Karbono-ciklo

**Karbono-ciklo** aŭ **karbona ciklo** estas sistemo de ĥemia ŝanĝo de karbonaj kombinaĵoj en la globalaj sistemoj Litosfero (populare: ŝtonoj), Hidrosfero (populare: akvo, oceanoj, lagoj), teratmosfero (populare: aero) kaj Biosfero (populare: vivo de homaro kaj bestiaro en lando, aero, akvo kaj arbaro) kaj la ŝanĝo de tiaj kombinaĵoj inter la geosferoj.

## Karbono-ciklo kaj klimato 
* La kono de la karbono-ciklo helpas ankaŭ koni la -gravan - klimatan efikon pri la frua ago de homaro.
* La globala sistemo sekvos la ĥemiajn kaj fizikajn leĝojn.
* Oni konas hodiaŭ diversajn ŝanĝojn en la klimata historio de Tero.
* La ago de homaro kaj la fruaj efikoj de tre grandaj kaj tre daŭraj vulkanaj erupcioj de frua terhistorio havos similajn klimatajn efektojn.

## Esplorado 
La tre diversaj esploradoj de James Lovelock, Vladimir Vernadskij, Cesare Emiliani, Harmon Craig helpas grave pri la esplorado de estintecaj oceanoj, sedimentoj kaj la klimato kaj pri la karbono-ciklo.lang=de|eta|Karbono-ciklo-tranĉo grafikaĵo en germana lingvo

* En jaro 2010 la klimato - geologo-grupo de ETH Svisujo havas kvar esploradan direktojn:
* 1 Klimato kaj Societoj
* 2 mezozoika al nova genera klimato kaj oceana cirkulado
* 3 Oceana kaj laga biogeoĥemio kaj klimato
* 4 Geomikrobiologio kaj CO2

## Vidu ankaŭ 
* Biogeokemia ciklo
* Biogeokemio
* Klimata ŝanĝo
* Tutmonda varmiĝo
* Senarbarigo
* Dosiero: *Erdgeschichte* **Historio de Tero** - klimataj ŝanĝoj en la klimata historio en germana vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* 22-a novembro 2010: Prelego en la naturesplorada societo pri carbono-ciklo, klimato kaj vivo - bildoj de terhistorio kaj projekciaĵo en la futuro *Kohlenstoff-Kreislauf, Klima und Leben – Bilder aus der Erdgeschichte und Projektionen in die Zukunft* 
* ETH grupo pri klimato-geologio
* ETH geologia instituto 
* ETH terscienco
* esplorado de svisaj altlernejoj 
* [klimato esplorado en svisujo(https://eo.wikipedia.org/wiki/svisujo)]
* germana klimato esplorado 
* Max-Planck-Instituto pri Meteologio kaj listo de multaj institutoj en diversaj landoj 
----
* Partneraj institutoj de Max-Planck-Instituto pri Meteologio: (multaj pdf-j pri temo)
* [Alfredo-Wegener-Instituto pri polara- kaj oceana esplorado (AWI) Bremerhaven(https://eo.wikipedia.org/wiki/Bremerhaven)] - *Alfred-Wegener-Institut für Polar- und Meeresforschung (AWI), Bremerhaven*
* [Centro pri (integrataj studoj de humanaj dimensioj de globala ŝanĝo, Carnegie Mellon Universitato, Pittsburgh(https://eo.wikipedia.org/wiki/Pittsburgh), Usono)] *Center for Integrated Study of the Human Dimensions of Global Change, Carnegie Mellon University, Pittsburgh, USA*
* [CIRED - Internacia Centro pri Esplorado en medio kaj evoluo, Parizo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Parizo), Francujo] *CIRED - International Centre for Research on Environment and Development, Paris, Frankreich*
----
* [germana klimato-kalkulocentro (DKRZ), Hamburgo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hamburgo)] *Deutsches Klimarechenzentrum (DKRZ), Hamburg*
* [Energiaj-modeloj-forumo, Stanford Universitato(https://eo.wikipedia.org/wiki/Universitato_Stanford), Usono] *Energy Modeling Forum, Stanford University, USA*
* [Media ŝanĝo Instituto, Oksfordo Universitato(https://eo.wikipedia.org/wiki/Universitato_Oksfordo), Unuiĝinta Reĝlando] - *Environmental Change Institute, Oxford University, UK*
* [Eŭropa Centro pri mezaj tempaj veteraj antaŭdiroj (ECMWF) Reading(https://eo.wikipedia.org/wiki/Reading), Unuiĝinta Reĝlando]*European Center for Medium Range Weather Forecasts (ECMWF), Reading, UK*
* [Fondo Eni Enrico Mattei, Milano(https://eo.wikipedia.org/wiki/Milano), Italujo] - *Fondazione Eni Enrico Mattei, Mailand, Italien*
* Esploradejo pri daŭripova medio evoluo - *Forschungsstelle Nachhaltige Umweltentwicklung / Research Unit Sustainability and Global Change*
* GKSS-Esploradocentro Geessthacht - *GKSS-Forschungszentrum Geesthacht*
* IFM-GEOMAR - Leibniz -Instituto pri oceanaj sciencoj en la universitato Kiel - IFM-GEOMAR - *Leibniz-Institut für Meereswissenschaften an der Universität Kiel*
* [Instituto pri mediaj studoj, livera universitato, Amsterdamo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Amsterdamo), Nederlando] *Institute for Environmental Studies, Vrije Universiteit, Amsterdam, Niederlande*
* [Instituto pri biogeoĥemio kaj oceana ĥemio(https://eo.wikipedia.org/wiki/%C4%A5emio) en la universitato Hamburgo]* Institut für Biogeochemie und Meereschemie an der Universität Hamburg*
* [Instituto pri geofiziko en universitato Hamburgo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hamburgo)] *Institut für Geophysik an der Universität Hamburg*
* [Instituto por hidrobiologiaj kaj fiŝadaj sciencoj en la universitato Hamburgo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hamburgo)] *Institut für Hydrobiologie und Fischereiwissenschaft an der Universität Hamburg*
* [Instituto pri oceana kono en la universitato de Hamburgo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hamburgo)] *Institut für Meereskunde an der Universität Hamburg*
* Instituto de atmosferaj kaj oceanaj sciencoj  - Institute of Atmospheric and Oceanic Sciences, Bologna, Italien
* Internacia Instituto pri aplikaj sistemaj analisoj (IIASA), Laksenburgo, Austrio *International Institute for Applied Systems Analysis (IIASA), Laxenburg, Österreich*
----
* [Max-Planck-Institut pri biogeoĥemio, Jena(https://eo.wikipedia.org/wiki/Jena)] *Max-Planck-Institut für Biogeochemie, Jena*
* [Max-Planck-Institut pri Ĥemio; Mainz(https://eo.wikipedia.org/wiki/Mainz)] *Max-Planck-Institut für Chemie, Mainz*
* Meteologia oficejo, Exeter, Britio *Met Office, Exeter, UK*
* [Meteologia Instituto en la universitato de Hamburgo(https://eo.wikipedia.org/wiki/Hamburgo)]*Meteorologisches Institut an der Universität Hamburg*
* [Nacia oceanografia centro, Southampton(https://eo.wikipedia.org/wiki/Southampton), Britio] *National Oceanography Centre, Southampton, UK*
* Potsdam-Instituto pri klimataj sekvaj esploradoj (PIK) *Potsdam-Institut für Klimafolgenforschung (PIK)*
* [Scripps Instituto pri oceanografio, universitato San Diego(https://eo.wikipedia.org/wiki/San_Diego), Usono] *Scripps Institution of Oceanography, Universität San Diego, USA*
* Centro pri marino kaj atmosferaj sciencoj (ZMAW)  *Zentrum für Marine und Atmosphärische Wissenschaften (ZMAW)*
* http://www.zmk.uni-hamburg.de  *Zentrum für Meeres- und Klimaforschung an der Universität Hamburg*

Kategorio:Biokemio
Kategorio:Fotosintezo
Kategorio:Ekologio
Kategorio:Geologio
Kategorio:Karbono