Aglo

**Aglo** estas granda rabbirdo, kiun oni povas trovi precipe en la Malnova Mondo, havanta nur du speciojn en Nordameriko (la blankkapan maraglon kaj la reĝan aglon) kaj malmultajn en la Sudameriko. La nomo *aglo* signifas popole multajn genrojn en la familio akcipitredoj, sed ne nur, ankaŭ fiŝaglo de la familio pandionedoj havas nomon aglo. Ĉiukaze ĉiu estas en la ordo falkoformaj. Aglobleko estas la **kriĉo**.

La plej tipaj agloj estas tiuj de la genro *Aquila*.

## Genroj 
Pli precize **aglo** estas sama vorto kiel la latina *aquila*, kaj pro tio oni devus uzi science nur por birdoj de tiu genro *Aquila* de la Subfamilio Buteoninae, nome:
* *Aquila* genro
** Malgranda kriaglo *Aquila pomarina*
** Granda kriaglo *Aquila clanga*
** Rabaglo *Aquila rapax*
** Stepaglo *Aquila nipalensis*
** Iberimperia aglo *Aquila adalberti*
** Imperia aglo *Aquila heliaca*
** *Aquila wahlbergi*
** *Aquila gurneyi*
** Reĝa aglo *Aquila chrysaetos*
** Kojnvosta aglo *Aquila audax*
** *Aquila verreaŭii*.
Sed tiu Subfamilio *Buteoninae* enhavas ankaŭ aliajn 24 genrojn kutime nomataj agloj; nur buteoj havas propran popolan nomon en tiu subfamilio, de kie tiu ĉi prenas la nomon, spite la plejmultnombrecon de agloj. Eble pro tio, ke la nomo aglo estas tro ampleksa kaj nescienca. Ankaŭ for de tiu subfamilio, nome en familio *Circaetinae* estas serpentaglo.

## Aspekto 
Kiel ĉiuj rabobirdoj, la agloj havas grandegajn fortegajn hokformajn bekojn por deŝiri la karnon de sia predo, fortajn gambojn kaj krifojn. Ili havas ankaŭ ege precizan vidpovon, kiu ebligas al ili malkovri predon el granda distanco.o

## Simbolaro 
Multaj nobeloj kaj reĝoj, eĉ modernaj nacioj, uzas la aglon kiel simbolon, foje eĉ aglon kun du kapoj, ĉar ĝi figuras kaj potencon kaj belecon. La ptoleomeaj regantoj de Egiptio uzis ĝin por siaj sigeloj, dum la romianaj militistaroj uzis ĝin por siaj standardoj.

[240px|eta|Blazono de la [Unua Franca Imperio, prezidate de reĝa aglo]]
En Antikveco la reĝa aglo estis simbolo de kuraĝo kaj povo pro sia forto, grando kaj neatingebla de siaj nestoj. En greka kaj romiana mitologioj iĝis tuje unu el la simboloj de Zeŭso, Jovo aŭ Jupitero, la direĝo kaj anstataŭis rapide la ŝafgrifon kiel kapo kaj krifoj de la terura mitologia grifo. En Romio estis dekomence religia simbolo kaj iĝis milita kaj politika, kiel simbolo de la Romia Imperio. Ĉiam, kiam romia legio ekmarŝis, iu soldato, la *aquilifero*, marŝis la unua portante la standardon kronitan per literoj SPQR kiuj signifas “senatus populusque romanus”, tio estas “senato kaj la romia popolo” kaj la reĝa aglo.

De Romio aglo pasis kiel simbolo al Bizancio. Bizanco donacis la imperian simbolon (de aglino) al nobelaro de reĝlandoj integritaj en ĉi tiu multetna imperio kiel al: rumanaj, bulgaraj, germanaj, rusaj, serbaj, grekaj, albanaj princoj, kaj aliaj. Tial, ĉi tiun simbolon uzadis dekduo de ŝtatoj, kiuj iam havis kulturajn kontaktojn kun Bizancio kredosimbolo kaj ne malmultas futbalistoj kiuj esprimas per signon de 'aglino' en formo de du manoj, siajn emociojn kiel "signo de venko". La simbolo de aglino, kiel reprezentanto de Kreinto surtere, estas pli praa ol la simbolo de kruco en la ĉefa mito de kristanismo:
* 

## Referencoj 

Kategorio:Akcipitredoj
Kategorio:Falkoformaj
Kategorio:Fundamentaj vortoj