open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Pál Pátzay

**Pál PÁTZAY** [pAcai], hungare **Pátzay Pál** estis hungara skulptisto, medalisto, membro de Hungara Scienca Akademio, sekretario de Societo Szinyei Merse Pál. Lia edzino estis Lucy Liebermann.

Pál Pátzay naskiĝis la  1896 en Kapuvár. Li mortis la  1974 en Budapeŝto.
eta|Monumento pri husaroj en Székesfehérvár fare de Pál Pátzay

## Biografio 
Pál Pátzay parte frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1912-1914, poste li aliĝis al rondo Lajos Kassák. En 1919 li apogis la Hungaran Sovetrespublikon, tial poste li estis kondamnita je prizono. En 1927 li studvojaĝis al Parizo, poste helpe de stipendio al Romo. En 1942 li helpis la judojn, tial li estis Justuloj inter la popoloj. Inter 1945-1975 li edukis en ĉeflernejo, kiel profesoro en Budapeŝto. Li ricevis premiojn Kossuth en 1950 kaj 1965, inter 1931-1970 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj ekspozicioj (elekto) 
* en sia vivo en diversaj lokoj
* 1976 Budapeŝto (prezentanta la tutan vivon)
* 2008 Kapuvár (konstanta ekde 2008)

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, ekzemple *Tízes huszárok emlékműve* (Monumento pri husaroj) Székesfehérvár, 1939; *Bálint Balassi* Budapeŝto, 1959; *Lenino* Budapeŝto
* etplastikoj, ekzemple Aurél Bernáth; Gyula Derkovits, 1966; Zoltán Kodály 1967

## Elektitaj disĉiploj 
* Tamás Asszonyi
* Gyula Berecz
* Tibor Borbás
* Róbert Csíkszentmihályi
* Géza Dezső Fekete
* Magda Gádor
* László Garami
* Gábor Gáti
* Tamás Gyenes
* Magda Hadik
* Gyula Illés
* József Ilosfai
* Márton Kalmár
* István Kamotsay
* István Kiss (skulptisto)
* Gyula Kiss Kovács
* András Kiss Nagy
* Sándor Kiss (skulptisto)
* János Konyorcsik
* Ferenc Kovács (skulptisto)
* László Kutas
* László Marton (skulptisto)
* Miklós Melocco
* Mihály Mészáros
* István Nagy (skulptisto)
* Sándor Nagy (skulptisto)
* Gyula Nyírő (skulptisto)
* Gusztáv Pálfy
* Márta Pán
* Sándor Rétfalvi
* Emma Sz. Egyed
* István Szabó
* Enikő Szöllőssy
* Imre Tóth (pentristo)
* Valéria Tóth
* Árpád Turcsányi
* Miklós Varga (skulptisto)
* Károly Vasas

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

## Notoj 

Pécs - Hunyadi János Monument 02.JPG|János Hunyadi en Pécs
Balassi Bálint kk.JPG|Bálint Balassi
Jókai Mór szobor.jpg|Mór Jókai
Hunyadi János (1).JPG|János Hunyadi
Raoul Wallenberg memorial in Budapest 13 2.jpg|Monumento pri Raoul Wallenberg

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj justuloj inter la popoloj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
5934 Mats

'*5934 *Mats'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 20-an de septembro 1976 de la svedaj astronomoj Claes-Ingvar Lagerkvist kaj Hans Rickman elde la Observatorio Kvistaberg, proksime de Bro (Svedio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveda astronomo *Mats Lindgren'' de la Observatorio de Upsalo. Li studis la rolon de Jupitero en la evoluo de la orbitoj de la kometoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1976
5937 Lodén

'*5937 *Lodén'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio Kvistaberg, apud Bro (Svedio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de *Kerstin* kaj *Lars Olof Lodén''. Kerstin, astronomino en la Observatorio de Stokholmo kun-verkis kun la malkovrinto du librojn de enkonduko pri astronomio. Lars Olof estas profersoro pri astronomio en la observatorio de Upsalo.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1979
Rivero Tubarão

La **Rivero Tubarão** estas rivero en la subŝtato de Brazilo nome Sankta Katarino.

## Geografiaj aspektoj 
Ĝi ekfluas el la kunfluo de la Rivero Rocinha kun la Rivero Bonito en la municipo de Lauro Müller. La Rivero Tubarão fluas el montetoj de Serra Geral al suda sistemo de lagoj Suda Santa Katarino, je 121 km for.

Ĉefaj alfluantoj estas la Rivero Braço do Norte, la Rivero Capivari, la Rivero Laranjeiras kaj la Rivero Congonhas maldekstre kaj la Rivero Palmeiras kaj la Rivero Azambuja dekstre.

La plej granda alfluanto, nome Rivero Braço do Norte estas, fakte, pli granda ol la Rivero Tubarão.

## Homa loĝado
La baseno de la Rivero Tubarão drenas areon de 5,640 km² en 20 municipoj enhavantaj populacion de ĉirkaŭ 350,000 homoj.

Kategorio:Geografio de Brazilo
Kategorio:Riveroj en Sudameriko
5938 Keller

'*5938 *Keller''''' estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Horst Uwe Keller de la Max-Planck-Instituto por esploro pri la Sunsistemo. Li ricevis en 2008 la Medalon Huygen.

## Notoj kaj referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Ottomar Anschütz

**Ottomar Anschütz** (n. la 16-an de majo 1846 en Lissa, Reĝlando Prusio, m. la 30-an de majo 1907 en Friedenau, kvartalo de Berlino nun en la urbodistrikto Tempelhof-Schöneberg) estis inventisto, fotisto kaj kronofotisto.

## Biografio 
Li inventis obturatoron el 1/1000 por sekundo, tio estis sensacio dum tiu epoko, kaj inventis la "elektrotaĥiskopon" en 1887. La elektrotaĥiskopo estis disko el 24 vitroj kiel diapozitivoj, mane funkciigitaj, kaj prilumita per ekfunkciiga spirala Geissler-tubo, utiligita fare de ununura spektanto, aŭ projekciita al grupeto.

En 1887 Anschütz evoluigis la projektan elektrotaĥiskopon, en 1891 iomete pli malgrandan, energia versio, nome la "Elektra Schnellseher" (t.e. rapida spektanto), estis produktita fare de Siemens & Halske en Berlino, uzita en publika arkado kaj elmontritaj ĉe la Internacia Elektroteknika Ekspozicio en Frankfurto. Preskaŭ 34,000 homoj pagis por vidi ĝin ĉe la Berlina Ekspozicia Parko en somero 1892 ankaŭ ĉe Strand, Londono, kaj ĉe la Kolumba Monda Ekspozicio de 1893 en Ĉikago, Usono.

Oni diras ke li estas la inventisto komence de la 80-jaroj de la 19a jc de la unua obturatoro kiu permesis kapti fote la objektojn en la movo (tamen laŭ la aliaj fontoj tion inventis alia polo – Stanisław Jurkowski).
Tutmondan famon doni al li la fama cikonia fotaro farita super la ilia nesto farita en la jaro 1891 aŭ eĉ jam en la jaro 1884, tio inspiris la dezajnon fare de Otto Lilienthal por eksperimentaj glisiloj de fino de la 19a jarcento.

En Bruselo en la jaro 1883 li ricevi la bronzan medalon en la fotografia ekspozicio. Li kiel la unua en la mondo fotis la ĉevalon dum kuro, la kolombojn dum flugo kaj saltantajn virojn. En la jaro 1885 helpe de la gruparo de 24 fotiloj - fotis la sinsekvajn etapojn de la kuro de ĉevalo. Unu jaron poste li prezentis tiujn fotojn kiel movo.

En la jaro 1886 kune kun la konstruanto de orgenoj Johann Schneider ili konstruis (do pli frua ol la fratoj Lumière) la prototipon de kinematografo, kiu permesis montri la fotojn kun la rapideco 30 fotoj pro sekundo, kiu permesis montri la movon.

En la jaro 1888 faris la projekton en la zoologia ĝardeno en Vroclavo de la speciala konstruaĵo kiu ebligis la fotadon de diversaj bestoj - kaj la unuan fojon en la mondo montradi la vivantajn bestojn en la zoologia parko. Li aktivis tie ĝis la jaro 1890, kaj faritaj de li fotoj ĝis la jaro 1928 estis uzataj kiel ilustraĵoj en la eldonotaj bildkaroj kaj diversaj libroformaj eldonaĵoj de vroclava zoologia ĝardeno.

## Vidu ankaŭ 
* Paul Gottlieb Nipkow

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* "Schnellseher" kaj "Electrotachyscope"
* Collections kun fotoj fare de Ottomar Anschütz 
* foto de cikonioj kaj moviĝantaj bildoj de flugo de gruo en sia "Schnellseher" (rapida-vidanto)
* Fotoj de flugoj de Lilienthal en 1893/94
* Goerz fotaj eksperimentoj kaj unua flugo de Otto Lilienthal 
* NIE, Anschütz, Ottomar, 1905

Kategorio:Germanaj fotistoj
Kategorio:Germanaj inventistoj
Kategorio:Germana Imperio
Jambio

''''* aŭ *Yambio* aŭ *Yāmbiyū* aŭ *Yambiyo,'' arabe **‏يامبيو‎** estas grandurbo, diocezo kaj ĉefurbo de subŝtato en Sud-Sudano. La loknomo origine havas o-finaĵon, do tio ne estas substantiva finaĵo!

## Bazaj informoj 
* Koordinatoj: 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 123.673 (en 2012)
* Supermara alteco: 650 m
* Horzono: UTC +3 h

## Geografio 
 situas sur altebenaĵo en la sudokcidenta parto de la lando. Vav troviĝas 351, **Ĵubo** 356, Ĥartumo 1307 km.

## Trafiko 
 havas flughavenon kaj trairan ĉefvojon. Malpli grava vojo kuras al la proksima naturrezervejo, poste tuj etendiĝas Demokratia Respubliko Kongo.

## Klimato 
En  la averaĝa temperaturo varias inter 24 kaj 29 °C. La varmo en februaro kulminas, en aŭgusto malkulminas. Jare pluvas po 1451 mm. La pluvo kulminas en aŭgusto kaj en januaro malkulminas.
eta|maldekstre|300px|Junuloj en

## Fontoj 
* Angla Vikipedio
* mapo, distancoj 
* loĝantaro
* http://www.gaisma.com/en/location/yambio.html

Kategorio:Urboj de Sud-Sudano
Jenő Kerényi

**Jenő KERÉNYI** [kerenji], hungare **Kerényi Jenő** estis hungara skulptisto.

eta|220px|*Kezek* (Manoj) fare de Jenő Kerényi
Jenő Kerényi naskiĝis la  1908 en Budapeŝto. Li mortis la  1975 en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Kerényi frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1931-1938, kie li lernis precipe de Jenő Bory. Li ricevis stipendion kaj li studvojaĝis al Italio en 1938. La etruska arto, Auguste Rodin, Antoine Bourdelle kaj Aristide Maillol efikis lin. Hejmenveninta li verkadis en Szolnok, Szentendre kaj Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1955, inter 1950-1966 ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* etplastikoj (parte troveblaj en Hungara Nacia Galerio), ekzemple *Táncosnő* (Dancistino) 1938; *Szent család* (Sankta familio) 1939; Johano Baptisto 1957
* monumentoj, skulptaĵoj, ekzemple *Hősi emlékmű* (Monumento heroa) 1940 en tiama Léva en Hungario, nuntempa Levice en Slovakio); *Ostapenko* 1951 en Budapeŝto, nun en Memento Parko (menciindas, ke la publiko nomas la originan lokon ankaŭ nun Ostapenko); *Munkásmozgalmi emlékmű* (Laboristmovada monumento) 1964 en Nagykanizsa; Kezek (Manoj) en Miskolc

## Elektitaj disĉiploj 
* Iván Szabó (skulptisto)
* Miklós Veress (ceramikisto)

## Memorigiloj 
* memorekspozicio en Budapeŝto en 1976
* muzeo nomata "Kerényi Jenő Emlékmúzeum"
* lia skulptaĵo estas ŝlosilo en romano

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
József Somogyi

**József SOMOGYI** [jOĵef ŝomodji], hungare **Somogyi József** (naskiĝis la  en Hungario, en Félszerfalva (nuntempa Hirm en Aŭstrio), mortis la  en Budapeŝto)
estis hungara skulptisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Li esperantiĝis dum adolesko, ĉirkaŭ 1940
[eta|270px|*Megfáradt ember* (Laciĝinta homo), skulptaĵo de József Somogyi en [Makó, 1983]]
[eta|270px|*Őzek* ([Kapreoloj), skulptaĵo de József Somogyi en Szeged, 1968]]

## Biografio 
József Somogyi frekventis bazlernejon en Ráró, mezlernejon en Győr kaj Pápa, poste en pentrista lernejo de Vilmos Aba-Novák, fine Belartan Altlernejon en Budapeŝto, kie li lernis precipe de István Réti kaj Zsigmond Kisfaludi Strobl. Li aĝis 13, kiam li ekspoziciis en Győr, kie li konatiĝis kun Miklós Borsos. Inter 1945-1963 li instruis en mezlernejo, poste ĝis 1993 en la altlernejo, dume li havis taskojn en la politiko kaj en la eklezio. Li longe vivis en Tihany. Liaj verkoj estas videblaj en diversaj hungaraj muzeoj, ekzemple en Hungara Nacia Galerio kaj ankaŭ en placoj, stratoj. Li ricevis premion Kossuth en 1954, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
* 1946, 1948, 1971, 1979 Budapeŝto
* 1973 Hódmezővásárhely, Tokaj
* 1959 Bruselo
* 1983 Győr
* 1998 Pápa

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
* 1948 1950-1965, 1978 Budapeŝto
* 1970 Venecio

## Liaj memoraj ekspozicioj (elekto) 
* 1994 Pápa
* 1996 Tihany, Veszprém, Ásványráró
* 1997 Budapeŝto

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, ekzemple *Oroszlán* (Leono), Budapeŝto, Hungara Parlamentejo; *Béke* (Paco), Kazincbarcika 1956; skulptaĵoj por Teatro Madách 1961; *Őzek* (Kapreoloj), 1968, Szeged; *Halászok* (Fiŝistoj), 1971, Siófok; Sándor Petőfi 1973, Pápa; Mihály Vörösmarty, 1990, Sopron
* reliefoj
* tombaj skulptaĵoj
* monumentoj, ekzemple pri herooj en Miskolc, 1976
* memortabulo pri László Nagy
* skulptaĵetoj
* medaloj
* desegnaĵoj

## Elektitaj disĉiploj 
* Júlia Albrecht
* Eszter Balás
* István Bencsik
* Lajos Bíró (skulptisto)
* Péter Csíkszentmihályi
* Gergely Csoma
* Pál Farkas
* Sándor Fodor (skulptisto)
* Sándor Györfi
* György Jovánovics
* József Kampfl
* Zoltán Karmó
* Zsuzsa Katona
* Sándor Kligl
* Pál Kő
* Zsuzsa Lóránt
* Péter Márkus
* András Mohácsi
* Károly Ócsai
* Gusztáv Pálfy
* József Palotás (skulptisto)
* Andreas Papachristos
* Iván Paulikovics
* Gábor Benő Pogány
* József Rátonyi
* Sándor Rétfalvi
* György Szabó (skulptisto)
* Péter Szabolcs
* Péter Szanyi
* Zoltán Szentirmai
* Iván Szkok
* Hajnal Tordai
* Dávid Tóth
* Ferenc Trischler
* Ildikó Várnagy
* Miklós Veress (ceramikisto)
* Imre Veszprémi
* Ildikó Zsemlye

## Memorigiloj 
* galerio en Pápa
* lernejo en Ásványráró

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj profesoroj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
István Szabó (skulptisto)

**István SZABÓ** [iŝtvAn sabO], laŭ hungarlingve kutima nomordo kaj kun distinga vorteto (pli aĝa) **Id. Szabó István** estis hungara skulptisto. Lia filo estis István Szabó (skulptisto, 1927).
eta|Busto pri István Szabó
István Szabó naskiĝis la  1903 en Cered, li mortis la  1992 en *Benczúrfalva* (nun apartenaĵo de Szécsény).

## Biografio 
István Szabó lernis skulptadon de Károly Bóna Kovács en la 1930-aj jaroj. Liaj skulptaĵoj faritaj el ŝtonoj aŭ bronzoj similas al popolaj skulptaĵoj el lignoj. Li longe laboris en Benczúrfalva-Szécsény en iama ateliero de Gyula Benczúr. Li ricevis premion Kossuth en 1959, poste ankaŭ aliajn premiojn.

## Verkaro (elekto) 
* monumentoj, ekzemple *Hősök emlékműve* (Monumento de herooj) 1937 en Bátonyterenye; *I. világháborús emlékmű* (Monumento pri la 1-a mondmilito) 1940 en Mátranovák, poste kopiita en 1948 en Cered); *Bányász emlékmű* (Monumento pri ministo) 1955 en Salgótarján; Kálmán Mikszáth 1960 en Salgótarján; *Olvasó bányász* (Leganta ministo) 1962 en Bátonyterenye; *Anya gyermekkel* (Patrino kun infano) 1964 en *Nógrádgárdony* (nuntempa Csitár)
* memortabulo en Bátonyterenye 1948

## Elektitaj disĉiploj 
* Tamás Asszonyi
* Ferenc Kerekes (skulptisto)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Szabó
Aĥmedo

**Aĥmedo** (, , Әхмәт, )  (mortis la 6-an de januaro 1481) - estis ĥano de Granda Hordo (kune kun frato ekde 1460 ĝis 1471). Filo de ĥano Kiĉi-Muhamado.  Lasta horda ĥano, de kiu vasaloj estis regantoj de Granda Duklando de Moskvo. Praavo de Rusia caro Simeono Bekbulatoviĉ.

Kategorio:Ĥanoj
Kategorio:Ĥanoj de la Ora Hordo
Kategorio:Mortintoj en 1481
Kategorio:Historiaj personoj de Rusio
Brian Stowell

**Brian Stowell** (naskiĝis  -- mortis la 18-a de januaro 2019)) estis lingvisto, radioĵurnalisto kaj verkisto de la britia insulo Mankso. Li konsideriĝas precipa kultura motoro pri la revivigo de la manksa lingvo. Dum la studaj jaroj li lernis flue paroli la lingvon, kaj faris sonregistrojn de iuj aĝaj lokaj parolantoj de la lingvo. Poste li lernis ankaŭ flue paroli la irlandan lingvon, kaj uzis siajn konojn por traduki lingvolernajn kursojn pri la irlanda al lerniloj pri la manksa. Li estas ĵurnalisto kaj parolisto de la radiostacio *Manx Radio*.

En la festotago de la manksa parlamento *Tynwald* de 2010, li ricevis la Tynwald-honorigon, la pli altan premion kiun la manksa parlamento atribuas al individuo.

Brian Stowell interalie en 1990 publikigis la verkaĵon *Contoyryssyn Ealish ayns Cheer ny Yindyssyn*, la manksa traduko de la infanlibro *Aventuroj de Alico en Mirlando*. En marto 2006 lia verkaĵo *Dunveryssyn yn Tooder-Folley* (*La Vampiraj Murdoj*), la unua plenlonga novelo en la manksa, estis publikigita.

## Notoj 
Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Manksa lingvo
Kategorio:Manksoj
Granda Hordo

alternative=Territories of the Great Horde|eta|289x289ra|Teritorioj de influejo
**Granda Hordo** estas nomo de Ora Hordo post separo de Ĥanlando de Kazan (1438), Krimea Ĥanlando (1441), Nogaja Hordo (1440), Kazaĥa Ĥanlando (1465), kaj aliaj.
Ĉefurbo - Nova Sarao de Berke. Unua ĥano estis Said Aĥmado la Unua, nepo de Toĥtamiŝo.

## Ĥanoj de Granda Hordo 
*Said Aĥmedo la Unua (1435 - 1465)
*Aĥmedo (1465 - 1481)
*Said Aĥmedo la Dua (1481)
*Ibako la Siberia (1481)
*Murtazo (1481 - 1485)
*Said Aĥmedo la Dua (1485 - 1487)
*Ibako la Siberia (1487)
*Murtazo (1487 - 1491)
*Mengli la Unua Gerai, ĥano de Krimeo (1491)
*Ibako la Siberia (1491 - 1495)
*Aĥmedo Ŝejĥo (1495 - 1502)

Kategorio:Historia geografio de Rusio
Kategorio:Eksaj landoj de Eŭropo
Kategorio:Mongola Imperio
Zoltán Olcsai-Kiss

**Zoltán OLCSAI-KISS** [olĉai-kiŝ], hungare **Olcsai-Kiss Zoltán** estis hungara skulptisto, instruisto kaj profesoro.

Zoltán Olcsai-Kiss naskiĝis la  1895 en Szalafő. Li mortis la  1981 en Budapeŝto.

## Biografio 
Zoltán Olcsai-Kiss frekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto nur unu jaron, poste li soldatiĝis, fine li estis militkaptito en Rusio. En 1921 li hejmenvenis, sed poste li rifuĝis al Vieno. Li ekspoziciadis kaj faris etplastikojn, kiujn uzino de Sèvres produktis amase, kiel porcelanaĵoj. Post la 2-a mondmilito li hejmenvenis kaj komence li gvidis faklernejon, inter 1951-1953 li edukis en ĉeflernejo en Budapeŝto. Li ricevis premion Kossuth en 1959, inter 1953-1980 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj ekspozicioj (elekto) 
* 1975, 1976, 1979, 1981 Budapeŝto
* 1977 Szombathely, Nagymaros

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, monumentoj, ekzemple Laboristmovada Martira Monumento en Budapeŝto 1959; Don Quijote en Budapeŝto; *Táncospár* Dancista paro en Kazincbarcika 1957
* etplastikoj
* reliefoj
* medaloj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Olcsai
Olcsai
Olcsai
6771 Foerster

'*6771 *Foerster''''' estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio de Siding Spring, apud Coonabarabran en Novsudkimrio (Aŭstralio).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la germana astronomo Wilhelm Julius Förster (1832–1921), dum 40 jaroj direktoro de la observatorio de Berlino ; kunmalkovrinto de 62 Erato. Li estis partizano de la rapida dissciigo de la astronomiaj novaĵoj per telegrafo. En 1889, li fondis la societon "Urania" en Berlino, kun la unua observatorio malfermita al la publiko, ekipita per refraktoro de 30&nbsp;cm.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1986
5942 Denzilrobert

'*5942 *Denzilrobert'''* estas malgranda, hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la astronomoj Mark Scott Marley kaj Bruce Edward Behymer elde la Observatorio de la Monto Palomar, apud San-Diego (Kalifornio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo kombinas la antaŭnomojn *Denzil* kaj *Robert*, en honoro de *Denzil Marley* kaj *Robert Behymer'', la patroj de la malkovrintoj.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1983
6945 Dahlgren

'*6945 *Dahlgren'''* estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la sveda astronomo Claes-Ingvar Lagerkvist elde la Observatorio La Silla, en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la sveda studento pri astronomio *Mats Dahlgren'' por celebri lian doktorecon de filozofio, kun disertaĵo pri la Hilda grupo. Li faris spektroskopian kaj fotometrian enketon pri konsiderinda nombro da hildaj asteroidoj kaj studis ties kolizian evoluon.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Claes-Ingvar Lagerkvist
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1980
Manx Radio

**Manx Radio** (oficiale  kaj mankse *Radio Vannin*) estas la nacia komerca radiostacio de la britia insulo Mankso.

La stacio komencis elsendojn la 29-an de junio 1964, preskaŭ dek jarojn antaŭ ol komercaj radiostacioj estis permesitaj en la resto de Britio. En Mankso, kie ekzistas propra registaro kaj leĝaro, la brita leĝa situacio pri nepermeso de privata radio ne validis, sed tamen la manksa registaro devis peti de la britia ĝenerala poŝta oficejo oficialan elsendan frekvencon kaj sendopermeson por la nova radiokanalo. Unuafoje petita en 1960, elsenda licenco nur post longa prilabora tempo estis donita en 1964. 

La stacio elsenda je frekvenco de 89.0&nbsp;MHz kaj je kompare malgranda forto. En oktobro 1964 aldona frekvenco de 1600&nbsp;kHz AM estis donita al la stacio por pligrandigi la teritorion en kiu la stacio povas esti ricevata. 

Manx Radio elsendas precipe en la angla kun kelkaj horoj ĉiusemajne dediĉitaj al elsendado en la manksa lingvo. Dum la motorcikla konkurso *Isle of Man TT* iuj programoj estas sendataj en aliaj eŭropaj lingvoj kiel la franca kaj germana.

## Radiostaciaj parolistoj laŭ stato de somero 2012 
### Anglalingvaj parolistoj 
* Ashley Bentley (*Saturday Sunrise*)
* Alex Brindley (*Alex in the Afternoon*: posttagmeze en labortagoj, *Radio Café*: je sabataj matenoj)
* Jim Caine (*Sweet and Swing*)
* David Callister (*New Country Cool*, *Saturday Sunrise*)
* Simon Clarke (*Country Side*)
* Paul Corkish (*Triple Gold*)
* Ian Cottier (*Time for Brass*)
* Terry Cringle (*History Man*, ''Today's Paper*)
* Bob Harrison (*Evening Extra*, *Moghrey Jedoonee*)
* John Hines (*Sunday Daybreak*)
* Geraldine Jamieson (*GJ Interview*)
* John Kaneen (*Folk Show*)
* John Kennaugh (*Country Side*)
* Chris Kinley (*Morning Show*)
* Judith Ley (*Praise*, *Sundown*)
* Stu Peters (*Talking Heads*, *Saturday Rock*)
* Ben Hartley (*Late Show*)
* Mike Reynolds (*Reynolds on the Radio*)
* Ernie Thorn (*Opera Hour*)
* Ashlea Tracey (respondeculo pri vojaĝaj novaĵoj, prezentisto de *Connections* kaj kunprezentisto de *Alex in the Afternoon*)
* Roger Watterson (*Perspective*, *Sunday Opinion*, *Mannin Line*)
* Chris Williams (*Wake Up to Williams*, *Carnaby Street*)

### Mankslingvaj parolistoj 
* Maralyn Brown (*Shiaght Laa*)
* Bob Carswell (*Claare Ny Gael*)
* Fiona McArdle (*Shiaght Laa*)
* Brian Stowell (*Moghrey Jedoonee'')
* James O'Meara (*Jamys Jeheiney*)

## Novaĵelsenda redakcio 
Krome Manx Radio dungas dek radioĵurnalistojn, respondecajn pri horaj novaĵelsendoj kaj la ĉefa novaĵ-programo *Mandate*, sendata je la tempoj de matenmanĝo (7:30-8:30 h), tagmanĝo (13:00-13:15 h) kaj vespermanĝo (17:30-18:00 h).

## Eksteraj ligiloj 
* retejo de la manksa radiostacio
* retejo pri historio de la radiofonio en Britio 

Kategorio:Britaj radiostacioj
Kategorio:Manksa lingvo
Kategorio:Manksinsulo
Registaro de Mankso

La **registaro de Mankso** (mankse *Reiltys Ellan Vannin*, angle *Isle of Man Government*) estas la politika ekzekuzivo de la brita insulo Mankso. La formala gvidanto de la manksa registaro estas la leŭtenanta guberniestro *Lord of Mann* - tiun funkcion momente plenumas la brita reĝo Karlo la 3-a, antaŭ ĝis ŝia morto en septembro 2022 la titolon de lordino de Mankso havis la reĝino Elizabeto la 2-a. La ekzekuta gvidanto de la registaro estas la ĉefministro de Mankso.

maldekstra|250ra
Douglas, la plej larĝa urbo de la insulo, estas la politika ĉefurbo kaj sidejo de la registaro, kie situas la registaraj oficejoj kaj la parlamento *Tynwald*.

Mankso havas pli ol 2000 ŝtatservajn dungitojn, kaj aldone preskaŭ 7000 malsanulejajn, lernejajn kaj policajn dungitojn. Tio estas iom pli ol dekono de la tuta insula loĝantaro, kaj 23 procentaĵoj de la laboranta loĝantaro. En tiu nombro ne inkluziviziĝas iuj armeanoj, ĉar ŝtata defendo estas la
respondeco de la Unuiĝinta Reĝlando.

## Registara strukturo 
La registaro konsistas el 9 departementoj, 9 statutaj estraroj, 5 oficejoj, kaj 9 aliaj kvazaŭ-sendependaj agentejoj (publika loteria fondaĵo, fondaĵo pri manksa kultura heredaĵo, arta konsilio, sporta konsilio, oficejo pri naĝejoj, loka regado, oficejo pri planado, oficejo de prisana kaj sekureca ekzekutivo, komitato pri strata transporto kaj veturilaj licencoj), kiuj ĉiuj raportas al la manksa ministra konsilio. La departementoj rekte raportas al la ministra konsilio, la aliaj institucioj al difinita departemento al kiuj ili estas alsignitaj.

Kategorio:Manksinsulo
Cottens

**Cottens** estas la nomo de la sekvantaj lokoj:

* **Cottens FR** estas komunumo de la distrikto Sarino en Kantono Friburgo en Svislando.
** **Cottens FR (stacidomo)** estas fervoja stacio en Cottens FR.

* **Cottens VD** estas komunumo de la distrikto Morges en Kantono Vaŭdo en Svislando.
5948 Longo

**5948 Longo** estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la itala fizikisto *Giuseppe Longo* de la Universitato de Bolonjo. Kiel nuklefizikisto, li interesiĝis pri la evento de Tungusko kaj organizis ekspedicion ĉe-lokon en 1991. Li tie trovis malgrandegajn partiklojn kaptitajn en la arba rezino, kiuj estis identigitaj kiel verŝajne venintaj de la meteorŝtono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1985
Pontifika eklezia akademio

La **Pontifika eklezia akademio** en Romo estas prestiĝa institucio de la Katolika Eklezio kiu zorgas la preparon de sacerdotoj destinitaj al la diplomata servo de la Apostola Seĝo ĉe la diversaj nunciejoj aŭ ĉe la Ŝtatsekretariejo de la Apostola Seĝo.

## Organizo 
### Direkcio 
La Pontifika Eklezia Akademio estas institucio rekte dependanta de la Vatikana Ŝtatsekretario kaj, do, ĝia alta direkcio apartenas al la dumtempa Kardinalo Ŝtatsekretario.

La fakta kondukado de la formanta strukturo, male, estas en la taskoj de Prezidento, elektita kaj nomumita de la Roma Pontifiko kun la helpo de la Ŝtatsekretario: li estas ĉiam Apostola Nuncio, nome ekleziulo kun la grado de ĉefepiskopo kaj kun maturiĝinta diplomatia sperto akirita «sur la kampo».

La prezidento havas la taskon ĉiujare rekluti dekduon da sacerdotoj enigotaj, post la superado de la establitaj ekzameniĝoj, en la diplomatian servon de la Apostola Seĝo; lia tasko estas ankaŭ akcepti kaj akompani la formiĝon de la lernantoj kaj organizi la enan formantan kurson. Ne laste, la Prezidento mastrumas la aktivadon de la religiula personaro ĉeesta en la domo kaj de tiu de la laikoj.

### Lernantoj 
La kandidatoj invititaj fariĝi lernantoj de la Pontifika Eklezia Akademio estas ĉiujare ĉirkaŭ dekduo. Ili estas sacerdotoj kaj devenas el la diversaj diocezoj de la katolika mondo kaj povas aĝi ne pli ol 35 jarojn.

### Forĝa studo 
La lernantoj sekvas duoblan formantan itineron. Precipe ili estas adresitaj al la akademia studo ĉe diversaj papaj ekleziaj universitatoj ĉeestaj en Romo, ĝis la akiro de la doktoreco, kutime en la fakultato de la kanona juro.
Dualoke estas antaŭvidita forĝa kurso «ena», al kiu estas akceptitaj kiel studentoj nur la lernantoj de la Akademio. Tiu «ena» kurso havas bienalan daŭron kaj konkludiĝas per ekzameno ĉe la Ŝtatsekretariaj ekzamenantoj, kiuj premias per relativa diplomo. La kurso encentriĝas sur la akiro de la enhavoj de la sciencoj de la diplomatia sektoro, inter kiuj la historio de la diplomatio, la diplomatia stilo, fremdaj lingvoj (angla kaj hispana)

## Historio de la Akademio 
La Pontifika Eklezia Akademio estis fondita iniciate de abato Pietro Garagni en 1701 (danke al la ideo de beatulo Sebastiano Valfrè el Torino) kun la nomo **Akademio de la ekleziaj nobeluloj**: ĝi estis dekomence dediĉita al la diplomata preparo de la idoj de nobelaj familioj. Ekde 1706 ĝi instaliĝis ĉe Palaco Severoli, en la placo *Piazza della Minerva*, ĝia sidejo ĝis hodiaŭ. En 1950 okazis la definitiva transformiĝo de la Akademio, kiu ĝin igis la loko aparte dediĉita al la preparo de la klerularo al la diplomata pontifika servo.

### Eminentaj eksaj lernantoj de la Akademio 
#### Papoj 
* Klemento la 8-a
* Leono la 12-a
* Leono la 13-a
* Benedikto la 15-a
* Paŭlo la 6-a

Kaj multaj episkopoj kaj ĉefepiskopoj kaj aliaj eminentuloj.
* listo de eksaj lernantoj ekde 1701.

## Vidu ankaŭ 
* Apostola nuncio

* Pontifikaj Universitatoj

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo ()
* informoj en la retejo *it.cathopedia.org* ()


Kategorio:Apostola Seĝo
Kategorio:Diplomatio
5995 Saint-Aignan

'*5995 *Saint-Aignan'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la usona astronomo Edward L. G. Bowell elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell, apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la francdevena usona astronomo kaj komputikisto Charles P. de Saint-Aignan. Dum du sezonoj, li laboris kun la malkovrinto kiel staĝulo pri la mezuro de lokalizo de la malgrandaj planedoj. Li servis ankaŭ ĉe la *Minor Planet Center'' kaj lernis en la Universitato Brown.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Edward L. G. Bowell
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1982
Kalvinana preĝejo (Földes)

La **Kalvinana preĝejo** estas religia konstruaĵo en Hungario, en Földes.

## Historio 
La unua mencio pri la kalvinana preĝejo okazis en 1597. Laŭ priskribo en 1764 kaj la konstruaĵo kaj la aparta turo estis konstruita per ŝtonoj. Baldaŭe diversaj trakonstruoj okazis, eĉ la preĝejo pligrandiĝis kaj la turo jam ne staras sola. La nun videbla konstruaĵo estas videbla en tiu formo ekde 1822. La belsona orgeno estas aŭdebla ekde 1894.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo staras sola, nur la apudaj arboj parte kovras ĝin. La turo - kie sonas 3 sonoriloj - situas super la enirejo. La navo havas flanke alkonstruitan ĉambron. La absido finiĝas per duonrondo. Interne la baldakeno fariĝis el pentrita ligno, kiu portis famon por la preĝejo. La predikejo kaj la ceteraj mebloj estas originaj kaj ornamaj. Lokaj majstroj faris ilin. Laŭ la kutimo interne galerio troviĝas kaj la muroj estas blankaj.

## Fontoj 
* http://www.mr1-kossuth.hu/hirek/radio-100723/foldes-reformatus-templom.html
* http://biharite.hu/latnivalok/index.php?title=F%C3%B6ldes_reform%C3%A1tus_temploma 
* http://www.szeporszag.hu/Reform%C3%A1tus+templom+-+F%C3%B6ldes.latnivalo 

Foldes
Kampenwand

**Kampenwand** (pron.: Kampenvand) estas monta pinto kun alteco 1669 m en la Alpoj de Chiemgau en suda Bavario, Germanio. Ilia kruco sur la pinto estas la plej alta en Alpoj de Bavario.

Vintre estas ĉi tie eta regiono por skiantoj, somere preferata de pendoglisilistoj, alpistoj, vojaĝantoj, biciklistoj. Precipe la suda flanko proponas vojplanoj de ĉiuj gradoj de (mal)facileco.

## Deveno de la nomo 
La nomo (germane Wand = muro) devenas de ĝia aspekto: la belega longa zigzaga roka bordero de la pinto similas al kresto de koko. Danke al ĝia profilo kaj alteco Kampenwand estas malproksime videbla kaj rekonebla.

## Situo kaj ĉirkaŭaĵo 
La 1669 m alta ĉefa pinto de Kampenwand situas proksime de vilaĝoj Aschau (pron.: Aŝau) kaj Bernau am Chiemsee, sude de urbeto Prien am Chiemsee (pron.: Prin am Kimzee). Al 5950 m suden limas la 1813 m alta monto Geigelstein.

## Pintoj 
eta|La 1351 m alta monto Gedererwand en aprilo
* Kampenwand ĉefa pinto 1669 m
* Kampenwand orienta pinto 1664 m kun la 12 m alta pinta kruco
* Hochplatte ca. 1580 m
* Scheibenwand 1598 m
* Sulten 1486 m
* Gedererwand 1351 m
* Haindorfer Berg 1122m
* Adersberg 991 m

## Kablotramo 
eta|Aspekto sur Kampenwand el Schleching
El Aschau portas supren la Kablotramo konstruita en 1957. La vala stacio situas 620 m alte kaj la monta stacio 1470 m alte. La veturo en gondoloj por 4 personoj daŭras proksime 14 minutoj.

La Kablotramo de Kampenwand estas duŝnurega kun 6 apogiloj kaj havas longecon 2480 m. La diferenco de alteco inter du stacioj estas 841 m. La transmisiilo situas en la vala stacio. La Kablotramo povas veturigi ĝis 300 personoj ĉiuhore.

Ĉirkaŭ la monta stacio troviĝas multenombraj montaj paŝtejoj kun ebleco de gastiĝo.

## La monta kruco 
eta|Monta kruco
La monta kruco troviĝas sur orienta pinto, starigita en 1950 por memoro de viktimoj de ambaŭ mondmilitoj. La antaŭan krucon starigitan en 1923 detruis fulmo antaŭ kelkaj jaroj. La 12 m alta kruco estas la plej alta monta kruco en bavariaj Alpoj.

## Geologio 
La monto, kiel preskaŭ tutaj ĉirkaŭaj Alpoj, konsistas el kalkŝtono. La tavoloj de pli solida ŝtono estas proksime vertikalaj. La fanditaj ŝtonoj, kiuj iam solidiĝis horizontale dum jarmilionoj turniĝis proksime sub angulo rekta pro tektoniko. Proksime de ĉefa montospino troviĝas kelkaj paralelaj malpli altaj montospinoj. Tial la regiono estas paradizo por geologoj. Ili povas esplori multegajn tavolojn sen fosi profunde.

## Ligiloj (ĉiuj en la germana) 
* Kablotramo 
* Vojaĝo kaj alpismo ĉe Kampenwand kaj Steinling Alm 
* Priskribo de vojaĝanto kun fotoj
* Servo kontraŭ lavangoj en Bavario kaj mezura stacio Kampenwand 
* Priskribo de vojaĝanto kun GPS-plano kaj fotoj

Kategorio:Montpintoj
Kategorio:Montoj en Germanio
Newcastle (Sud-Afriko)

**Newcastle** [njUkesl] (nomvariantoj estas Madadeni, Osizweni kaj Sihlangu) estas metropolo en Sud-Afriko, en provinco Kvazulu-Natalo. Ĝi estas sidejo de distrikto kaj municipo. La angla loknomo signifas: novkastelo.
eta|220px|Situo de Newcastle en la provinco
## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 525.100 (en 2012)
* Supermara alteco: 1194 m
* Horzono: UTC +2 h 
* Poŝtkodo: 2940
* Telefonkodo: 034

## Geografio 
Newcastle situas sur montaro en la nordorienta parto de la lando laŭ rivero Ncandu. Port Elizabeth troviĝas 212, Johannesburg 252, Durban 256, **Pretorio** 283, Kaburbo 1295 km.

## Historio 
Newcastle estis fondita en 1864 sed oni menciis ĝin jam antaŭ jardeko, kiel laŭvoja haltejo. Newcastle estis nomita laŭ la brita kolonia sekretario, la duko de Newcastle. En la 1880-aj jaroj Newcastle spertis rapidan ekonomian kreskon. En 1890 la unua trajno alvenis en la urbon. La malkovro de karbo alportis novan eraon.

## Ekonomio 
En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas maizojn kaj bredadas brutojn. En la urbo precipe ĉinoj produktas teksaĵojn, sed estas ankaŭ aliaj industriaj fabrikoj. Estas ankaŭ konsiderindaj karboj en la areo.

## Vidindaĵoj 
* Fort Amiel Muzeo

## Ĝemelurboj 
*  Newcastle-upon-Tyne, Anglio

## Fontoj 
* Angla kaj pola Vikipedioj
* mapo, distancoj 
* loĝantaro

Kategorio:Urboj de Sud-Afriko 
Kategorio:Metropoloj
András Kiss Nagy

**András Kiss Nagy** [andrAŝ kiŝ nadj], hungare **Kiss Nagy András,** Esperante ’’Andreo Kiss Nagy’’ estis hungara skulptisto, medalisto.

András Kiss Nagy naskiĝis kiel *Nagy András* la  1930 en Pusztaföldvár. Li mortis la  1997 en Budapeŝto.

## Biografio 
András Kiss Nagy ekfrekventis Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto en 1948, poste li lernis en Leningrado inter 1951-1956, fine li finlernis la ĉeflernejon en Budapeŝto. Liaj majstroj estis Sándor Mikus kaj Pál Pátzay. Li ricevis premion Kossuth en 1975, inter 1965-1997 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
* 1963, 1974, 1980 Budapeŝto
* 1966 Vieno
* 1972 Venezio
* 1976 Veszprém, Csongrád, Sofio
* 1990 Hatvan
* 1994 Londono

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
* 1954, 1959, 1962, 1965, 1971, 1975, 1978, 1997 Budapeŝto
* 1961 Moskvo
* 1967, 1969, 1976 Pécs
* 1968 Delhio
* 1970 Dortmund
* 1971, 1973, 1975, 1998 Prago, Helsinko, Krakovo, Hago
* 1980 Oslo

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, ekzemple *Ülő parasztasszony* (Sidanta kamparanino) 1969, Tamási; *Ülő nő* (Sidanta virino) 1979, Békéscsaba; Imre Madách 1989, Miskolc;
* monumentoj, ekremple *Mártír emlékmű* (Martira monumento) 1979, Budapeŝto; *Politikai emlékmű* (Politika monumento) 1985, Balatonmáriafürdő; *II. világháborús emlékmű* (Monumento pri la 2-a mondmilito) 1989, Pusztaföldvár
* tomboskulptaĵoj, ekzemple por György Kohán, Zoltán Huszárik, Blanka Péchy
* memortabuloj, ekzemple por *Munkásőr emléktábla* 1973 nun en Memento Parko; por Adolf Fényes
* reliefoj en Vatikano, en hungara kapelo
* diversaj medaloj

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Tamás Vígh

**Tamás Vígh** [tamAŝ vIg], hungare **Vígh Tamás** estis hungara skulptisto, mezlerneja kaj altlerneja instruisto. Li estis la dua edzino de Gyöngyi Szathmáry.
eta|250ra|"Urbofondinto" fare de Tamás Vígh
[eta|250ra|[József Katona fare de Tamás Vígh]]
Tamás Vígh naskiĝis la  1926 en *Csillaghegy* (nuntempa parto de Óbuda), li mortis la  2010 en Budapeŝto.

## Biografio 
Tamás Vígh frekventis gimnazion, poste eklaboris en fabriko, sed li okupiĝis ankaŭ pri skulptado. Foje li konatiĝis kun Ferenc Medgyessy kaj pro la konsilo li frekventis Belartan Altlernejon, kie li lernis precipe de Béni Ferenczy. Post la lernado li ekinstruis en arta mezlernejo, dum verkado li ofte havis konfliktojn. En 1967 lia plano pri monumento estis rifuzita, nur en 2008 ĝi pretiĝis en Tiszalök. Inter 1975-1986 li instruis en la altlernejo. Li ricevis premion Kossuth en 1978, inter 1954-2010 ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
* 1954, 1963, 1982, 1996, 2001, 2007 Budapeŝto
* 1972 Vác
* 1978 Berlino
* 2002 Kecskemét

## Liaj grupaj ekspozicioj (elekto) 
* 1952, 1965, 1971, 1978, 1991, 2002 Budapeŝto
* 1969, 1974, 1981, 1991, 2001 Pécs
* 1979, 1985, 2003, 2009 Sopron

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, ekzemple *Kecskék* (Kaproj) 1954, Budapeŝto; József Katona 1960 Kecskemét; Sándor Petőfi 1970, Budapeŝto; Béla Bartók 1975, Békéscsaba; Endre Ady 1982, Győr
* etplastikoj
* medaloj
* reliefoj, ekzemple pri Gyula Krúdy 1958, Budapeŝto

## Elektitaj disĉiploj 
* Mária Beliczay
* Tamás Gaál
* Éva Mária Gábor
* János Kalmár
* Emma Sz. Egyed
* Tamás Varga (skulptisto)

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Kategorio:Hungaraj medalistoj
Roma Pontifiko

**Roma Pontifiko** (kio signifas Episkopo de Romo) estas kroma nomo per kiu oni indikas, precipe en la la kanona juro, la Papon, kiel posteulo de Sankta Petro Apostolo. Li tenas la superan povon de pastrada gvido de la Katolika Eklezio, kiu siavice fundiĝas en la katolika Biblio kaj en la katolika Tradicio. 

*Pontifiko* devenas de la latina vorto *pontifex*, kiu signifas «pontofaranta», kaj la episkopon oni vidas kiel tiu kiu konstruas ponton inter la fidelularo kaj Kristo, realigante la vikarian funkcion de «Paŝtisto», dum la adjektivo «Roma» anstataŭas «de Romo», la apostola sidejo de la Papo. 

## Vidu ankaŭ 
* Kodo de Kanona Juro
* Papo

Kategorio:Kanona juro
Kategorio:Katolikismo
Lordo

La titolo **lordo** (, , ) laŭ esperantlingvaj vortaroj kiel PIV aŭ Reta Vortaro estas honora titolo de nobelo en Anglio, kaj tie estas rango de nobeleco. Unu el la du ĉambroj de la brita parlamento, la , konsistas nur el lordaj nobeloj. La honora titolo **lordino** kompreneble estas la koresponda vorto por britaj nobelinoj samrangaj.

Laŭ anglalingvaj vortaroj, la vorto kutime aplikiĝas kiel honoriga vorto por persono aŭ diaĵo kiu havas aŭtoritaton, kontrolon aŭ potencon je aliaj, do iaspeca ĉefo aŭ reganto, kaj nur en relative malmultaj kazoj estas aplikata vere kiel titolo de nobelo, plej ofte la titolo *Lord of the Manor*, do "reganto de senjorio", kaj en iuj malmultaj kazoj temas pri hereda nobela titolo kiel la *Lord of Mann*, la "reganto de Manksinsulo", de multaj jarcentoj unu el pluraj regaj titoloj de la brita reĝo/reĝino - momente la titolon plenumas la brita reĝo Karlo la 3-a, antaŭe ĝis ŝia morto en septembro 2022 la titolon de lordino de Mankso havis la reĝino Elizabeto la 2-a. La tradicia titoligo celas pravigi la historian apartenon de la insulo al la teritorio de la Unuiĝinta Reĝlando.

## Referencoj 
Kategorio:Historio de Britio
Kejrino

[eta|dekstra|200px|dum konkuro en la traka bicikla konkursejo *Omija en la [gubernio Sajtama, la naŭ konkursantoj konsistigas linion post la rapidigisto kiam ili rapidas tra kurbiĝo.]]
[eta|dekstra|200px|konkursnatoj [sprinto|sprintas al la cela linio en la lasta rondiro de la sama konkursejo.]]
**Kejrino** - japane 競輪 respektive ケイリン, angle *Keirin'' - estas
formo de konkurso de traka biciklado, en kiu la konkursaj biciklistoj sekvas en la "ventoombro" de antaŭveturanta motorciklo (aŭ foje de alia biciklisto transprenanta tiun rolon). La formo de bicikla konkurso inventiĝis en Japanio ĉirkaŭ la jaro 1948 pro celo de komerca vetado, kaj iĝis olimpika sporto en la Somera Olimpiko 2000 en Sidnejo, Aŭstralio.

Konkursoj kutime longas 2 kilometrojn: 8 rondirojn de po 250 m, 6 rondierojn de po 333 m aŭ 5 rondirojn de po 400 m. Per lotumo disdonatas la startaj pozicioj de la konkursaj biciklantoj malantaŭ la motorciklo aŭ la anstataŭa senmotora rapidigisto. La konkursantoj devas resti malantaŭ la rapidigisto dum difinita nombro da rondiroj. Komence la rapidigisto iras en rapideco de proksimume 25 kilometroj po horo, sed iom post iom altigas la rapidecon al proksimume 50 kilometroj po horo. Kutime la rapidigisto forlasas la biciklan trakon 600 ĝis 700 metrojn antaŭ la fino de la konkursa distanco. La rapideco de la gajnanta konkursano estas kutime ĉirkaŭ 70 kilometroj po horo - rapideco malfacile atingebla en ebenaĵo sen tia rapidigista helpo.

Konkursoj de kejrino ofte okazas en diversaj vetveturoj kun decida fina konkuro. Foje malsukcesintaj konkursanoj ricevas duan ŝancon konkuri en aparta vetveturo.

Ekde la jaro 1980 konkurso de kejrino por viraj biciklistoj estas parto de la ĉiujara Monda Ĉampionado de biciklado, kaj ekde la jaro 2002 ankaŭ konkurso por virinaj biciklistoj estas parto de ĝi.

## Olimpikaj konkursoj 
## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo pri kejrino en Japanio (japane)
* anglalingvaj informoj pri kejrino en retejo de la brita amaskomunikila korporacio BBC

Kategorio:Biciklado
Kategorio:Sporto en Japanio
Tigrisoma

alternative=Tigrisoma mexicanum 177985224.jpg|eta|*Tigrisoma mexicanum*
***Tigrisoma*** estas genro de ardeoj de la familio de Ardeedoj. Estas amerika genro.

Ĝi enhavas la jenajn speciojn:

* Genro *Tigrisoma* — tipaj tigrardeoj (3 specioj)
** Nudkola tigrardeo, *Tigrisoma mexicanum* 
** Malhela tigrardeo, *Tigrisoma fasciatum* 
** Ruĝa tigrardeo, *Tigrisoma lineatum*

Temas pri ardeoj kun diversaj kaj nehelaj plumaroj, el kiuj kelkaj estas tre striecaj, kio estas tialo por komparo al tigroj kaj en la latina scienca nomo kaj en la komuna nomo. La unua specio loĝas en Centrameriko, dum la aliaj du laste menciitaj loĝas ĉefe en Sudameriko.

Kategorio:Ardeoj
Kategorio:Ardeedoj
Kategorio:Pelikanoformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko
Douglas (Mankso)

**Douglas** (angle, prononco ) respektive **Doolish** (mankse, prononco ) estas la politika ĉefurbo kaj ankaŭ laŭ nombro de loĝantoj plej larĝa urbo de la Manksinsulo - laŭ la censo de 2006 en la urbo vivis 26 218 urbanoj. La urbo situas ĉe la orienta insula marbordo, ĉe la loko kie la samnoma rivero Douglas enfluas la marbordan golfeton de Douglas, kiu vastas 3 kilometrojn. La rivero Douglas, kiu nur iom antaŭ la urbo kreiĝas el kuniĝo de la riveretoj *Dhoo* kaj *Glass*, konsistigas parton de la urba marhaveno.

eta|maldekstra|250px|la urba promenejo laŭiras preskaŭ la kompletan marbordan plaĝon en la urba teritorio
eta|maldekstra |250px|marhavena terminalo en Douglas
eta|maldekstra|250px|tramo tirita de ĉevalo pasas piediran trairejon
En la urbo situas la alta kortumo kaj la registaro de Mankso. Ĝi estas la insula centro rilate al komerco, financoj, juro, voja kaj ŝipa transporto, kulturo, libertempa distro kaj amaskomunikiloj.

## Vidindaĵoj 
La urbo havas vicon da vidindaĵoj:
* La "turo de fuĝo" estas malgranda kastelosimila konstruaĵo konstruata sur la roko *Conister* en la golfeto de Douglas kiel memorejo por dronintaj maristoj.
* En la urbo videblas pluraj restaĵoj de turismaj allogaĵoj el la Viktoriana epoko, interalie la konstruaĵo *Grand Union Camera Obscura*.
* Pluraj tramoj tirita de ĉevaloj laŭiras la marbordan promenejon inter la urba marhaveno kaj la manksa elektra fervoja stacio inter printempo kaj la komenciĝo de aŭtuno.
* Historiaj vaportrajnoj konektas la urbon kun la loĝloko *Port Erin* en distanco de 25 kilometroj en la insula sudo.
* La teatrejoj *Gaiety Theatre* kaj *Villa Marina* estas popularaj scenejoj por ĉiuspecaj prezentiĝoj - de rokmuziko tra komedioj al dramoj kaj baletaj sursceniĝoj.
* La premiita manksa museo en la strato *Kingswood Grove* estas trezorejo de la plej gravaj arkeologiaj trovaĵoj rilate al la historio de la manksa nacio.
* La jubilea horloĝo ĉe la kruciĝo de la strato *Victoria Street* kaj la marborda promenejo kreiĝis okaze de la 50-jara kronjubileo de la brita reĝino Viktoria (Britio). Tiuloke ankaŭ komenciĝas la supra urba tramlinio.
* Pluraj interesaj konstruaĵoj interalie estas la restoracio Isola, en la strato *John Street*, kaj la hotelo Douglas en la strato *North Quay*, ambaŭ komercaj domoj el la mezo de la 18-a jarcento, la marborda palaco *Castle Mona* (antaŭe hotelo *Quality*) el la jaro 1804.

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala urba retejo 

Kategorio:Manksinsulo
5945 Roachapproach

'*5945 *Roachapproach'''* estas asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 28-an de septembro 1984 de la usona astronomo Brian A. Skiff elde la Stacio Anderson Mesa de la observatorio Lowell apud Flagstaff (Arizono, Usono).

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la usona muzikisto kaj komponisto de elektronika muziko Steve Roach. ("*Roach approach''": "la demarŝo de Roach" en angla lingvo.)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Brian A. Skiff
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1984
Kantono Hidalgo (Teksaso)

**Kantono Hidalgo** (*Hidalgo County* en la angla, laŭ la hispana vorto *hidalgo* , "kavaliro") estas kantono de plej suda Usona ŝtato, Teksaso. Situanta ĉe la valo de la rivero Rio Grande de Suda Teksaso, la kantono Hidalgo estas unu el plej rapide kreskantaj kantonoj de Usono, kaj estas la sepa plej loĝata kantono en Teksaso. Ties populacio en 2010 estis 774,769, kun 35% pliiĝo el 2000. Ĝia nomo rilatas al *Miguel Hidalgo y Costilla*, la pastro kiu alvokis por la sendependiĝo de Meksiko el Hispanio. La administra ĉefurbo de la kantono Hidalgo estas Edinburg, dum la plej granda urbo estas McAllen.

## Vidu ankaŭ 
* la liston de kantonoj de Teksaso.

## Eksteraj ligiloj 
*  ()

## Notoj
Kategorio:Kantonoj de Teksaso
Tibor Vilt

**Tibor VILT,** hungare **Vilt Tibor** (naskiĝis la  1905 en Budapeŝto, mortis la  1983 en Budapeŝto) estis hungara skulptisto. Lia edzino estis Erzsébet Schaár.
[eta|250ra|Tibor Vilt: Blazono de [Komárom (1929)]]

## Biografio 
Tibor Vilt frekventis Industriartan, poste Belartan Ĉeflernejon en Budapeŝto inter 1922-1926, kie li lernis precipe de Zsigmond Kisfaludi Strobl. Inter 1928-1930 li lernis en Romo helpe de stipendio. En 1935 li edziĝis. Post la revolucio en 1956 li estis deportita. Liaj verkoj estas troveblaj ekzemple en muzeoj de Budapeŝto, Székesfehérvár, Pécs, Duisburg. Li ricevis premion Kossuth en 1980, pli frue ankaŭ aliajn premiojn.

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
* 1929, 1936, 1970, 1975 Budapeŝto
* 1965 Székesfehérvár
* 1966 Parizo
* 1967 Vieno
* 1968 Venezio
* 1983 Miskolc
* 1985 Varsovio

## Liaj solaj ekspozicioj (elekto) 
* 1927, 1946, 1950, 1957, 1980, 1984 Budapeŝto
* 1966, 1977, 1993 Székesfehérvár
* 1971 Dortmund

## Disĉiploj 
* Lajos Dargay

## Verkaro (elekto) 
* skulptaĵoj, ekzemple Sankta Francisko kaj Sankta Antonio en Budapeŝto, Ányos Jedlik, Budapeŝto, József Eötvös, Imre Madách, Budapeŝto; Mihály Munkácsy, Békéscsaba; Lenino, Székesfehérvár; Leonardo da Vinci Budapeŝto; Heinrich Heine, Somberek
* tomboskulptaĵoj, ekzemple pri Sándor Hunyady
* reliefoj, ekzemple blazono de Komárom
* monumentoj: ekzemple Soveta Heroa Monumento 1965 Budapeŝto; Ministo, Tatabánya
* etplastikoj, ekzemple memportreto, 1926; *Gyermekfej* (Infana kapo), 1946

## Fontoj 
* Hungara Vikipedio

Kategorio:Hungaraj skulptistoj
Kategorio:Budapeŝtanoj