open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Kožuchov

eta|dekstra|330px|Kožuchov situas en la plej griza regiono

**Kožuchov** (koĵuhov), hungare **Kazsó** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Bazaj informoj 
* Areo: 6 km²
* Supermara alteco: 105 m
* Loĝantaro: 230
* Poŝtkodo: 076 01
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Kožuchov situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Trebišov troviĝas 6 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1330 en formo *"Kosuch"*. La loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Fine de la 20-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Kazsó 276 da homoj, (210 hungaroj, 66 slovakoj). Ĝis Traktato de Trianon Kazsó apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine ekde 1993 al Slovakio. Inter 1938-1944 Kazsó rehungariĝis. La unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Kožuchov 245 da homoj, (240 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* fundamente romanika kalvinana preĝejo, en 1912 novklasikismiĝis
* greko-katolika preĝejo de 1921
* 2 nobeldomoj el la 19-a jarcento

## Eksteraj ligiloj 
* Kožuchov en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Malé Ozorovce

**Malé Ozorovce,** hungare **Kisazar** estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. Malé kaj kis signifas: malgranda.
eta|maldekstre|
## Bazaj informoj 
* Areo: 17 km²
* Supermara alteco: 197 m
* Loĝantaro: 540
* Poŝtkodo: 076 63
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Malé Ozorovce situas sur malebenaĵo, laŭ traira flankovojo. Sečovce troviĝas 3 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1324. En 1600 armeo de la Habsburgoj bruldetruis la vilaĝon. En 1831 la loĝantoj partoprenis en ribelo ĥolero. Fine de la 19-a jarcento multaj migris al Ameriko. En 1910 loĝis en Kisazar 513 da homoj, (412 slovakoj, 94 hungaroj, 7 germanoj). Ĝis Traktato de Trianon Kisazar apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. En 1944 la germanoj bruldetruis Malé Ozorovce. En 2001 loĝis en Malé Ozorovce 563 da homoj, (560 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* gotika katolika preĝejo, baldaŭe renesanciĝis
* ligna sonorilstablo de 1619
* greko-katolika preĝejo de 1998

## Famuloj 
En la iama Kisazar naskiĝis:
* hungara diplomato Miklós Szemere
* hungara pastro Adorján Dienes.

## Eksteraj ligiloj 
* Malé Ozorovce en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
1420-aj jaroj

Jen listo de okazaĵoj kaj gravaj tendencoj dum la **1420-aj jaroj**.

## Okazaĵoj kaj tendencoj 
* Ekonomia krizo en norda kaj okcidenta Eŭropo spertas sian klimakson (ĝis la 1440-aj jaroj).
* Malkresko de la loĝantaro de Parizo.
* Laŭ debata historia hipotezo, Ĉinio tiam sendis grandan ŝiparon por esploradi la ĉirkaŭan mondon, malkovris Amerikon 70 jarojn antaŭ Kristoforo Kolumbo, sed ankaŭ Aŭstralion kaj Nov-Zelandon 350 jarojn antaŭ James Cook.

## Eventoj 
* Sigismondo la 1-a ekas la krucmiliton kontraŭ la husanoj (1420 - 1434)

## Malkovroj 
* Porteblaj pulvopafiloj aperas en okcidenta Eŭropo.

## Reĝoj 
* imperiestro Sigismondo la 1-a (Sankta Romia Imperio) (1433 - 1437)

## Notoj kaj referencoj
Katedralo Santa Maria del Fiore

La **katedralo Santa Maria del Fiore** (, kromnomita ***la Duomo***) estas la katedralo de Florenco. Ĝi estas la kvara plej granda preĝejo de Eŭropo, post Sankta Petro (Romo), Sankta Paŭlo (Londono) kaj la katedralo de Milano. Ĝi longas 153 metrojn, kaj la bazo de la vasta kupolo (ellaborita de Filippo Brunelleschi) larĝas 90 metrojn. Videblas ene de la katedralo unu el la plej grandaj freskoj de la tuta mondo, plenumita inter 1572 kaj 1579 de Giorgio Vasari kaj Federigo Zuccaro.

La konstruado de la katedralo, komencita sur la eksa loko de la preĝejo Santa Reparata, ekis en 1296 sub la gvidado de Arnolfo di Cambio. Ĝi daŭriĝis fare de Giotto di Bondone inter 1334 ĝis lia morto en 1357. La preĝejo estis oficiale konsekrita la 25-an de marto 1436 de la papo Eŭgeno la 4-a. Ĝi hodiaŭ estas la katedralo de la ĉefepiskopejo de Florenco.

## La kupolo 
La kupolo planita de Filippo Brunelleschi estis heroaĵo tiutempe, ĉar estis grandega kaj neniu sciis plani ĝin. Estas 40 metroj diametre. Ne estis konstruita el tradicia armaturo (ligna skeleta kadro), sed konstruita el briko en ŝtonaj ŝablonoj. Sur tiu ĉi kupolo, Brunelleschi metis lanterno por lumigi la internon.

## Bildaro 
## Vidu ankaŭ 
* Aliaj objektoj kaj lokoj kun la nomo Santa Maria

Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Florenco
Kategorio:Romkatolikaj katedraloj en Italio
Kategorio:Religiaj konstruaĵoj finitaj en 1430-1439
Kategorio:Aperis en 1436
Itala florino

eta|dekstra|221x221px|Ambaŭ flankoj de florino.
[eta|15-ajarcenta hungara forinto, [Sankta Leslo maldekstre kaj la blazono de la Hungara reĝlando dekstre]]
La **itala florino** (itale *fiorino*) estis mezepoka itala monunuo, produktita seninterrompe inter 1252 kaj 1523 sen grava ŝanĝo rilate al sia aspekto aŭ metalkvanto. Ĉiu monero entenis 54 grajnojn da oro, tio estas 3,5 gramoj. La ''fiorino d'oro'' de la Respubliko de Florenco estis la unua eŭropa ormonero produktita je sufiĉe larĝa kvanto por ludi signifan komercan rolon, kio ne okazis depost la 7-a jarcento. Ĉar florencaj bankoj tiam estis internaciaj kompanioj kun branĉoj tra la tuta Eŭropo, la florino rapide superfortiĝis kaj fariĝis la plej grava monero de Eŭropo por internacia negoco, tiel anstataŭante arĝenton.

## Vidu ankaŭ 
* Dukato
* Dinaro

Florino, itala
Florino
Kategorio:Historio de Italio
Andorf

**Andorf** estas komunumo en Supra Aŭstrio en la distrikto Schärding kun ĉ. 5.300 loĝantoj. Ĝi apartenas al la tribunala distrikto de Schärding.

## Historio 
Post la fondo de la Duklando Bavario la vilaĝo ĝis 1780 estis bavara. Post la Paco de Teschen ĝi fariĝis aŭstra. Dum la Napoleonaj Militoj denove bavara dum mallonga tempo, ĝi de 1814 fine apartenas al Supra Aŭstrio. Post la aliĝo de Aŭstrio al la Germana Regno je la 13-a de marto 1938 la vilaĝo apartenis al la "Gau Oberdonau". Post 1945 oni restarigis la aŭstran federacian landon Supra Aŭstrio, al kiu Andorf apartenas ĝis hodiaŭ.

Kategorio:Komunumoj de Supra Aŭstrio
Kategorio:Distrikto Schärding
Free State Project

La **Free State Project** (esperante "Projekto por Libera Ŝtato") estas plano por ke 20,000 individuoj movu al unuobla ŝtato en Usono por influi la lokan politikon kun la celo redukti la amplekson de la registaro ĉe la loka, ŝtata, kaj federala niveloj. En 2003, la grupo elektis la ŝtaton New Hampshire ĉar de ĝia ŝtata devizo "Vivu libere aŭ mortu" kaj de la manko de ŝtata enspeza kaj merkeda impostoj.

La origina celodato por garantiaĵoj estis ĉe la fino de 2006. La 20-an de oktobro, 2008, la TTT-ejo de la projekto prezentas, ke 8.741 estas garantiintaj movi al New Hampshire, el kiuj 800 estas konfirmintaj, ke ili estas nun en New Hampshire (ne ĉiu movinto konfirmas sian movon).

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.freestateproject.org/  (oficiala TTT-ejo, en la angla)

Kategorio:Politiko de Usono
Daliah Lavi

eta|maldekstra|Daliah Lavi en 1966
**Daliah LAVI**, , denaska nomo *Daliah LEVENBUĤ* (naskiĝis  en Ŝave Cion, mortis la  en Asheville (Norda Karolino)) estis iama israela aktorino, kantistino kaj modelino.

## Vivo 
Ŝi konatiĝis kun Kirk Douglas kiam li faris filmon kaj li helpis ŝin studi baleton en Stokholmo kie ŝi ankaŭ aperis en ŝia unua filmo en 1955, *Hemsöborna*. Pro hipotensio kaj la morto de ŝia patro ŝi estis devigata fini la baletstudon. Returne en Israelo ŝia kariero vere komenciĝis en 1960 kiam ŝi aperis en multaj diverslingvaj filmoj i.a. en la germana, franca, itala, hispana kaj angla lingvo. Unu el ŝia plej konataj roloj estas tiu en la James Bond-filmo *Casino Royale* (1967).

Ŝia unua edzo estis franco kiu kunprenis ŝin al Parizo, ŝi rolis en multaj francaj filmoj. Sed ŝi ankaŭ iris al Holivudo kaj estis nomita por la Ora Globo, ŝi rolis je la flanko de steluloj kiel Christopher Lee, Dean Martin kaj Yul Brynner.

Je la fino de ŝia filmkariero ŝi aperis en BBC-spektaklo kie ŝi kantis, oni tuj rimarkis ŝian trafumitan voĉon kaj ŝi povis komenci kantkarieron. En 1970 ŝi partoprenis por Belgio al la unua World Popular Song Festival en Tokio per la kanto '**, ŝi atingis la finalon kaj finiĝis je la 13-a loko, ankaŭ ŝi eldonis la kanton en la germana (**'), la angla ('**) kaj ankoraŭ pluraj aliaj lingvoj. La plej granda sukceso ŝi atingis en Germanio per furorkantoj kiel **' (Ho, kiam vi venos?) kaj '** (Ĉu vi volas iri kun mi?).

Ŝi ankaŭ dublis multajn anglalingvajn furorkantojn kaj faris el ili ŝlagrojn, tiel ŝi faris el la kanto de Stevie Wonder **' (Mi nur telefonis por diri mi amas vin), '''' (Mi nur foje volas paroli kun vi).

Komence de la 1990-aj jaroj ŝi retiriĝis el la publika vivo kun ŝia kvara edzo en la usona ŝtato North Carolina.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Daliah Lavi
* Oficiala retejo  
* Kurta biografio 

Kategorio:Israelaj aktoroj
Kategorio:Israelaj kantistoj
Kategorio:Aktoroj en filmoj de Karl May
Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de oktobro
Kategorio:Mortintoj la 3-an de majo
Kategorio:Umikinoj de James Bond
Michelozzo

**Michelozzo di Bartolomeo Michelozzi** (n. en 1396 - m. en 1472) estis itala arkitekto kaj skulptisto. Li naskiĝis en Florenco kiel la filo de tajloro, kaj estis skolano de Lorenzo Ghiberti dum siaj fruaj jaroj. Li poste kunlaboris kun Donatello.[eta|200px|Palaco Mediĉo en [Florenco]]Li ĉefe laboris per marmoro, bronzo kaj arĝento. Li kreis la statuon de juna Sankta Johano super la pordo de la katedralo Santa Maria del Fiore de Florenco. Li ankaŭ ellaboris la arĝentan statueton de Johano la Baptisto ĉe la altaro de la baptejo Sankta Johano. La granda amiko kaj protektanto de Michelozzo estis Kosimo de Mediĉo, kiun li akompanis al Venecio dum lia nedaŭra ekzilo.

La belega palaco Mediĉo de Florenco, konstruigita de Kosimo, estis desegnita de Michelozzo. Li ankaŭ kunverkis kun Donatello la tombon de kontraŭpapo Johano la 23-a en la baptejo Sankta Johano.

Kategorio:Italaj arkitektoj
Kategorio:Italaj skulptistoj
W.J. Nijveld

[eta|220ra|[Recenzo de Nijveld.]]
**W.J. NIJVELD** estis doktoro de scienco (Universitato de Amsterdamo), en 1958 kemiisto ĉe la farbofabriko Pieter Schonen & Zn., Zaandam (Nederlando) kaj kunlaborinto de *Plena Ilustrita Vortaro* (PIV, 1970) pri la fako "kemio".

Nijveld elpaŝis en Esperantujo per la artikolo "Praktika uzado de kolorsistemoj, speciale en la farbindustrio" en Paul Neergaard (red.). Sciencaj studoj. Kopenhago 1958, p. 163 - [171] (tie ankaŭ biografia noteto). Poste li estis invitata de Gaston Waringhien prizorgi la fakon kemio en PIV.

## Vidu ankaŭ 
* *Sciencaj Studoj bazitaj sur originalaj esploroj kaj observoj*

Kategorio:Nederlandaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Dörflingen

**Dörflingen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 790 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Dörflingen situas en oriento de Kantono Ŝafhaŭzo ĉe la bordo de la rivero Rejno kaj separas la germanan enklavon Büsingen am Hochrhein de cetera Germanio.

## Najbaraj komunumoj 
La najbaraj komunumoj de Dörflingen estas la germana enklavo Büsingen am Hochrhein en okcidento, Diessenhofen (Kantono Turgovio) en sudo aliflanke de la Rejno, Gailingen am Hochrhein (Germanio kaj Gottmadingen (ankaŭ en Germanio) en oriento, Thayngen kaj Ŝafhaŭzo en nordo.

## Ekonomio 
Origine Dörflingen estis ĉefe agrikultura vilaĝo, kiu vivis precipe de vinkulturado. En la dua duono de la 20-a jarcento Dörflingen pli kaj pli fariĝis loĝloko de homoj laborante en la najbara urbo Ŝafhaŭzo kaj en Thayngen.

## Trafiko 
Dörflingen atingeblas per buso ek de la stacidomo de Ŝafhaŭzo en 14 minutoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Dörflingen datas kiel *Dorfelingen* el la jaro 1264. Dörflingen estis parto de la posedaĵo de la Grafoj de Kiburgo kaj je ties formorto fariĝis en la jaro 1264 posedaĵo de la Habsburgoj. En la jaro 1377 Dörflingen estis pandigita al Hohenlandenberg kaj 1434 al la urbo Zuriko. Kiel posedanto de la malalta tribunalrajto Zuriko en la jaro 1535 enkondukis en Dörflingen la reformacion, evento kiu estas konata kiel la Bildodetruado de Dörflingen. Kvankam la popolo volis resti ĉe Zuriko, post la eksplodo de la Helveta Revolucio en la jaro 1798 Dörflingen estis atribuita per dekreto de la Helveta Konsilio al Kantono Ŝafhaŭzo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Dörflingen
* Dörflingen en la Historia Leksikono de Svislando

## Bildoj 

Dosiero:2010-04-04 12 23 07 Switzerland Dörflingen.jpg|Dörflingen, vilaĝcentro
Dosiero:2010-04-04 12 44 24 Switzerland Dörflingen.jpg|Dörflingen, Hintergasse kun preĝejo
Dosiero:1995-01-01 12-00-00 14 Switzerland Schaffhausen Dörflingen, Hinterdorf.jpg|Dörflingen, Hinterdorf
Dosiero:2010-04-04 11 21 01 Switzerland Dörflingen, Hinterdorf.jpg|Dörflingen, Hinterdorf
Uĥao

eta|Uĥao

**Uĥao** () estas fiŝa supo, kiun kutime preferas prepari en gamelo fiŝkaptistoj kaj turistoj piknikantaj ĉe lignofajro el ĵus kaptita fiŝaro.

**Ingrediencoj** por 4 porcioj: malgrandaj fiŝoj (perĉo, perko k.a.) - 400g; grandaj fiŝoj (sandro - 250g kaj lojto - 250g); 5-6 mezgrandaj terpomoj; 2-3 cepbulboj; 1 petrosela radiko; 10-12 pizoj da piprarbedo; verdaj petroselo kaj aneto po 25g; 3 laŭraj folioj; akvo -2 litroj; salo laŭguste.

**Preparo**: Senskvamajn kaj senviscerajn malgrandajn fiŝojn metu en staminon kaj nodu ĝin. Metu ĝin en gamelon kun malvarma akvo. Post kiam akvo ekbolas, forigu ŝaŭmon, aldonu distranĉitan petroselan radikon, senŝelajn cepbulbojn, laŭrajn foliojn, pizojn de piprarbedo kaj kuiru 30 minutojn. Poste eligu la staminan saketon kaj aldonu distranĉitajn terpomojn kaj pecojn de grandaj fiŝoj. Kuiru 15 minutojn. Dum preparado la gamelon ne necesas kovri, do 0,5 litroj da akvo kutime vaporiĝas kaj sekve buljono iĝas pli densa kiel konsomeo. En ĉiun teleron metu distranĉitajn verdan petroselon kaj aneton.

Kiam oni piknikas en naturo, do lertaj kuiristoj fine de kuirado metas en la gamelon brulnigran ŝtipon el la lignofajro por bona gusto.

Kategorio:Supoj
Kategorio:Rusa kuirarto
Nogales

La nomo **Nogales** havas diversajn signifojn.

Interalie temas pri
* la komunumo Nogales (Ĉilio) kaj ties ĉefa urbo en Ĉilio,
* la komunumo Nogales (Sonora) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Sonora same de Meksiko,
* la komunumo Nogales (Veracruz) kaj ties ĉefa loĝloko en la subŝtato Veracruz same de Meksiko,
* la urbo Nogales (Arizono) en la subŝtato Arizono de Usono,
* la vilaĝo Nogales (Hispanio) en la provinco Badajoz de Hispanio,
* komuna familinomo en Hispanio kaj en hispanlingvaj landoj.
Halvor Rosendahl

**Halvor ROSENDAHL** estis norvega licenciato de natursciencoj, kuratoro de la Universitata Geologio Muzeo de Oslo kaj kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) pri geologio.

Rosendahl elpaŝis en Esperantujo per la scienca artikolo "La kavitacia erosio" en Paul Neergaard (red.), Sciencaj studoj, Kopenhago 1958, p. 149-[152]. Li poste estis invitita kontribui al PIV.

## Eksteraj ligiloj 
* [Libroj](http://search.obvsg.at/primo_library/libweb/action/search.do?dscnt=0&scp.scps=scope%3A(ONB_aleph_esperanto)&tab=onb_sondersammlungen&mode=Basic&vl(freeText0)=halvor+rosendahl&vid=ONB&fn=search) de Halvor Rosendahl en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo

Kategorio:Norvegaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Edward M. Rosher

**Edward M. ROSHER** estis angla inĝeniero el Haslemere kaj kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) pri la fakoj "fervojo" kaj "metioj".

La unua "Fervoja terminaro (konstrufako)" de Rosher datiĝas de 1938. Sekvis pluaj fervojaj terminaroj en 1953, 1954, 1955 kaj 1958, en 1968 fine la "Il-maŝina nomenklaturo en ses lingvoj: Esperanta, angla, franca, germana, hispana, itala". Pro tiuj spertoj Rosher estis invitita prizorgi siajn fakojn kadre de la ellaboro de PIV.

## Eksteraj ligiloj 
* Artikoloj  de kaj pri Edward M. Rosher en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Anglaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj 
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Taktsilabo

**Taktsilabo** estas ĝeneraligita koncepto de tonsilabo, kiu ne nepre devas havi certan tonaltecon.

Taktsilabo estas silabo kiu simbolas tempe fiksan sonon, procedon aŭ okazaĵon. Taktsilabo konsistas el konsonanto (b, c, d, f, g, j, k, l, m, n, p, r, s, t, v, z kaj aliaj) kaj vokalo (a, e, i, o, u kaj aliaj). Simpla taktsilabo konsistas el unu konsonanto kaj unu vokalo (ba). La konsonanto signas la tonekon (albaton). La vokaloj nomiĝas toneroj kaj montras la daŭron de la sono aŭ movo. En taktsilabo kun diversaj vokaloj nur la lasta speco estas tonera. Taktsilaboj staras post tonsigno (#) kiun sekvas dupunkto (#:) aŭ parentezo (#( ) aŭ #[ ]).

Ekzemploj je taktsilaboj estas tonsilaboj, drumoj, dancopaŝoj, scenaj lumigo kaj koreografio kaj eĉ priskribo de motorvolvo.

## Fonto 
Kajero "Kiel tonsilabi"http://tretis.tone.se/Kiel%20tonsilabi.pdf .

## Vidu ankaŭ 
* Fundamento tonsilaba

Kategorio:Fonetiko
Peter Clissold

**Peter CLISSOLD** estas brita komandanto kiu verkis "Maristan Terminaron, Universala Esperanto-Asocio (1950) kaj poste estis kunlaborinto de Plena Ilustrita Vortaro (PIV, 1970) pri "maraferoj kaj ŝipoj".

Clissold debutis per romaneto "La marviroj" (en: Premiaj romanetoj. Rickmansworth 1947, p.&nbsp;56-58. Sekvis lia marista terminaro en 1950 kaj malgranda traduko de Rudyard Kipling, "La fratoj de Maŭgli" en 1987. Li kontribuis al la nacia Esperanto-periodaĵo La Brita Esperantisto.
## Verkoj
**Marista terminaro*. Eld. UEA, Roterdamo, 1951(?)

## Eksteraj ligiloj 
* Libroj de kaj pri Peter Clissold en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo
* Artikoloj  de kaj pri Peter Clissold en Elektronika Bibliografio de Esperantaj Artikoloj (EBEA)

Kategorio:Britaj esperantistoj
Kategorio:Esperanto-vortaristoj
Banko Parex

La **Banko Parex** (latve: Parex banka) havas sian ĉefan sidejon en la latva ĉefurbo Riga. Ĝi estas unu inter la plej grandaj bankoj en la balta regiono.

## Historio 
La rusaj negocistoj Waleri Kargin kaj Wiktor Krassowizki fondis vojaĝagentejon en 1987. En 1991 la du fondintoj ricevis la licencon por ŝanĝi valutojn. Finfine je la 14a de majo 1992 oni fondis la Parex-bankon. Ĝis hodiaŭ ĝi havas ĉirkaŭ 90 filiojn kaj kliento-servejojn en tuta Latvio. Krome ekzistas filioj en 14 landoj. Laste la du fondintoj havis ĉirkaŭ 86 % de la akcioj. Aliajn partojn ĉefe havis financaj fondusoj kiel la *Julius Bär International Equity Fund*.

## Ŝtatigo 
Pro la tutmonda financa krizo de 2008 je la 8a de novembro la latva registaro ŝtatigis la bankon kontraŭ simbola aĉetprezo de 2 Lat (ĉ. 2.82 Eŭroj. Per tiu aĉeto oni akiris entute 51 procentojn de la banko.

## Eksteraj ligiloj 
* Retpaĝo de la banko 
* Retpaĝo en la angla lingvo 

Parex
Hemishofen

**Hemishofen** estas komunumo en Kantono Ŝafhaŭzo, Svislando. Ĝi havis 415 loĝantojn je la 31-a de decembro 2007.

## Geografio 
Hemishofen situas ĉe la bordo de la rivero Rejno okcidente de la historia urbeto Stein ĉe Rejno.

## Trafiko 
Hemishofen estas ligita per poŝtaŭtobuslinio kun Stein ĉe Rejno. Per ponto Hemishofen estas ligita kun la komunumo Etzwilen en Kantono Turgovio.

### Historia Fervojlinio 
Hemishofen disponas pri stacidomo ĉe la historia fervojlinio de Etzwilen al Singen. Plej impona elemento de la fervojlinio estas la fera viadukto okcidente de la hodiaŭa stratponto. Ĝi estis ekkonstruita en la jaro 1875. La inaŭguro de la linio okazis la 15-a de julio 1875. Pli ol 100 jarojn funkciis la fervojo ĝis la Svisaj Federaciaj Fervojoj la 30-an de majo 1969 transigis la persontransporton al buslinio. En la 1970-aj jaroj la linio travivis ankoraŭ renesancon pro la vartransporto, sed per la decido, ke tiu transporto pasu komplete tra Ŝafhaŭzo en 1981 la iama fervojlinio tra Hemishofen fariĝis simpla industrirelo. La stacidomo estis definitive fermita. Hodiaŭ la Asocio por la savo de la Fervojlinio de Etzwilen al Singen [germane: *Verein zur Erhaltung der Bahnlinie Etzwilen-Singen* (VES)] funkciigas la linion kiel muzea fervojo kaj ofertas inter aprilo kaj oktobro veturadojn kun vaportrajnoj.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Hemishofen datiĝas el la jaro 1100 kiel *Hammingeshoven*. En la malfrua mezepoko Hemishofen troviĝis sub la voktado de Stein ĉe Rejno.

## Vidu ankaŭ 
* Hemishofen (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Hemishofen
* Hemishofen en la Historia Leksikono de Svislando
* Retejo de la historia fervojlinio de Etzwilen al Singen
Grandkorna bovo

eta|Grandkorna bovo
La **grandkorna bovo** aŭ *vatusi-bovo* aŭ *ankole-bovo* estas bovoraso en orienta Afriko. Ĝi estiĝis per kruciĝo de longkorna bovo kaj la zebuo.

Ĝiaj tradiciaj bredistoj estas la tutsioj en Ruando kaj Burundio.

La bovoj estas parte kiel pagrimedoj, ilia valoro dependas de la grando de la kornoj. La kavkornoj havas kelkfoje la pintodistancon de 200 cm kaj ĉe la bazo perimetron de 50 cm.
En la Ginis-libro de la rekordoj aperas la bovo *Lurch*, okso kun kavkorna perimetro de 95,25 cm (mezurita la 6-an de majo 2003).

La vatusi-bovoj estis uzataj por melkado kaj elsangumado. Oni trinkas foje la lakton miksitan kun sango.

Ĉar oni selektis la vatusi-bovojn nur pro grandeco de la kavkornoj - dum pli ol 5 000 jaroj -, la bovoraso aperas en diversaj koloroj kaj grandoj. Ili apartenas al la afrikaj ĝibaj bovoj.

## Bildaro 

File:Big-horned-cattle Ankole-Watusi (cattle).jpg
File:Ankole-Watusi Orfeo1.JPG
File:Ankole-Watusi-cattle.jpg
File:African AnKole - Watusi.jpg

## Eksteraj ligiloj 
* 
* La fama grandkorna bovo Lurch 

Kategorio:Bovorasoj
Irith Gabriely

eta|Irith Gabriely dum novembro 2008
**Irith GABRIELY** (n. dum 1951 en Hajfo, Israelo) estas klarnetistino kaj kantistino, precipe de klezmera muziko.

Inter la jaroj 1968 kaj 1972 ŝi studis en la universitato de Tel-Avivo klarneton kaj interpretadon de klezmera muziko. Post la studo ŝi vojaĝis kun amiko al Zuriko, donante koncertojn sen fiksa muzikista kontrakto, kaj tie akceptis dungiĝon en la orkestro de la kuracurbo Bad Salzuflen (Germanio). Sekvis dungiĝo en la orkestro de Passau kaj kiel unua klarnetistino en la ŝtata teatro de Darmstadt. Dum la jaro 1986 ŝi paralele fondis la klezmer-muzikan ensemblon „Colalaila“ (klarneto, violino, violonĉelo kaj piano), kaj ekde tiam tuteŭrope sukcese koncertas kun ĝi.

[eta|maldekstra|200px|koncerte en [Alsbach-Hähnlein (Germanio)]]
Krome ŝi ekde la jaro 1990 kiel duopo kune kun la komponisto kaj pianisto Peter Przystaniak koncerte prezentas klazikan, ĵazan kaj klezmeran muzikon. Krome ŝi koncertas kun la orgenisto *Hans-Joachim Dumeier* en la projekto "kirko renkontas sinagogon".

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la muzikistino

Kategorio:Klarnetistoj
Kategorio:Israelaj kantistoj
Kategorio:Klezmero
Kategorio:Naskiĝintoj en 1951
Ikonografio

[eta|200px|*La Ambasadoroj*, fare de [Hans Holbein la malpliaĝa, estas kompleksa verko, kies ikonografio restas ĝis hodiaŭ debatata.]]
**Ikonografio** estas la branĉo de arthistorio, kiu temas pri la identigo, priskribo kaj interpretado de bildoj. La vorto "ikonografio" laŭlitere signifas "bildo-skribado", kaj originas de la greka *εικον* (bildo) kaj *γραφειν* (skribi). Dua difino de la sama vorto rilatas al la pentrado de ikonoj laŭ bizanca kaj ortodoksa tradicioj. Krom arthistorio, la vorto estas ankaŭ uzita en aliaj fakoj, ekzemple semiotiko aŭ por la studado de amaskomunikiloj.

Laŭ Francisko Azorín **Ikonografio** estas *Priskribo de bildoj, ilia stilo k. simboleco.* Li indikas etimologion el greka *eikon + graphos* (bildo priskribo) kaj el tie la latina *iconographio*, kaj li aldonas terminon *ikonologio*, por *Traktato pri ikonoj*.

## Aprezo kaj perikonografia kulto en kristanismo 
Rilate aprecon kaj kulton al la kaj per la bildoj en kristanismo, rimarkindas diversaj konceptaj pozicioj, kvankam ĉiuj kuniĝantaj al la sama definitiva konkludo, kiu rekonas ke, laŭ la Dua Nicea Koncilio (8a jarcento), la adorado «pere de la bildo pasas al prototipo», nome al Jesuo Kristo. Eblas pri tio distingi kvar poziciojn:

1) Laŭ kristanaj ortodoksuloj kaj orientaj eklezioj, sen bildoj (ikonoj kaj relikvoj) ne eblas realigi la aŭtenta ortodoksion.

2) Laŭ katolikismo, la bildoj (kaj relikvoj) memorigas kaj altiras adori Jesuon Kriston kaj al la imito de sanktuloj.

3) Laŭ protestantal fluoj, kaj eble, ankaŭ katolikaj, opinias ke eblas vivi sian fidon sen nenia alia «ikono» de Kristo (aŭ aliaj kristanaj bildato) ol la Parolo de Kristo, escepte foje de la kruco.

4) Aliaj kristanoj eliminas, praktike se ne principe, ĉiujn bildojn (kaj relikvojn) por ne forŝteli la atenton al la unika adorinda Jesuo Kristo. Eblus, fakte, per tiu kulto cedis al superstiĉo. Foje oni diras, kaj en tio ĉiuj kunvenas, ke Dio estas ĉie adorebla en «spirito kaj vero» (Johana evangelio).

Do, la kristana tradicio komplekse – kaj aparte katolikismo – rilate ikonografaĵojn kaj bildojn kaj relikvojn, sin prezentas vere pluralista. Se pliprecizigi la katolikan pozicion, oni vidu la oficialan katolikan instruaĵon rilate la nemanfaritan bildon de Kristo en la tuko dirita mortotuko de Kristo, nun protektita en Torino.
http://www.avvenire.it/Cultura/Bibbia+contro+Sindone+falso+dilemma_201006240800462830000.htm  (Vidu *Francesco Pieri* docento pri historio de antikva eklezio kaj patristiko)

## Notoj 
Kategorio:Historio de arto
Kristnaskarba bombono

eta|200px|kristnaskarba bombono kun hokoj
La **kristnaskarba bombono** aŭ **salonsukero** (hungare *szaloncukor* el la germana *Salonzuckerl*) estas bombono, bele pakita kaj pendigita sur la kristnaska arbo. Oni produktas ĝin nur por kristnasko (do aĉetebla de meze de novembro ĝis elĉerpo de la stoko).

La uzo de kristnaskarba bombono estas tre disvastiĝinta kutimo inter la hungaroj eĉ eksterlande, en elmigrejo. Onidire, tiu sukeraĵo disvastiĝis el Hungario kaj la eksterlandaj hungaroj ne manĝis tiujn dum la socialisma epoko (en tiaj landoj), sed jarojn deponis, uzis ilin. Kelkaj rezervis nur la paperon kaj ĉiujare mem pretigis propran salonsukeron.

Oni komence pendigis sur la kristnaskan arbon fruktojn, sekigitajn fruktojn, mielkukajn figurojn, paperajn eltondaĵojn, diversajn dolĉaĵojn. Oni ekproduktis la bombonojn nur fine de la 1800-aj jaroj kaj ekde tiam pendigis ilin sur la kristnaskan arbon. Oni komence enpakis diversajn sukeraĵojn, ĉokoladajn globetojn en silkecan paperon, poste en koloran staniolon (stanfolion). Poste oni enpakis la bombonojn en fine galonigitan http://www.uni-leipzig.de/esperanto/voko/revo/art/galon.html  paperon kaj tiun oni ĉirkaŭkovris per staniolo.

Tiuj specifaj bombonoj origine pretiĝis el pura, fandita sukero kun eblaj aldonaĵoj kiel amela sukero aŭ ? fondao (fondant). La fanditan sukeron oni fluigis tra funelo al ŝablonoj el riza faruno. Poste oni aldonis diversajn aldonaĵojn (en 1891 oni jam priskribas 17 diversajn tiajn bombonojn), hodiaŭ la plej ŝatataj tipoj estas: ĵelea, marcipana, kokosa.

La starigon de la kristnaska arbo en Hungario kutimigis la patrino (kiu kunportis tiun kutimon el sia patrujo Saksio) de barono Podmaniczky Frigyes (1824–1907). Tio okazis en 1828.

Kategorio:Dolĉaĵoj
Kategorio:Hungara kuirarto
Colalaila

**Colalaila** - hebree "la tutan nokton" - estas klezmer-muzika ensemblo fondita dum 1986 en Germanio fare de la israela klarnetistino Irith Gabriely. Krom Irith Gabriely apartenas al ĝi Peter Przystaniak (piano), Stefan Welsch (violonĉelo) kaj Susanna Laubstein (violino) - ĉiuj kvar elstaraj solistoj kun profunda eduko en klasika muziko.

La ensemblo koncerte prezentas repertuaron el klezmera kaj klasika muziko, Ĵazo kaj propraj komponaĵoj de Peter Przystaniak. Koncertejoj dum la lastaj jaroj interalie estis la Filharmoniejoj de Berlino kaj Ludwigshafen aŭ la kastelo de Kijlo en Germanio, sed ankaŭ haloj en aliaj eŭropaj landoj.

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la ensemblo (en la germana)

eta|maldekstra|300ra|

Kategorio:Klezmero
Kategorio:Germanaj muzikaj grupoj
Madamo de Staël

**Anne-Louise Germaine NECKER, baronino DE STAËL-HOLSTEIN**, pli konata kiel ***Madame DE STAËL***  (naskiĝis la 22-an de aprilo 1766, forpasis la 14-an de julio 1817) estis franca verkistino.

## Biografio 
Filino de la ĝeneva bankisto Jacques Necker, kiu estis tiam ministro pri financoj de la franca reĝo Ludoviko la 16-a, ŝi estis instruita en intelektula medio, kie ŝi renkontis, ekde sia junaĝo, multajn eminentulojn.

En 1786, ŝi edziniĝis kun la barono Erik Magnus de Staël-Holstein (1749-1802), kiu estis ambasadoro de Svedio kaj aĝis 17 jarojn pli ol ŝi.

En 1803, ŝi estis forpelita el Francio de Napoleon la 1-a, kiu malŝatis la sendependemon kaj malestimon pri li, kiujn li trovis en ŝiaj verkoj. Ŝi ekloĝis en la familia kastelo de Coppet, malgranda svisa komunumo ĉe la lago Lemano.

Tie, ŝi publikigis multajn verkojn, kaj provis rekrei la kulturan etoson, kiun ŝi konis en Parizo. Ŝi kunvenigis multajn ekzilitajn intelektulojn kaj lokajn eminentulojn, (inter aliaj Benjamin Constant, kun kiu ŝi havis pasian kaj ŝtorman rilaton).

[250px|dekstra|eta|Kastelo de [Coppet, kie loĝis Madamo de Staël inter 1803 kaj 1810]]

Pro la antaŭeniro orienten de la napoleona armeo kaj la vigleco de ŝia verko *Pri Germanio*, kiu atakis la francan imperiestron, ŝi denove fuĝis en 1810. Ŝi unue volis atingi Brition, sed estis devigita iri orienten ĝis Peterburgo, Rusio, kie ŝi loĝis apud Aleksandr Puŝkin. Fine, ŝi sukcesis alveni en Stokholmo, kaj poste, en 1813, en Londono.

Post la napoleona malvenko, en 1814, ŝi povis reiri en Francion, kie ŝi loĝis ĝis sia forpaso, en 1817.

## Verkoj 
Madamo de Staël estas ofte taksata kiel unu el la unuaj romantikaj verkistoj, pro la ĉefeco de la sentoj en ŝiaj skriboj. Plej ofte, ili temas pri sendependemo. Oni povas ankaŭ konsideri ŝin kiel pra-feminisma verkistino.

El ŝiaj verkoj, la plej konataj estas:

* Leteraro pri la verkoj kaj karaktero de Jean-Jacques Rousseau - *(Lettres sur les ouvrages et le caractère de J.-J. Rousseau)*, 1788
* Pri la influo de pasioj ĉe la feliĉo de unuopuloj kaj nacioj - ''(De l'influence des passions sur le bonheur des individus et des nations)*, 1796
* *Delphine*, 1802
* Corinne aŭ Italio - *(Corinne ou l'Italie)*, 1807
* Pri Germanio - *(De l'Allemagne)*, 1810/1813
* Pripensoj pri memmortigo - *(Réflexions sur le suicide)'', 1813

Kategorio:Francaj filozofoj
Kategorio:Franclingvaj verkistoj
Kategorio:Svisaj verkistoj
Pedalboato

eta|300ra|
eta|300ra|
**Pedalboato** aŭ tretboato estas muskolpelita akva veturilo en diversa formo, konstruo, destinita ĉefe por amuziĝi en libera tempo, konkursi en sporto - do por "pedalboatado".

Ĝi estas pelata per forta treto de la pedaloj kaj ofte per du personoj. La muskola forto movas pedalojn en la poŭpo de la boato. La direktado okazas per simpla turnigo de malantaŭa plato. 

Pedalboato estas firme konstruita por ke amuzantoj ne suferu akcidenton per ĝi. Ĝi estas ofte konstruita el aluminio aŭ vitrofibro-fortigita plasto. Ĝia kutima formo ne ebligas rapidan antaŭeniron. 

La pedalboato estas unu el la plej popularaj promenaj akvoveturiloj. Ĝiaj malgrandaj dimensio kaj pezo permesas facile transporti, renversi kaj stapligi ilin dum ekspluatado kaj konservado. Ĝi estas simpla por stiri, fidinda kaj sendanĝera. Ĝin kapablas uzi ankaŭ junaj infanoj (se la kruroj ne estas ankoraŭ tro etaj), adoleskuloj kaj maljunuloj.

Tiuj veturiloj estas tre ofte uzataj de turistoj aŭ libertempuloj sur trankvilaj internaj akvosurfacoj (riveroj, lagoj ktp), sed ne taŭgas por larĝa maro, kie altaj ondoj povus faligi la veturilon, aŭ ĉe montaj torentoj, marĉoj ktp.

## Konkursa tretboato 
Krom tiuj por-amuziĝaj versioj ekzistas ankaŭ sportaj **konkursaj pedalboatoj**. La lastaj estas konstruitaj ke ili kapablu atingi relative grandan rapidon (eĉ 10-20 knotojn). Ĉe tiu tipo oni uzas helicon.

Kategorio:Boatoj
Kategorio:Akvoveturiloj
Pola landvojo n-ro 14

La **pola landvojo n-ro 14** (**DK14**) estas landvojo, kiu kunigas Łowicz kun Walichnowy. Ĝia celo estas kunigado de urboj de urbaroj de Łódź, kaj ankaŭ kunigado ili kun vojoj ĝis Varsovio () kaj kun vojoj ĝis Wrocław (). Parto de 14 inter Stryków kaj Łowicz estas nun ankaŭ kunigilo inter aŭtoŝoseo  kaj  laŭlonge trako
Peter Przystaniak

**Peter PRZYSTANIAK** (prononco , naskiĝis dum 1956 en Majenco, Germanio) estas germana pianisto kaj komponisto, kun praparencaj familiaj rilatoj en Pollando. Li studis en la "Akademio pri Son-Arto" en Darmstadt pianon kaj dum 1982 tie ekzameniĝis. Sekve li en la Ŝtata Teatro de Darmstadt laboris kiel muzika gvidanto de la drama teatro. Sekvis tempo kiel memstara muzikisto, en kiu li donis koncertojn en multaj eŭropaj landoj.

Krom sia laboro kiel pianisto li aktivas kiel muzika aranĝisto, komponisto kaj ĥora dirigento. Intertempe li loĝas en Oppenheim kaj instruas ĉe la "Akademio pri Son-Arto" pianon, ĵazan pianon, ĵazharmonian instruadon kaj muzikan praktikadon. Kun la israela klarnetistino Irith Gabriely li dum 1968 fondis la klezmer-muzikan ensemblon Colalaila, tiu de tiam per tradicia juda samkiel klasika muziko, kun ĵazo kaj propraj komponaĵoj de Peter Przystaniak tuteŭrope sukcese koncertas.

Pluraj notaroj kaj instrulibroj pri klezmera kaj klasika muziko de li publikiĝis en renomaj germaniaj muzikaj eldonejoj, interalie *Schott* (Majenco) kaj *Edition Peters* (Lepsiko kaj Frankfurto-ĉe-Majno).

Kategorio:Germanaj komponistoj
Kategorio:Germanaj pianistoj
Kategorio:Klezmero
Papantla

**Papantla** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Papantla de Olarte. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 124.

eta|maldekstra|300px|panoramo de la historia centro de la komunuma ĉefurbo Papantla de Olarte

## Geografio 
La komunumo en 2015 laŭ lasta popolnombrado de la INEGI havis 161 097 loĝantojn. La komunumo havas surfacon de 1199.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 20 gradoj kaj 27 minutoj norda latitudo kaj 97 gradoj kaj 19 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 180 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 171167 personoj. En la jaro 2000 temis pri 170304, do temis pri kresko / malkresko je -0.1 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 152057 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 37367 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Paso del Macho

**Paso del Macho** estas komunumo en la meksika subŝtato Veracruz. La ĉefurbo de la komunumo estas Paso del Macho. La ŝlosilnumero de la komunumo laŭ la INEGI, do laŭ la nacia geografia instituto estas 30 125. *Paso del Macho* signifas en la hispana *Trapasejo de la masklo*.

## Geografio 
La komunumo havis en 2005 (lasta popolnombrado de la INEGI) 27331 loĝantojn. El tiuj estis 13368 viroj kaj 13963 virinoj. La komunumo havas surfacon de 323.3 kvadratkilometroj. La komunumo situas je 18 gradoj kaj 58 minutoj norda latitudo kaj 96 gradoj kaj 43 minutoj okcidenta longitudo. La meza alteco estas 480 metroj super la marnivelo.

## Sociogeografio 
En la jaro 1995 en la komunumo vivis 25245 personoj. En la jaro 2000 temis pri 26567, do temis pri kresko / malkresko je 1.03 %. En la jaro 2000 (INEGI) en la komunumo vivis 23576 personoj, kiuj aĝis pli ol 5 jaroj. El tiuj 164 personoj parolis indiĝenan lingvon. Tio egalas al % de la loĝantoj.

Fontoj: Statistikoj de la INEGI

## Eksteraj ligiloj 
http://www.e-local.gob.mx/work/templates/enciclo/veracruz/municipios/30125a.htm 

Kategorio:Komunumoj de Meksiko
Kategorio:Komunumoj de Veracruz
Muladioj

La termino **Muladio** povas aludi al tri diversaj konceptoj, ege interrilataj:
# Kristano kiu abandonis la kristanismon, konvertiĝis al Islamo kaj vivis inter islamanoj. Diference de la mozaraboj en tio ke tiuj lastaj konservis la kristanan religion en areoj de islama hegemonio.
# Filo de gepatroj mikse kristana-islama kaj de religio islama.
# Populacio de hispanromia deveno kaj visigota kiu adoptis la religion, la lingvon kaj la kutimojn de Islamo por ĝui la samajn rajtojn kiel la islamanoj post la formo de Al-Ándalus.

Ene de la tria grupo distingiĝis la visigota nobelaro, kiu finmiksiĝis kun tiu araba, kvankam en apartaj zonoj estis protagonista de movadoj sendependistaj, kiaj tiuj de la Banu Kasioj. Ĉe la plej malriĉaj sektoroj, majoritato elektis konverton kiu, for de religiaj konsideroj, sendevigis ilin pagi la teritoriajn kaj personajn impostojn de la nekredantoj, inter aliaj sociaj privilegioj kiujn havigis la aliĝo al la hegemonia kulturo.

Pro la rapida arabigo kultura de la muladioj (adopto de la araba lingvo, de islamo kaj de arabaj nomoj) kaj ties mikso pere de miksaj geedziĝoj kun araboj kaj berberoj alvenintaj al Iberio, multe malpli nombraj, la etnaj diferencoj inter la diversaj grupoj praktike malaperis dum la 12-a kaj 13-a jarcentoj, malfaciligante plej ofte distingon ene de la populacio andalusa de la elementoj de fora deveno disde la propre iberidevenaj. Kreiĝis tiele populacio relative homogena kie hegemonias la etna deveno hispanovisigota kaj la elementoj kulturaj araboj, inklude ĉe familioj de agnoskata araba stirpo, ĉu reala ĉu intencita. 

La sociekonomiaj diferencoj de Al-Andalus generis tamen oftajn problemojn en la 9-a jarcento, ekzemple ĉe la insurekcio de Arrabal aŭ en la ribelo de Omar Ben Hafsun. Tiu lasta iĝis fama. Naskiĝis en Ronda kaj devenis de familio de visigotoj kies avo estis konvertiĝinta al Islamo. Li kontrolis politike areon gravan de Andaluzio kaj konvertiĝis al kristanismo en 899 kaj instis kristanan episkopon en Bobastro.

Kvankam la muladia deveno svagiĝis pro la adopto de arabaj nomoj, kelkaj familioj pluhavis la nomojn hispanoromiajn. Konatas ekzemplero, la kazoj de la familio Banu Kasi (ولد; transliterumita: “waw, lam, dal”). *Ŭalad* signifas “ido, posteulo, juna animalo”. *Muŭallad* aludas al gefiloj de araboj kun edzinoj de aliaj popoloj. La termino *muŭalladin* uzeblas ankoraŭ en moderna araba por aludi tiun tipon de gefiloj.

## Referencoj 
Kategorio:Al-Andalus
Chung-guyŏk

eta|250px|dekstra|Changwang Strato en Centra Kvartalo
**Chung-guyŏk** () estas la Centra Kvartalo de Pjongjango, la ĉefurbo de Nord-Koreio. Ĝi estas la centro de Nord-korea ekonomio.

La Metroo de Pjongjango trapasas tiun ĉi kvartalon. La palaco de studado, kie estas la nacia biblioteko situas en la kvartalo. Same al la kvartalo apartenas aliaj gravaj domoj, kiel ekzemple la Hotelo Koryo, Tae-dong Rivera Hotelo, Pjongjanga Ĉiovendejo N-ro 1, Korea Poŝtmarka Muzeo, Korea Artgalerio kaj aliaj.

En la kvartalo krome situas diversaj oficejoj de la nordkorea registaro kaj ĉefa domo de la Laborista Partio de Koreio. Ankaŭ servoj kiaj la Rakwon Ĉiovendejo.

Kategorio:Distriktoj de Pjongjango
Ricardo Mangue Obama Nfubea

**Ricardo Mangue Obama Nfubea** (naskita 1961) estis ĉefministro de Ekvatora Gvineo inter la 14a de aŭgusto 2006 ĝis la 8a de julio 2008.  Li sekvis al Miguel Abia Biteo Boricó.

Li estas advokato kaj estas membro de la Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE). Antaŭe li havis diversajn ministrajn postenojn, kiel ekzemple ministro pri laboro kaj edukado, kaj estis la vicĉefministro de la antaŭa registaro. Li estas la unua ĉefministro kiu apartenas al la etno de la fangoj post al sendependeco (4 kvinonoj de la loĝantaro de Ekvatora Gvineo apartenas al la fangoj.

**Ricardo Mangue Obama Nfubea** fariĝis ĉefministro ĉar Teodoro Obiang Nguema Mbasogo, la prezidanto de tiu malgranda afrika lando ŝanĝis la antaŭan ĉefministron, ĉar li suspektis lin kiel korupta kaj nekapabla. Post li Ignacio Milam Tang fariĝis ĉefministro.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* *Mail & Guardian*: Mail&Guardian online, Septembro 2006 (angle)

Kategorio:Ĉefministroj de Ekvatora Gvineo
Kategorio:Ekvatorgvineaj politikistoj
Ignacio Milam Tang

**Ignacio Milam Tang** (nask. je la 20a de junio 1940) estas ekvatorgvinea politikisto.

Li apartenas al la etno de la fangoj, al kiuj apartenas ĉirkaŭ 80 procentoj de la loĝantaro en Ekvatora Gvineo, kaj estas membro de la Partido Democrático de Guinea Ecuatorial (PDGE).

Li estis ambasadoro de Ekvatora Gvineo en Hispanio, inter 2006 kaj 2008. Poste, li estis ĉefministro de la 8a de julio 2008 ĝis la 21a de majo de 2012, post Ricardo Mangue Obama Nfubea.
De majo 2012 ĝis junio 2016 li estis unua vicprezidanto de la lando.

Nuntempe li estas prezidanto de la Konsilio de la Respubliko de Ekvatora Gvineo.

Kategorio:Ĉefministroj de Ekvatora Gvineo
Kategorio:Ekvatorgvineaj politikistoj
Girma Wolde-Giorgis

**Girma WOLDEGIORGIS** (amhare ግርማ ወልደ ጊዮርጊስ, naskita en decembro 1924 en Adisabebo - mortis la  samloke) estis de 2001 ĝis 2013 la dua ŝtata prezidanto de Etiopio. La parlamento elektis lin prezidanto en oktobro 2001, kvankam li estis relative nekonata en tiu momento. En Etiopio la prezidanto tamen ĉefe havas reprezentajn taskojn.

Woldegiorgis apartenas al la etno de la oromoj. Li lernis la profesion de kontrolisto de aera trafiko kaj poste faris militistan karieron. En 1956 li fariĝis ĝenerala direktoro de la civila aviado en Etiopio kaj estrarano de la etiopia aviada asocio. En 1960 li fariĝis parlamentano kaj en 2001 li fariĝis surprize prezidanto.

Je la 9a de oktobro 2007 li estis elektita por dua oficperiodo. .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Eta biografio (angle) 

Kategorio:Prezidantoj de Etiopio
Kategorio:Etiopiaj politikistoj
Meles Zenavi

**Legesse („Meles“) ZENAVI** (amhare መለስ ዜናዊ, anglalingva latinliterigo *Zenawi*, naskita la 8-an de majo 1955 en *Adwa* en la regiono Tigrajo, mortinta la 20-an de aŭgusto 2012 en Bruselo) estis ĉefministro de Etiopio dum la jaroj 1995 ĝis 2012. Meles estis ortodoksa kristano. Li estis tre bone edukita homo kaj posedis la diplomojn de pluraj konataj universitatoj.

## Vivo 
Meles studis ekde 1972 medicinon en la universitato de Adisabebo. Post la forigo de la imperiestro Haile Selassie kaj la ekesto de la komunista diktatoreco de Mengistu Haile Mariam li finis la studojn en 1975, reiris al sia hejma provinco kaj fariĝis membro de liberiga armeo Fronto pri Liberigo de la Tigraja Popolo (angle ''Tigray People's Liberation Front'', TPLF). En 1985 li fariĝis estro de tiu movado kaj organizis vastan unuiĝon de diversaj opoziciaj grupoj. Kun la subteno de la Popola Fronto por la Liberigo de Eritreo la opoziciaro en 1991 sukcesis forigi la diktatoron.

Meles fariĝis ĉefo de dumtempa registaro, kaj inter la tempo de 1991 kaj 1995 konsideriĝas prezidanto de la ŝtato. Post balotoj en 1995 li fariĝis ĉefministro.

Komence multaj okcidentoj registaroj subtenis al Zenavi, sed poste aperis raportoj pri neatentoj de la homaj rajtoj. Ekzemple post la balotado en majo 2005 la armeo mortigis pli ol cent homojn (inter ili infanojn) dum manifestacioj kontraŭ la reĝimo, pli ol dek mil homoj estis ĵetitaj en karcerojn, inkluzive de tuta gvidantaro de la opozicio.

Li mortis la 20-an de aŭgusto 2012 pro infekto en malsanulejo de Bruselo.

## Referencoj 
Kategorio:Prezidantoj de Etiopio
Kategorio:Ĉefministroj de Etiopio
Kategorio:Etiopiaj politikistoj
Kategorio:Revoluciuloj
Boni Yayi

**D-ro Boni YAYI** (naskita en 1952 en Tchaourou, Benino) estas ekonomikisto kaj prezidanto de Benino de 2006 ĝis 2016. Li naskiĝis en Tchaourou, en la nordorienta departemento Borgou. En tiu tempo Benino ankoraŭ estis kiel reĝlando Dahomeo, parto de la franca kolonio Franca Okcidentafriko. Yayi vizitis la lernejon en Parakou. Poste li studis en la Nacia Universitato de Benino. En Dakaro, la ĉefurbo de Senegalio li studis bankadministradon. Poste li studis en la Universitato de Orleano ekonomikon kaj politikajn sciencojn. En 1976 li doktoriĝis en ekonomiaj sciencoj.

Inter 1980 kaj 1988 Yayi laboris ĉe la centra banko de la okcidentafrikaj ŝtatoj (BCEAO) en Dakaro kaj fine fariĝis vicdirektoro. Poste li laboris kiel vicdirektoro por la evoluigo de la okcidentafrika centro por bankstudoj en Dakaro. Inter 1992 kaj 1994 li laboris en la oficejo de la tiutempa prezidanto de Benino Nicéphore Dieudonné Soglo kaj estis respondeca por la mon- kaj bankpolitiko.

En 1994 li fariĝis prezidanto de la okcidentafrika evoluiga banko (BOAD).

Ĉe la prezidantaj balotoj en marto 2006 li estis unu inter la plej promesplenaj kandidatoj. La ofichavanto Mathieu Kérékou ne plu rajtis kandidati post du oficperiodoj. En la unua rondo li ricevis 32 % de la voĉoj inter entute 26 kandidatoj. Alia promesplena kandidato Hongbedji ricevis 25 %. En la dua rondo je la 19a de marto Boni ricevis preskaŭ 75 % de la voĉoj. Yayi fariĝis prezidanto de Benino je la 6a de aprilo 2006. En 2016 li transdonis la prezidantan postenon al Patrice Talon.

En septembro 2021, Patrice Talon kaj Thomas Boni Yayi, politikaj aliancanoj, kiuj fariĝis intimaj malamikoj, renkontiĝis ĉe la Marina Palaco en Kotonuo. Dum ĉi tiu kapo-al-kapo, Thomas Boni Yayi prezentis al Patrice Talon serion de proponoj kaj petoj, rilate precipe al la liberigo de "politikaj arestitoj".

Kategorio:Prezidantoj de Benino
Kategorio:Beninaj politikistoj
Kategorio:Beninaj bankistoj
Kategorio:Beninaj ekonomikistoj
Kategorio:Beninaj evangeliistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Benino
Kategorio:Konvertitoj de islamo al protestantismo
Taedonggang-guyŏk

eta|250ra|dekstra|
**Taedonggang-guyŏk** (koree 대동강구역), aŭ **Taedonggang Kvartalo**, estas unu el la 19 kvartaloj (guyŏk) de Orienta Pjongjango, Nord-Koreio. Taedonggang-guyŏk estas orienta bordo de Taedong Rivero, norde de Tongdaewŏn-guyŏk kaj okcidente de Sadong-guyŏk (Sadong Kvartalo). Ĝi estis establinta en Januaro 1958.

Kategorio:Distriktoj de Pjongjango
Man'gyŏngdae-guyŏk

'''Man'gyŏngdae-guyŏk** (), aŭ **Man'gyŏngdae Kvartalo''' estas unu el la 19 kvartaloj (guyŏk) de Pjongjango, Nord-Koreio. Ĝi estis establinta en januaro 1959.

## Servoj 
* Hotelo Ryanggang
* Hotelo Sosan

## Vidindaj lokoj 
* Mangyongdae
* Mangyongdae Monteto

Kategorio:Distriktoj de Pjongjango
Nový Ruskov

eta|dekstra|330px|Nový Ruskov situas en la plej griza distrikto

**Nový Ruskov** (novI ruskov), hungare **Újruszka** (Ujruska) estas malgranda vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. La hungaroj uzis ankaŭ la nomon **Zemplénruszka**. Nový kaj új signifas: nova.

## Bazaj informoj 
* Areo: 11&nbsp;km²
* Supermara alteco: 134 m
* Loĝantaro: 630
* Poŝtkodo: 075 01
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Nový Ruskov situas laŭ traira flankovojo. Trebišov troviĝas 4&nbsp;km-ojn.

## Historio 
Dum la erao de la Grandmoravia Regno loĝis tie slavoj. La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1217 en formo *"Ruzka"*. En 1663 pesto okazis. Dum la historio 2 apudaj vilaĝoj formiĝis: Malgranda kaj Granda Ruszka. En 1910 loĝis en Malgranda Ruszka 164, en Granda Ruszka 655 da homoj, (en ambaŭ slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon ili apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 1964 la vilaĝoj unuiĝis sub nomo Nový Ruskov, kie loĝis en 2001 643 da homoj, (636 slovakoj).

## Vidindaĵoj 
* katolika preĝejo en vilaĝparto Malgranda *Ruskov*
* greko-katolika preĝejo en vilaĝparto Malgranda *Ruskov*
* greko-katolika preĝejo en vilaĝparto Granda *Ruskov*

## Eksteraj ligiloj 
* Nový Ruskov en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Parchovany

eta|dekstra|330px|Parchovany situas en la plej griza distrikto

**Parchovany,** hungare **Parnó** estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov. Ankoraŭ unu vilaĝo apartenas al la municipo.

## Bazaj informoj 
* Areo: 23 km²
* Supermara alteco: 111 m
* Loĝantaro: 1910
* Poŝtkodo: 076 62
* Aŭtokodo: TV
* Telefonprefikso: 56

## Situo 
Parchovany situas laŭ rojo nomata Topľá, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Vranov nad Topľou-Trebišov. Sečovce troviĝas 9 km-ojn.

## Historio 
La unua mencio pri la vilaĝo devenis de 1272. En 1800 incendio okazis. En 1910 loĝis en Parnó 1519 da homoj, (slovakoj en majoritato, hungaroj en minoritato). Ĝis Traktato de Trianon Parnó apartenis al Hungara reĝlando, al Zemplén, al distrikto de Gálszécs, poste al Ĉeĥoslovakio, fine dum la 2-a mondmilito kaj ekde 1993 al Slovakio. Post la 2-a mondmilito la hungaroj iĝis senrajtaj laŭ Dekretoj de Beneš. En 2001 loĝis en Parchovany 1887 da homoj, (1676 slovakoj, 206 ciganoj).

## Vidindaĵoj 
* novgotika katolika preĝejo de 1908
* lago

## Eksteraj ligiloj 
* Parchovany en la mapo

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov