Valdajskij (nacia parko)

La **nacia parko Valdajskij** aŭ **Valdaja nacia parko** () estas nacia parko, fondita la  en la Novgoroda provinco de Rusio. La nacia parko Valdajskij estas unu el plej vizitataj inter naciaj parkoj de Rusio, ĉar ĝi situas sufiĉe proksime de Moskvo kaj de Sankt-Peterburgo.

## Situo 
La nacia parko Valdajskij situas nord-okcidente en la Eŭropa parto de Rusio, en la distriktoj Demjanskij (26&nbsp;% de la parka teritorio), Okulovskij (12&nbsp;%) kaj Valdajskij (62&nbsp;%) de la Novgoroda provinco. Respektive la nacia parko okupas 13,7&nbsp;% de la distrikto Demjanskij, 6,9&nbsp;% de la distrikto Okulovskij kaj 36,3&nbsp;% de la distrikto Valdajskij. La nacia parko situas en la norda parto de la Valdaja altaĵo, kaj etendiĝas de nordo suden je 105 km, de okcidento orienten je 45 km.

## Historio 
250ra|eta|maldekstra|La lago Sitno
En mezepoko la teritorio de la nacia parko Valdajskij apartenis al la Novgoroda Respubliko. Laŭ unu el versioj ĉi tie troviĝis la fama Ignaĉ-kruco, ĉe kiu en 1238 haltis kaj foriris reen la armeo de Batuo-Ĥano, ne atakinte Novgorodon.

Unuafoje la setlejon Valdaj oni mencias en kronikoj ĉe la jaro 1495. Ekde 1770 Valdaj havas statuson de urbo.

En 1921 "parko-arbaro" sur la insuloj de la lago Valdajskoe estis deklarita kiel monumento de naturo. En 1938 estis fondita loka Valdaja rezervejo, kies areo estis 50 km². Ĝi estis abolita dum la Dua Mondmilito.

En 1987 estis aprobita projekto de la Seligero-Valdaja nacia parko. Ĝi devis situi en la provincoj Novoroda kaj Tverja. Pro administraj kialoj tiu nacia parko ne estis fondita.

En la nacia parko ekzistas strikte protektitaj teritorioj. La areo de la rezerveja parto estas 178&nbsp;km² (11,2&nbsp;%), de hidrologia rezerveja parto 380&nbsp;km² (21&nbsp;%). La hidrologia rezervejo inkludas la supran parton de la baseno de la rivero *Polometj*, kiu estas hidrologia etalono de malgrandaj riveroj. Sed ankaŭ ekzistas teritorioj, kie turismo estas permesita. Ĉirkaŭ la nacia parko ekzistas speciala protekta zono je ekde 1,5 ĝis 15 km larĝa, kie troviĝas 33 pliaj lagoj. La areo de tiu zono estas 884&nbsp;km².

Jara kvanto da precipitaĵo estas 828 mm. Minimumo da precipitaĵo okazas en februaro, maksimumo — en julio kaj aŭgusto. 53&nbsp;% da precipitaĵo estas pluvo, 26&nbsp;% — neĝo, 21&nbsp;% — neĝo kun pluvo kune. Entute en la arbaroj de la nacio parko Valdajskij kreskas 42 specioj de arboj.

En la nacia parko Valdajskij kreskas ne malpli ol 750 specioj de vaskulaj plantoj kaj ne malpli ol 126 specioj muskoj kaj hepatmuskoj. Oni plu esploras la flaŭron de la nacia parko, do esperante la listo de specioj kreskos.

Nestado de 148 specioj de birdoj estas pruvita aŭ verŝajna, kaj dekoj da birdaj specioj aperas en la nacia parko dum migradoj aŭ vintre. Inter ili estas migraj falkoj (*Falco peregrinus*), reĝaj agloj (*Aquila chrysaetos*), nigraj cikonioj (*Ciconia nigra*), fiŝagloj (*Pandion haliaetus*), arktaj kolimboj (*Gavia arctica*), grandaj botaŭroj (*Botaurus stellaris*), grandaj kurloj (*Numenius arquata*), grizaj ardeoj (*Ardea cinerea*), orokulaj klanguloj (*Bucephala clangula*), grandaj merĝoj (*Mergus merganser*), Kolombfalkoj (*Falco columbarius*), ordinaraj gruoj (*Grus grus*), grizaj tringoj (*Tringa nebularia*), alcionoj (*Alcedo atthis*), nigraj (*Dryocopus martius*) kaj verdaj (*Picus viridis*) pegoj, blankdorsaj (*Dendrocopos leucotos*) kaj trifingraj (*Picoides tridactylus*) buntpegoj, marĉoparuoj (*Poecile palustris*), turdaj kanbirdoj (*Acrocephalus arundinaceus*), brunrubandaj emberizoj (*Emberiza aureola*), bonazioj (*Bonasa bonasia*), urogaloj (*Tetrao urogallus*), tetroj (*Lyrurus tetrix*) kaj aliaj.

Ene de la nacia parko kaj en la ĉirkaŭinta tiun protektita zono troviĝas 15 ripozejoj kaj 4 infanaj kampadejo. Ĉe la lago Veljo situas somera infana tendaro. Estas projektitaj busaj, piediraj, boataj kaj ĉevalaj someraj turismaj itineroj; skiaj kaj sledaj (kun ĉevaloj) vintraj itineroj.

Sur la teritorio de la nacia parko situas multaj historiaj objektoj, inter ili multaj konstruaĵoj en la urbo Valdaj, la Monaĥejo Iverskij kaj kelkaj bienoj de la 18-a — 19-a jarcentoj. En la nacia parko troviĝas 82 arkeologiaj objektoj: haltejoj 7-a — 6-a jarcentoj a.K., remparburgoj, tumuloj kaj aliaj.

## Referencoj 
## Fontoj 
* Справочник "Национальные парки России". Москва: Изд-во Центра охраны дикой природы, 1996 (*ruse*).

Kategorio:Naciaj parkoj en Rusio
Kategorio:Geografio de Novgoroda provinco
Kategorio:Protektitaj areoj kreitaj en 1990