open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Sedativo

**Sedativo** (aŭ trankviligaĵo, kvietigaĵo) estas substanco, kiu kvietigas doloron aŭ moderigas tro aktivan organon.

Ili estas CNS-depresantoj kaj interagas kun cerba aktiveco, kaŭzante ties malakceliĝon. Diversaj specoj de sedativoj povas esti distingitaj, sed plimulto de ili influas la neŭro-transmisilan gama-aminobuteratan acidon (GABA). Malgraŭ la fakto, ke ĉiu sedativo agas laŭ sia maniero, la plej multaj produktas malstreĉajn efikojn pliigante GABA-aktivecon.

Ĉi tiu grupo rilatas al hipnoto. La esprimo sedativo priskribas medikamentojn, kiuj servas por trankviligi aŭ malpezigi angoron, dum la esprimo hipnota preskribas medikamentojn, kies ĉefa celo estas iniciati, daŭrigi aŭ plilongigi dormon. Ĉar tiuj du funkcioj ofte koincidas, kaj ĉar medikamentoj en tiu klaso ĝenerale produktas doz-dependajn efikojn (varianto de kontraŭ-anksieco ĝis perdo de konscio) ili ofte estas referitaj kolektive kiel sedativo-hipnotaj medikamentoj.

Sedativoj povas esti uzataj por produkti tro-trankviligan efikon (alkoholo estas la plej ofta sedativa drogo). En kazo de trodozo aŭ se kombinita kun alia sedativo, multaj el ĉi tiuj drogoj povas kaŭzi profundan senkonsciecon kaj eĉ morton.

Sedativa akvo estas la kamfora amonia akvo.

Kategorio:Kuraciloj
Kategorio:Medikamentoj
Phoebus-kartelo

La **Phoebus-kartelo** estis internacia kartelo, kiu kontrolis la fabrikadon kaj vendon de inkandeskaj ampoloj en granda parto da Eŭropo kaj Nordameriko inter 1925-1939. La kartelo transprenis merkatajn teritoriojn (dividis ilin inter si mem) kaj malaltigis la utilan vivon de tiaj bulboj, de 2.500 horoj al 1.000 horoj. Entreprenoj bazitaj en Eŭropo kaj Usono, inkluzive de Osram, General Electric, Associated Electrical Industries, kaj Philips, integrigis la kartelon la 15-an de januaro 1925 en Ĝenevo, per fondo de ''Phœbus S.A. Compagnie Industrielle pour le Développement de l' Éclairage'' (france por "Phoebus plc Industria Firmao por la Evoluo de Lumo"). Kvankam la grupo intencis daŭri la kartelon tridek jarojn (1925 ĝis 1955), ĝi ĉesis operaciojn en 1939 kun komenco de 2-a Mondmilito. Sekvante ĝian dissolvon, ampoloj daŭre estis venditaj ĉe la 1.000-hora vivo normigita fare de la kartelo.

## Vidu ankaŭ
* Planita malnoviĝo

Kategorio:Ekonomio
Tramtransporto en Salavat

**Tramtransporto en Salavat** () estas trama transportsistemo de urbo Salavat. La funkciado de la tramservo estas farata de la Municipa Unueca Entrepreno "Tramvajnoje upravlenije" de la urbo Salavat. Ĝi konsistas el unu linio kun 4 itineroj.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Salavat
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Salavat
Salavat
Salavat
Tramtransporto en Debrecen

**Tramtransporto en Debrecen** () estas tramreto de la urbo Debrecen, ĉefurbo de Hajdú-Bihar en Hungario. Ĝi estas unu el la kvar tramretoj en tiu ĉi lando, kune kun tiuj de Budapeŝto, Miskolc kaj Szeged.

Enservigita en 1884, ekde 1970 ĝi havas nur du liniojn, kaj estas funkciigata fare de la publika firmao Debreceni Közlekedési Zrt. (DKV).

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Debrecen
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (DKV) (/)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Debrecen
Debrecen
Debrecen
Debrecen
Furanila klorido

**Furanila klorido** aŭ **2-kloro-furano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la kloro kaj furano. Ĝi estas senkolora likvaĵo, kiu malkomponiĝas en akva medio. Furanila klorido posedas 4 karbonatomojn, 3 hidrogenatomojn kaj 1 kloratomon.

2-Klorofurano estas kemia kunmetaĵo apartenanta al la familio de la ciklaj nesaturitaj alkoholoj. Ĝi estas heterocikla kunmetaĵo kiu enhavas furanan ringon kun kloratomo alkroĉata al ĝi. 2-Klorofurano estas kutime uzata en scienca esplorado kiel komenca materialo por la sintezo de diversaj organikaj kombinaĵoj.

2-Klorofurano havas ampleksan gamon de sciencaj esplor-aplikoj. Ĝi estas ofte uzata kiel komenca materialo por la sintezo de diversaj organikaj substancoj kiel farmaciaĵoj, agrokemiaĵoj kaj aromataĵoj. Ĝi ankaŭ estas uzata kiel solvanto en la sintezo de aliaj organikaj kombinaĵoj. Aldone, 2-Klorofurano estas uzata kiel reakciaĵo en organika sintezo por enkonduki kloran atomon en organikajn molekulojn.

La mekanismo de ago de 2-Klorofurano ne estas bone komprenita. Tamen, ĝi verŝajne funkcias kiel elektrofilo pro la ĉeesto de la kloratomo. Tio igas ĝin tre reakciema direkte al nukleofiloj, kio permesas al ĝi esti utiligata kiel reakciaĵo en organika sintezo.

Estas limigitaj informoj haveblaj pri la biokemiaj kaj fiziologiaj efikoj de 2-Klorofurano. Tamen, ĝi pruviĝis havi kelkajn toksajn efikojn al vivantaj organismoj. Studoj montris, ke eksponiĝo al 2-Klorofurano povas kaŭzi hepatan damaĝon kaj malpliigon de korpa pezo en ratoj. Plia esplorado estas necesa por plene kompreni la biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn de 2-Klorofurano.

Unu el la ĉefaj avantaĝoj de uzado de 2-Klorofurano en laboratoriaj eksperimentoj estas ĝia alta reakciemo al nukleofiloj. Tio igas ĝin utila reakciilo en organika sintezo. Aldone, la sintezo de 2-Klorofurano estas relative simpla kaj donas produkton kun alta pureco.
Tamen, ekzistas ankaŭ iuj limigoj al uzado de 2-Klorofurano en laboratorio-eksperimentoj. Ĝi estas venena kunmetaĵo kaj devas esti pritraktata zorge. Aldone, ĝi ne estas tre solvebla en akvo, kio povas malfaciligi ĝin uzi en akvaj reakcioj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **kloro** per traktado de **furano** kaj **kloro**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **klorida acido** per traktado de **furano** kaj **klorida acido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **kloro** per traktado de **2-metilfurano** kaj **kloro**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **furanila klorido** per traktado de **furano** kaj **fosfora triklorido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **fosfora kvinklorido** per traktado de **furano** kaj **fosfora kvinklorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Klorido

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Uta Hasekamp

**Uta HASEKAMP** - naskiĝis la 11-an de junio 1965  - estas arthistoriistino kaj esperantistino en Bonno. Ŝi pasigis la lernejajn jarojn en Damme, Malsupra Saksio, dum la unuaj 10 lernejaj jaroj estis en la sama klaso kiel Thomas Pusch, kune kun li 13-jaraĝa lernis Esperanton en du semajnaj intensaj kursoj de printempo kaj aŭtuno 1979 kaj kune kun li en la sama jaro aliĝis al Germana Esperanto-Junularo. Post la abituro en 1984, ŝi ekstudis vidajn artojn en la bonna universitato, kaj ekloĝis en la domo de la kvartalo *Oberkassel* de la urbodistrikto Beuel, kiun Eckhard Bick luprenis por komuna vivado de ses ĝis ok studentaj esperantistoj kaj kiu en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj elstaris inter la tranoktejoj de Pasporta Servo per tio ke tie oni ofertis senkostan tranoktadon por nelimigita nombro de vojaĝantoj dum 30 tagoj - oferto tiom nekutima ke la muzikgrupo Amplifiki eĉ dediĉis tutan rokmuzikan kanton al la "Domo en Bonn'". Interalie, ŝi kun Anna Formaggio verkis centojn da ilustraĵoj por la Esperanto-lernolibro *Tesi, la testudo*, kiu grandparte ekestis en la studenta domo kaj kies unua eldono publikiĝis dum 1985 en Bonno. Kvankam ŝi jam ekde la fino de la 1980-aj jaroj translokiĝis al propra loĝejo en la centro de Bonno, ŝi daŭre plu apartenis al la redakcia teamo de la lernolibro.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* libroj de Uta Hasekamp, ne nur *Tesi, la testudo*, sed ankaŭ germanaj libroj pri arto en la katalogo de la Aŭstra Nacia Biblioteko ()
* informoj en la retejo *LinkedIn* ()

 

Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj arthistoriistoj
NLBeter

**NLBeter** estas nederlanda politika partio kun la ĉefa celo plibonigi sanservon, edukadon kaj vivmedion.

## Partio 
La fondintoj, kiuj estis kuracistoj laŭ profesio, kredis de sia propra profesio ke sanservo en Nederlando bezonas esti reformita por povi trakti la problemojn de aliro, kvalito kaj pagebleco longtempe.

La enhavo estas resumita en: "Estas gravaj problemoj en sanservo, edukado kaj nia vivmedio, kiujn ekzistantaj politikaj partioj ne povas solvi. Mankas politikistoj, kiuj vere scias, kio okazas ĉiutage. Tial NL Better. Ĉar ĝi povas estu pli bona." Krom ilia fokuso pri sanservo kaj edukado, la partio ankaŭ emfazas la vivmedion kiel gravan atenton. Ene de tiu temo, la temoj de sekureco, konstruaĵo kaj vivmedio, inkludo, integriĝo kaj migrado, vivenspezo kaj klimato ricevas specialan atenton. La partio konsideras bonan vivmedion esenca por bona sano.

NLBeter havas neniujn membrojn krom la estraro kaj kandidatoj kaj havas neniujn regionajn aŭ lokajn branĉojn.

## Historio 
La partio estis fondita en novembro 2019 de kuracistoj Esther van Fenema, Ronald Mann, Janneke Wittekoek, Wanda de Kanter kaj Jan Rotmans kaj partoprenis unuafoje la elektojn de la Ĉambro de Reprezentantoj en 2021. Baldaŭ post ĝia fondo, De Kanter kaj Rotmans retiriĝis.

La partio partoprenis la balotojn de la Reprezentantĉambro de la 17-an de marto kun Esther van Fenema kiel partiestro. Aldone al ŝi, la listo de kandidatoj inkludis dek tri aliajn homojn, plejparte kun sanservo aŭ eduka fono. En la dua loko estis instruisto Ton van Haperen kaj en la tria loko estis kardiologo Janneke Wittekoek. NLBeter akiris 0.1% de la voĉoj, ne sufiĉe por sidloko.

Post la balotrezultoj, la demando ekestis ĉu NLBeter devus resti politika partio, aŭ ĉu ĝi eble povus fari novan komencon kiel movado.  Poste, la retejo de la partio kaj sociaj amaskomunikiloj estis prenitaj eksterrete.

## Vidu ankaŭ 
* Partihistorio Universitato de Groningen

Kategorio:Politikaj partioj de Nederlando
Jizerní Vtelno

**Jizerní Vtelno** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Mladá Boleslav, en Mezbohemia regiono. Ĝi etendiĝas proksimume 6 km sudokcidente de Mladá Boleslav. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1229. 

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Kastelo Stránov sur la nordokcidenta rando de la vilaĝo

## Pluaj fotoj 

Stranov jizerni vtelno zamek 2.jpg|Kastelo Stránov
Jizerní Vtelno, minucipal office.jpg|Municipa ofico 
Jizerní Vtelno, lower part.jpg|Malsupra parto de la vilaĝo ĉe Jizera

Kategorio:Municipoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Setlejoj en Jizera tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Jizera
Krnsko

**Krnsko** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Mladá Boleslav, en Mezbohemia regiono. Ĝi etendiĝas proksimume 5 km sudokcidente de Mladá Boleslav. Vivas ĉi tie  (). Tra la municipo trafluas rivero Jizera, sur kiu estas ĉi tie ankaŭ konstruita vejro. Super la valo de Krnsko en municipo Jizerní Vtelno troviĝas novrenesanca kastelo Stránov.

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1360. 

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Krnsko**
* Řehnice

## Memorindaĵoj 
* Viadukto Stránov – fervoja ponto el la jaro 1924
* Baroka preĝejo de sankta Georgo el la jaro 1787 (en Dolní Krnsko, ĉe Zámostí)
* Kastelo Krnsko (en Horní Krnsko)

## Pluaj fotoj 

 File:Krnsko, rectory.jpg| Eksa paroĥestrejo
 File:Krnsko, railway bridge 2.jpg| Memorige protektata viadukto
 File:Krnsko, train stop 2.jpg| Eksa konstruaĵo de stacidomo


Kategorio:Municipoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Setlejoj en Jizera tabulo
Kategorio:Setlejoj sur Jizera
Tramtransporto en Arad

**Tramtransporto en Arad** () estas la ĉefa transportrimedo en la municipo Arad. La entuta longo de la reto estas  da linioj de pluraj kategorioj. La veturanta materialo estas diversa, ĉefe de ĉeĥa kaj germana deveno (DÜWAG GT6, GT8, GB6, GB4, M8S; Tatra T4R, T4D/B4D; MFE GT4), sed ankaŭ tramoj de propra origino, la modelo "Imperio" produktita en la fabriko "Astra Vagoane Călători" en la urbo.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Arad (urbo)
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* UrbanRail.Net

Kategorio:Arad
Arad
Arad
Arad
Claudia Hamelbeck

**Claudia HAMELBECK** (naskiĝis fine de la 1950-aj jaroj) estas esperantistino kaj fervojistino, kiu ekde multaj jaroj vivas en Bonno. Kiam komence de 1980-aj jaroj Eckhard Bick luprenis por komuna vivado de ses ĝis ok studentaj esperantistoj domon de la kvartalo *Oberkassel* de la urbodistrikto Beuel, ŝi estis inter la esperantistoj kiuj dekomence kunvivis tie. La domo en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj elstaris inter la tranoktejoj de Pasporta Servo per tio ke tie oni ofertis senkostan tranoktadon por nelimigita nombro de vojaĝantoj dum 30 tagoj - oferto tiom nekutima ke la muzikgrupo Amplifiki eĉ dediĉis tutan rokmuzikan kanton al la "Domo en Bonn'". Interalie, ŝi engaĝite kunlaboris en kreado de la Esperanto-lernolibro *Tesi, la testudo*, kiu grandparte ekestis en la studenta domo kaj kies unua eldono publikiĝis dum 1985 en Bonno. Ankaŭ post kiam ŝi translokiĝis al propra loĝejo en la kvartalo *Limperich* de Bonno kaj fondis familion, ŝi daŭre plu apartenis al la redakcia teamo de la lernolibro, aldone al la profesia vivo en la centra administrado de la nacia kompanio de fervojoj, *Deutsche Bahn*. Kaj kiam la infanoj kreskis kaj estis lernejanoj, ŝi en la respektivaj lernejoj en la urbodistrikto Beuel plurajn jarojn gvidis Esperanto-kursojn por interesitaj lernejaj infanoj. Krome ŝi engaĝiĝas en loka bonna paroĥo de la prakatolika Eklezio, kaj gvidas estraron kiu zorgas pri vivteno de kristana konferencejo en mezepoka burgo de la urbo Rothenfels en Bavario, borde de la rivero Majno.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj fervojistoj
Kategorio:Germanaj kristanoj
Ulf Kemmer

**Ulf KEMMER** (naskiĝis la 10-an de junio 1959) estas esperantisto kaj juristo en Bonno. Kiam komence de 1980-aj jaroj Eckhard Bick luprenis por komuna vivado de ses ĝis ok studentaj esperantistoj domon de la kvartalo *Oberkassel* de la urbodistrikto Beuel, li estis inter la esperantistoj kiuj kunvivis tie. La domo en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj elstaris inter la tranoktejoj de Pasporta Servo per tio ke tie oni ofertis senkostan tranoktadon por nelimigita nombro de vojaĝantoj dum 30 tagoj - oferto tiom nekutima ke la muzikgrupo Amplifiki eĉ dediĉis tutan rokmuzikan kanton al la "Domo en Bonn'". Interalie, li engaĝite kunlaboris en kreado de la Esperanto-lernolibro *Tesi, la testudo*, kiu grandparte ekestis en la studenta domo kaj kies unua eldono publikiĝis dum 1985 en Bonno, kaj daŭre apartenas al la redakcia teamo de la lernolibro. Krome li en la 1980-aj jaroj, estante studanto pri juro en la bonna universitato, kunlaboris en la komisiono pri publikaj rilatoj de Germana Esperanto-Junularo, kunordigante kaj subtenante la kontaktojn de junaj esperantistoj al la lokaj amaskomunikiloj, en tiu tempe precipe regionaj gazetoj. Ankaŭ post la 1990-aj jaroj, li funkciis plurajn jardekojn kiel kontaktadreso de la loka Esperanto-grupo.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Reinhard Kneser

**Reinhard KNESER** - prononco , naskiĝis en 1959 - estas germana informadikisto, esperantisto kaj lingvisto. Kiam komence de 1980-aj jaroj Eckhard Bick luprenis por komuna vivado de ses ĝis ok studentaj esperantistoj domon de la kvartalo *Oberkassel* de la urbodistrikto Beuel en Bonno, li estis inter la esperantistoj kiuj kunvivis tie. Interalie, li engaĝite kunlaboris en kreado la Esperanto-lernolibro *Tesi, la testudo*, kiu grandparte ekestis en la studenta domo kaj kies unua eldono publikiĝis dum 1985 en Bonno, kaj daŭre apartenas al la redakcia teamo de la lernolibro. Origine studanto de la bonna universitato, li en la 1990-aj jaroj daŭrigis postdiploman studadon en la Rejnlanda-Vestfalia Teknologia Altlernejo Akeno kaj simile kiel Eckhard Bick perfektiĝis kiel esploristo en Komputa lingvoscienco.

## Referencoj
Kategorio:Germanaj esperantistoj
Johann Gottfried Gurlitt

**Johann Gottfried GURLITT** (naskiĝinta la  en Halle, mortinta la  en Hamburgo) estis germana pedagogo kaj filologo.
## Vivo
Estante filo de tajloristo li frekventis de 1762 la Thomas-lernejon de Lepsiko kies estro J. F. Fischer vekis ĉe li la filologiajn bazojn por sukcesa studo de teologio kiel ankaŭ la emon mem instrui. Jam lerneje li lernis la klasikajn orientalaj lingvojn, parte ankaŭ aŭtodidakte. Ekde 1772 li kontinuigis la studojn ĉe la universitato de Lepsiko. Koncerne teologiajn kverelojn li ne tro engaĝiĝis ŝatante la eldiron de Malebranche ke la dubo pri pluraj opinioj estus la unua paŝo al la vero. 

La kontinuigon de jam ekinta docentado malebligis financaj kaŭzoj. Sekve li fariĝis en 1778 instruisto ĉe gimnazio kun internejo *Kloster Berge* apud Magdeburg. en 1779 li tie lernejestris kune kun la matematikisto Johann Friedrich Lorenz. En 1797 li sole eklernejestris. Tie ĉi li gajnis pedagogiajn spertojn, ankaŭ pri administrado. Ankaŭ sciencaj agadoj eblis. Li publikigis aferojn pri la Nova Testamento, pri klasika filologio, pri filozofio, pri arkeologio kaj skribaĵojn porlernantajn.  

En 1802 li vokiĝis Hamburgon je Johanneum-gimnazio por savi ĝin antaŭ kaduko. Krome li ricevis profesorecon pri orientalaj lingvoj ĉe *Akademisches Gymnasium* kie jam multo similis al altlerneja nivelo. Por *Johanneum* oni faris branĉon de burĝa lernejo kun du, poste tri klasoŝtupoj. Ĝi estu klerigejo por estontaj komercistoj, metiistoj kaj - studentoj. Ĉi-lastaj elektis kvinŝtupan gimnazion, la aliaj paralelajn klasojn porkomercajn kie eblis lerni, anstataŭ la klasikaj lingvoj, la anglan, la francan kaj la italan. Krome Gurlitt enkondukis sistemon de laŭkapablaj kursoj. Intermikso (kun intertempe disciplinaj defioj) estis intencita nur ke ĉiuj ricevu apogon laŭ la individua konaro.

En 1804 estis enkondukita abiturienta ekzameno, komence nedevige. Tra la malfacila tempo de la franca okupado ĉio iris glate; post la aneksiĝo de Hamburgo fare de la francoj la lernejo nomiĝis *Lycée*. La sume dek du jaroj da fremda regado en Hamburgo tute ne ĝenis la evoluon de la klerigejo. Nur religie iom ĝenis kvereloj inter anoj de pietismo kaj protestantisma ortodoksio kiujn Gurlitt repacigis per raciismo. Gurlitt estis framasono kaj rifuzis ĉe la ekdungo solene kaj simbole agnoski la nereduktitan enhavon de la luteraj skribaĵoj. Gurlitt kredis je progreso. Lia sinteno koncerne la antikvecon estis antaŭhumanisma. Lia pedagogio fidis je la bono en ĉiu homo, ŝatis la racion supre de ĉio alia kaj taksis lernadon la decida edukprocedo.

Eĉ la disĉiploj kiuj aliflanken evoluis ĉiam ŝatis la personecon de Gurlitt, kiu honortitoliĝis *restitutor Johannei* (savinto de Johanneum-gimnazio). 
## Fonto
*Oppermann, Hans, "Gurlitt, Johannes". Ĉe: Neue Deutsche Biographie 7 (1966), p. 328-329  (tie ĉi interrete)
## Eksteraj ligiloj
*ligiloj ĉe DDB
*biografio ĉe *Magdeburger Biographisches Lexikon*
Scienco kiel profesiinklino

***Scienco kiel profesiinklino*** (*Wissenschaft als Beruf*) estas teksto de prelego de 1917 en la Universitato de Munkeno fare de la germana sociologo Max Weber. Ĝi estas la unua verko el du prelegoj pri "profesiinklino" aŭ "alvokiĝo" kiujn faris Weber. La dua prelego estis "Politiko kiel profesiinklino", farita en januaro 1919, ankaŭ en Munkeno. 

En *Scienco kiel profesiinklino*, Weber pritaksis la profitojn kaj malprofitojn el elekto de akademia kariero en universitato kiu studas kaj homajn kaj naturajn sciencojn. Weber pridemandas jenon: "kiu estas la valoro de la scienco?" kaj centriĝas en la naturo de la etiko subtenata de la scienca kariero. La scienco, por Weber, proponas metodojn de klarigo kaj rimedojn por pravigi pozicion, sed ne povas klarigi kial meritas la penon okupi tiun pozicion unuarange; tiu estas la tasko de la filozofio. Al neniu scienco mankas supozoj, kaj la valoro de scienco perdiĝas kiam oni malakceptas ĝiaj supozojn.

Weber argumentas, ke la scienco neniam povas respondi la fundamentajn demandojn de la vivo, kiel estas orientigi la personojn pri kiel vivi siajn vivojn kaj kion valorigi. La valoron kiuj li subtenas povas deriviĝi nur de personaj kredoj kiel estas religio. Krome, li defendas la apartigon inter racio kaj fido, indikante, ke ĉiu el ili havas sian lokon en sia respektiva kampo, sed se ili interkruciĝas ili ne povas funkcii. Weber apartigas ankaŭ la faktojn disde la valoro en politiko. Li subtenas, ke instruisto devas transigi sciaron al studentoj kaj lernigi ilin kiel klarigi problemojn logike; eĉ politikajn kaj raciajn aferojn, sed instruistoj neniam devas uzi la klasoportunojn por endoktrinigi aŭ prediki siajn personajn vidpunktojn.

Weber faras ankaŭ kelkajn praktikajn komentojn pri la rilatoj inter esplorado kaj instruado. Li indikas, ke la bonaj saĝuloj povas esti malbonaj instruistoj, kaj ke la kvalitoj kiuj faras bonan saĝulon aŭ bonan pensulon ne estas necese la samaj kvalitoj kiuj faras bonajn sekvendajn estrojn aŭ modelojn.

## Eksteraj ligiloj
* Origina teksto *Wissenschaft als Beruf* ĉe Germana Wikisource
* reta ebook de *Science as a Vocation*
* *Wissenschaft als Beruf*: reta eBook

* 

Kategorio:Max Weber
Kategorio:Filozofiaj verkoj
Medardo de Noyon

**Medardo de Noyon** (456 en Salency, Gallia Belgica, nordo de Francio; 8-an de junio 545 en Noyon
) estis episkopo de Vermandois meze de la 6-a jarcento , poste de Noyon kaj poste de Tournai , de kie li misie predikis Flandrion . Medardo (, }) estis konata pro sia bonfarado kaj estis enkanonigita sanktulo. Lia memortago estas la 8-a de junio.
Liaj relikvoj estis transportitaj de Soissons ĝis la Saint-Médard Abatejo. La restaĵoj de Médard estas konservitaj en la kirko Saint-Médard de Parizo kaj daŭre estas ĝis nun.
## Legendoj 
Kiel infano, Medardo laŭdire iam estis ŝirmita kontraŭ pluvo fare de aglo, kiu ŝvebis super li. Estas kiel li estas plej ofte prezentita, kaj estas kial li estas rilata al vetero, bona aŭ malbona, kaj kial li estas supozita protekti tiujn, kiuj laboras ekstere. La vetera legendo koncernanta Medardon similas al tiu de Swithun en Anglio. La franca rimo estas: "S'il pleut à la Saint Médard, il pleut 40 jours plus tard." ("Se pluvas dum Medardotago, pluvos  poste dum 40 tagoj.). En Ĉeĥio, la sama popoldiro ankaŭ troviĝas: "Medardovˇe kápˇe, 40 dní kape.".

## Patroneco 
Sankta Medardo estas la patrono de malliberuloj, homoj kun mensmalsano aŭ migrenoj kaj neŭralgio, agrikulturistoj kaj bierfaristoj. Li estas alvokita kontraŭ malbona vetero, por (aŭ kontraŭ, laŭ la kazo) pluvo - tial lia kromnomo "pluva sanktulo", por la bona progreso de la rikolto kaj por mildigo de dentodoloro.
## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio de sankta Medardo, episkopo de Noyon  ()

Kategorio:Frankaj episkopoj
Kategorio:Francaj katolikaj misiistoj
2-Furanolo

**2-Furanolo** aŭ **2-hidroksofurano** estas organika kombinaĵo rezultanta el interagado de la natria hidroksido kaj furanila klorido. Ĝi estas senkolora likvaĵo, nesolvebla en akvo sed solvebla en etanolo, metanolo kaj aliaj nepolaraj organikaj solvantoj. 2-Furanolo posedas 4 karbonatomojn, 4 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn.

2-Furanolo estas kemia kombinaĵo, kiu apartenas al la klaso de furanaj alkoholaĵoj. Ĝi estas uzata en diversaj sciencaj esploraj aplikoj pro siaj unikaj trajtoj kaj karakterizaĵoj.

La sintezo de 2-Furanolo povas esti atingita per la reakcio de furfurila alkoholo kun acida katalizilo. La reakcio okazas sub mildaj kondiĉoj kaj donas altan procentecon de 2-Furanolo. La sintezometodo estas simpla, kostefika, kaj povas esti facile pligrandigita por industria produktado.

2-Furanolo estas uzata en diversaj sciencaj esploraj aplikoj, inkluzive de organika sintezo, medikamenta kemio kaj materiala scienco. Ĝi estas uzata kiel konstrubloko en la sintezo de diversaj organikaj kombinaĵoj, inkluzive de farmaciaĵoj, agrokemiaĵoj kaj aromataĵoj. Ĝi ankaŭ estas utiligita kiel antaŭaĵo en la sintezo de polimeroj, rezinoj, kaj protekto-tegaĵoj.

La mekanismo de ago de 2-Furanolo ne estas plene komprenita. Tamen, ĝi supozeble interagas kun diversaj riceviloj kaj enzimoj en la korpo, kondukante al ĝiaj fiziologiaj kaj biokemiaj efikoj.

2-Furanolo pruviĝis elmontri diversajn biokemiajn kaj fiziologiajn efikojn, inkluzive de antioksidantaj, kontraŭinflamaj kaj kontraŭmikrobaj proprecoj. Ĝi ankaŭ pruviĝis elmontri kontraŭkanceran agadon kaj plibonigado de la kogna funkcio.

La avantaĝoj de uzado de 2-Furanolo en laboratoriaj eksperimentoj inkluzivas ĝian altan purecon, malaltan toksecon kaj facilecon de sintezo. Tamen, ĝiaj limigoj inkluzivas ĝian malaltan solveblecon en akvo kaj ĝian sensemon al aero kaj lumo.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **natria hidroksido** per traktado de **furanila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **akvo** per hidratigado de la **furanila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **2-furanolo** per oksidado de la **2-furanono**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-furanolo** per oksidado de la furfuralo:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **2-furanolo** per oksidado de la **2-hidrokso-tetrahidrofurano**:

## Vidu ankaŭ 
* Alkoholo

## Referencoj 
Kategorio:Alkoholoj
Oszkár Betlen

'*** [oskAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Betlen Oszkár*' estis hungara ĵurnalisto, redaktoro, elektristo. Lia origina familia nomo estis *Bettelheim*, lia filo estis János Betlen.

Oszkár Bettelheim naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 naskiĝis en juda familio kaj venis al Budapeŝto kiel infano. Li akiris elektristan licencon kaj laboris en sia profesio dum pluraj jaroj, dum li estis ankaŭ sindikatano, eĉ ekde 1929 membro de la subtera komunista junularo. En 1930 li finis duonjaran kurson de la Komunista Junulara Organizo en Moskvo. Reveninte hejmen li partoprenis en komunisma periodaĵo, tial li estis arestita en 1931, en la sekva jaro li estis deportita al Bratislavo. Li estis tie soldato, poste li aliĝis al la slovaka laborista movado en 1934, poste ankaŭ al la ĉeĥoslovakiaj komunistoj. La redaktis hungarlingvan komunisman gazeton, krome li havis partiajn postenojn. Post la nazia okupado de Ĉeĥoslovakio li partoprenis en la fuĝoj de komunistoj al Pollando. La germanoj kaptis lin kaj estis deportita al pluraj koncentrejoj. Post la liberiĝo en 1945 li aliĝis al la komunistoj kaj estis ĵurnalisto de la komunista ĵurnalo en Budapeŝto, inter 1951 kaj 1954 li estis ĝia ĉefredaktoro. Pli poste li havis partiajn taskojn. Depost la hungara revolucio de 1956 li estis firma apoganto de politiko de János Kádár, krome li laboris en partia instituto. Li kandidatiĝis (CSc) en 1968  antaŭ la Hungara Scienca Akademio. Li ricevis ŝtatajn premiojn inter 1948-1959.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Vesszen a sovinizmus!* (1945)
* *Reszlovakizálás és a szlovákok kényszerű áttelepítése* (1946)
* *Fehér könyvek* (4 volumoj, 1957)
* *Élet a halál földjén* (membiografia romano, 1959)
* *A Komintern egységpolitikája 1933-1937* (1968)
* *A magyar és a nemzetközi munkásmozgalom története 1848-1945* (studenta lernolibro, 1969)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Hungaraj elektristoj
Kategorio:Hungaraj komunistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Grand Theft Auto VI

**Grand Theft Auto VI** (mallongigita kiel **GTA 6** aŭ **GTA VI**) estas komputila ludo en la *Grand Theft Auto* serialo en evoluo de Rockstar Games, kiel daŭrigo de *Grand Theft Auto V*. La ludo estas verŝajne disponeblos en novembro 2026 por PlayStation 5 en kaj Xbox Serio. Ĝia evoluigo estas farita kun RAGE-Engine versio 9.

## Anonco 
Post jaroj da onidiroj kaj konjekto, Rockstar Games konfirmis komence de februaro 2022, ke ĝi disvolvis novan parton en la *GTA*-serio.

La unua anonco de la unua antaŭfilmo (*trailer*) estis farita komence de novembro 2023. Mardon, la 5-an de decembro, 0:10 AM (CET), GTA 6 estis oficiale anoncita kun la unua antaŭfilmo.

La 5-an de majo 2025, Rockstar anoncis ke la videoludo aperigos la 26-an de majo 2026 . Poste, la 6-an de novembro 2025, oni anoncis, ke Rockstar Games prokrastos la publikigon de la ludo ĝis la 19-a de novembro 2026 . La sekvan tagon, ili publikigis la duan antaŭfilmon.

## Referencoj 
Kategorio:Videoludoj
Kategorio:Grand Theft Auto
Tractatus Logico-Philosophicus

***Tractatus Logico-Philosophicus*** estas la titolo de verko de Ludwig Josef Johann Wittgenstein. Ĝi aperis kiel rezulto de liaj notoj kaj de korespondado farita kun Bertrand Russell, George Edward Moore kaj Keynes, ĉio verkita inter 1914 kaj 1916, dum li militservis kiel leŭtenanto de la aŭstri-hungara armeo kaj, poste kiel militprizonulo en Italio, dum la Unua Mondmilito. La teksto evoluis kiel sekvaĵo kaj reago al konceptigoj de Russell kaj Gottlob Frege, pri logiko kaj lingvaĵo. Aperis publikigita origine en germana lingvo, en 1921, laŭ titolo *Logisch-philosophische Abhandlung*, kaj poste en angla lingvo unu jaron poste, kun la aktuala latinlingva titolo. Kun liaj *Philosophische Untersuchungen* (Filozofiaj esploroj), tiu teksto estas unu de la ĉefaj verkoj de la filozofio de Wittgenstein.

Temas pri verko tre mallonga (nur ĉirkaŭ 70 paĝoj) sed tre kompleksa; nome la *Tractatus* rezultis en nombraj interpretoj. Dum la plej profunda signifo de la teksto estis etika por Wittgenstein, la plej granda parto de la interpretoj elstarigis lian intereson por logiko kaj la filozofio de lingvo. Nur tre poste pli ĵusaj studoj ekelstarigis la aspekton mistikan de la verko kiel io centre ŝlosila.

Konsiderita amplekse kiel unu de la libroj de filozofio plej gravaj de la 20-a jarcento, tiu teksto faris ŝlosilan influon sur la logika pozitivismo kaj ĝenerale sur la disvolvo de la analiza filozofio. Krome ĝi faris de la juna Wittgenstein unu de la reprezentantoj de la logika atomismo kun Bertrand Russell.

## Referencoj
* 

Kategorio:Filozofiaj verkoj
Philosophische Untersuchungen

***Philosophische Untersuchungen*** (Filozofiaj esploroj) estas la titolo de verko de Ludwig Josef Johann Wittgenstein. Kun la *Tractatus logico-philosophicus*, ĝi estas unu de la du ĉefaj verkoj de la filozofo Ludwig Wittgenstein. En ĝi Wittgenstein pristudas nombrajn problemojn kaj pridemandojn de semantiko, logiko, filozofio de matematiko kaj filozofio de menso. Li eliras el vidpunkto ke la konceptaj konfuzoj kiuj ĉirkaŭas la uzadon de la lingvo estas la kaŭzo de la plimulto de la filozofiaj problemoj. La libro estas rekonita kiel unu de la filozofiaj verkoj plej gravaj de la 20-a jarcento kaj plue influas en nuntempaj filozofoj, speciale en la studo de la menso kaj de la lingvo. 

La *Esploroj* temas grandparte pri la malfaciloj de la lingvo kaj de la signifo. Wittgenstein konceptis la ilojn de la lingvo kiel fundamente simplaj, kaj kredis, ke la filozofoj estis malheligintaj tiun simplecon pere de malbona uzado de la lingvo kaj de starigo de demandoj sensignifaj. La vortoj ne estas difinitaj per referenco al objektoj aŭ al aĵoj kiujn ili indikas en la ekstera mondo nek per pensoj, ideoj aŭ mensaj reprezentaĵoj kiujn oni povus asociigi kun ili, sed per kiel oni uzas ilin en la reala kaj ordinara komunikado. Por ekzemplo, tio signifas, ke ne necesas postuli, ke estas io nomita "bono", kiu ekzistas sendepende de ajna "bona ago" partikulare. 

## Referencoj
* 

Kategorio:Filozofiaj verkoj
Tramtransporto en Bukareŝto

**Tramtransporto en Bukareŝto** () estas tramsistemo de Bukareŝto, Rumanio. Ĝi estis malfermita la .

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Bukareŝto
* Metroo de Bukareŝto
* Trolebusa transporto en Bukareŝto
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (STB) ()
* UrbanRail.Net

Kategorio:Bukareŝto
Bukareŝto
Bukareŝto
Bukareŝto
Krásná Ves

**Krásná Ves** estas municipo en Ĉeĥio troviĝanta en distrikto Mladá Boleslav, en Mezbohemia regiono. Ĝi etendiĝas proksimume 9 km okcidente de Mladá Boleslav. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
La unua skribmencio pri la municipo devenas el la jaro 1388. 

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Baroka grenejo el la 18-a jarcento

## Pluaj fotoj 

Krásná Ves, dům číslo 14.jpg|Domo n-ro 14
Krásná Ves, dům číslo 46.jpg|Domo n-ro 46
Krásná Ves, obecní úřad.jpg|Municipa ofico

Kategorio:Municipoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Mladá Boleslav
Kategorio:Setlejoj en Jizera tabulo
Tramtransporto en Miskolc

**Tramtransporto en Miskolc** () estas tramreto en la urbo Miskolc, Hungario. Ĝi havas du liniojn kaj estas funkciigata fare de la publika firmao Miskolc Városi Közlekedési Zrt.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Miskolc
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (MVK) (/)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Miskolc
Miskolc
Miskolc
Miskolc
Leó Lánczy

'*** [lAnci], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Lánczy Leó*' estis hungara bankisto, politikisto. Lia origina familia nomo estis *Lazarsfeld* ĝis 1861, lia frato estis Gyula Lánczy.
eta|

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Li frekventis komercan akademion en sia naskiĝurbo, ekde 1870 li laboris en pluraj bankoj. Post 9 jaroj li estis levita bankestro kaj li lerte establis sistemon de hipoteka prunto sendepende de vienaj bankoj. Li investis multe en industrion kaj fervojan trafikon. Inter 1893-1901 li estis parlamenta deputito, ekde 1905 senatano. Dum la Hungara Sovetrespubliko li estis arestita, sed li rifuĝis. Li ricevis premion en 1891, titolojn "kotega konsilisto" en 1900, "vera sekreta konsilisto" en 1911.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare
* biografio hungare legebla en la 2-a punkto
* biografio hungare legebla en la 2-a punkto
* biografio angle

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bankistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Tramtransporto en Szeged

**Tramtransporto en Szeged** () estas grava parto de la reto de publika transporto servanta la urbon Szeged, Hungario.

centra|450px|eta|Mapo

## Linioj 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Szeged
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Szeged
Szeged
Szeged
Szeged
Tramtransporto en Ateno

**Tramtransporto en Ateno** () estas moderna sistemo de publika transporto servanta la urbon Ateno, Grekio. La sistemo estas posedata kaj funkciigata fare de "STASY", kiu anstataŭis Tram S.A. en junio 2011.

centra|450px|eta|Mapo

## Veturanta materialo 
## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Ateno
* Metroo de Ateno
* Trolebusa transporto en Ateno
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (STASY) (/)
*  (OASA) (/)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Transporto en Ateno
Ateno
Ateno
Ateno
Kriantaj ĵeleaj beboj

***Kriantaj ĵeleaj beboj***, "Screaming Jelly Babies" (en Brita angla), ankaŭ konata kiel "Growling Gummy Bears" (en Usona kaj Kanada angla),  estas klasĉambra kemiomontraĵo kiu estas praktikata en lernejoj tra la tuta mondo. Ĝi estas ofte uzata ĉe malfermaj vesperoj por montri la pli allogajn kaj distrajn aspektojn de mezlerneja scienco.

La eksperimento montras la kvanton de energio kiu estas en peco de sukeraĵo, nome ĵeleobeboj aŭ gumaj ursoj estas ofte uzataj. Kalia klorato, forta oksigena agento rapide oksigenigas la sukeron en la sukeraĵo igante ĝin eksplodi en flamojn. La reago produktas "krian" sonon kiam rapide disetendiĝantaj gasoj estas elsenditaj de la provtubo. La aromo de karamelo estas eligita. Aliaj karbonhidratoj aŭ hidrokarbidoj enhavantaj substancojn povas esti faligitaj en provtubojn de fandita klorato por produkti similajn rezultojn.

**Tuta Reato**

4 KClO3 (s) + C12H22O11 (s) + 6 O2 (g) → 4 KCl + 12 CO2 (g) + 11 H2O (g)

senkadra|790x790ra

## Mekanismo 
dekstra|eta|240x240ra|Ĵeleaj Beboj (julio 2006)
La solida kalia klorato estas fandita en likvaĵon.

KClO3 (s) + energio → K+ClO3- (l)

La likva kalia klorato putriĝas en kalia perklorato kaj kalia klorido.

4 KClO3 → KCl + 3 KClO4

La kalia perklorato putriĝas en kalia klorido kaj oksigeno.

KClO4 → KCl + 2 O2

La sukero en la sukeraĵo reagas kun oksigeno, formante akvon kaj karbondioksidon. La reago estas eksterterma kaj produktas varmon, fumon kaj fajron.

C12H22O11 (s) + 12O2 (g) → 12 CO2 (g) + 11 H2O (g) + energio

## Sekurecaj Antaŭzorgoj 
Oni devas zorgi dum ĉi tiu eksperimento, kiu devas esti farita nur de profesiulo. Kalia klorato estas forta oksidanto kaj povas kaŭzi fajron aŭ eksplodojn. Enspiro aŭ konsumado de ĝi estas toksa, kaj ĝi ne devus esti permesita eniri akvajn mediojn. Reakcia grado de kalia klorato devus esti uzata. Kiam la reago estas finita, ĉiuj kemiaĵoj devas esti metitaj en specifajn kemiajn rubojn por ĉesigi damaĝon al homoj aŭ al la medio. 

Ĉiuj observantoj devas porti personan sekurecan ekipaĵon, inkluzive de okulprotekto. Ili devus stari sekura distanco for de la eksperimento. Vizaĝa protekto kaj varmorezistaj gantoj devas esti portitaj de la persono, kiu aldonas la ĵelean bebon en la fanditan kaliokloraton.

## Variaĵoj 
La eksperimento ne devus esti deviita de, ĉar varioj povas kaŭzi akcidentojn. Sukeraĵo  enhavantaj malgrandan akvoenhavon aŭ grandan surfacareon povas kaŭzi eksplodojn.

## Referencoj 

Kategorio:Kemiaj reakcioj
Christian Ludwig Lenz

**Christian Ludwig LENZ** (ankau: *Lentz*; naskiĝinta la  en Gera, mortinta la  en Waltershausen-Schnepfenthal) estis germana instruisto kaj klasika filologo. 

## Vivo
Estante filo de komercisto li frekventis ĝis 1779 la gimnazion *Rutheneum* en Gera antaŭ ekstudi teologion kaj filologion ĉe la universitato de Jena. En 1781 li iris studi al la universitato de Lepsiko kie li restis ĝis la 1784-a jaro. Lepsike li estis privata instruisto ĉe Christian Felix Weiße. Vokiĝon en 1784 al Philanthropinum li ja sekvis; tie li deĵoris ĝis 1787 kiel lerniganto de malnovaj lingvoj kaj inspektanto. Poste li laboris ĉe Salzmann-lernejo en Schnepfenthal kiun estris Christian Gotthilf Salzmann. Salzmann iĝis en 1788 bopatro lia. 

Sed en 1802 Lenz iris lernejestrecen al Nordhausen. Tie ĉi li prizorgis ankaŭ la lernejan bibliotekon, pligrandigis ĝin kaj malfermis al la lernantoj ankaŭ la uzon de siaj privataj libroj. En 1804 li posteulis Karl August Böttiger kiel rektoro de Vilhelmo-Ernesto-gimnazio en Vajmaro. Kaj en Nordhausen (unu lia disĉiplo estis Wilhelm Gesenius) kaj en Schnepfenthal Lenz antaŭenigis la flegon de la klasikaj lingvoj. En 1819 li devis retiriĝi pro okula malsano.

Karieroŝancojn lernejestrajn en Meiningen, Erfurto kaj Kenigsbergo li ne sekvis. 

Lenz havis dek unu infanojn, inter kiuj la natursscienculo kaj historiisto Harald Othmar Lenz.

## Verkoj (elekto)
* *Über das fürstliche Erziehungs-Institut zu Dessau und besonders den gegenwärtigen Zustand desselben*, 1787.
* *Bemerkungen, auf Reisen in Dänemark, Schweden und Frankreich gemacht*, 2 volumoj, Ettinger, Gotha 1800–1801.
* *Über Schulbibliotheken und Schulkabinette*, Reinicke, Leipzig 1804.
* *De gymnasiis frivolo saeculi ingenio neutiquam accommodandis oratio*, Weimar 1806.
* *Bitte für die Bibliothek des Weimarischen Gymnasiums: Nebst einer Beyspielsammlung von Geschenken und Vermächtnissen an anderwärtige Schulbibliotheken*, Glüsing, Weimar 1807.

## Literaturo 
* *Christian Ludwig Lenz*. Ĉe: *Neuer Nekrolog der Deutschen*, 11. Jahrgang auf das Jahr 1833, Voigt, Weimar 1835, p. 365–371.
*Art. „Lenz, Christian Ludwig“ fare de Albert Schumann. Ĉe: Allgemeine Deutsche Biographie, Band 18 (1883), p. 271–272 (tie ĉi interrete) 

## Eksteraj ligiloj
* ligiloj ĉe DDB
## Notoj
Kategorio:Germanaj klasikaj filologoj 
Kategorio:Germanaj pedagogoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1760
Kategorio:Mortintoj en 1833
Kategorio:Estroj de Vilhelmo-Ernesto-gimnazio
Tramtransporto en Beogrado

**Tramtransporto en Beogrado** () estas tramreto konsistanta el 12 linioj situantaj en la urbo Beogrado en Serbio kaj funkcianta ekde 1892.

centra|450px|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Tramtransporto
* Beogrado
* Metroo de Beogrado
* Trolebusa transporto en Beogrado
* Listo de urboj kun tramtransporto

## Eksteraj ligiloj 
*  (GSP) (//)
* UrbanRail.Net

Kategorio:Beogrado
Beogrado
Beogrado
Beogrado
Mijozo

**Mijozo** (de greka *μυῖα myia* "muŝo") aŭ muŝa larvomalsano estas la infestiĝo de bestoj pro la larvoj de muŝoj, kiuj vivtenas sin en histoj, korpaj fluidoj aŭ intesta enhavo de la mastro. Ĝi oftas inter homoj en Centra kaj Suda Ameriko kaj en regionoj kun tropikaj aŭ subtropikaj klimatoj. En veterinara medicino, muŝlarvaj infestiĝoj okazas lastfoje ankaŭ pli ofte en Eŭropo. Ĉi tio precipe trafas bestojn, kiuj estas grave malfortiĝintaj aŭ havas aliajn malsanojn kaj ne plu kapablas sin purigi. Infestiĝo pro *Calliphoridae* (*Wohlfahrtia spp.*) ankaŭ estas referita kiel mijozo.

La larvoj povas ekloĝi en la haŭto (precipe en malgrandaj vundoj), same kiel en la korpaj aperturoj kaj en malfermaj vundoj. Neadekvataj higienaj kondiĉoj antaŭenigas infestiĝon, afekciojn.

Kategorio:Larvoj
Kategorio:Malsanoj
2-Acetilfurano

**2-Acetilfurano** aŭ **furanetanono** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de furano kaj acetata anhidrido. Ĝi estas flava aŭ oranĝokolora likvaĵo kiu malheliĝas kun la tempo, nesolvebla en akvo. 2-Acetilfurano posedas 6 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 2 oksigenatomojn.

2-Acetilfurano estas heterocikla gusto-kombinaĵo, kiu laŭdire estas formita de Maillard-reakcio inter glukozo kaj aminoacidoj en manĝaĵoj.

2-Acetilfurano estas volatila heterocikla gusto-kunmetaĵo, kiu povas esti formita en manĝaĵo pro Maillard-reakcio. Ĝi estis raportita en rostitaj sezamaj semoj, fritita bovaĵo kaj dolĉa maizo-produktoj.

2-Acetilfurano, ankaŭ konata kiel **2-furiletanono** aŭ **2-acetofuranono**, apartenas al la klaso de organikaj kombinaĵoj konataj kiel arilaj alkilaj ketonoj. Tiuj estas ketonoj havas la ĝeneraluzan strukturon RC(=O)R', kie R = arilgrupo kaj R'=alkilgrupo.

2-Acetilfurano ekzistas kiel likvaĵo, nesolvebla aŭ malmulte solvebla (en akvo), kaj tre malforte acida kunmetaĵo (surbaze de ĝia pKa). 2-Acetilfurano estis ĉefe detektita en fekaĵo. Ene de la ĉelo, 2-acetilfurano situas ĉefe en la citoplasmo. 2-Acetilfurano ekzistas en ĉiuj eŭkariotoj, intervalante de gisto ĝis homoj.

2-Acetilfurano estas dolĉa, migdala kaj balzama gusta kombinaĵo, kiu troviĝas en kelkaj manĝaĵoj kiel verdaj legomoj, oranĝa pipro, tigobrasiko kaj blanka mustardo. Ĉi tio faras 2-acetilfuran ebla biosigno por la konsumo de ĉi tiuj manĝaĵoj.

2-acetilfurano estas furano portanta acetilsubstituaĵon ĉe la 2-pozicio. Uzata en la produktado de la antibiotika **cefuroxime** (CHEBI:3515). Ĝi estas membro de furanoj, metilketonoj kaj aromataj ketonoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **2-acetilfurano** per traktado de **furanila klorido** kaj **acetila klorido** en ĉeesto de zinko:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **2-acetilfurano** per traktado de **furano** kaj **acetata anhidrido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **acetata acido** per traktado de **furanila klorido** kaj **acetata acido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **2-acetilfurano** per traktado de **furfuralo** kaj **duazometano**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **furanoacetata acido** per oksidado de la **2-acetilfurano**:

## Vidu ankaŭ 
* Ketono

## Referencoj 
Kategorio:Ketonoj
Charles Wright Mills

**Charles Wright MILLS** (Waco, Teksaso, 28a de aŭgusto 1916​ – West Nyack, Novjorkio, 20a de marto 1962) estis usona sociologo. Li estas ĉefe memorita pro sia libro de 1959 *La sociologia imagopovo*, en kiu li eksponas rigardon de la rilato inter biografio kaj historio, teorio kaj metodo, en la sociologia sciaro. Li estas ankaŭ agnoskita ĉar li studis la povostrukturon en Usono en sia libro titolita *La elito de la povo* (1956). Mills centriĝis en la respondecoj de la intelektuloj de la socio post la Dua Mondmilito, kaj montris elstarecon kaj engaĝiĝon pere de observoj akademiaj kiuj ne estis traktitaj interese, konsiderante tiujn respondecojn kiel aparato de publika inteligenteco (*public intelligence apparatus*) kiuj defiu la politikojn de la tri instituciaj elitoj: nome ekonomia, politika kaj milita.

## Verkoj 
* *White Collar: The American Middle Classes* (1951)
* *Character and Social Structure* (1953)
* *The Power Elite* (1956)
* *The Causes of World War Three* (1958)
* *The Sociological Imagination* (1959)
* *Listen, Yankee* (1960)
* *Images of Man: The Classic Tradition in Sociological Thinking* (1960)
* *The Marxists* (1962)

## Bibliografio 
* Mills, C. Wright (2000a). Mills, Kathryn; Mills, Pamela (eds.). C. Wright Mills: Letters and Autobiographical Writings. Berkeley, California: University of California Press. ISBN 978-0-520-21106-3.
* Philips, Bernard (2005). "Mills, Charles Wright (1916–62)". In Shook, John R. (ed.). The Dictionary of Modern American Philosophers. Vol. 3. Bristol, England: Thoemmes Continuum. pp. 1705–1709. ISBN 978-1-84371-037-0.
* Scimecca, Joseph A. (1977). The Sociological Theory of C. Wright Mills. Port Washington, New York: Kennikat Press. ISBN 978-0-8046-9155-0.
* Tilman, Rick (1979). "The Intellectual Pedigree of C. Wright Mills: A Reappraisal". The Western Political Quarterly. 32 (4): 479–496. doi:10.1177/106591297903200410. ISSN 0043-4078. JSTOR 447909. S2CID 143494357.

* 

Kategorio:Usonaj sociologoj
Colomars-La Manda (stacidomo)

**Colomars-La Manda** estas franca stacidomo sur linio Nice - , situanta en  Colomars, en departemento Alpes-Maritimes, regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura.

Temas pri stacidomo de regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura, priservata de trajnoj de Chemins de fer de Provence.

Ĝi situas ĉe kilometra punkto (PK)  de linio Nice - Digne.

## Vidu ankaŭ 
* Colomars

Kategorio:Stacidomoj de Francio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Alpes-Maritimes
Kategorio:Colomars
Novaĵelsendo

eta|
**Novaĵelsendo** estas la rimedo de dissendado de diversaj novaĵoj pri eventoj kaj aliaj informoj per televido, radio aŭ interreto en la kampo de elsenda ĵurnalismo. La enhavo estas kutime aŭ produktita loke de redakcio en radia aŭ televida studio, aŭ de elsendoreto. Ĝi povas inkluzivi materialon kiel sporta raportado, veterprognozo, trafikaj raportaĵoj, politika komentaĵo, opinioj de fakuloj, redakcia enhavo kaj alia materialo kiun la dissenda redakcio opinias grava por sia spektantaro. Individua novaĵprogramo estas tipe raportita en serio de individuaj mallongaj prezentoj fare de unu aŭ pluraj novaĵprezentisto(j) aŭ moderigisto(j) - en la anglalingva mondo nomataj "ankroj". Ofte inkludiĝas tiumomentaj aŭ registritaj intervjuoj de fakaj raportistoj, kiuj plej tipe estas videble tie kie la evento ĵus okazas.

## Fonto 
* La baza teksto ekestis per drasta koncizigo de la koncerna anglalingva artikolo je la stato de la 5-a de decembro 2023

## Iuj ekzemplaj specife tutdiurnaj novaĵelsendaj kanaloj de informa televido 
* ABC News - Usono
* Al-Arabija - Unuiĝintaj Arabaj Emirlandoj
* Al-Ĝazira - okcidenta Azio (alirebla tutmonde)
* BBC World News - Britio (alirebla tutmonde)
* BBC News 24 - Britio (alirebla nur en Britio)
* CNBC - Usono
* CNN - Usono
* Deutsche Welle - germanlingva programo nur por ekster Germanio
* Euronews - Eŭropa Unio
* Fox News - Usono
* France 24 - Francio, kunlabore kun privata kanalo TF1
* NBC News - Usono
* Press TV - Irano
* Publika dissenda korporacio de Israelo (KAN) - Israelo (alirebla kaj kable kaj ĉe la interreto)
* Sky News - Britio
* TVN24 - Pollando
* Voĉo de Usono - Usono (por eksterlando)

Kategorio:Ĵurnalismo
István Csahók

**István Csahók** [iŝtvAn ĉahOk], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csahók István** estis hungara statistikisto, bibliotekisto.

 naskiĝis  en Körmend, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, inter 1959-1968 li estis oficisto en asekura firmao. Intertempe li akiris diplomon en Universitato Károly Marx en 1964, post 2 jaroj li doktoriĝis. Inter 1968 kaj 1976 li laboris en ekonomia instituto, sed inter 1971-1981 li estis sendita labori en Moskvo, dum en 1972 li kandidatiĝis. Hejmenveninta li estis bibliotekestro en la statistika oficejo ĝis sia morto. Li ricevis premiojn en 1986 kaj 1997.

## Elektitaj kontribuoj 
* bibliográfia a magyar hivatalos statisztikai szolgálattörténetéről (1992)
* a magyar hivatalos statisztikai szolgálat kronológiája (1994)
* *Fejezetek a magyar statisztikai tudományosgondolkodás történetéből* (2000)

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* aprezo hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj bibliotekistoj
Kategorio:Hungaraj statistikistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj