open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Nord

**Nord** [] estas la plej norda el la departementoj de Francio. Ĝi apartenas al la regiono Hauts-de-France (jen france, prononco [] , pikarde ''Heuts-d'Franche*). Ĝi etendiĝas sur  kaj estas la plej loĝata departemento kun  loĝantoj. La ĉefurbo estas Lilo / Lille. La departemento entute enhavas 648 komunumojn.

## Geografio 
Nord havas landlimojn kun la departementoj Pas-de-Calais, Aisne kaj Somme, sed ankaŭ kun Belgio.

eta|maldekstra|250px|Mapo

### Naturaj kaj historiaj regionoj 
* Cambraisis
* Houtland
* Hainaut

## Esperanto-movado 
La unua esperantisto en la regiono estis konjekteble Firmin Durieux en 1898. La unuaj E-kluboj estis fonditaj en 1902 (en Lilo, Bulonjo-ĉe-Maro kaj Saint-Omer).

Hodiaŭ ekzistas ekzemple asocio Lille Villeneuve Espéranto (retejo arkivigita laŭ stato de marto 2010, sed la asocio mem daŭre aktivas kaj interalie kungastigis la UKon de 2015).

## Administrado 
En la departemento Nord estas 648 komunumoj, 2 urbaj komunumoj (*communautés urbaines*), 5 kunurbaj komunumoj (*communautés d'agglomération*) kaj 13 komunumaj komunumoj (*communautés de communes'').

La departemento Nord estas administre dividita en ses arondismentojn, ĉiun kun subprefektejo.

* Arondismento Avesnes-sur-Helpe / Avenne aan de Helpe
* Arondismento Cambrai / Kamerijk
* Arondismento Douai / Dowoai
* Arondismento Dunkerque / Duinkerke / Duunkerke
* Arondismento Lille / Rijsel
* Arondismento Valenciennes / Valencyn

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Nord
* Belga migrado al nord-Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Prefektejo
* Departementa Konsilio 


Kategorio:Administraj unuoj fonditaj en 1790
Kategorio:Departementoj de Francio
Anatolo Jurkin

**Anatolo (Anatolij Borisoviĉ) JURKIN** (ruse *Анатолий Борисович Юркин*) (naskiĝis 24-a de junio, 1963), rusa verkisto fantasto. Li naskiĝis en Keksetau (urbo) (antaue Koksetaw), Kazaĥio, studis en Peterburgo. En 1987 okazanta en Leningrado, estis filologo. Literatura kritikisto. Lia plej konata verko estas *La profeto*. Por sia mondo, Jurkin inventis historion, landojn, reĝojn, mitojn, kantojn kaj kreitaĵojn. Li estis la unua, kiu sukcese aplikis la ideojn de Sergo Kyrginjn al reala nacio, farinte Rusion komunisma. Ekde 1980 ĝis 2005, li verkis barokajn kaj serio de statuoj pri plagiato rilate al Arkadij kaj Boris Strugackij.

## Listo de verkoj 
* *La tero kaj peko (A Place for evil)* (1993)
* *La profeto (The Prophet)* (1997) de Romano pri Loriano

## Kritikismo 
* *A King is Always Afraid of His Courtiers* ("Царь всегда боится царедворцев", 2003)
* *British Empire XXI centuries* ("Британская Империя XXI века", 2004)

## Eksteraj ligiloj 
* https://archive.is/20121225034907/polygamist.narod.ru/ 
* http://web.archive.org/20020619224734/polygamist.narod.ru/baf_gallery/baf_gallery.htm 
* http://archive.is/20121225034907/polygamist.narod.ru/] 
* http://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D1%80%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BA%2C_%D1%80%D0%BE%D0%BC%D0%B0%D0%BD_%D0%90%D0%BD%D0%B0%D1%82%D0%BE%D0%BB%D0%B8%D1%8F_%D0%AE%D1%80%D0%BA%D0%B8%D0%BD%D0%B0
Rolf Wanka

eta|Subskribo de Rolf Wanka
**Rolf WANKA** naskiĝis la 14-an de februaro de 1901 en Aŭstrio en Vieno kaj mortis la 28-an de novembro de 1982 en Munkeno en Germanio.

Post siaj antaŭuloj li havis ĉeĥan-francan-germanan devenon. Studadon en universitato en Innsbruck li finis per doktoreco. Li estis malkovrita kiel ekzotike aristokrata tipo de filma amanto. En la jaroj 1934 – 1939 li rolis kiel ĉefrolulo en ĉeĥaj filmoj, el kiuj kelkajn oni filmis ankaŭ en germana versio. Dum la dua mondmilito li rolis kaj li estis teatra direktoro en Vieno, en pli malfruaj jaroj li validiĝis en malpli grandaj karakteremaj roloj en aŭstriaj kaj germanaj filmoj.

## Filmografio 
* reĝisoro: Profitemaj virinoj (1937)
* rolulo: Paŝo en mallumon (1938) – Rony
:Flugo de Líza ĉielon (1937) – d-ro Petr Tumlíř
:Mesaĝisto de amo (1937) – Pavel Toman
:Profitemaj virinoj (1937) – inĝ. Marek
:Pastro Vojtěch (1936) – Vojtěch Dvorecký
:Koro en krepusko (1936) – Paŭlo
:Romaneto de Irinjo (1936) – Lexa Hora
:Sovaĝulo (1936) – Mirko Rolím
:Sekstanino (1936) – profesoro Jiří Hron
:Kiso en neĝo (1935) – filma aktoro Bard
:Malfrua majo (1934) – inĝ. Nedbal
:Patrino Kráčmerka (1934) – MUC Václav Zdeborský

* kantoj: Romaneto de Irinjo (1936)
:Malfrua majo (1934)
:Patrino Kráčmerka (1934)

## Vidu ankaŭ
* Zdenka Sulanová

Kategorio:Unuarespublikaj aktoroj de Ĉeĥoslovakio
Kategorio:Viroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 14-an de februaro
Kategorio:Mortintoj la 28-an de novembro
Federacia Universitato de Sankta Katarino

**Federacia Universitato de Sankta Katarino** estas universitato, ties nomo portugale estas: "Universidade Federal de Santa Catarina-UFSC". Ĝi estis kreita en la jaro 1960. UFSC situas en Florianópolis, ĉefurbo de Santa Catarina, suda ŝtato de Brazilo.

Kategorio:Universitatoj kaj altlernejoj en Brazilo
Kategorio:Edukado en Sankta Katarino
Listo de flandraj verkistoj

Ĉi-sube vi trovas alfabetan listigon de flandraj verkistoj. Ne nur temas pri romanverkistoj; ankaŭ poetoj aperas.

De aŭtoroj kiuj publikigis sub pseŭdonimo, la vera nomo aperas inter krampoj.

Multaj verkoj de la flandra literaturo estas tradukitaj al Esperanto. Aŭtoroj de kies verko(j) ekzistas tradukoj, estas indikitaj per **eo**. Detalojn vi trovos ĉe la aŭtoro mem.

__NOTOC__

## Laŭ alfabeto 
### A 
* Hilaire Allaeys
* Pieter Aspe

### B 
* Marc de Bel
* Aster Berkhof (Lode VAN DEN BERGH)
* Philip Blommaert
* Louis Paul Boon **eo**
* Herman Brusselmans
* Cyriel Buysse **eo**

### C 
* Karel Callebert
* Lieven De Cauter
* Hugo Claus
* Ernest Claes **eo**
* Hendrik Conscience **eo**

### D 
* Johan Daisne (Herman THIERY)
* Jan VAN DEN DALE
* Herman de Coninck **eo**
* Rita Demeester
* Filip De Pillecyn
* Jaak Dreesen
* Gaston Durnez

### E 
* Willem Elsschot (Alfons DE RIDDER) **eo**

### G 
* Jef Geeraerts
* Guido Gezelle **eo**
* Marnix Gijsen **eo**
* Maurice Gilliams
* Luuk Gruwez

### H 
* Kristien Hemmerechts
* Stefan Hertmans
* Emmanuel Hiel
* Guido Van Heulendonk

### K 
* Eric De Kuyper

### L 
* Gie Laenen
* Hubert Lampo
* Tom Lanoye
* Virginie Loveling **eo**

### M 
* Patricia De Martelaere
* Annik Meulemans
* Bob Mendes
* Paul Mennes
* Wies MOENS
* Bart Moeyaert

### N 
* Joris Note

### P 
* Maria Petyt
* Leo Pleysier
* Anne Provoost

### R 
* Hugo RAES
* Albrecht Rodenbach
* Ward Ruyslinck (Raymond DE BELSER)

### S 
* Maurits Sabbe
* Clem Schouwenaars
* Paul SNOEK
* Stijn Streuvels (Frank LATEUR) **eo**
* Michiel de Swaen

### T 
* Jeroen Theunissen
* Felix Timmermans **eo**

### V 
* Jos Vandeloo
* Jan VAN DEN WEGHE
* Karel Van de Woestijne
* Geert Van Istendael
* Jan Van Nijlen
* Paul Van Ostaijen **eo**
* Eddy VAN VLIET
* Peter Verhelst
* Leopold Vermeiren **eo**
* August Vermeylen **eo**
* Eriek Verpale
* Hugo Verriest

### W 
* Gerard Walschap

## Vidu ankaŭ 
* Listo de nederlandaj verkistoj

## Eksteraj ligiloj 
* Flandraj verkistoj (en la nederlanda)
* Listo de verkoj tradukitaj al Esperanto
José Asunción Silva

**José Asunción Silva** ( en Bogoto) estis Kolombia poeto, enkadrita en la movado Modernismo.

Dotita de granda sentemo homa kaj arta kaj de notinda inteligenteco, havis frumaturan literaturan formiĝon, rezulto de familia etoso kulturiga kaj kreiva. Je la 19 jaroj li iris en vojaĝo de studoj al Eŭropo, kie li konis la francajn simbolistojn kaj elstarajn britajn, germanajn kaj francajn intelektulojn. Post lia reiro al Kolombio, post preskaŭ du jaroj, rapide fariĝis la maksima reprezentanto de la kolombia poezio. Liaj poemoj karakteriziĝas pro la aŭdaco kaj originaleco de la lingvaĵoj kaj la bildoj; la temo de la amo aperas plenplena de erotikaj referencoj, kaj ne mankas onidiroj kiuj rilatis lin kun ŝajna sekreta pasio al lia fratino Elvira, al kiu li troviĝis tre kunigita. Kiam ŝi mortis, li dediĉis al ŝi lian elegion *Nocturno III*, unu el liaj plej famaj verkoj. Li sinmortigis kiam li estis tridek unu-jaraĝa, senesperigita pro la ŝuldoj, la morto de lia fratino kaj la perdo de manuskripto en la maro ĵus antaŭ ĝia publikigo. Liaj poemoj antaŭsentigas la modernismon; rekompilitaj post lia morto, oni publikigis ilin en Barcelono en 1906 kun la titolo de *Poezioj*, kaj lian kompletan verkaron en 1942, en Meksiko, kun tiu de *Prozoj kaj versoj de José Asunción Silva*.

Silva, Jose Asuncion
Silva, Jose Asuncion
José Eusebio Caro

**José Eusebio CARO** (Okanjo, 1817-Sankta Marta, 1853) Li estis verkisto kaj politikisto kolombia. Li estis ministro pri Financoj. La poeto de neoklasika formiĝo, vidis sin influata de la romantikismo. Li estas aŭtoro de civilaj, sentimentalaj, indiĝenismaj kaj moralaj verkoj. En 1973 oni publikigis postmorte liajn *Verkojn Elektitajn*.

(Tradukita el Biografioj kaj vivoj)

Kategorio:Hispanlingvaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Kategorio:Kolombiaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
José Eustasio Rivera

**José Eustasio RIVERA** (Nejvo, 1889-Novjorko, 1928) estis Kolombia verkisto. Estis parlamentano kaj reprezentanto de lia lando en Meksiko (1921), Peruo (1924) kaj Kubo (1928). Lia romano *La Vorágine (La Kirlo)* (1924), de naturisma linio, estas konsiderata kiel klasikaĵo de la hispanamerika literaturo. Estas li aŭtoro, krome, de *Oda a san Mateo (Odo al Sankta Mateo*, verkita honore de heroo de la kolombia sendependeco Antonio Ricaurte, kaj de pli ol 168 sonetoj de parnasa linio, publikigitaj parte en *Tierra de promisión (Tero de promeso)* (1921)

## Informofontoj 
* Biografioj kaj vivoj

Kategorio:Hispanlingvaj verkistoj
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Germán Arciniegas

**Germán Arciniegas** (Bogoto, 1900- samloke, 1999) estis kolombia verkisto.

Lia verko envolvas ĵurnalan kaj esean agadon, en kiu elstaras la titoloj *América, tierra firme (Ameriko, firma tero)* (1937), *Entre la libertad y el miedo (Inter la libereco kaj la timo)* (1952), *Nuevo diario de Noé (Nova taglibro de Noa* (1969) kaj *El revés de la historia (La renverso de la historio)* (1980). Aŭtoro de la romano *En medio del camino de la vida (Meze de la vojo de la vivo)*(1949) kaj de kelkaj biografioj kaj rekonstruoj historiaj *(Los alemanes en la conquista de América (La germanoj en la konkero de Ameriko)*, 1942; *América en Europa (Ameriko en Eŭropo)*, 1975).

## Eksteraj ligiloj 
* Biografio en la hispana

Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Kategorio:Kolombiaj eseistoj
Eduardo Carranza

**Eduardo CARRANZA** (Apiaj' 1913 - Bogoto 1985) estis Kolombia poeto. Aŭtoro de *Canciones para iniciar una fiesta (Kantoj por komencigi feston)*, *Seis elegías y un humo (Ses elegioj kaj unu fumo)*, [Ella, los días y las nubes (Ŝi, la tagoj kaj la nuboj)]. En lia poezio oni notas fortan influon de Pablo Neruda. Inter liaj lastaj verkoj troviĝas *Epístola moral y otras soledades (Morala epistolo kaj aliaj solecoj)* (1975) *kaj Leyendas del corazón y otras páginas abandonadas (Legendoj de la koro kaj aliaj forlasitaj folioj* (1976). Li plenis aperigi en 1986 du librojn, *Una rosa sobre una espada (Rozo sur spado)* kaj *Visión estelar de la poesía colombiana (Stela rigardo de la kolombia poezio*). Estis li membro de la Kolombia akademio de la lingvo.

## Eksteraj ligiloj
* Biografioj kaj vivoj

Kategorio:Hispanlingvaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Kategorio:Kolombiaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj diplomatoj
Kategorio:Tradukistoj el la franca lingvo
Kategorio:Tradukistoj al la hispana lingvo
Kategorio:Kolombiaj tradukistoj
Kategorio:Kolombiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Grandaj Krucoj de la Ordeno de Izabela la Katolikino
Luis Carlos López

**Luis Carlos LÓPEZ** (Kartaheno 1883 - id. 1950) Kolombia poeto. Lia liriko, patose esprimriĉa, leĝera kaj ritma, enhavas dolĉ-maldolĉan humoron, sed ĝi neniam estas mankohava de imaga forto kaj originaleco. Lia abunda verkaro aperis kolektita en la verkoj: *De mi villorrio (El mia vilaĝeto)* (1908), *Posturas difíciles (Malfacilaj pozicioj)* (1909), *Varios a varios (Kelkaj al kelkaj)* (1910), *Por el atajo (Laŭ la kurtvojo)* (1920) kaj *Hongos de la riva (Fungoj de la rivo??)* (1942).

## Informofontoj 
* Biografioj kaj vivoj

Kategorio:Hispanlingvaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Distrikto Svitavy

**Distrikto Svitavy** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Pardubice. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 113 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Blansko
* Distrikto Chrudim
* Distrikto Olomouc
* Distrikto Prostějov
* Distrikto Šumperk
* Distrikto Ústí nad Orlicí
* Distrikto Žďár nad Sázavou


Svitavy
Svitavy
Yosa Buson

**YOSA Buson** (与謝蕪村) (1716 1784) estas la dua grandmajstro de hajko apud Bashō. Post la morto de Bashō, lia skolo descendis en vulgarecon. Sed Buson laboris por revivigi la povon de hajko kaj renko, per revenigi la valorojn de Bashō.

eta|250ra|Pentraĵo de Yosa Buson, de 1771Buson rigardiĝas kiel unu el la plej grandaj majstroj de hajgao (kombinaĵo de pentraĵo kaj hajko), kaj liaj hajkoj ofte havas pentristan sentumon. Fakte, oni konsideris lin pli kiel pentristo ol kiel hajkisto, ĝis la laboro de Masaoka Shiki por revivigi la hajkon dum la Mejĵia epoko plialtigis lian reputacion kiel hajkisto.

Jen kelkaj hajkoj de Buson, tradukitaj de Miyamoto Masao, elprenite de la *Hajka antologio*:

Kun ruĝ' petala
mumeaj floroj falas —
fekaĵ' ĉevala.

Lun' oriente,
kaj la sun' okcidente.
— kolzkamp' etende.

Printempo foras
hezite kaj hezite —
sakuroj floras.

## Referencoj 

## Vidu Ankaŭ 
* Hajgao
* Hajko

## Eksteraj ligiloj 
* **Bosque de Bambú, camino del haiku - Buson** (hispana)

Kategorio:Japanaj poetoj
Kategorio:Japanaj pentristoj
Kategorio:Hajko
Arlipo

**Arlipo** (ARtifika LIngvo por Omni) estas esperantido proponita de ĉeĥa matematikisto *Lubor VITEK* en 2003. Ĝia baza propono estas ŝanĝo en alfabeto por elirigi ĉapelitajn literojn. Laŭ la aŭtoro, la projekto estas tre proksima de tradicia Esperanto.

## Specimeno
Me renkontit Esperanto jam avan plura jari, kaj me estis entuziasma pri ila inzheniezo kaj simplezo. Ma baldam me ejkonit anke ikvi hida kaj neceltrafa trajti di Esperanto. Posam me trastudit Ido, je kvo me opiniat plu perfekta kaj plu bela lingvo, kaj anke ikvi plusa artefarita lingvi.

Kvale multa altra homi, entuziasma por la ideo di internacia lingvo, eĉ me fine komencit kreon mea propra lingvo, kvo esut kunigonta le bona kvaliti di le plu frua projekti. Ikva optima solvo ja devut existon, kvo povut trarompon le barili di rifuzo, dauranta ĉe plunombra lingvisti, politikisti, filosofi kaj altra influa homi.

Traduko:

Mi renkontis Esperanton jam antaŭ pluraj jaroj, kaj mi estis entuziasma pri ĝia inĝenieco kaj simpleco. Sed baldaŭ mi ekkonis ankaŭ iujn malbelajn kaj malceltrafajn trajtojn de Esperanto. Poste mi trastudis Idon, kiun mi opinias pli perfektan kaj pli belan lingvon, kaj ankaŭ iujn pluajn artefaritajn lingvojn.

Kiel multaj aliaj homoj, entuziasmaj por la ideo de internacia lingvo, eĉ mi fine komencis krei mian propran lingvon, kiu estus kunigonta la bonajn kvalitojn de la pli fruaj projektoj. Iu optima solvo ja devus ekzisti, kiu povus trarompi la barilojn de rifuzo, daŭrantajn ĉe plimultaj lingvistoj, politikistoj, filozofoj kaj aliaj influaj homoj

*La Babela Turo (Genezo 11:1-9):

1-Komencam la tuta mondo estis uneza pri lingvo eĉ pri agado. 2-"Kvam ili pilgrimit al esto, ili trovit platazho en la Shineara lando, kaj ili lozhigit tien." 3-"Posam ili dirit inter si: ""Do, ni faru briki kaj perfekte baku ili."" Ili havit briki anstate stoni kaj asfalto anstate argelo." 4-"Posam ili dirit: ""Do, ni edifiku urbo kaj turo, kvoa supro esot en la cielo. Tale ni farot nia nomo kaj ni ne esot disigita sur la tuta lando.""" 5-"Do la Sinioro decendit, por rigardon la urbo kaj la turo, je kvi le homa fili edifikit." 6-"Pro ke la Sinioro dirit: "" Jen, ili esat un popolo kaj omni havat un lingvo. Kaj chitio esat nur la komenco di ilia verko. Posam ili ne volot cedon de nulio, da ili proponita." 7-"Do, ni decendu kaj konfuzu tien ilia lingvo, ke ili ne komprenu un al le altra.""" 8-"Do la Sinioro dispelit ili sur la tuta tero, kaj sekve ili chesit edifikon la urbo." 9-"Pro tio ila nomo esat Babel (tio esat Konfuzo), pro ke tien la Sinioro konfuzit la lingvo di la tuta popolo kaj dispelit ili sur la tuta tero."

## Eksteraj ligiloj 
arlipo@yahoogroups.com

http://es.groups.yahoo.com/group/arlipo/ 

http://www.sweb.cz/arlipo/ 

Kategorio:Esperantidoj
Arionako

**Arionako** (Arionak) estas internacia planlingvo proponita de Eric Anger en 2003.

## Gramatiko 
### Alfabeto kaj prononco 
Alfabeto (interkrampe malsamecoj al Esperanto): A, 
Â (/ə/),
B, 
D,
E,
Ë (/ej/), 
F, 
G,
H,
I,
J,
K, 
L,
M,
N,
O,
P, 
Q (/k/, nur uzata antaŭ U), 
R,
S, 
ß (/s:/) 
Š (/ŝ/) 
T, 
Þ (θ), U,
Û /ø/, 
V,
W (/ŭ/), 
X (/ks/), 
Z,
Ž (/ĝ/).

## Sintakso 
La substantivo (aŭ pronomo) venas antaŭ verbo. Adjektivo venas antaŭ substantivo. Adverbo venas antaŭ verbo aŭ adjektivo. Prepozicio venas antaŭ adjektivo aŭ adverbo. Substantivo ĉiam estas la unua vorto de frazo, en tiu kazo, adjektivo venas poste.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.angelfire.com/empire2/arionak/

Kategorio:Planlingvoj
Francaj revolucioj

Okazis pluraj **francaj revolucioj**:
* Franca revolucio de 1789
* Franca revolucio de 1830
* Franca revolucio de 1848
* Pariza Komunumo (1871)

## Bildaro 

Dosiero:Prise de la Bastille.jpg|La kuratakado de la prizono *La Bastille*.
Dosiero:La Liberté guidant le peuple - Eugène Delacroix - Musée du Louvre Peintures RF 129 - après restauration 2024.jpg|"La libereco kondukas la popolon".
Dosiero:Jacques_Bertaux_-_Prise_du_palais_des_Tuileries_-_1793.jpg|Franca revolucio en 1792.08.10, Pariza komunumo
Dosiero:Sans-culotte.jpg|"sans-culotte"

## Vidu ankaŭ 
* Majo 1968
* Franca respublika kalendaro
* Ĝeneralaj Statoj, Francaj Ĝeneralaj Statoj
* Revolucio
* 1972
* 1989
* 1986
* Historio de Francio

Kategorio:Franca Revolucio
Diktatoreco de la proletaro

**Diktatoreco de la proletaro** La diktaturo de la proletaro estas transira stato, la ampleksa kaj senlima politika potenco de la laborista klaso en la transira periodo de kapitalismo al komunismo, uzata por subpremi ekspluatantojn, por fortigi la ligojn de la laborantaj homoj de ĉiuj landoj, por apartigi la laboristajn amasojn de la ekspluatantoj por plue impliki ilin en la laboro de ŝtatkonstruado, por organizi la transiron al socialismo, kaj poste al komunismo, por efektivigi mondkoncepton de revolucio inter la amasoj, tio estas, ilia komunista edukado. La stato de la diktaturo de la proletaro havas periodon de konstruo, plifortiĝante dum la socialisma revolucio kaj havas periodon de ĝia formorto post la socialisma revolucio.

En la klasika marksismo la nocio signifas hegemonion de la laboristaro en la politika evoluo, ne diktatorecon en la hodiaŭ kutima kompreno. La celo de la diktatoreco de la proletaro estas certigi la transiron de politika situacio sub regado de la kapitalposedantoj al nova socia ordo sen klasaj privilegioj.
La marksistoj argumentas tiel: ĉar la laboristoj estas la subjektoj de la socio, kiuj plej suferas pro la maljusteco de la malnova ordo, ili estas la plej malkontentaj kaj revoluciemaj. Tial la gvidado de la ŝanĝoj estas ilia misio.

## Difinoj de Marx kaj Engels 
Ni jam supre vidis, ke la unua paŝo en la laborista revolucio estas la leviĝo de la proletaro al reganta klaso, la elbatalo de la demokratio, 1847.

Afero absolute veran, estas ke nia partio kaj la laborista klaso povas venki nur sub demokratia respubliko formo. Tiu lasta estas eĉ la specifa formo de la diktatoreco de la proletaro, kiel jam montris la grandan Francan revolucion., 1891.

## Notoj kaj referencoj 
Kategorio:Marksismo
Ernest Claes

eta|Ernest Claes
**Andreas Ernestus Josephus CLAES** [klas] (naskiĝis la  en Zichem, mortis la  en Elsene) estis flandra verkisto. Li oficis en la Ĉambro de Deputitoj. Studante en la Katolika universitato de Loveno, li jam aperigis skizojn kaj novelojn, sed li precipe famiĝis post la unua mondmilito per sia sprita verko *La Blankulo* (De Witte), regiona romano, kiu diversfoje estis represita. En Flandrujo li estis unu el la plej legataj verkistoj.

## Bibliografio 
* Uit mijn dorpken (1906)
* Het proza van Potgieter (1912)
* Uit mijn soldatentijd (1917)
* Bei uns in Deutschland (1919)
* Namen 1914 (1919)
* Oorlogsnovellen (1919)
* De Witte (1920)
* Sichemsche novellen (1921)
* De vulgaire geschiedenis van Charelke Dop (1923)
* De Fanfare De Sint-Jansvrienden (1924)
* Kiki (1925)
* Het leven van Herman Coene (1925-1930)
* Wannes Raps (1926)
* De heiligen van Sichem (1931)
* De geschiedenis van Black (1932)
* Kobeke (1933)
* Pastoor Campens zaliger (1935)
* Van den os en den ezel (1937)
* De moeder en de drie soldaten (1939)
* Clementine (1940)
* Jeugd (1940)
* De oude klok (1947)
* Jeroom en Benzamien (1947)
* Daar is een mens verdronken (1950)
* Studentenkosthuis `bij Fien Janssens' (1950)
* Floere, het Fluwijn (1951)
* Het leven en de dood van Victalis van Gille (1951)
* Cel 269 (1952)
* Voor de open poort (1952)
* De nieuwe ambtenaar (1953)
* Het was lente (1953)
* De oude moeder (1955)
* Leuven O dagen, schone dagen (1958)
* De mannen van toen (1959)
* Ik en de Witte (1960)

## Tradukoj en Esperanto 
* *La blankulo (De Witte)* (fragmento). Tradukis Lucette Faes-Janssens. En: *Belga Antologio* (1928), volumo 1, paĝoj 271 ĝis 276.
* *Kiki.* Tradukis Cesar Vanbiervliet (1929).
* *La blankulo ricevas novan vizierĉapon.* Tradukis Lucette Faes-Janssens (1929).
* *Al mia patrino* tradukis M. Moons (1930).
* ''Liĉjo kaj la 'leono de flandrujo'.* Tradukis V.E.B. Mechelen (1948).
* *Uit 'oorlogsnovellen'. Al mia patrino.* (1949)
* *La Blankulo (De Witte)*. Tradukis Cesar Vanbiervliet (1970). Troviĝas en Heredaĵbiblioteko Hendrik Conscience.
* *Kobo'' Tradukis Cor Bruins. Antverpeno: Flandra Esperanto-Ligo, 1999. 231 paĝoj. ISBN 90-71205-64-9.

## Eksteraj ligiloj 
Ernest Claes  (en la nederlanda)

Claes Ernest
Claes Ernest
Guillermo Valencia

**Guillermo VALENCIA** (29-a de oktobro 1873 en Popajano (*Popayán*), Kolombio – 8-a de julio 1943 en Popajano) estis kolombia poeto kaj politikisto.
Li studis en la Seminario de Popajano kaj estis legacia sekretario en Eŭropo (1889-1900), intendanto pri Publika Instruado, ministro pri Financoj kaj pri Milito, guberniestro, reprezentanto kaj senatano de la provinco Kaŭko, profesoro kaj rektoro (1928) de la Universitato de Kaŭko, du fojojn kandidato al la prezidenteco (1918) kaj 1930) kaj reprezentanto de sia lando al la Tutamerikaj Konferencoj de Rio-de-Ĵanejro, Santiago, Montevideo kaj Limo.

Malgraŭ lia intensa politika aktivado, lia famo kuŝas, antaŭ ĉio, en lia literatura laboro. Liaj poezioj valoris al li aperi en elstara loko inter la reprezentantoj de la modernismo kolombia. Kvankam en liaj verkoj aperas formoj uzataj de la dekadentismo, lia stilo povas kvalifikiĝi pli bone kiel parnasa, ĉar la verkisto, per sia akuta imagopovo, fantasia kreivo kaj plena regado de la lingvo, prezentiĝas kiel bardo de la formo, sen ke tio implicu ke lia laboro estu manka de enhavo. Aliflanke, malgraŭ ke li lasis sin influi de la francaj simbolistoj, lia humanisma formiĝo kaj lia ŝato al la klasikuloj restigis lin savita de la fermeco kaj la mallumo de la koncepto kaj permesis al li sin difini kiel versfaranto inteligenta ,eĉ populara, ene de la plej pura literatura tradicio hispanlingva.

Li gajnis famon en la hispanamerika literatura mondo per siaj unuaj poeziaj kompiloj «seriozaj»: *Poesías (Poezioj)* (1898), *Ritos (Ritoj)* (1914) kaj *Poemas (Poemoj)* (1917). Inter liaj plej konataj verkoj povas citiĝi *En el circo (En la cirko)*, *Los camellos (La kameloj)* kaj *San Antonio y el centauro (Sankta Antonio kaj la centaŭro)*, potencaj verkoj, de la vira poezio, plena de plastikeco. Lia simbola poezio, heredita de lia latina spirito restas reflektata en *Las cigüeñas blancas (La blankaj cikonioj)* kaj lia socia penso en *Anarkos*. Li preparis ankaŭ bonegan tradukon de ĉinaj poemoj: *Catay* (1929). Lia plej populara verko estas, eble, la kadenca kaj eŭritma *Canto a Popayán (Kanto al Popajano)*. Kiam mortis tiu notinda bardo, unu el la plej elstaraj de la kolombia Parnaso, lia lando konservis tritagan funebron kaj levis monumenton por eternigi lian memoron.

La poeto Guillermo Valencia estis patro (inter aliaj gefiloj) de Guillermo León Valencia Muñoz (1909-1971), kiu estis Prezidanto de Kolombio en la periodo 1962-1966.

Kategorio:Kolombiaj poetoj
Kategorio:Hispanlingva literaturo
Kategorio:Hispanlingvaj poetoj
Kategorio:Kolombiaj verkistoj
Kategorio:Literaturo de Kolombio
Kategorio:Kolombiaj politikistoj
Tumilenia lingvo

**Tumilenia lingvo** (**Bahasa Tumilenia**, t. e., lingvo de dua milenio) estas planlingvo kreita de ulo kiu nomiĝis "Tha Original Penrithian Bandanna Kid" el Aŭstralio en 2001. La aŭtoro deklaras ke la lingvo estu ĉefe uzata en Japanio, Aŭstralio kaj Italio. La vorto "Bahasa" devenas de Indonezia lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* https://web.archive.org/web/20091027044520/http://geocities.com/thaopbk/

Kategorio:Planlingvoj
Baspleo

**Baspleo** (Basple) estas planlingvo proponita de Kumouri Endriago el Usono en 2005. La aŭtoro indikas, ke li inventis la lingvon je la 11-a de aprilo, kaj ke la nomo estas kunmetaĵo el la anglaj vortoj *BASic* (baza) kaj *simPLE* (simpla).

Ĉiuj vortoj havas unu silabon, ĉar, laŭ la aŭtoro, tio faciligas la kreadon de kunmetitaj vortoj.  La prononco preskribas por kelkaj vortoj tonon alsupran aŭ alsuban; ekzemple la vorto *tha* (= dankon) havas alsupran tonon.

Nombroj: 1 – un;
2 – bi;
3 – pi;
4 – qe;
5 – qa;
6 – he;
7 – se;
8 – ok;
9 – na;
10 – de;
100 – ce;
1000 – mi.

Esprimoj:
Saluton – hi;
ĝis – by;
jes – ko;
ne – no;
bonvole – pi;
dankon – tha.  

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.newsontheinside.blogspot.com/ 

Kategorio:Planlingvoj
Batalo de la oraj spronoj

dekstra|180px|eta|La batalkampo de Groeninghe 7 jarcentojn poste.
La **Batalo de la oraj spronoj** ( *Guldensporenslag*) okazis en la batalkampo Groeninghe proksime de Kortrejko la  inter la armeoj de la Graflando Flandrio kaj Francio.

La flandroj gajnis de la francoj. La gajno de la popolo kontraŭ potenca armeo havis sociajn efikojn en tuta Eŭropo.

La batalo estas priskribita en la romano La Leono de Flandrujo de Hendrik Conscience.

La Flandra Regiono elektis la 11an de julio kiel la nacian festotagon.

## Eksteraj ligiloj 
* http://perso.wanadoo.fr/bartiste/pages%20Belgique/Courtrai/courtrai%20eperonsdor.htm  
* http://www.trabel.com/kortrijk/kortrijk-battle.htm 
* http://www.liebaart.org/gulden_e.htm  
* http://www.deremilitari.org/RESOURCES/SOURCES/goldenspurs.htm 

oraj spronoj
Kategorio:1302
Kategorio:Bataloj de Francio
Kategorio:Bataloj en Belgio
Kategorio:11-a de julio
Homage to Catalonia

eta|dekstra|180px|
En sia verko **Homage to Catalonia** (Esperante ***Omaĝo al Katalunio***) George Orwell rakontas sian partoprenon en la Hispana milito en la POUM. Skribita per la unua persono, ĝi pritemas la faktojn inter decembro 1936 kaj junio 1937.

## Intrigo 
La verko komenciĝas tiam, kiam Orwell alvenas en Hispanio por aniĝi en la respublikanaj armeoj. Li troviĝis en la POUM. En batalo li estis grave vundita je la gorĝo kaj devis forlasi la truparon.

## Vidu ankaŭ 
* Anarkiismo
* Trockiismo

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.george-orwell.org/Homage_to_Catalonia/index.html 
* http://www.netcharles.com/orwell/books/homagetocatalonia.htm  
* http://www.orplex.com/gkcp/getfeed.aspx?book=Homage%20to%20Catalonia%20(1938  
* http://gutenberg.net.au/ebooks02/0201111.txt 

Kategorio:Libroj de George Orwell
Kategorio:Hispana Enlanda Milito
Brandoniano

**Brandoniano**, **Brandonian** aŭ **Brandonyon** estas planlingvo proponita de Jordan KAY en 2003. Ĝi estas eŭroklono bazita sur la latinidaj lingvoj ĉefe la portugala. Fakte, ĝi similas al iu piĝina formo de portugala lingvo skribita anglamaniere. Tre eble estas fikcilingvo.

La Brandoniana genro estas determinata malsame al plejparto de la latinidaj lingvoj, substantivoj finitaj per -o aŭ konsonantoj estas viraj, kaj tiuj finitaj en -a aŭ -e estas inaj.

Ekzemplo (Babela turo, Genezo 11:1-9):

11:1 Todde ah terre teneva unne lângè con palavras uniformas. 11:2 Cwândo ahs pesses migraro doh lest, encontraro unne valle nah terre de Shinaar e estableçaro-si lá. 11:3 Dizaro alohs ohtros, "Vínin, moldim tijols e fuggim-lohs." Tenaro tijols pur usé cohme pedra, e asfalt pur almofariz. 11:4 Dizaro, "Vínin, construyim unne cidadde pur noys, e unne torre cujo alt alcançá oh ceu. Fazim-noys oh nom, en cce nãu estim dispersats sobre ah carre dah terre." 11:5 Deus desçó pur vedé ah cidadde e ah torre cce ohs filyos de hom avaro format. 11:6 Deus dizó, "Els sãu unne pesse, toddes tenendo unne lângè, i êst ei ah primeirre cosse cce fázan. Agora natte cce fázan sá imposível pur els. 11:7 Vínin, descendim e confundim o seu discurss, de cce unne pesse nãu comprendá o discurss de un ohtro. 11:8 De est lugar, Deus disperçó-lohs sobre ah carre dah terre, e terminaro de formé ah cidadde. 11:9 Shamó-loh Babel, purcce êst fo oh lugar onde Deus confundó ah lângè dah terre. Fo de lá cce Deo disperçó ahs pesses sobre ah carre dah terre.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.langmaker.com/db/Brandonian 

Kategorio:Eŭroklono
Distrikto Pardubice

**Distrikto Pardubice** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Pardubice, Ĉeĥio. La distrikto estas unu el kvar distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 115 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Hradec Králové
* Distrikto Chrudim
* Distrikto Kolín
* Distrikto Kutná Hora
* Distrikto Rychnov nad Kněžnou
* Distrikto Ústí nad Orlicí


Pardubice
Pardubice
Distrikto Pelhřimov

**Distrikto Pelhřimov** estas distrikto de Ĉeĥio. Ĝi situas en la okcidenta parto de Bohemia-Moravia montetaro kaj estas unu el kvin distriktoj de Regiono Vysočina. En la distrikto troviĝas 120 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
*Distrikto Benešov
*Distrikto Havlíčkův Brod
*Distrikto Jihlava
*Distrikto Jindřichův Hradec
*Distrikto Tábor


Pelhrimov
Pelhrimov
Fulma angla

**Fulma angla** (**Blitz English**) estas planlingvo proponita de slovaka Mark Hucko en 1982. Ĝi estas bazita sur Baza Angla, uzas la saman vortprovizon, kaj, laŭ la aŭtoro, oni povas lerni ĝin en du semajnojn. La projekto estis provita en lernejoj de Svisio. Eble la malsameco inter tiu projekto kaj Baza Angla estas nur detala. La aŭtoro ankaŭ kreis Slovion.

## Eksteraj ligiloj 
* http://www.blitzenglish.com/

## Komparu 
* Baza Angla
* Radika Angla
* Transira Angla

Kategorio:Modifita angla
Konjako

eta|dekstra|250px|Konjako en tulipforma glaso
**Konjako** (franclingve ***Cognac***) estas forta alkohola trinkaĵo (40%) akirita per la distilado de vino. La trinkaĵo devenas el la samnoma franca komunumo, Cognac, lokita en la departemento Charente.

## Proprecoj 
Por rajte havi la nomon konjako la trinkaĵo devas plenumi kelkajn kondiĉojn:
* oni devas uzi selektitajn vinberospecojn
* oni devas duoble distili
* La trinkaĵo devas veni el la regiono de Konjako.

## Vinregiono 
Ankaŭ en la cetera parto de la departementoj Charente kaj Charente-Maritime oni faras konjakon.

## Vidu ankaŭ 
* Cognac (urbo)

Dosiero:Carte du cognac.jpg|
Dosiero:Cognac pot still DSC04032.JPG|
Dosiero:Cognac glass.jpg|
File:Domaine viticole Champagne-Vigny 2011.jpg

Kategorio:Alkoholaĵoj
Distrikto Mladá Boleslav

**Distrikto Mladá Boleslav** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Mezbohemia regiono. La distrikto estas unu el dek du distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 120 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
*Distrikto Česká Lípa
*Distrikto Jičín
*Distrikto Liberec
*Distrikto Mělník
*Distrikto Nymburk
*Distrikto Prago-oriento
*Distrikto Semily


Mladá Boleslav
Mladá Boleslav
Kaniso (lingvo)

**Kaniso** (Canis) estas planlingvo proponita de Ron de LEEUW en 2003. Laŭ la aŭtoro, **Kaniso** estas simpla kaj logika, sed, ĉefe, *honesta*. **Kaniso** akiris ĝian vortprovizon (kiu havas nur 133 vortojn) ĉefe el latinidaj kaj Afrikaj lingvoj. Kanisa gramatiko estas miksaĵo el latinidaj kaj ĝermanaj lingvoj por esti facila por lerni.

## Alfabeto kaj prononco 
Kaniso uzas 33 literojn de kartvela alfabeto, modifitaj laŭ prononco.

## Gramatiko 
### Morfologio 
La artikoloj estas dividita en 4 grupojn: aferoj, humoj, animaloj kaj abstraktaĵoj. Estas difinitaj kaj nedifinitaj artikoloj:

difinitaj:

* la - aferoj;
* lo - homoj;
* li - animaloj/plantoj;
* le - abstraktaĵoj;

nedifinitaj:
* una - aferoj;
* uno - homoj;
* uni - animaloj/plantoj;
* une - abstraktaĵoj.

En kombino kun 'de' (el) oni havas tiujn formojn:

* de + la = della
* de + lo = dello
* de + li = delli
* de + le = delle

#### Substantivoj 
Substantivoj finiĝas per -e, -o kaj -a. Por fari pluralon, oni metu -s post -e aŭ ŝanĝu -o kaj -a al -i, ekzemple: lo pane/ lo panes (la pano, la panoj); lo erro/ lo errori (la eraro, la eraroj); lo camara/ lo camari (la fotilo/ la fotiloj).

#### Pronomoj 
La personaj pronomoj estas *los* (mi), *tos* (ci), *eos* (li), *eas* (ŝi), *eus* (ĝi), *nos* (ni), *vos* (vi), *pos* (ili). Por fari akuzativon, oni metu *-la*: *losla* (min), *tosla* (cin), ktp. Por fari posedan pronomon, oni metu *-tra*: *lostra* (mia), *tostra* (cia), ktp.

Demonstrativaj pronomoj estas: Aça = tiu,
Açi = ĉi tiu/ tiuj; Saçi = kie; Içi = ĉi tie.

#### Verboj 
Canis havas regulajn kaj neregulajn verbojn. Ili havas 6 tempojn. La verbo varias laŭ personoj; gerundio kaj participo havas 4 kazojn: nominativon, genitivon, dativon kaj akuzativon.

#### Prepozicioj 
Prepozicioj estas:

* Uprano = super
* Ab = apud
* Proximo = proksime de
* Makrunos = malproksime de
* Koxta = apud
* Epa = antaŭen
* Peroska = per
* Sub = sub.

#### Nombroj 
Nombroj:

* 0 Siefra
* 1 Mono
* 2 Duo
* 3 Trea
* 4 Buta
* 5 Penta
* 6 Hexa
* 7 Hepta
* 8 Octo
* 9 Nona
* 10 Deca
* 11 Monodeca
* 12 Duodeca
* 20 Vento
* 21 Monovento
* 22 Duovento
* 30 Trenta
* 40 Quatro
* 50 Cinqua
* 60 Sessata
* 70 Settanta
* 80 Ottanta
* 81 Monoöttanta LXXXI
* 82 Duoöttanta LXXXII
* 83 Treaottanta LXXXIII
* 84 Butaottanta LXXXIV
* 85 Pentaottanta LXXXV
* 86 Hexaottanta LXXXVI
* 87 Heptaottanta LXXXVII
* 88 Octoöttanta LXXXVIII
* 89 Nonaottanta LXXXIX
* 90 Novanta
* 100 Cention
* 101 Centionmono
* 110 Centiondeca
* 111 Centionmonodeca
* 200 Vention
* 300 Trention
* 400 Quatrion
* 500 Cinquion
* 600 Sessation
* 700 Settantion
* 800 Ottantion
* 900 Novantion
* 1000 Milla
* 1001 Millamono
* 2000 duomilla
* 10.000 decamilla
* 100.000 cention milla
* 1.000.000 mono milliona
* 1.000.000.000 mono miljardo

### Sintakso 
La vortordo estas SVO (subjekto, verbo, objekto) kaj tre simila al la angla lingvo.

## Eksteraj ligiloj 
* http://home.unilang.org/main/wiki2/index.php/Cani%CF%82 

Kategorio:Planlingvoj
KR580VM80A

eta|dekstra|KR580VM80, Rodon Fab, 1987

**KR580VM80A** - (ruse КР580ВМ80А) mikroprocesoro, sovetia klono de procesoro Intel 8080. La procesoro havis 6000 transistorojn, frekvencon 2&nbsp;MHz, kaj estis fabrikita laŭ teknologio 6 mkm. Ĉefa diferenco de 8080 estis ĉeesto de du aldonaj komandoj. **KR580VM80A** estis nutrata per tri tensioj - -5V, +12V, +5V.

Kategorio:Procesoroj
Virginie Loveling

eta|maldekstra|240ra|Memortabulo ĉe la naskiĝdomo de la fratinoj Loveling.

**Virginie LOVELING** (naskiĝis la , mortis la ) estis flandra verkistino.

Ŝi naskiĝis kaj pligrandiĝis en Nevele. Ŝi debutis kune kun sia fratino Rosalie, per realismaj, observaj poemoj, kiuj havis senteman tonon.

## Tradukoj en Esperanto 
* Grootmoeders portret, El 'Gedichten'; La portreto de l' avino; 1870/1904; tradukis Raymond Van Melckebeke
* Het geschenk des harten, El 'Novellen'; La tutkora donaco; 1874/1904; tradukis K.A. Cassiers
* La morto de l' amato, El 'Solena ĵuro'; 1913; tradukis Maria Elworthy-Posenaer
* La portreto de l' avino; 1926; tradukis Jan van Schoor
* La donaco; 1927; tradukis Lucette Faes-Janssens
* La vekiĝo; 1923/1928; tradukis Marcel Somerling
* La morto de l' amato; 1923/1928; tradukis Maria Elworthy-Posenaer
* La donaco; 1923/1928; tradukis Lucette Faes-Janssens
* La portreto de l' avino; 1935; tradukis J. Alofs.
* La portreto de avinjo; 1937; tradukis H. Menalda.

Kategorio:Flandraj verkistoj
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
LynxOS

**LynxOS** - operaciumo fare de firmao LynuxWorks, fora parenco de Unix. La operaciumo aperis en mezo de 1980-aj jaroj kaj estis celita por procesoro Motorola 68000. Ĝi estis projektita per lingvo C kaj por ĝi estis uzita kompililo Megamax por komputilo Macintosh. En la 1990-aj jaroj **LynxOS** estis portita al bazo Intel 386. Necesas rimarki, ke **LynxOS** preskaŭ ne uzas kodon de Unix kaj pro tio ĝia kerno estas pli kompakta ol tiu de Unix. **LynxOS** estas normigita laŭ normoj DO-178B (nivelo A) (en Usono) kaj ED-12B (en Eŭropo). Post la normigado oni nomas la operaciumon **LynxOS-178**. Krom tio **LynxOS** kongruas al postuloj de POSIX-koincido 1003.1, kio estis atestita fare de Mindcraft en 1996 j. La operaciumo kapablas rekte plenumi Linux-programojn (ĉe bitoka nivelo). Ekzemple ĝi subtenas interfacon *Linux* ABI. Tamen *LynxOS* nur ŝajnigas *Linux*-on, sed pli rapide ol vaste uzata virtuala *Linux*-maŝino UML.

Kategorio:Komputiko
Kategorio:Operaciumoj
Interkelta lingvo

**Interkelta lingvo**, **Celltiecc** aŭ **Inter Celtic** estas zona planlingvo proponita de Duke Keenan, Nathaniel Ament-Stone kaj Dean Powell en 1998. Ĝi estas proponita por keltidoj. 

## Gramatiko
### Alfabeto kaj prononco
Alfabeto

A B C CH D E F G GH H I J L M N O P R S T U V Y.

Malsame al Esperanto: 

*E, I kaj U povas havi longan aŭ mallongan prononco. Ili estas mallonge prononcataj kiel venas antaŭ duoblaj konsonantoj.
*C antaŭ a, o kaj u havas sonon /k/, antaŭ e kaj i, havas sonon /s/.
*Gh havas sonon /h/ en fino de vorto.
*Ch havas sonon /ĥ/.
*S antaŭ e aŭ i havas sonon /ŝ/.
*T antaŭ e aŭ i havas sonon /ĉ/.

### Morfologio
La substantivoj ne havas genron. Por formi pluralon oni metu la sufikson *-iuvv*: apasdyl/apasdyliuvv (apostolo/apostoloj).

Personaj pronomoj estas mi (mi), ti (ci), e (li), i (ŝi), muijj (ni), siv (vi), aid (ili), la pronomoj ne varias en akuzativo. Posedaj pronomoj estas my (mia), dy (via), egh (lia/ŝia).

Nombroj (1-10): enn dau tri pedyr cug chwech seith oith noiv decc.

### Sintakso
En Celltiecc nur la helpverbo *esti* varias, la aliaj verboj oni uzas kun la helpverbo kaj la prepozicio **err**. Por diri, ekzemple, "mi iras", oni diras **Ois mi err immind**. 'Ois' estas la verbo esti en prezenta tempo; 'mi' estas mi; 'err' estas la prepozicio; 'immind' estas la verbo iri. La pasinta tempo de verbo 'ois' estas 'viys', la simpla futuro estas 'Bid' kaj la perfekta futuro 'Bidyn'.

Por nei oni uzas la vorton Nigh, kaj en tiu kazo, oni uzas la formon 'hois' anstataŭ 'ois': Nigh hois mi err immind (mi ne iras);
Nigh viys mi err immind (mi ne iris); Nigh bid mi err immind (mi ne iros); Nigh bidyn mi err immind (mi ne estos irita). 

Por demandi, oni uzas la vorton A, kaj, en tiu kazo, oni uzas la fornon 'rois' anstataŭ 'ois': A rois mi err immind? (Ĉu mi iras?). Por nea demando oni uzas Nigh ha: Nigh ah rois mi err immind? (ĉu mi ne iras?).

## Eksteraj ligiloj
* https://web.archive.org/web/20090902184204/http://geocities.com/tylluan_99/inter_celtic.html
* http://groups.yahoo.com/group/celltiecc/ 

Kategorio:Zonaj planlingvoj
Leopold Vermeiren

**Leopold VERMEIREN** (naskiĝis en Deurne (Belgio) la 7-an de aprilo 1914, mortis la 14-an de decembro 2005 en Mortsel) estis unu el la plej renomaj flandraj verkistoj por junuloj. Li precipe estas konata kiel aŭtoro de serio da aventuroj ĉirkaŭ *De Rode Ridder* (La ruĝa kavaliro), el kiu oni poste faris same furoran bildstrian serion, al kiu li mem ne vere kunlaboris.Vermeiren lernis Esperanton kaj ankaŭ li mem tradukis iujn de liaj poemoj al Esperanto. Kune kun Rik De Roover kaj Roger De Klerk li verkis libreton pri Esperanto kaj L.L. Zamenhof sub la titolo: *Esperanto! -* *Historische verhalen voor de jeugd* (Esperanto!, historiaj rakontoj por la junularo).

## Tradukoj 
### Al Esperanto 
Jam sep verkoj estis tradukitaj al Esperanto
* *La egipta dancistino*: kvar erotikaj rakontoj; 1999; tradukis Lode Van de Velde, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *La brulanta kastelo:* 1997; tradukis Ivo Durwael, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *La bela petveturantino*: ses erotikaj rakontoj; 1996; tradukis Lode Van de Velde, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *La ludanta lumo*: kvin erotikaj rakontoj; 1995; tradukis Cor Willems, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *La nuda feino*: ok erotikaj rakontoj; 1993, tradukis Ivo Durwael, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *Ora papilio*: por infanoj, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.
* *Pum*, la koboldo: por infanoj, eldonis Flandra Esperanto-Ligo.

### Tradukoj tra Esperanto 
Kelkaj el liaj verkoj estas – tra Esperanto – tradukitaj al aliaj lingvoj, ekz. la hungara:
* (1994) *A meztelen tündér* (La nuda feino), hungara
* (1995) Az arany lepke (La ora papilio),, hungara
* (1995) *Pum, a kobold* (Pum, la koboldo), angla
* (1996) *A Vörös Lovag 1*. (La Ruĝa Kavaliro 1), hungara

## Literaturo 
(nederlanda) Leopold Vermeiren 60, en: *Vlaanderen*, 144, januaro-februaro 1975, p. 41.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo pri la Ruĝa Kavaliro, de ŝatantoj

## Referencoj 
Kategorio:Flandraj verkistoj
Kategorio:Flandraj esperantistoj
Kategorio:Belgaj esperantistoj
Distrikto Nymburk

**Distrikto Nymburk** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Mezbohemia regiono. La distrikto estas unu el dek du distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 90 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
* Distrikto Hradec Králové
* Distrikto Jičín
* Distrikto Kolín
* Distrikto Mladá Boleslav
* Distrikto Prago-oriento


Nymburk
Nymburk
Apple I

**Apple I** estis la unua komputilo, kiun produktis firmao Apple. La komputilon projektis Steve Wozniak. Komence li uzis procesoron Motorola 6800, tamen pro ĝia alta prezo Wozniak elektis kongruan procesoron 6502 de firmao MOS Technology. La produktado de Apple&nbsp;I komenciĝis en aprilo 1976. En 1976 Apple vendis 175 ekzemplerojn de Apple I por po 666,66 $.

Dosiero:Apple I.jpg|Apple I
Dosiero:Apple1-Mainboard.jpg|Apple I ĉefkarto
Dosiero:Apple 1 computer.jpg|Apple I komputilo

Kategorio:Aparataro de Apple
Distrikto Jihlava

**Distrikto Jihlava** estas distrikto en Ĉeĥio situanta en Regiono Vysočina. La distrikto estas unu el kvin distriktoj de tiu ĉi Regiono. En la distrikto troviĝas 121 urboj kaj vilaĝoj.

## Najbaroj 
*Distrikto Havlíčkův Brod
*Distrikto Jindřichův Hradec
*Distrikto Pelhřimov
*Distrikto Třebíč
*Distrikto Žďár nad Sázavou


Jihlava
Jihlava
Eta ĉimpanzo

alternative=Apeldoorn Apenheul zoo Bonobo.jpg|eta|Apeldoorn Apenheul zoo Bonobo
La **Eta Ĉimpanzo** aŭ **bonobo** (specio *Pan paniscus* aŭ *Homo paniscus*) estas primato kaj membro de la familio *homedoj*. La bonobon oni konsideras la plej proksima kuzo al homo inter la bestoj (vidu la artikolon pri homedoj), kun sia proksimega specio la ĉimpanzo.

Ĝis la 1960-aj jaroj, la eta ĉimpanzo estis enmetita en la specion *Pan troglodytes* (kun ĉimpanzoj), ĉar etaj ĉimpanzoj loĝas en malfacile alireblaj regionoj de Kongo, tial scienculoj konis malbone iliajn trajtojn.

Etaj ĉimpanzoj estas multe malpli agresemaj ol ĉimpanzoj, kaj ili kvietigas konfliktojn per seksa moligado. Bonobaj socioj estas ankaŭ ĝenerale malpli patriarkumaj: viraj kaj inaj bonoboj estas iom egalaj. Fakte, la bonoboj estas unu el la malmultaj mamula specioj, kune kun hienoj kaj lemuredoj, en kiu estas observata dominhierarkio de inoj, kaj ne de viroj.

## Vidu ankaŭ 
* Centra-kongaj malaltaĵaj arbaroj
* Orient-kongaj marĉarbaroj

## Referencoj 

Kategorio:Primatoj
Kategorio:Homedoj
Kategorio:Afrotropisa faŭno
Viktorin Kornel

**Viktorin KORNEL ze Všehrd** (naskiĝis en 1460 en Chrudim - mortis la 21-an de septembro 1520 en Praha) estis ĉeĥa humanisma verkisto kaj tradukisto de juraj verkoj.

Li studis juron en Universitato de Karolo, fariĝis ĝia profesoro (1483), sed en 1487 li foriris al la landa tribunalo kiel protokolisto de landa matriko. Kvankam li atingis eĉ nobelan titolon, li restis fidela ano de la burĝa klaso kaj utrakvisto. Per siaj verkoj kaj tradukoj li volis fortigi la ĉeĥan lingvon. Li apartenas al la fondintoj de la ĉeĥlingva jura literaturo kaj al la unuaj teoriistoj de tradukado.

## Verkoj 
* *Přípis knězi Jírovi* (Letero al pastro Georgo, 1495)
* *O práviech, o súdiech i o dskách země české knihy devatery* (Pri leĝoj, juĝoj kaj matrikoj de la bohema lando naŭ libroj, 1499)

## Tradukoj 
* Jan Zlatoústý: *Knihy o napravení padlého* (Johano Krizostomo: Libroj pri rebonigo de falinto, 1501)

## Opinioj pri tradukado 
(El la letero al pastro Georgo kiel antaŭparolo de traduko el Krizostomo)

*Kiuj tradukas el unu lingvo en alian, foje ili klarigas vorton al vorto, aliaj penson al penso. Mi sekvis ambaŭ manierojn, tamen pli multe mi preferis klarigadon de penso al penso. Ĉar neniu estas devigita traduki vorton post vorto kaj kiu klarigas prudente la saman saĝon per alia lingvo, bone plenumis sian taskon.*

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Paul van Ostaijen

**Paul VAN OSTAIJEN** (naskiĝis la  en Antverpeno, mortis la  en Miavoye-Anthée) estis flandra poeto kaj verkisto.

Lia modernisma verkaro demonstris obstinan kaj plurforman ekspresionismon, sed ĝi ankaŭ subiĝis al influoj de dadaismo kaj la frua surrealismo.

## Vivkuro 
Li studis ĉe la Reĝa Ateneo de Antverpeno, sed en 1913 li forlasis la lernejon sen diplomiĝi. Ekde marto 1914, li laboris kiel oficisto en la Antverpena urbodomo. En sia libera tempo li memstare studis la francan kaj la germanan lingvojn kaj lerninte ilin, li komencis studi francan kaj germanan literaturon.

Paul van Ostaijen estis konvinkita flandremulo kaj envolviĝis en la aktivismo, pro kio post la unua mondmilito li devis fuĝi al Berlino por mallonga periodo. Tie li ekkonis verkistojn kaj artistojn de la berlina dadaismo kaj ekspresionismo. Tie li psike kolapsis.

## Lingvo 
Van Ostaien kondutis sin sufiĉe libere kun ĝenerale akceptitaj literumaj reguloj. Li verkis siajn poemojn "fonetike", tio estas, li skribis kiel li aŭdis, kaj ne kiel devus laŭ la reguloj, ekzemple, *sienjaal* anstataŭ *signaal* (ĉi tiu vorto estis pruntita el la franca kaj konservis la originalan literumon). 
## Verkaro 
eta|438x438px|La plej konata poemo de Van Ostaijen

### Poemaro 
La poezio de Van Ostayen estas influita de modernismo, ekspresionismo, dadaismo kaj frua superrealismo, kvankam la propra stilo de Van Ostayen ne povas esti klare atribuata al iu speciala movado. Dum lia restado en Berlino, Van Ostayen konatiĝis kun dadaismo, kiu estis reflektita en lia poemaro "*Bezette stad*" (Okupata urbo). En la lastaj jaroj de sia vivo, Van Ostaijen reklamis "puran lirikon": puran sonpoezion.

* *Music Hall* (1916) (dekadencismo)
* *Het Sienjaal* (1918) (humanisma ekspresionismo)
* *Bezette Stad* (1921) (tipografa ekspresionismo)
* *Feesten van Angst en Pijn* (verkita en 1921, publikigita postmorte)
* *Nagelaten gedichten* (1928) (organika ekspresionismo)

### Aliaj verkaĵoj 
* *De trust der vaderlandsliefde* (1925)
* *Gebruiksaanwijzing der lyriek* (1926)
* *Het bordeel van Ika Loch* (1926)
* *De bende van de stronk* (1932)

### Tradukoj al Esperanto 
* Nova amo; 1931; tradukis Jan van Schoor
* Marko salutas la aĵojn; 1961; tradukis Hector Vermuyten kun klariga teksto de Maurice Gilliams

* Marko salutas la aĵojn; 1968; tradukis Hector Vermuyten
* Boere-Charleston; Farma ĉarlestono; 1970; Ariane; Nepremiita konkursaĵo (Belartaj Konkursoj de UEA)
* Spleen pour rire; Rid-inda spleno; 1970; Ariane; Nepremiita konkursaĵo (Belartaj Konkursoj de UEA)

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandlingvaj verkistoj
Kategorio:Flandraj verkistoj