li estis ano de la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe, ekde 1976 de la Temesvári Állami Csiky Gergely Színház de Temeŝvaro. Ekde 1981 li aktoras en Hungarujo en la teatro de Szegedi Nemzeti Színház.  
## El liaj roloj
*Fejedelem (Vörösmarty: Csongor és Tünde); 
*Teleki László (Illyés Gy.: A különc); 
*Pál úr (Jókai: A kőszívű ember fiai).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kato, S.
Heidemarie Wieczorek-Zeul

**Heidemarie Wieczorek-Zeul**  estas germana politikistino. Ŝi naskiĝis  en Frankfurto-ĉe-Majno, do nun estas -jara. Inter oktobro 1998 kaj novembro 2005, en du registaroj de socialdemokratoj kaj verduloj gvide de Gerhard Schröder, kaj triafoje inter novembro 2005 kaj oktobro 2009 en registaro gvide de Angela Merkel, ŝi estis federacia ministrino pri ekonomia kunlaboro kaj evoluo de Germanio, dum la tria periodo en granda koalicio inter kristandemokratoj kaj socialdemokratoj, la du plej grandaj parlamentaj frakcioj. Ŝi reprezentas la Socialdemokratian Partion de Germanio (SPD), kiu ekde oktobro 2009 en la germania parlamento Bundestag estas partio opozicia.

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo
* 

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj
Kategorio:Germanaj ministroj pri evolua kunlaboro
Kategorio:Unua ministraro de Gerhard Schröder
Kategorio:Dua ministraro de Gerhard Schröder
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Éva Katona

**KATONA ÉVA** estas rumanuja hungara aktorino naskiĝinta en Kolozsvár la 4-an de aŭgusto 1942. Ŝi estas la edzino de poeto László Király kaj la patrino de poetoj Zoltán Király kaj Farkas Király

## Kariero
Éva Katona de 1964 estis anino de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo.   

## El ŝiaj roloj
*Ottilie (Dürrenmatt: Az öreg hölgy látogatása); 
*Kasszandra (Eŭripido–Sartre–Gyula Illyés: A trójai nők); 
*Margaret (Shaw: Fanny első színdarabja); 
*Madár (Sándor Fodor: Csipike).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Károly Katona

**KATONA Károly** rumania hungara aktoro naskiĝinta en Koloĵvaro la 3-an de oktobro 1944 kaj mortinta samloke la 8-an de januaro 2014.
## Kariero
Károly Katona akiris diplomon en Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet de Târgu Mureș en  1973 kaj de tiu jaro li estis ano de la teatro Sepsiszentgyörgyi Tamási Áron Színház de Sfântu Gheorghe kaj ekde 1976 de la teatro Kolozsvári Állami Magyar Színház de Kluĵo ĝis 2001.   
## El liaj roloj
*Második koldus (Páskándi: Tornyot választok); 
*Elnök (Vasile Rebreanu: A juhmarta ember); 
*Koltay (Ábrahám P.: Viktória).

## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon
*Szinhaz.hu
Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
2-a simfonio (Schumann)

La **2-a simfonio en C-maĵoro** estis komponita far Robert Schumann en la jaroj 1845 kaj 1846. Laŭ kronologia vidpunkto temas pri la 3-a simfonio de Schumann, ĉar li verkis la simfonion en d-minoro pli frue, nome en 1841. Ĉi tiu tamen restis komence nepublikigita, nur en 1851 Schumann prilaboris ĝin, tiel ke ĝi publikiĝis kiel lia 4-a simfonio.

## Ekestohistorio 
La simfonio en C-maĵoro ekestis en la tempo, en kiu la sanstato de Schumann atingis unuan malaltan punkton; la kaŭzo por tio verŝajne originas en la anima kaj ankaŭ korpa depresio de la artisto. Tiurilate oni povas interpreti la simfonion helpe de liaj fantaziaj fratoj Florestan und Eusebius. Kelkaj interpretadoj asertas, ke ĉiu temo, ĉiu humoro estis "komponita" de unu el tiuj du. Krome ekkoneblas granda influo sur la simfonion per la verkoj de Johann Sebastian Bach. Schumann mem diris, ke li kuracos sin de sia depresio, studante Bach-on kaj verkante ĉi tiun simfonion.

## Strukturo 
La simfonio konsistas el kvar movimentoj, el kiuj la 2-a kaj 3-a movimentoj male al la principoj de klasika simfonio estas interŝanĝitaj, kiel tion faris ankaŭ jam Beethoven en sias 9-a simfonio kaj Felix Mendelssohn Bartholdy en sia reformacia simfonio. La kvar movimentoj titoliĝas:

# *Allegro ma non troppo* (kun malrapida kaj solena enkonduko)
# *Scherzo (Allegro vivace)*
# *Adagio espressivo*
# *Allegro molto vivace*

## Eksteraj ligiloj 
* 

2-a simfonio
4-a simfonio (Schumann)

La **4-a simfonio** en d-minoro op. 120 estis komponita de Robert Schumann en 1841, tamen publikigita nur post ampleksa prilaborado en 1851. Laŭ kronologia vidpunkto temas pri la 2-a simfonio de Schumann, la nun kiel 2-a kaj 3-a simfonioj konataj verkoj ekestis pli malfrue.

## Pri la muziko 
La versio publikigita en 1851 havis kvar movimentojn, kiuj sekvas unu post la alia sen paŭzo ("attacca"):

#*Ziemlich langsam – Lebhaft*
#*Romanze: Ziemlich langsam*
#*Scherzo: Lebhaft*
#*Etwas zurückhaltend – Langsam – Lebhaft – Presto*

La praversio el 1841 portis jenajn kvar (italajn) movimentnomojn:

#*Andante con moto – Allegro di molto*
#*Romanza: Andante*
#*Scherzo: Presto*
#*Largo – Finale: Allegro vivace*

La ensemblo de la verko postulas du flutojn, du hobojojn, du klarnetojn, du fagotojn; kvar kornojn, du trumpetojn, tri trombonojn; timbalojn kaj kvinvoĉan arĉorkestron.

## Eksteraj ligiloj 
* 

4-a simfonio
Niederlenz

## Pri la komunumo 
**Niederlenz** (prononcu *nidəlenc*) estas komunumo en la distrikto Lencburgo de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 4039 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Najbaraj komunumoj 
Niederlenz limas en nordo al Möriken-Wildegg, en oriento kaj sudo al Lencburgo, kaj en okcidento al Rupperswil.

## Geografio 
Niederlenz situas en la suba parto de la valo Seetal ambaŭflanke de la rivero Aabach rekte norde de la distriktĉefurbo Lencburgo. La rivero Aabach, kiu dum mezepoko nomiĝis *Lenzbach*, nur kelkcentmetrojn post norde de la komunuma limo alfluas al Bünz, kiu siavice tricentmetrojn pli norde alfluas al Aro.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 3,31 km², de kiuj 0,85 km² estas kovritaj de arbaro kaj 1,43 km² de konstruaĵoj. La plej alta punkto de la komunumo situas sur alteco de 430 m s.m. ĉe la suda limo de la komunumo al Lencburgo, dum la plej malalta punkto troviĝas sur alteco de 355 m s.m., kie la rivero Aabach pasas la limon al Möriken-Wildegg.

## Trafiko 
Niederlenz enstas konektita al la publika trafikreto per buslinoj de la urba transportentrepreno de Lencburgo al la stacidomoj de Lencburgo, Wildegg kaj Mägenwil.

Tra la komunumo pasas la kantona ĉefvojo de 26 de Brugg tra Lencburgo al Lucerno. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en Lencburgo sudoriente de la vilaĝo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Niederlenz datiĝas el la jaro 1261 kiel *Nider-Lenz*.

La Habsburgoj aĉetis la regionon de Niederlenz en la jaro 1291 de la Monaĥejo Murbach. La unua dokumenta mencio pri la ekzisto de vilaĝa setlejo en Niederlenz, kiu ekzistis aparte de la urbo Lencburgo datiĝas el la jaro 1480.

En la jaro 1415 la Svisa Ĵurkomunumo konkeris Argovion kaj Niederlenz fariĝis nun parto de la berna regejo, nome de Berna Argovio. Niederlenz ek de tiam ĝis la Helveta Revolucio apartenis al la tribunala distrikto de Rupperswil en la voktejo Lencburgo.

Kiam en la jaro 1798 okaze de la Helveta Revolucio francaj trupoj liberigis Argovion, Niederlenz fariĝis komunumo de la distrikto Lencburgo en la nove fondita Kantono Argovio.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Niederlenz
* Niederlenz en la Historia Leksikono de Svislando
Somera Olimpiko 2012

eta|maldekstra|360ra|

Londono estas tiel la unua urbo, kie okazis jam triafoje someraj olimpiaj ludoj. La pli fruaj ludoj okazis en 1908 kaj 1948.

## Elekto de Londono 
## Sportaj branĉoj kaj tempoplano 
Dum la Somera Olimpiko en Londono okazis 302 konkursoj en 26 sportaj branĉoj (162 por viroj, 132 por virinoj kaj 8 miksitaj konkursoj). En 2012 okazis je du sportaj branĉoj malpli ol en 2008 en Pekino, sed samnombraj konkursoj.

En la programo, ekzistas la sekvaj ŝanĝoj kompare al Pekino 2008:
* Oni forigis el la programo la virajn grupajn sportajn branĉojn softbalo kaj basbalo.
* En la kanua konkursado, ĉesas la 500-metra konkurso, okazas 200-metra. La vira kanua duopo je 500 m estas ŝanĝata al virina kajaka unuopo je 200 m.
* Ĉe velado estas ĉesigata la malfermita klaso Tornado kaj la virina klaso Yngling, kaj estis enkondukita la virina klaso Elliott 6m.
* Ĉe traka biciklado estas ĉesigita la individua persekutado kaj la poentoveturado por viroj kaj virinoj, same la medisono de viroj. Oni enkondukis la fakon *Omnium*  por virinoj kaj viroj samkiel la teaman sprinton kaj la teaman persekutadon por virinoj.
* Ĉe skermado, oni anstataŭigis la teaman konkurson en virina sabro kaj la vira spado al vira rapiro.
* Ĉe boksado, oni enkondukis unuafoje tri pezoklasojn por la virinoj, muŝopezan, mezpezan kaj duonpezan klasojn. Oni ĉesigis la viran klason plumopezo.
* Ĉe teniso, oni enkondukis post 88 jaroj la paran ambaŭseksan ludon.

La tempoplano konvenis al la anoncita plano de 15-a de oktobro 2010 kaj estis findeterminata en marto de 2011.

La anoncita plano de la konkursoj:

Lasta kolumno: tuta nombro de decidoj en la unuopaj sportaj branĉoj

¹ = La IOK unuigas la konkursojn en naĝado, sinkrona naĝado, akvopilkado kaj plonĝado sub nomumo akvosporto.

² = La IOK unuigas la konkursojn en aparata gimnastiko, trampolinado (trampolina gimnastiko) kaj ritma gimnastiko sub nomumo gimnastiko.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* la oficiala retejo *london2012.com*, arkivigite laŭ stato de februaro 2013

Kategorio:Sporto en Londono
Kategorio:2012 en Britio
Oszkár Kaufmann

**KAUFMANN Oszkár** estis hungara arkitekto naskiĝinta en Újszentanna la 2-an de februaro 1873 kaj mortinta en Budapeŝto la 9-an de septembro 1956.

## Kariero 
Inter 1900 kaj 1933 li laboris en Berlino. En 1933 li elmigris Palestinon. Inter 1939 kaj 1941 li vivis en Bukareŝto, poste en Budapeŝto.

## El liaj dizajnoj 
* Hebbeltheater (Berlin, 1907);
* Urba teatro kaj muzeo (Bremerhaven, 1909);
* Teatro Max Reinhardt en la Nollendorfer Platz kaj Kurfürstendamm (Berlin, 1912 kaj 1924);
* Neues Wiener Stadttheater (Vieno, 1913);
* Volksbühne (Berlin, 1914);
* Ŝtatoperejo Opera (Berlin, 1932);
* Teatro Habimah, (Telavivo, 1938);
* La nova Madách-teatro (Budapeŝto, kun Pál Minári kaj Ottó Fábry Bp., 1954–60).

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kaufmann, O.

Kaufmann, O.
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Michael Glos

**Michael Glos** estas germana politikisto. Li naskiĝis  en Prichsenstadt, Malsupra Frankonio, do nun estas -jara. Inter novembro 2005 kaj februaro 2009 li estis ministro pri ekonomio kaj teknologio en la registaro de Germanio. Ses monatojn antaŭ la fino de la ministra periodo li demisiis kaj la 9-an de februaro la sampartiano Karl-Theodor zu Guttenberg nomumiĝis lia posteulo. Michael Glos reprezentas la bavaran kristandemokratian partion CSU.[eta|140px|Michael Glos en [2005]]

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo 

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri ekonomio
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Plurekvilibra orbito

[eta|La [faza portreto de la pendola ekvacio *x + sin(x) = 0*. La emfazita kurbo montras la plurekvilibran orbito de *(x, x) = (-π, 0)* al *(x, x) = (π, 0)*. Ĉi tiu orbito respektivas al tio ke la pendolo startas supre, faras unu turnon tra ĝia plej suba pozicio, kaj finas supre denove.]]

En matematiko, en la faza portreto de dinamika sistemo, **plurekvilibra orbito** (iam nomata kiel **plurekvilibra ligo**) estas vojo en faza spaco kiu kunigas du malsamaj ekvilibraj punktoj. Se la ekvilibra punkto je la starto kaj fino de la orbito estas la sama, la orbito estas unuekvilibra orbito.

Konsideru la kontinuan dinamikan sistemon priskribitan per la ordinara diferenciala ekvacio

:  \frac{d\mathbf{x}}{dt}=f(\mathbf{x}) 

Supozu ke estas ekvilibroj je * **x**=**x**0* kaj * **x**=**x**1*, tiam solvaĵo *Φ(t)* estas unuekvilibra orbito se

: \phi(t)\rightarrow \mathbf{x}_0 se t\rightarrow-\infty

kaj

: \phi(t)\rightarrow \mathbf{x}_1 se t\rightarrow+\infty

Ĉi tio implicas ke la orbito estas enhavita en la stabila sternaĵo de * **x**1* kaj enhavita en la malstabila sternaĵo de * **x**0*.

## Vidu ankaŭ 
* Plurekvilibra ciklo
* Plurekvilibra forkiĝo
* Unuekvilibra orbito

Kategorio:Dinamikaj sistemoj
Sigmar Gabriel

eta|maldekstra|250ra|
**Sigmar GABRIEL** (naskiĝis  en Goslar, do nun -jara) estas germana politikisto. Inter 1999 kaj 2003 li estis ĉefministro de la germania federacia lando Malsupra Saksio, kaj inter novembro 2005 kaj oktobro 2009 en registaro gvidata de Angela Merkel estis federacia ministro pri medio, protekto de naturo kaj atomenergia sekureco de Germanio, en granda koalicio inter kristandemokratoj kaj socialdemokratoj, la du plej grandaj parlamentaj frakcioj.

eta|maldekstra|
eta|maldekstra|
Li reprezentas la Socialdemokratian Partion de Germanio (SPD), kiu ekde oktobro 2009 en la germania parlamento Bundestag estas partio opozicia. Ekde la 13-a de novembro 2009 li estis prezidanto de sia partio. En la registaro de Germanio, kiu oficu de la 17-a de decembro 2013 ĝis la jaro 2017, li laŭ publikiĝo de la 15-a de decembro 2013 estu vickanceliero kaj ministro pri ekonomio kaj teknologio.

De la jaro 2017 li ekestis ministro pri eksterlandaj aferoj, do gvidis la federacian ministerion pri eksteraj rilatoj de Germanio.

La 3an de februaro 2018 li oficiale prezentis la jenan starpunkton pri koncentrejoj, kio kaŭzis la grandan internaciskalan eĥon ankaŭ en Esperantujo:
"Ĉi tiu organizita amasa murdo estis farita de nia lando kaj de neniu alia. Individuaj kunlaborantoj ne ŝanĝas tion," diris la Federacia Eksterlanda Ministro."
Germane: „Es gibt nicht den geringsten Zweifel daran, wer für die Vernichtungslager verantwortlich ist, sie betrieben und dort Millionen europäischer Juden ermordet hat: nämlich Deutsche“, erklärte Gabriel nach Angaben des Auswärtigen Amtes am Samstag in Berlin. „Von unserem Land wurde dieser organisierte Massenmord begangen und von niemand anderem. Einzelne Kollaborateure ändern daran nichts“, so die klare Stellungnahme des Bundesaußenministers.
(la traduko farita de EU-tradukisto Istvan Ertl, ankaŭ similajn tradukojn faris interalie: d-ro Seán Ó Riain - irlanda diplomato, Zsófia Kóródy - gvidantino de la E-centro en Hercbergo, d-ro Andras Asztalos - hungara diplomato kaj Gary Mickle).

## Referencoj 
## Notoj 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* persona retejo ()

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj ministroj pri medio
Kategorio:Politiko de Malsupra Saksio
Kategorio:Ministroprezidantoj de germana federacia lando
Kategorio:Unua ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Tria ministraro de Angela Merkel
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Germanio
Thury (Côte-d'Or)

**Thury** estas franca komunumo situa en la departemento Côte-d'Or kaj en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo.

## Geografio 
eta|maldekstra|La restoracio de Thury
La komunumo enhavas la vilaĝon Thury kaj la vilaĝeton Le Plessy.
La lernejo havas 46 lernejanoj en 2010-2011.
Tie estas restoracio.

### Demografio 
## Vidindaĵoj
eta|maldekstra|Urbodomo
La preĝejo estis konstruigita inter 1862 kaj 1866. La urbodomo datiĝas je 1898.

## Famuloj 
* Julio Sakroviro, tie li estas venkiĝita.
* Nicolas Rolin, tie li enhavas landojn.
* Bruno Pothier kuiristo.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Beaune
* Communauté d'agglomération de Beaune Côte et Sud
*
### Eksteraj ligiloj 
* http://pagesperso-orange.fr/rdthury21/  

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Ilona Kéler

[eta|Ŝia tombo en la [Tombejo Házsongárd]]
**KÉLER Ilona** (naskiĝis la 3-an de marto 1860, mortis en Koloĵvaro la 26-an de novembro 1880) estis hungara aktorino.

## Kariero 
Ekde aŭtuno de 1879 oni invitis ŝin al Koloĵvaro, kaj tie ŝi fariĝis tiel fama, ke ŝi povis alveni kun sia trupo *Magyar Népszínmű* en 1880 al Vieno. Ŝi mortis neatendita. Dum sia mallonga kariero ŝi havis grandajn sukcesojn.

## Fonto 
* Magyar Színházművészeti Lexikon

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Medaltabelo de la Vintra Olimpiko 2010

eta|emblemo de la vintra olimpiko 2010
Tiu-ĉi listo estas **medala tabelo de la Vintra Olimpiko 2010**. La rango kalkuliĝas unuavice laŭ la nombro de gajnitaj oraj medaloj po ŝtato, duavice laŭ la nombro de arĝentaj kaj triavice de bronzaj medaloj. Se pli ol unu ŝtato havas identan nombron de olimpikaj medaloj, ili havas la saman rangon kaj listiĝas alfabete. Tio respegulas la sistemon uzatan de la Internacia Olimpika Komitato.

 

** En la sporto biatlono en la unuopa konkurso de viroj je 20 kilometroj atribuiĝis du arĝentaj kaj neniu bronza medaloj.*

## Fonto 
Kategorio:Vintra Olimpiko 2010
István Kelemen (dramaturgiisto)

**KELEMEN István** estis rumanuja hungara dramaturgiisto, teatrestro naskiĝinta en Oradea la 25-an de decembro 1930 kaj mortinta en Debrecen la 10-an de aŭgusto 1977.
## Kariero
Li finis la fakon pri hungara lingvo kaj literaturo en la Universitato Babeş-Bolyai de Kluĵo en 1960. Inter 1961 kaj 1977 li estis dramaturgiisto de la Nagyváradi Állami Színház Szigligeti Társulat de Oradea, poste en jaroj 1973–1976 li estis ĝia estro. En aprilo 1977 li translokiĝis en Hungarujon, al Debrecen. Li priskribis la historion de teatroludo en Oradea de la komencoj ĝis 1970. Unu ekzemplero de la manuskripto troviĝas en Biblioteko Széchényi de Budapeŝto.
## Fonto
*Magyar Színházművészeti Lexikon

Kelemen, I.
Rizoto

eta|Plado rizoto.
La **Rizoto** (en la itala *Risotto* varianto de *riso*, ‘rizo’) estas tradicia plado de la itala kuirarto surbaze de la rizo. Ĝi estas unu el la plej oftaj manieroj kuiri la rizon en Italio. Ĝi estas tipa de la nordokcidento de la lando, konkrete la oriento de Piemonto kaj okcidente de Lombardio pro la tiea abundeco de la rizo. Ĝi estas unu el la nepraj manĝaĵoj de la norda kuirarto de Italio.

Oni kuiras ĝis aldonante laŭgrade buljonon al rizo, kun aliaj ingrediencoj kiuj varias laŭ la specifaj receptoj de *risotto*. Fromaĝo (kutime parmezano) estas unu el plej oftaj ingredienco de la plado. La origina recepto baziĝas sur nur 4 ingrediencoj, nome rizo, cepo, buljono kaj safrano.

Kategorio:Itala kuirarto
Kategorio:Pladoj el rizo
August Schumann

**Friedrich August Gottlob Schumann** (* 2-an de marto 1773 en Endschütz; † 10-an de aŭgusto 1826 en Zwickau) estis germana librovendisto kaj eldonisto. Lia plej fama verko estas la 18-voluma *Vollständige Staats-, Post- und Zeitungslexikon von Sachsen* (Plena ŝtata, poŝta kaj gazetara leksikono de Saksio), kies eldonadon post lia morto daŭrigis kaj kompletigis Albert Schiffner.

Li estis patro de la komponisto Robert Schumann.

## Literaturo 
* Rudolf Schmidt: *Schumann (Zwickau)*. In: *Deutsche Buchhändler. Deutsche Buchdrucker*, volumo 5, Berlin/Eberswalde 1908, paĝoj 876-878.
* Karl Ernst Richter: *Biographie von August Schumann*, Zwickau, sen jarindiko

Kategorio:Librovendistoj
Kategorio:Germanaj eldonistoj
Alfo Cirkela

**Alfo Cirkela** (, *α Cir*) estas varianta stelo en la konstelacio Cirkelo, videbla el la suda duonsfero de Tero. Ĝi apartenas al la kategorio de Ap-steloj kun rapida rotacio.
Nicolas Rolin

Li estis kanceliero de Filipo la bona.

## Vivo 
Li studis juron en Avignon.

En 1423 li iĝis kanceliero.
En 1430 li partoprenis al la vento de Johana de Arko al Angloj.
En 1435 li partoprenis al la paco kun Francio (traktado de Arras).
En 1436 li partoprenis al la paco kun Loreno (liberigo de la duko René la unua).

## Blazono 
eta|maldekstra|Tri oraj ŝlosiloj

## Vidu ankaŭ 
* Hospicoj de Bono
* Lessard-le-National
* Thury
* Saisy

## Eksteraj ligiloj 
* Herta-Florence Pridat Berthier *Nicolas Rolin, chancelier de Bourgogne*, Éditions Universitaire de Dijon, 1996.
* Marie-Thérèse Berthier, John-Thomas Sweeney, *Le chancelier Rolin, ambition, pouvoir et fortune en Bourgogne 1376-1462*, Éditions de l'Armançon, 2005.
Japana pseŭdocugo

La **japana pseŭdocugo** (*Pseudotsuga japonica*) estas arbospecio el la genro pseŭdocugo de la familio de pinacoj.

## Disvastiĝo 
La hejmo de tiu palearktisa specio troviĝas en la sudoriento de Japanujo en la insuloj de Honŝu kaj Ŝikoku. Ĝi tie vegetas je altitudoj inter 500 kaj 1 100 metrojn. En Eŭropo ĝi estas nur tre malofte plantita.

## Priskribo 
maldekstra|220px|eta|Strobilo
maldekstra|220px|eta|Pingloj, supra flanko
maldekstra|220px|eta|Pingloj, suba flanko

La japana pseŭdocugo estas ĉiamverda arbo, kiu povas alti inter 12 ĝis 30&nbsp;metrojn, kaj diametri ĝis 1,5&nbsp;metrojn je brust-alto . La trunko plejofte estas senbranĉa ĝis du trionoj de sia alteco. La arboŝelo estas malhelbruna kaj estiĝas grizeca ĉe tre maljunaj arboj. La senhara ŝelo de la ŝosoj komence estas hele flav-bruna kaj je la dua jaro ĝi estiĝas grizeca. La skvamoj de la burĝonoj estas brilante brunaj. La pinglo-formaj folioj estas brilante verdaj, ofte kurbigitaj, senpintaj. Ili longas 15 ĝis 25 mm kaj larĝas 1,5 mm.

La japana pseŭdocugo estas monoika. Ĝi floras en aprilo. La masklaj strobiloj estas aksel-starantaj sur la printempaj ŝosoj; ili estas cilindraj, brunece flavaj kaj entenas multajn stamenojn. La terminalaj senpedunklaj, femalaj strobiloj estas, kun sia longeco de 4 ĝis 5 cm, kaj diametro de 2 ĝis 2,5 cm, la plej malgrandaj el la genro. Komence ili estas brunaj kun bluecaj makuloj, poste ili estiĝas ĉokolad-brunaj kaj havas 15 ĝis 20 dikajn, lignecajn strobilajn skvamojn. La tri-partaj kovrantaj skvamoj longas ĉirkaŭ 20 mm, larĝas 4 ĝis 5 mm, kaj elstaras eksteren super la strobilaj skvamoj.
La semoj maturas en oktobro. Ili estas flugilhavaj, brilante malhel-brunaj, longas 6 ĝis 9 mm kaj larĝas 5 mm. La larĝaj flugiloj estas malhel-brunaj, longas 10 ĝis 13 mm kaj larĝas 6 mm.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  Japana pseŭdocugo (IUCN)
*  Japana pseŭdocugo (GRIN)

Kategorio:Pinacoj
Kategorio:Arboj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Fitiso

[eta|ovoj de *Phylloscopus trochilus* - [Muzeo de Tuluzo]]
La **Fitiso** aŭ Fitisofiloskopo, *Phylloscopus trochilus*, estas tre komuna kaj disvastigata filoskopo kiu reproduktiĝas en nordaj kaj moderklimataj Eŭropo kaj Azio.

Ĝi estis priskribata de Linnaeus en sia verko *Systema Naturae* de 1758 ene de la genro *Motacilla*.

Tiu filoskopo estas tre migranta kaj la majoritato de la populacio vintrumas en subsahara Afriko. Ĝi estas unu el la unuaj filoskopoj kiuj revenas printempe sed ĝi estas pli malfrua ol la Ĉifĉafo, *Phylloscopus collybita*. Ili uzas ŝosojn ĝis 10-jaraĝajn, prefere de betuloj kaj pli humidajn grundojn. Ili uzas ankaŭ arbustojn de diversa strukturo kaj alto. Ili ĝenerale preferas humidajn arbarajn areojn. Makiso de prunelo havigas taŭgan biotopon. Ĉeestado de cervoj povus degradi la postulatan malaltan tavolkovron.

## Statuso kaj konservado 
En Anglio tiu specio malpliiĝis averaĝe je 70 % dum la lastaj 25 jaroj. La pli granda malpliiĝo okazis en sudoriento, dum en Skotio okazis ioma pliiĝo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Filmetoj, fotoj kaj sonoj de Fitiso  ĉe Internet Bird Collection
* Diferencoj laŭ aĝo kaj sekso (PDF) de Javier Blasco-Zumeta 
* Fitisopriskribo el retejo de RSPB

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Filoskopedoj
Kategorio:Palearktisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Eŭropo
SETI@home

**SETI@home** (**S**erĉado de **e**kster**t**era **i**ntelekto **hejme**) estas projekto de la volontula komputado fare de la Universitato de Kalifornio ĉe Berkeley. Ĝi uzas multajn komputilojn en privataj hejmoj.

## La projekto 
Kontraŭe al aliaj SETI-projektoj SETI@Home estas tre malmultekosta projekto.
La radioteleskopo de la Arecibo-observatorio, kiu servas por astronomiaj observoj, estas ekipita per aldona radio-ricevilo kaj registras radiosignalojn, dum la teleskopo faras aliajn sciencajn observojn. SETI@home do ricevas grandan kvanton da datoj, sen okupi mem tempon de la teleskopo. Por analizi la amason da datoj estas uzata nur malmulte da propra hardvaro. La komputila laboro estas distribuita al la multaj privataj komputiloj de la SETI@home-membroj.

Per la granda sukceso de SETI@Home la sistemo de distribuita kalkulado per *normalaj* privataj komputiloj pruvis sian utiligeblon. Entute laboris 5,4 milionoj da komputiloj, ekde 1999 tiuj liveris ĉirkaŭ 2,3 milionojn da kalkuljaroj. La tuta kalkul-povumo estas nun (decembro 2009) ĉirkaŭ 700 teraflopoj. De la tuta komputilaro estas samtempe aktivaj nur 250.000, kiuj resendas rezultojn al la centraj serviloj. Ĝis nun ne estis liverita pruvo por ekstertera intelekto.

SETI@Home fariĝis modelo por pliaj projektoj el medicinaj kaj sciencaj kampoj, kiel ekzemple *Folding@Home* aŭ la *Cancer Research Project*, kancero-esplor-projekto.

Granda nombro de kompanioj helpas SETI@home-on per komputila laboro kaj donacoj. Inter ili estas la kompanioj Intel kaj Sun.

eta|250ra|ekrankurteno de la nova SETI@home-kliento kun BOINC
eta|250ra|ekrankurteno de Astropulse

## La programaro 
SETI@home distribuas al la kunlaborantoj du programojn: *SETI@home Enhanced* kaj *Astropulse*.

SETI@home Enhanced serĉas en la mallarĝbenda frekvencregiono. Astropulse serĉas mallongajn pulsojn en larĝbenda frekvencregiono. La datoj estas ĉefe kontrolataj per tri testoj:
* serĉo de gauss-formaj kreskoj kaj malkreskoj de la signaloj kiuj povus esti artefaritaj radio-fontoj
* serĉo de pulsoj kiuj povus esti diĝitaj elsendoj
* serĉo de triopoj de pulsoj, unu post la alia

## Literaturo 
* E. Korpela, D. Werthimer, D. Anderson, J. Cobb, M. Lebofsky et al.: *SETI@home, Massively Distributed Computing for SETI*. 1998
* S. Bowyer et al.: *Twenty Years of SERENDIP, the Berkeley SETI Effort: Past Results and Future Plans*. Astronomical and Biochemical Origins and the Search for Life in the Universe, C.B. Cosmovici, S. Bowyer, and D. Werthimer, eds., IAU Colloquium No. 161 (Editrice Compositori: Bologna), S. 667, 1996.
* D. Anderson et al.: *Internet Computing for SETI*. in *Bioastronomy 99: A New Era in Bioastronomy* G. Lemarchand and K. Meech, eds., ASP Conference Series No. 213 (Astronomical Society of the Pacific: San Francisco), S. 511, 2000.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala hejmpaĝo

Kategorio:Astrobiologio