open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
János Sándor (fizikisto)

**János Sándor** [jAnoŝ ŝAndor], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sándor János** estis hungara fizikisto, profesoro, instruisto.

János Sándor http://tudosnaptar.kfki.hu/historia/egyen.php?namenev=sandor naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.
 
## Biografio 
János Sándor frekventis gimnazion en sia naskiĝurbo, poste li akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Péter Pázmány en 1944. Post siaj studoj li estis trudlaboristo, post la  2-a mondmilito li instruis en diversaj lernejoj. Ekde 1953 li estis lektoro 2 jarojn, poste li estis adjunkto. En 1957 li instruis 2 jarojn en gimnazio, poste en Teknika Universitato de Budapeŝto. En 1974 li eklaboris en fizika instituto, kie post jaroj li estis vicinstitutestro. En 1975 li kandidatiĝis. Li okupiĝis pri rilatoj inter fiziko kaj kemio.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Fizikai–kémiai gyakorlatok 3.* (1961)
* *Fizika-elektrotechnika példatár* (1970)
* *Fizikai laboratóriumi gyakorlatok* (1977)

## Fontoj 
* hungarlingva biografio

Kategorio:Hungaraj fizikistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Brumath

**Brumath** estas komunumo de Francio. Ĝi situas la departemento Bas-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de .

## Geografio 
eta|maldekstre|la nuna luterana kirko kaj historia kastelo
eta|maldekstre|ekzemplo de multaj historiaj trabfakaj domoj de Brumath
Brumath situas 11 kilometrojn sudokcidente de Haguenau (Hagenau) kaj 17 kilometrojn okcidente de la rivero Rejno.

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Bas-Rhin
* Brumath (stacidomo)
* Stephansfeld (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Bas-Rhin
Duklando de Milano

La **duklando de Milano** estis historia teritorio de la Sankta Romia Imperio, ĉirkaŭ la urbo Milano, situanta en la nordo de hodiaŭa Italio. Ĝi estis kreita en 1395, kiam ĝi havis dudek ses urbojn kaj la vastan kamparan areon de la meza Pada Ebenaĵo oriente de la montetoj de Montferrat.

Dum plejmulto de sia ekzisto, ĝi estis enpremita inter Savojo okcidente, Venecio oriente, la malnova Svisa Konfederacio norde, kaj apartigita de la Mediteraneo per la Ĝenova Respubliko sude.

La duklandon finfine akiris Habsburga Aŭstrio kun la Traktato de Badeno en 1714, kiu finis la militon de hispana sukcedo. Ĝi restis sub aŭstria regado ĝis 1796, kiam Napoleono Bonaparte konkeris ĝin, kaj unu jaron poste, laŭ la Traktato de Campo Formio, Aŭstrio transdonis ĝin al la Cisalpa Respubliko.
Post la malvenko de Napoleono, la duklando de Milano ne estis restarigita, sed iĝis parto de la reĝlando Lombardujo-Venetio, kies reĝo estis la imperiestro de Aŭstrio. En 1859 ĝi doniĝis al la reĝlando Piemonto-Sardio, kiu poste fariĝis Itala reĝlando en 1861.

## Dukoj de Milano 
1395-1447 Familio Visconti

1450-1526 Familio Sforza

1526-1787 Habsburgoj

Kategorio:Geografio de Milano

Milano
Kategorio:Historio de Italio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Teritorioj de la Sankta Romia Imperio
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1390-1399
Kategorio:Aperis en 1395
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1797
Popola Respubliko Angolo

La **Popola Respubliko Angolo** estis mem-deklarita socialisma ŝtato (komune konata kiel "komunisma ŝtato" en Okcidento) kiu estis establita en 1975 post ĝi akiris sendependecon el Portugalio, paralele al la situacio en Mozambiko. La ĵus fondita lando ĝuis amikajn rilatojn kun Sovetunio, Kubo, kaj kompreneble la Popola Respubliko Mozambiko. La lando estis regata de la Movado Popola por la Liberigo de Angolo (MPLA), kiu estis respondeca por ties adoptado de komunismo. La grupo estis helpita de Kubo kaj de Sovetunio. Opozicia grupo, konata kiel Nacia Kuniĝo por la Tuta Sendependeco de Angolo (UNITA), okazigis enlandan militon kontraŭ la MPLA, kun helpo kaj de Sudafriko kaj de Usono.

En 1991, la MPLA kaj UNITA subskribis pacakordon, kiu ebligis multpartiajn elektojn en Angolo. Spite la fakton ke akraj disputoj ankoraŭ sekvis, la Popola Respubliko Angolo estis fine malmuntita en 1992, kaj iĝis la nuntempa Respubliko Angolo.

## Notoj 
Kategorio:Historio de Angolo
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1975
Kategorio:Administraj unuoj malfonditaj en 1992
Popolrespubliko

300px|eta|Popolrespublikoj: ruĝe: nunaj; rozkolore: iamaj.
La priskribo "**popolrespubliko**" (aŭ **popola respubliko**") aperas en la oficialaj nomoj de kelkaj ŝtatoj. Dekomence ligita al popolismo (popolaj movadoj: , , aliaj), post la kreo de Sovetunio ĝi eventuale iĝis asociita precipe kun landoj aliĝintaj al komunismo, kiel, ekzemple, la nunaj Ĉinio kaj Norda Koreio. Tamen, la termino ne estas unika al komunismaj ŝtatoj: iuj landoj adoptis tian titolon pro (efektiva aŭ almenaŭ deklarata) intenco esti tutpopole demokratiaj, kiel Bangladeŝo fondita kiel liberala parlamenta respubliko post popola milito por sendependiĝo.

La komunismaj aŭ socialismaj ŝtatoj, kiuj inkluzivigis la vortojn *Popola Respubliko* aŭ *popolredpubliko* en siaj kompletaj nomoj estas jenaj:
* Popola Respubliko Ĉinio (fondita en 1949)
* Popoldemokratia Respubliko Laoso (fondita en 1975)
* Demokratia Popolrespubliko Koreio (fondita en 1948)
Historiaj ekzemploj estas la jenaj:
* Albana Popola Respubliko (1946–1976) kaj Albana Socialisma Popola Respubliko (1976–1992)
* Popola Respubliko Angolo (1975–1992)
* Popola Respubliko Benino (1975–1990)
* Popola Respubliko Bulgario (1946–1990)
*20px| Popola Respubliko Kongo (1970–1992)
* Ĉeĥoslovaka Respubliko (1948–1960)
* Popoldemokratia Respubliko Etiopio (1987–1991)
* Hungara Popola Respubliko (1949–1989)
* Popola Respubliko Kamboĝa (1979–1989)
* Mongola Popola Respubliko (1924–1992)
* Popola Respubliko Mozambiko (1975–1990)
* Pola Popola Respubliko (1952–1989)
* Rumana Popola Respubliko (1947–1965)
*20px| Tuva Popola Respubliko (1921–1944)
*20px| Popoldemokratia Respubliko Jemeno (1967–1990)
*20px| Federacia Popola Respubliko Jugoslavio (1946–1963)
*20px| Ĥorezma Popola Soveta Respubliko (1920-1924)
*20px| Buĥara Popola Soveta Respubliko (1920-1925)
*20px| Ĉina Popola Soveta Respubliko (1931-1937)

Aliaj titolpriskriboj komune uzataj de marksismaj–leninismaj ŝtatoj estas *demokratia respubliko* (ekz. Germana Demokratia Respubliko ĝis ĝia unuiĝo kun Federacia Respubliko Germanio) kaj *socialisma respubliko* (ekz. Socialisma federacia respubliko Jugoslavio inter 1963 kaj 1992 kaj Socialisma Respubliko Vjetnamio).

## Ne-marksismaj–leninismaj popolrespublikoj
### Nuntempaj
* Popola Demokratia Respubliko Alĝerio (fondita en 1962)
* Popolrespubliko Bangladeŝo (fondita en 1971)

;Neagnoskitaj
La sekvaj separatismaj movadoj deklaris popolrespublikojn, sed ili ne ricevis diplomatan agnoskon el la internacia komunumo:
*20px| Popola Respubliko de Donecko (deklarita en 2014)
*20px| Popola Respubliko de Luhansko (deklarita en 2014)

### Historiaj
* 20px| Socialisma Popola Libia Araba Jamahirija (1977–2011)
* 20px| Ukraina Popola Respubliko (1917–1921)
* 20px| Okcidenta Ukraina Popola Respubliko (1918–1919, aligita al la Ukraina Popola Respubliko)
* 20px| Belorusa Popola Respubliko (1918–1919, neagnoskita)
* 20px| Popolrespubliko Koreio (1945-1946)
* 20px| Zanzibaro (1963-1964)

Kategorio:Politiko
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Respublikoj
I Ching

eta|La 64 heksagramoj de I Tsjing (易经)
La **Libro de ŝanĝiĝoj**, ankaŭ alilingve ***Yi King*** aŭ ***Yi-King*** (simpligita ĉina: 易经; tradicia ĉina: 易經; pinjine: *yì jīng*; *Wade*: *i4ching1* aŭ transliterumite: ***I Tsjing***, prononco en Esperanto kiel *i ĉing* kaj foje ankaŭ skribata **I Ĉing**) estas dosiero de ĉinaj tekstoj, kies estiĝo estas datata ĝis la 2-a jarmilo a.K. En ties ĉefa parto temas pri vico de 64 heksagramoj, bildoj kunmetitaj el ses linioj prezentantaj 64 diversajn arketipajn situaciojn. La *libro de ŝanĝiĝoj* estis uzata (kaj ĝis hodiaŭ ĝi estas uzata) ne nur kiel orakola libro, sed ankaŭ kiel filozofia kaj kosmologia sistemo, kiu ludas gravan rolon en la taoismo, el kiu grandmezure eliris la ĉina kulturo.

La libro aperis en Esperanta versio (tradukita de Sugin) ĉe la ĉina eldonejo *Zhongguo Guoji Wenhua* en 2019.

## Literaturo 
*La libro de la ŝanĝiĝoj*, Paralelaĵoj de klasika-vulgara ĉinaj lingvoj kaj ĉina lingvo-Esperanto, Honkongo, 2019, 742 paĝoj, dulingva ĉina-esperanto, eldonejo  Zhongguo Guoji Wenhua, . La libro estas kolekto de tekstoj religiaj, filozofiaj kaj kosmologiaj.

Kategorio:Literaturo de Ĉinio
Kategorio:Ĉina filozofio
Kategorio:Konfuceismo
Bernard Malamud

**Bernard MALAMUD** (naskiĝis la , mortis la ) estis usona verkisto de romanoj kaj noveloj, kiu estas plej konata pro siaj noveloj priskribantaj la vivon de judaj enmigrintoj. 

Kune kun Saul Bellow kaj Philip Roth, li estis unu el la plej konataj usonaj judaj verkistoj de la 20-a jarcento. Lian romanon pri basbalo, *The Natural*, oni adaptis kiel kinofilmon (1984) en kiu ĉefrolis Robert Redford. Lia romano *The Fixer* (1966) pri kontraŭjudismo en car-epoka Rusio gajnis por li kaj la National Book Award kaj la Premion Pulitzer.

## Referencoj 
* Bazita sur la angla Vikipedio.

Kategorio:Usonaj fikciistoj
Kategorio:Judaj verkistoj
NSSDC ID

**Numero de flugo**, aŭ **internacia identigilo** (), aŭ **NSSDC ID** estas numero laŭ la katalogo de la  de Usono. Ĝi prezentas per si katalogan numeron de ĉiu fluganta kosma objekto, troviĝanta en orbito kaj registrita ĉe COSPAR. La nocio «fluganta objekto» estas komprenata sufiĉe libere kaj inkludas ankaŭ ĉiujn objektojn, aperintajn rezulte de starto de iu raketo kaj memstare troviĝantan en orbito. Ĉiaj flugantaj objektoj povas esti fonto de malhelpoj por astronomiaj observadoj. Por ekskludi tiajn malhelpojn, parametroj de orbitoj de tiaj objektoj devas esti konataj en la civila astronomio. Similaj informoj ne povis esti ĉerpitaj el naciaj katalogoj de landoj dum la malvarma milito. Samkaŭze suborbitaj startoj ne ricevadis **numeron de flugo**.

Laŭ astronomia scienca tradicio ajna nova ĉiela korpo post la jaro 1957 estis ricevanta numeron konsistantan el jarnumero kaj unu litero de la greka alfabeto. Cele al identigo de multaj objektoj post la litero estis aldonata unu cifero. Ekzemple, la unua artefarita satelito de la Tero havas indikon 1957 α 2 (la numeron 1 ricevis la dua ero de la lanĉo-veturilo, ankaŭ elirinta en orbiton kaj ege pli granda ol la sputniko). Ekde 1961 dudek kvar literoj de la greka alfabeto ne sufiĉis, kaj oni ekuzis du literojn.

En 1963 oni venis al la indiko uzata ĝis nun: *jaro*-*orda numero (du- aŭ trisigna)* kaj *litera indekso*&nbsp;— tio estas nomata NSSDC ID. Litera indekso estas donata laŭ ŝajna graveco de la objekto. Ĉar nun disponeblas preskaŭ ĉiuj informoj pri utilŝarĝo de raketoj, per A-indeksoj estas indikataj sputnikoj, kaj nur post ili eroj de raketoj kaj ceteraj partoj. En 2008 en la katalogo troviĝis informoj pri preskaŭ 6500 objektoj.

Alternativa sistemo por indikado de  estas SCN.

## Eksteraj ligiloj 
* Convention on Registration of Objects Launched into Outer Space
* The United Nations Registry of Space Objects. Edited by Jonathan McDowell

Kategorio:Nehomportaj kosmoveturiloj
Kategorio:Identigiloj
Satellite Catalog Number

**Numero laŭ sputnika katalogo** (, mallonge , antaŭe ankaŭ numero laŭ NORAD aŭ numero de objekto laŭ USSPACECOM) estas unika kvinsigna identiga numero de artefaritaj satelitoj de la Tero.

Komence la katalogo estis kompilata fare de la , NORAD. Poste estis kompletigata fare de . En la katalogon estas enigataj parametroj de orbitoj de la objektoj en formo de duliniaj elementoj, . En la katalogo forestas informoj pri sekretaj armeaj sputnikoj de Usono.

En 2008 en la katalogo estis enskribitaj ĝis 900 aktivaj sputnikoj, ĉirkaŭ 400 el kiuj situis en geostacionaraj orbitoj.

Nefermita parto de la katalogo enhavas informojn pri preskaŭ 12800 objektoj en tera orbito, kies ampleksoj superas . Inter ili estas ĉirkaŭ 8130 partoj de detruitaj sputnikoj, finuzitaj raketaj eroj kaj objektoj perditaj dum laboroj en la malferma kosmo (laŭ la stato je marto 2009). Kvanto de objektoj super unu centimetro estas taksata je sescent miloj.

Alternativa sistemo por numerado de sputnikoj estas NSSDC ID.

## Eksteraj ligiloj 
* CelesTrak: Current NORAD Two-Line Element Sets

Kategorio:Nehomportaj kosmoveturiloj
Kategorio:Identigiloj
Kikerfaruno

eta|Kikerfaruno La **kikerfaruno** estas la produkto ricevita post la fajna pulvorigado de la kikero. Ĝi estas konsiderata grava elemento en la Barata kuirarto kaj uziĝas, ekzemple, en la ellaborado de la pakoroj, (legomfritaĵoj). El nutricia vidpunkto ĝi riĉas je proteinoj, karbonhidratoj, fibroj, mineraloj kaj vitaminoj.

La kikerfaruno ĉefe uziĝas en kuirarto, vaste uzata en Barato kaj Pakistano. En okcidentaj landoj ĝi ofte uzatas en dietoj sen gluteno kiel anstataŭaĵo de la tritikfaruno kaj ankaŭ de veganoj kiel anstataŭaĵo de ovo en kelkaj kazoj.

En Italio ĝi ankaŭ estas uzata en pluraj regionoj por pluraj receptoj. Unu el li estas la sicilia paneloj, fritaĵo surbaze de kikerfaruno. Alia manĝaĵo farita el kikerfaruno estas la tiel nomata Fainá.

## Vidu ankaŭ 
*Kinako

Kategorio:Barata kuirarto
Kategorio:Farunoj
Johannes R. Becher

**Johannes Robert Becher** (n. la 22-an de majo 1891 en Munkeno, m. la 11-an de oktobro 1958 en Orienta Berlino) estis germana politikisto, romanisto kaj poeto. Li estis aliĝinta al la Komunista Partio de Germanio (KPD) antaŭ la Dua Mondmilito. Samtempe, li estis parto de la literatura avangardo, verkante laŭ ekspresionisma stilo.

Kun la apero de la Nazia Partio en Germanio, modernaj artaj movadoj estis nuligitaj. Becher fuĝis el militista ĉikanado en 1933 kaj setlis en Parizo por paro de jaroj. Li migris al Sovetunio en 1935 kun la centra komitato de la KPD. Post la germana invado fare de Sovetunio en junio de 1941, Becher kaj aliaj germanaj komunistoj estis senditaj al interna ekzilo en Taŝkento.

Li revenis al senproblemo en 1942 kaj estis realvokita al Moskvo. Post la fino de la Dua Mondmilito, Becher ricevis permeson lasi Sovetunion kaj revenis en Germanion, setlante en la sovet-okupita zono kiu poste iĝis Orienta Berlino. Kiel membro de la KPD, li estis nomumita al variaj kulturaj kaj politikaj sintenoj kaj iĝis parto de la estreco de la Socialisma Unuiga Partio. En 1949, li helpis fondi la Akademie der Künste, kaj servis kiel prezidento el 1953 al 1956. En 1953 li ricevis la Stalinan Pacpremion (poste Lenina Pacpremio). li estis la prikultura ministro de la Germana Demokratia Respubliko (GDR) de 1954 ĝis 1958.

En 1949 Johannes R. Becher verkis la poemon "*Auferstanden aus Ruinen*" (Leviĝinta el ruinoj), kiun muzikigis Hanns Eisler, kaj kiu fariĝis la nacia himno de GDR. Becher aplikis la versmezuron de la antaŭa nacia himno de la Germana Regno, tiel ke la himno estas kantebla kaj laŭ la melodio de Eisler kaj laŭ tiu de Joseph Haydn (Laŭ la respektiva artikolo en la germanlingva vikipedio). La unuan strofon esperantigis T. Pusch en 1982, la duan kaj trian strofojn D. Ĝamadio en 2012.

## Eksteraj ligiloj 
* Robert K. Shirer, "Johannes R. Becher 1891–1958", *Encyclopedia of German Literature,* Ĉikago kaj Londono: Fitzroy Dearborn Publishers, 2000, laŭ permeso de Digital Commons, Universitato de Nebrasko

Kategorio:Munkenanoj
Kategorio:GDR
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj komunistoj
Kategorio:Germanlingvaj poetoj
Saint-Bernard (Alzaco)

**Saint-Bernard** (jen france, **Saint-Bernard**, prononcu , origine germane kaj alemane *Sankt Bernhard*) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento *Haut-Rhin*, en la historia kultura regiono Alzaco kaj la en 2016 kreita administra regiono *Grand Est* ("Granda Oriento"), kaj administre apartenas al la arondismento kaj kantono Altkirch. Fine de  en la komunumo vivis .

## Vidu ankaŭ 
* komunumoj de Haut-Rhin

eta|maldekstra|300ra|la loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Skellig Michael

300x300px|eta
eta|Monaĥejo de Skellig Michael.|300x300ra
**Skellig Michael** (el la irlanda lingvo *Sceilig Mhíchíl*, "Roko de (Sankta) Mikaelo"), ankaŭ konata kiel **Great Skellig**, estas kruta rokeca insulo situanta je 15&nbsp;km de la Iveragh-duoninsulo, graflando Kerry, Irlando. Ĝi estas la plej granda el la insuloj Skellig altiĝanta je 220 metroj super la marnivelo. Skellig Michael estis nomumita Monda heredaĵo de UNESKO en 1996.

Skellig Michael gastigas prakristanan monaĥejon, kreita en 588 kaj dum ses jarcentoj ĝi estis la fokuso de grava frua monaĥa vivo en Irlando. La monaĥoj loĝis en malgrandaj ŝtonaj domoj (*clochan*), konstruitaj sur preskaŭ vertikalaj rokaj muroj.

La moanĥejo troviĝas en la suda flanko de la nordorienta altaĵo de la insulo, je 180 metroj. Ĝi alireblas per 270 ŝtupoj tajlitaj de la monaĥoj sur la roko.

La loka tradicio atribuas ĝian fondadon al Sankta Fionan, kiu vivis ĉirkaŭ la jaro 500. Temas pri unu el la plej foraj monaĥoj de la tuta kristana mondo. La situo de Skellig Michael, disigita de Irlando pere de ofte agititaj akvoj, ĉiam senkuraĝigis la vizitantojn, pro kio ĝi bone konserviĝas.

La monaĥejo de Skellig Michael postvivis plurajn rejdojn de la vikingoj en la 9-a jarcento, speciale en 823. Ĉirkaŭ la jaro 1000 ĝi estis konsiderinde ampleksigita, kun reformo de unu el la oratorioj por igi ĝin kapelo dediĉita al Ĉefanĝelo Miĥaelo. Verŝajne, la monaĥa vivo en Skellig Michael neniam estis tre granda: plej probable ĝi havis 12 monaĥojn kaj abaton. Oni kredas ke ilia manĝado konsistis el fiŝaĵoj, marfruktoj el la insula marbordo, legomoj kaj ovoj el marbirdoj.

Ekde la 12a jarcento, la klimatŝanĝiĝo konata kiel Malgranda glacia epoko pliakrigis la vivkondiĉojn en la insulo. Estis neeble loĝi en la insulo dum la tuta jaro, tiel do, la monaĥoj forlasis ĝin kaj translokiĝis al la aŭgustena monaĥejo Ballinskelligs, en la proksima irlanda marbordo, kaj ne plu revenis.

Ekde 1500, Skellig Michael iĝis populara pilgrimejo sed tiam ĝi ne plu havas plentempajn loĝantojn. En la 19a jarcento la insulo denove estis loĝigita post la starigado de du lumturoj, regataj de du lumturistoj, kiuj ofte alterniĝis.

## Muziko kaj filmo 
Kantoj kun la titolo "Skellig" estis eldonitaj en 1987 de la irlanda bando Clannad kaj en 1997 de la kanada kantistino Loreena McKennitt.

En 2015, Skellig Michael estis uzita por la finsceno en *Star Wars Episode VII: The Force Awakens*.  La insulo ankaŭ estis uzita por scenoj en ĝia daŭrigo *Star Wars: Episod VIII – The Last Jedi.*

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* (angla kaj franca) Michael en la retejo de la Monda Heredaĵo de Unesko
* Fotoj pri Skellig Michael
* (en) Skellig Experience

Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Irlando
Kategorio:Monaĥejoj de Irlando
Kategorio:Geografio de Irlando
21649 Vardhana

'*21649 *Vardhana'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  en la kadro la kampanjo "LINEAR" (*Lincoln Near-Earth Asteroid Research*) elde la situejo de Socorro de la Laboratorio Lincoln (Nov-Meksiko, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Anarghya A. Vardhana*, kiu gajnis la duan rangon en la *Intel International Science and Engineering Fair* de 2006 pro sia projekto pri matematiko. Ŝi estis lernantino ĉe la *Jesuit High School'' de Portlando (Oregono, Usono).

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de LINEAR
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Bendorf (Alzaco)

**Bendorf** (prononcu []) estas komunumo de Francio. Ĝi situas en la departemento Haut-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est.

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Bendorf (Alzaco) etendiĝas sur  kaj havis &#160;loĝantojn laŭ la lasta oficiala nombro de , tiel ke la loka loĝdenso estas po  homoj kilometre alt du. La komunumo situas geografie en Ĵuraso (montaro) kaj administrative en regiono Grand Est departemento Haut-Rhin.

## Historio 
La unua skriba mencio de la vilaĝo kiel Penndorf datiĝas el 1179.

## Referenco 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haut-Rhin

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Pont Cardinet (pariza metrostacio)

**Pont Cardinet** ​[pɔ̃ kaʁdinɛ] estas stacio sur linio 14 de la Metroo de Parizo. Ĝi situas en la 17-a arondismento de Parizo. La stacio estis malfermita la . Ĝi ebligas interkonekton kun Linio L de Transilien de Gare Saint-Lazare.

## Interkonektoj 
*    *Pont Cardinet*
*  RATP 28 31 66 94 163
*  N154

## Proksime 
* Parko Clichy-Batignolles - Martin Luther King
* Skvaro des Batignolles

## Bildgalerio 

Pont-Cardinet Ligne 14 2020 08.jpg|Enirejo
Station Métro Ligne 14 Pont Cardinet - Paris XVII (FR75) - 2020-12-15 - 1.jpg|Nomplato Pont Cardinet
Station Métro Ligne 14 Pont Cardinet - Paris XVII (FR75) - 2020-12-15 - 16.jpg|Vagonaro en *Pont Cardinet*
Station Métro Ligne 14 Pont Cardinet - Paris XVII (FR75) - 2020-12-15 - 10.jpg|Vestiblo: ĉu kuniklo de la Metroo de Parizo?

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 14 de la metroo de Parizo
* Kronologio de la Metroo de Parizo
* Grand Paris Express

Kategorio:Stacioj de Grand Paris Express
Kategorio:Linio 14 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 17-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 2020
Kategorio:2020 en Francio
Béla Sárfalvi

**Béla Sárfalvi** [ŝArfalvi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárfalvi Béla** estis hungara geografo, profesoro.

Béla Sárfalvi http://tudasbazis.sulinet.hu/hu/termeszettudomanyok/foldrajz/hires-magyar-foldrajztudosok-eletrazai/sarfalvi-bela naskiĝis la  en Magyaróvár. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
Béla Sárfalvi akiris pedagogian diplomon en Scienca Universitato Loránd Eötvös en 1950. Post siaj studoj li laboris en la universitata geografia instituto. Inter 1953 kaj 1967 li laboris en la akademia geografia instituto, poste li instruis en la menciita universitato. En 1988 li estis nomumita universitata profesoro.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A Föld és az ember* (La Tero kaj la homo), (1964)
* *A mezőgazdasági népesség csökkenése Magyarországon* (Malpliiĝo de la kamparanoj en Hungario), (1965)
* *Magyarország népességföldrajza* (Bp., 1991)
* *Európa regionális földrajza* (Regiona geografio de Eŭropo), (1994, 2000) - studenta lernolibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj geografoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Erich Heckel

eta|Erich Heckel ĉe la pentrista stablo
**Erich HECKEL** (naskiĝinta la  en Döbeln, mortinta la  en Radolfzell am Bodensee) estis germana pentristo kaj grafikisto, kaj unu el la plej gravaj reprezentantoj de la germana Ekspresionismo. Li anis ĉe Berlina secesio.

## Vivo kaj agado 
Heckel studis en Dresdeno arkitekturon. Tiel li ankaŭ fondis en 1905 kune kun Ernst Ludwig Kirchner, Fritz Bleyl kaj Karl Schmidt-Rottluff la grupon *Die Brücke*. Kiel Vincent van Gogh kaj aliaj faŭvistoj - kiuj al Heckel estis modeldonaj - li pentris la verkojn per helaj kaj puraj koloroj. Liaj motivoj estis preferite nudulojn, portretojn kaj pejzaĝojn. Temo ĉiam revenante estis la mondo de la cirko.

En 1911 li transloĝiĝis al Berlino, kie la pentromaniero lia iĝis pli geometria, la kompozicia arto pli malronda kaj severa - kaj la koloraro pli malhela. Post malfondo de *Die Brücke* (1913) liaj verkoj perdis dramecon. De 1915 ĝis 1918 li soldatis en Flandrujo.

Post la Unua mondmilito li revenis al Berlino kaj vojaĝis la sekvintajn jarojn tra Germanio, Italio kaj Franclando. De la nazioj li estis ege malŝatita; tial li vivis ekde 1944 ĉe la Konstanca lago, najbare al Otto Dix en Gaifenhofen-Hemmenhofen. Inter 1949 kaj 1955 li profesoris ĉe la Artoakademio de Karlsruhe.

Krom pentraĵoj li postlasis multon da ligna gravuraĵoj, litrografioj kaj akvafortojn.

## Vidu ankaŭ 
* Max Beckmann

## Eksteraj ligiloj 
* Informoj sur Heckel kaj la verkaro de li

Kategorio:Germanaj pentristoj
Kategorio:Akademianoj
Kategorio:Germanaj desegnistoj‎
Kategorio:Ekspresionismaj pentristoj
21650 Tilgner

'*21650 *Tilgner'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la svisa amatora astronomo Stefano Sposetti elde Gnosca (Svislando).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de *Bruno Tilgner'' (1933–2002), kiu laboris ĉe la Eŭropa Kosma Agentejo. Li pli malfrue fariĝis ano de la strategia oficejo. Li grave helpis la malkovron kaj identigon de .

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Stefano Sposetti
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
21651 Mission Valley

'*21651 *Mission Valley'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona amatora astronomo Graham E. Bell elde la Observatorio Farpoint proksime de Eskridge (Kansaso, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la *Mission Valley High School*, mezlernejo de la regiono, kie troviĝas la Observatorio Farpoint. Situante en malluma situejo proksime de *Mission Creek*, tiu lernejo alportas gravan apogon al la sciencesploraj streboj de la *North East Kansas Amateur Astronomer's League''

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Graham E. Bell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
János Sarkadi

**János Sarkadi** [jAnoŝ ŝarkadi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sarkadi János** estis hungara kemiisto, profesoro.

János Sarkadi http://www.ch.bme.hu/document/912/original/2002_Sarkadi_gyd.pdf naskiĝis la  en Budapeŝto. Li mortis la  en Budapeŝto.

## Biografio 
János Sarkadi akiris diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1942. Dum la studentaj jaroj li aliĝis al grupo, kiu esploris la grundojn. Post la diplomo li laboris en instituto pri grundoj. Li okupiĝis pri artefaritaj sterkoj, li ĉiam esploris tiun teritorion. En 1957 li kandidatiĝis, en 1972 li doktoriĝis. En 1974 li estis nomumita titulara profesoro en kampuso en Keszthely, en la sama jaro li ricevis premion. Li pensiuliĝis en 1989.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Adatok a talaj szerves anyaga és termőképessége közötti összefüggés megvilágításához* (1957) - kandidatiĝa disertaĵo
* *A műtrágyaigény becslésének módszerei* (1972) - doktoriĝa disertaĵo
* *A búza környezete 1. Edafikus tényezők* (1963) - ĉapitro en libro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* hungarlingva biografio kun foto 
* hungarlingva biografio kun foto 

Kategorio:Hungaraj kemiistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
21655 Niklauswirth

'*21655 *Niklauswirth'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomino Lenka Kotková elde la Observatorio de Ondřejov (distrikto Prago-oriento), nemalproksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la svisa komputadisto Niklaus Wirth, profesoro ĉe la universitatoj de Stanford kaj de Zuriko kaj ĉe la Svisa Federacia Instituto pri Teknologio en Zuriko. Li kreis la programlingvojn *ALGOL*, *Pascal* kaj *Modula''. Liaj ideoj estas larĝe uzitaj en la arkitekturo de la nuntempaj komputilaj sistemoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Lenka Kotková
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Socialisma Respubliko Rumanio

La **Socialisma Respubliko Rumanio** (, RSR) estis unupartia socialisma ŝtato kiu ekzistis oficiale el 1947 al 1989. El 1947 al 1965, la ŝtato estis konata kiel *Rumana Popola Respubliko* (*Republica Populară Romînă*, RPR). La lando estis membro de la Varsovia Pakto, nome ŝtato de la Orienta Bloko kun hegemonia rolo por la Rumana Komunista Partio enmetite en la landa konstitucio.

Dum la Dua Mondmilito finis, Rumanio, iama lando membro de la Akso, estis okupita de Sovetunio, kiel reprezentato de la Aliancanoj. La 6-an de marto 1945, post amasmanifestacio de komunistaj simpatiantoj kaj politika premo fare de la sovetaj reprezentantoj, oni instalis novan porsovetian registaron kiu inkludis membrojn de la antaŭe eksterleĝigita Rumana Komunista Partio. Laŭgrade pliaj membroj de la Komunista Partio kaj de la komunistemaj partioj akiris kontrolon de la administracio kaj la politikestroj de antaŭmilito estis rapide forigitaj el la politika vivo. En Decembro 1947, la reĝo Mikaelo estis devigita abdiki kaj estis proklamita la Rumana Popola Respubliko.

Dekomence, la malbundaj rimedoj dum la postmilito en Rumanio estis eĉ kontrolitaj de la "SovRom", nova impostoliberaj entreprenoj sovet-rumanaj, kio ebligis ke Sovetunio kontrolu la ĉefajn ekonomiajn rimedojn de Rumanio. Alia malhelpo estis la postmilitaj reparacioj pagitaj al Sovetunio. En la 1950-aj jaroj, tamen, la komunisma registaro de Rumanio komencis permesi al Rumanio pli da sendependeco, ekzemple, per la retirigo de ĉiaj sovetaj trupoj el Rumanio ĉirkaŭ 1958.

En la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj, Nicolae Ceaușescu iĝis Ĝenerala Sekretario de la Komunisma Partio (1965), Proparolanto de la Ŝtata Konsilio (1967) kaj atribuis al si la ĵus establitan rolon de prezidanto en 1974. La denunco fare de Ceaușescu de la Invado en Ĉeĥoslovakion de 1968 kaj mallonga ĉeso en la interna subpremado helpis al li akiri pozitivan bildon kaj enlande kaj en Okcidento. Tamen la rapida ekonomia kresko helpita de eksterklanda kreditaro laŭgrade preparis la vojon al malabundeco kaj politika subpremado kiu kondukis al la falo de lia totalisma regado en decembro 1989.

Granda nombro de personoj estis ekzekutitaj aŭ mortiĝis enprizone dum la ekzisto de la komunisma Rumanio, ĉefe dum la stalinisma epoko de la 1950-aj jaroj. Dum pure justicaj ekzekutoj inter 1945 kaj 1964 nombris 137, mortoj enprizone estas ĉirkaŭkalkulitaj en dekoj aŭ centoj da miloj. Multaj pliaj estis enprizonigitaj pro politikaj, ekonomiaj aŭ aliaj tialoj kaj suferis mistraktojn, torturon kaj/au mortigon.

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ceausescu.org, retejo pri komunisma Rumanio
* memorialsighet.ro, memora retejo dediĉita al la viktimoj de komunismo en Rumanio, baze sur informoj de la prizono Sighet

Kategorio:Historio de Rumanio
Kategorio:Komunismo
Kategorio:Malvarma milito
Pál Endre Sárközy

**Pál Endre Sárközy** [ŝArkozi], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Sárközy Pál Endre** estis hungara matematikisto, instruisto, profesoro, pastro, ĉefabato, monaĥo.

Pál Endre Sárközy http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC13280/13428.htm naskiĝis la  en Jánosháza. Li mortis la  en Pannonhalma.

## Biografio 
Pál Endre Sárközy frekventis gimnazion en Keszthely. En 1902 li aliĝis al la benediktanoj en Pannonhalma, li prenis la ordenan nomon Pál. En 1909 li monaĥiĝis kaj pastriĝis. Li akiris doktoriĝan diplomon en Reĝa Universitato de Budapeŝto en 1914. Pli frue jam ekde 1909 li instruis en gimnazio de Győr unu jaron, poste en altlernejo de Pannonhalma ĝis 1929. En 1925 li estis nomumita privata profesoro en la menciita universitato, poste titulara publika eksterordinara profesoro ĝis 1949. Inter 1929 kaj 1938 li estis prioro de Pannonhalma, inter 1931-1938 li estis lernejestro samloke. Inter 1938 – 1951 li estis abato en Bakonybél, inter 1947-1951 abatestro en Pannonhalma, poste ĉefabato ĝismorte. 

## Elektitaj kontribuoj 
* *Az algebrai számtestek alaprendszerének meghatározása* (1914)
* *A felületek orthoasymptotikus és főtorsiós görbéi* (1929)
* *A differenciálegyenletek elméletének elemei* (1932)
* *A nem-euklidesi újabb háromszögtan főbb képletei* (1941)

## Memorigiloj 
* memortabulo en Jánosháza http://www.vasmegye.hu/vasi-mozaik/184189

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto (la koncerna teksto estas legebla en la 3-a paĝo) 
* hungarlingva biografio kun foto

 
Kategorio:Hungaraj matematikistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj prioroj
Kategorio:Hungaraj benediktanaj monaĥoj
Kategorio:Hungaraj abatoj
21656 Knuth

'*21656 *Knuth'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec kaj de la slovaka astronomo Peter Kušnirák elde la Observatorio de Ondřejov, en Ondřejov ; sud-oriente de Prago (Ĉeĥio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona komputadisto Donald Knuth, profesoro ĉe la Universitato Stanford, aŭtoro de *The Art of Computer Programming*, kreinto de la fajna sistemo de kompostado TEX kaj de la grafika sistemo Metafont. TEX estis uzita por produkti multajn tutmondajn sciencajn tekstojn pri fiziko kaj matematiko, inklude la *Minor Planet Circulars''.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Malkovrita de Peter Kušnirák
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Palaco Sándor (Esztergom)

**Palaco Sándor** [ŝAndor] (=Aleksandro) estas baroka historia monumento en Esztergom.
eta|maldekstre|Palaco Sándor en Esztergom
## Historio 
La plej frue János Bottyán (generalo) havis tie bierofarejon kaj drinkejon kun reĝa permeso en 1698. Bottyán aliĝis al liberecbatalo de Francisko Rákóczi la 2-a, tial la reĝo forprenis la domon kaj donacis ĝin al fidela oficiro. Post jaroj pli nova domo estis konstruita en la sama loko, kiun grafa familio Sándor aĉetis en 1718. Post 5 jaroj denove pli nova domo konstruiĝis kaj en la 1740-aj jaroj ĝi estis trakonstruita. Post 3 jardekoj la domo estis pligrandigita kaj trakonstruita. En 1778 gastejo ekfunkciis en la plena domego. En 1806 ĝi estis vendita. Ankaŭ en la 19-a jarcento okazis trakonstruoj, tamen ne gravaj. En fino de la alo oni konstruis turon. Post jaroj en la korto oni konstruis pavilonon, kiu foje estis kapelo. Ekde 1905 diversaj ŝtataj oficejoj funkciis en la palaco. Post la 2-a mondmilito pro ŝtatiĝo la palaco iĝis ŝtata posedaĵo, en la alo oni loĝis simplaj homoj. Ekde 2002 la nova posedanto estas la municipo, tamen ĝi estas malplena kaj iom ruina.
eta|Pordo de la palaco

## Konstruaĵo 
La etaĝa baroka palaco situas laŭ stratangulo. Ĝi formas brikon, sed kun la teretaĝaj aloj ĝi formas jam U-majusklon. En mezo de la simetria fasado estas la ĉefenirejo. Super la pordo inter stukoj troviĝas la ornama blazono de familio Sándor. Interne la pentraĵoj retis el la 18-a jarcento.

## Fontoj 
* hungare kun fotoj
* http://esztergom.varosom.hu/latnivalok/muemlekek/Sandor-palota.html  
* hungare kun foto
* http://esztergom.utisugo.hu/latnivalok/sandor-palota-esztergom-90486.html  
* hungare kun foto
eta|maldekstre|La blazono

Kategorio:Palacoj en Esztergom
Kategorio:Esztergom
Kotulio

eta|Flago de KNU, uzata ankaŭ kiel flago de Kotulio
**Kotulio** () estas nomo uzata de la karenoj kaj ilia sendependiĝa movado la Karena Nacia Unio (KNU) por nomi la ŝtaton, kiun la KNU celas starigi en Birmo (Mjanmao). La nomo estiĝis ĉirkaŭ la fino de la epoko de brita imperiismo en tiu lando. Diversaj karenoj celas diversajn limojn por la ŝtato, kaj ne estas fine decidite, ĉu la celo estu tute sendependa ŝtato aŭ aŭtonoma federacia ŝtato ene de Birmo (eventuale simila al, aŭ pli granda ol la nuna ŝtato Kajino). La nomo povas signifi (en sgoa lingvo) "lando sen malbono", "lando de prospero", "lando brulnigrigita" aŭ "lando kie floras la tulej-floro".

## Fontoj 
Bazita sur la artikolo en la angla Vikipedio.

Kategorio:Birmo
Kategorio:Karenoj
Kategorio:Neagnoskitaj aŭ parte agnoskitaj landoj
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
21660 Velenia

'*21660 *Velenia'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la ĉeĥa astronomo Petr Pravec elde la Observatorio de Ondřejov, en Ondřejov ; proksime de Prago.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Miroslav Velen*, kiu disvolvis fotometriajn kaj astrometriajn programoj de redukto de la observadoj akiritaj per programo de observado de malgrandaj planedoj ĉe la Observatorio de Ondřejov. Tiu objekto estas nomita okaze de la nupto de *Miroslav Velen* kaj *Jarmila Karásková'' en aprilo 2001.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Petr Pravec
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
21661 Olgagermani

'*21661 *Olgagermani'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la itala astronomo Gianluca Masi elde la Observatorio Bellatrix en Ceccano (provinco de Frozinono, Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la itala poetino *Olga Germani'' (1900–1983), kiu laboris kun junaj studentoj kaj seancis por lernejaj festoj kaj beneficoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Gianluca Masi
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
21662 Benigni

'*21662 *Benigni''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  elde la Observatorio Santa Lucia de Stroncone (Italio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala kina aktoro scenaristo kaj reĝisoro Roberto Benigni, kun pasia kaj provoka humura spirito kiu tuŝas ĉiujn, dank'al lia escepta pantomima kapablo. Li ricevis la Premion de la Ĵurio de la 51-a Festivalo de Cannes, tri Oskar-premiojn kaj sep nomumadojn por *La Vita è Bella*.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio Santa Lucia Stroncone
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Brunstatt-Didenheim

**Brunstatt-Didenheim** - jen germane, dialekte alzace ankaŭ *Brunscht-Didena* - estas komunumo de Francio, kreita la 1-an de januaro 2016 el la du samnomaj antaŭaj komunumoj *Brunstatt* kaj *Didenheim*. Ĝi situas la departemento Haut-Rhin, kiu apartenas al la historia regiono Alzaco kaj al la en 2016 kreita administra regiono Grand Est. La komunumo etendiĝas sur  kaj havis  laŭ la lasta oficiala nombro de .

## Geografio 
eta|maldekstre|sur la turo de la loka kirko Sankta Georgo de Brunstatt loĝas cikonia familio
[eta|maldekstre|la administrejo kaj [elementa lernejo de Didenheim]]
Ambaŭ komunumopartoj situas rekte sude de la urbo Mulhouse (Mülhausen), Didenheim okcidente kaj Brunstatt oriente de la loka rivereto *Ill*. 

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haut-Rhin

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo de Brunstatt kaj
* oficiala retejo de Didenheim

Kategorio:Komunumoj de Haut-Rhin
Kategorio:Komunumoj de la aglomeraĵo Mulhaŭzo-Alzaco
21663 Banato

**21663 Banato** estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la germanaj astronomoj Reiner Stoss kaj Matthias Busch elde la Observatorio Starkenburg, proksime de Heppenheim (Germanio).

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la historia regiono Banato, hejmo de la banataj ŝvaboj, inter la rivero Mureș en la nordo, la sudaj Karpatoj en la oriento, Danubo en la sudo kaj la rivero Tiso en la okcidento. Depost la Trianona traktato en 1920, Banato estis dividita inter okcidenta Rumanio, norda Jugoslavio kaj orienta Hungario.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Observatorio de Starkenburg
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Lidia Croce

**Lidia Croce** propre **Lidia Croce-Herling** (naskiĝis la 6-an de januaro 1922, mortis la 7-an de aprilo 2015 en Napolo) estis itala socia agantino, popularigantino de la pola historio kaj kulturo en Italio. Filino de la itala filozofo Benedetto Croce kaj edzino de la pola verkisto Gustaw Herling-Grudziński.

En 1955 fondis kune kun la patrino Adela Rossi kaj fratinoj Elena, Alda kaj Silvia – fondaĵon agantan favore al pludaŭro de la biblioteko de Benedetto Croce en ĝia unua sidejo en Palazzo Filomarino en Napolo, kaj favore al prizorgo kaj popularigo de heredaĵo post la filozofo. Ŝi estis redaktorino de la du unuaj volumoj de "Korespondaĵo (Epistolario Crociano)" kaj "Leteroj de Antonio Labriola al Benedetto Croce (1885-1904)". Croce ankaŭ transskribis notaĵojn de sia patro, eldonitaj 6-volume en 1992.

En 1949 ŝi unuafoje edziniĝis, post divorco ligiĝis kun ekkonita ankoraŭ en 1944 pola verkisto Gustaw Herling-Grudziński. La paro nuptiĝis en 1954. La geedzoj havis du infanojn Benedetto kaj Marta. Post morto de Gustaw Herling-Grudziński, Lidia Croce okupiĝis pri katalogado kaj popularigado de lia verkaro. 

## Elektitaj distingoj
* Komandora Kruco kun Stelo de la Merit-Ordeno de Pola Respubliko

## Eksteraj ligiloj
* Zmarła Lidia Croce, wdowa po Gustawie Herlingu-Grudzińskim Mortis Lidia Croce, la vidvino post Gustaw Herling Grudziński wyborcza.pl

Kategorio:Italoj
Fritbudo

[eta|Tipa fritbudo (*frietkot*) en [Bruselo.]]
[eta|Fritbudo 't Zoet Water' en [Oud-Heverlee, Belgio.]]
[eta|Sono de fritbudo en [Bruselo]]

**Fritbudo** estas manĝejo kie antaŭ ĉio oni vendas kaj konsumas pomfritojn.

Ĝi estas rapidmanĝejo sed ne parto de grandaj ĉenoj; multaj fritbudoj restas sendependaj, la friteries (fritbudoj) estas indiĝenoj de Belgio

Fritbudoj aperas en diversaj formoj, ankoraŭ estas lignaj fritbudoj sed ankaŭ pli modernaj tipoj.

Plej ofte oni ankaŭ vendas aliajn frititajn manĝetojn kiel krokedoj kaj hamburgeroj.

Kategorio:Manĝejoj
Akvokaŝtano

eta|akvokaŝtano, tubero

**Ordinara akvokaŝtano**, **dolĉa akvokaŝtano** aŭ **ĉinia akvokaŝtano** (*Eleocharis dulcis*) estas plantspecio el la familio de la Ciperacoj (Cyperaceae). La akvokaŝtano havas sian nomon pro la simileco de ĝia manĝebla tubero kun la kaŝtano. Ĝi absolute ne estas parenca al ĝi. Similas ankaŭ la frukto de la akvonukso (*Trapa natans*).

## Priskribo 
La akvokaŝtano estas planto kiu vivas en akvo. Ĝi formas kvar ĝis ses starantaj, kavaj tigoj, kiuj kreskas ĝis 1,5 m alte . Ili havas la formon de folioj. La diametro estas 3 ĝis 7&nbsp;mm. La veraj folioj estas reduktitaj al tri ĝis kvar bazaj foliingoj de bruna ĝis nigra koloro. La malgrandaj floroj staras terminale ĉe la tigoj en cilindra, 1,5 ĝis 4&nbsp;cm longa kaj 6 ĝis 7&nbsp;mm larĝa spiko. La frukto estas nuksetoj. La radikoj konsistas el dratecaj rizomoj, ĉe kies fino kreiĝas ĉ. 2,5 ĝis 4&nbsp;cm granda, subgrunda tubero. La interno de la tubero estas blankeca. Ĝi havas akvoenhavon de ĉ. 80 % kaj estas kovrata de ĉ. 0,75&nbsp;mm dika skvama ŝelo. Ĉe la tubero troviĝas konusformaj burĝonoj.

La tubero estas manĝata de kelkaj akvobirdoj, ekzemple de la piga ansero (*Anseranas semipalmata*).

## Uzado 
La akvokaŝtano treege taŭgas por kuiri kaj ne perdis post longa kuirado sian konsistencon. La blanka karno havas dolĉan guston. La tubero estas senŝeligata kiel pomo. Multaj kuiritaj aziaj manĝaĵoj enhavas akvokaŝtanojn. Atentu kiam ĝi estas manĝata krude. Je la surfaco troviĝas relative ofte speco de hirudo (*Fasciolopsis buski*) kiu malsanigas homon kaj porkon per cerkariojn.

La amelo el sekigitaj tuberoj estas uzata en Ĉinujo por fari dolĉan trinkaĵon, la fojno de la planto estas uzata por pleki matojn, korbojn kaj ĉapelojn.

## Kultivado 
La akvokaŝtano estas kultivata en starantaj akvejoj en Tajlando, suda Ĉinujo, Tajvano, Japanujo, Filipinoj kaj Hindujo. La kultivado ekster tiu regiono estas ekstreme komplika, ĉar la akvokaŝtano bezonas certan helan kaj malhelan takton, kiu nur troviĝas proksime de la ekvatoro.

La tutmonda produktado malkreskis meze de la 1990aj jaroj. Tiam oni ekzemple rikoltis en Japanujo en la jaro 1984 nur 1600 tunoj, dum en 1992 oni rikoltis 1200 tunoj, en Tajvano la rikolto malkreskis de 1200 tuno en la jaro 1992 al nur 860 tunoj en la jaro 1995..

## Referencoj 
## Literaturo 
* Porcher Michel H. et al. *Sorting Eleocharis Names. Multilingual Multiscript Plant Name Database – A Work in Progress. 1995–2020.* Institute for Land & Food Resources. The University of Melbourne. (2004).

## Vidu ankaŭ 
* listo de legomoj

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.berriag.ch/index.php/Wasserkastanie.html 

Kategorio:Cipresacoj
Kategorio:Utilplantoj
21665 Frege

'*21665 *Frege''''' estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la usona astronomo Paul G. Comba elde la observatorio de Prescott (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en memoro de la germana matematikisto kaj logikisto Friedrich Ludwig Gottlob Frege (1848–1925), profesoro ĉe la Universitato de Jena, kiu establis la logikajn fundamentojn de la aritmetiko. Li enkondukis la simbolojn por la konceptoj – hodiaŭ larĝe uzataj en logiko – pri aserto, neo, implico, ekzista kaj universala kvantizantoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Paul G. Comba
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1999
Frotkoeficiento

eta|Mezurado de la frotfortoLa** frotkoeficiento** estas valoro kiu montras la interrilaton inter la frotforto kaj la normala forto inter la objektoj. Ĝi estas valoro kiu estas uzata en fiziko por trovi aŭ la fortforton aŭ la normalan forton inter la surfacoj de du kuntuŝiĝantaj korpoj.

La frotkoeficiento estas kalkulata per la formulo \mu = \frac{F_{F}}{F_{N}}

En tiu ekvacio F_{F}, estas la frotforto, \mu  estas la frotkoeficiento kaj F_{N}\, estas la normala forto t.e. la forto kiu agas orte al la kontaktebeno inter la korpoj.

Ekzistas diversaj tipoj de frotkoeficiento \mu . La **statika frotkoeficiento** estas la valoro kiun oni obtenas kiam en la supra formulo la frotforto estas tiu, kiu necesas por ekmovi la nemovan korpon. La **dinamika frotkoeficiento** estas obtenata, kiam la frotforto estas tiu, kiu necesas por daŭre movi la jam glitantan korpon.

eta|Froto inter du realaj surfacojEl eksperimentoj rezultas, ke la statika frotforto bezonata por ekmovi la korpon, ne estas precize mezurebla. Ĉiuokaze ĝi estas pli alta ol la dinamika frotforto.
La kialo estas, ke la surfacoj nepre ne estas tute glataj. Mikroskope rigarditaj, ĝi aspektas, kiel montrataj en la figuro. Ili estas iamaniere endentigitaj. Por ekmovi la supran korpon unue bezonas malkonekti la endentigon kaj por tio estas bezonata pli granda forto, ol por glitante movi ĝin.

La frotkoeficiento ne havas ajnan unuon.

La frotkoeficiento dependas de la surfacoj de la korpoj glitantaj unu sur la alia. La valoro estas kutime inter 0 kaj 1 sed povas esti pli granda ol 1. Valoro de 0 signifas, ke ne ekzistas froto  inter la objektoj. Tio ĉi eblas nur teorie. Ĉiuj objektoj en la vera mondo havas iun froton kiam ili tuŝas unu la alian. Valoro de 1 signifas ke la frotforto estas egala al la normala forto. Kelkaj homoj pensas ke la frotkoeficiento  neniam povas esti pli ol 1, sed tio ĉi ne estas vera. Frotkoeficiento de pli ol unu nur signifas ke la frotforto estas pli granda ol la normala forto. Materialo kiel silicone kaŭĉuko, ekzemple, povas havi frotkoeficienton multe pli granda ol unu. Kelkfoje la frotkoeficiento  povas ankaŭ  varii depende de la maso kaj la rapido de la movanta korpo.

La frotforto inter la surfacoj efikas nur, kiam unu korpo moviĝas aŭ kiam oni volas ekmovi unu korpon rilate al la alia.

Kategorio:Fiziko