Albert Finney

**Albert FINNEY** (Salford, Lancashire, 9a de majo 1936 - Londono, 7a de februaro 2019) estis angla aktoro de longa kariero kaj en kino kaj en teatro. Li estis nomumita kvinfoje al Oskar-premioj kaj ricevis plurajn aliajn premiojn: nome tri Oraj Globoj, du BAFTA, la Arĝenta Urso de la Berlinale kaj la Pokalo Volpi de la Festivalo de Venecio.

## Biografio kaj kariero 
En 1958 li ekkarieris reĝisorita de Charles Laughton en West End en la teatraĵo *The Party*. Poste li aliĝis al la *Royal Shakespeare Company*. Tony Richardson dungis lin por la filmo *Tom Jones*, en kiu Finney ludis la rolon de la senhonta diboĉema protagonisto. Prie li ricevis plurajn premiojn.

En 1967 Stanley Donen elektis lin por la komedio *Two for the Road*, en kiu separiĝontaj geedzoj (Mark kaj Joanna Wallace) memoras siajn vojaĝon kaj ties malfacilaĵojn, kiel manĝado en hotelĉambro, ĉar ili ne havis monon por restoracio, siajn ekstergeedzecajn amaferojn, kaj amuze la multnombrajn okazojn en kiuj Mark perdis sian pasporton kaj Joanna tuj trovis ĝin. Lia kunaktorino estis Audrey Hepburn.

Li mem en 1970 edziĝis al la aktorino Anouk Aimée, de kiu li divorcis en 1977. En 1974 Sidney Lumet elektis lin kiel protagonisto de *Murder on the Orient Express*. En la 1980-aj jaroj, li prioritatis kinon super teatro: oni kandidatigis lin al Oskar-premio pro *The Dresser* kaj *Under the Volcano*, en kiu li koincidis por tria fojo kun Jacqueline Bisset. Li kunprotagonistis ankaŭ en *Shoot the Moon* kun Diane Keaton. En ''Miller's Crossing* de la Fratoj Coen, li ludis la rolon de Leo, bandestro kies fianĉino Verna (Marcia Gay Harden), perfidas lin kun lia amiko Tom (Gabriel Byrne), meze de bandomilito.

En 2003, Tim Burton elektis lin por *Big Fish*.

## Filmoj kaj roloj 
* 1960 *The Entertainer*, Mick Rice
* 1960 *Saturday Night and Sunday Morning*, Arthur Seaton
* 1963 *Tom Jones*, Tom Jones
* 1963 *The Victors*, Rusa soldato
* 1964 *Night Must Fall*, Danny
* 1967 *Two for the Road*, Mark Wallace
* 1968 *Charlie Bubbles*, Charlie Bubbles ankaŭ reĝisoro
* 1969 *The Picasso Summer*, George Smith
* 1970 *Scrooge*, Ebenezer Scrooge
* 1971 *Gumshoe*, Eddie Ginley
* 1973 *Alpha Beta*, Frank Elliot
* 1974 *Murder on the Orient Express*, Hercule Poirot
* 1975 *The Adventure of Sherlock Holmes' Smarter Brother*, homo en opera publiko, memapero; eksterliste
* 1977 *The Duellists*, Fouche
* 1981 *Loophole*, Mike Daniels
* 1981 *Wolfen*, Detective Dewey Wilson
* 1981 *Looker*, Dro. Larry Roberts
* 1982 *Shoot the Moon*, George Dunlap
* 1982 *Annie'', Oliver 'Daddy' Warbucks
* 1983 *The Dresser*, Sir
* 1984 *Under the volcano*, Geoffrey Firmin
* 1987 *Orphans*, Harold
* 1990 ''Miller's Crossing'', Liam 'Leo' O'Bannon
* 1990 *Roger Waters – The Wall – Live in Berlin*, The Judge
* 1992 *The Playboys*, Constable Brendan Hegarty
* 1993 *Rich in Love*, Warren Odom
* 1994 *The Browning Version*, Andrew Crocker-Harris
* 1994 *A Man of No Importance*, Alfred Byrne
* 1995 *The Run of the Country*, patro de Danny
* 1997 *Washington Square*, Dro. Austin Sloper
* 1999 *Breakfast of Champions*, Kilgore Trout
* 1999 *Simpatico*, Simms
* 2000 *Erin Brockovich*, Ed Masry
* 2000 *Traffic*, White House, Chief of Staff
* 2001 *Delivering Milo*, Elmore Dahl
* 2003 *Big Fish*, Edward Bloom Sr.
* 2004 ''Ocean's Twelve*, Gaspar LeMarc memapero; eksterliste
* 2005 *Corpse Bride*, Finis Everglot Voĉo
* 2006 *A Good Year*, onklo Henry Skinner
* 2006 *Amazing Grace*, John Newton
* 2007 *The Bourne Ultimatum*, Dro. Albert Hirsch
* 2007 *Before the Devil Knows You're Dead*, Charles Hanson
* 2012 *The Bourne Legacy*, Dro. Albert Hirsch
* 2012 *Skyfall*, Mr. Kincade

## Bibliografio 
* Hershman, Gabriel. *Strolling Player – The Life and Career of Albert Finney'', The History Press, 2017, ISBN 9780750978866

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* Albert Finney, filmoj ĉe British Film Institute

* 

Kategorio:Anglaj aktoroj