open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Salvador Compán

**Salvador COMPÁN Vázquez** (Úbeda, novembro 1949)​ estas hispana verkisto.​ 

## Biografio kaj kariero
Li studis Romanistikon en la Universitato de Granado. Li estis instruisto en Laredo, en Ibiza, en Bruselo por hispanaj elmigrintoj kaj finfine en Sevilo.

Krom plej fruaj poemoj, liaj literaturaj startoj ligiĝis al rakontoj kiuj estos preparo por la prilaborado de romanoj. El sia unua rakonto premiita, nome *Jiménez, el Espeso*, Premio *Pluma de Oro* de la Ateneo de Malago (1970), li ricevis serion de premioj en tiu ĝenro, tekstoj kiujn li kolektis en *Cuídate de los poemas de amor* (Almuzara, 2007).

En 2000 Salvador Compán iĝis finalisto de la Premio Planeta pro sia romano *Cuaderno de viaje* pri malgrava verkisto kiu devas verki laŭdan biografion; tiuokaze la premion ricevis Maruja Torres pro sia romano *Mientras vivimos*.

## Verkoj 
* *El Guadalquivir no llega hasta el mar*, *Premio Jaén de novela* 1989 (La General, 1990). 
* *Madrugada (Crónica de espejos)*, Premio Gabriel y Galán (Editora Junta de Extremadura, 1996).
* *Un trozo de jardín*, II Premio Ciudad de Badajoz kaj *Premio Andalucía de la Crítica a la mejor novela de autor andaluz*, (Algaida, 1999).
* *Cuaderno de viaje*, Finalista de Premio Planeta (Planeta, 2000).
* *Tras la mirada* (Planeta, 2003).
* *Palabras insensatas que tú comprenderás* (Almuzara, 2012).
* *El hoy es malo, pero el mañana es mío* (Espasa, 2017).
* *Jaén, la frontera insomne* (Fundación José Manuel Lara, 2007, eseo).
* *Corazón sin sueño* (Editorial Juancaballos, 2020, poezio).

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de Salvador Compán.

* 

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Jonas Deichmann

**Jonas Deichmann** (naskiĝis la 15an de aprilo 1987 en Stuttgart) estas germana aŭtoro, instiga parolanto, ekstrema atleto kaj aventuristo. Li tenas multnombrajn mondajn rekordojn en biciklado, triatlono kaj eltenemo. Jonas estas konata ĉirkaŭ la mondo per sia kromnomo "Germana Forrest Gump."

## Referencoj 
Kategorio:Germanaj atletoj
Kategorio:Usonaj investistoj
Manorenoj

**Manorenoj** (*Manorina*) estas genro de endemiaj en Aŭstralio birdoj el familio mielmanĝuloj. Laŭ nuna sistematiko ĝi enhavas 4 speciojn. Birdoj el tiu ĉi genro estas notindaj pro sia emo formi grandajn koloniojn kun nekutime komplika por birdoj socia strukturo: ĉiu kolonio subdividiĝas je "triboj", kiuj siavice subdividiĝas je "klanoj".

## Priskribo
Manorenoj estas korpulentaj birdoj morfologie similaj al aliaj mielmanĝuloj, kun rondecaj flugiloj kaj flavaj bekoj. Unu el distingaj aspektaj trajtoj de la genro estas makuloj de kalva flaveca haŭto malantaŭ okuloj, kiuj donas al la birdoj iom strangan "straban" rigardon.

## Taksonomio
La genron *Manorina* unue priskribis franca naturalisto Louis Pierre Vieillot en tomo 19 de sia fundamenta verko ''Nouveau Dictionnaire d'Histoire Naturelle, appliquée aux arts, principalement à l'Agriculture, à l'Écomomie rurale et domestique, à la Médecine, etc. Par une société de naturalistes et d'agriculteurs. Nouvelle Édition* de jaro 1818. Dum ioma tempo oni skribis ĝin mise kiel *Manorhina*, sed nun oni revenis al la originala nomo.

Richard Schodde opiniis, ke manorenoj estas parencaj al genro *Melithreptus* kaj la bluvizaĝa mielmanĝulo (*Entomyzon cyanotis*) laŭ ilia aspekto kaj konduto. 

La genro *Manorina* dividiĝas je du subgenroj. Verda manoreno, kiu havas verdecan plumaron kaj pli diferencajn voĉon kaj skeletan morfologion kompare kun aliaj manorenaj specioj, estas klasata subgenro *Manorina*, kaj la aliaj tri specioj subgenro *Myzantha''. La ĉi-lasta estis iam konsiderata aparta genro, sed reklasita kiel subgenro far germana naturalisto Hans Friedrich Gadow en 1884.

### Subgenroj kaj specioj
## Referencoj
Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Bestoj el la Aŭstralazia ekozono
Villena (stacidomo)

**Villena** () estas hispana fervoja stacio posedata de Adif situanta en la samnoma urbo en la provinco Alikanto, Valencia Komunumo. Ĝi estas trapasa stacio kiu apartenas al la linio Madrido-Alikanto kaj situas inter la okcidenta limo de la urba areo kaj la Industria Parko El Rubial, apud Paseo de Ruperto Chapí. La stacio havas halton por Grandaj Linioj kaj Mezdistancaj trajnoj.

La plilongigo de la reto de Murcia/Alicante Cercanías ĝis Villena estas studata.

## Bildgalerio 

Estación de Villena con niebla. Edificio. Dirección S.jpg|Stacio
Villena. Estación de la RENFE. Dirección sur.jpg|Kajo
Villena. Estación. Altitud.JPG|Supermara alteco

## Vidu ankaŭ 
* Villeno
* Villena AV (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Villeno
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Sándor Bernhart

**Sándor Bernhart** [ŝAndor], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bernhart Sándor** estis hungara juristo, urbestro.

 naskiĝis  en Baja, li mortis  en Novjorko.

## Biografio 
 ekde 1906 li estis oficisto ekde 1906, dum li finis la juron en Scienca Universitato Ferenc József, en 1913 li advokatiĝis. Li bataslis dum la 1-a mondmilito, sed li vundiĝis, poste li faris hejme rezervajn taskojn. Ekde 1920 li estis advokato, post 2 jaroj prokuroro kaj li estis levita ĉefprokuroro en 1926. Inter 1937-1945 li estis urbestro de Baja, dum li partoprenis en savado de judoj. En 1945 la kontrola komisiono metis lin en emerita statuso, sed ekde 1952 li ne plu ricevis emeritan salajron. Li devis fari nur simplajn laborojn. En 1961 li kaj lia edzino akceptis inviton de ilia filino kaj ili ekloĝis en Novjorko. Li ricevis postmortan urban premion de Baja 1992, post 2 jaroj li iĝis Justuloj inter la popoloj.

## Memorigiloj 
* strato en Baja

## Fontoj 
* aprezo hungare kun foto
* biografio hungare
* datenoj
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj juristoj
Kategorio:Hungaraj urbestroj
László Benkő (verkisto)

**László Benkő** [lAslO benkO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Benkő László** estas hungara verkisto. Liaj pseŭdonimoj* estis *Stella Mae*, *Marta Rovira,* *Clara Dubois,*Isabel Oliveira,* *Kathleen Fraser* kaj *Marlene Wolf*.

 naskiĝis  en Szombathely.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1970, post 5 jaroj li akiris diplomon en Milita Altlernejo Lajos Kossuth, en 1986 ankaŭ pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös. Ekde 2004 li havis plurajn negravajn laborojn, poste li multnombre produktis historiajn romanojn.

## Elektitaj libroj 
* *Honfoglalás* (trilogio, 2004, 2-a eldono: 2011, 3-a eldono: 2013)
* *Tatárjárás* (trilogio, 2006, 2-a eldono: 2012, 3-a tralaborita eldono: 2015)
* *Viharlovasok* (pentalogio (5 volumoj), po 1 volumoj 2012-2016)
* *Szent László* (trilogio, po 1 volumoj 2014-2016)
* *Kinizsi. Mátyás király hadvezére* (2018)
* *A pozsonyi csata. Az első honvédő háború...* (2019)
* *Timur, a hódító,* (2021)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Tom McCall

**Tom McCall**, naskonome *Thomas Lawson McCall* (n. la 22-an de marto 1913, m. la 8-an de januaro 1983), estis usona ŝtatisto, politikisto kaj ĵurnalisto en la usona subŝtato Oregono. Li funkciis kiel la trideka guberniestro de Oregono ekde 1967 ĝis 1975. 

Tom McCall estis progresema membro de la Respublikana Partio de Usono, kaj estis konata kiel fervora ekologiisto kaj defendanto de daŭripova evoluo. Interalie, li ankaŭ estis la Alta Protektanto de la 57-a Universala Kongreso de Esperanto de la  ĝis la  en Portlando, Usono sub la temo "Monda turismo kaj lingva diverseco".

## Referencoj 
Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Guberniestroj de Oregono
István Bibó (arthistoriisto)

**István Bibó** [iŝtvAn bibO], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bibó István** estas hungara arthistoriisto, lernejestro. Lia avo estis István Bibó (etnologo), lia patro estis István Bibó, lia boparenco estis László Ravasz, lia edzino estis Judit Bibó.

István Bibó naskiĝis  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
István Bibó maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo en 1959, poste li estis laboristo 2 jarojn, fine li akiris arthistoriistan diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1965. Post la diplomo li laboris en ĉefurba ŝtata entrepreno, dum li doktoriĝis en 1970 en la universitato. Inter 1980-1990 li laboris en akademia instituto, poste pro ĉeso de la socialismo li povis reorganizi gimnazion al kalvinana gimnazio kaj li estis ties gimnaziestro ĝis 1995, inter 1997-2008 en alia gimnazio, poste li pensiuliĝis. Lia edzino naskis 4 filojn, sed li vidviĝis en 2002. Li ricevis premiojn inter 1993-2023.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A rákoskeresztúri egykori Podmaniczky-Vigyázó kastély története* (1979)
* *Budapest, Kálvin téri református templom* (1999)
* *Pollack Mihály* (2008)
* *Hit és értelem. Iskola- és egyházközeli írások* (kunaŭtoro, 2018)

## Fontoj 
* membiografio hungare kun foto
* membiografio 
* biografieto hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj arthistoriistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Sandra Kim

''''*, artista nomo inspirita per la kantistino Kim Wilde, naskonome *Sandra Caldarone*, estas belga kantistino, kies familio laŭ la nomo klare havas italajn radikojn. Ŝi naskiĝis  en Saint-Nicolas, Valonio, do nun estas -jaraĝa. Interalie ŝi reprezentis Belgion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1986, okazinta la 3-an de majo 1986 en Bergen (Norvegio) kaj gajnis la 1-an lokon: la franclingva kanto *J'aime la vie* - «Mi amas la vivon» - atingis 176 poentojn. 

Kiam ŝi venkis en la konkurso ŝi estis nur 13-jara, kvankam en la kantoteksto de *J'aime la vie* ("Mi amas la vivon") ŝi kantas pri "esti nur 15-jara" kaj komence donis sian naskiĝjaron kiel 1970. Kim estis la plej juna gajninto de la konkurso ĝis nun. Neniu nacia ĵurio lasis ŝin sen punkto. La dua metita teamo de Svislando sentis la ŝancon ankoraŭ venki kaj prezentis (malsukcesan) apelacion kontraŭ la rangigo. Daŭris ĝis 1990 ke la minimuma aĝo de partoprenantoj estis fiksita je 16 jaroj. La diska unuopaĵo de *J'aime la vie* vendita unuavice en Germanio enhavas la anglan version *Crazy Of Life*, kantitan same de ŝi. La kanto *J'aime la vie'' povis lokigi sin en la furorlistoj tra tuta okcidenta Eŭropo kaj la diska unuopaĵo vendiĝis en ĉirkaŭ unu kaj duono miliono da kopioj.

En la sekvaj jaroj, Kim registris kaj sukcese disaŭdigis kantojn en kaj la franca kaj la nederlanda.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Belgaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1986
José María Mendiluce

**José María MENDILUCE Pereiro** (Madrido, 14a de aprilo 1951 - Barcelono, 28a de novembro 2015) estis hispana verkisto, politikisto kaj ĵurnalisto.​ 

## Biografio
Kiel studento li aliĝis en la studenta kontraŭfrankisma movado (kunlaboris kun radikalaj grupoj kiel *Liga Comunista Revolucionaria*). En 1980 li eklaboris por la Alta Komisiito de Unuiĝintaj Nacioj pri Rifuĝintoj (ACNUR laŭ hispanlingvaj mallongigoj) kaj tiukadre dum unu jardeko li laboris en Namibio, Angolo, Nikaragvo ktp. Laborine en Balkanio, denoncante militkrimojn en la 1990-aj jaroj (Jugoslavaj Militoj), li estis elektita Membro de la Eŭropa Parlamento en 1994 en la kandidataro de la socialisma PSOE, kaj same en 1999. En decembro samjare li estis elektita prezidento de internacia Greenpeace, sed kiel parlamentano en februaro 2000 estis elpostenigita. En 2001 li aliĝis en la ekologiisma federacio *Los Verdes-Izquierda Verde*, farita de *Confederación de Los Verdes* kun Iniciativo por Katalunio - Verduloj, kies proparolanto li estis. 

En 2003 li estis kandidato de *Los Verdes* al municipo Madrido, estante ankoraŭ el la Parlamenta Socialista Grupo en la Eŭropa Parlamento. Dum la kampanjo li agnoskis malferme sian samseksemon en la revuo Zero. Fakte li estis ambaŭseksema, laŭ siaj propraj vortoj.​ Finfine, li ne atingis sidlokon, kaj plue estis porparolanto de *Los Verdes* kaj petis voĉdonojn en 2004 por PSOE, kun kiu *Los Verdes* estis interkonsentintaj. Li kunlaboris kutime en *El País* kaj *El Periódico de Catalunya*. 

Per sia verko *Pura vida* li iĝis finalisto de la Premio Planeta en 1998 kiam venkis Carmen Posadas per *Pequeñas infamias*-

## Verkoj 
* 1997: Con rabia y esperanzas
* 1998: Tiempo de rebeldes
* 1998: Pura vida (finalista de Premio Planeta)
* 1999: El amor armado
* 2000: Por la tercera izquierda, kun Daniel Cohn-Bendit
* 2001: Luanda, 1936
* 2005: La sonrisa de Ariadna

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj politikistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Désirée Nosbusch

'''''' - persona nomo franca, familia nomo germana, prononco  - estas luksemburga aktorino, televidprezentistino, filmproduktoro kaj filmreĝisoro. Ŝi naskiĝis  en Esch an der Alzette/Esch sur Alzette/Esch-Uelzecht, Luksemburgio, do nun estas -jaraĝa. La patro estis Luksemburgia kamionisto kaj ŝia patrino estis kudristino de Italio - Laŭ siaj propraj deklaroj, ŝi ofte spertis ksenofobion dum siaj lernejaj jaroj pro la fono de sia patrino. Inter multaj aliaj taskoj ŝi prezentis la finalon de la Eŭrovido-Kantokonkurso 1984, okazinta la 5-an de majo 1984 en la urbo Luksemburgo.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Luksemburgaj aktoroj
Kategorio:Luksemburgaj televidprezentistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1984
Lena Valaitis

**Lena Valaitis**, oficiala pasporta nomo ekde 1979 post geedziĝo *Anelė Luise Jüssen*, naskonome *Anelė Luise Valaitytė*, estas germana-litova kantistino. Ŝi naskiĝis  en Memel/Klaipėda, tiutempe oficiale germana, kulture dulingve germana kaj litova kaj ekde 1945 firme parto de Litovio, do nun estas -jaraĝa. 

## Origino kaj eduko 
Ŝi venis al Okcidenta Germanio kiel infaneto kiam ŝia patrino fuĝis kun ŝi kaj ŝia frato de la Orientprusa urbo Memel, kiu estis detruita per aviadilaj atakoj, en vintro 1944/1945, fine de la dua mondmilito. La patro estis mortigita kiel soldato en la milito. Kvankam ŝi laŭ la litovaj nomkonvencioj havis la familian nomon *Valaitytė*, kio signifas "filino de patro Valaitis", la germana noma juro ne antaŭvidis tian nomkonvencion kaj ŝi devis alpreni la nomon de la patro "Valaitis", kiun la frato, "Valaitis = filo de patro Valaitis" pro la sama litova nomkonvencio ĉiukaze havis. Laŭ litova kompreno la knabino do ekde tiam havas viran nomon, kio en unua momento tre iritigas kaj, se oni iom komprenas internacian juron, je dua rigardo estas klara signo pri aparteno al litova familio fuĝinta al eksterlando - kio ne estas ekzotika sorto: en la 20-a jarcento proksimume kvarono de ĉiuj litovoj devis fuĝi aŭ propravole fuĝis al okcidentaj landoj, kio kompreneble ne inkluzivas tiujn kiuj estis deportitaj al Siberio, Rusio, en 1940 kaj post 1944.

Post loĝado sur la insulo Fehmarn de Ŝlesvigo-Holstinio dum du jaroj, la familio komence ekloĝis en Memmingen, Bavario. Lena Valaitis frekventis la elementan lernejon tie kaj poste internuleje la litovan gimnazion Hüttenfeld en kastelo Rennhof, Lampertheim-Hüttenfeld en Hesio. Tamen, ŝi forlasis la gimnazion du jarojn antaŭ la mezlerneja diplomiĝo kaj komencis metilernadon ĉe la Deutsche Bundespost en Frankfurt ĉe Majno. Lena prenis privatajn kantlecionojn jam en la lernejo. Ŝi daŭrigis tion en Frankfurto kaj partoprenis en pluraj junularaj konkursoj.

Interalie ŝi reprezentis Germanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1981, okazinta la 4-an de aprilo 1981 en Dublino (Irlando) kaj gajnis la 2-an lokon: la kanto *Johnny Blue* atingis 132 poentojn. 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1981
Illescas (stacidomo)

**Illescas** () estas fervoja stacio situanta en la samnoma hispana municipo, ene de la provinco Toledo, aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo. La instalaĵoj havas diversajn servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

## Bildgalerio 

Illescas - Estación de Adif 4.jpg|Ekstero
Illescas - Estación de Adif 2.jpg|Nomo
Illescas - Estación de Adif 6.jpg|Kajo kaj trakoj

## Vidu ankaŭ 
* Illescas

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Illescas
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Rose Schneiderman

**Rose Schneiderman**, fakte ***Rose Schneidermann*** (judgermane kaj hebree *רוז שניידרמן*, n. la 6-an de aprilo 1882 &#x2013; m. la 11-an de aŭgusto 1972) estis devene juda kaj germanlingva pollando- respektive rusio-naskita usona labororganizantino kaj feministo. Kiel membro de la virina laborista sindikato de Novjorko, ŝi agis por sekureco kaj bonaj laborejaj kondiĉoj post la fajrego en la faktorio *Triangle*  por ĉemizoj en 1911.

Kiel batalanto por Virina balotrajto ŝi helpis pasigi en Nov-Jorko la ŝtatan referendumon de 1917 kiu donis al virinoj la rajton voĉdoni. Schneiderman estis ankaŭ fondanta membro de la Usona Unio de Civilaj Liberecoj kaj servis en la Laborista Konsila Estraro de la Nacia Retrova Administrado sub Prezidanto Franklin D. Roosevelt. Ŝi estas kreditita kiel elpensanta de la frazo "Pano kaj Rozoj" - La postulo por pli ol nur la necesaĵoj de vivo por la laboristoj.

Kategorio:Usonaj socialistoj
Kategorio:Judaj socialistoj
Kategorio:Judaj feministoj
Kategorio:Mortintoj en 1972
Kategorio:Naskiĝintoj en 1882
Preĝejo Naskiĝo de Maria (Gádoros)

La **preĝejo Naskiĝo de Maria** estas sakrala konstruaĵo en grandvilaĝo Gádoros (Hungario).

## Historio 
La unua mencio pri iama kirko okazis el 1436, sed pro invado de tataroj kaj longa dominado de turkoj la areo senhomiĝis. Novaj loĝantoj alvenis nur en 1826. La katolikoj konstruis lignan didomon en 1842, en la sekva jaro la katolika grupo formiĝis. La paroĥa rajto alvenis en 1860. La kirko videbla nun estis finkonstruita en 1891. La orgeno estis kreita jam en 1808 al Preĝejo Ĉieliro de Maria (Belváros), sed ĝi estis metita ĉi tien en 1893. La preĝejo plene renoviĝis inter 1982-1983 kaj 2003 kaj 2005.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas sola en korto, kie estas ankaŭ monumento pri la 2-a mondmilito ekde 1989. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo reliefas. La enirejo estas tra la turo, pli supre ronda fenestro estas videbla. La navo finiĝas en plurlatera absido. Interne la plej menciinda estas la triparta novgotika flugila ligna ĉefaltaro. 

Kermeso okazas la 8-an de septembro.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* hungare kun foto
* datenoj
* leksikono

Gadoros
Gadoros
Jean-Claude Pascal

''''* - naskonome *Jean-Claude Villeminot* - estas origine franca kantisto kaj aktoro. Li naskiĝis la 4-an de oktobro 1927 en la 7-a arondismento de Parizo, Francilio, kaj mortis 64-jaraĝa la 5-an de majo 1992 en Clichy. Interalie li reprezentis Luksemburgion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1961, okazinta la 25-an de februaro 1961 en Cannes (Francio) kaj gajnis la 1-an lokon per la kanto *Nous les amoureux* - «Ni, la enamiĝintoj». Ekzakte du jardekojn pli poste, en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1981, li denove partoprenis, per la kanto *C'est peut-être pas l'Amérique'', «Tio eble ne estas Ameriko», sed tiam nur atingis la 11-an lokon el entute 22.

Kategorio:Francaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1961
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1981
Nican Cvi Kohen

**Nican Cvi KOHEN** (hebree: **ניצן צבי כהן**) estas Israela ĵurnalisto, kaj esperantisto.

Naskiĝis en 1988 en Jerusalemo. Plenkreskiĝis en Gedera. Dum mezlernejo, aligis al la Cionista-Socialista junulmovado Histadrut HaNoar HaOved VeHaLomed. Post militservo, estis membro de la komunala movado de plenkreskuloj de HaNoar HaOved VeHaLomed - kaj loĝis en urbaj Kibucoj de la movado en Aŝkelon, Azor, Sderot kaj Petaĥ Tikva. Li ankaŭ daŭris labori en la junularmovado.

En 2015, li aliĝis al grupo de membroj de la movado kiu intencis renovigi Davar, la malnova Gazeto de la israela ĝenerala sindikato Histadrut, kiel novaĵretejo. La retejo aperis unue rete en junio 2016. Ekde tiam, Kohen estas la ĵurnalisto pri laboristaj aferoj, kaj verkas pri laboristaj rajtoj, pri sindikatismo, pri ŝanĝoj en labormarketo k.t.p.

Li lernis Esperanton en 2020 kaj verkas artikolojn pri Israelo kaj la Israela socio por Monato. Ekde julio 2022 li havas esperantan Twitteran konton kie li skribas pri novaĵoj el Israelo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj
* artikoloj skribitaj de Kohen en Davar ()
* Niĉjo - La tvitera konto de Kohen en Esperanto.

Kategorio:Israelaj esperantistoj
Kategorio:Israelaj judoj
Kategorio:Israelaj ĵurnalistoj
Davar

**Davar** (hebree: **דבר**) estis la ĉiutaga gazeto de la israela ĝenerala laborsindikato Histadrot inter 1925 kaj 1996. en 2016 ĝi estis renovigita kiel novaĵretejo.

Ĝi estis unue eldonita en la 1a de junio 1925 kaj la plena nomo estis "Davar - gazeto de la laboristoj en la lando de Israelo" (דבר הפועלים בארץ ישראל). La unua ĉefredaktoro estis Berel Kacanelson kiu kredis ke la gazeto estu grava ilo por la juda laborista movado. Inter ĝia unuaj skribantoj estis ankaŭ Zalman Ŝazar, poste la prezidanto de Israelo, kiu post la morto de Kacenelson estis ĝia ĉefredaktoro.

La gazeto estis sukcesa, kaj publikigis plurajn aldonojn, inkluzive de Davar HaPoelet (virina artikolo), HaMeshek HaShitufi (Kooperativa Ekonomio), Davar HaShvua (Davar Ĉi-Semajno) kaj Davar LeYeldim (Davar por Infanoj). Antaŭ 1950 ĝi havis proksimume 400 dungitojn kaj havis ampleksan distribusistemon. Dum dekoj ĝi estis la plej granda kaj legita gazeto en Israelo - kaj ĝi estis Konsiderita ligite al la reganta partio Mapai.

De la 1980-aj jaroj la gazeto estis en severaj monmalfacilaĵoj. La Histadrut fermis la gazeton en 1996. Ĝia konstruaĵo sur la angulo de Melchett kaj Shenkin-stratoj en Tel-Avivo estis disfaligita.

En 2016, La gazeto estis renovigita digitale kiel retejo. En oktobro 2019 ĝi komencis eldoni ankaŭ anglan eldonon. En januaro 2020 ĝi komencis eldoni araban eldonon.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Davar

Kategorio:Hebrelingvaj gazetoj
Kategorio:Israelaj gazetoj
Robert Brasillach

**Robert BRASILLACH** (naskiĝinta la  en Perpinjano, mortis la  en Arcueil) estis antisemitisma franca verkisto, ĵurnalisto kaj filmkritikisto. Dum la okupado de Francujo fare de Wehrmacht li estis intelektula kunlaboristo de la okupantoj; post la liberiĝo de Francujo li estis ekzekutita pro ŝtatperfido post ege mallonga proceso.
## Vivo
Estante filo de kolonia oficiro Brasillach taksiĝis talentega verkisto en la tempo inter la du mondmilitoj. Li frekventis elitan lernejon ENS kaj baldaŭ fariĝis kritikisto gazetara, ekz. ĉe "L' Action Francaise" aŭ "La Nouvelle Revue française". Li mem intence verkadis neakademie. Influegis lin Charles Maurras. 

Post la parlamenta puĉprovo de francaj dekstruloj en februaro 1934, Brasillach pli kaj pli pripensis tiun maltrafitan ŝancon kaj orientiĝis je Benito Mussolini kaj Nazia Germanio. En 1937 li partoprenis partitagon de NSDAP en Nurenbergo. La ideologio de la ekstremaj dekstruloj fascinigis lin ankaŭ pro la kombino inter malnovaj naciaj mitoj kaj moderna politiko. Por sia patrujo li klopodis rebelon de junaj patriotoj kontraŭ liberalismo kaj materialismo. 

Sur tiu ĉi fono estiĝis liaj la romanoj ''Le voleur d'étincelles*, *L'enfant de la nuit*, *Le marchand d'oiseaux ou le Méridien de Paris* kaj *Comme le temps passe*. En la jaro 1939 aperis *Les sept couleurs* kie temas pri Parizo, Florenco, Nurenbergo kaj la Hispana Enlanda Milito: la Hispana Falango kaj Francisco Franco estis glorigitaj en du verkoj de li. Jam en 1935 li publikigis kune kun Maurice Bardèche la libron *Histoire du cinéma*. 

Militkaptite fare de la germanoj en 1940 li estis liberigita por aktivi kiel ĉefinspektisto kinematografia. Li krome iĝis ĉefredaktisto de la naziisma semajnperiodaĵo *Je suis partout*. Renkontiĝis li tiutempe kun Otto Abetz, Arno Breker kaj Ernst Jünger. En 1941 aperis lia aŭtobiografio *Notre Avant-Guerre*. Kiam la Aliancanoj alproksimiĝis al Parizo li rifuzis fuĝi al Sigmaringen kie troviĝis ekzila registaro de Francujo. Post malliberiĝo li verkis *Lettre à un soldat de la classe soixante'', fikciaĵo antikomunisma. 

Petoj de multaj intelektuloj (i.a. de Jean Anouilh, Marcel Aymé, Jean-Louis Barrault, Albert Camus, Paul Claudel, Jean Cocteau, Colette, Roland Dorgelès, Arthur Honegger, François Mauriac, Daniel-Rops, Jean Schlumberger, Jean Paulhan, Paul Valéry, Maurice de Vlaminck) ne mortpuni lin estis malakceptitaj fare de Charles de Gaulle.

## Eksteraj ligiloj
*Saïd Mahrane: "Quand Brasillach savait l'extermination des juifs" - ĉe: *Le point*, 13.10.2015
*"Intelligence avec l'ennemi: le procès Brasillach" - ĉe: ''L'histoire'', 261/januaro 2002
Susana Fortes

**Susana FORTES** (Pontevedra, 1959) estas hispana verkistino kaj ĵurnalistino.​ 

## Biografio kaj kariero
Ŝi gradiĝis en Geografio kaj Historio ĉe la Universitato de Santiago de Compostela, kaj en Historio de Ameriko ĉe la Universitato de Barcelono; ŝi kombinas pasion por romano kun laboro kiel instruistino en Valencio, en Instituto Sorolla. Ŝi instruis hispanan kaj Historion de arto kaj prelegis en Usono (Luiziano kaj Kalifornio). 

Ŝi verkis kelkajn romanojn. Ŝia unua romano nome *Querido Corto Maltés* (Kara CM) ricevis la premion *Nuevos Narradores* 1994. Ŝia plej elstara verko estas *El amante albanés* (La albana amanto), per kiu ŝi iĝis finalisto de la Premio Planeta en 2003. En ambaŭ romanoj okazas amhistorio, en la unua kadre de la Frankisma diktaturo kaj la dua ĉe la albana diktaturo de Enver Hoxha. Ŝia verkaro montras karakterojn borde de la krimromanoj. 

Ŝi estas ankaŭ artikolisto en diversaj komunikiloj rilataj kun literaturo kaj kinarto, kiun ŝi konsideras tre ligita al sia verkaro: «kvazaŭ mi havus internigita la sintakson de kino en literaturo».​

## Verkoj 
* *Querido Corto Maltés*, (1994, Tusquets), *Premio Nuevos Narradores*.
* *Las cenizas de la Bounty* (1998, Espasa)
* *Tiernos y traidores* (1999, Seix Barral)
* *Fronteras de arena* (2001, Espasa), finalista de la *Premio Primavera de novela*.
* *Adiós, muñeca* (2002, Espasa). Kinartikoloj.
* *El amante albanés* (2003, Planeta), finalista de la Premio Planeta.
* *El azar de Laura Ulloa* (2006, Planeta)
* *Quattrocento* (2007, Planeta)
* *Esperando a Robert Capa* (2009, Planeta), *Premio Fernando Lara de Novela*.
* *La huella del hereje* (2011, Planeta)
* *El amor no es un verso libre* (2013, Suma de letras)
* *Septiembre puede esperar* (2017, Planeta)
* *Tal como éramos* (2021, Ézaro)
* *Nada que perder* (2022, Planeta)

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Galegaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Kategorio:Verkistinoj
Jean-Jacques Pauvert

**Jean-Jacques PAUVERT** (naskiĝinta la  en Parizo, mortinta la  en Toulon) estis franca eldonisto kaj verkisto. 

## Agadoj 
Pauvert publikigis ĉefe randan kaj subpremitan literaturon, ekz. de Donatien Alphonse François de Sade. Krome li malkovris novajn talentitajn skribantojn kiel Albertine Sarrazin, Jean Carrière, Hortense Dufour, Françoise Lefèvre, Brigitte Lozerech kaj Mario Mercier. En 1942 deĵoris la 15-jaraĝulo ĉe Gallimard-eldonejo, kie li konatiĝis kun Jean Paulhan. Post la Dua mondmilito li fondis *Éditions du Palimugre* eldononte tekstojn de Sartre, Montherlant, Léautaud kaj Flaubert. Inter 1947 kaj 1952 eldonis li ''L'Histoire de Juliette*, Justine ou les Malheurs de la vertu, *Les 120 Journées de Sodome* kaj *La Philosophie dans le boudoir* de de Sade. 

Danke al perado de Paulhan aperis en la 1954-a jaro *Histoire d'O* de Anne Desclos (kun pseŭdonimo *Pauline Réage*). En 1956 fariĝis policaj enketoj kontraŭ li pro surmerkatigo de aĵoj de de Sade kaj de Réage kaj en 1958 malpermesiĝis por kelkaj libroj eĉ legado fare de neplenkreskuloj.

Inter 1958 kaj 1983 li eldonis i.a. aĵojn de la sekvaj verkistoj: Georges Darien, Georges Bataille, André Breton, Erckmann-Chatrian, Élie Faure, Pierre Klossowski, Raymond Roussel, Charles Cros, Albertine Sarrazin, Sophie de Ségur, Oskar Panizza, Fulcanelli, Eugène Canseliet, Salvador Dalí, Charles Robert Maturin, René de Solier, Restif de la Bretonne, Françoise Sagan. Lia verkisto Jean Carrière ricevis en 1972 la premion Goncourt.

En 2004 Pauvert verkis sian aŭtobiografion *La traversée du livre'' (ĝis 1968).

## Eksteraj ligiloj 
* "Les mémoires du Diable"
* 
* IMBd (filmoj)

## Notoj 
Kategorio:Francaj verkistoj
Kategorio:Francaj eldonistoj 
Kategorio:Naskiĝintoj en  1926
Kategorio:Mortintoj en 2014
Kategorio:Erotika literaturo
Ireen Sheer

''''* - jen artista nomo, naskonome *Ireen Wooldridge'' - estas brita-germana kantistino. Ŝi naskiĝis  en Romford, ekde 1965 parto de la urbodistrikto Havering de Granda Londono, do nun estas -jaraĝa. Ireen Sheer estas filino de angla patro (m. en 2017) kaj germana patrino (m. en 2009). Ŝiaj gepatroj renkontiĝis kiam ŝia patro estis postenigita kiel soldato en Germanio; la filino kreskis grandparte en Anglio, sed en la familio denaske parolis la germanan, do kreskis ekvilibre dulingve. Ŝi ekkonatiĝis 1961, en aĝo de 12 jaroj, venkinte en talenta kantista konkurso. En la 1960-aj jaroj ŝi kontribuis en diversaj popmuzikaj grupoj, ekde 1970 komencis sian karieron kiel soloa kantistino unue anglalingve, ekde 1973 ankaŭ germanlingve. Interalie ŝi reprezentis Luksemburgion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1974 (anglalingve), Germanion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1978 (germanlingve) kaj denove, ĉifoje kun iuj kolegoj, Luksemburgion en la Eŭrovido-Kantokonkurso 1985 (trilingve france, germane kaj angle). Ŝia diskreta brita akcento kiam ŝi kantas germane aŭ france, aldonas specifan rekoneblan individuecon al ŝia kantado. 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Britaj kantistoj
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1974
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1978
Kategorio:Eŭrovido-Kantokonkurso 1985
Marcela Serrano

**Marcela SERRANO Pérez** (Santiago de Chile, 1951) estas ĉilia verkistino kaj artistino. 

## Biografio
Ŝi estis unu jaron en Parzo kun du de siaj fratinoj kiel studentinoj. 

Ŝi denove eliris el Ĉilio ekzilita al Romo post la Puĉo en Ĉilio en 1973 kun sia unua edzo, Eugenio Alberto Llona, el kiu ŝi separiĝis poste, senfile. Marcela Serrano revenis en 1977. Ŝi studis Belartoj en la katolika universitato, kie ŝi gradiĝis gravurado en 1983. Ŝi ekspoziciis en la 1980-aj jaroj, kaj verkis ĉefe por instalaĵoj kaj korp-arto; ŝi eĉ ricevis premion de la Nacia Muzeo de Belartoj de Santiago pro laboro pri la virinoj de suda Ĉilio. Sed baldaŭ si forlasis sian artagadon.​ 

Ŝia unua romano aperis en 1991: nome *Nosotras que nos queremos tanto*, kiu estis tuja sukceso tiun jaron kaj poste ricevis du premiojn. Ekde tiam ŝi publikigis deiversajn verkojn, inter kiuj krimromanon kaj alan porinfanan, tiu kun sia filino Margarita Maira.

En 1999 Nativel Preciado iĝis finalisto de la Premio Planeta per sia romano *El egoísta*, dum Carmen Posadas ricevis la premion pro sia romano *Pequeñas infamias*; estis la unua fojo en kiu virinoj estis kaj venkinto kaj finalisto de tiu premio. La dua fojo okazos en 2001 kiam Rosa Regàs venkis per *La canción de Dorotea* kaj Marcela Serrano estis finalisto per *Lo que está en mi corazón*.

## Verkoj 
* *Nosotras que nos queremos tanto*, Los Andes, Santiago, 1991
* *Para que no me olvides*, Los Andes, Santiago, 1993
* *Antigua vida mía*, novela policiaca, Alfaguara México, Ciudad de México, 1995
* *El albergue de las mujeres tristes*, Alfaguara México, Ciudad de México, 1998
* *Nuestra Señora de la Soledad*, Alfaguara México, Ciudad de México, 1999 
* *Un mundo raro*, Mondadori, 2000. Enhavas: *El amor en el tiempo de los dinosaurios* kaj *Sin dios ni ley*
* *Lo que está en mi corazón*, Planeta, 2001
* *El cristal del miedo*, novelo, kun Margarita Maira; Ediciones B, 2002, 
* *Hasta siempre, mujercitas*, Planeta, 2004
* *La llorona*, Planeta, 2008
* *Diez mujeres*, Alfaguara, 2011
* *Dulce enemiga mía*, noveloj, Alfaguara, 2013. Enhavas 20 novelojn:
***La yegua*, *Damascos y calabazas*, *Misiones*, *Charquito de agua turbia*, *Sin dios ni ley*, *A mí me tocó la bandera*, *Cerco eléctrico*, *Hembras (Un divertimento)*, *Su norte*, *El robo*, *En Bosnia*, *El balneario*, *Otoño*, *El hombre del valle*, *Dulce enemiga mía*, *El testigo*, *Sobre la vulcanizadora*, *El consuelo*, *Mink* kaj *2 de julio*
* *La Novena*, romano,  Alfaguara,  2016
* *El manto*, Alfaguara,  2019

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* Marcela Serrano en *Escritoras.com*
* Marcela Serrano en Alfaguara

* 

Kategorio:Ĉiliaj verkistoj
Kategorio:Verkistinoj
Nativel Preciado

**Natividad Isabel González Preciado**, konata kiel **Nativel Preciado** (Madrido, 1948), estas hispana verkistino kaj ĵurnalistino.​ 

## Biografio
Ŝi ekkarieris en la falangisma ĵurnalo *Arriba* ĝis 1966, kiam ŝi aliĝis al la pli liberala ĵurnalo *Madrid*, en kiu ŝi restis ĝis 1971. Ŝi specialiĝis en politiko, kaj estis atestanto de gravaj okazaĵoj dum la Hispana Transiro al demokratio el la ĵurnalo ABC kaj la revuo *Interviú*. En 1982 ŝi aliĝis al la redakcio de la ĵus kreita revuo *Tiempo*.

Ŝi kombinis agadon kiel kolumnisto en gazetaro kun la partopreno en babilrondoj kaj debatoj kaj en radio kaj en televido. En radio, post kunlabori kun Luis del Olmo en *Protagonistas* en Onda Cero, ŝi aliĝis al la *Cadena SER* en 1996 kaj ekde tiam ŝi estis ofta babilrondano en la programoj *Hoy por hoy*, *La Ventana* kaj *Hora 25* ĝis meze de 2011.​

En televido ŝi intervenis en la programoj *Hermida y Cía* (1994-1996), *La hora H* (1996-1997), *El primer café* (1999-2003), kun Isabel San Sebastián kaj *La respuesta* (2003-2004), *Ruedo Ibérico* (2004-2005) ĉiuj en *Antena 3*, kaj en *59 segundos* (2004-2012) en TVE.

Ekde fino de la 1960-aj jaroj ŝi kultivis la ĝenron de la biografio kaj verkis inter aliaj tiujn de la boksistoj Cassius Clay kaj José Legrá. En 2012 ŝi publikigis libron pri la novaj teknologioj, kaj aparte pri Twitter, en kiu ŝi meditas pri la tempopaŝo, nome "Si yo tuviera 100.000 seguidores".

En 1999 Nativel Preciado iĝis finalisto de la Premio Planeta per sia romano *El egoísta*, dum Carmen Posadas ricevis la premion pro sia romano *Pequeñas infamias*; estis la unua fojo en kiu virinoj estis kaj venkinto kaj finalisto de tiu premio. La dua fojo okazos en 2001 kiam Rosa Regàs venkis per *La canción de Dorotea* kaj Marcela Serrano estis finalisto per *Lo que está en mi corazón*.

Ŝi kunlaboras kiel analizistino en *Los Desayunos de TVE* (el 2008), *El debate de la 1*, *Al rojo vivo* (el 2011) kaj en *La Sexta Noche* (el 2013) en la Sexta. Ŝi estas en la kunlaborantaro de la revuo *Tiempo de Hoy*.

## Verkoj 
*1969, *Biografía completa de Cassius Clay*.
*1969, *Biografía completa de Legrá*. 
*1973, *Las folclóricas*.   
*1975, *La cara de los Borbones*.
*1991, *Fuera de campo*. 
*1996, *El sentir de las mujeres*. 
*1998, *Amigos íntimos*.  
*1999, *El egoísta*.  
*2000, *Ser feliz*. 
*2000, *Extrañas parejas*. 
*2002, *Hablemos de la vida*, kun José Antonio Marina
*2003, *Bodas de plata*. 
*2006, *Camino de hierro*. 
*2008, *Llegó el tiempo de las cerezas*. 
*2011, *Nadie pudo con ellos*.
*2012, *Si yo tuviera 100.000 seguidores*. 
*2014, *Canta solo para mí*. 
*2016, *Hagamos Memoria*.
*2019, *El Nobel y la corista*.
*2021, *El Santuario de los Elefantes*.
*2024, *Palabras para Olivia*.

## Referencoj
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Hispanaj ĵurnalistoj
Monaĥinejo Teistungenburg

**Monaĥinejo de Teistungenburg** estas iama klostro de cistercianinoj apud Teistungen en Germanujo. 

## Historio 
Ĝi fondiĝis en 1260 por dek monaĥinoj fare de anoj de la monaĥinejo Beuren. En la finiĝinta 13-a jarcento ĝi gajnis memstarecon havante rajtojn kaj havaĵojn en 40 vilaĝoj kaj posedante kvar agrikulturaj bienoj en la jaro 1510-a. Krom la klostraj ejoj en la pli mallarĝa senco la tuto konsistas el aliaj eroj: prepostejo, kamerego, grenejo, bierfarejo, du garbejoj, bovinejo, tri porko-staloj, ŝafistejo kaj du pordegaj domoj. En 1525 ĉio estis detruita fare de ribelantaj kamparanoj. Post marodoj en 1643 ĝi komplete malriĉiĝis.

Rekonstruo ekis en 1720 kaj konsekro de la preĝejo Sanktaj Petro kaj Paŭlo okazis en 1724. En marto 1809 la tuta komplekso estis vendita en kadro de rekompencdonoj kaj en la 16.10.1809 la lastaj du monaĥinoj forlasis la lokon laŭ ordono de la aŭtoritatoj de la Reĝlando Vestfalio. 
La plejparto de la klostraj ejoj estis demolitaj fare de barbaraj komunistoj en la 1975-a jaro pro la najbareco al la landlimo inter GDR kaj la libera parto de Germanujo. Konserviĝis nur parto de la klostra muro el blanka grejso kaj bova stalo. La elklostraj dokumentoj troviĝas nun en la landa arkivo de Saksio-Anhalto.

Post Turniĝo oni malfermis sur la 28 hektarojn granda grundo familian kaj libertemppasigadan parkon: en 1996, borderite de restaŭritaj muroj, venis aperta aventurnaĝejo, hotelo, kultursalonego kaj kralo por cervoj. Ĝis tiam la posedantoj ofte alternis.

## Abatinoj (elekto) 
La jenaj abatinoj estas konataj:
* 1547–1554 Anna Hentze
* 1556–1560 Gertrud Schreibers
* 1560–1583 Margarethe Neŭroth
* 1583–1623 Marina Ziegler
* 1522–1526 Christina von Bellowitz
* 1627–1630 Sabina von Fischborn
* 1630–1663 Cordula Seliger
* 1664–1686 Klara Zwingmann
* 1686–1714 Sabrina von Horn
* 1716–1745 Maria Magdalena Döring
* 1745–1762 Eugenia Fritz
* 1762–1786 Maria Pauline Diedrich
* 1787–1804 Aloisia Fritz
* 1804–1809 Bernada Reinhold

## Puto kaj aktuala utiligo
Pro nenormala sekeco en 1661 la puto en la ĝardeno de la monaĥinejo ne plu sufiĉe da akvo provizis kaj pro tio proksime al la kirko ministoj el Harco kreis novan puton. Ĉar en la kuro de la tempo jam ne plu estinte en uzo, ĝi malaperis ĝis 1994. Tiam oni ĝis profundeco de 5,70 metroj refaris puton.

De aprilo 1996 posedantas la (sport-)hotelon kaj kongresejon la ĉeno ''Victor's Residenz-Hotels s.r.l.* sub la nomo *Victor's Residenz-Hotel Teistungenburg*. Tuj apud la hotelo troviĝas la Landlimmuzeo Eichsfeld kaj muzea plukerigejo.  

## Literaturo 
*Helmut Godehardt: *Aus der Geschichte des ehemaligen Zisterzienserinnenklosters Teistungenburg im Eichsfeld.* Verlag Mecke, Duderstadt 1999

* "Machen Sie es sich schön. Wellness-Hotels. Abtauchen, ausruhen, genießen", ĉe: *GEO Saison'',  novembro 2002, p. 32

## Eksteraj ligiloj 
* Teistungen 
* hotela hejmpaĝo  
*malnovaj bildkartoj
## Notoj 
Teistungenburg
Kategorio:Distrikto Eichsfeld
Kategorio:Aperis en la 13-a jarcento
Kategorio:Cistercianoj
Erustes (stacidomo)

**Erustes** () estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Erustes en la provinco Toledo, aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo. Nuntempe al ĝi malhavas pasaĝerservojn kaj nur plenumas loĝistikajn funkciojn.
__NOTOC__
## Bildgalerio 

Estación de Erustes 01.jpg|Ekstero
Erustes (2024) 04.jpg|Nomo
Erustes (2024) 01.jpg|Stacio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Erustes

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Erustes
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Charles Frederick Worth

**Charles Frederick Worth** (prononco laŭ sistemo IFA , n. la 13-an de novembro 1825 en *Bourne*, Lincolnshire; m. la 10-an de marto 1895 en Parizo) estis angla modokreanto, vestodezajnisto kiu estas konsiderita la fondinto de Alta modo ().

## Vivo 
En la aĝo de 13 jaroj, Worth komencis metilernadon en teksaĵvendado ĉe la ŝtofkomerca firmao *Swan & Edgar* en Londono kaj tiam ĉe *Lewis & Allenby*, tiam silkoprovizantoj al la brita reĝino Viktoria. Dum tiu tempo li ankaŭ vizitis la Nacian Galerion en Londono, kie li estis fascinita per la historiaj kostumoj prezentitaj en portretoj. En 1845 li iris al Parizo por labori por *Gagelin & Opigez*, komercdomo por altkvalitaj silkaj ŝtofoj. Tie li renkontis sian estontan edzinon *Marie Augustine Vernet*. Ŝi laboris kiel maodelo montranta koltukojn kaj ĉapelojn. Worth dizajnis kelkajn simplajn robojn por ŝi kiuj montris la silkoŝtofojn de la domo, kaj klientoj komencis peti kopiojn de tiuj stiloj. Ĉe la unua internacia ekspozicio en 1851, la Granda Ekspozicio en Londono, Worth ricevis oran medalon por siaj kreaĵoj. Kvar jarojn poste ĉe la Ekspozicio Universala de 1855 en Parizo li montris mantelon pendantan libere de la ŝultroj ("Manteau de cour"), per kiu li gajnis unuan premion.

Charles Worth, kiu fariĝis juniora partnero, do kunposedanto de la firmao en 1856, provis persvadi la aliajn kunposedantojn vastigi la amplekson de la komerco por inkludi la produktadon de vestaĵoj. Tamen ili hezitis eniri komercan areon, kiu havis tian malbonan reputacion - "estas simpla tajlorado" - kompare kun la respektata ŝtofokomerco. Tamen, Worth trovis riĉan svedon, Otto Bobergh, kiu pretis disponigi financadon por domo de modo. En 1858 ili malfermis la firmaon sub la nomo *Worth et Bobergh* en la centra strato *Rue de la Paix* en la 2-a arondismento de Parizo, meze inter la Placo Vendôme kaj la Nacia Opero de Parizo. La firmao atingis sukceson tre rapide. Vespera robo kreita de Worth el arĝenta tulo, lekantetoj, rozkoloraj koroj kaj arĝentaj brilaĵetoj, kiun la edzino de la aŭstra ambasadoro portis ĉe festa ŝtata balo, kaptis la atenton de la franca imperiestrino Eugenia de Montijo, kaj Worth iĝis liveranto al la imperiestra kortego. Sekvis aliaj famaj nomoj, ekzemple Reĝino Viktorio, Elizabeto “Sissi” de Aŭstrio, princino Pauline von Metternich, la aktorino Sarah Bernhardt festita pro sia beleco kaj la soprano Nellie Melba. Multaj el liaj klientoj faris longan vojaĝon al Parizo por ke Worth vestu ilin.

## Fonto 
* La unua versio de tiu teksto ekestis la 21-an de julio 2024 baze de la unuaj partoj de la koncerna germanlingva artikolo.

Kategorio:Angloj
Kategorio:Vestodezajnistoj
Montearagón (stacidomo)

**Montearagón** () estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Montearagón en la provinco Toledo, aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo. Ĝi havas limigitajn servojn de Mezlonga Distanco funkciigatajn fare de Renfe.

## Bildgalerio 

Montearagón (2024) 02.jpg|Nomo
Montearagón (2024) 05.jpg|Horloĝo
Montearagón (2024) 07.jpg|Kajo kaj trako
 

## Vidu ankaŭ 
* Montearagón

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Montearagón
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Oropesa de Toledo (stacidomo)

**Oropesa de Toledo** () estas fervoja stacio situanta en la hispana municipo Oropesa en la provinco Toledo, aŭtonoma komunumo Kastilio-Manĉo. Ĝi havas Longan kaj Mezdistancan servojn funkciigatajn fare de Renfe.

## Bildgalerio 

Estación de Oropesa de Toledo.jpg|Ekstero
Oropesa de Toledo estación 03.jpg|Stacio

## Vidu ankaŭ 
* Oropesa

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Oropesa
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Gyula Bielz

**Gyula Bielz** [djula bilc?], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Bielz Gyula** estis aŭstrohungara, poste rumania arthistoriisto, muzeologo. Lia persona nomvarianto estis *Julius*.

 naskiĝis  en Orlát (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Orlat en Rumanio), li mortis  en Sibiu.

## Biografio 
 akiris juran diplomon kun doktoriĝo en Kalvinana Jura Akademio (Kecskemét) en 1907, sed li studis ankaŭ en Scienca Universitato Ferenc József, Berlino kaj Munkeno. Inter 1908–1918 li havis postenon en la plej supera juĝejo en Vieno, poste li estis advokato ĝis 1927, pli poste li havis altan postenon en muzeo de Sibiu. Inter 1950–1958 li laboris en rumana akademia instituto. Li kontribuis germane kaj rumane pri artoj de saksoj en Transilvanio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Führer durch die Volkskundliche Sammlung des Br. Brukenthalischen Museums.* (1928)
* *Porträtkatalog der Siebenbürger Sachsen.* (1936)
* *Schriftum zur Kunst in Sibenbürgen.* (1943)
* *Die Graphik in Siebenbürgen.* (1947)
* ''L'art des orfèvres saxons de Transylvanie* (1957)
* *Ein Hermannstädter Malerkreis um 1850.'' (1970)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Rumanaj advokatoj
Kategorio:Rumanaj arthistoriistoj
Suborlica montetaro

**Suborlica montetaro** (, pollingve *Pogórze Orlickie)* estas geomorfologia tutaĵo en orienta Bohemio en Regiono Pardubice kaj Regiono Hradec Králové, kiu trafas per malgranda parto (Levínská vrchovina kaj Chudobská sníženina) ankaŭ en Pollandon. El nordo, okcidento kaj sudokcidento ĝi brakumas Orlican montaron. Sude ligas al ĝi Svitava montetaro, konsisto de Orientbohemia tabulo. En nordo ĝi transiras en Karkonoŝan cismontaron kaj el nordo najbaras kun ĝi grejsa Tablomonta montaro, resp. Broumova montetaro. Limoj inter Suborlica montetaro kaj Orlica montaro ne estas en la naturo evidenta.

## Geomorfologio 
La supermara alteco de Suborlica montetaro moviĝas plej multe inter 300 kaj 600&nbsp;m. La plej alta pinto estas Špičák (841&nbsp;m) okcidente de Deštné v Orlických horách.

## Akvaro 
La orientaj deklivoj de Wzgórza Lewińskie apartenas en akvejon de Bystrzyca Dusznicka, kiu enfluiĝas en Kladskan Nison kaj kun ĝi en Odron. Alie la norda parto de la montetaro estas deakvigata de rivero Metuje, la suda de Tichá kaj Divoká Orlice, kiuj apartenas en akvejon de Elbo.

## Konstruaĵo
* Artileria fuortaro Dobrošov


Kategorio:Montetaroj en Ĉeĥio
Kategorio:Geografio de Regiono Pardubice
Kategorio:Geografio de Regiono Hradec Králové
Kategorio:Orlica regiono
Kategorio:Geomorfologiaj tutaĵoj en Ĉeĥio
Princlando Bayreuth

La **princlando Bayreuth** aŭ **margraflando Brandenburgo-Bayreuth** (prononco ) ( aŭ *Markgrafentum Brandenburg-Bayreuth*) estis imperie senpera princlando de la Sankta Roma Imperio, regata de flanka linio de la dinastio Hohencolernoj. Tiuj portis la heredan titolon "margrafo de Brandenburgio", tial la princlando ankaŭ nomiĝis margraflando. Dum pluraj periodoj ĝi estis regata en persona unio kun la apuda princlando Ansbach.

Dekomence la princlando nomiĝis **princlando Kulmbach** aŭ **margraflando Brandenburgo-Kulmbach**, laŭ la tiama centro kaj ĉefurbo Kulmbach. Nur en 1604 margrafo Kristiano translokigis sian rezidejon al la urbo Bayreuth, kaj oni ekuzis novan nomon.

La princlando kreiĝis en 1398, kaj daŭris ĝis 1791, kiam la margrafo vendis ĝin, kune kun Ansbach, al la reĝo de Prusio. Prusio formale aneksis ĝin la 28-an de januaro 1792. Post nur malmultaj jaroj Ansbach transiris en 1806 al la nova reĝlando Bavario, kaj en 1810 ankaŭ Bayreuth.

## Princoj kaj Margrafoj de Bayreuth 
* 1398: Frederiko la 6-a, burggrafo de Nurenbergo (ekde 1415 ankaŭ princo-elektisto de Brandenburgio)
* 1440: Alberto Aĥilo (ekde 1470 ankaŭ princo-elektisto de Brandenburgio)
* ... *(kompletigenda)* ...

* 1769: Aleksandro (Brandenburg-Ansbach-Bayreuth), margrafo de Ansbach kaj Bayreuth en persona unio (ĝis 1791)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Margraflandoj
Kategorio:Historio de Germanio
Kategorio:Historio de Brandenburgio
Kategorio:Historio de Bavario
Kategorio:Germanaj princlandoj
Bayreuth
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1390-1399
Kategorio:Aperis en 1398
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1792
Malajzio en la Somera Olimpiko 2024

La sportista teamo de **Malajzio** konkurencas en la **Somera Olimpiko 2024** de la 26-a de julio ĝis la 11-a de aŭgusto 2024 en Parizo, Francio, Eŭropa Unio. Temas pri la entute 17-a partopreno en Someraj Olimpikoj. La organizadon de la teamo provizas la Olimpika Konsilio de Malajzio.

Konkuras sume 26 malajziaj atletoj en 11 sportaj disciplinoj. La 1-an de julio la nacia komitato anoncis, ke la teamaj flagoportantoj en la inaŭgura ceremonio estas la plonĝisto *Bertrand Rhodict Lises* kaj la velistino *Nur Shazrin Mohd Latif*.

La teamo sume atingis 2 bronzajn medalojn, kaj sekve ricevis la 80-an rangon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ( kaj )
* paĝo en la retejo de la Internacia Olimpika Komitato ( kaj )

## Referencoj 

200ra|centre

Kategorio:Landoj en la Somera Olimpiko 2024
#
Somera Olimpiko
Uzbekio en la Somera Olimpiko 2024

eta|maldekstra|280ra|
eta|maldekstra|280ra|

La sportista teamo de **Uzbekio** konkurencis en la **Somera Olimpiko 2024** de la 26-a de julio ĝis la 11-a de aŭgusto 2024 en Parizo, Francio, Eŭropa Unio. Temis pri la entute 822-a partopreno en Someraj Olimpikoj.

Konkuris sume 90 uzbekaj atletoj en 16 sportaj disciplinoj. La 24-an de julio la nacia komitato anoncis, ke la teamaj flagoportantoj en la inaŭgura ceremonio estas la boksisto *Abdumalik Ĥalokov* () kaj la skermistino *Zajnab Dajibekova* () el Karakalpakio. En la solena fermo la flagotenanto estis la tekvondisto *Ulugʻbek Rashitov*, kiu kontribuis oran medalon.

La teamo sume atingis 13 medalojn, 8 orajn, 2 arĝentajn kaj 3 bronzajn, kaj sekve ricevis la 13-unuan rangon.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* paĝo en la retejo de la Internacia Olimpika Komitato ( kaj )

## Referencoj 

200ra|centre

Kategorio:Landoj en la Somera Olimpiko 2024
#
Somera Olimpiko
Turkio en la Somera Olimpiko 2024

eta|maldekstra|250ra|
La sportista teamo de **Turkio** konkurencis en la **Somera Olimpiko 2024** de la 26-a de julio ĝis la 11-a de aŭgusto 2024 en Parizo, Francio, Eŭropa Unio. Temis pri la entute 24-a partopreno en Someraj Olimpikoj.

Konkuris sume 102 turkaj atletoj en 18 sportaj disciplinoj. La 24-an de julio la nacia komitato anoncis, ke la teamaj flagoportantoj en la inaŭgura kaj ferma ceremonioj estas la arkopafisto *Mete Gazoz* kaj la boksistino *Busenaz Sürmeneli*.

La teamo sume atingis 8 medalojn, 3 arĝentajn kaj 5 bronzajn, kaj sekve ricevis la 64-an rangon.

## Medalistoj 
Jen nur la arĝentaj medaloj: kiel indikas la informkesto dekstre, sume estis ankaŭ 5 bronzaj medaloj.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo ( kaj )
* paĝo en la retejo de Internacia Olimpika Komitato ( kaj )

## Referencoj 

Kategorio:Landoj en la Somera Olimpiko 2024
#
Somera Olimpiko