Nahum Goldmann

**Naĥum GOLDMANN** (; la 10an de julio 1895, en Viŝnjevo, Vilna provinco, nun Minska regiono, Belorusio – la 29an de aŭgusto 1982, en  Bad Reichenhall, Bavario, Okcidenta Germanio) estis gvidanta cionisto. Li estis fondinto de la Monda Juda Kongreso kaj ties prezidanto de 1951 ĝis 1978 kaj estis ankaŭ prezidanto de la Monda Cionisma Organizaĵo de 1956 ĝis 1968 .

## Vivo 
Li naskiĝis en familio de instruistoj kaj verkistoj. Kiam Nachum havis ses jarojn, la familio translokiĝis al Frankfurto.

Li studis en la universitatoj de Hajdelbergo, Marburg kaj Berlino . En 1913 li unuafoje vizitis Palestinon dum kvar monatoj, kaj la sekvan jaron li publikigis siajn impresojn en sia libro *Erec Israel, Vojaĝaj Leteroj de Palestino *. Dum la unua mondmilito li laboris en la informa fako de la Germana Eksterlanda Ministerio .

En 1935, sub la naziaj Nurenbergo-Leĝoj, li estis senigita de sia germana civitaneco kaj iĝis hondura civitano tra la interveno de franca ministro Louis Barthou . Poste li elmigris al Usono, ekloĝante en Novjorko, kie li reprezentis la Judan Agentejon dum pluraj jaroj.

En la postmilita periodo li pledis por araba kaj juda unuiĝinta ŝtato en Palestino. Kvankam li aktive pledis por la establado de la Ŝtato de Israelo kun David Ben Gurion, li konsideris la establadon kiel trofrua kaj avertis pri araba-israela milito kiam la Ŝtato de Israelo estis proklamita tuj post la retiro de brita ordonita potenco. Ekde 1951 li iĝis prezidanto de la Ĉefestraro de la Juda Agentejo. En 1952 li peris la Luksemburgian Interkonsenton inter Israelo kaj la Federacia Respubliko Germanio.  En 1954, simila Interkonsento estis atingita inter Israelo kaj Aŭstrio.

Kiel prezidanto de la Monda Juda Kongreso, kiun li kunfondis en 1936, la tegmentan organizaĵon de ĉiuj judaj asocioj ekster la Ŝtato de Israelo, Nahum Goldmann ĉiam kampanjis por Israelo eksterlande de 1949 ĝis 1978, kvankam foje li estis feroca, profunda kritikisto de oficiala israela politiko. Jen kion li skribis en 1981:"Ni devas kompreni, ke juda sufero dum la holokaŭsto ne plu povas servi kiel defendo, kaj ni nepre devas sindeteni de uzi la holokaŭstan argumenton por pravigi kion ajn ni faras. Uzi la Holokaŭston kiel pretekston por la bombado de Libano, kiel Menachem Begin faras, ekzemple, estas speco de "Hillul Haŝem" [hebrelingve por sakrilegio], bagateligo de la sankta tragedio de la Ŝoaho [Holokaŭsto], kiu ne estas politike. dubinda kaj morale nedefendebla Politiko povas esti misuzata.” De 1956 ĝis 1968 Goldmann estis ankaŭ prezidanto de la Monda Cionisma organizaĵo (WZO). De 1960 li vivis en Israelo kaj Svislando, kies civitanecon li havis de 1969. Dum sia vivo li havis sep naciecojn kaj lastatempe longe vivis en Parizo. Li mortis en la aĝo de 87 dum esti hospitaligita en kuracloko Bad Reichenhall .

Goldmann provis atingi kompromison kun la arabaj najbaroj de Israelo. Li nur vidis daŭran ŝancon de postvivado por la israela ŝtato se ĝi estis preta akcepti la historiajn rajtojn de la palestinanoj. Kiam li provis negoci kun egipta prezidanto Gamal Abdel Nasser en 1970, la israela registaro malhelpis la negocon. Ĝi eĉ rigardis lian provon kontakti OLP- gvidanton Jaser Arafat en 1974 kiel perfidon. Goldmann rigardis la rifuzon negoci kun la OLP kiel stultan. Lia vizio estis fari Israelon, en la formo de "neŭtraligita ŝtato", intelekta kaj morala centro por judoj ĉie en la mondo .

## Literaturo 
* Raphael Patai: *Nahum Goldmann. His missions to the Gentiles.* University of Alabama Press, Tuscaloosa 2004, ISBN 0-8173-5095-0.
* Dieter Borchmeyer: *Was ist deutsch? Die Suche einer Nation nach sich selbst.* Berlin 2017, S. 588–609.

## Vidu ankaŭ 
* Konferenco de Postuloj (Claims Conference)
* Konferenco de Prezidantoj de Grava amerikaj Judaj organizaĵoj
* Juda Agentejo por Israelo
* Wiedergutmachung
* Monda Juda Kongreso
* Monda Cionisma Organizaĵo

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Biografio el la Juda Virtuala Biblioteko

Kategorio:Judaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Belorusaj judoj
Kategorio:Memoraĵistoj
Kategorio:Israelaj verkistoj
Kategorio:Judaj aktivuloj
Kategorio:Kontraŭmilitaj aktivuloj
Kategorio:Cionistoj