open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Vidiago (stacidomo)

**Vidiago** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Llanes en la Princlando Asturio. Ĝi estas parto de la mallarĝŝpura reto funkciigata fare de Renfe Operadora tra ĝia komerca divizio Renfe Cercanías AM. Ĝi havas regionajn servojn.

## Vidu ankaŭ 
* Llanes

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Llanes
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Viviana Márton

**Viviana Márton,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Márton Viviana** estas hungara tekvondisto, junulara eŭropa kaj olimpika ĉampiono, olimpikulo.

 naskiĝis  en Tenerifo.

## Biografio 
 devenis el hungara familio en Hispanio. La gepatroj translokiĝis al la Kanarioj en la fruaj 2000-aj jaroj, kie la patrino naskis ĝemelinojn Viviana kaj Luana. Ambaŭ elektis sporton de la patro, ili trejnadis kaj ekzercadis kune, sed dum konkursoj por ne lukti unu kontraŭ la alia Viviana elektis pli altan pezkategorion 67 kg. Luana restis en 57 kg. Ili translokiĝis al Madrido en 2018, poste al Hungario en 2024 por ekzercadi kune dum trejnado de olimpikuloj. Trejnisto de Viviana estas :en:Suvi Mikkonen.

## Rezultoj 
 estis junulara eŭropa ĉampiono en Sarajevo (2021), Talino (2023) kaj Bukareŝto en 2023. Ŝi kvalifikiĝis en Sofio en 2024, poste en Hungario en la Somera Olimpiko 2024 ŝi venkis en pezkategorio 67 kg.

## Fontoj 
* datenoj angle kun foto
* biografio hungare kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekvondistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Jeanne Deroin

**Jeanne DEROIN** (Parizo, 31-an de decembro 1805 - Londono, 2-an de aprilo 1894), ankaŭ konata sub la pseŭdonimo **Jeanne Victoire**, estis franca ĵurnalistino, politikistino, sufrageto kaj feministo. Ŝi estis grava persono en la lukto por virinaj rajtoj kaj socialismo en la 19-a jarcento. Ŝi estis la unua virino, kiu kandidatiĝis por la Asembleo Legislativa en majo 1849, kio estis grava paŝo en la historio de virina voĉdonrajto en Francio.

En la 1830-aj jaroj, Jeanne aliĝis al grupo de socialistoj kaj gvidis la virinojn, kiuj subtenis la ideojn de Saint-Simon. Ŝi estis grava en la kreado de feminismaj gazetoj. En 1832, ŝi edziniĝis al Antoine Ulysse Desroches, kiu ankaŭ estis saint-simonisto. Jeanne batalis por egalaj rajtoj inter viroj kaj virinoj, kaj ŝi rifuzis porti la familian nomon de sia edzo, ĉar ŝi volis montri, ke viroj kaj virinoj estas egalaj. Ŝi ankaŭ kritikis la Civila Kodo, kiu diskriminaciis virinojn.

Dum la Revolucio de 1848, Jeanne Deroin defendis la ideon, ke virinoj kaj viroj devas kune konstrui la novan Respublikon. Ŝi fondis, kune kun Pauline Roland kaj Gustave Lefrançais, asocion por instruistinoj kaj grupon por la emancipiĝo de virinoj. Ŝi ankaŭ subtenis la ideon, ke virinoj devus havi la rajton voĉdoni. Kvankam ŝia kandidatiĝo en 1849 ne sukcesis, ĝi estis grava evento en la historio de la franca feminismo.

Post kiam Louis Napoleon faris ŝtatrenverson en 1851, Jeanne devis forfuĝi al Anglio. Tie ŝi vivis en malfacilaj kondiĉoj, sed ŝi daŭre batalis por siaj politikaj ideoj kaj skribis al famaj pensuloj de sia tempo. Jeanne Deroin mortis en Londono en 1894, postlasante gravan heredaĵon en la batalo por virinaj rajtoj.

## Referencoj 
Kategorio:Utopia socialismo
Kategorio:Francaj feministoj
Kategorio:Virinbalotrajtistoj
Kaŭaguĉi

**Kaŭaguĉi,** () estas metropolo, antaŭurbo de Tokio en Japanio, en ĉefa insulo Honŝu, en Regiono Kanto, en gubernio Sajtama.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2021 Kaŭaguĉi havis populacion de .

## Geografio 
Kaŭaguĉi situas sur ebenaĵo, rivero preterfluas. Saitamo troviĝas 13, Macudo 16, ĉefurbo Tokio 25, gubernia sidejo Ĉiba 43 kilometrojn aere laŭ https://www.thedistancenow.com/kawaguchi_japan/tokyo_japan .
eta|

## Historio 
La areo ĉirkaŭ Kaŭaguĉi estis loĝita ekde la prahistorio. La loko iĝis poŝta laŭvoja stacio kun vigla komercado kaj loka industrio inter 1603–1867. Dum la industria periodo en la 20-a jarcento la urbo iĝis grava metalindustria areo. Kaŭaguĉi estis kreita laŭ la moderna municipa sistemo en 1889 kaj ekhavis urborangon en 1933. Tiam en 1933 kaj en 1940 najbaraj komunumoj aliĝis al Kaŭaguĉi, kiu travivis multajn katastrofojn, inkluzive de inundo, tertremo kaj milito. La oftaj inundoj kaŭzis malsatkatastrofojn. La sismo en 1923 mortigis 99 homojn.
eta|maldekstre|
En 2001 la urbego ricevis specialan statuson kun pliigita loka aŭtonomio.

## Ekonomio 
Kaŭaguĉi komence havis agrikulturon, komercadon kaj lokan industrion. En la 20-a jarcento estis grava la metalindustrio, depost la 2-a mondmilito aperis ankaŭ la tekstilindustrio.
eta|maldekstre|

## Eduko 
En Kaŭaguĉi universitatoj kaj altlernejo funkcias.

## Klimato 
Kaŭaguĉi situas en humida subtropika klimato (Cfa) laŭ la klimata klasifiko de Köppen. La meza jara temperaturo estas . La jarpluvo averaĝas 1482 milimetrojn.  

## Trafiko 
Kaŭaguĉi ligiĝas fervoje kaj aŭtovoje al la landa reto. Loke aŭtobusoj liveras la pasaĝerojn.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj
* muzeo
* botanika ĝardeno

## Ĝemelurboj 
*  Findlay, ekde 2018

## Fontoj 
* WikiTrans

Kategorio:Urboj de Japanio
Hans Wilhelm von Thümmel

eta|la politikisto H.W. Thümmel

**Hans Wilhelm von THÜMMEL** (naskiĝinta la  en Schönfeld apud Lepsiko, mortinta la  en Altenburg) estis germana verkisto, politikisto, ĉefkonstruisto kaj diplomato je Saksio-Gotao-Altenburg. Frato li estis la verkisto Moritz August von Thümmel.

## Vivo 
Post studoj ĉe la universitato de Lepsiko li fariĝis paĝio en Gotao kaj en 1765 kamerlengo (1765) kaj ĉambra asesoro. Akompanis li baronon de Villiers kaj poste princon Augusto dum vojaĝoj tra Germanujo kaj Italujo. En 1783 oni nomumis lin ĉambra vicestro je Altenburg kie li engaĝiĝis por forigo de nejustaj servutoj kaj por starigo de malriĉulejoj. En 1805 li estiĝis sekreta konsilisto kaj ministro vivonte alterne en Gotao kaj Altenburg.

Danke al li estiĝis apud Gotao la (poste ree malaperinta) setlejo de malriĉuloj je Neufrankenroda (Hörsel) kaj modernigis la urbon Gotao i.a. per forigo de fortikaĵoj. Ankaŭ je Altenburg kelkaj domoj ekestis nur danke al li.

Jam antaŭe oni estis sendinta lin en diplomatan servon, ekz. en 1782 al la imperiestra ĉefkomandejo al Frankfurto kaj al Danujo (1803). Sed kiam en 1806 Gotao fariĝis parto de la Rejna Federacio, oni sendis lin (1807) Berlinon, Kenigsbergon, Dresdenon kaj Parizon al Napoleono Bonaparte. Inter 1808 kaj 1817 li povis denove koncentriĝi pri normala laboro.

Tombo lia troviĝas sub radikoj de granda kverko je Nöbdenitz, kie troviĝis unu lia bieno.

## Verkoj 
* *Lettres à Clio*, Ronneburg 1808 (por flati Talleyrand)
* *Statistische, geographische und topographische Beiträge zur Kenntnis des Herzogtums Altenburg*, Altenburg 1818
* *Aphorismen eines Siebenundsiebzigjährigen*, 1818
* Aforismoj el la postlasitaĵoj *Nachgelassene Aphorismen*, Frankfurto 1827

## Fonto 
* "Thümmel" - ĉe: *Pierers Universal-Lexikon*, volumo 17. Altenburg 1863, p. 557

## Eksteraj ligiloj 
* "Hans Wilhelm von Thümmel: Der Mann unter der 1000-jährigen Eiche" - ĉe: paĝaro de Kastelo Posterstein (pri lia tombo subkverka)
* ligiloj ĉe DDB

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Aforismistoj
Kategorio:Germanaj arkitektoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Lepsiko
Kategorio:Naskiĝintoj en 1744
Kategorio:Mortintoj en 1824
Kategorio:Germanaj diplomatoj
Fervoja stacidomo Nendeln

**Nendeln** estas unu el kvar stacidomoj servantaj Liĥtenŝtejnon. Ĝi troviĝas en la vilaĝo Nendeln, en Eschen urbo. La stacio estas servita de dek ok trajnoj por tago, naŭ en ĉiu direkto inter Svislando kaj Aŭstrio.

Kiam la sekva stacio en la direkto de Aŭstrio (Schaanwald) ne estas uzata, kio okazas ekde 2013, Nendeln estas por doganaj celoj, landlima stacio por pasaĝeroj alvenantaj el Aŭstrio. Liĥtenŝtejno estas en dogana unio kun Svislando. Dogankontroloj povas esti faritaj en la stacio aŭ sur trajnoj fare de svisaj oficialuloj. Sistemaj pasportkontroloj estis aboliciitaj kiam Liĥtenŝtejno eniris la Schengen Areon en 2011.

## Referencoj 
Kategorio:Liĥtenŝtejno
Grindel Falk

**Grindel FALK**, nomata ankaŭ **Grindel FALKONBRIĜ** estis sovetia Esperanto-poeto.

Pri lia vivo preskaŭ nenio estas konata. En Esperanto Antologio. Poemoj 1887-1981 aperis lia poemo "Doloro" kun la sekvaj informoj pri la aŭtoro:

:Leningrada sovetiano. Kunlaboranto de "Literatura Mondo" (2a periodo). Versoj en *Naŭ poetoj* (1938). Aliaj informoj mankas.

## Eksteraj ligiloj
* La poemo "Doloro" de Grindel Falkonbriĝ kantata de AI
* Grindel Falk en la retejo Originala Literaturo Esperanta

Falkonbrig, Grindel
Naŭ poetoj

**Naŭ poetoj** estas poemaro publikigita en 1938 de Literatura Mondo kaj represita en 1989 de la Eldonejo Iltis.

La nomoj de la naŭ poetoj estas: 

* Juliette Baudin-Vatré
* Nikolajs Ĉulitis (fakte Nikolajs Čūlītis)
* Grindel Falk (Grindel Falkonbriĝ, ambaŭ formoj estas pseŭdonimoj)
* Ludmila Jevsejeva
* Martin Strümpfel
* Vladimir Sutkovoj
* Robert Swietoszewski
* Karl Vanselow
* Saint Jules Zee

## Recenzoj 
* Georgo Kamaĉo: Gutoj de eliksiro el la revuo Esperanto, 1991
* Ada Csiszár: Poemkolekto de naŭ lirikistoj en Hungara Fervojista Mondo 1989:3
* Laŭlum: Individuaj animspertoj en Iltis-Forumo 1990, n-ro 1:

## Eksteraj ligiloj 
* Naŭ poetoj en la retejo Originala Literaturo Esperanta

Kategorio:Esperantlingva literaturo
Moritz August von Thümmel

**Moritz August von THÜMMEL** (naskiĝinta la  en Schönefeld apud Lepsiko, mortinta la  en Koburgo) estis germana verkisto. Lia frato estis la politikisto Hans Wilhelm von Thümmel.

## Vivo
Post edukado fare de privata instruisto kaj frekvento de la Monaĥeja lernejo Roßleben inter 1754 kaj 1756 li studis juron ĉe la universitato de Lepsiko kie li amikiĝis kun Christian Felix Weiße kaj Gottlieb Wilhelm Rabener. Gravis ankaŭ kontaktoj kun anoj de la literaturaj rondoj ĉirkaŭ Christian Fürchtegott Gellert. En 1761 Thümmel fariĝis ĉambelano ĉe la tronheredprinco Ernesto Frederiko de Saksio-Koburgo kaj en 1768 sekreta konsilisto kaj ministro. En 1783 li retiriĝis de publikaj oficoj kaj pasigis la restintajn jardekojn en Gotao kaj Sonneborn.

Inter liaj skribaĵoj eksterorde famiĝis »Wilhelmine, oder der vermählte Pedant«, ein prosaisch-komisches Gedicht (proza-komika poeziaĵo respektive etepopeo; Lepsiko 1764) kaj la prifranclanda, sprita vojaĝrakontaro  »Reise in die mittäglichen Provinzen von Frankreich« (Lepsiko 1791–1805; dek volumoj). En ili li estis dependa de Voltaire, Laurence Sterne, Tobias Smollett, Henry Fielding kaj imitantoj de Christoph Martin Wieland - kiun li devancis per plia respekto de publikaj cirkonstancoj. La skribstilan gracion de Wieland li ne atingis. Jes ja, Thümmel povas nomiĝi furorverkisto.

Bonegaj observado- kaj rakontadotalentoj kune kun frivoleco kaj malpezaj bagatelaĵoj krome eksplikas la imponan daŭripovecon librovendan. 

La unua eldono de ĉiuj verkoj estis en ses volumoj en Lepisko en la 1812-a jaro, poste kun biografio fare de Gruner en sep volumoj (Lepsiko 1820). En Koburgo oni staris por li obeliskon apud Kastelo Falkenegg.

## Fonto
*"Thümmel" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 19. Leipzig 1909, S. 510

## Eksteraj ligiloj
*Vikifontaro
*ligiloj ĉe DDB
*verkoj ĉe Projekt-Guteberg
*verkoj ĉe Zeno.org - kun biografio
*Literaturland-Thüringen
Poo (stacidomo)

**Poo** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Llanes en la Princlando Asturio. Ĝi estas parto de la mallarĝŝpura reto funkciigata fare de Renfe Operadora tra ĝia komerca divizio Renfe Cercanías AM. Ĝi havas regionajn servojn.

centra|280ra|eta|Haltejo

## Vidu ankaŭ 
* Llanes

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Llanes
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Vidvobirdo de Jackson

**Vidvobirdo de Jackson** (*Euplectes jacksoni*) estas specio de birdoj en familio ploceedoj (teksobirdoj). Ĝia natura habitato estas tropikaj montanaj herbejoj sur relative grandaj altecoj super marnivelo, kaj ĝi ankaŭ troveblas en plugeblaj areoj. Ĝia habitato inkludas partojn de Kenjo kaj Tanzanio. Ĝi estas minacata de habitatdetruo.

## Nomo 
[thumb|left|200px|Iĉo kaj ino de vidvobirdo de Jackson el artikolo far [John Gerrard Keulemans, 1891]]
[thumb|left|200px|Iĉo dum [pariĝa ceremonio]]
La specia nomo estas donita omaĝe al angla ornitologo Frederick John Jackson (1859—1929).

## Priskribo 
Kiel plimulto de ploceedoj la specio estas sekse duforma, kaj iĉoj havas specialan formon de plumaro en reproduktiĝaj periodoj (t.n. "pariĝan vestaĵon"). Iĉoj estas averaĝe 14&nbsp;cm longaj sen vosto, kaj, en pariĝa vestaĵo, ĝis 30&nbsp;cm kune kun vosto, kaj pezas 40–49&nbsp;g; inoj estas iom pli malgrandaj. Ambaŭ seksoj havas forikajn helkolorajn konusajn bekojn, nigrajn okulojn kaj malhele brunajn krurojn. Plumaro de ino estas flavece bruna, iom striata ĉe brusto kaj ventro, kun pli helaj strioj super okuloj. Iĉo plejparte similas al ino en vintro, sed en reprodukta periodo lia tuta plumaro iĝas profunde nigra krom helaj flavece-brunaj makuloj ĉe flugiloj kaj kreskas granda vosto pli longa ol lia tuta korpo.

## Dieto kaj konduto 
Plejparto de dieto de la birdoj konsistas je semoj de diversaj herboj, ekzemple de panico aŭ *Themeda triandra*, sed ili volonte fortigas ĝin per insektoj kaj aliaj senvertebruloj. Dum reprodukta sezono iĉoj partoprenas , en kiuj ili dancas kaj saltas en malfermaj herbejoj, montras siajn longajn vostojn, kaj provas allogi kiom eble pli multajn inojn. Longo de vosto estas la plej grava eco laŭ kiu inoj elektas iĉojn en la tiu ĉi kaj la aliaj specioj de *Euplectes*.

## Referencoj 
Kategorio:Ploceedoj
Henricus Wetstein

**Hendrik Wetstein** aŭ **Henricum Weststenium** estis nederlanda libristo, helenisto, latinisto, kaj eldonisto, deveninta el renoma svisa familio kaj aktiva kiel publikigisto inter 1675 kaj 1725. Liaj frato kaj patro estis eminentaj profesoroj pri teologio kaj la greka, kaj lia avo estis famkonata politikisto.

## Verkaro 
* De hemelsche wolke nu doorbrekende, ("La rompo de la ĉielaj nuboj"), Jane Lead, 1681
* D. Iunii Iuuenalis & Auli Persii Flacci satyrae cum veteris scholiastae & variorum commentariis, 1684
* Hieronymi Magii Anglarensis De Tintinnabulis liber postumus, 1689
* De openbaeringe der openbaeringe, ("La revelacio el la revelacioj""), Jane Lead, 1696
* Johann Kasimir Kolbe von Wartenberg (1643-1712) prusa unua ministro
* Jacobus Perizonius (1651-1715)
* Nicolaas Heinsius, la Juna (1656-1718)
* Johann Jakob Wettstein (1693-1754)

## Referencoj 
Kategorio:Nederlandaj latinistoj
Kategorio:Nederlandaj helenistoj
Kategorio:Nederlandaj libristoj
Kategorio:Nederlandaj eldonistoj
Kategorio:Nederlandaj publikigistoj
Kategorio:Nederlandaj presistoj
Bernard Blier

**Bernard BLIER** (naskiĝis la  en Bonaero (Argentino), mortis la  en Saint-Cloud) estis franca aktoro. Pro la loko de sia naskiĝo, li havis ankaŭ argentinan ŝtatanecon. Produktiva aktoro, dum kvindek jaroj de la 1930-aj jaroj ĝis la 1980-aj jaroj, li aperis en preskaŭ ducent filmoj.

Li estis la patro de Bertrand Blier, naskiĝinta la  en Boulogne-Billancourt (Sejno), kiu estas franca reĝisoro, scenaristo kaj verkisto.

## Kelkaj filmoj 
* 1938: *Entrée des artistes* de Marc Allégret
* 1938: *Hôtel du Nord* de Marcel Carné
* 1939: *Le jour se lève* de Marcel Carné
* 1941: ''L'Assassinat du père Noël* de Christian-Jaque
* 1942: *La Symphonie fantastique* de Christian-Jaque
* 1947: *Quai des Orfèvres* de Henri-Georges Clouzot
* 1958: *Les Grandes Familles* de Denys de La Patellière
* 1961: *Le Président* de Henri Verneuil
* 1961: *Le cave se rebiffe* de Gilles Grangier
* 1962: *Le Septième Juré* de Georges Lautner
* 1963: *Les Tontons flingueurs* de Georges Lautner
* 1964: *Cent mille dollars au soleil* de Henri Verneuil
* 1965: *Casanova 70*
* 1966: *Le Grand Restaurant'' de Jacques Besnard

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Francaj aktoroj
Tobias Smollett

**Tobias George SMOLLETT** (naskiĝinta la  en Dalquhurn, West Dunbartonshire, mortinta la  en Livorno) estis skota kuracisto kaj verkisto de furoraj anglalingvaj (pikareskaj) romanoj.

## Vivo
Post frekvento de lernejo je Dumbarton li studis je Glasgovo antaŭ ol fariĝi kuracisto sur linia ŝipo cirkulanta al la Okcidentaj Indioj. Post diversaj aventuroj revenis li Eŭropon startigonte verkistan karieron per la poemo »Tears of Scotland«: en ĝi li juste nigrigis la agojn de la registaraj trupoj post la batalo de Culloden. Sekve li plejofte vivis en Londono entreprenante ade vojaĝojn al Francujo kaj Italujo. 

Pli ol la historiverko »History of England« (Londono 1758) gravis liaj romanoj, nome: »Roderick Random« (flanka aĵo je »Gil Blas«), »Peregrine Pickle« (1751), »Ferdinand Count Fathom« (1753), »Sir Lancelot Greaves« (1762) und »The expedition of Humphrey Clinker« (1771). Kvankam Smollett ne atingis la psikologian profundecon kaj la ekstrakvalitan stilon de iom pli aĝa Henry Fielding, montriĝas lia talento kaj stila freŝeco dum drasta raportado de faktoj. Fono regula estas la postkulisa vera vivo ĉirkaŭ rezidejo kies malbonecon la aventuremaj ĉefroluloj tute ne aprezas. Oftis en la romanoj fifamuloj, fraŭduloj, krimuloj kies agadoj estas brile bone prezentataj. Fakkonoj de Smollett pri surmara kaj surŝipa vivoj estigis plurajn ravajn legomomentojn; eĉ fantomaj scenoj ne mankas por plialtigi hororon. 

La verkaro ĝuis oftajn eldonojn kaj tradukojn.

## Fonto
*"Smollet" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 18. Leipzig 1909, p. 555 

## Eksteraj ligiloj
*Vikifontaro
*ligiloj ĉe DDB
*Stenton, Alison: "Smollett, Tobias (1721–1771)" - Ĉe: *Europe, 1450 to 1789: Encyclopedia of the Early Modern World*
*verkoj en germana traduko
Klubejo "Zur Linde" (Ehringsdorf)

La klubarejo ***Vereinshaus Zur Linde*** troviĝas en la vajmara kvartalo Ehringsdorf, Germanujo (strato Weimarische Straße 1). Ne tro foras la bierfarejo Ehringsdorfer. Multas ĝiaj funkcioj sidejaj estante je dispono por la regionamikara societo *Ehringsdorfer Heimatverein*, la arkeologoj de *Archäologische Gesellschaft in Thüringen*, la bestosavantoj je *Tierschutzverein Weimar* kaj por hobiaj politikistoj engaĝiĝantaj por sia urbokvartalo. 
## Priskribo 
La plejon de la meblaro ebligis donacoj. 

Ĉi malnova bieno el brikmuroj havas tri flankojn kaj kun aliaj ejoj arkitekturhistorie gravas ĉe idilieca situo je la placo *Anger*. Intere oni spektu (iel humuran) vandbildon de Siegfried Kötscher pri la prahistorio de Ehringsdorf kaj la elfositaĵoj (restaŭrado fare de Norbert Gladis). Dum GDR-tempo la domo funkcias ankaŭ kiel vartejo por lernantoj el najbara Parklernejo Ehringsdorf. La ejo je Anger 2 estis la malnova lernejo. Laŭdire jam Johann Wolfgang Goethe frekventis la domon por trinki vinon kaj noti impresojn, kiam ĝi ankoraŭ estis taverno.

Planatas energiefika modernigo kaj nova utiligkoncepto.

## Eksteraj ligiloj 
* "Die Zukunft der „Linde“ – Vereinshaus und lebendiger Ortsteiltreff" - raporto post kunveno de urbokvartalaj responsuloj (2023)

## Notoj 

Kategorio:Konstruaĵoj en Vajmaro
László Boris

**László Boris** [lAslO boriŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Boris László** estis hungara grafikisto, karikaturisto. Lia origina familia nomo estis *Trebitsch* [trebiĉ], lia nomvarianto estis *Boriss*.

 naskiĝis en 1897 en Budapeŝto, li mortis  en Menton (Francio).

## Biografio 
 maturiĝis en sia naskiĝurbo. Inter 1915–1918 li desegnis aktualajn mapojn en ĵurnalon pri la granda milito. Dum la respublika erao liaj desegnaĵoj aperis en ŝercgazeto, dum la Hungara Sovetrespubliko li kreis afiŝojn por 1-a de majo. Post ĉeso de la Sovetrespubliko li trovis sin en malliberejo. Post mallonga prizono li forlasis la landon kaj vivis en Munkeno, Berlino, Parizo kaj Londono, kie li vivtenis sin el grafikaĵoj, karikaturoj.

## Lia ekspozicio 
* Budapeŝto (1921)

## Elektitaj grafikaĵoj 
* Zsigmond Móricz: *A szerelmes levél.* (libroilustraĵoj, 1918)
* Nikolaj Gogol: *Egy őrült emlékiratai.* (libroilustraĵoj, 1922, 3-a eldono: 1999)

* Die Bühne 
* Erste Liebe 
* Geld 
* Schatten
* Boksz
* Erotic Drawing
* Pen And Ink Drawing
* Dinner of four kings
* Garcon pres d'une Table et une Nue
* Crow on the Beach
* Urbanic Scene
* Histoire de femme
* Erotische Phantasien
* The kiss 

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Róbert Byssz

'*** [bis], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Byssz Róbert*' estis hungara ĵurnalisto, karikaturisto, grafikisto, olimpikulo.

 naskiĝis  en Berkenyéd (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Jarabina en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 inter 1926-1940 li laboris en vespera ĵurnalo en Budapeŝto kiel ĵurnalisto kaj grafikisto, sed li kreis ankaŭ afiŝojn kaj ilustris librojn. Li estis olimpikulo en branĉo arta en Hungario en la Somera Olimpiko 1932 senrezulte. Inter 1941-1945 li havis postenon en filma produktejo, poste liaj desegnaĵoj aperis en signifaj hungaraj gazetoj.

## Elektitaj ekspozicioj (grupaj) 
* Budapeŝto (1927, 1928, 1929, 1941)
* Milano (1933)
* Arthalo Budapeŝto (1960, 1986)

## Elektitaj verkoj 
* *Cezarina! Egy világhódító asszony.* (libroilustraĵoj, 1920)
* Harriet Beecher Stowe: *Tamás bátya kunyhója.* (libroilustraĵoj, 1931, 4-a eldono: 1947)
* *B. R. sportkarikatúrái.* (olimpika konkursaĵo, 1932)
* *Felcsaptam filmcsinálónak* (1942, poste denove; plena teksto kun ilustraĵoj)
* *Egy kis illemtan mindenkinek. Mikor, hogyan viselkedjünk?* (kunilustristo, 1947)
* *A magyar horgászat kézikönyve.* (kunilustristo, 1951)
* László Békeffi: *Az amerikai vőlegény.* (libroilustraĵoj, 1961).

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Antal Gáspár

**Antal Gáspár** [gAŝpAr], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gáspár Antal** estis hungara grafikisto, karikaturisto. Lia origina familia nomo estis *Reich* [rejĥ] ĝis 1909.

 naskiĝis  en Kalocsa, li mortis  (laŭ alia informo ) en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Ekde sia aĝo 12 li desegnis karikaturojn en porinfanajn gazetojn. Post jaro li debutis jam en ŝercgazeto, poste ĝis sia morto liaj karikaturoj aperis en signifaj gazetoj, ĵurnaloj. Tamen inter 1919-1925 li vivis eksterlande pro la politika etoso, sed ankaŭ tiam li sendis karikaturojn hejmen. Li edziĝis dufoje en 1929 kaj 1946. Li ricevis premiojn inter 1949-1956.

## Elektitaj ekspozicioj 
* Budapeŝto (1908, 1930, 1947, 1959, 2005) 
* Arthalo Budapeŝto (1952, 1953)

## Elektitaj libroj 
* *Ne te ne* (1911)
* *Dr. Klein* (ilustraĵoj, 1922)
* *A magyar politika görbe tükre.* (1934)
* *A békéért* (1950)
* *És Gömbös Gyula a kapitány* (1960)

## Fontoj 
* biografio
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografieto hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj karikaturistoj
Kategorio:Hungaraj grafikistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Tablizo (stacidomo)

**Tablizo** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Valdés en la Princlando Asturio. Ĝi estas parto de la mallarĝŝpura reto funkciigata fare de Renfe Operadora tra ĝia komerca divizio Renfe Cercanías AM. Ĝi havas regionajn servojn sur linio R-1f inter  kaj .

## Vidu ankaŭ 
* Valdés (Asturio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Valdés (Asturio)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Valdés (Asturio)

**Valdés** estas konsilio de la aŭtonoma komunumo de la Princlando Asturio kies ĉefurbo estas Luarko. Ĝi limas norde kun la Kantabra Maro, oriente kun la municipoj Cudillero kaj Salas, okcidente kun la municipoj Navia kaj Villayón kaj sude kun la municipoj Tineo kaj Salas. Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

centra|450ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Barcia (stacidomo)
* Cadavedo (stacidomo)
* Canero (stacidomo)
* Otur (stacidomo)
* San Cristóbal (stacidomo)
* Tablizo (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Municipoj de Asturio
Kastelo de Hosszúpályi

La **kastelo de Hosszúpályi** (konata ankaŭ pri la iama posedanto **kastelo de Zichy** [ziĉi]) estas konstruaĵo en Hungario, en grandvilaĝo Hosszúpályi, el kio la grenejo estas historia monumento.

## Historio 
Grafa familio Zichy konstruis ankaŭ tie teretaĝan malfrubarokan nobelan domon (kvazaŭ kastelon) en fino de la 18-a jarcento. Post jardekoj (precipe en 1810) en diversaj etapoj estis alkonstruitaj pluraj konstruaĵpartoj. La plej signifaj vizitantoj de la kastelo estis Józef Bem kaj Ferenc Liszt. Post la 2-a mondmilito Zichy-anoj rifuĝis, la hungara ŝtato akiris la kastelon kaj profitis ĝin vilaĝa administrejo kaj kulturaj celoj. La grenejo apartenis al la loka agrikultura kooperativo. Dum la socialismo la kastelo kelkfoje trakonstruiĝis. Laŭ informo el 2015 en la renovigita kastelo havas ĉambrojn la vilaĝa administracio, kulturdomo kaj biblioteko. En 2017 sekpentraĵoj estis pentritaj en la ĉefĉambro, kiuj prezentas la signifajn konstruaĵojn de Hosszúpályi. Unu el la aloj estas vigla merkatejo.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo havas "U"-formon, la 3 fasadoj turniĝantaj al tri stratoj. Ĝia ĉefa enirejo troviĝas el la korto, kiu poste estis trakonstruita. En la kortflanko restis la glazuritaj arkadoj de la koridoro. La kastela parko estas zorgata kaj impona.

## Fontoj 
* hungare kun foto
* hungare kun foto
* hungare kun fotoj

Hosszupalyi
Hossz
Hainfels (Vajmaro)

La iama **Kafejo Hainfels** (germane: *Kaffeehaus Hainfels*) kun pensiono troviĝas en Vajmaro, Germanujo (strato *Belvederer Allee 65*). En ĝi rezidas niajn tagojn la nemoveblaĵ-agentejo *Euphoria*. Estis transpreninta antaŭe parton de la kafejmeblaro la klubejo "Zur Linde" (Ehringsdorf). 

De 2016 la taverna funkcio ĉesis.

En ĝi (dum GDR-tempo entrepreno de Handelsorganisation) kunvenis la mararmeaj kamaradoj de *Marinekameradschaft Weimar*. Ili ankaŭ nun gastas en la menciita societo-domo je Ehringsdorf. La angula konstruaĵo datumas el la periodo de spekulanto-kompanioj. La alkonstruita parto (kun enirejo) radike ŝanĝiĝis pro volo de posedanto. Krom ĉambroj por gastoj estis je dispono ankaŭ okazigad-salonego. La lasta knajpestro estis Lutz Kreitel.

Post ĉi ejo komenciĝas la urbokvartalo Ehringsdorf.  

## Notoj 

Kategorio:Konstruaĵoj en Vajmaro
Peza maŝinpafilo mod. 37

thumb|260px|Peza maŝinpafilo mod. 37
[eta|260px|[4cm kanono mod. 36 kaj ĝemelo de pezaj maŝinpafiloj mod. 37 (malantaŭe) en fuorto MO-S 19]]
[thumb|260px|[Malpeza maŝinpafilo mod. 26 kaj ĝemelo de pezaj maŝinpafiloj mod 37 en pafejoj de fuorto MJ-S 3 Zahrada en Šatov]]
**Peza maŝinpafilo mod. 37** ankaŭ nomata **ZB-53** estas pafarmilo, kiun evoluigis konstruistoj el firmao el Brno Čsl. zbrojovka, akc.spol. en la 1930-aj jaroj. La ĉefa konstruisto estis Václav Holek. La maŝinpafilo estiĝis per plibonigo de la antaŭa versio de mod. 35. Per tiu ĉi versio estis ekipitaj tankoj kaj  objektoj de pezaj fortikaĵoj en sektoro Moravia Ostrava. Fabrikitaj estis proksimume 1000 pecoj. Kun enmuntado de maŝinpafiloj mod. 37 tiuj ĉi armiloj estis iom post iom deponigataj kaj vendataj en eksterlandon. Somere de la jaro 1946 okazis testigado de afusto ZB 309 evoluita dum la milito kaj ĝi estis aprobita por enkonduko. Tiu havas unu piedon antaŭe kaj 2 piedojn malantaŭe. Ofte oni povas renkontiĝi kun kampa trpiedilo de rumana produktado. Ĝi montriĝas per malalta alteco, malgrandaj nereguligeblaj piedoj kaj per masiva ortangula kadro el velditaj profiloj.

[thumb|260px|Ĉeĥoslovakaj soldatoj kun maŝinpafilo mod. 37 en agado ([historia rekonstruado)]]

## Uzantoj 
Listo de ŝtatoj uzantaj maŝinpafilojn **ZB mod. 35 **kaj** ZB mod. 37**:
* 20px|okraj Ĉeĥoslovakio (ĝis la 1960-aj jaroj)
* 20px|okraj Tria regno
* 20px|okraj Rumanio
* 20px|okraj Slovaka ŝtato (ĝis 1945)
* 20px|okraj Hungario
* 20px|okraj Argentino
* 20px|okraj Japana Imperio
* 20px|okraj Ĉina popola respubliko
* 20px|okraj Ĉina respubliko
* 20px|okraj Nord-Vjetnamio
* 20px|okraj Kubo
* 20px|okraj Irako
* 20px|okraj Irano
* 20px|okraj Israelo
* 20px|okraj Afganio
* 20px|okraj Hispanio
* 20px|okraj Jugoslavio
* 20px|okraj Unuiĝinta Reĝlando (Besa)

## Ligiloj
### Referencoj
### Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Těžký kulomet vz. 37 - Popis a fotogalerie
* Bunkry.cz - Těžký kulomet vz. 37

Kategorio:Ĉeĥoslovakaj maŝinpafiloj
Těchonice

**Těchonice** estas vilaĝo en Ĉeĥio, parto de urbo Nalžovské Hory en distrikto Klatovy. Ĝi troviĝas proksimume 4&nbsp;km nordoriente de Nalžovské Hory. Estas ĉi tie registritaj 39 adresoj. En la jaro  ĉi tie daŭre vivis .

**Těchonice** estas ankaŭ nomo de katastra teritorio kun areo 3,03&nbsp;km².

## Historio 
La unua skribmencio pri la vilaĝo devenas el la jaro 1331.

## Loĝantaro
## Memorindaĵoj 
* Preĝejo de sanktaj Filipo kaj Jakobo
* Malnova lernejo - kulturmemorindaĵo ekde la jaro 2021

## Pluaj fotoj 

Těchonice, domy.jpg|Těchonice
Těchonice, náves.jpg|Těchonice
Těchonice, dům.jpg|Těchonice

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Klatovy
Kategorio:Nalžovské Hory
Kategorio:Setlejoj en Blatna montetaro
Albrecht Höland

**Ferdinand Albrecht HÖLAND** (naskiĝinta la  en Gehren, mortinta la  samloke) estis germana muzikinstrumentfaristo kaj politikisto. Edzigis lin en januaro 1835 Johanna Magdalena Minner, filino de la kortega dratfaristo Johann Heinrich Minner.

## Vivo 
Estas li filo de la registara advokato Johann Friedrich Carl Christian Höland(t). Li pergajnis la vivon produktante muzikinstrumentojn. Inter la 17.11.1870 kaj la 17.7.1875 li tie urbestris. Inter la 27.1. kaj la 23.2.1848 li estis deputito en la parlamento de Schwarzburg-Sondershausen anstataŭante August Wilke.

## Literaturo 
* Jochen Lengemann: *Landtag und Gebietsvertretung von Schwarzburg-Sondershausen 1843–1923. Biographisches Handbuch* (=Parlamente in Thüringen 1809–1952, 3). G. Fischer, Jena k. a. 1998, ISBN 3-437-35368-3, p. 189

Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Urbestroj
Kategorio:Muzikinstrumenta produktado
Kategorio:Germanaj entreprenistoj
Kategorio:Ilmenau
Kategorio:Naskiĝintoj en  1810
Kategorio:Mortintoj en 1875
Luana Márton

**Viviana Márton,** laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Márton Viviana** estas hungara tekvondisto, monda ĉampiono.

 naskiĝis  en Tenerifo.

## Biografio 
 devenis el hungara familio en Hispanio. La gepatroj translokiĝis al la Kanarioj en la fruaj 2000-aj jaroj, kie la patrino naskis ĝemelinojn Viviana kaj Luana. Ambaŭ elektis sporton de la patro, ili trejnadis kaj ekzercadis kune, sed dum konkursoj por ne lukti unu kontraŭ la alia Viviana elektis pli altan pezkategorion 67 kg. Luana restis en 57 kg. Tiutempe ili ankaŭ maturiĝis. Ili translokiĝis al Madrido en 2018, poste al Hungario en 2024 por ekzercadi kune dum trejnado de olimpikuloj. Ilia trejnisto estas :en:Suvi Mikkonen.

## Rezultoj 
 estis la dua aŭ la tria en junularaj eŭropaj ĉampionumoj en 2023 kaj 2024, sed en 2023 en Bakuo ŝi ricevis oran medalon dum la mondĉampionumo. Spite tion ŝi ne povis kvalifikiĝi al la Somera Olimpiko 2024, sed ŝi akompanis Viviana-n.

Sumaj rezultuj:
* 76 bataloj, el ili venkis 63 (83%)
* partopreno en 37 internaciaj turniroj
* (datenoj fermaj en somero de 2024)

## Fontoj 
* 2024 datenoj angle
* rezultoj kun foto
* intervjuo hungare kun fotoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj tekvondistoj
Kategorio:Hungaraj mondĉampionoj
Michelle Gulyás

'*** [miŝel gujAŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Gulyás Michelle*' estas hungara moderna pentatlonisto, olimpika ĉampiono, olimpikulo.

 naskiĝis  en Londono.

## Biografio 
 komence provis diversajn sportojn, fine ekde sia aĝo 11 ŝi elektis la pentatlonon. Nature en tiu aĝo estis konkursoj nur en 4 branĉoj. Ŝi atingis diversajn rezultojn internacie, el tio elstaris ora medalo en 2018 en Barcelono dum la junulara eŭropa ĉampionumo. En la hungaraj ĉampionumoj teame ŝi estis la unua en 2018, individue en 2021 kaj 2022. En Hungario en la Somera Olimpiko 2024 ŝi akiris oran medalon sola. Ekster la sporto ŝi studis ekde 2019 en Nacia Universitato pri Publikaj Servoj.

## Fontoj 
* datenoj angle kun foto
* datenoj france 

## Referencoj 
eta|maldekstre|

Kategorio:Hungaraj modernaj pentatlonistoj
Kategorio:Hungaraj olimpikaj ĉampionoj
Kategorio:Hungaraj olimpianoj
Otur (stacidomo)

**Otur** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Valdés en la Princlando Asturio. Ĝi estas parto de la mallarĝŝpura reto funkciigata fare de Renfe Operadora tra ĝia komerca divizio Renfe Cercanías AM. Ĝi havas regionajn servojn sur linio R-1f inter  kaj .

## Vidu ankaŭ 
* Valdés (Asturio)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Valdés (Asturio)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Coaña

**Coaña** (, )  estas konsilio de la aŭtonoma komunumo de la Princlando Asturio, Hispanio.

Ĝi limas norde kun la Kantabra Maro, sude kun Boal, oriente kun la rivero Navia, kiu formas la limon kun Navia kaj Villayón, kaj okcidente kun El Franco.

Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

centra|450ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Cartavio (stacidomo)
* Loza (stacidomo)
* Medal (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  (/)


Kategorio:Municipoj de Asturio
Galina Zibina

**Galina Ivanovna ZIBINA** (; la 22-an de januaro 1931, en Leningrado , Sovetunio – la 10-an de aŭgusto 2024, en Sankt-Peterburgo, Rusio) estis sovetia kaj rusa atletino kaj trejnistino. Ŝi konkurencis en la globoĵeto ĉe la 1952, 1956, 1960 kaj 1964 Olimpikoj kaj finis en la unua, dua, sepa kaj tria lokoj, respektive; en 1952 ŝi ankaŭ finis kvara en la lancoĵeto. De 1952 ĝis 1956, ŝi fiksis ok sinsekvajn mondajn rekordojn  kaj 14 naciaj rekordoj en la globoĵeto . Krome, ŝi elstaris en diskoĵetado.

Je alteco de 1,68 m, ŝi havis konkuran pezon de 80 kg.

En 1953, ŝi fariĝis la unua virino en la historio se temas pri ĵeti preter 16 metroj kiam ŝi ĵetis 16.20 m .

## Referencoj 
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Rusiaj atletoj
Kategorio:Globoĵetistoj
Kategorio:Lancoĵetistoj
Kategorio:Diskoĵetistoj
Georg von der Gabelentz

**Hans Georg Conon von der GABELENTZ** (naskiĝinta la  en Altenburg-Poschwitz, mortinta la  en Berlino) estis germana lingvisto.

## Vivo 
Post studoj de financekonomio kaj jursciencoj ĉe la universitato de Jena kaj la universitato de Lepsiko inter 1859 kaj 1863, li ekdeĵoris en 1864 en saksiaj servoj kaj estis en 1871 kaj 1872 komisiita administranto ĉe la prefektejo de Strasburgo. Krome estis li helpantis al la distrikta estro en Mulhouse. De 1873 li asesoris ĉe la distrikta tribunalo de Dresdeno.

eta|maldekstre|listo de ĉinaj radikoj
En 1878 li nomumiĝis eksterorda profesoro pri eostaziaj lingvoj en Lepsiko kaj en 1889 li estiĝis akademiano kaj orda profesoro en Berlino. Jam dum knabaj jaroj li estis ellerninta la lingvojn holanda, itala, novzelanda, ĉina. En la aĝo de 17 jaroj li ekinteresiĝis pri kompara lingvoscienco de la hindoĉinia lingvaro malkovrante kaj formulante mem sonŝanĝ-regulojn. La rezultojn li publikigis en 1859 en organo de la gimnazio de Altenburg. De tiam gravadis la okupo pri la lingvoj ĉina, japana, manĉura, alifura (de ĉe Sulavesa maro). Multajn eseojn pri gramatiko kaj literaturo de la diversaj popoloj sed ankaŭ lingvofilozofiajhoj troviĝas i.a. en la jenaj gazetoj: »Zeitschrift der Deutschen Morgenländischen Gesellschaft«, »Zeitschrift für Völkerpsychologie und Sprachwissenschaft«, kunsidaj raportoj de Reĝa saksa societo de la sciencoj kaj Reĝa prusa akademio de la sciencoj.

Li ankaŭ publikigis eldonon de la metafizika verko »Thai-Khi-Thu« (kun traduko, Dresdeno 1876). Lia ĉefverko estas tamen »Chinesische Grammatik mit Ausschluß des niedern Stils und der heŭtigen Umgangssprache« (Lepsiko 1881), kun sekvanta »Anfangsgründe der chinesischen Grammatik« (Lepsiko 1883); krome gravas: »Beiträge zur Kenntnis der melanesischen, mikronesischen und papuanischen Sprachen«- (kun A. B. Meyer, Lepsiko 1882); »Die Sprache des Cuangtsi« (Lepsiko 1888); »Confucius und seine Lehre« (Lepsiko 1888); »Die Sprachwissenschaft« (Lepsiko 1891); »Handbuch zur Aufnahme fremder Sprachen« (Berlino 1892). Aperis post lia morto »Die Verwandtschaft des Baskischen mit den Berbersprachen Nordafrikas« (Braunschweig 1894).

## Fonto 
* "Gabelentz" - ĉe: *Meyers Großes Konversations-Lexikon*, volumo 7. Lepsiko 1907, p. 247

## Eksteraj ligiloj 
* biografio ĉe ABD

Kategorio:Germanaj lingvistoj
Kategorio:Germanaj juristoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1840
Kategorio:Mortintoj en 1893
Kategorio:Altenburg
Kategorio:Mortintoj en Berlino
John Dickson Carr

**John Dickson CARR** (la 30a de novembro 1906 – la 27a de februaro 1977) estis usona verkisto de detektivaj krimromanoj, kiu ankaŭ eldonis uzanta la pseŭdonimojn **Carter Dickson**, **Carr Dickson** kaj **Roger Fairbairn**.

Li estas ĝuste konsiderata unu el la plej bonaj reprezentantoj de la " Ora Epoko de la Detektiva Ĝenro ", karakterizita de kompleksaj intrigoj en kiuj la surpriza solvo estas prezentita ĉe la fino de la intrigo. Aliaj elstaraj verkistoj de la ĝenro inkluzivas Agatha Christie, G. K. Chesterton kaj Gaston Leroux. La kreiva stilo de Carr estis influita per lia fascino kun Conan Doyle, Gaston Leroux kaj Chesterton.

John Dixon Carr estas konsiderita la plej granda aŭtoritato en la historio de ŝlosilĉambraj murdmisteroj, en kiu la detektivo solvas ŝajne maleblajn murdmisterojn . Ekzemploj de tiaj misteroj estas murdo en ŝlosita ĉambro aŭ murdo en kiu la kadavro estas metita en la neĝon aŭ sablon, kie nur ĝiaj spuroj estas malkovritaj.

Kritikistoj nomis ilin tiel, rilatante al la fama "ŝlosilĉambra prelego" en la romano *The Phantom Man*: viktimo eniras malplenan ĉambron kun fermitaj pordoj, kie li tiam mistere Tiamaniere, lia (aŭ ŝia) kadavro estas malkovrita - kiel, ekzemple, okazas en "La Noktmarĝanto". La verkisto mem difinis detektivan rakonton kiel "ekzercon por homa inteligenteco, kaptilo kaj duobla kaptilo, ludo en kiu la aŭtoro ludas kontraŭ la leganto de ĉapitro al ĉapitro." "La fakto, ke ni volonte legas fikciajn detektivojn," li skribis, "plejparte devenas de nia amo al la nekredebla."

## D-ro. Fell kaj Siro Henry Merrivale 
La herooj de la plej famaj libroj de Carr estas la du detektivoj - Dro. Fell (angle: Dr. Fell) kaj Siro Henry Merrivale (angle: Sir Henry Merrivale. Dro. Fell estas konsiderita lia ĉefa fikcia verkaĵo kaj foje estas komparita kun Sherlock Holmes, la kreaĵo de Arthur Conan Doyle kaj Nero Wolfe, la heroo de la libroj de Rex Stout

La brita verkisto Kingsley Amis, ekzemple, vicigis D-ron Pell kiel unu el siaj tri ŝatataj detektivoj post Sherlock Holmes.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Krima fikcio

## Eksteraj ligiloj 
* Carter Dickson ĉe LCaj Aŭtoritatoj, kun 40 rekordoj kaj ĉe WorldCat
* Ilustrita Bibliografio de 1aj Eldonoj

Kategorio:Usonaj verkistoj
Internacia Sociologia Asocio

La **Internacia Sociologia Asocio** (akronime konata **ISA**) estas societo kies misio estas trakti sciencajn celojn en la kampo de sociologio kaj sociaj sciencoj. Ĝi estis fondita en 1949 laŭ propono de Unesko. Ĝiaj membroj venas el pli ol 100 landoj .

## Celoj kaj organizo 
Ĝia tasko estas "reprezenti sociologojn ĉie, sendepende de ilia lernejo de penso, sciencaj aliroj aŭ ideologia opinio, kaj antaŭenigi sociologian scion tra la mondo". Ŝi publikigas la revuojn *International Sociology* (24-a jaro en 2009) kaj *Current Sociology*.

La ISA estas membro de la Internacia Socia Scienca Konsilio kun statuso de NRO (*Neregistara Organizaĵo*) , estas rilata al Unesko kaj havas konsultiĝan statuson ĉe la *Ekonomia kaj Socia Konsilio* de Unuiĝintaj Nacioj.

La prezidanto (2023–2027) estas la sociologo Geoffrey Pleyers (Universitato Katolika de Lovenp , Belgio). 

La ISA okazigas sociologian mondkongreson ĉiujn kvar jarojn, la plej lastatempa okazanta en Melburno de la 25-a de junio ĝis la 1-a de julio 2023 sub la titolo *Resurgent Authoritarianism: Sociology of New Entanglements of Religions, Politics, and Economies* . 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1949
Kategorio:Sociologio
József Hajós (karmelano)

**József Hajós** [jOĵef hajOŝ], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Hajós József** estis hungara katolika pastro, kanoniko, karmelana monaĥo, teologo, seminaria instruisto. Lia origina familia nomo estis *Grünthal* ĝis 1907, lia monaĥa nomo estis Szaniszló [sanislO] ekde 1908.

József Hajós naskiĝis  en Dombóvár, li mortis  en Székesfehérvár.
 
## Biografio 
József Hajós frekventis en gimnaziojn en Pécs kaj Budapeŝto. En 1904 li aliĝis al la karmelanoj ricevinta la nomon Szaniszló, poste li studis teologion kaj filozofion en la karmelana altlernejo, kie li pastriĝis en 1908. Inter 1909–1912 li instruis teologion en la altlernejo, poste li estis pastro duonjaron en Bicske, poste ĝis 1918 en Székesfehérvár. Interrompe li estis redaktoro en la loka ĵurnalo, sed inter 1922–1939 li estis pastro kaj lerneja inspektoro en Martonvásár. En 1939 li estis levita kanoniko kaj seminariestro. Libertempe li kreis religiajn pentraĵojn. Li ricevis premiojn en 1913 kaj 1915.

## Elektitaj kontribuoj 
* *A modern ember Isten nyomain.* (1909)
* *A végtelen felé. A modern ember világnézete.* (1910; pligrandigita: 1930)
* *Az ősember a modern tudomány világításában.* (monografio, 1913)
* *Az ősidők árnyékai.* (4 partoj, 1916)
* *Az élet titkaiból. A modern élet bölcselete.* (monografio, 1921)
* *Az anyag és az élet bölcselete.* (1937)
* *A bölcselet története.* (monografio, 1941).

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare legebla pli malsupre

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pastroj
Kategorio:Hungaraj kanonikoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj karmelanaj monaĥoj‎
Kalvinana preĝejo (Hosszúpályi)

La **kalvinana preĝejo** estas religia historia monumento en grandvilaĝo Hosszúpályi (Hungario).

## Historio 
Laŭ eklezia informo en la iama Pályi la loĝantoj kalvinaniĝis en 1540, poste jam la kalvinanoj uzis la katolikan kirkon. Ĝi estis plene trakonstruita pro malbona stato inter 1803-1807 laŭ klasikismo. Tamen denove ĝi plene trakonstruiĝis laŭ romantikismo inter 1867 kaj 1897 (laŭ alia dateno en 1863). Intertempe Ferenc Liszt ludis sur orgeno de la aktuala katolika kirko en 1879, sed tiun orgenon la kalvinanoj aĉetis kaj metis en sian kirkon en 1883. En 2002 la didomo estis renovigita kune kun la orgeno.

## Konstruaĵo 
La preĝejo situas en korto laŭ placo. La fasado estas simetria, meze la kvadrata turo plene reliefas, en la turo 2 sonoriloj sonoras. La enirejo troviĝas tra la turo, super la enireo la turo havas fenestrojn. Apud la didomo situas ekde 1999 la kunvena domo kun diservoj por 100 homoj, krome multe da ĉambroj estas malfermaj por komunaj celoj. Ekde 2005 koruso helpas la religian vivon. La korto estas bona loko por subĉielaj kunvenoj. Fine en 2004 nova paroĥejo konstruiĝis.

## Fontoj 
* oficiala paĝo
* hungare kun fotoj 

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* sonorado

Hosszupalyi
El Franco

**El Franco** estas hispana konsilio en la aŭtonoma komunumo de la Princlando Asturio kaj loko en koncerna konsilio, en la paroĥo de Valdepares.

La konsilio de El Franco limas en la nordo kun la Kantabra Maro, en la sudo kun Castropol kaj Boal, en la oriento kun Coaña kaj en la okcidento kun Tapia de Casariego.

Ĝi havas populacion de  loĝantoj (2023).

centra|450ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* La Caridad (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
*  ()


Kategorio:Municipoj de Asturio
La Malbenitaj Reĝoj

**La Malbenitaj Reĝoj** estas serio de historiaj romanoj verkitaj de Maurice Druon kun tuta teamo de kunlaborantoj, inter 1955 kaj 1977, surbaze de legendo elpensita de la itala kronikisto Paolo Emilio laŭ kiu la lasta grandmajstro de la Templo Jacques de Molay estus lanĉinta, en 1314, malbenon sur la paliso kontraŭ la reĝo de Francio Filipo la Bela, malbenon kontraŭ la papo Klemento la 5-a, fine malbenon kontraŭ Vilhelmo de Nogaret kaj iliaj heredantoj kaj posteuloj dum dek tri generacioj.

La intrigo evoluas en kunteksto de rivaleco por la sinsekvo al la trono de Francio de 1314 ĝis 1356 sub la regadoj de Filipo la Bela al Johano la Bona: tiu rivaleco kondukas tra dinastiaj ligoj al la Centjara Milito inter Francio kaj Anglio. La intrigo ankaŭ evoluas sur du aliaj niveloj: la rivaleco por la sinsekvo de Artois inter Mahaut d'Artois kaj ties nevo Robert d'Artois disponigante la ĉefan intrigon, dum romantika idilio inter la bankisto Guccio Baglioni kaj la nobelino Marie de Cressay disponigas alian intrigon, malĉefan.

La sep volumoj de La Malbenitaj Reĝoj estis tradukitaj en — almenaŭ — dek lingvojn: angla, bulgara, germana, hispana, hungara, pola, portugala, rumana, rusa, kaj slovaka. Sed ankoraŭ ne en Esperanton.

## Strukturo 
* Volumo 1-a (1955): La Fera Reĝo
* Volumo 2-a (1955): La Strangolita Reĝino
* Volumo 3-a (1956): La Kron-Veneno (laŭvorte: La Venenoj de la Krono)
* Volumo 4-a (1957): La Reĝa Sinsekvo (laŭvorte: La Leĝo de Maskloj)
* Volumo 5-a (1959): La Lupino de Francio
* Volumo 6-a (1960): La Lilio kaj la Leono
* Volumo 7-a (1977): La Reĝo sen Reĝlando (laŭvorte: Kiam reĝo perdas Francion)

Kategorio:Historiaj romanoj
Kategorio:Franclingvaj romanoj
Karl Aulitzky

**Karl Franz Joseph AULITZKY** (naskiĝinta en Vieno la ; mortinta en 1945) estis aŭstra klasika filologo kaj gimnazia instruisto.

## Vivo 
Studinte ĉe la universitato de Vieno li doktoriĝis en julio 1917 ĉe Ludwig Radermacher post defendo de la latinlingva tezo *Quibus ex fontibus fluxerint, quae Apsines de commiseratione praecipit*. Poste instruadis li ĉe la Federacia gimnazio V je Vieno, pro kio li nomumiĝis profesoro.

Inter 1938 kaj 1945 li estis direktoro de la gimnazio *Fichtnergasse* je Hietzing. Nur komisie, ĉar ĉefe estis li distrikta politika gvidanto de NSDAP. Fine de la Dua mondmilito li rekrutiĝis por Volkssturm; li estis kaptita fare de la Ruĝa Armeo neniam plu revenonte. 

Edzino lia estis la filozofino Ida Demetz (1883–1960). Ilia filo Herbert Aulitzky (1922–2012) estis profesoro pri torenta regulado kaj lavanga protektado ĉe la la viena BOKU-altlernejo.

## Skribaĵoj (elekto) 
* "Apsines περὶ ἐλέου". Ĉe: *Wiener Studien*, 39/1917, p. 26–49
* "Longinos" - ĉe: RE, vol. XIII/2, Stuttgart 1927, kol 1401–1423

## Eksteraj ligiloj 
*Vikifontaro
* aktoj pri la universitataj ekzamenoj de Aulitzky
* kroniko de la gimnazio je Hietzing 1897-1987

## Notoj 
Kategorio:Aŭstraj klasikaj filologoj
Kategorio:Membroj de NSDAP
Kategorio:Pedagogoj
Kategorio:Lernejestroj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1891
Kategorio:Mortintoj en 1945