open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Rozbrusta kardinalo

La **Rozbrusta kardinalo** (***Granatellus pelzelni***) estas specio de birdo de la familio de la Kardinaledoj iam lokitaj en la familio de Paruliedoj.

Ĝi troviĝas en Bolivio, Brazilo, Gujanoj kaj Venezuelo. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj. Ĝi troviĝas en la basenoj de la riveroj Amazono kaj Orinoko je mezaj niveloj kaj normale ĉe rojo aŭ rivero, en teritorio sufiĉe aparta el tiu de la aliaj du samgenraj specioj kiuj estas multe pli nordaj kun teritorio ĉe Meksikio kaj nur iom pli sude.

eta|200ra|maldekstre|*Granatellus pelzelni* , ilustraĵo de John Jennens en Proceedings *of the Zoological Society of London* , 1865 .
La masklo de la Rozbrusta kardinalo estas nekonfuzebla pro siaj **rozruĝaj subaj partoj**, kio nomigas la specion, escepte la blankaj gorĝo (bone limigita sube de nigra mallarĝa kolstrio) kaj flankoj. Liaj supraj partoj estas malhelgrizaj kaj nigriĝas en kapo kie rimarkindas tre kontrasta kaj blanka superokula strio malantaŭen, tute malkutima almenaŭ inter parulioj. La beko kaj kruroj estas malhelgrizaj.

La ino estas multe pli senkolora kaj de la ruĝa koloro estas nur malgranda parto en subpugo kaj tre svaga nuanco en blankecaj subaj partoj: la supraj partoj estas helgrizaj kaj la vizaĝo iom rozkolora anstataŭ nigra kaj en ĝi videblas pli svaga blanka superokula strio. Temas pri klara kazo de seksa duformismo.

Tiu birdo tipe ripozas je horizontala sinteno kun malfermita nigra vosto.

## Referencoj 
* BirdLife International 2009. Granatellus pelzelni. 2011 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 9an de octubre 2011.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
97 Kloto

**97 Kloto** estas mezgranda asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Wilhelm Tempel en la observatorio de Marsejlo (Francio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomo de Kloto, unu el la tri Mojroj kiuj, en la helena mitologio, personigas la senkompatan destinon. Kloto estas la Mojro, kiu ŝpinas la fadenojn de la vivo de ĉiuj mortemuloj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Ernst Wilhelm Leberecht Tempel
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1868
Ruĝbrusta kardinalo

eta|300ra|
La **Ruĝbrusta kardinalo** (***Granatellus venustus***) estas specio de birdo de la familio de la Kardinaledoj iam lokitaj en la familio de Paruliedoj. Ĝi troviĝas kiel endemio en la deklivaro de Pacifiko en dornarbaroj de Meksiko el Sinaloa suden al Chiapas. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj sekaj arbaroj.

Ĝi estas specio ege simila al la aliaj du samgenranoj nome la Rozbrusta kardinalo kaj la Grizgorĝa kardinalo, tio estas malhelgrizaj supraj partoj kun ruĝrozeckoloraj subaj partoj krom blankaj flankoj. Kvankam tiu specio estas geografie pli proksima de la nur iom suda Grizgorĝa kardinalo, laŭ plumaro ĝi estas multe pli simila al la sudamerika Rozbrusta kardinalo, nome estas, same kiel ĉe tiu, **blanka gorĝareo** same limigita sube per eĉ pli markata nigra kolostrio kaj sufiĉe nigra kapo kie videblas la kutime en la genro **blanka kaj larĝa superokula malantaŭa strio**. Tamen simile al la geografie proksima Grizgorĝa kardinalo, la blankaj flankoj estas tre ampleksaj eĉ plie ol ĉe tiu kaj tiele estas nur ruĝa brusto (de kie venas la nomo de la specio) dum nur la centra ventro estas ruĝa kaj la flankoj klare videble blankaj. Beko kaj kuroj estas malhelgrizaj.

## Referencoj 
* BirdLife International 2004. Granatellus venustus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 26an de julio 2007.

Kategorio:Paseroformaj
Kategorio:Paruliedoj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
96 Eglo

**96 Eglo** estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la franca astronomo Jérôme Eugène Coggia en la observatorio de Marsejlo (Francio).

## Nomo 
En la helena mitologio, pluraj virinoj aŭ nimfoj portis la nomon de Eglo, inter tiuj: unu najado, patrino de la Gracioj; unu el la heliadinoj, fratino de Faetono; unu el la hesperidinoj; la filino de Asklepio ...

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Jérôme Eugène Coggia
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1868
95 Aretuzo

**95 Aretuzo** estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la germana astronomo Karl Theodor Robert Luther en Duseldorfo (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la nereidino Aretuzo, kiu aperas en pluraj rakontoj de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Karl Theodor Robert Luther
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1867
Princo Almoŝo

**Princo Almoŝo** (ĉ. 1075 – 1-an de septembro 1127) estis filo de hungara reĝo Géza la 1-a, kiu ricevis sian nomon honore al la historia tribestro Almoŝo.

Li partoprenis en 1091 en militiro de Ladislao la 1-a (lia onklo) en Kroatio kaj li iĝis ties guberniestro. Lia onklo volis lin sekva hungara reĝo, sed antaŭ la morto en 1095, lia onklo nomumis lian pli maljunan fraton, Kolomanon al hungara reĝo. La surtroniĝanta Kolomano en 1095 deprenis de lia frato Kroation kaj donis poste al li princlandojn Bihar kaj Nyitra. Almoŝo plurfoje ribelis, daŭre batalis, luktis por la trono. Li bazis je propra forto aŭ je eksterlandaj fortoj (rusa, germana, pola, ĉeĥa).

Li veturis por pilgrimado en Jerusalemon, poste konstruigis preĝejon en Dömös, kiu estis konsekrita en 1108, kie aperis eĉ la reĝo. Kolomano kaptigis en
1113 – zorgante pri trono de sia filo – Almoŝon kaj ties 5-jaran filon Béla kaj fermigis ilin en la monaĥejon de Dömös. Li blidigis ambaŭ (kaj kelkajn apogantajn ĉefsinjorojn), por malebligi ilian regkapablon, surtroniĝon. Ilian ekzekuton baris la monaĥoj.

La blinda princo povis fuĝi nur en 1126, tiam li eskapis al Grekio kaj setlis en la makedonia urbo Konstantine kaj surprenis la nomon Konstantin. Li mortis tie en 1127. Stefano la 2-a (filo de Kolomano) en 1128 aŭ Béla la 2-a (filo de la mortinto) hejmenliverigis la kadavron en 1137 kaj entombigis tion en Székesfehérvár.

Princo Almoŝo geedziĝis la 21-an de aŭgusto 1104 kun filino de la kieva grandprinco Szvjatopolk, kun Predsslava, kiu naskis tri infanojn: princinon Adelhaid, ontan reĝon Béla la 2-a kaj princinon Hedvig.

Ĉar Stefano la 2-a ne havis idojn, la Arpad-dinastio daŭris kun idoj de Almoŝo.

Kategorio:Árpád
Kategorio:Hungaraj nobeloj
Kategorio:Hungaraj princoj
József Andi

**ANDI József** [andi jo:ĵef]  (nask. en Pusztahencse, la 27-an de marto en 1924 – mortis en  Budapeŝto, la 6-an de marto en 1958) estis hungara oficiro dum la hungara revolucio de 1956 kaj martiro de la postrevolucia komunista venĝo. 

## Biografio 
Li lernis ses klasojn poste laboris en la agrikulturo kiel helpisto. Li volontule eksoldatiĝis en 1942, batalis en la soveta fronto en 1944. Li laboris ekde 1946 ĉe la Ĉefurbaj Elektraj Uzinoj, kiel laboratia asistento. Li memstare soldatiĝis en 1950, post la oficira ekzameno en 1952 iĝis leŭtenanto. Li laboris en la Patrujdefenda Ministrerio kiel partia sekretario, poste laboris ĉe la aviada taĉmento de Mátyásföld, en sekreta ofico. Li rangaltiĝis en 1955 al ĉefleŭtenanto. Li aliĝis la 23-an de oktobro de 1956 al la Nacia milico, post tio li partoprenis en la kontraŭstaro de la Ĉepel-insulo. Post malvenko de la revolucio, li estis forigita en 1957 el la hejmlanda armeo, pro tio li devis eklaboris kiel masonisto. Li ne povis longtempe labori, ĉar oni arestis lin en 1957 kaj juĝis lin je morto kaj ekzekutis lin, kun tri aliaj personoj en 1958.

Li havis kvar infanojn.

 

Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Riehen

**Riehen ** estas urbo kaj komunumo en Kantono Bazelo Urba, Svislando. Ĝi havis 20725 loĝantojn je la 31-a de majo 2010.

## Geografio 
Riehen situas nordoriente de la urbo Bazelo. En nordo ĝis limas la rivereto *Wiese*, alfluanto de Rejno. La Rejnon mem, la komunumo tuŝas nur en unu punkto en sudokcidento. Riehen estas integra parto de la aglomeraĵo de la urbo Bazelo, kun kiu ĝi komplete kunkreskis.

## Najbaraj komunumoj 
Riehen limas en nordo al Lörrach (Germanio), en nordoriento al Inzlingen (Germanio), en sudoriento al Bettingen, en sudo al Birsfelden (Kantono Bazelo Kampara), en okcidento al Bazelo kaj en nordokcidento al Weil am Rhein (Germanio).

## Trafiko 
Riehen disponas pri densa busreto. Per la tramolinio n-ro 6 Riehen konektita kun la publika transportreto de la urbo Bazelo. Tra Riehen pasas la tiel nomita Wiesentalbahn de Svisaj Federaciaj Fervojoj, kiu estas servata de la loka fervojlinio S6 de la Nordokcidentsvisa Tarifunio.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de loko en la hodiaŭa komunumo Riehen estis la mencio de *Wenkenhof*, kiu datiĝas el la jaro 751 kiel *Vahcinchova*, bieno kiu siatempe apartenis al la Monaĥejo Sankt-Galo. La nomo Riehen mem estis menciita la unuan fojon en la jaro 1113.

Ek de 1270 Riehen apartenis al la episkopejo Bazelo. En la jaro 1444 kaj 1446 Riehen estis kiel sekvo de la Batalo de Sankt-Jakobo ĉe Birso rabobruligita. Tiun saman sorton ĝi denove suferis dum la Militoj de Kappel inter 1490 kaj 1493.

En la jaro 1522 Riehen fariĝis posedaĵo de la urbo Bazelo kaj en la jaro 1528 estis enkondukita la reformacio. Dum la Tridekjara Milito Riehen suferis limokupon kaj estis celo de multnombraj rifuĝintoj.

Okaze de la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1833 Riehen kune kun la malgranda najbarkomunumo Bettingen restis ĉe Kantono Bazelo Urba.

En la jaro 1958 Riehen estis la unua svisa komunumo, kiu koncedis al la virinoj la voĉdonrajton.
## Personoj rilataj al Riehen
*Wilhelm Speyer, germana verkisto (romanisto)

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Riehen (stacidomo)
* Riehen Niederholz (stacidomo)
* Tramtransporto en Bazelo
* Trolebusa transporto en Bazelo

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Riehen 
* Riehen en la Historia Leksikono de Svislando

Kategorio:Urboj de Svislando
Andreo la 1-a (Napolo)

**Andreo** (30-an de novembro 1327 – Aversa, 18-an de septembro en 1345) estis hungara princo, Napola reĝo.

## Familiaj rilatoj kaj morto 
Lia patro estis Karolo la 1-a (Hungario) (1288–1342), lia patrino Elizabeta Łokietek (1305–1380) pola princino. Lia pli maljuna frato estis hungara reĝo Ludoviko la 1-a (1326–1382), pli juna frato estis Princo Stefano (1332–1354) slavona-dalmata princo. Li fianĉiĝis la 28-an de septembro 1333 kun la pli posta napola reĝino Johana la 1-a. Ilia sola infano estis Karlo napola princo (Anjou Martell) (1345–1348). Antaŭ la surtroniĝo je la napola trono en 1345, la napolaj princoj murdis lin kun interkonsento de Johana.

Andreo estis sufokita nokte la 18-an de septembro de 1345 per kaptilo en la ĉaskastelo de Aversa. Li estis entombigita en la Ludovika kapelo de la Napola katedralo.

Kategorio:Anĵua dinastio
Kategorio:Hungaraj princoj
Kategorio:Reĝoj de Napolo
István Antal (ministro)

**ANTAL István** [antal iŝtva:n] ((Kenderes, la 18-an de februaro 1896 – Budapeŝto, la 5-an de septembro 1975) estis hungara politikisto, parlamentano, ministro pri justico, religio kaj publikinstruo.

## Vivo 
Li naskiĝis en Kenderes, kiel la hungara gubernisetro Miklós Horthy, tiel li povis lin persone renkonti. Li soldatservis dum la unua mondmilito, reveninte el la fronto, li aliĝis al ekstremdekstrulaj movadoj.

Li studis juron, poste iĝis gazetara gvidanto de ĉefministro Gyula Gömbös, pli poste ŝtatsekretario de la Justic-ministerio (1935-36 kaj 1938-42). Li iĝis en 1942 membro de la Kállay-registaro kiel senfaka patrujdefenda propaganda ministro (1942-44). Li agitis je la milito apud la germana flanko, kun plena sukceso. Post la hungara okupo de Hungario, li estis ministro pri justico, religio kaj publikinstruo en la Sztójay-registaro. Li restis en tiuj pozicioj ĝis 29-an de julio 1944. Dum tiu periodo, li aktive partoprenis en verko kaj enkonduko de kontraŭjudaj leĝoj. Post la faŝisma enpotenciĝo en Hungario, li ne surprenis taskojn, sed eĉ venis en prizonon, ĉar kritikis mensajn kapablojn de Ferenc Szálasi.

Post la dua mondmilito, la Popoltribunalo juĝis lin je penduma ekzekuto, sed persona interveno de la hungara komunista gvidanto Mátyás Rákosi, oni modifis la juĝon je ĝismorta prizono. Li liberiĝis en 1960, li vivis retiriĝante ĝis lia morto en 1975. Kvankam li verkis siajn memoraĵojn, tiuj estis eldonitaj nur en 2004.

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri edukado
Kategorio:Hungaraj ministroj pri justico
Siegmund Friedrich Dresig

**Siegmund Friedrich DRESIG** (ankaŭ: Sigismundus Dresigius aŭ Siegmund Friedrich Dresick) (* 1-an de oktobro 1700 en Vorberg; † 11-an de januaro 1742 en Lepsiko) estis germana lingvisto pri malnovaj lingvoj kaj pedagogo.

## Vivo 
Dresig naskiĝis en 1700 je Vorberg en malsupra Luzacio. Ekde 1719 ĝis 1724 li lernis ĉe gimnazio St. Augustin en Grimma. Ekde 1724 li studis ĉe Universitato de Lepsiko, finante ĉi tion en 1730 per magistr ekzameno kaj poste per habilitiĝo. Ekde 1734 ĝis 1742 li estis vicrektoro ĉe Thomas-lernejo je Lepsiko.
Tiutempe Johann Sebastian Bach tie laboris kiel kantoro. Dresig transprenis ties devojn pri la latininstruo kompense de 50 taleroj (la duono de la salajro de Bach).

Kune kun Johann Erhard Kapp li disputis litere kontraŭ Christian Siegmund Georgi kaj ties kritiko kaj ekzegezo de la nova testamento.

Kune kun sia kuzo Adam Heinrich Dresig li verkis en 1738 la artikolon: *Sigism. Frider. Dresigii Epistola animadversiones in Fabri Thesaurum complectens: qua viro clarissimo atque amplissimo domino Adamo Henrico Dresigio*.

Dresig sinmortigis en 1742 je Lepsiko.

## Literaturo 
* Johann Christoph Adelung: *Fortsetzung und Ergänzungen zu Christian Gottlieb Jöchers allgemeinem Gelehrten-Lexico*, Zweyter Band, Nachdruck: Georg Olms Verlagsbuchhandlung, 1960, Hildesheim
* Friedrich August Eckstein: Nomenclator Philologorum, 1871

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Publikationsverzeichnis von Siegmund Friedrich Dresig

Kategorio:Germanaj filologoj
Kategorio:Germanaj pedagogoj
József Antall (pli maljuna)

**ANTALL József** [antal joĵef] (Oroszi, 28-an de marto 1896 – Budapeŝto, la 24-an de julio 1974) estis hungara juristo, oficisto, politikisto (FKGP). Li estis en 1945-53 parlamentano, en 1945-46 ministro pri rekonstruado. Li estis patro de József Antall, unua ĉefministro post la komunista regado. Al li estas ligata en Hungario la kalkulado de la hungara vivminimumo.

## Biografio 
Li estis kunfondinto de la Sendependa Etbienula Partio (Független Kisgazdapárt) en 1931. Dum la dua mondmilito, li laboris kiel komisaro de registaro pri rifuĝintoj ekde 1939. Li multe helpis la rifuĝintojn, kunlaboris kun la pola kaj hungara kontraŭstaraj movadoj. Li abdikis post la germana okupado de Hungario en 1944, kiam arestis lin la Gestapo. Post la milito, li estis komisaro de registaro, kaj poste ministro pri rekonstruado en la Tildy-registaro kaj parte en registaro de Ferenc Nagy en 1945-46, poste ĝis 1948 li estis partia direktoro de la FKGP. Dum mallonga periodo, li estis komisaro de registaro de la Hungara Ruĝa Kruco. Li iĝis en 1949 denove parlamentano, en la unua unupartia parlamenta elekto, kiel unu el la kunlaborantaj etbienulaj politikistoj. Li plenumis la parlamentan ciklon ĝis 1953.
Dum la hungara revolucio de 1956, li partoprenis en reorganizo de la Sendependa Etbienula Partio.

Oni nomumis post li straton en 1981 en Varsovio, en 1991 ricevis postmortan distingon de Jad Vaŝem, samtempe kun Raile Jakab.

## Notoj 
Kategorio:Hungaraj justuloj inter la popoloj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj
Soveta armeo

**Soveta armeo** () estis oficiala nomo por soldataj fortoj de Sovetunio post la jaro 1946. Soveta armeo estiĝis per alinomigo kaj ampleksa reorganizo de Ruĝa Armeo. Spite al disfalo de USSR en la jaro 1991 ekzistis la sovetaj armitaj fortoj fakte ĝis fino de la jaro 1993, nome en aspekto de Unuiĝintaj armitaj fortoj de KSŜ, kvankam formale ili ĉesis ekzisti la 14-an de februaro 1992. Al la 7-a de majo 1992 en la vicoj de Unuiĝintaj armitaj fortoj de KSŜ troviĝis 2&nbsp;822&nbsp;000 viroj kaj virinoj.dekstra|eta|Insigno de soldataro kaj suboficiroj de Soveta armeo

Kategorio:Malvarma milito
István Angyal

**ANGYAL István** [andjal iŝtva:n] (Magyarbánhegyes, la 14-an de oktobro 1928 – pendumis lin en Budapeŝto, la 1-an de decembro 1958) liberecbatalanto de la hungara revolucio de 1956, gvidanto de la budapeŝta taĉmento Tűzoltó utca (fajroestingista strato), viktimo de la postrevolucia venĝo.

Li estis la plej pure idealisma kaj kontraŭdira persono de la hungara revolucio de 1956: li estis ankaŭ komunisto ne nur ribelanto. Li ribelis kontraŭ la ekzistanta komunismo, kvankam oni mortpunis lin, li restis fidela al sia konvinkiĝo.

Kiel fidela komunisto, li rifuzis la plurpartian demokration.

## Biografio 
Li naskiĝis en juda familio, li ne rajtis plu lerni post la kvara klaso pro lia juda deveno. Li, lia patrino kaj unu fratino estis deportita en 1944 al la koncentrejo Auschwitz (Aŭŝvico), lian fratinon pendumis la germanaj nazioj antaŭ la koncentrejo, ĉar ŝi volis fuĝi. Lia patrino mortis en la murdejo.

Li travivis la kruelaĵojn kaj iĝis konvinkita komunisto, kvankam neniam aliĝis al la komunista partio. Li sukcese abiturientiĝis kaj ekstudis en la fako hungara-historio en 1947. Ĉar li parolis en 1949 por la atakita György Lukács, oni ekskludis lin el la universitato.

Li iĝis seruristo ĉe la *Budapesti Építőipari Lakatos Vállalat*. Li lernis en 1951 en Dunapentele ferbetona muntisto. Kiam en 1953 malfortigis apogon de la malpeza industrio, li iĝis senlaborulo, poste laboris ĉe subentreprenoj de *Közlekedési Építő Vállalat*, li estis tie konstrugvidanto de 1955 ĝis oktobro de 1956.

Li partoprenis en la hungara revolucio de 1956, aktivis en protestmarŝoj, disdono de flugfolioj, en armila batalo. Pro tio la venkonta komunista reĝimo mortpunis kaj pendumis lin en 1958.

Kategorio:Hungara revolucio de 1956
Kategorio:Hungaraj judoj
Komunista Partio de Ĉilio

La **Komunista Partio de Ĉilio** (KPĈ) estas politika partio ĉilia kiu difiniĝas kiel de deveno laborista, kamparana kaj intelektula, inspirata de la pensoj de Karl Marx kaj Lenino. Inter la plej elstaraj kaj konataj militantoj de la Komunista Partio de Ĉilio troviĝas: Luis Emilio Recabarren, Elias Lafferte, Pablo Neruda, Víctor Jara, Gladys Marín, Violeta Parra, Volodia Teitelboim, Camila Vallejo, inter aliaj konataj gravuloj.

En la parlamenta balotado de Ĉilio de 2009 la partio sukcesis elekti tri deputitojn, nome Hugo Gutiérrez, Guillermo Teillier kaj Lautaro Carmona, post 37 jaroj sen reprezentado en la parlamento de Ĉilio.

Ekde 2021 la partio estas membro de la balota koalicio *Mi aprobas dignon*.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

Kategorio:Politikaj partioj de Ĉilio
Ĉilio
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1922
Granda paserkampanjo

La **Granda paserkampanjo** (en ĉina 打|麻|雀|运|动 kaj en pinjino Dǎ|Má|què| Yùn|dòng) konata ankaŭ kiel **Pasermortiga kampanjo** (en ĉina 消灭麻雀运动 kaj en pinjino Xiāo|miè|Má|què|Yùn|dòng), kaj oficiale, la **Kampanjo de kvar plagoj** estis unu el la unuaj agoj deciditaj en la Saltego Antaŭen el 1958 al 1962. La kvar plagoj eliminotaj estis ratoj, muŝoj, moskitoj kaj paseroj.

La kampanjo estis iniciatata de Mao Zedong, la unua Prezidento de la Popola Respubliko de Ĉinio. Paseroj estis inkludataj en la listo ĉar ili manĝis grenosemojn, kaŭzante damaĝon al agrikulturo. Oni decidis, ke ĉiu kamparano en Ĉinio forpelu paserojn per bruo el kuiriloj. Krome nestoj kaj ovoj devus esti rompitaj kaj la paseridoj mortigitaj.

Dekomence la kampanjo plibonigis la rikoltojn. Sed aprile de 1960 la usona *National Academy of Science* pruvis ke paseroj manĝas pli da insektoj ol semoj. Mao deklaris "forgesu", kaj ordonis finigi la kampanjon kontraŭ paseroj. Tro malfrue. Sen paseroj manĝontaj ilin, la populacioj de akridoj enormiĝis, svarme tra la lando kaj plimalbonigante la problemojn jam kaŭzitajn de la Saltego Antaŭen kaj de la malbonaj veterkondiĉoj, kondukante al Granda Ĉina Malsatego kiam ĉirkaŭ 30 milionoj da homoj mortis pro malsato.

## Notoj 
Kategorio:Ekologiaj katastrofoj
Kategorio:Katastrofoj en Ĉinio
Kategorio:1950-1959 en Ĉinio
Kategorio:1960-1969 en Ĉinio
Kategorio:Katastrofoj en 1950-1959
Kategorio:Katastrofoj en 1960-1969
Kategorio:Agrikultura lukto kontraŭ plagoj
Paula Abdul

**Paula Julie ABDUL** (naskiĝis la  en San Fernando, Kalifornio) estas usona kantistino, dancistino, koreografistino kaj ĵuriantino.

En la jaro 1980, kiam ŝi agadis kiel aplaŭdigistino de basketbala klubo Los Angeles Lakers, malkovris ŝian danctalenton koreografo kaj okupis ŝin en kelkajn videopecojn. Pli poste ŝi komencis mem agadi kiel kantistino. Ŝi registris grandajn sukcesojn fine de la 80-aj jaroj kaj komence de la 90-aj jaroj. Poste ŝia gloro cedis, ŝi solvis precipe sian personan vivon. En 2002 ŝia fininta gloro denove renoviĝis kaj nome danke al konkursoj *American Idol*, kie ŝi komencis agadi kiel unu el ĉefaj ĵuriantoj.

Kategorio:Usonaj judoj
Kategorio:Judaj aktoroj
Kategorio:Judaj kantistoj
Kategorio:Grammy-laŭreatoj
Kategorio:Premiitoj de Premio Emmy
Kategorio:Trotuaro de famo en Holivudo
Kategorio:Anglalingvaj kantistoj
Kategorio:Usonaj koreografoj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Usonaj dancistoj
Kategorio:Usonaj ĵurnalistoj
Kategorio:Usonaj ritmenblusaj kantistoj
Kategorio:Usonaj popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 19-an de junio
Violeta Parra

**Violeta del Carmen PARRA SANDOVAL** (San Carlos, 4-a de oktobro 1917 – Santiago de Chile, 5-a de februaro 1967) estis kantistino, komponistino, pentristino, skulptistino, brodistino kaj ceramikistino ĉilia, konsiderata de multaj la folkloristo plej grava de Ĉilio kaj fondintino de la popola muziko ĉilia. Ŝi estis membro de la konata familio Parra.

Ŝi ege inspiris multajn postajn artistojn, kiu plusekvis per tasko de kolektigo de la muziko de la ĉilia kamparo kaj la manifestoj konstituantaj de la folkloro de la lando kaj de Latinameriko. Ŝiaj komponaĵoj estis laŭdataj de kritikistoj tutmonde, pro sia kompleksa muzika prilaborado kaj pro sia poezia, ingenia kaj socle engaĝita literumado. Ŝiaj kantoj estis versiigitaj de multaj artistoj en Latinameriko kaj la resto de la mondo.

Unu el la plej konataj kantoj ŝiaj en Ĉilio kaj tutmonde estas "*Gracias a la vida*" (en Esperanto-versio '*Dankas mi la vivon*' de Manŭel Rovere sur jutubo). Paradokse ŝi memmortigis sin unu jaron post la apero de tiu kanto.

## Esperanto 
* Dankon al la vivo

## Eksteraj ligiloj 
* Violeta Parra (hispane) 
* Diskaro (hispane )

Kategorio:Ĉiliaj muzikistoj
Kategorio:Ĉiliaj kantistoj
Kategorio:Ĉiliaj komunistoj
Kategorio:Sinmortigintoj
Lopuŝanka

**Lopuŝanka,** ukraine **Лопушанка,** hungare **Lombos** [lomboŝ] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Dusino.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160px|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.3&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 282 m
* Loĝantaro: 240
* Poŝtkodo: 89332
* Telefonprefikso: +380 3133

## Situo 
## Historio 
La historia hungara loknomo estis *Brusztópatak*.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Strojne

**Strojne** (,  [malmoŝ]) estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160ra|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1.9&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 304
* Loĝantaro: 2720
* Poŝtkodo: 89331
* Telefonprefikso: +380 3133

## Situo 
Strojne situas laŭ rojo, laŭ ĉefvojo. Svaljava troviĝas je 4 km-oj.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1430. En 1910 vivis en Malmos 1205 loĝantoj, (1098 rutenoj, 95 germanoj, 12 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Kopár apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Szolyva, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Strojne/Malmos. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio. En Strojne lernejo, biblioteko kaj klubo funkcias.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Bettingen BS

**Bettingen ** estas komunumo en Kantono Bazelo Urba, Svislando. Ĝi havis 1215 loĝantojn je la 31-a de majo 2010.

## Geografio 
eta|maldekstra|150ra|Sankt Chrischona vidita de la televida turo
Bettingen situas en nordoriento de Kantono Bazelo Urba, sude de la urbo Riehen. Ĝi estas krom Riehen la ununura kampara komunumo de la urba kantono.

Al Bettingen apartenas ankaŭ la vilaĝoparto Sankt Chrischona. La plej alta punkto de la komunumo estas la monteto *Kaiser* sur alteco de 522 m s.m. en Sankt Chrischona. Tie staras la televidoturo de Swisscom, kiu estas kun alteco de 250 metroj la plej alta konstruaĵo de Svislando.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bettingen limas en okcidento kaj nordo al la urbo Riehen, en oriento al Inzlingen (Baden-Virtembergo, Germanio), kaj en sudo al Grenzach-Wyhlen (Baden-Virtembergo, Germanio).

## Trafiko 
Malgraŭ ĝia proksimeco al Bazelo Bettingen situas flanke de la gravaj trafikvojoj. Ĝi estas konektita per la buso n-ro 32 al Riehen al la loka transportreto de Bazelo.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Bettingen datiĝas el la jaro 777.

La preĝejo de Sankt Chrischona estis menciita la unua fojon en la jaro 1353 kiel filio de la preĝejo de Grenzach. Ĝis la reformacio en la jaro 1528 la preĝejo estis pilgrimejo.

En la jaro 1513 la urbo Bazelo akiris la vilaĝon Bettingen, kaj ĝin administris unue en aparta voktejo kaj ek de 1627 kiel parto de la voktejo Riehen.

Okaze de la Bazela Kantondisiĝo en la jaro 1833 Bettingen restis kune kun Riehen ĉe Kantono Bazelo Urba.

## Vidu ankaŭ 
* Aliaj lokoj kun la nomo Bettingen

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bettingen 
* Bettingen en la Historia Leksikono de Svislando
Tibava (distrikto Svaljava)

**Tibava,** ukraine **Тибава,** hungare **Havasalja** aŭ *Nagytibava* [nadjtibava] estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160ra|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1&nbsp;km²
* Alto super marnivelo:
* Loĝantaro: 920
* Poŝtkodo: 89330
* Telefonprefikso: +380 3133

## Situo 
Tibava troviĝas de Svaljava je 11 km-oj.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1592. En la 17-a jarcento pro la kontraŭHabsburga militado la vilaĝo detruiĝis, sed baldaŭe refondiĝis. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Tibava. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo

La **Batalo apud la rivero Okcidenta Bugo** (pole: *Bitwa pod Wołyniem*) okazis apud la hodiaŭa Gródek Nadbużny (Fortikaĵeto Apudbuga) en distrikto Hrubieszów la 22-an de julio 1018 inter la armeoj de la pola princo Boleslao la 1-a kaj de la rusa princo Jaroslavo la Saĝa. 

## Enkonduko
En la jaro 1018 Boleslao la 1-a decidis ataki Kievan Regnon pro tio ke pli frue Jaroslavo la Saĝa atakis en 1017 Breston kaj poste forpelis de sia regno la bofilon de Boleslao, Sviatopolk, kiun li volis retronigi. Krome por liberigi sian filinon, nekonatan laŭ la nomo, kaj ekregi super la tiel nomataj apudlimaj Ruĝaj Fortikaĵoj.

Boleslao la 1-a krom la pola armeo komandis germanan helpotrupon (300 milituloj), la hungaran (500 milituloj) kaj la aliancitan peĉenegan  (1000 milituloj). Similan kelkmilan armeon disponis Jaroslavo la 1-a. 

Post kolekto de la armeo Boleslao la 1-a julie ekiris orienten al la terenoj nomataj Ruĝaj Fortikaĵoj ĝis la fortikaĵeto tiutempe nomata Volin troviĝanta apud la rivero Okcidenta Bugo.
 
## La batalo
Kontraŭulojn dividis la rivero Bugo. Boleslao ordonis konstrui pontojn. Dum la laboroj ambaŭ armeoj blasfemis unu kontraŭ la alia, ekz. la rusa vojevodo Bąd ekkriis al Boleslao: *Jen ni trapikos per lanco vian grasan ventron.*

Boleslao tamen kun sia armeo trapasis la riveron naĝe per kio tute surprizis la malamikan armeon, kiu momente ne estis pretigita batali. La venko estis totala.

## Post la batalo
La venko ebligis konkeri Kievon kaj surtronigon de Sviatopolk. Poloj gajnis grandajn predojn. Jaroslao la Saĝa , kvankam venkita, sukcesis bruligi unu fortikaĵon de sia frato kaj komencis kolekti novajn fortojn. 

Boleslao kaj Sviatopolk ne profitis ĉiujn eblecojn post la batalo, ĉar ne entreprenis novan kampanjon, kiu definitive likvidus la danĝeron.

## Memorigo
Bataloj de polaj militantoj apud Wołyń estis post 1990 memorigitaj sur la Tombo de Nekonata Soldato en Varsovio per surskribo sur unu el tabuloj "WOŁYŃ NAD BUGIEM 22 VII 1018" (Wołyń apud Bugo, la 22-a de julio 1018)

## Fontoj
Gall Anonim (Gallus Anonymus), *Kronika polska*, prilaboris M. Plezia, Wrocław 2003

Nestor (Kronikisto Nestor), *Powieść minionych lat*, prilaboris F. Sielicki, Wrocław 1999

Thietmar de Merseburg, *Kronika*, prilaboris M. Z. Jedlicki, Poznań 1953

Okcidenta Bugo
Okcidenta Bugo
Kategorio:Kieva Regno
Kategorio:1018
Okcidenta Bugo
Olenjovo

**Olenjovo,** ukraine **Оленьово,** ruse **Оленево** [olenevo], slovake **Oleňovo,** hungare **Szarvaskút** [sarvaŝkUt] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Ploske.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160px|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 335 m
* Loĝantaro: 440
* Poŝtkodo: 89311
* Telefonprefikso: +380 3133

## Situo 
## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1500. Ĝis Traktato de Trianon Szarvaskút apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Olenjovo/Szarvaskút. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* diversaj nineralaj akvoj (fontoj)
* trovejo de diversaj nineralaĵoj

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Luis Corvalán

**Luis Alberto CORVALÁN CASTILLO** (naskiĝis la 14-an de septembro 1916 en Pelluco, Puerto Montt, Ĉilio; mortis la 21-an de julio 2010 en Santiago de Chile) estis ĉilia politikisto kaj iama ĉefsekretario de la Komunista Partio de Ĉilio.

## Vivo 
eta|Luis Corvalán (28-an de januaro 1977)En 1932 Luis Corvalán aliĝis al la Komunista Partio de Ĉilio. Profesie li estis instruisto. Sub lia gvidado kiel ĉefsekretario ekde 1958 la partio havis popolfrontan politikon kaj partoprenis en la koalicio *Unidad Popular*.

Post la puĉo de Augusto Pinochet la 11-an de septembro 1973 Luis Corvalán estis arestita. Post la murdo de Víctor Jara li estis la plej fame konata politika kaptito en Ĉilio. Internacia solidareckampanjo postulis lian liberigon, kaj rezultis la 18-an de decembro 1976 en lia liberigo kontraŭ tiu de la sovetia disidento Vladimir Konstantinoviĉ Bukovski.. Li ricevis azilon en Sovetunio kaj de tie fondis la *Frente Patriótico Manuel Rodríguez*.

Post la fino de la diktatoreco de Pinochet li reiris al Ĉilio kaj vivis ĝis sia morto en malgranda domo en Santiago de Chile kiel centra punkto de granda familio.

Lia lasta libro *La komunistoj kaj la demokratio* publikiĝis en 2008. En ĝi li proponas socion surbaze de nova socia movado kaj postulas interalie la reŝtatigon de la ĉiliaj kuprominejoj. Ĝis sia morto li estis membro de la centra komitato de KP.

## Verkaro 
* *Ricardo Fonseca, combatiente ejemplar* (1971).
* *De lo vivido y lo peleado. Memorias* (1997).
* *El gobierno de Salvador Allende* (2003).
* *Los Comunistas y la Democracia* (2008).
* Luis Corvalán, Klaus Huhn (eld.): *Der andere 11. September. Der Mord an Allende und Tausenden Chilenen vor 30 Jahren. (La alia 11-a de septembro. La murdo de Allende kaj de miloj da ĉilianoj antaŭ 30 jaroj)* Spotless-Verlag, Berlin 2003, ISBN 3-933544-80-7
* *Gespräche mit Margot Honecker über das andere Deutschland. (Interparoladoj kun Margot Honecker pri la alia Germanujo)* Das Neue Berlin, Berlin 2001, ISBN 3-360-00950-9
* *Der Zusammenbruch der Sowjetmacht. (La falo de la sovetia potenco.)* Dietz, Berlin 1995, ISBN 3-320-01909-0

## Referencoj 
Kategorio:Ĉiliaj komunistoj
Kategorio:Ĉiliaj politikistoj
Spetters

***Spetters*** estas nederlanda filmo de Paul Verhoeven aperinta en 1980.

## Temo 
En aspra kaj kruda kunteksto, tri junaj trakampaj motorciklantoj revas pri socia altiĝo kaj romanco kun tenantino de budo de frititaj terpomoj, kiu ankaŭ aspiras al pli bona vivo...

## Rolularo 
* Toon Agterberg: Eef
* Marianne Boyer: Maya
* Rutger Hauer: Gerrit Witkamp, ĉampiono de trakampa motorciklo
* Jeroen Krabbé: Frans Henkhof
* Renée Soutendijk: Fientje
* Maarten Spanjer: Hans
* Hans van Tongeren: Rien

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Spetters*
* Reĝisoro: Paul Verhoeven
* Scenaro: Gerard Soeteman
* Produktado: Joop van den Ende
* Produkta firmao: Endemol Entertainment
* Muziko: Ton Scherpenzeel
* Foto: Jost Vacano
* Muntado: Ine Schenkkan
* Arta direktado: Peter Jasnai
* Kostumoj: Yan Tax
* Devenlando: Nederlando
* Formato: Kolora - 1,66:1 - Monofonia - 35&nbsp;mm
* Ĝenro: Dramo
* Daŭro: 120 minutoj
* Aperdato: 

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Nederlandaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1980
Kategorio:Dramaj filmoj
Kategorio:Erotikaj filmoj
Ramush Haradinaj

**Ramush HARADINAJ** (naskiĝis la 3-an de julio 1968 en Glodjane, ĉe Dečani) estas albana politikisto, iama militĉefo de la Kosova Liberiga Armeo kaj de decembro 2004 ĝis marto 2005 estis ĉefministro de Kosovo.

Li estis akuzita marte de la jaro 2005 fare de la Internacia Pun-Tribunalo por Eksa Jugoslavio de Hago pri militkrimoj, pri kiuj li respondecus kiel komandanto en la liberiga armeo. Li tial demisiis de sia posteno de ĉefministro de Kosovo. La proceso komenciĝis la 5-an de marto 2007. Almenaŭ naŭ atestantoj estis murditaj aŭ mortis en suspektigaj kondiĉoj dum tiu proceso.
Li estis senŝuldigita la 3-an de aprilo 2008. Dum lia malliberigo multaj koncertoj kaj subtenmanifestacioj estis organizitaj en Kosovo por helpi la familion Haradinaj pagi lian proceson.

Ramush Haradinaj estas ano de la politika partio, kies prezidanto li estas: la AAK (albane: *Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës*).

Kategorio:Ĉefministroj de Kosovo
Kategorio:Kosovaj militistoj
Kategorio:Kosovaj politikistoj
Acida ĉerizo

dekstra|eta|250ra|Griotoj
**Acida ĉerizo**, aŭ **grioto**, estas la ruĝa frukto de *Prunus cerasus*, nomata ankaŭ **ĉerizprunuso**. Ĝi tre similas al ĉerizo aŭ pli precize al dolĉa ĉerizo. La frukto estas drupo, en la fruktokarno kuŝas unu kerno kun diametro de ĉirkaŭ 0,5 cm.
eta|290ra|maldekstra|Acidaj ĉerizoj kaj floroj de *Prunus cerasus*
eta|Floroj
La acida ĉerizo apartenas al plantoj, al angiospermoj, al dukotiledonoj, al rozacoj.

La acida ĉerizo uzatas krude aŭ kiel kompoto, marmelado, konfitaĵo, sekigita frukto, suko, likvoro kaj vino.
eta|250ra|Rikoltejoj de acida ĉerizo

## Produktado de acida ĉerizo en la mondo 
Kategorio:Prunusoj
Kategorio:Fruktoj
Kosova Liberiga Armeo

La **Kosova Liberiga Armeo** (, mallongigite  []) estis albana kvazaŭarmea terorisma. Laŭ informoj de , la organizaĵo estis financata per komercado de narkotaĵoj.

 estis fondita politika alo de la organizaĵo, Partio Demokratia de Kosovo.

## Gvidantoj 
* Adem Jashari  
* Sali Çekaj  
* Zahir Pajaziti  
* Hashim Thaçi
* Agim Çeku
* Fatmir Limaj
* Ramush Haradinaj
* Bekim Berisha
* Agim Ramadani  

## Vidu ankaŭ 
* Kosova Milito

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Andreas Heinemann-Grüder kaj Wolf-Christian Paes: *The Mobilization and Demobilization of the Kosovo Liberation Army* (la mobilizo kaj malmobilizo de la Kosova Liberiga Armeo), Bonno 2001, esploraĵo de la germania fondaĵo *Friedrich-Naumann*, eldonita de la *Bonn International Conversion Center* (PDF-dosiero, angle) 
* artikolaro de la Usona Esplora Instituto pri Strategiaj Temoj (*The Strategic Issues Research Institute of the United States*, same angle) pri la financado de la Kosova Liberiga Armeo 

Kategorio:Politiko de Kosovo
Kategorio:Movadoj de nacia liberigo
Kategorio:Militkrimoj
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Tibava (distrikto Sobrance)

eta|dekstra|330ra|Tibava situas en la plej griza distrikto
**Tibava,** hungare **Tiba** estas malgranda vilaĝeto en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Sobrance.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11 km²
* Supermara alteco: 129 m
* Loĝantaro: 520
* Poŝtkodo: 073 01
* Aŭtokodo: SO
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Tibava situas sur tre mildaj deklivoj, laŭ ĉefvojo Michalovce-Uĵhorodo. Sobrance troviĝas 2 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1282 en latina formo *"terra Tiboa"*. En la 14-a jarcento fortikaĵo konstruiĝas iom for (tie estas nun Podhoroď), la komunumo ricevis rajton de bazarado. En 1910 loĝis en Tiba 757 da homoj, (591 slovakoj, 106 germanoj, 55 hungaroj, 2 rutenoj). Ĝis Traktato de Trianon Tiba apartenis al Hungara Reĝlando, al Ung, al distrikto de Szobránc, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Dum unua disfalo de Ĉeĥoslovakio en 1939 la hungara armeo okupis tiean limozonon loĝatan de ankaŭ rutenoj. Tiu loko estis parto de aŭtonomio rutena kune kun iama Karpata Ukrainio. Tio apartenis al Hungario ĝis apero de Ruĝa Armeo fine de 1944. Komence de 1944 la judoj deportiĝis. En 2001 loĝis en Tibava 552 da homoj, (522 slovakoj, 21 ciganoj, 6 ĉeĥoj, po 1 hungaro kaj ukraino). Tibava famas pri vinkulturo. Vilaĝservoj estas biblioteko, futbalejo.

## Vidindaĵo 
* gotika romkatolika preĝejo el la 14-a jarcento, baldaŭe renesanciĝis, fine barokiĝis

Kategorio:Municipoj en distrikto Sobrance
98 Janteo

**98 Janteo** estas granda kaj malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters en la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de la oceanidino Janteo, de la helena mitologio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1868
Kurejo de Clermont-Ferrand

[240x240ra|class=skin-invert-image|La cirkvito de [Clermont-Ferrand|alternative=La cirkvito de Clermont-Ferrand|eta]]
**La cirkvito de Clermont-Ferrand** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Francio.

**Longeco**: 8,055 km

**Kurbiĝoj**: 48

**Plej rapida giro**: 2:53:400 de Chris Amon (1972)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Donington Park

230px

Donington Park estis kurejo por konkursoj de Formulo 1 en Britio.

**Longeco**: 4,023 km

**Kurbiĝoj**: 12

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Jaypee Group Circuit

230px

**Jaypee Group Circuit** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Noida (Hindio).

**Longeco**: 5,500&nbsp;km

**Kurbiĝoj**: *nekonata*

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Neniu ĉefkuro de Formulo 1 estis disputita ĉi tie. Ĉefkuroj disputiĝos ĉi tie ekde 2011.

Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Ploske

:*Ne konfuzu ĝin kun Ploské.*
----
**Ploske,** ukraine **Плоске,** hungare **Dombostelek** [domboŝtelek] estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160px|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: &nbsp;km²
* Alto super marnivelo: m
* Loĝantaro: 1080
* Poŝtkodo: 89311
* Telefonprefikso: +380 3133

## Situo 
Ploske situas laŭ rojo. Svaljava troviĝas je 17 km-oj.

## Historio 
La vilaĝo fondiĝis en 1597. Ĝis Traktato de Trianon Dombostelek apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Ploske/Dombostelek. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
* preĝejo el la 18-a jarcento

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kurejo de Monsanto

230px

La cirkvito de Monsanto estas cirkvito de Formulo 1 ĉe Lisbono, en Portugalio.

**Longeco**: 5,440 km

**Kurbiĝoj**: 9

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Pavlovo (Ukrainio)

**Pavlovo** (ankaŭ slovake), ukraine **Павлово** (ankaŭ ruse), hungare **Kispálos** [kiŝpAloŝ] aŭ *Paulova* estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Svaljava, en municipo de Ploske (Svaljava).
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|160px|Distrikto de Svaljava en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 10&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 299 m
* Loĝantaro: 770
* Poŝtkodo: 89311
* Telefonprefikso: 3133352

## Situo 
Pavlovo situas en valo de rojo. Svaljava troviĝas je 14, de Uĵhorodo je 62 km-oj.

## Historio 
eta|maldekstre|Blazono de Pavlovo
La unua mencio pri la vilaĝo okazis en 1444. En 1881 oni komputis tie 214 loĝantojn en 38 domoj. Post 10 jaroj pro la hungariga politiko la vilaĝo ricevis hungaran loknomon anstataŭ **Paulova** *Kispálos*. Ĝis Traktato de Trianon ĝi apartenis al Hungara reĝlando, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Pavlovo/Kispálos. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kurejo de Montjuïc

230px

La cirkvito de Montjuïc estas cirkvito de Formulo 1 en Hispanio.

**Longeco**: 3,790 km

**Kurbiĝoj**: 12

**Plej rapida giro**: 1:23:800 de Ronnie Peterson (1973)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Kurejo de Mont-Tremblant

230px

La cirkvito de Mont-Tremblant estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Kanado.

**Longeco**: 4,260&nbsp;km

**Kurbiĝoj**: 17

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Kurejo de Pedralbes

230px

La cirkvito de Pedralbes estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Hispanio.

**Longeco**: 6,316 km

**Kurbiĝoj**: 6

**Plej rapida giro**: 2:16:930 de Juan Manuel Fangio (1951)

## Ora listo 
Kategorio:Pedralbes
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Nivelles-Baulers

230px

**Nivelles-Baulers** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Belgujo.

**Longeco**: 3,724

**Kurbiĝoj**: 7

**Plej rapida giro**: 1:09:820 de Clay Ragazzoni (1974)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Kurejo de Pescara

230px

La cirkvito de Pescara estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Italio.

**Longeco**: 25,800 km

**Kurbiĝoj**: *nekonata*

**Plej rapida giro**: 9:44:600 de Stirling Moss (1957)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Jérôme Eugène Coggia

**Jérôme Eugène COGGIA** (naskiĝis la 18-an de februaro 1849 en Ajaccio, mortis la 15-an de januaro 1919) estis franca astronomo.

Adjunkto de Benjamin Valz, li laboris en la observatorio de Marsejlo, kaj malkovris
plurajn kometojn
(inter kiu la kometo C/1874 H1) kaj kvin asteroidojn.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Jérôme Eugène Coggia

## Eksteraj ligiloj 
*  Jérôme Eugène Coggia

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
Kategorio:Francaj astronomoj
Estraro de UEA 2010-2013

En la **Estraro de UEA** dum la oficperiodo 2010-2013 oficis la jenaj personoj, elektitaj la  de la Komitato de UEA dum la 95-a Universala Kongreso en Havano:

## Prezidanto 
*Probal Dasgupta 

## Vicprezidanto 
*Claude Nourmont (edukado, kulturo kaj kongresoj)

## Ĝenerala sekretario 
*Barbara Pietrzak (informado)

## Aliaj estraranoj 
*Loes Demmendaal (financoj kaj administrado)
*Maritza Gutiérrez González (landa kaj regiona agadoj)
*Stefano Keller (eksteraj rilatoj)
*Amri Wandel (scienca kaj faka agadoj)

## Vidu ankaŭ
Kategorio:Aperis en 2010
Kategorio:Malaperis en 2013
Kategorio:Esperanto en 2010
Phoenix Street Circuit

230px

**Phoenix Street Circuit** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Fenikso (Usono).

**Longeco**: 3,720 km

**Kurbiĝoj**: 15

**Plej rapida giro**: 1:21:434 de Ayrton Senna (1991)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Kurejo de Zeltweg

230px

La kurejo de Zeltweg estis kurejo de Formulo 1 en Aŭstrio.

**Longeco**: 3,200&nbsp;km

**Kurbiĝoj**: 5

**Plej rapida giro**: 1:09:800 de Graham Hill (1964)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Almoŝo

**Almoŝo** (hungare Álmos [a:lmoŝ] (ĉ. 819 – ĉirkaŭ 895) estis hungara tribestro, gvidanto de la madjaroj antaŭ alveno en la Karpat-basenon, patro de tribestro Arpado.

## Vivo, legendoj 
Laŭ kroniko de Anonymus, li estis filo de Edjek/Udjek kaj Emeŝe, laŭ aliaj kronikoj li estis nepo de Ügek kaj filo de Előd. La nomo Edjek (hungare Egyek) signifas: „praulo”, Emeŝe „patrinjo”; tiel tiuj estis verŝajne ne veraj nomoj. La nomo Almoŝo kiel Álmos signifas en la hungara sonĝ(em)a kaj laŭ legendo, lian patrinon fekundigis en ŝonĝo turulbirdo kaj tiu aŭguris por ŝi, ke ŝia naskiĝonta filo iĝos praulo de reĝoj.

Almoŝo ne eniris Panonion, laŭ la legendoj, li kondukis sian popolon al lando kaj oni murdis (oferis) lin en Transilvanio. Laŭ supozoj, li estis jam tro aĝa aŭ oni ofertis lin por gajni lian potencon por la filo. Plua, plej verŝajna supozo, ke oni murdis lin pro la malvenko fare de la peĉenegoj, kio kaŭzis migradon de la madjaroj en la Karpat-basenon.

## Álmos 
La hungara nomformo Álmos estas konata, ŝatata baptonomo en Hungario.

## Vidu ankaŭ 
* Princo Almoŝo

Kategorio:Hungaraj princoj
Kategorio:Hungaraj reĝoj
Kategorio:Árpád
Alphonse Louis Nicolas Borrelly

Li komencis laboris en 1863 en la observatorio de Marsejlo, kie li malkovris plurajn kometojn (inter kiuj la kometon 19P/Borrelly), dekok asteroidojn, plurajn nebulozojn kaj variantajn stelojn.

La asteroido 1539 Borrelly portas lian nomon, en lia honoro.

## Noto kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Malkovrita de Alphonse Louis Nicolas Borrelly

## Eksteraj ligiloj 
*  Borrelly (Alphonse Louis Nicolas), Biografia leksikono *Imago Mundi* 
*  Nekrologio (*Journal des Observateurs - n°12, 15-a de decembro 1926*)

Kategorio:Malkovrintoj de asteroidoj
Kategorio:Malkovrintoj de kometoj
100 Hekato

**100 Hekato** estas mezgranda sed hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo James Craig Watson el la observejo de Ann Arbor (Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo estas tiu de Hekato, helena diino de la magio, sed ankaŭ memorigas la grekan vorton *ekato* (εκατό), kiu signifas 100.

## Ecoj 
La Hekataj orbitaj elementoj similas tiujn de la anoj de la Higia familio, sed 10 Higio kaj ĝiaj familianoj estas malhelaj C-tipaj asteroidoj, dum Hekato estas S-tipa kaj havas grandan albedon: ĝi estas entrudulo en tiu asteroida familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de James Craig Watson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1868
Bahrain International Circuit

230ra

**Bahrain International Circuit** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Saĥiro (Barejno).

**Longeco**: 6,299 km

**Kurbiĝoj**: 23

**Plej rapida giro**: 1:58:287 de Fernando Alonso (2010)

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu
Circuito da Boavista

230px

**Circuito da Boavista** estas cirkvito por konkursoj de Formulo 1 en Portugalio.

**Longeco**: 7,407 km

**Kurbiĝoj**: 12

**Plej rapida giro**: *nekonata*

## Ora listo 
Kategorio:Kurejoj de Formulo Unu