open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Janet Frame

**Nene Janet PATERSON CLUTHA**, pli bone konata per sia pseŭdonimo **Janet FRAME** (n. la 28-an de aŭgusto 1924 en Dunedin, Sudlando, Nov-Zelando ; m. la 29-an de januaro 2004 samloke) estis novzelanda verkisto, kiu verkis en la angla.   

Ŝi gajnis multajn premiojn, kaj estas precipe konata pro sia trivoluma aŭtobiografio, kiu estis adaptita en la filmon *An Angel at My Table* fare de Jane Campion en 1990.

Pluraj tragediaj okazaĵoj difinis ŝiajn adoleskajn jarojn. Du fratinoj dronis en 1937 kaj 1947; En 1948 ŝi estis misdiagnozita kun skizofrenio kaj pasigis 7 jarojn en diversaj psikiatriaj hospitaloj kaj estis submetita al centoj da elektraŝokaj traktadoj kaj estis proksima al lobotomizado.

La unua kolekto de noveloj de Frame, *La Laguno kaj Aliaj Rakontoj,* estis publikigita en 1951. Kiam ŝia debuta libro gajnis literaturan premion, pri kio ŝia kuracisto legis en la gazeto, la lobotomio estis evitita en la lasta momento. 

## Verkaro 
* *Lagoon and Other Stories*, novelo (1951)
* *Owls Do Cry*, romano (1957)
* *Faces in the Water*, romano (1961)
* *The Edge of the Alphabet*, romano (1962)
* *Scented Gardens for the Blind*, romano (1963)
* *Snowman Snowman: Fables and Fantasies* kaj *The Reservoir: Stories and Sketches*, novelo (1963)
* *The Adaptable Man*, romano (1965)
* *State of Siege*, romano (1966)
* *The Pocket Mirror*, dikt (1967)
* *Yellow Flowers in the Antipodean Room* (usona titolo) aŭ *The Rainbirds* (brita titolo), romano (1968)
* *Mona Minim and the Smell of the Sun*, infanlibro  (1969)
* *Intensive Care: A Novel*
* *Living in the Maniototo*
* *The Carpathians*
* *You Are Now Entering the Human Heart*, novelo (1983)
* *The Adaptable Man: A Novel*
* *Daughter Buffalo*
* *To the Is-Land*, aŭtobiografio (1982)
* *An Angel at My Table*, aŭtobiografio (1984)
* *The Envoy from Mirror City*, aŭtobiografio (1985)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Janet Frame literatura fondaĵo

Kategorio:Novzelandaj verkistoj
Kategorio:Magirealismaj verkistoj
Kategorio:Mortintoj en 2004
Ramón López Velarde

**Ramón Modesto** **LÓPEZ VELARDE Berumen**, pli konata kiel **Ramón López-Velarde** (n. la 15-an de junio 1888 en Jerez de García Salinas - m. la 19-an de junio 1921 en Meksikurbo) estis meksika poeto, kiu verkis modernisman lirikon, kaj kies verkado, pere de diversaj akĉentoj, priskribis la vivon de la meksika popolo. Li fondis la literaturan revuon *La Bohemia*. En Meksiko li atingis grandan famon kaj ricevis la kromnomon "La Nacia Poeto".

En poezio, liaj inspiroj estis Baudelaire, José Juan Tablada, kaj Leopoldo Lugones. La poemaroj de López Velarde estis kritika kaj populara sukceso. Por la poetoj de la grupo *Sovremenniki*, li fariĝis la figuro de la fondinto de la plej nova meksika liriko. Octavio Paz dediĉis longan eseon al la verko kaj signifo de López Velarde, kiu proksimigis lin al Baudelaire kaj Laforgue (inkluzivita en la kolekto *Quadrivia*, 1965). 

Muziko al la poemoj de López Velarde verkis, inter aliaj, la meksikaj komponistoj Carlos Chávez kaj Silvestre Revueltas.

## Vivo 
Filo de malsukcesa advokato, li studis en katolika seminario dum du jaroj kaj poste elektis la profesion de sia patro. Fervora katoliko, li publikigis en diversaj provincaj publikaĵoj ekde 1906. En 1911, kun la financa subteno de parencoj flanke de sia patrino, li diplomiĝis ĉe la jura fakultato de la Universitato de San Luis Potosí kaj eklaboris kiel juĝisto en malgranda urbo. 

Dum la Meksika Revolucio, li agis kiel publicisto kaj akre kritikis Emiliano Zapata. Ekde 1914 li loĝis en Meksikurbo. Li estis proksima al José Vasconcelos, subtenis liajn edukajn reformojn, kaj publikigis poezion kaj ĵurnalismon en siaj publikaĵoj *México Moderno* kaj *El Maestro.*

Laŭ la oficiala versio, li mortis pro pulminflamo, sed ekzistis onidiroj, ke la kaŭzo de la morto de la poeto estis sifiliso.

## Verkaro 
### Poezio 
* *La sangre devota*, 1916
* *Zozobra*, 1919
* *El son del corazón*, 1932

### Prozo 
* *El minutero*, 1923
* *El surmetas de febrero y otras prosas*, 1952
* *Correspondencia trompo Eduardo J. Correa y otros escritos juveniles*, 1991

## Referencoj 
Kategorio:Meksikaj poetoj
Francisco Solano López (ilustristo)

**Francisco SOLANO LÓPEZ** (n. la 26a de oktobro 1928 &#x2013; m. la 12an de aŭgusto 2011) estis argentina komiksa artisto. Li estis la kun-kreinto de la bildstrio *El Eternauta*, kiu donis al li internacian famon.  Li kunhavas sian nomon kun la paragvaja prezidanto Francisco Solano López (1826-1870), de kies frato Venancio li devenis.

Li ilustris multajn bildstriajn seriojn kaj laboris proksime kun Héctor Germán Oesterheld. Pro la politikaj turbulecoj en Argentino, li estis devigita labori en Hispanio aŭ aliaj landoj plurfoje. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Francisco Solano López biografio ĉe Lambiek Comiclopedia
* Francisco Solano López biografio kaj intervjuoj ĉe Martin Hadis retejo.
* Francisco Solano López biografio ĉe Dan Dare

Kategorio:Argentinaj artistoj
Jules Laforgue

**Jules LAFORGUE** (naskiĝis la 16-an de aŭgusto 1860 en Montevideo; mortis la 20-an de aŭgusto 1887 en Parizo) estis franca poeto. Liaj verkoj estas konsiderataj simbolismaj. 

## Vivo 
Jules Laforgue naskiĝis en Montevideo al enmigrinta familio. En la aĝo de ses jaroj li revenis al Francio, kie li frekventis mezlernejon en Tarbes. Post plurfoja malsukceso en siaj mezlernejaj ekzamenoj, li fariĝis sekretario de Charles Ephrussi, artkritikisto kaj kolektanto, laŭ rekomendo de liaj amikoj Gustave Kahn kaj Paul Bourget. 

Post la morto de lia patro li forlasis francion, kaj de 1881 ĝis 1886 li loĝis en Berlino, servante kiel leganto de francaj romanoj kaj gazetoj por Imperiestrino Augusta, la edzino de Vilhelmo la 1-a. Poste li edziĝis al juna anglino en Londono, revenis kun ŝi al Parizo, sed baldaŭ mortis pro tuberkulozo.

Li kontribuis al diversaj revuoj kiel ekzemple *Gazette des Beaux-Arts*, *La Revue Indépendante*, *Le Décadent*, *La Vogue*, *Le Symboliste* kaj *La Vie moderne*. 

## Verkado 
Dum sia vivo li publikigis tri librojn: du poemarojn kaj draman poemon. Li tradukis Whitman, kontribuante al la disvolviĝo de franca libera verso. Verlaine, kiu trovis la formulon "damnitaj poetoj ", ne inkluzivis Laforgue inter ili; posteuloj juĝis malsame. 

Lia poezia praktiko estas inkludita en ia "lirika kampanjo" kontraŭ Parnasismo ; li ankaŭ eksperimentis kun liberiga poezia sintakso, reformis tradiciajn metrikajn formojn, ĝisdatigis la poezian vortaron, enkondukante en ĝin lingvajn elementojn kaj intonaciojn de la pariza strato, ktp. Se la simbolisma romantismo de Verlaine estis lirika, kaj tiu de Rimbaud estis patetika, tiam la ironia intonacio de Laforgue superregas, kaj lia ironio estas foje frivola, foje tragika, kaj ne ŝparas eĉ la poeton mem; Li lirike ironias pri sia propra pesimismo kaj malakcepto de la mondo. Laforgue mortis juna kaj ne havis tempon disvolvi sian talenton. Lia unua libro, *Les complaintes* (Plendoj), estis publikigita en 1885; Ĝin baldaŭ sekvis dua: "''L'imitation de Notre Dame la lune*". ("Imitaĵo de la Dipatrino al la Luno"). La verkojn de Laforgue eldonis Mercure de France en 1902-1903. (3 volumoj). 

## Verkaro 
* *Soir de Carnaval* (ĉ. 1880)
* *Stéphane Vassiliew* (1881, ne publikigita ĝis 1943)
* *Les Complaintes* (1885)
* *L'Imitation de Notre-Dame la Lune* (1886)
* *Moralités légendaires* (1887)
* *Des Fleurs de bonne volonté* (1890)
* *Derniers vers* (1890)
* *Berlin, la cour et la ville* (1922)
* *Triste triste* *(1967)''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  (en la franca)
*  (en la angla)

Kategorio:Poetoj de la 19-a jarcento
Kategorio:Francaj poetoj
Luigi D'Albertis

'''Luigi Maria D'ALBERTIS''' (21a de Novembro 1841 – 2a de Septembro 1901) estis itala natursciencisto kaj esploristo, kiu en 1875, iĝis la unua italo kiu mapis la riveron Fly en tio kio nun estas nomata Papuo-Nov-Gvineo. Li entreprenis tri vojaĝojn ĝis tiu rivero el 1875 ĝis 1877. El tiu la unua estis farita per la vaporŝipo SS Ellengowan kaj la aliaj du per pli malgranda ŝipo nome "Neva" kiu estis financita de la registaro de Novsudkimrio. Dum la tri vojaĝoj, D'Albertis estis konstante implikita en bataletoj kun la diversaj indiĝenaj popoloj vivantaj laŭ la rivero, uzante fusilpafadon, raketojn kaj dinamiton por timigi kaj, foje, mortigi tiujn lokanojn. Li ofte utiligis ankaŭ detruan perdinamitan fiŝkaptadon kiel teknikon de akirado de akvaj specimenoj por sia kolekto. Lia ekspedicio ŝtelis multajn praulajn restaĵojn, ilojn kaj armilojn de la domoj de la lokuloj. Li ankaŭ kolektis specimenojn de birdoj, plantoj, insektoj kaj la kapoj de ĵus mortigitaj indiĝenaj homoj. Nuntempaj esploristoj kaj koloniaj administrantoj de d'Albertis estis preskaŭ universale kritikaj kontraŭ la metodoj utiligitaj fare de D'Albertis en liaj ekspedicioj supren laŭ la rivero Fly kaj pli modernaj raportoj, kiel ekzemple "Sesperforto de la Fly" de Goode estas same kondamnaj.

## Publikaĵoj
* "Journeys up the Fly River and in other parts of New Guinea". *Proceedings of the Royal Geographical Society* **1879**: 4-16 (inklude mapon). (Evening Meeting, 11a de Novembro, 1878).
* *New Guinea: What I Did and What I Saw*. Vol. I kaj II. London: S. Low Marston Searle & Rivington, 1880.

Kategorio:Italaj esploristoj
Antal Dobosy

**Antal Dobosy** [doboŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Dobosy Antal** estas hungara budhologo, budhisto, matematikisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Ózd.

## Biografio 
 maturiĝis en mezlernejo en Budapeŝto en 1959, poste li akiris diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1969, dum inter 1963 kaj 1969 li laboris en akademia servo. Post la diplomo ĝis 1985 li estis matematikisto en ministeria instituto, inter 1976-1990 li instruis en budhologia instituto. Li igis budhisto en 1980, post 5 jaroj li estis kunfondinto de medita domo, kie li vivis ĝis 1991. Same en 1991 li partoprenis en fondo de budhisma eklezio, ankaŭ altlernejo (:hu:A Tan Kapuja Buddhista Főiskola). Dekomence li instruis en la altlernejo, eĉ li estis fondinta rektoro en la unuaj du jaroj. En 2016 li fondis akademion.

## Elektitaj libroj 
* *A fehér selyemszál hossza* (kompilaĵo, studenta lernolibro, 2005, 3-a tralaborita eldono: 2014)
* *Ráfújt hajszál – Zen tánc, zen sajnálkozás, zen ordítás, A Tan Kapuja Buddhista Egyház* (2013, 2017; angle: 2015)
* *Zen szöveggyűjtemény – készségfejlesztő feladatokkal* (studenta lernolibro, 2019)
* *Antilógia – A jövő buddhizmusáért* (2021)
* *Nincs-kapu – A zen buddhizmus klasszikus kóangyűjteménye, tanítással, kifejtéssel és jegyzetekkel* (2021)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj budhologoj
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Hatov

**Hatov** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Borotín en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km nordokcidente de Borotín. Estas ĉi tie registritaj 7 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Hatov situas en katastra teritorio **Libenice u Tábora** kun areo 4,61&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1381.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Hatov, dům II.jpg|Domo
Hatov, cesta.jpg|Vojo

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Borotín (distrikto Tábor)
Kategorio:Setlejoj en Vlaŝima montetaro
Rafał Trzaskowski

**Rafał Kazimierz Trzaskowski** [ ˈrafaw kaˈʑĩmʲjɛʃ tʂasˈkɔfski ] (naskita la 17-an de januaro 1972 en Varsovio)  estas pola politikisto de la Civitana Platformo (PO) kaj estas urbestro de Varsovio ekde 2018. Antaŭe li estis membro de la Eŭropa Parlamento de 2009 ĝis 2013. Li estas ankaŭ esploristo pri politika scienco, specialiĝanta pri eŭropaj studoj.

Inter 2013 kaj 2014 li estis Ministro pri Administrado kaj Ciferecigo. Trzaskowski estis elektita kiel la PO-kandidato por la pola prezidanta elekto de 2020 la 15-an de majo 2020. Li estis venkita en la dua baloto la 12-an de julio fare de la oficanto Andrzej Duda, kiu estis subtenata de la nacie konservativa Partio Juro kaj Justeco (*Prawo i Sprawiedliwość*).  Li refoje kandidatiĝis en la pola prezidanta elekto de 2025, sed mallarĝe perdis (49.11% el la voĉdonoj) en la dua raŭndo al Karol Nawrocki. 

Trzaskowski pledis por redaktado de ĉarto por la GLAT-komunumo. Li ankaŭ pledis por senpagaj infanĝardenoj kaj plibonigita publika transporto. 

Li estas la filo de ĵazpianisto kaj komponisto Andrzej Trzaskowski.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Polaj politikistoj
Kategorio:Membroj de la Eŭropa Parlamento elektitaj en Pollando 2014-2019
Jacques Roumain

**Jacques ROUMAIN** (n. la 4-an de junio 1907 en Portoprinco ; m. la 18-an de aŭgusto 1944 samloke) estis haitia verkisto, politikisto, fondinto kaj ĝenerala sekretario de la Komunista Partio de Haitio (1934), ĵurnalisto kaj etnografo. 

Lia ĉefa verko estas konsiderata la romano *Gouverneurs de la rosée* (Sinjoro de la Roso), publikigita postmorte en 1944. Roumain estis “unu el la esencaj aŭtoroj de Négritude”. 

Kvankam kun malbona reputacio en la anglalingvio, Roumain estis bone rigardata en Eŭropo, kaj fama en la Karibio kaj Latinameriko. La afrik-usona poeto Langston Hughes tradukis plurajn verkojn de Roumain en la anglan, inkluzive de *Gouverneurs de la Rosée* (*Majstroj de Roso*).

## Verkaro (elekto) 
* *Les Fantoches* , romano, Portoprinco 1931
* *La Montagne ensorcelée* , romano, Portoprinco 1931
* *À propos de la campagnene antisuperstitieuse* , Eseoj, Portoprinco 1942
* *Governors de la rosée*, romano, Portoprinco 1944

Roumain ankaŭ publikigis, interalie, multajn poemojn.

## Referencoj 
Kategorio:Haitiaj politikistoj
Kategorio:Haitiaj poetoj
Petro Mir

**Pedro Julio MIR VALENTIN** (n. la 3an de junio 1913 en San Pedro de Macorís - m. la 11-an de julio 2000 en Sankta Domingo) estis dominga poeto, instruisto, kaj advokato. 

Li naskiĝis en familion de enmigrintoj el Kubo, kiuj venis al la Dominika Respubliko por labori kiel inĝeniero en sukerfabriko. En la aĝo de kvar jaroj li travivis la morton de sia patrino. 

Lia plej fama verko estas konsiderata la poemo "Contracanto a Walt Whitman" (1952, unue publikigita en Gvatemalo), dediĉita al la usona poeto Walt Whitman. Aliaj famaj verkoj: la poemo "El huracán Neruda" (1975); eseo pri la historio de la Dominika Respubliko kaj ĝiaj rilatoj kun Usono, “Las dominicanas radikoj de la doctrina Monroe” (1975); lia nura romano, "Cuando amaban las tierras comuneras" (1978, unue publikigita en Meksikurbo). Dum sia vivo, li ricevis multajn premiojn, inkluzive de la titolo de Nacia Poeto-Laureato de la parlamento de la lando en 1984 kaj la Dominika Nacia Literatura Premio en 1993. Li estas konata kiel unu el la plej elstaraj domingaj poetoj kaj ekzistas publikaj lernejoj kun lia nomo.

## Verkaro 
* Hay un país en el mundo (1949)
* Contracanto a Walt Whitman (1952)
* Seis momentos de esperanza (1953)
* Poemas de buen amor y a veces de fantasía (1969)
* Amén de mariposas (1969)
* Tres leyendas de colores (1969)
* El gran incendio (1969)
* Viaje a la muchedumbre (1971)
* Apertura a la estética (1974)
* Las raíces dominicanas de la doctrina Monroe (1974)
* El huracán Neruda (1975)
* La gran hazaña de Límber y después otoño (1977)
* Cuando amaban las tierras comuneras (1978)
* Fundamentos de teoría y crítica del arte (1979)
* La noción del período en la historia dominicana (1981)
* ¡Buen viaje, Pancho Valentín! (Memorias de un marinero) (1981)
* Historia del hambre en la República Dominicana (1987)
* Estética del soldadito (1991)
* El lapicida de los ojos morados (1991)
* Primeros versos (1993)
* Ayer menos cuarto y otras crónicas (2000)

Letras dispersas (2013)

* *Poemoj de una insulo kaj de dos pueblos.* Kunlabore kun Jacques Viau Renaud, Jacques Roumain. La Habana, Kubo: Casa de la Américas, 1974.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Countersong al Walt Whitman tradukita en la anglan de Jonathan Cohen
* Petro Mir kaj Lia Countersong de Jean Franco
* Petro Mir paĝo (en la hispana) ĉe la Pontificia Universidad Católica Madre y Maestra Retejo

Kategorio:Domingaj verkistoj
Kategorio:Domingaj poetoj
Arena Metato

**Arena Metato** estas agrikultura kvartalo (*frazione*) de la urbo San Giuliano Terme, en Italio. La kvartalo ŝuldis sian nomon al la kunfandiĝo de du loĝataj centroj, tiu de Arena kaj tiu de Metato.

## Historio 
La vilaĝeto de Arena Metato ekestis en la Frua Mezepoko kaj estis posedata de la Krono de Italio

## Famaj homoj 
* Nazario Pardini, (1937), eseisto, poeto kaj literatura kritikisto.

## Arĥitekturo 
* Medici-Vilao de Arena Metato

## Referencoj 
Kategorio:Toskanio
Kategorio:Provinco Pisa
Kategorio:Kvartaloj en Italio
Octave Crémazie

**Octave CRÉMAZIE** (vera nomo *Claude-Joseph-Olivier Crémazie* ; n. la 16-an de aprilo 1827 en Kebekurbo ; m. la 16-an de januaro 1879 en Havro, Francio) estis kanada franclingva poeto, verkisto kaj librovendisto.

. Ĉe la piedo de la monumento estas bildigo de veterano kun Carillon-flago.]]
Li estas konsiderata la patro de la franc-kanada poezio. En sia verkado li fidis je la tradicioj de la francaj romantikistoj kaj pledis por fortigi kulturajn, politikajn kaj ekonomiajn ligojn kun Francio. Li estas konsiderata la unua romantika poeto de Kebekio, kiu faris signifan kontribuon al la popularigo de ĉi tiu movado en sia patrujo. Li verkis versojn de patriota, historia inspiro, aŭ priskribojn de la naturo de la hejmlando.

Rezulte de la publikigo de lia patriota poemo "La Kariljona Flago" (1858), li famiĝis kiel la "nacia poeto" de Kebekio.  

Ekde 1863 li estis devigita vivi en Francio por la cetero de sia vivo (16 jaroj), kaŝante sin de persekuto fare de kreditoroj. 

Li estis entombigita en Havro, en la tombejo de Ingouville; la tomboloko ne plu estas konata.

## Referencoj 
Kategorio:Kanadaj poetoj
Kategorio:Kebekianoj
Ernő Hetényi

**Ernő Hetényi** [hetEnji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj origina plena nomo **Heidel Ernő Albert Lajos** estis hungara tibetologo, budhologo, tradukisto. Lia familia nomvarianto estis *Hetényi-Heidlberg*, lia lamaa nomo estis **Dharmakirti Padmavadzsra**, lia pseŭdonimo estis *Nagy Gábor,* lia patro estis Albert Hetényi-Heidelberg.

 naskiĝis  en Budapeŝto, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo, poste li estis ĵurnalisto ĉe teatraj gazetoj. Li ankaŭ tradukis, tio ne plaĉis al la naziismo, tial Gestapo serĉis lin. Dum vojaĝado li kontaktiĝis kun budhistoj, eĉ ankaŭ li mem iĝis budhisto en 1938. Inter 1950-1954 li studis samtempe en Scienca Universitato Loránd Eötvös kaj Katolika Teologia Akademio, tiutempe li establis la unuan budhistan mision, kiun la ŝtato akceptis en 1957. En 1956 En 1956 li fondis la instituton pri Sándor Kőrösi Csoma, kiu estis la unua budhisma instituto en Eŭropo. Li tre sukcese ligis sian mision kun la budhanajn komunumojn en Mongolio kaj Sovetunio. Hetényi publikigis multajn librojn kaj artikolojn pri budhismo kaj Tibeto.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Könnyek és énekek. Versek* (poemoj, 1937)
* *Pogány zsoltár. Versek* (poemoj, 1941)
* *Mudrák és szimbólumok*; Buddhista Misszió, Bp., 1983
* *A meditáció ösvénye* (1983) 
* *Buddhista szótár* (vortaro, 1984)

## Elektitaj tradukaĵoj 
* *A tus és ecset ösvénye* (1981)
* *Buddha, Dharma, Sangha. A megvilágosodott élete, tana és közössége* (1983)
* *Hindu halottaskönyv* (1985) 
* *A Nirvána megvalósítása. Padmaszambhava guru tibeti könyve a nagy felszabadulásról* (1995)

## Memorigiloj 
* busto en Budapeŝto (2023) https://www.kozterkep.hu/48997/hetenyi-erno
 
## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tibetologoj
Kategorio:Hungaraj budhologoj
Kategorio:Hungaraj tradukistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
François-Xavier Garneau

**François-Xavier GARNEAU** (n. la 15-an de junio 1809 en Kebekio ; m. la 3-an de februaro 1866) estis franckanada verkisto, poeto kaj historiisto, " la patro de kanada historiografio ".  Membro de la Literatura kaj Historia Societo de Kebekio, Honora Prezidanto de la Kanada Instituto de Kebekio.

## Verkado 
François-Xavier faris siajn unuajn provojn pri poezio eĉ antaŭ ol foriri al Londono. Tiel, la 31-an de aŭgusto 1831, Le Canadien publikigis sian poemon "Dithyrambe: Sur la mission de Mr. Viger, envoyé des Canadiens en Angleterre". Post la reveno de Garneau el Anglujo, la gazeto daŭre publikigis liajn novajn poemojn sur siaj paĝoj. La ĉefaj temoj en lia poezio estis patrujo kaj libereco, la ideoj de franca Kanado ; La bildo de Francio servas kiel personigo de la aspiroj de liaj samlandanoj en lia verkado. 

En 1837 li interesiĝis pri la historio de Kanado. En 1845, la unua volumo de lia Historio de Kanado de ĝia Malkovro ĝis la Nuntempo estis publikigita. La dua volumo estis publikigita en 1846, la tria en 1848, kaj la kvara en 1852. La publikigo estis sukcesa kaj ricevis kritikistaplaŭdon. Jam en la aŭtuno de 1852, la dua eldono de la historia verko estis publikigita en tri volumoj. Dum la vivdaŭro de Garneau, tria eldono estis publikigita en 1859.

De la 18-a de novembro 1854 ĝis la 29-a de majo 1855, li publikigis siajn memuarojn pri sia vojaĝo al Francio kaj Anglio en la *Journal de Quebec*. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Kebekianoj
Kategorio:Kanadaj poetoj
Čenkov (Malšice)

**Čenkov** (en la jaroj 1960–1975 **Čenkov u Malšic**, ) estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Malšice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km sude de Malšice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Čenkov situas en katastra teritorio **Čenkov u Malšic** kun areo 7,79&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1373.

## Loĝantaro 
## Pluaj fotoj 

Čenkov-Malšice kaple a rybník 2.jpg|Čenkov
Čenkov-Malšice kaple 5.jpg|Čenkov
Čenkov-Malšice rybník.jpg|Čenkov
Čenkov-Malšice restaurace.jpg|Restoracio

Kategorio:Malšice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Rutebeuf

**Rutebeuf** (aŭ **Rustebeuf**) (n. 1245 en Ĉampanjo, Francio  – m. 1285 en  Parizo, Francio) estis franca trobadoro aŭ menestrelo de la 13-a jarcento, konsiderata unu el la plej elstaraj verkistoj de la franca Mezepoko, kaj specife unu el la plej eminentaj reprezentantoj de franca poezio dum la regado de Ludoviko la 9-a. 

Verkinte uzante la nordaj dialektoj de Francio, lia verko markas literaturan transiron al la poezio de la 14-a kaj 15-a jarcentoj, en kiu la aŭtoro ĉeestas laŭ sia maniero reflekti la socion kaj eventojn de sia tempo. 

Lia vera nomo estas nekonata, nur la kromnomo, kiun li uzis. La malmultaj detaloj, kiujn ni havas pri lia vivo, same kiel la takso pri la datoj de lia naskiĝo kaj morto, estas tiuj, kiujn li mem provizas en siaj verkoj. Do la nomo estas verŝajne kromnomo, kiun Rutebeuf mem derivis de la malĝentileco, per kiu li, kiel *malĝentila bœuf* ("malĝentila bovo"), faris siajn literaturajn atakojn. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ĉe la franca Wikisource

Kategorio:Mortintoj en 1285
Kategorio:Francaj poetoj
Kategorio:Francaj dramistoj
Dobřejice

**Dobřejice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Malšice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km okcidente de Malšice. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

**Dobřejice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 6,33&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj
* Kapeleto de Kotrba nomita laŭ posedanto de parcelo, sur kiu ĝi situas.

## Vidu ankaŭ
* Ĉenponto en Stádlec

## Pluaj fotoj 

Dobřejice (5).JPG|Dobřejice
Dobřejice, Kovářův kout.jpg|Dobřejice
Dobřejice (2).JPG|Dobřejice

Kategorio:Malšice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Setlejoj sur Lužnice
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
Dafydd ap Gwilym

**Dafydd ap Gwilym** (n. ĉirkaŭ 1320 en Ceredigion ( Cardiganshire ); m. ĉirkaŭ 1380) estas konsiderata la plej grava kimra poeto, kiu ofte estas konsiderata la plej granda el ĉiuj kimraj poetoj, li estas nomita la "Kimra Petrarko".

Ankaŭ Wolfgang Meid nombras lin, kvankam li estas "preskaŭ nekonata ekster Kimrio, kiel plej multaj kimraj poetoj, [...] inter la grandaj poetoj de monda renomo". ''''*

## Vivo 
Preskaŭ nenio estas konata pri la vivo de David ap Gwilym, sed oni konjektas ke li devenis de nobela familio, ne estis profesia bardo, sed estis majstro en la uzo de kimraj versformoj. Li interalie respondecas pri la popularigo de la metriko *Cywydd.*

Liaj verkoj rivelas vastan eŭropan influon, ekzemple de migrantaj amkantistoj kaj francaj trobadoroj, kio sugestas multan vojaĝon, inkluzive sur la kontinento. En siaj verkoj li uzas la nuntempan parollingvon de la pli kleraj klasoj, evitas arkaikajn esprimojn, kaj tial estas konsiderata la fondinto de moderna kimra poezio.

Lia ĉefa temo estas amo, liaj poemoj estas dediĉitaj al multaj virinoj, sed aparte al unu *Morfudd*. Lia plej fama verko estas *La Knabinoj de Llanbadarn*, kie li parolas pri vizito al preĝejo dimanĉe nur por vidi la belecojn de la vilaĝo.

Multaj el liaj verkoj estas registritaj en *la Llyfr Gwyn Hergest* ("Blanka Libro de Hergest").

## Referencoj 
## Literaturo 
* Parry Thomas. *Gwaith Dafydd ap Gwilym*. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru, 1952 (1963, 1979) —  la plej fama eldono
* Bell, H. Idris. *The development of Welsh poetry*. Oxford: OUP, 1936
* Bromwich, Rachel. *Dafydd ap Gwilym*. (Serio «Writers of Wales»). Cardiff, 1974.
* Edwards, Huw Meirion. *Dafydd ap Gwilym: influences and analogues*. Oxford: OUP, 1996.
* Fulton, Helen. *Dafydd ap Gwilym and the European context*. Cardiff: University of Wales Press, 1989.
* Jackson, W. T. H. *Dafydd ap Gwilym* // Medieval literature: a history and a guide. London, 1966.
* Lewis, Saunders. *Braslun o hanes llenyddiaeth Gymraeg hyd at 1535''. Caerdydd: Gwasg Prifysgol Cymru: 1932.

## Eksteraj ligiloj 
* Dafydd ap Gwilym kaj kimra literatura tradicio sur la BBCa Historia retejo.

Kategorio:Mortintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Naskiĝintoj en la 14-a jarcento
Kategorio:Kimraj verkistoj
Kategorio:Kimraj poetoj
Esaias Tegnér

**Esaias TEGNÉR** (n. la 13-an de novembro 1782, Chyrkerud, provinco Värmland - m. la 2-an de novembro 1846, Växjö) estis sveda poeto, episkopo, membro de la Sveda Akademio kaj la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj. Elstara reprezentanto de sveda romantismo, humanisto, kaj aŭtoro de unu el la plej famaj kaj tradukitaj verkoj de sveda poezio, La *Sagao de Fritjof*. 

Dum la 19-a jarcento, Tegner estis konsiderata la patro de moderna sveda poezio. Li ankoraŭ estas nomata la unua moderna svedo. Avo de la sveda lingvisto Esaias Tegner Jr. kaj bopatro de la sveda literatura akademiulo kaj lingvisto Carl Wilhelm Böttiger.

Tegnér laboris en la transiro inter Klasikismo kaj Romantikismo. Foje, Esaias Tegnér estis vidita kiel literatura giganto. En *Sveda Literatura Historio mallonge,* Tegnér estis elstarigita kiel la persono, kiu plej reprezentis la svedan poezion en monda literaturo. Laŭ *Svensk upsplagsbok* (1955), Tegnér estis "la plej granda el svedaj poetoj". 

## Vivo 
maldekstra|eta|309x309ra|Statuo de Tegnér, ĝuste apud Lund Katedralo en centra Lund
En la aĝo de 9 jaroj li fariĝis orfo de sia patro. En 1802 li diplomiĝis ĉe la Universitato de Lund, en 1810 li fariĝis tie profesoro pri la greka lingvo, kaj en 1818 membro de la Sveda Akademio. Li instruis ĉe la Universitato de Lund ĝis 1824, kiam li fariĝis Episkopo de Växjö. En 1811 li verkis kaj en 1817 publikigis la poemon *Svea* ( *Svedio* ) pri la sveda malvenko en la milito kontraŭ Rusio de 1808–1809. En la disputoj de la romantika periodo li prenis mezan pozicion inter la "idealisma tendenco" kaj la "nacia tendenco". En 1825 li publikigis la poemon *Frithiofowa saga*, en kiu li inspiris motivojn el malnova skandinava literaturo, ĉefe *la Sagao de Frithjof la Brava*. Krome, li verkis fojajn poemojn (inkluzive honore al Napoleono), kreis filozofiajn kaj reflektajn kantotekstojn, kaj ankaŭ lasis riĉan korespondadon.

## Verkaro 
maldekstra|eta|Titolpaĝo de *Sagao Frithiofs* (1876)

* *Axel* (1822)
* *Frithiofs saga* (1825)
* *Karl XII* (1818)
* *Majsång* (1812)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* [Frithiofs saga af Esaias Tegnér](http://heimskringla.no/wiki/Frithiof_och_Ingeborg_(Frithiofs_saga))
* 

Kategorio:Membroj de la Reĝa Sveda Akademio de Sciencoj
Kategorio:Membroj de la Sveda Akademio
Kategorio:Svedaj poetoj
Kategorio:Svedlingvaj verkistoj
Appaloosa

***Appaloosa*** estas usona vakera filmo de 2008 bazita sur samnoma romano de 2005 *Appaloosa* de la krimverkisto Robert B. Parker. Ĝi estis reĝisorita de Ed Harris kaj kunverkita de Harris mem kaj Robert Knott; en ĝi stelulas denove Harris kun Viggo Mortensen, Renée Zellweger, kaj Jeremy Irons. La filmo premieris en la Internacia Kinfestivalo de Toronto de 2008 kaj estis publikigita en kelkaj elektitaj urboj la 19an de Septembro, 2008, poste etendita al pli ampleksa distribuado la 3an de oktobro, 2008. Tiu filmo ricevis kvar diversajn premiojn, inter kiuj la *Western Heritage Award* en 2009.

## Intrigo
Nov-Meksiko, 1882. Eksmilitisto Virgil Cole (Ed Harris) kaj kolego Everett Hitch (Viggo Mortensen) sukcesas pacigi pli ol unu senleĝajn urbojn. Kiam la minloĝloko Appaloosa iĝas sendefenda pro la murdo de ĉefa policestro, Cole kaj Hitch translokiĝas tien por la kulpuloj de krimoj. Tio ne facilos. Krom la krimuloj dungitaj de la loka terposedanto Randall Bragg (Jeremy Irons), estos problemoj rilate al la taktikoj de belulino Allison French (Renée Zellweger). Cole kaj Hitch sukcesas kapti Bragg post diversaj epizodoj kaj fuĝoj de Bragg, kaj eĉ sukcesas, ke oni juĝu Bragg post diversaj malfacilaĵoj, tiel ke oni trovis lin kulpulo. Denove dum translokigo de la malliberulo trajne okazas novaj fuĝo kaj persekuto. Kiam finfine oni sukcesas kapti Bragg, li estas forpardonita fare de la usona prezidento mem, danke al siaj influoj. Tamen la afero ne finiĝis.  

## Geaktoraro kaj roluloj
* Ed Harris kiel Virgil Cole
* Viggo Mortensen kiel Everett Hitch
* Renée Zellweger kiel Allie French
* Jeremy Irons kiel Randall Bragg
* Lance Henriksen kiel Ring Shelton
* Adam Nelson kiel Mackie Shelton
* Timothy Spall kiel Phil Olson
* Ariadna Gil kiel Katie
* James Gammon kiel Earl May
* Tom Bower kiel Abner Raines
* Rex Linn kiel Sheriff Clyde Stringer
* Corby Griesenbeck kiel Deputy Charlie Tewksbury
* Timothy V. Murphy kiel Vince Sullivan
* Agathe Golaszewska kiel Kid
* Bob Harris kiel Judge Elias Callison
* Boyd Kestner kiel Bronc

## Eksteraj ligiloj
* en imdb

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2008
Kategorio:Usonaj vakeraj filmoj
Kategorio:Filmoj adaptitaj de libroj
Všechlapy (Malšice)

**Všechlapy** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de kampurbo Malšice en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 5&nbsp;km sudokcidente de Malšice. Tra la vilaĝo kondukas fervojlinio Tábor–Bechyně kaj kondukas tra ĉi tie ŝoseo II/137. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis . 

Všechlapy situas en katastra teritorio **Všechlapy u Malšic** kun areo 2,22&nbsp;km². 

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1379.

## Loĝantaro 
## Ĉirkaŭaĵo
* Bechyňská Smoleč

## Pluaj fotoj 

Všechlapy domy na návsi 2.jpg|Vido al parto de la vilaĝo
Všechlapy (Malšice) - okres Tábor (06).jpg|Domo en la vilaĝo
Všechlapy náves 2.jpg|Sonorilejo
Všechlapy (Malšice) - okres Tábor (03).jpg|Domo en la vilaĝo
Všechlapy rybník na návsi 1.jpg|Fiŝlago

Kategorio:Malšice
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio
József Hollósy

**József Hollósy** [jOĵef holOŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hollósy József** estis hungara pentristo, la unua hungara budhisto. Lia nobela antaŭnomo estis *gertenyesi* [gertenjeŝi], liaj konataj gefratoj estis Simon Hollósy, Kornélia Hollósy kaj Géza Hollósy.

 naskiĝis  en Máramarossziget (Transilvanio, Aŭstra Imperio, nuntempa Sighetu Marmației en Rumanio), li mortis  en Máramarossziget (tiam en Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario), laŭ alia informo .

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis pentroarton en la lernojaro 1876 en Hungara Reĝa Modela Desegna Lernejo, ekde 1880 en belarta akademio en belarta akademio en Munkeno. En tiu urbo li konatiĝis kun la budhismo. Pro malsano li revenis al sia naskiĝurbo kaj lia kariero daŭris tre mallonge. Liaj nemultaj pentraĵoj neniiĝis, sed postrestis 2 gravaj budhismaj libroj.

## Liaj libroj 
* *Buddhista Káté, bevezetésül Gótamó Buddha tanához. A délvidéki buddhisták szent iratai után az európaiak használatára összeállította és jegyzetekkel ellátta Szubhádra Bhiksu.* (1893, 2-a eldono: 1901)
* *Buddha mondák* (tradukaĵo, 1896)

## Fontoj 
* memorpaĝo
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj budhologoj
Grigore Vieru

**Grigoriy (Grigore) Pavloviĉ VIERU** rumana prononco: [ɡriˈɡore viˈeru]; la 14-an de februaro 1935, Pereryta vilaĝo, Khotin Distrikto, Besarabio, Regno de Rumanio  - la 18-an de januaro 2009, Chisinau, Moldavio) estis sovetia kaj moldova poeto kaj kantverkisto. Membro de la Verkista Unio de Moldavio. 
eta|417x417ra|Grigore Vieru, pentraĵo de Paul Mecet
Li estas plej konata pro siaj poemoj kaj infanaj rakontolibroj. Liajn kantotekstojn karakterizas intensa priskribo de naturaj pejzaĝoj, rumana patriotismo, kaj ankaŭ elvokado de la adorata bildo de lia patrino, kiu estis sankta por li. Vieru estas konsiderata unu el la plej gravaj nuntempaj rumanaj verkistoj.

## Verkaro 
* *Allarme*
* *Armoniche*
* *Buon giorno, fiocchi di neve!*
* *Il principe azzurro Arcobaleno*
* *Grazie della pace*
* *Piccoli favi*
* *Legame*, poema dedicato a Mihai Eminescu
* *Versi per i lettori di tutte le età*
* *Gli uomini della Moldavia con una dedica per il “nazionalista” Nicolae Testimițeanu*; la presaĵo estas blokita kaj la dediĉo estas forigita
* *Poesie adatte alla vostra età*
* *Il tuo nome*
* *Domenica delle parole*, kun ilustraĵoj de Igor Vieru. Ĝi fariĝas tre amata libro inter infanoj kaj ĉeestas en ĉiuj infanĝardenoj.
* ''L'abbecedario*, en kunlaboro kun Spiridon Vangheli kaj la pentristo Igor Vieru
* *Tre capretti*
* *Vicino*, versoj kun koloraj ilustraĵoj de Isai Cârmu
* *Mamma*, infanlibro, kun ilustraĵoj de Igor Vieru
* *Un verde ci vede!*, pro ĉi tiu verko en 1978 Grigore Vieru ricevis la Ŝtatan Premion de la Respubliko Moldavio
* *La stella del venerdì*
* *Perché amo*
* *Il segreto che mi protegge*
* *Quello che sono*
* *La radice del fuoco*
* *Cristo non ha colpe*
* *La sorgente e il momento*
* *Metafore blu* ,  publikigita en Sofio kaj tradukita en la bulgaran de Ognean Stamboliev .
* *Pulire il pozzo*
* *La piccola ape*, rumanlingva libro por antaŭlernejaj infanoj, kiu gajnis al li la Specialan Premion de la Verkista Unio de la Respubliko Moldavio en 1994.
* *Vedo e confesso*
* *Ora e per sempre*
* *Gridai verso di te*
* *Il mistero che mi protegge''

## Galerio 

Dosiero:Grigore_Vieru_monument_in_Soroca_park.jpg|Grigore Vieru en Soroca
Dosiero:Grigore_Vieru_din_Bălți.jpg|Aleano de klasikaĵoj, Bălți 
Dosiero:Galati_biblioteca_din_Eurogara_CFR_Calatori.jpg|Eŭrostacio de Galați - biblioteko Grigore Vieru 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (rumane) Grigore Vieru – virtuala monumento
* (rumane) biografio de Grigore Vieru
* (rumane) Valerian Ciobanu-Vieru: Pe cer a mai urcat o stea, poezie.ro
* (rumane) La moartea lui Grigore Vieru
* (rumane) GRIGORE VIERU - Evocare de NICOLAE DABIJA
* 

Kategorio:Moldavaj poetoj
Kategorio:Sovetiaj komunistoj
Petar la 2-a Petroviĉ-Njegoŝ

**Petar** **la 2-a Petroviĉ Njegoŝ** () (en Njeguši, hodiaŭa Montenegro, la 13-an de novembro 1813 - en Cetinje, la 31-an de oktobro 1851 ) estis reganto de Montenegro, serba ortodoksa princo kaj poeto. Li devenis de serbo-montenegra familio.

Li verkis, interalie: la *Montan Girlandon*, *La Falsan Caron* , *Šćepan la Malgrandan* kaj *La Radion de la Mikrokosmo*. Njegoš metis la administrajn fundamentojn por moderna ŝtato en Montenegro.

Aŭtoro de multaj poemoj kaj versoj. Konsiderata de multaj kiel la plej elstara poeto de la serba literaturo.

## Heredaĵo 
En 1851, Petro la 2-a mortis pro tuberkulozo . Lia preĝejo estis peze difektita per artilerio de la aŭstra-hungara armeo dum la Unua Mondmilito. Post la milito la preĝejon rekonstruis la jugoslava reĝo Aleksandro la 1-a Karađorđević . La serba iniciato estis vidita de la montenegranoj kiel insulto al nacia fiereco. Post 1945 ili lanĉis kampanjon por ke la montenegranoj mem rekonstruu la kapelon kaj malkonstruu la tombon.

Laŭ lia testamento, li estis entombigita sur la pinto de Monto Lovcen en kapelo. Dum la socialisma Jugoslavio, maŭzoleo estis konstruita anstataŭ la kapelo en la fruaj 1970-aj jaroj fare de la kroata arkitekto Ivan Meštrović .

La poezio de Petar la 2-a ludis rolon en la Jugoslava Civita Milito. Ĝi estis deklamata de la serboj por pravigi siajn agojn, precipe kontraŭ la bosnianoj.

La Serb-Montenegra Federacio establis Ordenon de Njegoš en 1998. Pluraj provoj de serbo-montenegranoj deklari la naskiĝtagon de Petar, la 13-an de novembro, nacia tago malsukcesis pro rezisto de bosnianoj, kiuj konsistigas preskaŭ 20% de la loĝantaro de Montenegro. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Serbaj verkistoj
John Gall (aŭtoro)

**John GALL** ( - ) estis aŭtoro, erudito kaj usona pediatro. 

## Biografio 
Li estas konata pro sia libro, *General Systemantics*, eldonita en 1975, kiu kritikis la tiamajn fundamentojn de la Ĝenerala Teorio de Sistemoj kaj proponas novan praktikan regulon, nome la Leĝo de Gall, kiu klarigas la generadon de kompleksaj sistemoj.

En 2002, Gall verkis historian romanon pri Hatŝepsut, antikva virina faraono de la 18-a dinastio de Egiptio. Tiu intereso ekkomencis dum vojaĝo al Egiptio en 1969.

### Leĝo de Gall 
La leĝo de Gall estas generala regulo por dezajni sistemojn, priskribita en lia libro *Gall Systemantics: How Systems Really Work and How They Fail* (traduko: Sistemantiko de Gall: kiel sistemoj vere funkcias kaj kiel ili misas). Ĝi estas formulita per:

Tiu regulo esence estas favora argumento al maldetala specifo. Ĝi povas ekspliki la sukceson de sistemoj kiel TTT kaj Blogosfero, kiuj iom post iom evoluis de simplaj al kompleksaj sistemoj, kaj la miso de sistemoj kiel CORBA, kiu komenciĝis kun kompleksaj specifoj. Pro tio, la leĝo de Gall havas fortajn konektojn kun la disvolvigo de programaro.

## Libroj 
* 1975. *General systemantics : an essay on how systems work, and especially how they fail, together with the very first annotated compendium of basic systems axioms : a handbook and ready reference for scientists, engineers, laboratory workers, administrators, public officials, systems analysts, etc., etc., etc., and the general public.* General Systemantics Press, Ann Arbor, Michigan.
* 1986.  *Systemantics: The Underground Text of Systems Lore. How Systems Really Work and How They Fail* (2a edição. ).  
* 1993. *Elegant parenting: (how to do it right the first time*, kunaŭtorino: Beth Gall.
* 2002. ''The Systems Bible: The Beginner's Guide to Systems Large and Small*  (3a edição de Systemantics). &nbsp;ISBN 0-9618251-7-0.&nbsp;
* 2002. *First Queen: A Historical Novel on the Life of Hatshepsut Queen of Egypt*
* 2004. *Dancing With Elves: Parenting As a Performing Art*
* 2008. *Hit by a Low Flying Goose*. co-autora: Carol A. Gall

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *General SystemanticsTM Press* 
* *Systemantics - extract''

Kategorio:Usonaj verkistoj
Hasse Zetterström

**Hans Harald "Hasse" ZETTERSTRÖM** (naskita la 23-an de majo 1877 en Stokholmo, mortis la 1-an de junio 1946 samloke)  estis sveda aŭtoro, satiristo kaj gazeteldonisto.

Zetterström verkis ĉefe sub la pseŭdonimo "Hasse Z", sed ankaŭ "HZ", "Bill" kaj aliaj. Li estis redakcia sekretario ĉe *Figaro* de 1897 ĝis 1901, kaj en 1897 fariĝis kontribuanto al *Söndags-Nisse*, ĝia redaktoro kaj eldonisto de 1901 ĝis 1923, administra direktoro en 1908 kaj redaktoro de *Söndagsnisse-Strix* de 1924 ĝis 1943.

Zetterström fondis *Grönköpings Veckoblad* en 1902 kaj redaktis ĝin de 1916 ĝis 1943. Ĝi unue estis presita kiel paĝo en la gazeto Söndags-Nisse, sed estas eldonita kiel sendependa gazeto ekde 1916. Li publikigis la jarlibron *Lutfisken* 1912–1945 kaj ekde 1931 li kontribuis kiel kolumnisto per sia propra kolumno en *Svenska Dagbladet*.

## Verkaro 
* *Anna-Clara och hennes bröder* 1917
* *Ljus*
* *Något mildare*
* *Se nästa sida!*
* *Samlade historier I-II*
* *Sex berättelser om julen*
* *Den lilla gåtan*
* *Fattiga Riddare*
* *Andersson, Oskar: Mannen som gör vad som faller honom in*

## En Esperanto aperis 
* *Jakobo k. c.* : humora novelaro / Hasse Z. ; el la sveda tradukis Ferenc Szilágyi ﻿([Tyresö] : Inko, 2001) elŝutebla

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Svedaj verkistoj
Fendopluma kolombo

La **Fendopluma kolombo** (*Drepanoptila holosericea*) estas kolombo, tio estas birdo de la familio de Kolombedoj, kaj nura specio de la genro *Drepanoptila*, sed tiu genro estas eble pli bone kunigita en *Ptilinopus*. 

Ĝi estas endemia de Nov-Kaledonio kie ĝi troviĝas en arbaroj kaj savano de la genro *Melaleuca* je altitudoj de ĝis 1000 m. Ĝi estas konsiderata Preskaŭ Minacata fare de IUKN pro habitatodetruo kaj ĉasado.

## Aspekto 
Temas pri kolombo kun tre bunta bildo komponita de malhelverdaj kapo, kolo, brusto, flugilkovriloj, ventroflankoj kaj vostokovriloj. La centra ventro estas flava kun iom da verda fono, dum la subvosto estas tre sulfurflava. La versa brusto kaj la flava ventro estas limigitaj per fajna blenka strio supre kaj iomete pli larĝa nigra strio malsupre. La mentono estas blanka, la frunto svela. la beko flaveca kun nigra strio en la supra makzelo kaj nigreca pinto. ankaŭ la piedoj estas nigraj dum la gamboj estas kovritaj de blankaj plumoj.

## Distribuado kaj populacio 
*Drepanoptila holosericea* estas endemia al la insulo Nov-Kaledonio kie ĝi ofte troviĝas en sia arbara vivejo. Ĝi troviĝas ankaŭ sude de Nov-Kaledonio tra la tuta Ile des Pins sed ne en la Insuloj Loyauté. Esplorgrupoj en 1998 taksis, ke totale 140 000 individuaj birdoj vivas tra sia totala teritorio.

## Ekologio 
La Fendopluma kolombo troviĝas ofte en primaraj kaj sekundaraj humidaj arbaroj ĝis 1 000 metroj en alteco. Ŝajne ĝi preferas humidajn arbarojn 400–600 metrojn en alteco, precipe ĉe la arbarrando. Tamen, ekzistas malmulte da informoj pri la dieto de la birdo. Ĉiuj ornitologoj observis, ke ĝi manĝas plurajn diversajn fruktojn kaj berojn.

## Minacoj 
Tiu birdo estas iom ĉasata laŭ municiokvotoj, igante ĉasistojn ŝpari sian municion por pli grandaj celoj. Se tiuj kvotoj estas forigitaj, la kolombo povas esti ĉasata plie kaj povus rapide malpliiĝi en populacio, kvankam tiu birdo estas protektita per leĝo. Aliaj minacoj inkluzivas arbarajn fajrojn, senarbarigon kaj minadoperaciojn.

## Referencoj
* BirdLife International (2016) Species factsheet: Cloven-feathered Dove *Drepanoptila holosericea*()

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Afrotropisa faŭno
Kategorio:Birdoj de Nov-Kaledonio
Kategorio:Kolombedoj
Preĝejo Stefano la 1-a (Szatymaz)

La **paroĥa preĝejo Stefano la 1-a (Hungario)** estas sakrala monumento historia (ekde 2008) en vilaĝo Szatymaz (Hungario), en fino de la vilaĝo.

## Historio 
Post dominado de turkoj en tiu areo nur farmoj estis konstruitaj. La sporadaj katolikoj religie apartenis al Szeged. Vilaĝo estis deklarita nur en 1950, pli frue kapelo konstruiĝis en 1901. La paroĥo estis establita en 1927. En 1938 la kapelo estis pligrandigita al kirko. La turo ricevis 2 sonorilojn en 1931. La orgeno estis kreita en 1942. La didomo en 1976 estis renovigita interne.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, la fasado estas malsimetria, ĉar dekstre la plurlatera absido troviĝas. Neprecize meze la ĉefturo plene reliefas kune kun la apudaj 2 pli malaltaj similaj turoj. La 3 turpintoj estas piramidaj. La absido estas iomete malpli larĝa kaj alta, ol la navo. La turoj, navo kaj absido havas arkajn fenestrojn. Interne estis faritaj ĉefaltaro kaj 2 flankaj altaroj. La novgotika predikejo estis skultita el ligno. Internaj ornamaĵoj estas la lignaj statuoj. Imre Zsellér kreis la vitralojn.

Kermeso okazas la 20-an de aŭgusto.

## Fontoj 
* katolika leksikono
* hungare kun fotoj
* hungare kun fotoj
* datenoj kun foto
eta|maldekstre|Preĝejo en Szatymaz

Szatymaz
Szatymaz
Ash Ra Tempel

**Ash Ra Tempel** poste ankaŭ nomata **Ashra**, estas muzika grupo de elektronika muziko el Berlino. Ĝi estis fondita en 1970 de la muzikistoj Manuel Göttsching, Hartmut Enke kaj Klaus Schulze kaj baze funkciis ĝis 1976 - kvankam Klaus Schulze jam ekde 1971 forlasis la grupon kaj de tiam faris proprajn muzikajn projektojn, kaj Hartmut Enke faris ame en 1973. Do la kerno de la muzikgrupoa projekto ekde tiam restis Manuel Göttsching, ĉirkaŭ kiu grupiĝis pliaj muzikaj kolegoj kunlaborantaj; post la "malfondo" de *Ash Ra Tempel* en 1976, Manuel Göttsching sub la varia nomo *Ashra* kun kolegoj plikontinis eldoni muzikon ĝis 1998. La projekto *Ash Ra Tempel* renaskiĝis en 2000 kaj la projekto *Ashra* en 2012, ambaŭfoje por pli-malpli la daŭro de unu jaro. 

Komence de la 1970-aj jaroj, la bando estis konsiderata, kune kun Tangerine Dream, Can kaj iuj aliaj, kiel la "lancopinto" de muzikgruparo tiel nomata *Krautrock*. Tre frue, la bando uzis sintezilojn aldone al gitaroj. Stile, la bando povas esti klasifikita kiel parto de la berlina skolo de elektronika muziko, kvankam la emfazo estis ĉiam pli je gitaroj ol je sinteziloj. Ĝia muzika stilo plej bone, kvankam neprecize, priskribeblas per la ĝenro etosmuziko (, aŭ pli simple *Ambient)*, speco de muziko, kutime elektronika, kies limojn malfacilas difini - etosmuziko elvokas iun etoson kun kvalito "atmosfera" aŭ "sonoj kiujn oni povas kvazaŭ vidi".

## Eksteraj ligiloj 
*  (nur )

Kategorio:Etosmuziko
Harold Budd

**Harold Budd** - je plena nomo *Harold Montgomory Budd* - estis usona etosmuzikisto kaj komponisto. Li naskiĝis la 24-an de majo 1936 en Los-Anĝeleso kaj mortis en aĝo de 84 jaroj la 8-an de decembro 2020 en Arcadia per la kronvirusa malsano de 2019. Ĝenerale dirate, li produktis sondosierojn de "novklasika muziko" kaj elektronika muziko. Lia muzika stilo plej bone, kvankam neprecize, priskribeblas per la ĝenro "etosmuziko" aŭ "ĉirkaŭeca muziko" (, aŭ pli simple *Ambient)*, speco de muziko, kutime elektronika, kies limojn malfacilas difini - etosmuziko elvokas iun etoson kun kvalito "atmosfera" aŭ "sonoj kiujn oni povas kvazaŭ vidi".

Harold Budd altlerneje studis komponadon kaj elektronikan muzikadon en la Universitato de Suda Kalifornio kaj en ties specifa faka altlernejo *USC Thornton School of Music*. Li profesie produktis muzikon ekde lajaro 1962, ĝis pli malpli la jaro de sia morto. Interalie li kunlaboris kun la angla muzikista kolego, registroproduktoro, vidartisto kaj teoriulo Brian Eno kaj kun la skota muzikgrupo *Cocteau Twins*, kiu produktis muzikon inter 1980 kaj 1998.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Etosmuziko
Kategorio:Elektronikaj muzikistoj
Bežerovice

**Bežerovice** () estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de municipo Sudoměřice u Bechyně en distrikto Tábor. Ĝi troviĝas proksimume 2&nbsp;km okcidente de Sudoměřice u Bechyně. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Bežerovice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 9,4&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1411.

## Loĝantaro 
## Memorindaĵoj 
* Dia torturo

## Pluaj fotoj 

Bežerovice (013).jpg|Bežerovice
Bežerovice (010).jpg|Bežerovice
Bežerovice (005).jpg|Bežerovice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Tábor
Kategorio:Sudoměřice u Bechyně
Kategorio:Setlejoj en Tabora montetaro
Kategorio:Eksaj municipoj en Ĉeĥio