open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
La Rinconada

**La Rinconada** estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 139 km2 kie loĝas 34211 geloĝantoj, do loĝdenso estas 246.1 loĝ./km2.
La Rinconada situas je 9 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Estas du ĉefaj setlejoj en la municipo, **La Rinconada** kaj San José de la Rinconada. 

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 34211 geloĝantoj de la municipo **La Rinconada** estas 17060 inoj kaj 17151 viroj. En la 139-kvadratkilometra teritorio estas 14 setlejoj, kie loĝas 33926 geloĝantoj, kaj aliaj 285 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 472, 228 inoj kaj 244 viroj, kaj mortis 200, 104 inoj kaj 96 viroj. Tiel la natura kresko estis 272 (0.8%). La laborkapabla loĝantaro estis 13734 homoj (40.1%).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* La Rinconada (stacidomo)
* El Cáñamo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* La Rinconada - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 


Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Marinaleda

**Marinaleda** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 25&nbsp;km2 kie loĝas 2670 geloĝantoj, do loĝdenso estas 106.8 loĝ./km2.
Marinaleda situas je 108&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

Marinaleda estas vilaĝo konata pro la maldekstrema luktado de la loĝantaro kiu dum jaroj (dum la demokratia epoko post 1976) ege partoprenis en bienokupado, marŝoj ktp. La maltradiciemo konstatiĝas en la blazono tute ne heraldika kaj kun la diraĵo "Utopio al paco".

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2670 geloĝantoj de la municipo **Marinaleda** estas 1313 inoj kaj 1357 viroj. En la 25-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 2636 geloĝantoj, kaj aliaj 34 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 32, 12 inoj kaj 20 viroj, kaj mortis 20, 11 inoj kaj 9 viroj. Tiel la natura kresko estis 12 (0.4%). La laborkapabla loĝantaro estis 1351 homoj (50.6%).
 
## Eksteraj ligiloj
*Marinaleda  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Jákó

**Jákó** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
eta|Blazono de Jákó

## Bazaj informoj 
* Areo: 17&nbsp;km²
* Loĝantaro: 640
* Poŝtkodo: 7525
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Jákó situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Kaposvár-Gyékényes. Kadarkút troviĝas 15, Kaposvár 23, Nagyatád 24 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1332. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1910 laŭ la popolnobrado vivis en Jákó 798 homoj (preskaŭ ĉiuj hungaroj). Vilaĝservoj estas aŭtonomio de ciganoj, infanĝardeno, lernejo, kulturdomo, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj el la 1990-aj jaroj
* kalvinana preĝejo de 1856, en 2007 renoviĝis
* kampanilo
* klasikisma nobeldomo de Csépán [ĉEpAn]
* nobeldomoj de Bíró kaj Kacskovics [kaĉkoviĉ]

## Famuloj 
En Jákó naskiĝis:
* Miklós Zrínyi (kemiisto)
* Bella Nagy, aktoro, dua edzino de Mór Jókai.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.falvak.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kisbajom

**Kisbajom** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono **Suda** Transdanubio, en departemento Somogy, en subregiono de Nagyatád. Kis signifas:malgranda kaj faras diferencon de Nagybajom.

## Bazaj informoj 
* Areo: 14&nbsp;km²
* Loĝantaro: 450
* Poŝtkodo: 7542
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kisbajom situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, fine de sakovojo. Kadarkút troviĝas 15, Nagyatád 17, Kaposvár 30 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1397 laŭ tiama hungara ortografio *"Kysbajon"*. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. En 1847 incendio okazis. En 1870 vivis en Kisbajom 957 homoj en 178 domoj. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, poŝto, interretejo.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Dipatrino (Reĝino de Rozario)
kalvinana preĝejo
* fontano

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* w.iranymagyarorszag.hu
* w.gyaloglo.hu
* w.nagyvofely.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kisasszond

**Kisasszond** [kiŝasond] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.
300px|eta|Kastelo en Kisasszond

## Bazaj informoj 
* Areo: 8&nbsp;km²
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 7523
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Kisasszond situas en Montetaro Somogy en valo de rojo, fine de sakovojo. Kadarkút troviĝas 14, Kaposvár 16, Nagyatád 30&nbsp;km-ojn.

## Historio 
La loko estis loĝata jam dum la kuprepoko kaj bronzepoko. La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1324 laŭ tiama hungara ortografio *"Kusazwnd"*. Dum la turkoj la vilaĝo ne senhomiĝis. Vilaĝservoj estas la municipa administrado kaj migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika moderna preĝejo omaĝe al Dipatrino de Hungaroj
* kalvinana preĝejo kun paroĥo el la 19-a jarcento
* klasikisma kastelo Sárközy [ŝArkozi] el la 19-a jarcento

## Famuloj 
En Kisasszond naskiĝis nobela juĝisto István Sárközy.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http://maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Aguadulce

**Aguadulce** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 13 km2 kie loĝas 2060 geloĝantoj, do loĝdenso estas 158.5 loĝ./km2.
Aguadulce situas je 99 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

La nomo de tiu vilaĝo signifas en la hispana "Dolĉa akvo".

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2060 geloĝantoj de la municipo **Aguadulce** estas 1022 inoj kaj 1038 viroj. En la 13-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejo, kie loĝas 2037 geloĝantoj, kaj aliaj 23 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 21, 5 inoj kaj 16 viroj, kaj mortis 16, 8 inoj kaj 8 viroj. Tiel la natura kresko estis 5 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 1005 homoj (48.8%).

## Eksteraj ligiloj 
* Aguadulce  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Suntorĉo

En astronomio, **suntorĉo**, surfaca fenomeno sur la suno, estas ĉiu el la plej brilaj partoj, pli varmaj ol ilia ĉirkaŭaĵo, helaj filamentoj, kiujn oni observas en la surfaco de la suno, fotosfero aŭ kromosfero, aperintaj ĝenerale antaŭ la estiĝo de sunmakulo.

Ili estas la rezulto de intensaj magnetaj kampoj kaj ofte estas asociitaj al la sunmakuloj. Ili estas pli facile videblaj en la limbo de la suna disko kaj en la zonoj de longeco de mallonga ondo.

Respondas al la latina vorto **facula** (plurale, **faculae**), laŭvorte "brila punkto", vorto uzata en planeda nomenklaturo por nomi certajn surfacajn karakterizaĵojn de planedoj kaj lunoj.

Suntorĉoj estas brilaj punktoj, de ĉirkaŭ 200 km, kiuj formiĝas en la kanjonoj inter sunaj grajnetoj, baldaŭ ĉesintaj konvektaj ĉeloj tra kelkmiloj da kilometroj kiuj konstante formiĝas kaj disipiĝas ĉirkaŭ tempodaŭroj de kelkaj minutoj.

La kialoj por kiuj ĉi tiuj punktoj ŝajnas brilaj plu estas malcerta, kvankam ĝi ŝajnas probable ke la fenomeno estas kaŭzita de diferenco de tensio kaj, sekve, de la denseco de la magnetaj materialoj en la tuboj kiuj eliras de la suna surfaco. Ilia aperaĵo ofte prognozas pli intensan aktivecon de makuloj, fenomenoj kiuj elĉerpiĝos antaŭ ol la suntorĉo senaktiviĝos: la meza vivo de suntorĉo estas sufiĉe longa, ĉirkaŭ 100 tagoj, kun signifaj malkreskoj de brilo.

La suntorĉoj povas esti observitaj pli facile ĉe la eksteraj tavoloj de la suna disko, kie la funda brilo estas malpli forta; ili ankaŭ aperas en la krono, kun la nomo de "krono de kondenso". Foje ankaŭ observiĝas en la kromosfero (la atmosfera tavolo pli malalta kaj sekve pli hela).

Kategorio:Astronomio
Kategorio:Suno
Warren Ellis

**Warren Ellis** (naskiĝis 16-an de februaro 1968) estas angla verkisto de bildliteraturo, romanoj, kaj televidaj verkoj. Li estas fama pro komentarioj pri socio kaj kulturo en liaj verkoj kaj interretaj skribaĵoj.

Kategorio:Anglaj verkistoj
Somogyszil

**Somogyszil** [ŝomodjsil], germane **Sil** estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. La loknomo signifas: Somogy-ulmo.
eta|300ra|Ulmo, kies hungara nomo troviĝas en Somogyszil

## Bazaj informoj 
* Areo: 39&nbsp;km²
* Loĝantaro: 820
* Poŝtkodo: 7276
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Somogyszil situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ flankovojoj. Igal troviĝas 6, Dombóvár 23, Kaposvár 29, Tab 30 km-ojn.

## Historio 
La loknomo ĝis fine de la 19-a jarcento estis la mallonga **Szil**. Tiu vilaĝo senhomiĝis dum dominado de turkoj. Baldaŭe germanoj kaj hungaroj refondis la vilaĝon. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, kulturdomo, biblioteko, kuracejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika gotika preĝejo omaĝe al Reĝo Stefano la 1-a (Hungario), barokigita en 1726, renovigita en 1976
* luterana preĝejo de 1839
* monumento pri falintoj

## Famuloj 
En Somogyszil naskiĝis:
* juristo Károly Illés Edvi
* kemiisto Imre Koltai.

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
Kolonio (Mikronezio)

**Kolonio,** origine **Kolonia** estas iama ĉefurbo kaj plej granda kaj grava urbo de Federacio de Mikronezio.

* Loĝantaro: 6600 en 1994
* koordinatoj: ﻿

## Situo 
Kolonio troviĝas sur insulo Pohnpei sur la marbordo. La nova ĉefurbo Palikiro situas same tiel sur la marbordo 5 km-ojn.

## Historio 
eta|maldekstra|260px|Preĝejo de Kolonio
En 1887 la nove fondita urbeto iĝis administra centro de la hispanoj. Ili konstruis ankaŭ fortikaĵon. En 1899 la germanoj, en 1914 la japanoj okupis Kolonion, kiu en 1978 pro sendependiĝo estis ĉefurbo ĝis 1989. En 1905 ventego, dum la 2-a mondmilito la bombardadoj detruis la komunumon. Nuntempe grandvendejo, vendejoj, lernejoj, hoteloj kaj flughaveno funkcias en Kolonio.

## Fontoj 
* itala, angla kaj hispana Vikipedioj

Kategorio:Mikronezio
Tonvorto

La sistemo de **tonvortoj**, ankaŭ nomita **latonizo**, estas notonomiga sistemo, kiun en 1892 inventis la muzikpedagogo Carl Eitz por la muzikinstruo, per kiu li volis klarigi la  kromatajn kaj diatonajn interrilatojn de la tonoj.

Al ĉiu duontono li donis konsonanton. Komencante je *g*: l, d, f, k, n, b, r, t, m, g, s, p, l.
Komencante ĉe la konsonanto *l* li alordigis la kvin vokalojn a, e, i, o kaj u tiele, ke dumpase al  plentono oni aliras la venontan vokalon, kaj dum duontona paŝo la vokalo restas la sama.

Uzado de ĉi tiuj silaboj devis faciligi la unuavidan kantadon kaj prosperigi la ĝustan intonacion.

## Vidu ankaŭ 
* Solmizado

Kategorio:Muzika teorio
Okinava lingvo

**Okinava** estas rjukjua lingvo parolata en la Okinava gubernio en la sudo de Japanio. Iam ekzistis pliaj lingvoj, sed ili malaperis. La okinavan lingvon parolas ĉirkaŭ 900 000 homoj. 

Malgraŭ esti nekomprenebla por la japanparolantoj, ĝi estas konsiderata de la Japania registaro nura dialekto de la japana lingvo.

Kategorio:Lingvoj laŭ alfabeto
Kategorio:Lingvoj en Japanio
Alanís

**Alanís** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 280 km2 kie loĝas 1887 geloĝantoj, do loĝdenso estas 6.7 loĝ./km2.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro SIMA  2007 la 1887 geloĝantoj de la municipo **Alanís** estas 945 inoj kaj 942 viroj. En la 280-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 1883 geloĝantoj, kaj aliaj 4 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 20, 9 inoj kaj 11 viroj, kaj mortis 22, 12 inoj kaj 10 viroj. Tiel la natura kresko estis -2 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 787 homoj (41.7%).

## Eksteraj ligiloj 
* Alanís  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Gölle

**Gölle** estas vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár. Laŭ la onidiro nomo de ĉevalo de Béla la 4-a estis Gölle, kiu tiutempe vojeraris tie.
dekstra|eta|300ra|Kastelo en Gölle
dekstra|eta|200ra|Memortabulo de István Fekete

## Bazaj informoj 
* Areo: 45&nbsp;km²
* Loĝantaro: 1150
* Poŝtkodo: 7272
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Gölle situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, laŭ traira flankovojo. Dombóvár troviĝas 14, Igal 16, Kaposvár 23, Sásd 25 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio devenis pri la vilaĝo el 1550. Poste la turkoj faris senhoma la vilaĝon, kiu rehomiĝis en 1618. Vilaĝservoj estas infanĝardeno, lernejo, poŝto.

## Vidindaĵoj 
eta|Naskiĝdomo de István Fekete
* romkatolika baroka Preĝejo Metamorfozo de Kristo (Gölle) de 1756, la turo estas 32 m-ojn alta
* kastelo de Festetics [feŝtetiĉ] el la 19-a jarcento
* muzeo pri verkisto István Fekete, kiu tie naskiĝis la 25-an de januaro 1900
* statuo de István Fekete

## Famuloj 
En Gölle naskiĝis:
* verkisto István Fekete
* kantisto Vali Rácz

## Fontoj 
* hungara Vikipedio
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Abelio

eta|180ra|*Abelia chinensis*
eta|180ra|*Abelia floribunda*
eta|180ra|*Abelia floribunda*
eta|180ra|*Abelia chinensis*
eta|180ra|Abelio hibrida
**Abelio** (*Abelia*) estas plantgenro kun 30 specioj de folifalaj sed ankaŭ ĉiamverdaj arbustoj el Azio kaj Meksiko. Ili estas ŝatataj pro sia eleganta kresko kaj iliaj tub- aŭ trumpetformaj floroj. La plantoj altas 2 m kaj havas malhelverdajn foliojn, kiuj estas ĉe kurbetaj kaj duonlignaj ŝosoj.

## Nomo de la genro 
La nomo *Abelia* honoras la britan kuraciston, botanikiston kaj naturesploriston Clarke Abel.

## Plej konataj specioj 
* *Abelia chinensis*
* *Abelia floribunda*
* *Abelia x grandiflora*
* *Abelia schumannii*

## Notoj 
## Literaturo 
* Botanica, Bäume und Sträucher, Über 2000 Pflanzenporträts, ISBN 978-3-8331-4467-7, paĝo 36 

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kaprifoliacoj
Kategorio:Ornamaj plantoj
Kategorio:Plantoj de Nordameriko
Kategorio:Plantoj de Azio
Carrión de los Céspedes

**Carrión de los Céspedes** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 6&nbsp;km2 kie loĝas 2261 geloĝantoj, do loĝdenso estas 376.8 loĝ./km2.
Carrión de los Céspedes situas je 36&nbsp;km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 2261 geloĝantoj de la municipo **Carrión de los Céspedes** estas 1182 inoj kaj 1079 viroj. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 26, 11 inoj kaj 15 viroj, kaj mortis 33, 17 inoj kaj 16 viroj. Tiel la natura kresko estis -7 (-0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 1051 homoj (46.5%).

## Vidu ankaŭ 
* Carrión de los Céspedes (stacidomo)
 
## Eksteraj ligiloj
*Carrión de los Céspedes  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Castilblanco de los Arroyos

**Castilblanco de los Arroyos** estas vilaĝo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 324 km2 kie loĝas 4986 geloĝantoj, do loĝdenso estas 15.4 loĝ./km2.
Castilblanco de los Arroyos situas je 34 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 4986 geloĝantoj de la municipo **Castilblanco de los Arroyos** estas 2471 inoj kaj 2515 viroj. En la 324-kvadratkilometra teritorio estas 6 setlejoj, kie loĝas 4808 geloĝantoj, kaj aliaj 178 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 61, 32 inoj kaj 29 viroj, kaj mortis 45, 22 inoj kaj 23 viroj. Tiel la natura kresko estis 16 (0.3%). La laborkapabla loĝantaro estis 1784 homoj (35.8%).
 
## Eksteraj ligiloj 
*Castilblanco de los Arroyos - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.
 
## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Casariche

**Casariche** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 53 km2 kie loĝas 5453 geloĝantoj, do loĝdenso estas 102.9 loĝ./km2.
Casariche situas je 122 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5453 geloĝantoj de la municipo **Casariche** estas 2681 inoj kaj 2772 viroj. En la 53-kvadratkilometra teritorio estas nur 1 setlejo, la samnoma vilaĝo, kie loĝas 4997 geloĝantoj, kaj aliaj 456 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 51, 19 inoj kaj 32 viroj, kaj mortis 38, 16 inoj kaj 22 viroj. Tiel la natura kresko estis 13 (0.2%). La laborkapabla loĝantaro estis 2622 homoj (48.1%).

## Eksteraj ligiloj 
* Casariche - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Abelmoschus

**Abelmoschus** estas plantgenro el malvacoj kun 15 specioj. La plantoj estas unu-, du- aŭ plurjaraj kaj havas acersimilajn floliojn kaj malmolan ŝelon. Ili originas en Afriko kaj Azio. Kelkaj specioj travivas la sekan sezonon nur en la tero per grandaj bulboj. La hibiskosimilaj floroj estas flavecaj, roz- kaj oranĝkoloraj aŭ ruĝecaj. Kelkaj estas ege dekoraciaj. Gombon (t.e. *Abelmoschus esculentus*) oni kreskigas pro la manĝeblaj junaj fruktoj.

## Kelkaj specioj 
* *Abelmoschus esculentus*
* *Abelmoschus manihot*
* *Abelmoschus moschatus*

Dosiero:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W IMG 2169.jpg|*Abelmoschus manihot* (*tetraphyllus*) en Goao, Barato
Dosiero:Abelmoschus manihot ssp tetraphyllus W2 IMG 2157.jpg|*Abelmoschus manihot* (*tetraphyllus*) en Goao, Barato
Dosiero:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) leaves in Kawal, AP W IMG 2221.jpg|*Abelmoschus ficulneus*, Barato
Dosiero:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) in Kawal, AP W IMG 2214.jpg|Floro de *Abelmoschus ficulneus*, Barato
Dosiero:Abelmoschus ficulneus (Jungli Bhendi) fruit in Kawal, AP W IMG 2218.jpg|eta|180px|Frukto de *Abelmoschus ficulneus*, Barato

Kategorio:Malvoideoj
Hedrehely

**Hedrehely** [hedrehej] estas malgranda vilaĝo en Hungario, en regiono Suda Transdanubio, en departemento Somogy, en Distrikto Kaposvár.

## Bazaj informoj 
* Areo: 26&nbsp;km²
* Loĝantaro: 530
* Poŝtkodo: 7533
* Telefonprefikso: 82

## Situo 
Hedrehely situas sur ebenaĵo, laŭ rojo, meze de sakovojo. Kadarkút troviĝas 6, Szigetvár 24, Kaposvár 27, Nagyatád 28 km-ojn.

## Historio 
Pli frue romianoj vivis tie. La unua mencio pri la vilaĝo devenis el 1332, kiu ricevis la titolon kampurbo en 1443. Poste abatejo kaj aliaj domoj konstruiĝis, kiujn la turkoj okupis en 1552. Vilaĝservo estas migra poŝto.

## Vidindaĵoj 
* romkatolika preĝejo omaĝe al Nomo de Dipatrino (Maria)
* kalvinana preĝejo
* ruinoj de abatejo kaj preĝejo

## Famuloj 
En Hedrehely naskiĝis aktoro Ernő Hidvéghy.

## Fontoj 
* https://hu.wikipedia.org/wiki/Hedrehely
* http/maps.google.com
* www.iranymagyarorszag.hu
* www.gyaloglo.hu
* www.vendegvaro.hu

Kategorio:Vilaĝoj de Hungario
Kategorio:Vilaĝoj en departemento Somogy
Kastelo Gryf

La kastelo **Gryf** () estas ruino de mezepoka kastelo en la historia regiono Silezio, kiu ekde la 13-a jarcento, kiam konstruiĝis la kastelo, apartenis al la germanlingva Sankta Romia Imperio, poste al Prusio kaj la Germana Regno kaj post la Dua Mondmilito nun troviĝas en Pollando, en distrikto Lwówek en vilaĝo Proszówka, sur la monteto (447 m super la marnivelo), kiu superstaras la vojon de Gryfów Śląski al Mirsk.

## Historio
La kastelon konstruis en la 13-a jarcento la pola princo de Głogów/Glogau *Konrado la 2-a* sur loko de eksa kastelo. En la fino de la 14-a jarcento la kastelo ekestis proprietaĵo de familio Schaffgotsch (en la jaro 1399 aŭ 1400). En la 16-a kaj en la 17-a jarcentoj la kastelo estis pligrandigita kaj plidefendigita, interalie per alkonstruo de atikoj al supra kastelo kaj ankaŭ per plukonstruo de malsupra kastelo kaj enireja pordego. Dum la tridekjara milito la kastelo estis dufoje sieĝata de sveda soldataro. La unuan fojon sen sukceso en 1639. La dua sieĝo en 1645 estis efika, kiam la kastelo kapitulacis. En 1745 la kastelon okupis prusa soldataro, kaj en 1778 ĝi estis ŝanĝita al fortreso. En 1799 la kastelo estis parte malkonstruita por havi konstrumaterialon por farmbieno situanta malsupre de la kastelo. De tiu tempo la kastelo estas ruino. 

## Bibliografio kaj fontaĵo
* Janusz Czerwiński, Krzysztof R. Mazurski: *Sudety. Sudety zachodnie*. Varsovio 1983 ()
* http://pl.wikipedia.org/wiki/Zamek_Gryf ()
* http://wroclaw.hydral.com.pl/12290,obiekt.html  ()
* http://www.ciekawe-miejsca.net/wydania/artykuly/2008/Kwiecien/CM_04.2008_gryf.pdf  ()
----
**Kasteloj de Malsupra Silezio**:
Chojnik * **Gryf** * Wleń 
----

Kategorio:Kasteloj en Pollando
Kategorio:Komunumo Gryfów Śląski
La Tour-de-Peilz

**La Tour-de-Peilz** estas svisa komunumo kaj urbo en Kantono Vaŭdo, en la sud-orienta ĉirkaŭurbo de Vevey, malproksima je ĉirkaŭ 5&nbsp;km nord-okcidente de Montreux ĉe la nord-orienta bordo de Lago Lemano. La rivero *Ognona* faras ĝian okcidentan limon kun Vevey, kaj la rojo de la *Maladaire* limas la komunumon oriente kun Montreux.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj estas nord-okcidente Vevey Saint-Légier-La Chiésaz; norde: Blonay, oriente Montreux.

## Esperanto 
eta|200px|maldekstra|kastelo de La Tour-de-Peilz
La kastelo de La Tour-de-Peilz, konstruita en la 13-a jarcento, estis aĉetita de la komunumo en 1979 kaj entenas nuntempe la *svisan muzeon pri ludoj* kaj gastigas variajn ekspoziciojn.

Por vizitoj kaj laborgrupoj ĝi uzas la francan, germanan, anglan, hispanan, portugalan lingvojn kaj ekde 2010 ankaŭ Esperanton.

## Ĝemeliĝo 
La Tour-de-Peilz estas ĝemelurbo kun:
* 20px Ornans, departemento Doubs, en Francio, de 1982

## Naskiĝintoj en la urbo 
Naskiĝis tie la bildliteraturisto Derib kaj la unua svisa kosmonaŭto nome Claude Nicollier tie naskiĝis kaj pasis sian infanaĝon.

## Mortintoj en la urbo 
* La franca pentristo Gustave Courbet, ekzilita el Francio (1873), mortis en La Tour-de-Peilz la 31-a de decembro 1877.
* La oceanografo Jacques Piccard tie mortis la 1-an de novembro 2008.

## Vidu ankaŭ 
* La Tour-de-Peilz (stacidomo)
* Burier (stacidomo)
* Trolebusa linio Vevey-Montreux-Villeneuve

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de La Tour-de-Peilz
* Pri la kastelo
* Svisa Museo pri Ludo  , ,  *pri la organizo de la esperantaj ekskursoj montru supre*

Kategorio:Urboj de Svislando
Deklivo (apartigilo)

**Deklivo** ĝeneralsence difinitas per: *oblikva, klinita supraĵo rilate al la horizontalo*; kaj tiu termino uzatas en pluraj fakoj:

* Deklivo en interpunkcio: askia signo **\** (la kodono 92 = 16u5C). 

* Deklivo en topografio kaj geografio: *montoflanko* (aŭ pli ĝenerale: flanko de iu altaĵo, ekzemple insulo, glaĉero, muro ...), vidu ekzemple:
** Monto
** Deklivoglaĉero
** Glaciso

* Deklivo en geometrio ... :
** Dekliva ebenaĵo
** Dekliva plurlatero
** Dekliva pluredro
** Malfinia dekliva pluredro
** Deklivo = klineco de kurbo (vidu: derivaĵo (matematiko))

* ... kaj en matematiko :
** Deklivo-simetria matrico
** Deklivo-memadjunkta matrico
** Deklivo-hermita formo
** Deklivo-simetria plurlineara bildigo
** Deklivo-simetria tensoro

* ... en statistiko :
** Deklivo (statistiko) 
** Mediano (statistiko)
Cazalla de la Sierra

**Cazalla de la Sierra** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 352 km2 kie loĝas 5095 geloĝantoj, do loĝdenso estas 14.5 loĝ./km2.
Cazalla de la Sierra situas je 89 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 5095 geloĝantoj de la municipo **Cazalla de la Sierra** estas 2566 inoj kaj 2529 viroj. En la 352-kvadratkilometra teritorio estas 5 setlejoj, kie loĝas 4934 geloĝantoj, kaj aliaj 161 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 36, 22 inoj kaj 14 viroj, kaj mortis 70, 37 inoj kaj 33 viroj. Tiel la natura kresko estis -34 (-0.7%). La laborkapabla loĝantaro estis 2073 homoj (40.7%).

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cazalla-Constantina (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Cazalla de la Sierra - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.


Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Constantina

**Constantina** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 482 km2 kie loĝas 6687 geloĝantoj, do loĝdenso estas 13.9 loĝ./km2.
Constantina situas je 87 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 6687 geloĝantoj de la municipo **Constantina** estas 3376 inoj kaj 3311 viroj. En la 482-kvadratkilometra teritorio estas 1 setlejoj, kie loĝas 6518 geloĝantoj, kaj aliaj 169 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj dum jaro estis 61, 27 inoj kaj 34 viroj, kaj mortis 68, 41 inoj kaj 27 viroj. Tiel la natura kresko estis -7 (-0.1%). La laborkapabla loĝantaro estis 2694 homoj (40.3%).

## Vidindaĵoj 
## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Cazalla-Constantina (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Constantina - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Silezia Ostrava (Ostrava)

:*Estas ankaŭ: Silezia Ostrava.*

[maldekstra|eta|250ra|Silezia Ostrava kaj vido al [Nova urbodomo (Ostrava)|Nova urbodomo]]maldekstra|eta|250ra|Sigelilo de Silezia Ostrava
**Silezia Ostrava** estas historia municipo situanta sur teritorio de Ostrava en Ĉeĥio. Nuntempe ĝi estas parto de urboparto Silezia Ostrava. Vivas ĉi tie  ().

Origine ĝi nomiĝis nur Ostrava, post fondo de Moravia Ostrava oni komencis uzi nomon Slava Ostrava. Tiu eltenis ĝis la 16-a jarcento, kiam oni komencis preferi nomon **Pola Ostrava**. La unua mencio devenas el la jaro 1229 en dokumento de papo Gregorio la 9-a. La papo tiam permesis al benedikta monaĥejo en Tyniec prenadon de dekonaĵo en la vilaĝo, kiu apartenis al polaj princoj. Inter la vilaĝoj, kiuj apartenis al la monaĥejo, estis ankaŭ Ostrava. La plej signifaj nobelaj familioj sur ties teritorio estis Sedlnicidoj el Choltice (1508–1714) kaj Wilczekidoj el Dobrá Zemice (1714–1848).

La Sedlicidoj estis tre aktivaj en konstruafaeroj. Ili konstruis preskaŭ dekkilometran Silezian kanalon, tra kiu ili prenis akvon el Ostravice. Pro tio ili venis en konflikton kun Moravia Ostrava. Proksime de ponto trans Ostravice (nuna Ponto de Miloš Sýkora) ili establis loĝdomaron Zámostí, en kiu entreprenis lokaj vivtenistoj. Diference de la moraviaostravaj urbodomanoj Sedlicidoj ĉi tie permesis restadon ankaŭ al judaj vivtenistoj. En la 16-a jarcento estis rekonstruita Sileziaostrava burgo al renesancan kastelon.

Wilczkidoj tenis polaostravan senjorujon ĝis la jaro 1848, grandbienon ili poste tenis ĝis la jaro 1945. La plej signifa evento de ilia tempo estis regula minado de karbo, kiun en la jaro komencis Francisko Josefo grafo Wilczek. Dank' al minad-aferoj rapide kreskis nombro de loĝantoj. Dum en la jaro 1843 tio estis 996 loĝantoj, en 1869 jam 4620 kaj en 1910 preskaŭ 23 mil.

La municipo estis en la jaro 1879 avancita je kampurbo kaj la 17-an de septembro 1920 je urbo. Pola Ostrava tiel fariĝis la plej granda minista urbo en Ĉeĥoslovakio. La urbodomo estis konstruita en la jaroj 1911-1913.

Jam en la jaro 1904 la municipa komitato decidiĝis, ke estus konvene ŝanĝi la nomon de Pola Ostrava. Sed propono alinomi la urbon al Silezia Ostrava vekis malvolon de multaj personecoj, Petr Bezruč eĉ proteste verkis poemon *Pola Ostrava*.

Ministerio tiam rifuzis la postulon, sed kiam estis fondita Ĉeĥoslovakio, la municipa komitato petis pri la ŝanĝo denove kaj ĉifoje tio estis plenumita. Pola Ostrava fariĝis Silezia Ostrava la 17-an de novembro 1919.

## Loĝantaro 
## Vidu ankaŭ 
* Antošovice
* Heřmanice
* Hrušov
* Koblov
* Kunčice
* Kunčičky
* Muglinov
* Sileziaostrava urbodomo

Kategorio:Silezia Ostrava
Kategorio:Partoj de Ostrava
Kategorio:Setlejoj en Ostrava baseno
Osred la 1-a

**Osred la 1-a** (n. ĉ. 697, m. 716) estis reĝo de Northumbria, Anglio de 705 al sia morto.

Li estis filo de Aldfrith, kiu regis Northumbria de 685 al 704. Post ties morto, Eadwulf uzurpis la tronon, sed februaron aŭ marton 705 li estis detronigata kaj Osred iĝis reĝo. Ĉar Osred estis ankoraŭ knabo, Sankta Wilfrid, helpate de nobeloj, plej potencis en la regno, kaj tiu adoptis Osred kiel sia filo. En 709 Wilfrid mortis, sed la regno restis stabila.

En 711 Berhtfrith, potenca nobelo, venkis la piktojn.

Laŭ pluraj ekleziaj fontoj de Northumbria, Osred estis diboĉa junulo kiu delogis monaĥinojn. Tamen en latina poemo *De abbatibus* (*Pri la abatoj*) la 9-jarcenta monaĥo Aethelwulf priskribas Osred kiel forta, kuraĝa kaj energia, kaj la anglosaksa historiisto Bede laŭdis lin.

Osred plenaĝis en 715 aŭ 716. Post tre malmulte da tempo li estis mortigata, eble de la piktoj.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Kategorio:Mortintoj en 716
Eadwulf

**Eadwulf** (m. 717) estis reĝo de Northumbria, Anglio, de decembro 704 al februaro aŭ marto 705.

Decembron 704 mortis Aldfrith, kiu regis Northumbria ekde 685. Ties filo Osred la 1-a tre junis kaj Eadwulf kaptis la tronon. Pri lia deveno restas neniuj informoj.

Unue li ĝuis la subtenon de gravuloj kiel la potenca nobelo Berhtfrith. Tamen sekvis krizo: Sankta Wilfrid, ekzilite de Aldfrith, deziris reveni en Northumbria sed Eadwulf malpermesis tion. Berhtfrith subtenis Wilfrid kaj estis mallonga enregna milito kiu finiĝis per sieĝo de Bamburgh, kiun Berhtfrith kaj subtenantoj de Osred kaptis. Eadwulf estis ekzilata, verŝajne al la regno de la piktoj, kaj Osred altroniĝis.

Eadwulf mortis en 717. En 740 Earnwine, filo de Eadwulf estis mortigata pro ordono de Eadbert (reĝo de Northumbria de 737 al 758). Eardwulf, pranepo de Eadwulf, iĝis reĝo en 796.

Kategorio:Anglosaksoj
Kategorio:Reĝoj de Northumbria
Kategorio:Mortintoj en 717
Silezia Ostrava

[maldekstra|eta|250ra|La origina [Ponto de Miloš Sýkora|Regna ponto - vido el Moravia Ostrava al **Silezia Ostrava**]]
**Silezia Ostrava** estas ekde la 24-a de novembro 1990 urboparto de la statuta urbo Ostrava. La nuntempan urboparton kreas historia kerno Silezia Ostrava, kampurbo Hrušov kaj municipoj Antošovice, Heřmanice, Koblov, Kunčice, Kunčičky kaj Muglinov.

## Loĝantaro 
## Partoj de la urboparto 
## Historiaj memorigaĵoj 
* Konstruaĵo de Korpuso de Hus en stratangulo de stratoj *Jeronýmova* kaj *Zámostní*
* Kapeleto de sankta Anna en Muglinov
* Preĝejo de sankta Antonio el Padovo en Kunčičky
* Preĝejo de sankta Francisko kaj Viktoro en Hrušov
* Preĝejo de sankta Jozefo en strato *Těšínská*
* Sileziaostrava urbodomo
* Sileziaostrava burgo
* Tanko n-ro 051
* Akvopurigejo en Hladnov en Silezia Ostrava
* Vilao de Liska

## Turismaj celoj 
* Migra ŝtonego el Kunčice
* Ŝutmonto Ema
* Forĝejo de Keltička en strato *Keltičkova*
* Nudisma strando en Antošovice
* Silezia galerio en Sileziaostrava urbodomo
* Zoologia ĝardeno Ostrava

## Signifaj naskiĝintoj 
* Vlastimil Brodský, aktoro
* Slávka Budínová, aktorino
* Bořivoj Čelovský, historiisto kaj publicisto
* Ota Filip, verkisto
* Karel Loprais, venkinto de Ralio Parizo-Dakaro
* Marie Rottrová, kantistino
* Edvard Rund, ĥorestro, orgenisto kaj muzika pedagogo
* Ladislav Staněk, hokeisto
* Milan Zezula, akademia pentristo

## Fotogalerio 

2014 Ostrawa, Ratusz w Śląskiej Ostrawie 01.jpg|Urbodomo en Silezia Ostrava
Ostrava, Slezská Ostrava, gymnázium Hladnov.JPG|Gymnazio Hladnov en Silezia Ostrava
Ostrava, Slezská Ostrava, vodárna.JPG|Akva distribuejo en Hladnov en Silezia Ostrava
2014 Ostrawa, Most Miloše Sýkory 02.jpg|Ponto de Miloš Sýkora - vido el Moravia Ostrava al Silezia Ostrava
Slezská Ostrava - pomník osvobození Rudou armádou (7).jpg|Monumento de liberigo fare de Ruĝa Armeo en Silezia Ostrava
Dul petr bezruc - ostrava slezska - 6.10.2010.jpg|Areo de Minejo Petr Bezruč en Silezia Ostrava
Skolka Zamostni Ostrava 2009.JPG|Infanĝardeno en strato Zámostní en Silezia Ostrava

## Eksteraj ligiloj 
* Toulky Slezskou Ostravou  – artikolo en OstravaBlog.cz
* Slezská Ostrava – fotografieoj en severo Ostravaci.cz
* Výtvarné realizace  – en publika spaco en Silezia Ostrava
* Silezia galerio

*
Kategorio:Urbaj partoj de Ostrava
Angelzoom

## Historio 
Angelzoom estas muzikprojekto de la germana kantistino Claudia Uhle, eksano de la germana bando X-Perience. Dum aprilo de 2005 Angelzoom subtenis la bandon Apocalyptica je ties Eŭropa rondiro. Post kvarjara senagado Angelzoom komencis verki novan albumon en 2009.

## Diskografio 
### Albumoj 
#### Angelzoom (2004) 
# Turn the Sky 	(kun Apocalyptica)
# Back in the Moment (kun Joachim Witt)
# Blasphemous Rumours (Depeche Mode cover)
# Otium 
# Falling Leaves 
# Guardian Angel 
# Crawling (Linkin Park cover)
# Bouncing Shadows
# Fairyland
# Dream in a Church (feat. Letzte Instanz)
# Lights 
# Newborn Sun (kun Milù of Mila Mar)
# Into My Arms (Deine Lakaien cover) (kun Roedernallee)
# Christmas Dreams
# Peace of Mind (bonus track)

### Unuopaĵoj/Maxi KD-oj 
#### Fairyland (2004) 
# Fairyland (Radio Version) 
# The World Between
# Sapphire Sky
# Fairyland (Blutengel Club Mix) 
# Fairyland (Sacrifight Army Remix / Guitars on Front)

#### Back in the Moment (2005) 
# Back in the Moment (Single Version)
# Back in the Moment (Piano Version) 
# Back in the Moment (Ambient Crossover Mix) 
# Infinite (Non Album Track) 
# Blasphemous Rumours
# Back in the Moment (Alternative Radio Version)

## Eksteraj ligiloj 
* Fairyland (Feolando) ĉe YouTube
* Christmas Dream (Kristnaska Sonĝo) ĉe YouTube
* Otium (Ripozo) ĉe YouTube
* Blasphemous Rumours (Blasfemaj Onidiroj) ĉe YouTube

Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Castilleja de la Cuesta

**Castilleja de la Cuesta** estas urbeto kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 2 km2 kie loĝas 17034 geloĝantoj, do loĝdenso estas 8517.0 loĝ./km2.
Castilleja de la Cuesta situas je 5 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA , 2007) la 17034 geloĝantoj de la municipo **Castilleja de la Cuesta** estas 8658 inoj kaj 8376 viroj. La malgranda 2-kvadratkilometra teritorio estas tute urba. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 204, 103 inoj kaj 101 viroj, kaj mortis 96, 54 inoj kaj 42 viroj. Tiel la natura kresko estis 108 (0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 7637 homoj (44.8%).

## Historio 
En Castilleja de la Cuesta mortis Hernán Cortés.

## Eksteraj ligiloj 
* Castilleja de la Cuesta  - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Cifernotacio laŭ Chevé

eta|Ekzemplo el Sursum corda (1887)

La **cifernotacio laŭ Chevé** estas notskribo en ciferoj. Ĝin evoluis la franco Emile Chevé (* 1804, † 1864). La fona ideo estas, ke oni povas skribi aŭ presi muzikon per presmaŝino helpe de la ekzistaj cifertipoj aŭ per skribmaŝino, tiel ke oni ne bezonas por tio notsimbolojn.

La ĉevea cifernotacio prezentas melodiojn ne per notoj, sed per ciferoj de la sinsekvo 1 ĝis 8. Ĉe duontonaj paŝoj supren la cifron markas streko kondukanta de maldekstre-malsupre dekstren-supren, ĉe malsupreniraj duontonpaŝoj tion markas streko de maldekstre-supre dekstren-malsupren. La ciferoj 1 ĝis 8 prezentas la tonojn de la oktavo ekde c‘ ĝis c‘‘, la tonojn de la laŭvice pli alta oktavo prezentas punktoj super la ciferoj, pli malaltajn oktavojn analoge al tio punkoj sub la ciferoj. La tonalo de muzikpeco rezultiĝas el antaŭmetita indiko (ekz. 2 = d‘).

Nederlandaj misiistoj ekz. enkondukis la cifernotacion laŭ Chevé en la nederlandan hindian kolonioj (nun Indonezio), kie ĝi estas en uzo eĉ nuntempe en ekleziaj kantaroj kaj popolkantaroj. Ankaŭ la okcident-javan muzikinstrumenton Angklung oni ludas laŭ la cifernotacio.

Kategorio:Muzika notacio
Ĉefplumo

[dekstra|eta|250ra|[Ruĝa milvo
(*Milvus milvus*) elmontranta siajn flug- kaj vosto-plumojn.]]

**Ĉefplumoj** estas longaj, rigidaj kaj malsimetriaj plumoj sur la
flugiloj kaj la vosto de birdoj.

La ĉefplumoj de la flugiloj estas nomataj **flugoplumoj**, aŭ **flugilplumoj**, kaj tiuj de
vosto: **vostoplumoj**.

Ilia ĉefa funkcio estas generi la movoforton kaj la levoforton neprajn al
la flugo. Ili tamen povas havi aliajn funkciojn (defendo de la teritorio,
seksa allogo, manĝo...)

Iuj birdoj havas videblajn ĉefplumojn, kiujn ili montras por altiri seksajn
partnerojn, aliaj permesas aŭdigi sonon dum la flugo.

Dentetoj ĉe la pinto de flugplumoj de noktulaj birdoj (Strigedoj) faras, ke ili
flugas senbrue por pli efike ĉasi. La rigidegaj vostoplumoj de la Pegedoj
helpas alkroĉi sin al la trunkoj, kiujn ili beke frapadas.

Eĉ la neflugantaj birdoj gardis ĉefplumojn, kvankam foje kun tute ŝanĝita formo.

La mudo de tiaj plumoj grave malhelpas la birdojn. Ili evoluigis
variajn strategojn: Iuj perdas ĉiujn ĉefplumojn kune, kaj rezignas flugi
mallongtempe, aliaj daŭrigas la mudon dum pluraj jaroj.

## Flugplumoj 
Flugplumoj situas ĉe la supra parto de la flugilo. Ligamento ligas iliajn
kalamojn kun la flugilaj ostoj. Ili formas kontinuan planon.
Oni dividas ilin al
* **Primaraj** aŭ **Unuarangaj**: fiksataj al la mano, falangoj kaj metakarpoj.
* **Sekundaraj** aŭ **Duarangaj**: fiksataj sur la ulno.
* **Terciaraj** aŭ **Triarangaj**: fiksitaj sur la humero

## Vostoplumoj 
Ilia nombro estas pliofte dekdu (ses paroj). La centra paro povas
esti pli longa (kiel ĉe la Faetonedoj).
Ili utilas kiel bremso por la alteriĝo.

Kategorio:Birda anatomio
Ĉina muziko

eta|Instrumenta muziko: du erhu- kaj unu juekin-ludantoj; Guangzhou
eta|Voĉkanta muziko: publika kantado en parko en Guangzhou
**Ĉina muziko** (Zhōngguó Yīnyuè; 中国音乐) estas la muziko kreita kaj prezentita en Ĉinio aŭ far ĉinoj kaj per tio esprimilo de la ĉina kulturo.

## Ĝeneralaĵoj 
Ĝi apartenas al la plej antikvaj muziktradicioj de la mondo, ĝiaj instrumentoj preskaŭ ne ŝanĝiĝis dumpase de la jarmiloj. Dum la lastaj cent jaroj ja multo el la tradicia muziko perdiĝis, sed danke al la populareco de kelkaj klasikaj instrumentoj kiel guzheng ankaŭ la intereso pri la historio ligita kun ĉi tiu vekiĝis, kaj la kun tiu ligita muziktradicio travivas renesancon.

Pli malvastasence al ĉina muziko apartenas nur la tradicio de la hanoj. Ĉe pli vasta interpretado ankaŭ la muziko de la minoritataj popoloj estas inkludenda, kiu tamen malgraŭ multfoja penetradoj ofte estas rigardata kiel io memstara.

## Instrumentoj 
* Citro
* Ĉina korneto
* Ĉinĉino
* Guĉino
* Jueĉino
* Koŭŝeno
* Suona
* Ŝalmo
* Ŝjiao
* Ŝjindio

## Literaturo 
* Gimm, Martin. "China". 1995. In: Finscher, Ludwig (Hrsg.), *Die Musik in Geschichte und Gegenwart. Allgemeine Enzyklopädie der Musik*, Sachteil 2, S. 695-755. Bärenreiter-Verlag, (zweite, neubearbeitete Ausgabe), Kassel. ISBN 3-7618-1627-8
* Jones, Steven. "The East Is Red... And White". 2000. In Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), *World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific*, pp 34-43. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0
* Rees, Helen with Zingrong, Zhang and Wei, Li. "Sounds of the Frontiers". 2000. En: Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), *World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific*, 44-48. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0
* Lee, Joanna. "Cantopop and Protest Singers". 2000. En: Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), *World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific*, pp 49-59. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0
* Trewin, Mark. "Raising the Roof". 2000. En: Broughton, Simon and Ellingham, Mark with McConnachie, James and Duane, Orla (Ed.), *World Music, Vol. 2: Latin & North America, Caribbean, India, Asia and Pacific*, pp 254-261. Rough Guides Ltd, Penguin Books. ISBN 1-85828-636-0

## Eksteraj ligiloj 
* La tradicia muziko de Ĉinio 
* Superrigardo de la instrumentoj 
* La Granda Ĉina Novjara Koncerto  
* Chinese Musical Instruments  ĉinaj muzikiloj, kun son-specimenoj 
* The Internet Chinese Music Archive 
* Detailed Archive about Chinese Rock Music  
* Video-filmetoj pri ĉina muziko 

!
Muziko
Port-Valais

**Port-Valais** (prononcu: [*porval**e***]) estas svisa komunumo en la Kantono Valezo, ĉe
la okcidenta parto de la delto, kiun faras Rodano en Lago Lemano.
Ĝi situas ĉe la suda bordo de lago Lemano, ĉirkaŭ 10 km sude de Montreux.

Ĝi entenas vilaĝojn *Le Bouveret* kaj *Les Evouettes*

La najbaraj komunumoj estas:
Saint-Gingolph , Vouvry, Chessel kaj
Noville.

## Vidu ankaŭ 
* Bouveret (stacidomo)
* Les Evouettes (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retpaĝo de Port-Valais
* Oficiala retpaĝo de Bouveret
Falango (osto)

[eta|200px|[Skeleto de homa mano]]
[eta|200px|[Skeleto de homa piedo]]
**Falango** estas artikigitaj  ostoj,  el kiuj konsistas la skeleto de la  manfingro kaj piedfingro.

## Manaj falangoj
La manaj falangoj estas longaj ostoj, kies nombro  estas po 14 por ĉiu mano. La dikfingro havas 2 falangoj, la aliaj fingroj havas po 3.

Ili artikiĝas kun la metakarpoj.

La falangoj ne havas individuajn nomoj, oni nomas ilin:

#Proksimaj falangoj (pli proksima de la manplato, aŭ polmo).
#Mezaj falangoj, inter la proksimaj kaj la distaj.
#Distaj falangoj aŭ *falangetoj*, ĉe la finoj de la fingroj.

La dikfingro ne havas mezan falangon.

## Piedaj falangoj
La piedaj falangoj, laŭ la nombro kaj aranĝo, similas tiujn de la mano, ili estas 2 ĉe la halukso (aŭ dikpiedfingro) kaj 3 ĉe la aliaj piedfingroj. sed, iliaj grandecoj malsimilas.

## Vidu ankaŭ
* Fingrartiko

Kategorio:Skeleta sistemo
Ballens

**Ballens** estas komunumo en la Distrikto Morges en Kantono Vaŭdo, Svislando. Ĝi havis 469 loĝantojn je la 31-a de decembro 2012.

## Geografio 
La komunumo Froideville situas sur alta tavolo sude de la Ĵurasa Montaro en distanco de proksimume 11 kilometroj nordokcidente de la distriktĉefurbo Morges, 22 kilometrojn okcidente de la kantonĉefurbo Laŭzano, kaj 42 kilometrojn nordoriente de Ĝenevo. La riveroj *Veyron* (alfluanto de Venoge) kaj *Boiron* (kiu tie fontas) trafluas la komunumon. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Ballens kaj Froideville.

La teritorio de la komunumo etendiĝas sur areo de 8,48 km², de kiuj 29,1% estas kovritaj de arbaro, 64,0% servas por agrikulturo kaj 5,7% por setlado.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Froideville limas en nordo al Mollens, en oriento al Apples, en sudo al Yens, en sudokcidento al Bière kaj en okcidento al Berolle.

## Trafiko 
Tra la komunumo Ballens pasas la kantona ĉefvojo n-ro 128 de Bière al Morges. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A1 situas en distanco de proksimume 10 kilometroj sudoriente de la komunumo apud Morges. Pere de la mallarĝspura trama fervojo de Morges tra Apples al Bière la komunumo estas konektita al la publika transportreto.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Ballens datiĝas el la jaro 1139 kiel *Barlens*. Dum mezepoko Ballens apartenis al la malgranda Senjorejo Froideville, kion konfirmis post jarcentaj disputoj en la jaro 1437 Senjoro Rikardo de Colombier. La senjorecon pri Ballens dividis inter si la Baronoj de Aubonne kaj la Abatejo Romainmôtier. Ek de 1701 Ballens apartenis al la berna Voktejo Aubonne. Post la Helveta Revolucio de 1798 Ballens estis atribuita al la Distrikto Aubonne. Kun efiko de la 1-a de januaro 2008 la komunumo surbaze de la administra reformo de 2006 estis atribuita al la grandigita Distrikto Morges.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Ballens (stacidomo)
* Ballens-Froideville (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo de Ballens
Coria del Río

**Coria del Río** estas urbo kaj municipo de la Aŭtonoma Komunumo Andaluzio, en la provinco Sevilla, sude de Hispanio.
La areo de la municipo estas 63 km2 kie loĝas 26831 geloĝantoj, do loĝdenso estas 425.9 loĝ./km2.
Coria del Río situas je 11 km de la provinca ĉefurbo Sevilla.
Post la simpla nomo de la urbo *Coria*, sekvas *del río* ("de la ribero", hispane), ĉar la urbo estas apud la rivero Gvadalkiviro.

## Demografio 
Laŭ statistikoj de la andaluza registaro (SIMA, 2007) la 26831 geloĝantoj de la municipo **Coria del Río** estas 13367 inoj kaj 13464 viroj. En la 63-kvadratkilometra teritorio estas 2 setlejoj, kie loĝas 26435 geloĝantoj, kaj aliaj 396 geloĝantoj loĝas dise en kamparo. Lasta konata nombro de naskiĝoj po jaro estis 361, 157 inoj kaj 204 viroj, kaj mortis 191, 87 inoj kaj 104 viroj. Tiel la natura kresko estis 170 (0.6%). La laborkapabla loĝantaro estis 10651 homoj (39.7%).

## Kuriozaĵoj 
En tiu andaluza urbo estas ofta familinomo *Japón* (Japanio en la hispana). Tio okazas ĉar multaj loĝantoj devenas de japanoj enmigrintaj al *Coria* en la 17-a jarcento dum la vojaĝo al Eŭropo de Hasekura Tsunenaga (支倉六右衛門常長).

## Eksteraj ligiloj 
* Coria del Río - Statistikoj en *Sistema de Información Multiterritorial de Andalucía*.

## Referencoj 
Kategorio:Urboj de Andaluzio
Kategorio:Municipoj de Andaluzio
Kategorio:Geografio de Andaluzio
Polmo

La **polmo** de la mano (aŭ **manplato**, latine *palma manus*) estas la konkava parto de la mano, kiu estas kaŝita kiam la pugno estas fermata. Aliflanke de la etendita mano situas la *mandorso* (latine *dorsum manus*).

La polma haŭto estas tute senhara kaj helkolora. Ĝi estas markata de tri profundaj faltoj tiel nomataj *Linioj de la mano*. Ĝi elmontras ankaŭ, kiel la finoj de la fingroj, *dermoglifojn*, tie estas fingraj printoj.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La mano kaj la polmo  ()

## Referencoj 
Kategorio:Homa anatomio
Valserine

**Valserine** ([valsör**i**n]) estas franca rivero, de regionoj Franĉ-Konteo kaj Rodano-Alpoj, longa je 47&nbsp;km, kaj dekstra
alfluanto de Rodano en urbo Bellegarde-sur-Valserine.

Ĝia fonto estas sur la franca-svisa landlimo, en la regiona naturrezervejo de de alta Ĵuraso norde de la mont-trapasejo de La Falĉileto (*Col de la Faucille* franclingve), inter la komunumoj Prémanon (Francio) kaj La Rippe (Svislando).

Ĝi poste fluas sud-okcidenten, preter la limon inter la regionoj Franĉ-Konteo kaj Rodano-Alpoj, tra la komunumojn Divonne-les-Bains, Lajoux, Mijoux, Les Molunes, Lélex, Chézery-Forens, Confort, Montanges kaj Châtillon-en-Michaille.

Inter ĉi-tiu urbo, Valserine ricevas ĝian ĉefan alfluanton: riveron **Semine**.

Sekve, Valserine fluas suden inter Châtillon-en-Michaille kaj Lancrans, antaŭ sin ĵeti en Rodanon en Bellegarde-sur-Valserine.

## Semine 
**Semine** estas dekstra alfluanto de rivero **Valserine**, longa je 25,4&nbsp;km. Ĝia trafluo (9,4 m³/s en Châtillon-en-Michaille) estas pli granda ol tiu de **Valserine**.

Ĝi fontas en komunumo La Pesse kaj trafluas suden komunumon Champfromier, turniĝas okcidenten al Belleydoux, turniĝas suden tra Échallon, kaj direktiĝas sud-orienten en Saint-Germain-de-Joux kaj Châtillon-en-Michaille, kie ĝi alfluas **Valserine**.

Kategorio:Riveroj en Francio
Kategorio:Alfluantoj de Rodano
Xosé Conde

**El Xous CONDE** —  esperantisto ekde la jaro 1986. Naskiĝis en Ourense (Galegio) kaj loĝas en Katalunio. Li estas profesie instruisto de informadiko. Ankaŭ instruas Esperanton kaj kunlaboras kun la projekto Flugiloj de Malfacila Vento.

Kategorio:Katalunaj esperantistoj
Kategorio:Galegoj