Aveiro

**Aveiro** estas portugala urbo, ĉefurbo de la distrikto Aveiro, en Centra regiono kaj subregiono *Região de Aveiro* kaj kun ĉ. 60 000 loĝantoj.

Aveiro estas sidejo de municipo kun 197,58 km² kaj 80 978 loĝantoj (2021), subdividita en dek fregezioj. La municipo limas norde kun Murtosa, nordoriente kun Albergaria-a-Velha, oriente kun Águeda, sude kun Oliveira do Bairro, sudoriente kun Vagos kaj Ílhavo kaj okcidente kun Atlantiko.

La urbo estas grava urba centro, havena, fervoja, universitata kaj turisma. Ĝi estas ĉirkaŭ 63 km nordokcidente de Koimbro, 70 km sude de Porto, kaj 255 km de Lisbono. 

## Historio 
eta|maldekstre|230px|Katedralo de Aveiro.
La unuaj referencoj pri la urbo venas de la 10-a jarcento sed ĝi ne estis kategoriigita kiel urbeto ĝis la 13-a jarcento. Tiuepoke la loĝantaro disvolviĝis ĉirkaŭ la ĉefa preĝejo dediĉita al Sankta Mikaelo Ĉefanĝelo, kvankam tiu monumento ne plu ekzistas. Kadre de la dinastia krizo de 1383–1385 okazis apud Aveiro bataleto inter kastiliaj trupoj kaj portugalaj kavaliroj de la Ordeno de Kristo la 17an de oktobro 1384 ĉe tio kio nun estas la urbeto Eixo, 

La bona geografia situo de Aveiro favoris ĝian kreskadon. La abundaj salejoj, fiŝkaptado kaj la markomerco konstituis la ekonomian bazon de la urbo.

En 1759, Aveiro fariĝis urbo kaj kelkajn jarojn poste sidejo de samnoma diocezo. En la 19-a jarcento alvenis ekonomia pliboniĝo, fakto kiu impulsis ĝin okupi gravan lokon en la nacia ekonomia kunteksto, ekzemple pro fiŝkaptado de moruo en la 20-a jarcento.

## Fregezioj
thumb|maldekstre|Fregezioj de la municipo Aveiro.|250x250px
Aveiro havas jenajn dek fregeziojn:
* Aradas (urba)
* Cacia
* Eixo e Eirol
* Esgueira (urba)
* Glória e Vera Cruz (sidejo)
* Oliveirinha
* Requeixo, Nossa Senhora de Fátima e Nariz
* Santa Joana (urba)
* São Bernardo (urba)
* São Jacinto

## Vidindaĵoj
eta|dekstra|200px|Kanalo de Aveiro
* Monaĥejo de Jesus, kun Muzeo de Santa Joana
* Preĝejoj de Karmelitanoj, de la Vera Kruco, de *Misericórdia*, de la Konvento *do Carmo*
* Urbodomo de Aveiro
* Statuoj de José Estêvão, de D. João Evangelista de Lima Vidal, de Santa Joana
* Praça do Peixe (Fiŝplaco)
* Ĝardeno Infanto D. Pedro e Coreto
* Domoj de Santa Zita kun azuleĥa fasado; *Arte Nova* de Fajrestingistoj; *Arte Nova* de la Hotelo As Américas; de Major Pessoa; *Arte Nova* en Rua Eça de Queirós; en kiu gastis D. Manuel la 2-a en 1908 en Rua do Carmo; en kiu naskiĝis Fernando Pessa, en Rua do Carmo; de 1616, en angulo de Rua Direita; de la arkitekto Francisco Augusto da Silva Rocha, en stilo *Arte Nova* (1904), en Rua do Carmo, nº 12; *Arte Nova* (1911), en Rua Alm. Cândido dos Reis, nº 146; de la Dro. Lourenço Peixinho en stilo *Arte Nova* (1906–1911), nune Fondaĵo João Jacinto de Magalhães, en Rua José Rabumba, nº 56; en stilo *Arte Nova*, en Rua João Mendonça, nº 5–7; kun influo de *Arte Nova*, en angulo de Rua Direita kun Praça General Humberto Delgado (pontoj); deMorgados de Vilarinho / Couceiro da Costa, Rua do Gravito, nº 32; de Christos, en Rua Direita, antaŭ Hotel Imperial
* Katedralo de Aveiro kaj Krucmonumento de Santo Domingos (15-a jarcento)
* Kapeloj de *Senhor das Barrocas*, de São Gonçalinho, de *Sra. da Alegria*
* Pilorio de Esgueira
* Bieno de la Grafino de Taboeira (1683), nun abandonita kaj ruina
* Teatro Aveirense
* Domo kie loĝis Eça de Queirós kaj trinkejo kie li klientis
* Trajnstacio (azuleĥoj)
* Sidejo de la Fondaĵo Eng. António Pascoal, en Av. Dro. Lourenço Peixinho
* Tombo de José Estêvão de Magalhães, en la Centra Tombejo
* Iama Fabriko Jeronymo Pereira Campos
* Galerio Morgados da Predicosa, Av. de Santa Joana, ĉe la Muzep
* Palaceto *Arte Nova* (1914), konstruigita de Francisco de Oliveira Simões, en Salreu
* Tema parko *Lugar dos Afetos* en Eixo 
* Muzeoj *Arte Nova*, en Rua Dr. Barbosa de Magalhães, nº 10; de Santa Joana, en Av. Santa Joana; de la urbo, en Rua João Mendonça 9–11; kaj de la Universitato de Aveiro

## Bildoj

Ria de Aveiro.jpg|Rio de Aveiro.
Aveiro Canal.jpg|Rio de Aveiro.
Conjunto de Armazéns do Sal do Canal de São Roque ou Palheiros de sal do Canal de São Roque - envolvente 3 (cropped).jpg|Salstokejoj de la kanalo de Sankta Roĥo.
Refeitório Mosteiro de Jesus.jpg|Manĝejo de la Monaĥejo de Jesus.
Túmulo da Princesa Santa Joana Mosteiro de Jesus Aveiro IMG 2179.JPG|Tombo en la Monaĥejo de Jesus.
Sé Catedral de Aveiro 004.jpg|Katedralo de Aveiro.
Capela do Senhor das Barrocas.jpg|Kapelo de *Senhor das Barrocas*.
Pelourinho de Esgueira.JPG|Pilorio de Esgueira.
Casa do Major Pessoa (frente).jpg|Domo de Major Pessoa.
Aveiro Casa da Cooperativa Agrícola 853.jpg|Domo de *Cooperativa Agrícola*.
Flickr - nmorao - Estação de Aveiro, 2008.06.18.jpg|Stacidomo.
Aveiro Train station.jpg|Malnova stacidomo.
Quinta Nossa Senhora das Dores - Verdemilho - Aradas.jpg|Bieno Nossa Senhora das Dores - Verdemilho - Aradas.
Vilarinho - Portugal (53220119509).jpg|Vilarinho - Cacia.
Estação Ferroviária de Aveiro - Portugal (52702666479).jpg|Azuleĥoj pri Eixo en la Stacidomo de Aveiro.
Igreja de Eirol.jpg|Preĝejo de Eirol.
Igreja Matriz de Requeixo - Portugal (8228158652).jpg|Requeixo.
Ria de Aveiro - São Jacinto - Portugal (25111689598).jpg|São Jacinto.

## Vidu ankaŭ 
* Aveiro (stacidomo)
* Azurva (stacidomo)
* Cacia (stacidomo)
* Eirol (stacidomo)
* Eixo (stacidomo)
* Esgueira (stacidomo)
* Quintans (stacidomo)
* São João de Loure (stacidomo)
* Taipa-Requeixo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* Municipo Aveiro


Kategorio:Urboj de Portugalio
Kategorio:Distrikto Aveiro