open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Malinkeoj

**Malinkeoj** (alinome *mandingoj* aŭ *maninkoj*) estas okcidentafrika popolo, kun ĉ. 8 milionoj da homoj, vivantaj en regionoj de Senegalo, Malio, Gvineo, Eburbordo kaj Burkina Faso. Ilia lingvo estas mandekan-tipa, apartenanta al mande-branĉo de la niĝerkonga lingvofamilio.

La malinkeoj formas grandnombran memstaran grupon, kiujn gvidas hereda nobela tavolo. Unu tribo (la kangaba) havas la plej malnovan dinastion de la mondo, ili regas jam ekde la 7-a jarcento, kiam Kangaba iĝis ĉefurbo de la Imperio Malio.

La malinkeoj de hodiaŭ okupiĝas pri agrikulturo (milio, bovo).

Malinkeoj en Afriko:
*Gvineo – 2,8 milionoj
*Malio – 1,1 milionoj
*Ebur-Bordo – 1,0 milionoj
*Senegalo – 1,0 milionoj
*Gambio – 600.000
*Sieraleono – 400.000
*Burkina Faso – 400.000
*Gvineo Bisaŭa – 200.000
*Liberio – 100.000
*Ganao – 100.000

Kategorio:Etnoj en Burkino
Kategorio:Etnoj en Ebur-Bordo
Kategorio:Etnoj en Gambio
Kategorio:Etnoj en Ganao
Kategorio:Etnoj en Gvineo
Kategorio:Etnoj en Gvineo Bisaŭa
Kategorio:Etnoj en Liberio
Kategorio:Etnoj en Malio
Kategorio:Etnoj en Senegalo
Kategorio:Etnoj en Sieraleono
Fabian Månsson

**Karl Fabian MÅNSSON** (n. je 1872 - m. je 1938) estis sveda, socialista politikisto. Dum sia juneco, Månsson uzis la pseŭdonimon Dacke, nomon pruntita de la 16-a jarcenta kamarana ribelemulo Nils Dacke.

Månsson naskiĝis en malriĉa familio en Hasslö, insulo en la insularo Blekinge. Lia patro estis fiŝisto.

Månsson aktiviĝis kiel radikalulo en la Socialdemokratia Partio, por kiu li ĉiam laboris kiel ĵurnalisto. Je 1912, li estis elektita al la malsupra domo de la Riksdag.

Kiam la Socialdemokratia Partio disiĝis en 1917, Månsson enmembriĝis en la radikalan, revolucieman grupon, kiu formis la Socialdemokratian Maldekstran Partion. Tamen, Månsson kontraŭis komunismon kaj forlasis la novan partion kiam ĝia estro, Zeth Höglund, estigis la partion en la Komunista Internacio. Tiam Månsson decidis remembriĝi en la Socialdemokratian Partion.

Månsson estis estigita honorofica Doktoro de Filozofio ĉe la Universitato de Uppsala je 1932.

Lia pli juna kamarado Fredrik Ström verkis biografion pri li, simple nomita *Fabian* (1948).

Hodiaŭ ekzistas statuo de Månsson fondita ĉe lia naskiĝloko, Hasslö.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj socialistoj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Villy Søvndal

**Villy SØVNDAL** (n. je la 4-a de aprilo, 1952) estas dana politikisto, kiu reprezentas la Socialistan Popolan Partion. Li estas parlamentano ekde 1994 kaj estis elektita kiel partiestro en 2005.

Søvndal, Villy
Søvndal, Villy
Søvndal, Villy
Dan Jørgensen

**Dan JØRGENSEN** (naskiĝis la 12-an de junio 1975) estas dana politikisto kaj ano de la Eŭropa Parlamento por la socialdemokratoj, parto de la Partio de Eŭropaj Socialistoj.
Ekde 2022 li estis dana ministro pri globala klimata politiko, antaŭe de 2019 pri klimato kaj energio, antaŭ tio pri agrikulturo kaj fiŝkaptado.

Ekde la 1-a de decembro 2024 li estas EU-komisionano en la Komisiono von der Leyen 2.

Kategorio:Danaj politikistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Komisiono
Frode Sørensen

**Frode SØRENSEN** (n. je la 21-a de januaro, 1946 ĉe Toftlund) estas dana politikisto, kiu reprezentas la socialdemokratoj. Li estis impostministro inter la 21-a de decembro, 2000 kaj la 27-a de novembro, 2001. Li estas parlamentano (ano de la Folketinget) ekde la 11-a de marto, 1998.

Kategorio:Danaj politikistoj
Kategorio:Socialdemokratoj
Adapta portilaro

**Adaptaj portilaroj** estas sistemoj, kiuj kapablas reagi al eksteraj influoj kaj do estas adaptivaj (adaptokapablaj).

Adaptokapablaj sistemoj estas en la naturo memkompreneblaj, kiel ekzemple la kolorŝanĝiĝoj de kameleono aŭ ankaŭ la kreskoprocezoj de ostoj aŭ arboj, kiuj ekestas ankaŭ sekve de mekanikaj strenoj. La ebleco de adaptado ankaŭ je apliko en teknikaj sistemoj povas doni avantaĝojn.

Aktualaj evoluoj sur la tereno de materialsciencoj ebligas la evoluigon de adaptaj materialoj, la tielnomataj *inteligentaj materialoj* (angle: smart materials). Ili kapablas varii siajn fizikajn aŭ kemiajn ecojn kaj tiel je integriĝo en portantaj strukturoj, ekzemple altdomegoj aŭ pontoj, atingi ties adaptiĝkapablon.

La adaptigkapablo prezentas avantaĝojn precipe je ekstreme longe etenditaj pontoj aŭ ege altaj altdomegoj, kiuj estas elmetitaj al ekstremaj strenoj, kiel ciklonoj aŭ tertremoj, ĉar la konstruaĵoj povas reagi al tiuj eventoj. Per tio la efikeco kaj la certeco povas plialtiĝi.

Vidu ankaŭ: adaptroniko, portilaro, leĝera konstrumaniero

## Literaturo 
Patrick Teuffel: Entwerfen adaptiver Strukturen , Dissertation, Universität Stuttgart 2004 (germanlingva))

Kategorio:Portilaro
Kategorio:Aŭtomata regado
Kategorio:Inĝenierarto
Kategorio:Konstrufako
Raul Seixas

**Raul SANTOS SEIXAS** (28-a de junio 1945 - 21-a de aŭgusto 1989) estis brazila kantisto kaj komponisto, pioniro de rokenrolo (pro tio ankaŭ konata kiel la patro de brazila rokenrolo).

Kategorio:Rokenrolaj kantistoj
Kategorio:Brazilaj kantistoj
Un long dimanche de fiançailles (filmo)

***Un long dimanche de fiançailles*** (Longa dimanĉo de fianĉiĝo) estas franca filmo de Jean-Pierre Jeunet, adaptita de samtitola libro de Sébastien Japrisot kaj aperinta la  en Francio, Svislando kaj Belgio.

## Rakonto 
En tranĉeoj de la Somme dum la Unua mondmilito kvin soldatoj estas akuzitaj pro sinvundado por eskapi el sia servo. Mortkondamnitaj de milita kortumo, ili estas kondukitaj ĝis antaŭ-posteno nomita "Bingo crépuscule" kaj forlasitaj al sia sorto en nenieslando, kiu apartigas la du armeojn. Inter ili troviĝas Manech, la fianĉo de la heroino de la filmo, lama, romantika junulino nomita Mathilde, kiu ne kredas, ke ŝia amanto mortis. Se li estus mortinta, ŝi scius tion. Forta pro tiu intuicio, Mathilde ekenketas kaj iom post iom amasigas indicojn, kiuj malkovrigos al ŝi, kio okazis tiun tagon en "Bingo crépuscule", kaj helpos al ŝi trovi pluvivantojn, kaj finfine ŝi retrovos Manech-on.

## Rolularo 
* Audrey Tautou: Mathilde
* Gaspard Ulliel: Manech
* Dominique Pinon: Sylvain
* Clovis Cornillac: Benoît Notre-Dame, alinome Cet Homme (Tiu Viro)
* Jérôme Kircher: Bastoche
* Chantal Neuwirth: Bénédicte
* Albert Dupontel: Célestin Poux
* Denis Lavant: Six-Sous
* Jean-Pierre Becker: Esperanza
* Dominique Bettenfeld: Ange Bassignano
* Jean-Pierre Darroussin: Kaporalo Benjamin Gordes, alinome Biscotte (Biskoto)
* Marion Cotillard: Tina Lombardi
* André Dussollier: Pierre-Marie Rouvières
* Ticky Holgado: Germain Pire
* Jodie Foster: Élodie Gordes
* Julie Depardieu: Véronique Passavant
* Bouli Lanners: Kaporalo Chardolot
* Jean-Paul Rouve: Poŝtisto
* Tchéky Karyo: Kapitano Favourier

## Filmmuziko 
:Vidu: Un long dimanche de fiançailles (muzikalbumo)

## Vidu ankaŭ 
* Jean-Pierre Jeunet
* Un long dimanche de fiançailles (muzikalbumo)
* Batalo ĉe la Somme

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la filmo 

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Militaj filmoj
Kategorio:Filmoj pri la Unua Mondmilito
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2004
Un long dimanche de fiançailles

**Un long dimanche de fiançailles** estas:

* Libro de Sébastien Japrisot
* Filmo de Jean-Pierre Jeunet: Un long dimanche de fiançailles (filmo)
* Filmmuziko de Angelo Badalamenti: Un long dimanche de fiançailles (muzikalbumo)
Steinbach (Taunus)

**Steinbach** estas urba komunumo en la germana federacia lando Hesio, kiu situas en la distrikto Hochtaunus. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

## Geografio 
Steinbach havas areon de 4,4&nbsp;km² kaj situas en la centro de Germanio, iom okcidente de la geografia mezo. Kiel indikas la nomo, la urbo situas en la mezalta montaro Taunus.

Kategorio:Distrikto Hochtaunus
Kategorio:Urboj de Hesio
Blua Nilo

eta|250px|Blua Nilo
La **Blua Nilo** estas rivero en Afriko. Ĝi estas unu el la du gravaj alfluantoj de la Rivero Nilo. Ĝi fluas tra la nordo de Etiopio ĝis la urbo de Ĥartumo en Sudano, kie ĝi kunfluas kun la Blanka Nilo. De ĉi tiu punkto la rivero estas konata kiel la Rivero Nilo.

## Vidu ankaŭ 
* Etiopaj Altaĵoj

Kategorio:Riveroj en Etiopio
Kategorio:Riveroj en Sudano
Usingen

**Usingen** (Esperante: Uzingo) estas urbo en la germana federacia lando Hesio. Ĝi estas parto de la distrikto Hochtaunus. Fine de  la komunumo havis  loĝantojn.

eta|maldekstra|300ra|divido de la urba teritorio

## Divido 
La komunumo Usingen krom la kerna urbo havas ses pliajn urbopartojn:

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Distrikto Hochtaunus
Kategorio:Urboj de Hesio
Red Hot Chili Peppers

eta|300ra|Red Hot Chili Peppers ĉe Pinkpop Festival en 2006. Flea, Kiedis, Smith, Frusciante.
**Red Hot Chili Peppers** estas kalifornia rokbando, kiu kombinas la diversajn stilojn de funko kaj hiphopo kun la stilo de alternativa roko, tiel ili estas pioniroj de la funkmetalo. La bando komencis muzikumi en 1983. Ilia trarompo okazis per la albumo *Blood Sugar Sex Magik*.

Ili famiĝis-misfamiĝis, ke la grupanoj aperis en koncerto sur la sceno, vestita nur per ŝtrumpeto, kaj tio estis ne sur la piedo.

## La grupanoj 
* Anthony Kiedis (1983-) - kanto
* Flea (Michael Balzary) (1983-) - basgitaro
* Chad Smith (1988-) - drumo
* John Frusciante (1988-1992; 1998-2009; 2019-) - gitaro, vokalo

### Pli fruaj gitaristoj 
* Hillel Slovak (1983; 1985-1988)
* Dix Denney (1983)
* Jack Sherman (1983-1985)
* Dwayne 'Blackbyrd' McKnight (1988-1989)
* Arik Marshall (1992-1993)
* Jesse Tobias (1993)
* Dave Navarro (1993-1998)
* Josh Klinghoffer (2009-2019)

### Pli fruaj drumistoj 
* Jack Irons (1983; 1986-1988)
* Cliff Martinez (1983-1985)
* Trey Wingo (1988-1989)
* D.H. Peligro (1988)

## Diskografio 
### Albumoj 
* 1984 Red Hot Chili Peppers (EMI)
* 1985 Freaky Styley (EMI)
* 1987 The Uplift Mofo Party Plan (EMI)
* 1989 Mother's Milk (EMI)
* 1991 Blood Sugar Sex Magik (Warner Brothers)
* 1995 One Hot Minute (Warner Brothers)
* 1999 Californication (Warner Brothers)
* 2002 By the Way (WEA)
* 2006 Stadium Arcadium (WEA)
* 2011 I'm with You
* 2016 The Getaway
* 2022 Unlimited Love
* 2022 Return of the Dream Canteen

### EP 
* 1988 The Abbey Road EP (EMI-Manhattan)
* 2003 Fortune Faded EP (Warner Brothers)
* 2006 Dani California (Warner Brothers)
* 2006 Tell Me Baby (Warner Brothers)
* 2006 Snow (Hey oh) (Warner Brothers)
* 2007 Desecration Smile (Warner Brothers)
* 2012 2011 Live EP (Warner Brothers)
* 2012 Rock & Roll Hall of Fame Covers EP (Warner Brothers)
* 2014 2012-13 Live EP (Warner Brothers)
* 2016 Live in Paris (Deezer)

### Elektaĵoj 
* 1992 What Hits!? (EMI)
* 1994 Out in L.A. (EMI America)
* 2003 Greatest Hits (Warner Brothers)

### Koncertoj 
* 2004 Live in Hyde Park (WEA International)
* 2006 Live in London (BBC - Radio 1)

### DVD 
* Funky Monks
* What Hits!?
* Off The Map
* Greatest Hits and Videos
* Live at Slane Castle
* Stadium Arcadium

Kategorio:Usonaj muzikaj grupoj
Kategorio:Rok-muziko
Kategorio:Muzikaj grupoj fonditaj en 1983
Marĉotringo

[eta|Ovoj de *Tringa stagnatilis* - [MHNT]]
La **Marĉotringo** (*Tringa stagnatilis*) estas malgranda vadbirdo de la granda familio de Skolopedoj, la tipaj vadbirdoj, kaj la ordo de Ĥaradrioformaj.

## Aspekto 
Ĝi ŝajnas kvazaŭ eta eleganta Griza tringo, *Tringa nebularia*, kun longa maldikega beko kaj tre longaj flavecaj kruroj. Kiel la Griza tringo, ĝi estas grizbruna dum reprodukta plumaro, pli pala vintre, kaj havas blankan pugon vertikale sur la dorso, tre videbla dumfluge -kune kun blanka vosto- inter cetero de dorso kaj flugiloj malhelbrunaj; kruroj sufiĉe elpendas fine. Blankaj strio superokula, frunto, vizaĝo ĉirkaŭbeka kaj ĉirkaŭokula ringo. Ili estas inter 22 kaj 25 cm longaj kaj havas enverguron de 39 ĝis 44 cm.

Tamen, ĝi estas pli parenca kun la Ruĝkrura tringo, *Tringa totanus* kaj la Brovtringo, *Tringa glareola*, (Pereira & Baker, 2005). Kune, ili formas grupon de etaj tringoj kiuj havas ruĝajn aŭ ruĝecajn krurojn kaj laŭ reprodukta plumaro ili estas helbrunaj supre kun kelkaj malhelaj puntoj dorse kaj pli malhelaj ĉe brusto kaj ĉefe ĉe kolo.

## Disvastiĝo 
Ĝi reproduktiĝas en malferma herba stepo kaj humida tajgo el plej orienta Eŭropo -Ukrainio- ĝis centra Azio kaj Mongolio. Ĝi estas migranta birdo kaj plej granda parto de ekzempleroj vintras en subsahara Afriko kaj Barato kaj malmultaj migras al sudorienta Azio kaj Aŭstralio. Ili preferas vintrumi ĉe humidejoj de fluanta akvo kiel marĉoj kaj lagoj kaj estas plej ofte vidataj solaj aŭ laŭ etaj grupoj.

## Kutimoj 
Ili nestumas surgrunde, en truo kovrita de folioj aŭ herberoj. La ino demetas 2 ĝis 5 ovojn. Ambaŭ gepatroj kovas dum ĉirkaŭ 3 semajnoj kaj zorgas la idojn.

Tiuj birdoj manĝas per tuŝoprobado en neprofunda akvo aŭ malseka koto. Ili manĝas ĉefe insektojn kaj similajn etajn predojn.

La Marĉotringo estas vadbirdo protektita de internacia traktato por konservado de afrikeŭraziaj migrantaj akvobirdoj (AEWA).

## Referencoj 
* **Hayman**, Peter; Marchant, John & Prater, Tony (1986): *Shorebirds: an identification guide to the waders of the world*. Houghton Mifflin, Boston. ISBN 0-395-60237-8

* **Pereira**, Sérgio Luiz & **Baker**, Alan J. (2005): Multiple Gene Evidence for Parallel Evolution and Retention of Ancestral Morphological States in the Shanks (Charadriiformes: Scolopacidae). *Condor* **107**(3): 514–526. DOI: 10.1650/0010-5422(2005)107[0514:MGEFPE]2.0.CO;2 HTML abstract

## Eksteraj ligiloj 
* filmoj pri **Marĉotringo** ĉe la Interreta Birdo Kolekto

Kategorio:Ĥaradrioformaj
Kategorio:Skolopedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Kategorio:Birdoj de Afriko
Kategorio:Tringoj
Eŭropa lonicero

La **eŭropa lonicero** (*Lonicera periclymenum*) estas grimpanta lonicero kiu atingas altecon de 10 m. Ĝi troveblas indiĝene en la plejparto de Eŭropo, norde ĝis suda Norvegio kaj Svedio. Oni ofte trovas ĝin en arbaroj aŭ heĝoj. La floroj estas blankaj aŭ flavecaj, trompet-formaj kaj tre dolĉ-odoraj. Oni ofte kreskigas ĝin en ĝardenoj kaj oni kultivis diversajn variaĵojn tiucele. La planto kutime disvastigas polenon per noktaj papilioj aŭ long-langaj abeloj, kaj ĝi kreskigas ruĝajn berojn.

eta|maldekstra|300px|floro
eta|300px|maldekstra|

Kategorio:Kaprifoliacoj
Kategorio:Palearktisa flaŭro
Baixio (Cearao)

**Baixio**  estas municipo de Brazilo. Ĝi situas en la nordorienta regiono de Brazilo kaj en la subŝtato Cearao. Laŭ la stato de  en la komunumo vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj. Tio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². La teritorio havas komunan limon kun la najbaraj municipoj . 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de la municipoj de Cearao

## Eksteraj ligiloj 
*  () 

 

eta|maldekstra|260ra|

Kategorio:Municipoj de Cearao
Live Killers

***Live Killers*** estas la oka muzikalbumo (unua koncerta) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis surbendigata de januaro al marto 1979 kaj lanĉata en junio de tiu sama jaro. Ĝi estas la dua albumo produktita sole de Queen mem. En 1980, en usona radioprogramo, Brian May kaj Roger Taylor konfesis, ke la rezulto ne plaĉas al ili.
Johann Christoph Bach la pli maljuna

**Johann Christoph Bach** (*22-a de februaro 1645 en Erfurto, † 25-a de aŭgusto 1693 en Arnstadt) estis la ĝemelo de Johann Ambrosius Bach, la patro de Johann Sebastian Bach. Lia patro estis la urbomuzikisto Christoph Bach la pli maljuna

Johann Christoph ricevis en 1671 apelacion kiel kortegomuzikisto (violonisto) ĉe la kortego de Arnstadt. Ĉar ekestis disputoj kun la urbomuzikisto Gräder, kiuj ankaŭ post arbitracio ne ĉesis, oni maldungis ĉiujn muzikistoj „pro ... ilia malkonkordo“. Kiam mallonge poste mortis la suvereno, ĉiu publika muzikado estis malpermesata, kio kaŭzis al Johann Christoph grandan dilemon. Tamen komence de 1682 la nova suvereno dungis lin refoje.

## Vidu ankaŭ 
* Familio Bach

Kategorio:Familio Bach
Kategorio:Germanaj klasikaj violonistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Christian Geist

**Christian Geist** (* ĉ. 1640 en Güstrow; † 1711 en Kopenhago) estis orgenisto kaj komponisto de la Nordgermana Orgenskolo.

## Vivo kaj verkoj 
[eta|Manuskripto de moteto de Geist, [1672]]
Sian unuan muzikedukadon Geist ricevis de sia patro Joachim, kiu estis kantoro. Sian unuan postenon Geist trovis ĉe la kortego de la duko de Meklenburgo. Komence de 1670 Geist iĝis basisto ĉe la dana kortegokapelo helpe de rekomendo de la duko. En la samjara junio li trovis orgenistan postenon en Stokholmo, kiun li tenis ĝis 1680. Finfine li translokiĝis al Kopenhago,kie li aktivis kiel orgenisto ĉe la preĝejo Sankta Spirito kaj kelktempe ĉe la preĝejo Triunuo, ĝis kiam li kune kun sia edzino kaj gefiloj en 1711 iĝis viktimo de la pesto.

De Christian Geist estas konservitaj du profanaj kaj pluraj sakralaj voĉkantaj verkoj samkiel tri orgenĥoraloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Partitur der Kantate „Jesu delitium vultus“
* liberaj notoj (CPDL)

Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj orgenistoj
Kategorio:Nordgermana Orgenskolo
Åsa Westlund

**Åsa WESTLUND** (naskiĝinta je la 19-a de majo, 1976) estas sveda politikisto kaj ano de la Eŭropa Parlamento por la Sveda socialdemokratia partio, parto de la Partio de Eŭropaj Socialistoj.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento
Strato de la romaniko

La **Strato de la romaniko** estas kulturturisma strataro en Saksio-Anhalto (Germanio). Ĝi formas okon, en kies centro troviĝas la landa ĉefurbo Magdeburg. La Strato de la romaniko ligas la katedralojn, monaĥejojn, preĝejojn, burgojn kaj kastelojn konstruitajn inter la 10-a ĝis meze de la 13-a jarcento kiel signojn de la kristanigo. Ĝi partas ĉe la tuteŭropa projekto *Transromanica*. Partoprenantaj ŝtatoj estas Aŭstrujo, Franclando, Germanujo, Hispanujo, Italujo, Rumanujo, Serbujo kaj Slovakujo. En 2006 Konsilio de Eŭropo deklaris *Transromanica* kultura itinero. 

## Norda itinero 
## Suda itinero 
## Eksteraj ligiloj 
* Straße der Romanik  
* Ĉiuj stratoj kun romanikartaĵoj en Eŭropo 

Kategorio:Vizitindaĵoj en Saksio-Anhalto
Kategorio:Aventurpadoj
Listo de renomaj personoj ligitaj al Distrikto Harghita

* Ambrus Ábrahám (biologo)
* Imre Antal pentristo.
* Lajos Áprily poeto
* József Bene
* P. Fidél Benedek (Bisericani).
* P. Fortunat Boros (Zetea) franciskano, eklezia verkisto.
* Tibor Cseres (Remetea verkisto.
* Péter Domokos Pál (Csíksomlyó) (etnografo, muzikologo) -
* Péter Eötvös Odorheiu Secuiesc) komponisto, kapelestro.
* István Ferenczes (Păuleni-Ciuc) poeto, redaktoro de Székelyföld (revuo).
* Sándor Fodor (verkisto)
* András Gaál -
* Sándor Gál generalo dum la liberecbatalo en 1848-1849.
* István Gergely
* Károly Majláth Gusztáv, grafo ,katolika episkopo, fondinto de lernejoj
* János Kájoni franciskano, polihistoriisto.
* Mária Kozma verkistino.
* Gyárfás Kurkó politikisto, verkisto,
* Sándor Kányádi (poeto)
* Miklós Köllő skulptisto.
* József Mátyás pentristo, grafikisto
* Márkos Albert komponisto.
* Áron Márton (katolika episkopo) -
* Árpád Márton pentristo
* Ferenc Márton (pentristo) -
* János Márton aktoro, dramverkisto, reĝizoro.
* János Maszelka pentristo.
* György Méhes verkisto.
* Géza Nagy literaturhistoriisto.
* Imre Nagy pentristo
* István Nagy pentristo
* István Nagy kapelestro, violonisto, profesoro
* barono Balázs Orbán historiisto, etnografo pri Sicullando
* Lajos Páll pentristo, poeto.
* Imre Palló (operkantisto)
* Gelu Păteanu verkisto, tradukisto.
* Ernő Salamon (poeto)
* Rezső Soó botanikisto.
* Elek Sövér pentristo
* Gyula Szabó verkisto -
* Endre Szász pentristo
* Ferenc Szemlér poeto, verkisto, tradukisto.
* Sándor Szopos (pentristo) -
* Áron Tamási (verkisto)
* Tibor Toró -
* Sándor Tomcsa (verkisto) -
* László Tompa (poeto) -
* Miklós Tompa reĝisoro.
* József Venczel (sociologo)
* Viktor Román skulptisto.
* Aladár Zoltán komponisto.

Kategorio:Distrikto Harghita
Kategorio:Listoj de personoj
Asaio

**Asaio** estas la frukto de la palmo *Euterpe oleracea* Mart., en la familio de Arekacoj (eks. Palmacoj), planto tipa de la ebena kamparo. Ĝi estas indiĝena en Amazonio, kie homoj manĝas ĝin jam de la antaŭkolumba epoko.

La nomo venas el la portugala ***Açaí*** (), kiu siavice ricevis la nomon de indiĝena lingvo, la tupia. La planto nomiĝas en la portugala "açaizeiro" [asaizejro].

La frukto estis jam konsumata en la antaŭkolumbaj tempoj fare de la indianoj, kaj estis aprezata en la amazonia dieto, ne nur en Brazilo, sed ankaŭ en la najbaraj landoj. El la 1980-aj jaroj la kultivado multe grandiĝis, pro la disvastigata famo ke la frukto altigas la homan energinivelon, forigas toksojn, helpas dormon, reduktas kolesterolon ktp.

## Utiligado 
250px|maldekstra|eta|Trinkaĵo de asaio
[eta|maldekstra|*Euterpe oleracea* - [Muzeo de Tuluzo]]
La frukto de la palmo estas manĝebla, kaj estas konsumata kiel trinkaĵo, dolĉaĵo aŭ glaciaĵo.

## Vidu ankaŭ 
* Supernutraĵo

## Eksteraj ligiloj 
* Artikolo en la blogo de John Wells pri la ĝusta esperantigo de la vorto.

Kategorio:Fruktoj
Kategorio:Arekacoj
Anne Ludvigsson

**Anne LUDVIGSSON** (naskiĝis en 1950) estas sveda socialdemokrata politikistino. Ŝi estis ano de la Parlamento de Svedio ekde 2002 ĝis 2010. Devene laŭ profesio instruistino, ŝi en la parlamento reprezentis la administran unuon Östergötlands län.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Lars Lilja

**Lars LILJA**, naskiĝinta je 1954, estas sveda socialdemokrata politikisto, kiu estis ano de la Riksdag inter 1995 kaj 1998, kaj ekde 2001.

Kategorio:Svedaj politikistoj
Kategorio:Svedaj socialdemokratoj
Denaska nigra truo

[eta|dekstra|229px|[Nigra truo|Nigra trua koncepta desegnaĵo per NASA]]
**Denaska nigra truo** estas hipoteza speco de nigra truo kiu estas formita ne per la gravita kolapso de stelo sed per la ega denseco de materio kiu estis dum la universa frua elvolvo.

Laŭ la *varma modelo* de praeksplodo (ankaŭ nomata kiel la *norma modelo*), dum la unuaj kelkaj momentoj post la granda krako, premo kaj temperaturo estis ege grandaj. Sub ĉi tiuj kondiĉoj, simplaj fluktuoj en la denseco de materio povas rezulti en lokaj regionaj densoj sufiĉaj por krei nigrajn truojn. Kvankam plejparto de regionoj de alta denseco devus esti rapide disigitaj per la elvolvo de la universo, denaska nigra truo devus esti stabila ĝis nun.

## Ebla detekto 
Uni maniero por detekti denaskaj nigraj truoj estas per ilia radiado dum la vaporiĝo de nigraj truoj. Oni opinias ke ĉiuj nigraj truoj disradiĝas je rapido inverse proporcia kun ilia maso. Ĉar ĉi tiu eligo plu malgrandigas iliajn masojn, nigraj truoj kun tre malgrandaj masoj devus sperti tutan vaporiĝon kun eksplodo, kreante pezan krevon de radiado. Kutima nigra truo (de ĉirkaŭ 3 sunaj masoj) ne povas perdi ĉiun sian mason en la vivperiodo de la universo (ĝi bezonas ĉirkaŭ 1060 jarojn por vaporiĝi). Tamen, ĉar denaskaj nigraj truoj estas formitaj ne per stela kerna kolapso, ili povas esti de diversa amplekso. Laŭ kalkuloj denaskaj nigraj truoj kiuj estis kreitaj kun maso ĉirkaŭi 1012 kg devus havi vivperiodon proksimume egalan al aĝo de la universo. Se ĉi tiuj malgrand-masaj nigraj truoj ekzistas, ni devus kapabli observi iujn el ĉi tiuj eksplodoj hodiaŭ.

## Rilataj problemoj 
La vaporiĝo de denaskaj nigraj truoj havas estas sugestita kiel unu el ebla kaŭzoj por gama-radiadaj krevoj. Ĉi tiu kaŭzo estas, tamen, konsiderata kiel malverŝajna. Aliaj problemoj por kiuj denaskaj nigraj truoj estis sugestitaj kiel la solvo inkluzivas la problemon de malluma materio, la problemon kosmoscienca domajna mura  kaj la kosmoscienca magneta unupolusa problemo. 

Eĉ se ili ne solvas ĉi tiujn problemojn, la malgranda nombro de denaskaj nigraj truoj (ili neniam estis konfirmeble detektitaj) helpas ol kosmoscienco fari limigojn al spektro de densecaj fluktuoj en la frua universo.

## Teorio de kordoj 
Fizika relativeco antaŭdiras ke la plej malgrandaj denaskaj nigraj truoj devus esti jam forvaporiĝintaj, sed se ekzistas la kvara spaca dimensio, kiel antaŭdiras la teorio de kordoj, ĝi devus afekti agadon de gravito je malgrandaj skaloj kaj sufiĉe malplirapidigi la vaporiĝon substance." 

## Vidu ankaŭ 
## Referencoj 
Kategorio:Nigraj truoj
Kategorio:Teorio de kordoj
Hoĝatia

dekstra|eta|250px|Mollaho Falsafi en la detruita centro bahaa de Teherano je 1955
**Hoĝatia** (en persa lingvo: انجمن حجتیه ) ankaŭ **Hoĝatia Madahvia Societo** estas duon-sekreta organizaĵo nepolitika de Irano, kiu estas ĝisoste kontraŭ bahaismo. Ĝin fondis en 1953 predikisto de Maŝhado Ŝejĥo Mahmud Halabi. La Ŝaho Mohamed Reza Pahlavi permesis, ke ĝi daŭrigis sian kontraŭ-bahaan agadon, se ĝi apogis lin. Hoĝatiano mollaho Mohamed Taki Falsafi radioelsende predikis kontraŭ la bahaanoj kaj instigis al pogromoj kaj al detruo de la nacia centro bahaa de Teherano en 1955.

Ĉar ĝi ne plene konsentis kun la teologiaj ideoj de la ajatollaho Ruhollah Ĥomejni (*Ruhollah Khomeini*) pri la reveno de la "Kaŝita Imamo" kaj la Islama Respubliko de Irano, tiu-ĉi persekutis kaj malpermersis ĝin en 1983. Tamen nun la Prezidento de Irano Mahmud Ahmadineĵad ŝajnas esti favora al ĝiaj mesiaj dogmoj.

## Eksteraj Ligiloj (angle) 
* la devoteco de Ahmadineĵad al la "Kaŝita Imamo" rilatas kun sia membreco en la Hoĝatia Mahdavia Societo 
* artikolo de "Asia Times" 
* Historio kaj detaloj kun ligoj al la artikolo de la Enciklopedio Iranica 
* Hoĝatia Societo revenas 
* Mesiaj gvidantoj en Irako kaj Irano
* Eks-Vic-Prezidento Abtahi deklaras, ke Hoĝatianoj estis ĵus arestitaj, Julion 2006 

Kategorio:Islamo
Kategorio:Bahaismo
Kategorio:Historio Bahaa
Boreo (vento)

220ra|eta|Mlvarma boreo preterpasas monton de nordo al sudo.
220ra|eta|La Boreo en Kroatio
*Por la blovinstrumento boreo, vidu la paĝon boreo.*

La **boreo** estas balkana seka, ofte akra malvarma ventopuŝo el nordorienta direkto.
En la helena mitologio **Boreo** estis la dio de norda vento aŭ ankaŭ norda vento mem.

## Balkana vento 
Ĉi tiu vento antaŭ ĉio senteblas dum la vintro trans la Adriatiko kaj la bordregionoj de Triesto kaj Dubrovnik. La vento ekestas super la balkana-altebenaĵo kaj falas laŭlonge tre kruta rokmuro (1000 m). La vento estas kanaligita tra la montpintoj pro kio povas ekesti ekblovoj ĝis 180 km/h.

La nomo *boreo* referencas al la greka dio de la norda vento Boreo (Βορέας).

## Helena dio 
[220ra|eta|Forrabo de [Oritio fare de Boreo.]]

**Boreo** (helene *Βορέας*, latine *Boreas* aŭ *Aquilo*) estis en la helena mitologio filo de la Titano Astraio kaj diino de la matena ĉielruĝo Eoso. Li estis la dio de norda vento aŭ ankaŭ norda vento mem.

Liaj fratoj estis:
* Eŭro nomata ankaŭ Argesto (laŭ Heziodo) - dio de la orienta aŭ la sudorienta vento,
* Zefiro - dio de la kvieta okcidenta vento,
* Notoso - dio de la suda vento.

Boreo estis el ĉiuj ventoj la plej forta kaj plej akra. Lia sidejo estis en Trakio, sed per siaj flugiloj li peladis sin en la tuta mondo.

Lia edzino fariĝis Oritio, filino de la atena reĝo Ereĥteo, kvankam kelkaj versioj nomas ŝin Ĥiono. Ĉar ŝi ne volis edziniĝi al li, Boreo forportis ŝin perforte. Kune ili havis du flugilhavajn filojn nomataj Kalaiso kaj Zeto (Boreadoj), kiuj famiĝis per multaj heroaj faroj, krom aliaj ili ĉeestis ekspedicion de la Argonaŭtoj en Kolĥidon por la Ora ŝaffelo. Boreo kaj Oritio havis ankoraŭ filinojn Ĥiono kaj Kleopatro, kiu edziniĝis al trakia reĝo Fineo.

Kategorio:Dioj de la helena mitologio
Kategorio:Ventoj
René Llech-Walter

**René Llech-Walter** aŭ katalune **Renat Llech-Walter** (n. la 30-an de marto 1906 en Perpinjano, m. la 24-a de januaro 2007 en Perpinjano) estis esperantisto el Perpinjano. Li estis konata kultur-aganto en Nord-Katalunio, pro kio li ricevis en 2002 la Krucon de Sankta Georgo, la plej altan distingon de la kataluna registaro. En 1982 la franca edukministerio rekonis lian aktivadon per sia plej grava distingo, la rango de Komandoro en la Ordeno de Akademiaj Palmoj. 

Ekde 1932 ĝis sia morto Llech-Walter estis delegito de UEA. Li estis estrarano de UEA 
de 1955 ĝis 1964 kaj prezidanto de Unuiĝo Franca por Esperanto inter 1957 kaj 1967, kiu poste elektis lin honora prezidanto. Li estis dumviva membro de UEA kaj Internacia Katolika Unuiĝo Esperantista. Krome, li ankaŭ interalie estis "majoro" de la kultura asocio Felibriĝo de 1983 ĝis 2007, sekvita de la verkisto *Paul Reynal*.

Li havis filinon **Colette** (1936-2010).

## Verkoj 
*1960: Llech-Walter, René. *Regards sur la littérature catalane*. Perpignan: Ed. du G.R.E.C., [s.j.= 1960], 44 p.
*1967: Llech-Walter, René. ''Cours d'initiation à la Langue catalane*. Perpignan: Editions de Catalogne, 70&nbsp;p. (4-a eld.)

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *Ekzistencialistaj Herooj en la Literatura Verkaro de J.-P. Sartre''

## Bibliografio 
* Gazetara Komuniko de UEA, n-ro 253 (2007-01-29).

Kategorio:Naskiĝintoj en Pyrénées-Orientales
Kategorio:Francaj esperantistoj
Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Estraranoj de UEA
Kategorio:Komandoroj de la Palmordeno de Francio
Kategorio:Francaj centjaruloj
Kategorio:Prezidantoj de Espéranto-France
Friedrichsdorf

**Friedrichsdorf** estas urbo en la distrikto Hochtaunus, ĉirkaŭ 20&nbsp;km norde de Frankfurt am Main en la federacia lando Hesio de Germanio. Fine de la jaro  la komunumo havis  loĝantojn.

## Situo 
eta|300ra|maldekstra|Urbocentro
Friedrichsdorf situas en la mezalta montaro Taunus kaj post Bad Homburg kaj Oberursel estas la tria plej granda komunumo en la distrikto Hochtaunus. La komunuma areo inkluzivas je unu flanko agrikultura lando kiel apud Burgholzhausen, situante je la rando de la altebenaĵa regiono Wetterau. Je la alia flanko, estas vasta arbaro sur la kresto de la Taunus, kie troviĝas la plej alta pinto en la ruraj areoj de la *Gickelsburg* je 471&nbsp;m super marnivelo. Ekde la altaĵoj de la Taunus la rivero Erlenbach fluas malsupren tra la urbo.

[eta|maldekstra|300ra|la arbara valo de la [rojo Erlenbach]]

Kategorio:Distrikto Hochtaunus
Kategorio:Urboj de Hesio
Fehmarn-Markolo

eta|Mapo de insuloj Femarn kaj Lolland
eta|Elkosma vido kun la prama itinero
La **Fehmarn-Markolo** (dane *Femer Bælt*, ) estas markolo ĉirkaŭ 18 km larĝa inter la dana insulo Lolland (norde) kaj la germana insulo Fehmarn (sude), en la okcidenta parto de la Balta Maro.

Ĝi situas ĉe .
Kiel mara vojo ĝi ligas la Grandan Belton (Grandan Baltan Markolon) kaj la kilan golfon kun la centra kaj orienta partoj de la Balta Maro. Proksimume meze inter la du insuloj estas ŝanelo 9 km larĝa kun profundo inter 20 kaj 30 metroj. La marfluo preskaŭ ne estas influata de tajdo (maksimume 0,3 maraj mejloj en horo); plejparte ĝin kaŭzas vento.

## Prama trafiko inter Danio kaj Germanio 
La Fehmarn-Markolon transas la prama linio inter Puttgarden kaj Rødby. Ĝi veturas ĉirkaŭ 50 fojojn ĉiutage; la veturado daŭras 45 minutojn. Aktuale la registaroj dana kaj germana konsideras la konstruadon de sen-ŝipa transiro de la Fehmarn-Markolo. Ekzistas planoj pri ponto aŭ tunelo. Naturprotektantoj forte protestas kontraŭ ponto, kiu laŭ ili malutilus al la vivularo de la markolo kaj ankaŭ al pretermigrantaj birdoj.

Dum la jaro 2003 la pramoj transportis 6,4 milionojn da pasaĝeroj, 1,6 milionojn da personaj aŭtoj kaj 278.000 kamionojn.

eta|Pramo en Puttgarden

## Historio 
Je la 21-a de julio 1932 en la markolo pereis la vela instruŝipo *Niobe*.

Inter 1965 kaj 1984 lumŝipo estis ankrita en la markolo por marki la itineron. La ŝipo ankoraŭ ekzistas en la muzea haveno de Lübeck kaj estas veturkapabla.

De la 14-a de majo 1963, kiam oni malfermis ponton inter insulo Fehmarn kaj la firma tero germania, la finhavenoj de la pramlinio estas fervoje atingeblaj. Tiel ekestis la plej mallonga ligo inter Hamburgo sude kaj Kopenhago kaj Malmö norde. Tiu vojo estas ankoraŭ uzata de personaj trajnoj; vartrajnoj nun preferas uzi la ponton de la Granda Belto (*Storebæltsbroen*), kvankam la vojo estas je ĉirkaŭ 160 km pli longa.

Kategorio:Markoloj en Danio
Kategorio:Geografio de Ŝlesvigo-Holstinio
Kategorio:Balta maro
Zielonka

eta|Fervoja stacio de Zielonka vintre

**Zielonka** estas urbo kaj urba komunumo en la Distrikto Wołomiński, en la Mazovia Provinco de Pollando.

## Geografio 
Zielonka troviĝas 13&nbsp;km nordoriente de centro de Varsovio ĉe rivero Długa (*Longa*). Areo de la urbo egalas 79,23&nbsp;km². 53% de la areo estas arbaroj kaj 5% – kamparoj.

Apudaj komunumoj estas Dębe Wielkie, Halinów, Kobyłka, Marki, Poświętne, Stanisławów, Sulejówek, Varsovio, Wołomin kaj Ząbki.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Mazovia provinco
Kategorio:Urboj en Pollando
Dieu est grand, je suis toute petite (filmo)

***Dieu est grand, je suis toute petite*** (Dio estas granda, mi estas malgrandega) estas franca filmo de Pascale Bailly en 2001.

## Temo
"Mi estas 20-jara kaj mi fuŝis mian vivon" skribas Michèle (Audrey Tautou) en sian taglibron. Abortinte kaj disiĝinte de Bertrand (Mathieu Demy), ŝi ĵetiĝas en sensencan mistikan priserĉadon por esti helpata de Dio. Senrezulte, ŝi turnas sin al Budho. Tiam, ŝi renkontas 32-jaran judan ĥirurgon nomitan François (Edouard Baer)...

## Teĥnikaj detaloj
* Titolo: **Dieu est grand, je suis toute petite**
* Angla titolo: '''God Is Great, and I'm Not'''
* Ĝenro: komedio
* Reĝisoro: Pascale Bailly
* Scenaro: Pascale Bailly kaj Alain Tasma
* Muziko: Stéphane Malca
* Aperdato: 
* Produktita en 2001
* Daŭro: 100 minutoj
* Formato: 1:33:1 (koloroj)

## Rolularo
* Audrey Tautou: Michèle
* Édouard Baer: François
* Julie Depardieu: Valérie
* Catherine Jacob: Evelyne
* Philippe Laudenbach: Jean
* Cathy Verney: Florence
* Anna Koch: Régine
* Max Tzwangue: Simon
* Mathieu Demy: Bertrand
* Atmen Kelif: Ali
* Nelly Camara: Laetitia
* Jean Reichman: Joseph
* Nathalie Levy-Lang: Jessica

## Internaj ligiloj
* Audrey Tautou

## Eksteraj ligiloj
* Slipo de Allociné

Kategorio:Francaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2001
Miroslav (nomo)

:*Estas ankaŭ Miroslav.*
**Miroslav** estas ĉeĥa kaj slovaka vira persona nomo. Similaj nomoj ekzistas en aliaj slavaj lingvoj, ekzemple la pola *Mirosław* kaj la rusa *Мирослав*. Ĝi signifas proksimume "pac(em)ulo", "famulo pro paco".

La ina formo estas "Miroslava". La nomo havas multajn karesformojn; eble la alilande plej konataj estas Mirko, Mirek kaj Miro.

## Viroj, kies nomo estas Miroslav 
* Miroslav Smyčka - ĉeĥa operkantisto kaj esperantisto
* Miroslav Horníček - ĉeĥa aktoroĉeĥa esperantisto kaj inĝenieroverkisto
* Miroslav Tůma - ĉeĥa esperantisto kaj inĝeniero
* Miroslav Krleža – kroata verkisto, poeto, ĵurnalisto kaj enciklopediisto
* Miroslav Malovec - ĉeĥa esperantisto
* Miroslav A. Andrič - jugoslava esperantisto kaj inĝeniero
* Miroslav Žbirka - slovaka kantisto kaj muzika komponisto

## Virinoj, kies nomo estas Miroslava
* Miroslava Tomečková - ĉeĥa esperantistino
* Miroslava Šafránková - ĉeĥa aktorino, la fratino de Libuše Šafránková

Kategorio:Viraj personaj nomoj
Wasmes

**Wasmes** estas vilaĝo en la municipo Colfontaine en Belgio.

Vincent van Gogh vivis tie dum iom da tempo en 1880.

Kategorio:Aliĝintaj municipoj de Belgio
Fernand Brouez

**Fernand Brouez** (naskiĝis je 1861 en Wasmes, mortis je 1900 en Bruselo) estis fondinto de *La Société Nouvelle* (La nova socio). Unue li redaktis la magazinon kun belgadevena Arthur James, kun kiu li konatiĝis ĉe la *Université Libre de Bruxelles* (Universitato Libera de Bruselo) ĝis 1889 kaj pli malfrue kun variaj aliuloj. Dua filo de Jules Brouez kaj Victorine Sapin, Fernand kaj sia pli maljuna frato Paul ankaŭ studentiĝis ĉe la *Université Libre de Bruxelles*, kie Fernand malsukcesas je siaj studoj. Li ŝanĝiĝas inter filozofio, leĝo, kaj medicino kaj 29-jaraĝe ne jam kandidatiĝis por gajni doktorecon. Fernand Brouez sukcesis ĉirkaŭigi sin per la altsocietuloj de Belgio, internaciaj intelektuloj kaj artistoj tiuepokaj. La nomlisto estas pli ol impona. Li kredis je socialismo kaj sociala konscienco. Je la 20-a de novembro, 1884, la unua eldonkvanto de *La Société Nouvelle* publikiĝis, financita per lia patro, Jules Brouez. Ĝi estiĝis unu el la plej gravaj revuoj pri socialaj temoj, arto, scienco, kaj literaturo tiuepokaj. La kontribuo de Fernand Brouez al francparolanta Eŭropo restas senparalele. Li viktimiĝis per sifiliso, verŝajne per seksa kontakto. Lia estonta edzino estis ebla silenta portanto, ĉar laŭ pluraj kredeblaj fontoj, ŝi tranĉis sin dum kurso de anatomio studante medicinon. Je 1896, li geedziĝis kun Cornelia Hubertina Doff (n. 1858 - m. 1942), la pli malfrua Neel Doff. La rolulanto André en ŝia dua libro, *Keetje*, fakte estas Brouez. Fernand Brouez enteriĝis en la volbo de la familio Brouez ĉe la Tombejo Ixelles je la 3-a de julio, 1900.

## Referenco
Tiu ĉi artikolo estis rekte tradukita el la angla versio je la 20-a de februaro, 2007.

Fabrice Wilvers : *La Société Nouvelle* et ''L'Humanité Nouvelle'', 2 revues cosmopolites et pluralisteshttp://sd-1.archive-host.com/membres/up/78199831766306927/MEMOIRES/LaSocieteNouvelle.pdf. Mémoire de Licence en Sciences du Livre et des Bibliothèques, Faculté de Philosophie et Lettres, Section Infodoc, année académique 2001-2002, Université Libre de Bruxelles.

Kategorio:Belgaj verkistoj
Kategorio:Belgaj socialistoj
The Game (Queen)

***The Game*** (angle: "La Ludo") estas la naŭa muzikalbumo (oka ferme registrita) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1980. Ĝin produktis Queen kaj Reinhold Mack. En ĝi elstaras muzikaĵoj kiel "Another One Bites The Dust", "Crazy Little Thing Called Love" kaj la titoltema "Play The Game".
Christian Ritter

**Christian Ritter** (* verŝajne inter 1645 kaj 1650; † verŝajne post 1725; ekzaktaj vivodatoj mankas) estis komponisto kaj orgenisto de la Nordgermana Orgenskolo.

## Vivo 
Verŝajne Christian Ritter estis lernanto ĉe Christoph Bernhard en Dresdeno. Notaĵo sur unu el liaj verkoj nomas lin ĉambrorgeniston Halle. Dokumentata estas tiu ĉi funkcio nur ekde 1672; en 1677 li iĝis kortegorgenisto. Kelkajn jarojn poste li iris al Svedio. En 1681 oni menciis lin en fakturo de la Stokholma kortego, jaron poste kiel vickapelestro. En 1683 Ritter reiris al Dresdeno kaj iĝis sub Christoph Bernhard vickapelestro kaj ĉambrorgenisto. En 1688 li estas refoje dokumentebla kiel kapelestro en Stokholmo, kie li restis ĝis 1699. Laŭ la indikoj sur voĉkanta verko Ritter en 1704 restis en Hamburgo. En 1717 li sin nomumas en letero al Johann Mattheson kiel *„Emeritus, kiu faris sian Eblan che Reghay, Elektoprintsay kay Printsay Kortegoy… dum la tridek Yaroy in re musica“*.

## Verkoj 
El la verkaro de Christian Ritter konserviĝis krom pli ol 20 sakralaj voĉkantaj verkoj kelkaj malmultaj orgen- kaj aliaj klavarverkoj.

Pluraj muziksciencistoj, inter ili Hans Joachim Moser samkiel Buchmayer, kiu kiel unua praktikis iom granda esplorlaboron, atribuas al la komponaĵoj de Ritter eksterordinare altan kvaliton.

## Literaturo 
* R. Buchmayer: *Christian Ritter. Ein vergessener deutscher Meister des 17. Jh.* En: *Riemann-Festschrift* paĝo &nbsp;354&nbsp;kaj sekvaj, Leipzig 1909.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj klasikaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj klasikaj komponistoj
Kategorio:Germanaj barokaj komponistoj
Kategorio:Nordgermana Orgenskolo
Flash Gordon (muzikalbumo)

***Flash Gordon*** estas la deka muzikalbumo (naŭa ferme registrita) de la angla rokmuzika grupo Queen. Ĝi estis lanĉata en 1980 kaj estas produktita de Brian May kaj Reinhold Mack. Ĝi enhavas la muzikaĵojn faritajn speciale por la sciencfikcia filmo *Flash Gordon*.

## Traklisto 
# ''Flash's Theme* (May) - 3:31
# *In The Space Capsule (The Love Theme)* (Taylor) - 2:43
# *Ming's Theme (In The Court Of Ming The Merciless)* (Mercury) - 2:41
# *The Ring (Hypnotic Seduction Of Dale)* (Mercury) - 0:57
# *Football Fight* (Mercury) - 1:28
# *In The Death Cell (Love Theme Reprise)* (Taylor) - 2:25
# *Execution Of Flash* (Deacon) - 1:06
# *The Kiss (Aura Resurrects Flash)* (Mercury) - 1:45
# *Arboria (Planet Of The Tree Men)*(Deacon) - 1:42
# *Escape From The Swamp* (Taylor) - 1:43
# *Flash To The Rescue* (May) - 2:44
# *Vultan's Theme (Attack Of The Hawk Men)* (Mercury) - 1:13
# *Battle Theme* (May) - 2:18
# *The Wedding March* (May) - 0:56
# *Marriage Of Dale And Ming (...And Flash Approaching)* (May, Taylor) - 2:04
# *Crash Dive On Mingo City* (May) - 1:00
# *Flash's Theme Reprise (Victory Celebrations)* (May) - 1:24
# *The Hero'' (May) - 3:31

## Notoj
Županovice (distrikto Příbram)

**Županovice** estas malgranda municipo en distrikto Příbram en Ĉeĥio. Ĝi estas situanta ĉe la bordo de akvobaraĵa lago Slapy, konstruita sur la rivero Vultavo. Vivas ĉi tie  (). Krome ĉirkaŭ 200 okazaj, precipe somere loĝataj somerkabanoj. Du someraj tendaroj, unu kun duŝejo kaj lueblaj kabanoj. Hotelo, Somere du restoracioj. Vendejoj nur somere.
14&nbsp;km de Dobříš, 55&nbsp;km sude de la ĉefurbo Prago.

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1235.

## Loĝantaro
## Vidu ankaŭ 
* Listo de municipoj en Ĉeĥio kun la plej malalta nombro de loĝantoj

## Pluaj fotoj 

Županovice Vltava.jpg|Županovice - refreŝigeja regiono ĉe Vultavo
Županovice (okres Příbram) (15).jpg|Loka kapelo
Županovice (okres Příbram) (6).jpg|Monumento alfalintoj en la 1-a mondmilito
Županovice (okres Příbram) (7).jpg|Kruco apud la kapelo

Kategorio:Municipoj en distrikto Příbram
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Příbram
Kategorio:Setlejoj en Beneŝova montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Vultavo
Zhou Wei Hui

**ZHOU Wei Hui** (ĉine **周卫慧**) estas ĉina verkistino.

ZHOU Wei Hui naskiĝis en 1973 en la urbo de Ningbo. Ŝi multe vojaĝis kiam ŝi estis infano, ĉar ŝia patro estis militisto. Ŝia romano *Shanghai Baby* (2000) estis malpermesita kaj publike brulita en Ĉinio. Ŝia fina romano *Marrying Buddha* (2005) estis cenzurita, modifita kaj eldonita en Ĉinio kun alia titolo. Ŝi estas kun Mian Mian en la "Nova generacio".

## Verkoj 
* 2000 : *Shanghai Baby*
* 2005 : *Marrying Buddha*
* 2007 : *Dog Dad*

Kategorio:Ĉinaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1973
SIL internacia

**SIL Internacia** (*SIL International*, antaŭe *Summer Institute of Linguistics*, « Somera Instituto de Lingvistiko »), estas kristana evangeliisma neregistara organizaĵo, kies ĉefa celo estas studo, disvolvado kaj dokumentado pri minoritataj lingvoj, por helpi la tradukon de la Biblio.

Grava agado de SIL Internacia sur la kampo de etnologio/lingvistiko estas la retejo: Ethnologue.com

## Rimedoj 
SIL disponigas :
* komputilajn rimedojn pri la lingva disvolviĝo http://scripts.sil.org/ kaj http://www.sil.org/computing
* la plej grandan parton de sia libro sur Ethnologue.com (http://www.ethnologue.com/web.asp)
* karaktrarojn, ekzemple : « Gentium »

## SIL kodoj 
SIL publikigas liston da lingvoj kaj dialektoj identigitaj per trilitera kodo http://www.ethnologue.com/codes/

Ĉi kodo estas la bazo por la normo ISO 639-3, celanta kompletigi ISO 639-2/T por teĥnika uzo kaj anstataŭigi ISO 639-2/B por la bibliografia uzo.

## Eksteraj ligiloj 
* SIL internacia
* Ethnologue.com
* Wycliffe

Kategorio:Lingvo
Jean-Jules-Antoine Lecomte du Nouy

**Jean-Jules-Antoine LECOMTE DU NOUY** (Parizo, 1842 - Parizo, 1923) estis orientisma franca pentristo kaj skulptisto. Li estis lernanto de Charles Gleyre kaj Jean-Léon Gérôme. eta|dekstra|200px|'''Démosthène s'exerçant à la parole''' Tableau de Lecomte du Nouy (1870).

Kategorio:Francaj pentristoj
Kategorio:Francaj skulptistoj
Kaŝita Imamo

Le esenca diferenco inter sunaistaj kaj ŝijaistaj islamanoj temas pri la doktrino de Imameco. Laŭ la sunaismo la elekto de la Kalifo, kiu estas la supera gvidanto de la islama komunumo post la Profeto Mohamedo, estas ĉefe politika afero kaj li estas elektebla inter ĉiuj islamanoj por defendi islamon. Sed laŭ la ŝijaismo, tio estas ĉefe spirita afero kaj tiun dian oficon povas heredi nur praido de la Profeto Mohamedo (*Muh&#803;ammad*) tra la geedzeco de lia filino Fatima (*Fát&#803;imih*) kun lia kuzo '' 'Alí-ibn-i-Abí-T&#803;álib*. Tio validas por ĉiuj sektoj ŝijaistaj, eĉ se ili ne agnoskas ĉiujn dek-du imamojn. Jen la listo de la dek-du viroj, kiuj estis herede titolitaj "imamoj" (arabe : gvidantoj) :

Dosiero:12-Imamoj.jpg Dosiero:Islamaj_Sektoj.jpg

Kiam mortis la 11-a imamo, lia 5-jara filo malaperis je la 24-a de julio 874 (4 *Shavvál* 260 p.H.) : tiam komenciĝis la "Mallonga Kaŝado" (*Ghaybat-i-S&#803;ughrá*), dum kiu la imamo daŭre gvidis la komunumon per mesaĝistoj titolitaj *Abváb* (arabe: باب báb pordoj). 

Estis kvar tiaj homoj (arabe: الارْبع نُوّاب : la kvar reprezentantoj) : *Abú-'Umar-'Uthmán ibn-i-Sa'íd* (874-917), *Abú-Ja'far Muh&#803;ammad-ibn-i-'Uthmán* (917-918), *H&#803;usayn-ibn-i-Rúh&#803; Naw-bakhtí* (918-938) kaj fine *Abu'l-H&#803;asan 'Alí-ibn-i-Muh&#803;ammad Símarí* (938-939).

Kiam mortis la lasta ĉirkaŭ 940 (329 p.H.), komenciĝis la "Longa Kaŝado" (*Ghaybat–i-Kubrá*) de la Imamo, kiu ne plu havis fizikajn kontaktojn kun la kredantoj.

Ŝijaistoj asertas, ke la Imamo ne mortis sed vivas kun siaj elektitaj disĉiploj en misteraj urboj *Jábulqá* kaj *Jábulsá*. Kiam finiĝos la Tempoj, ke regos surtere maljusteco kaj malpaco, ke la miskredantoj estos konfuzitaj kaj malesperigitaj, li reaperos anoncita de Jesuo-Kristo por venki la miskredantojn kaj restarigi universalajn pacon kaj justecon dum mil jaroj. Estas multaj "sanktaj rakontoj" (*Hádíth*) en la islama tradicio pri la reveno de tia homo nomita *Mihdí* (la bone gvidata) aŭ *Qá'im* (la releviganto), kiu estos signo anoncanta la "Tago de Releviĝo (*Yawmu'l Qíyámah*) kaj de Juĝo (*Yawmu’l Dín'')"

Kategorio:Islamo
Yogi Bhajan

**Harbhajan Singh Khalsa Yogiji**, **Yogi Harbhajan** aŭ **Yogi Bhajan** (naskiĝis la 26-an de aŭgusto 1929 en Guĝranvalo, Brita Hindio, mortis la 6-an de oktobro 2004 en Española, Nov-Meksiko) estis panĝaba negocisto kaj sikha mastro de kundalini-jogo.

Li fondis ne-profitan organizaĵon *3HO* (*Healthy, Happy, Holy Organization*) en 1969, havis kelkajn entreprenojn, 300 centrojn de jogo aŭ kompaniojn de sana manĝaĵo *Golden Temple* en 35 landoj. Inter liaj multaj disĉiploj estis Bill Richardson.

## Edukado 
*Harbhajan Singh Puri* naskiĝis en sikha familio. Lia patro *Kartar Singh Puri* estis kuracisto. Juna *Harbhajan* frekventis katolikan lernejon. Fundamentojn de sikismo li lernis de sia avo *Bhai Fateh Singh* kaj de *Sant Hazara Singh*, kiu agnoskis lin mastro de Kundalini-Jogo en la aĝo de 16 jaroj. Pro la dispartigo de Hindio la familio translokiĝis kiel rifuĝintoj al Nov-Delhio, kie li magistriĝis pri ekonomiko. Poste li studis ĉe *University of Humanistic Studies* en San-Francisko, kie li doktoriĝis pri psikologio.

## Publikaĵoj 
* Yogi Bhajan, *The Teachings of Yogi Bhajan*, Santa Cruz, Nov-Meksiko, *Kundalini Research Institute*, 1977.
* Yogi Bhajan, *I am a Woman: Book and Yoga Manual*, Santa Cruz, Nov-Meksiko, *Kundalini Research Institute*, 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* *The 3HO website* ()
* reta diskuto pri la spirita heredaĵo de Yogi Bhajan (same )

Kategorio:Sikismo
Kategorio:Joganoj
Vilao Vilaltao

**Vilao Vilaltao** (svede *Villa Villekulla*) estas vilao en la infana libro "Pipi Ŝtrumpolonga" de Astrid Lindgren. Pipi vivas en tiu vilao kune kun sia ĉevalo kaj sia simio. Proksime de la vilao troviĝas limonadarbo.

eta|300ra|la filma Vilao Vilaltao

La Vilao Vilaltao de la filmo kun Inger Nilsson troviĝas en la okcidento de la insulo Gotlando, kie ĝi nuntempe partoprenas al la libertempa parko *Kneippbyn*, dum la filma limonadarbo estas maljuna ulmo antaŭ la gepatra domo de Astrid Lindgren en Vimmerby.

Kategorio:Pipi Ŝtrumpolonga
Kategorio:Konstruaĵoj en Svedio
Kategorio:Gotlando
Kategorio:Fikciaj konstruaĵoj
Gotlanda dialekto

La **gotlanda** lingvo de la hodiaŭa Gotlando (svede *gotländska*) kutimas esti rigardata kiel sveda dialekto, kontraŭe al la gotlanda lingvo de la Mezepoko (svede *gutniska*). La nuntempa gotlanda estiĝis per miksado de la malnova gotlanda kun la sveda. Oni povas trovi multajn malsamaĵojn inter la gotlanda kaj la sveda. Aliflanke, pro la influoj de la Hanso troviĝas multaj paraleloj kun la germana, tial ke multaj gotlandanoj mem diras, ke ilia lingvo (aŭ dialekto) similas al la germana. La gotlanda konservis la tri ĝermanajn genrojn, dum la sveda ĉe la substantivoj ne plu diferencigas inter femineno kaj maskuleno.

Kelkaj vortoj el la hodiaŭa gotlanda kompare al la sveda kaj al la germana:

## Literatur 
* UF Pinnsvein: En kyttvarpe me mjölkrusku. Din guide inför mötet med gotlänningen. Stockholm. ISBN 91-630-7976-3

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Sveda lingvo
Kategorio:Gotlando
Jokohama (urbeto)

Urbeto **Jokohama** ( [jokohama maĉi], Hepburn/Kunrei: *Yokohama*) estas urbeto en Distrikto Kamikita en Gubernio Aomori en Japanio.

Kategorio:Gubernio Aomori