open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bylany

Municipo **Bylany** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en milde ondiĝinta pejzaĝo ĉe rivereto Bylanka, 4&nbsp;km okcidente de urbo Chrudim kaj 5&nbsp;km oriente de urbo Heřmanův Městec, ĉe ŝoseo n-ro I/17 el Čáslav al Zámrsk. Vivas ĉi tie  (). Bylany situas en fekunda regiono, kie estas abundaj rikoltoj de sukera beto, malta hordeo, de bakista tritiko. Specialaĵo estas kulturado de sekalergoto sur grandaj parceloj.

## Historio 
La unua skriba mencio pri Bylany estas en la jaro 1406 kaj estas en protokolo pri aĉeto kaj vendo de la vilaĝo.
Nomo de la vilaĝo estas derivita de malnovĉeĥa vorto "býlé", kiu signis arbedojn kaj aliajn sovaĝajn kreskaĵojn. "Bylané" *(Biluloj)* do estis homoj, kiuj prisetlis tian areon de sovaĝaj kreskaĵoj kaj laŭ ili ekestis nuntempa nomo Bylany.

## Loĝantaro 
## Naturo 
La ĉefa pejzaĝa elemento de tiu ĉi regiono estas alta verdaĵo, kiu borderas naturan rivereton Bylanka. Proksime troviĝas pluaj verdaj areoj.

## Legendoj 
En Bylany vivis gastejmastro Beran, fama fortulo. Foje li iris el najbara vilaĝo Morašice kaj portis nekutiman ŝarĝon - vivan ĉevalon. Li havis ĝin sur ŝultroj sammaniere, kiel paŝtistoj portas ŝafojn. Li tiel venkis veton kun superulo el bienego de Morašice, ke li forportos la ĉevalon hejmen.

Aliafoje vizitis grafon Špork en Heřmanův Městec hungara nobelulo. Tiu fanfaronis per fortulo en sia gardistaro. Al Špork tio ne plaĉis, rememoris Beran-on kaj interkonsentis lukton de ambaŭ fortuloj. Beran venkis kaj la moŝta hungara sinjoro ne kapablis superi sian malvenkon kaj volis Beran-on mortpafi kaj pro tio la ĉeĥa fortulo devis forkuri. Tamen de Špork li ricevis riĉan rekompencon.

## Historio de vilaĝaj sonoriloj 
La origina sonorilo pendis en frontono de "Komunuma domo" n-ro 13. En la jaro 1935 geedzoj Rulík donacis al la vilaĝo novan, pli grandan sonorilon. Tiun oni lokigis en novan tureton sur tegmento de la Komunuma domo. En la dua mondmilito oni devis ĉiujn sonorilojn fordoni por fabrikado de armiloj. Tiel finis sian vivon ankaŭ la nova vilaĝa sonorilo. Sed la origina sonorilo estis kaŝita, do restis por reuzado post la milito. Ĉiutage trifoje kaj funebrosonoradon sonoris vilaĝa malriĉulo, invalido Linhart, kiu en la domo n-ro 13 loĝis.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 
* Paĝaro de mikroregiono okcidente de Chrudim 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Kopinivci

**Kopinivci,** ukraine **Копинівці,** rutene **Копинôвцï** [kopinovcji], ruse **Копиновци** (kopinovci), hungare **Nagymogyorós** [nadjmodjorOŝ], slovake **Kopinovce** estas malgranda vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 2&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 155 m
* Loĝantaro: 800
* Poŝtkodo: 89631
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Nagymogyorós apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Kopinivci. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Bousov

:*Tiu ĉi artikolo temas pri municipo en regiono de Chrudim. Pri municipo en regiono de Litovel temas artikolo Bouzov.*
:*Eble vi serĉas: Dolní Bousov.*

Municipo **Bousov** () situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim en protektata pejzaĝa regiono sub montetaro Železné hory 1&nbsp;km norde de la urbo Ronov nad Doubravou. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Partoj de municipo 
* **Bousov**
* Tuchov

## Naskiĝinto
La 6-an de marto 1951 ĉi tie naskiĝis ĉeĥa popmuzika kantisto Jiří Schelinger.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Fotografioj 

Bousov, old farm.jpg|Pordego de eksa bieno
Kurvice Creek, Bousov 2.jpg|Rojo Kurvice

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Železné hory 


Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Mezelba tabulo
Kunmingo

**Kunmingo** estas prefektujnivela milionurbo, sidejo de provinco Junano kaj (universitata) urbo en suda Ĉinio.

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². 
eta|maldekstra|

## Situo 
Kunmingo situas sur altebenaĵo, proksime de lago (konata, kiel "Perlo de la altebenaĵo"). La urbo havas novan internacian flughavenon inaŭguritan en julio 2012 kaj estas centro de fervojoj kaj vojoj. Tra Kunmingo movas la varoj el Ĉinio al Vjetnamio kaj la ceteraj proksimaj landoj.

## Historio 
eta|290ra|maldekstra|
La unua mencio okazis en 279 a.K. La nuna urbo fondiĝis en 765. La urbo kreskis pro komerco-centro inter sudokcidento kaj mezo de Ĉinio. En la urbo estis en la 13-a jarcento vojaĝisto Marko Polo. Kunmingo suferis pro la ribeloj inter 1858-1868. La urbo graviĝis dum la 2-a mondmilito kiel ĉina armea centro kaj usona aviadila bazo. Poste la urbo industriiĝis.

## Klimato 
Kunmingo havas mildan klimaton. Somere la plej alta temperaturo estas . Vintre tre malofte neĝas. De majo ĝis oktobro estas la pluvsezono kaj la resto de la jaro estas seka. La pluvo estas jare po 1000&nbsp;mm.
eta|

## Vidindaĵoj 
* astronomia observatorio
* provinca biblioteko
* provinca kaj urba muzeoj
* botanika ĝardeno
* bestoĝardeno

## Internaciaj rilatoj 
La sekvaj landoj havas en la urbo konsulejojn:
* Kamboĝo
* Mianmaro
* Laoso
* Malajzio
* Tajlando
* Vjetnamio
* Aŭstralio nur komerco-oficejo

## Esperanto en Kunmingo 
De la 20a ĝis la 26a de julio 2012 okazis en Kunmingo la 45a konferenco de ILEI en la "profesia kolegio pri artoj". Partoprenis 105 personoj el 19 landoj. Okazis elekto de nova estraro de ILEI.

## Ĝemelurboj 
*  Zürich, Svislando
*  Ĉaŭeno aŭ Ŝefĉaŭeno (), Maroko
*  Denvero (Kolorado), Usono
*  Wagga Wagga, Aŭstralio
*  Cochabamba, Bolivio
*  Ĉiang Maj, Tajlando
*  Mandalaj, Birmo
*  Jangono, Birmo
*  New Plymouth, Nov-Zelando
*  Ĉitagongo, Bangladeŝo
*  Jyväskylä, Finnlando

## Vidu ankaŭ 
* Metroo de Kunmingo

Kategorio:Junano
Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio
Maalula

**Maalula** aŭ Malula, Malulo (arabe معلولا, aramee : ܡܥܠܐ *maʿlā*, 'enirejo') estas komunumo nordoriente (ĉ. 56 km) de Damasko en Sirio, en Qalamun-montaro. La loĝantoj de Maalula parolas la aramean lingvon, laŭ ties novokcidenta dialekto.

La plimulto de la kristanoj apartenas al la melkita grek-katolika eklezio. La komunumo estas konata en Mez-oriento pro sia soleneco de kruc-starigo la 14-an de septembro.

En Maalula troviĝas kristana preĝejo, kiu estas onidire la plej malnova en la mondo. Ĝi konstruiĝis jam kelkajn jarojn post la krucumo de Jesuo Kristo. Specifaĵo de tiu preĝejo estas la altarplato en formo de pagana ofera altaro. La lokon vizitas ĉiuj kristanaj kredkonfesuloj el Sirio kaj Libano. Inter la pilgrimantoj estas ankaŭ multaj sunaismaj islamanoj.

En la komunumo troviĝas ankaŭ grek-ortodoksa monaĥejo Mar Thekla, kiu estis konstruita ĉirkaŭ la groto kaj tombo *(Mağarat Mār Taqlā)* de Sankta Tekla. Sur altaĵoj super la komunumo troviĝas la antikva monaĥejo, kiu estas konsekrita al martiroj Baĥos kaj Sergios. Ilia memortago estas la 7-a de oktobro. La pilgrimejo Ajatekla en turka komunumo Silifke estas plia loko, kiu pretendas por si la tombon de la Sanktulo. En 2014 islamistoj estis forpelitaj el Maalula, kaj tuj komenciĝis restarigo de la urbo kaj la monaĥejo.

En la ĉirkaŭaĵo oni kultivas fruktarbojn, precipe pomarbojn.

## Referencoj 
Kategorio:Mondaj heredaĵoj en Sirio
Kategorio:Geografio de Sirio
Kategorio:Kristanismo en Sirio
Tuul

eta|280ra|La rivero Tuul trairas la urbon de Ulaanbaatar.
La **rivero Tuul** (, *Tūl gol*, laŭ elparolo: tu:l gal) estas grava rivero en meza kaj norda Mongolio. Ĝia akvokolekta areo estas , ĝia longo .

Ĝi fontas en la Hentij-montaro, sur areo de la Nacia Parko Gorhi-Terelj kaj tuŝas eĉ Ulanbatoron, ĉefurbon de Mongolio. Ĝi fluas tra la Nacia Parko Hustajn Nuru, poste alfluas la riveron Orĥon. Ĝi estas glacikovrita inter mezo de novembro kaj aprilo, sed ĝi ne estas perŝipe navigebla eĉ krom tiu periodo.

La poluakvo de Ulanbatoro kaj de orminejoj kaj aliaj metalminejoj kaŭzas medipoluadon. Krom tio, gravas ankaŭ la enlavado de aliaj surfacaj poluaĵoj (rubaĵoj, bestaj kadavroj ktp.).

## Referencoj 
Kategorio:Riveroj en Mongolio
Bogdo Gegen

eta|La 8-a Jebtsundamba Ĥutugtu estis samtempe la Bogdo Gegen, reganto de la mongoloj
**Jebtsundamba Khutukhtu** (ankaŭ: **Bogdo Gegen**) estas titolo de la plej altranga lamao en la mongola budismo, ĝi estis la religia estro de la mongoloj. La unua Jebtsundamba Khutukhtu Zanabazar estis agnoskita fare de la 5-a Dalai Lama Ngawang Lobsang Gyatso.

## Listo de Jebtsundamba Ĥutugtu au Jetsun Dhampa Rinpoché 
Kategorio:Budhismo
Kategorio:Mongolio
Orĥon

La rivero **Orĥon** (, laŭ elparolo: Arĥan gol) estas plej longa rivero de Mongolio. Ĝi estas grava ankaŭ el historia vidpunkto, ĉar en ties valo estis la iama Ujgura imperio, pli poste centro de la Mongola imperio. La valo de la Orĥon-rivero en 2004 estis surlistigita inter la mondaj heredaĵoj de UNESCO.

## Geografio 
La Orĥono fontas en la Hangaj-montaro, en Arhangaj aimag kaj enfluas en proksimo de la rusa limo la riveron Selenge, kiu enfluas la Bajkalon. La plena riverlongo estas 1124&nbsp;km, tiel ĝi estas plej longa rivero de Mongolio.

En la rivero aperas en novembro la glacitabuloj, poste baldaŭ frostas la tuta rivera surfaco. La glacio rompiĝas nur en mezo de majo, kiam la rivernivelo altiĝas pro la neĝodegelo.

Gravaj alfluantoj estas la Tola kaj Tamir.

## Vidindaĵoj 
Apud la rivero videblas ruinoj de du gravaj urboj: Kara Balgasun, iama centro de la Ujgura imperio kaj Karakorum, ĉefurbo de la Mongola imperio. Rekte al Karakorum troviĝas la monaĥejo Erdeni Dzú, kiu estis konstruita el ruinaĵoj de Karakorum, respektive la administra centro Harhorin. Krom tiuj ekzistas multaj hunaj tombejoj en la Orĥona valo.

### Akvofalo Orĥon 
La akvofalo Ulán Cutgalan formiĝis ĉe enfluo de alflua rivero Orĥonba. Ĝi larĝas 10 metrojn kaj altas 20 metrojn. La akvofalo estas populara turisma celo.

## Gravaj apudriveraj komunumoj 
* Karakorum
* Bulgan
* Erdenet
* Darhan
* Suhebator

## Vidu ankaŭ 
* orĥona runoskribo

Kategorio:Riveroj en Mongolio
Un amore americano (filmo)

***Un amore americano*** (***Usona amo***) estas itala filmo de Paolo Schivazappa aperinta en 1994.

## Temo 
Carlo Fossalto, profesoro pri itala literaturo en la Universitato de Urbino, alvenas al la Universitato de Iovao por doni somerajn kursojn pri itala literaturo. Li estas akceptita de Greta, amatora ĵurnalistino, kiu estos lia asistantino kaj ankaŭ zorgos pri li en la ĉiutaga vivo.

Greta montras al li la plej forajn lokojn de Iovao (muzeon dediĉitan al Buffalo Bill, trinkejon de Kontrea muziko, ktp) kaj, iom post iom, sincera amikeco naskiĝas inter ambaŭ. Tiu amikeco kreskas, favorita de la fakto, ke la edzino de Carlo restis hejme por zorgi pri ilia filino kaj malsana nevo kaj ankaŭ de la fakto, ke la amiko de Greta, George, amas ŝin per prema kaj sufoka amo.

Carlo kaj Greta interŝanĝas siajn sekretojn, dum la kursoj de Fossalto finiĝas. Tiam, Greta petas al George edziĝi al ŝi, post kiam tiu ĉi, perdinte sian tutan fortunon, provas relanĉi sian vivon. Carlo siaflanke, kvankam amanto de Greta, revenas al sia rutino en Urbino.

## Teĥnikaĵoj 
* Titolo: *Un amore americano*
* Lingvoj: itala - angla
* Reĝisoro: Paolo Schivazappa
* Scenaro: Cesare Bornazzini, Andrea Galeazzi, Piero Schivazappa
* Muziko: Amedeo Tommasi
* Devenlando: Italio
* Filmado: en Urbino kaj Iovao
* Formato: Kolora
* Ĝenro: Romantika komedio
* Daŭro: 110 minutoj
* Aperdato: 

## Rolularo 
* Carlo Delle Piane: Profesoro Carlo Fossalto
* Brooke Shields: Greta, lia asistantino
* Memè Perlini: Petri, amiko de Fossalto
* Graziella Polesinanti: Adele, S-ino Fossalto
* Kate Guimbellot: Lena
* Joey Garfield: Vincent
* Joey Garfield: Walter
* Richard Joseph Paul: George

## Eksteraj ligiloj 
* Un amore americano en IMDb

Kategorio:Italaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1994
Kategorio:Amaferaj filmoj
166 Rodopo

**166 Rodopo** estas mezgranda, malhela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters, la , elde la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio Usono).

## Nomo 
Ĝi ricevis la nomon de Rodopo, reĝino de la helena mitologio aliformigita, kun ŝia edzo, en montaro: la montoj Rodopoj.

## Orbito 
Ĝi estas ano de la Adeona familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1876
Mikulivci

**Mikulivci,** ukraine **Микулівці,** rutene **Микулôвцï** [mikulovcji], ruse **Микуловцы** (mikulovci), hungare **Kismogyorós** [kiŝmodjorOŝ], slovake **Mikulovce** estas malgranda, ne memstara vilaĝeto en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Kopinivci.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 280 m
* Loĝantaro: 280
* Poŝtkodo: 89631
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Kismogyorós apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Mikulivci. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Riverogrundo

**Riverogrundoj** estas grupo de grundoj, kiuj ekestis danke al grundformiĝa procezo de akumuliĝo de humo kaj aluviiĝo. Tiuj ĉi grundotipoj estas komencaj grundoj, ili estas krom ĉernicoj sufiĉe junaĝaj. Al la atingo de stato pedoklimaksa defendas regula aluviiĝado. Temas pri A-C grundoj, la C-horizonto povas konsisti el diversaj materialoj depende de karaktero de rivero, ĉefe depende de tio, ĉu la grundo troviĝas je supra parto de fluo, meza, malsupra ktp. Sed grava estas ankaŭ dependo de karaktero de fizikgeografiaj parametroj de ĉirkaŭa lando. La A-horizonto havas regule helan koloron. La riverogrundoj ekestas en malplialta, tuj ĉerivera nivelo de rivera aluvio (kiel formo de reliefo) same kiel en pli alta, geneze pli aĝa nivelo, kie ekestas grundotipo ĉernico, kiu havas aliajn kvalitojn.

Kategorio:Edafologio
Kategorio:Grundotipoj
Zavidovo (Transkarpata provinco)

**Zavidovo,** ukraine, rutene kaj ruse **Завидово,** hungare **Dávidfalva,** slovake **Zavidovo** estas vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 3&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 157 m
* Loĝantaro: 1640
* Poŝtkodo: 89667
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
Zavidovo situas inter montoj sur mildaj deklivoj. Mukaĉeve troviĝas je 20 km-oj.

## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1406. La malnova hungara loknomo estis "Závidfalva", kiu baldaŭ pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Dávidfalva. En 1910 vivis tie 1487 loĝantoj, (1356 rutenoj, 110 germanoj, 21 hungaroj). Ĝis Traktato de Trianon Dávidfalva apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Zavidovo. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

Vilaĝservoj estas lernejo (por 9 jaroj), infanĝardeno, lerneja biblioteko, kuracejo, bakejo, 3 vendejoj.

## Vidindaĵoj 
* salaj akvofontoj
* ortodoksa preĝejo

Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
167 Urda

'*167 *Urda''''' estas mezgranda hela asteroido de la asteroida zono, ano de la Koronisa familio.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita de la usona astronomo Christian Heinrich Friedrich Peters, la , elde la observatorio de Clinton (Nov-Jorkio, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo estas latiniga formo de tiu de Urd (aŭ Urð), unu el la tri Nornoj de la nord-ĝermana mitologio, personiĝoj de la destino.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Nord-ĝermanaj dioj
Kategorio:Malkovrita de Christian Heinrich Friedrich Peters
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1876
Krystyna Krahelska

**Krystyna KRAHELSKA**, pseudonimo *Danuta* (naskiĝis la 24-an de marto 1914 en familia bieno en Mazurki apud rivero Szczara, nuntempa Belorusio — mortis la 2-an de augusto 1944 en Varsovio) – poetino, skoltino, etnografino, soldato de Pola Enlanda Armeo, partoprenantino de la Ribelo de Varsovio.

## Biografio 
Naskiĝis en tipe intelektulara familio. Estis filino de Jan Krahelski, inĝeniero, poste oficiro de Pola Armeo, estro kaj vojevodo de Polesio, kaj Janina Bura, biologo. De 1928 aliĝis al skoltismo kaj dum 1929-1932 aktivis instruante antaŭskoltan infanaron. En 1931 partoprenis en Kunveno de Slavaj Skoltoj en Prago.

De oktobro 1932 studis geografion kaj historion, kaj poste etnografion ĉe Humanisma Fakultato de Varsovia Universitato. Kelkfoje prezentis regionajn kantojn antaŭ mikrofonoj de la Pola Radio en Vilno kaj Varsovio. Maje 1939 diplomiĝis.

Dum la jaroj 1936-1937 pozis al skulptistino Ludwika Nitschowa, aŭtorino de la monumento de varsovia Sireno.

Pri la monumento la aŭtorino mem diris: *skulptita de mi vizaĝo de la varsovia Sireno estas vizaĝo de Kristino statuigita por ke oni ne povu facile rekoni Krinjon promenantan tra la varsoviaj stratoj, kio povus eble ŝin ĝeni. Ŝi ja iradis tra la varsoviaj stratoj rekta, alta, radianta per rideto de la interna juneca gajo kaj forto, preta al ĉio honesta, justa kaj bela*.

La okupadon travivis en Varsovio kaj poste en Puławy.

Dum la varsovia ribelo estis flegistino de la 7-a Regimento de Lublinaj Ulanoj de la Enlanda Armeo kun la pseŭdonimo *Danuta*. La 1-an de aŭgusto dum savigo de vundita kolego mem estis vundita. Mortis la 2-an de aŭgusto. Enterigita ĉe la strato Polna 46, sed post la milito ŝiajn cindrojn oni transportis al la Tombaro ĉe Służew, str. Renety.

Laŭ ŝia nomo oni nomumis plurajn skoltajn teamojn en la tuta lando.

## Kreado 
De 1928 ŝi verkis versaĵojn kaj kantojn. La plej konatan kanton: *Hej, chłopcy, bagnet na broń* (Ho, knaboj, bajonetu la armilon) verkis januare 1943 por la soldatoj de Grupiĝinta Regimento *Baszta* (Kastelturo). Ĝi fariĝis la plej populara kanto de Pollando Batalanta kaj de la Ribelo de Varsovio. La teksto publikiĝis unuafoje en konspira revuo *Bądź Gotów* (Estu Preta) kaj poste represata kelkfoje en ribela gazetaro kaj du konspiraj antologioj *Pieśni Podziemne* (Subteraj Kantoj, 1944) kaj *Śpiewnik Batalionów Chłopskich* (Kantaro de Kamparanaj Batalionoj, oktobre 1944) kaj en multaj postmilitaj antologioj.

Dum la okupado estis konataj kaj kantataj ankaŭ ŝiaj du pli fruaj kantoj (verkitaj dum 1941-42) – *Kołysanka* (Lulkanto) kaj *Kujawiak* (Kujaviano) kaj ankaŭ versaĵoj: *Polska* (Pollando), *Modlitwa* (Preĝo) kaj *Wiersz o Tobruku* (Versaĵo pri Tobruk).

Post la milito oni eldonis du volumojn de ŝiaj versaĵoj kaj kantoj: *Smutna rzeka* (Trista rivero) kaj *Wiersze* (Versaĵoj).

## Eksteraj ligiloj 
* Hej, chłopcy, bagnet na broń - la teksto kun kanto 
* Hej, chłopcy, bagnet na broń - la kanto

Kategorio:Polaj poetoj
Kategorio:Pola Enlanda Armeo
Kategorio:Varsovia ribelo
Ines Thomas Almeida

**Ines Thomas Almeida** (* 11 junio 1982 en Sankta Domingo, Dominika Respubliko) estas portugal-dominika lirika kantisto ( Mezosoprano) nuntempe vivante en Berlino kaj Lisbono.

## Vivo kaj kariero 
Ines Thomas Almeida estis naskita en la Dominika Respubliko kaj kreskis en Portugalio kiel dulingva kaj kun duobla nacieco. Post studado de Piano en Lisbono ŝi eniris la Universitato de Évora por studi Kantadon, kie ŝi estis dufoje premiita "Plejbone Studento de la Universitaton" en du sinsekvaj jaroj.

Ŝi tiam moviĝis al Germanio kaj studis Kantadon kun Klaus Häger ĉe la Rostock Universitato de Muziko kaj Teatro, diplomiĝis tie en 2007. Kiel membron de la Opero Studio ŝi prezentis plurajn rolojn, kiel ekzemple ĉefrolo en *Orfeo-Red Eŭridikon* de Christoph Willibald von Gluck kaj *Zia Principessa* en *Suor Angelica* de Giacomo Puccini. Ŝi ankaŭ prenis *masterclases* kun Teresa Berganza, Krisztina Laki, Hanna Schwarz, Jill Feldman, Claudia Eder kaj Norman Shetler. Ŝi ankaŭ rezultis kiel solisto en multaj koncertoj en Germanio.

En 2008 ŝi estis premiulo de la *International Singing Contest Kammeroper Schloss Rheinsberg* (*Internacia Kantanta Konkurso Kammeroper Schloss Rheinsberg*), kiun partoprenis pli ol 450 kandidatoj de 40 landoj. Kiel premiulo ŝi kantis en multaj produktadoj ĉe la Schloss Rheinsberg Opero. Ŝi ankaŭ rezultis en la "Rheinsberger Sängernacht" kun Arioj de la Opero Carmen de Georges Bizet. Ŝi estas stipendiotenilo de la Yehudi Menuhin Live Music Now Foundation.

En februaro 2009, invitita de la Ambasado de la Dominika Respubliko en Portugalio, ŝi prezentis kun granda sukceso la recitalon *Poema en Forma de Canciones* ĉe la Palácio Foz en Lisbono kun artokantoj de iber-amerikaj komponistoj.

Ŝi rezultas regule en Portugalio, en la Dominika Respubliko kaj en Germanio. Ŝi kantas ne nur la klasikan repertuaron de opero kaj German Lied, sed ankaŭ artokantojn de iber-amerikaj landoj kaj portugala Fado.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala Webpage de *Ines Thomas Almeida* 
* *Projektoj de Ines Thomas Almeida* 
* *Poema en Forma de Canciones*  – Artokantoj de iber-amerikaj landoj
* *Ines Thomas Almeida* ĉe Instant Encore

## Referencoj 
Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Dominganoj
Kategorio:Mezosopranoj
Kategorio:Portugalaj kantistinoj
Kategorio:Portugalaj operkantistoj
Kategorio:Operkantistoj
Trostjanicja

**Trostjanicja,** ukraine kaj rutene **Тростяниця,** ruse **Тростяница** [trostjanica], slovake **Trsťenice,** hungare **Nádaspatak** [nAdaŝpatak] estas malgranda, ne memstara vilaĝeto kaj banloko en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto de Mukaĉeve, en distrikto de Puznjakivci.
eta|dekstra|180ra|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180ra|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.4&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 512 m
* Loĝantaro: 170
* Poŝtkodo: 89630
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
La origina hungara loknomo *"Trosztyánica"* pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis baldaŭe al Nádaspatak. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de la disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris malgrandan sendependan respublikon. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Trostjanicja. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kantoj de Verda Planedo

**Kantoj de la verda planedo** estas projekto kolekti tekston kaj tonsilabe melodion de ĉiu kanto originale verkita en Lingvo Internacia.

Ĝi estas la sentraduka parto de la kantoj de la blua planedo

## Kantotekstoj kaj -titoloj
* Averto: Laŭ scienco kaj statistiko
* Ĉiujare dum ferioj
* Ĉokolado: Pensis mi kion donaci
* Ĉu vi pentas?
* En la mondon venis nova sento
* Estas mi esperantisto: Verda stelo sur la brusto
* Hirte flirte flugas haroj
* La Espero: En la mondon venis nova sento
* Laŭ scienco kaj statistiko
* Ni renkontiĝos: Post multaj jaroj renkontiĝos ni
* Nia trajno ? Verda trajno: Ĉiujare dum ferioj
* Pensis mi kion donaci
* Post multaj jaroj renkontiĝos ni
* Ran-kvarteto: Sub tegmento staris kuvo
* Se vi sentas nun kontenton
* Siberia lulkanto: Hirte flirte flugas haroj
* Sub tegmento staris kuvo
* Verda stelo sur la brusto
* Verda trajno ? Nia trajno: Ĉiujare dum ferioj

## Melodioj (tonsilabe) 
* /do3So MiSo /La3Mi ReMi /Re3Mi FaSo La h
* do Ti La /Ti i re fa a re /Ti i i Ti La Si /La a do mi i do /mi i i
* /Do o o h h Re /Mi i Mi lMi i i /h h Fa Fa a Fa /So o So So o Fa /Mi
* /Mi i Re DoTI /I LA Do Mi /Fa a Do o /TI I I I
* /Mi MiFa So FaMi /Fa Re; h h /Ti Tido re doTi /do
* /MiSo SoFa /MiRe ReDo /MiSo LaSo /FaMi MiRe
* /FaFa FaFa MiMi SiLa /a a a h
* SoooSo /So Mih doooSo miiido /so o mih
* SoSo /LaSo oh h SoSo /LaSo oh h SoSo /La So La Ti /re do
* SoLa /dodo dodo dodo LaSo /do h h dore /mimi mimi soso fami /re h h
*/La mi fami do /re3mi redo La La

Kategorio:Kantoj
Kategorio:Esperanto-muziko
Ardiso

Laŭ la helena mitologio, **Ardiso** estis civitano de lando aliancita al Trojo, kies du filoj akiris famon dum la katastrofa sieĝo al tiu urbo. Ili ambaŭ estis influaj sacerdotoj, Ĥrizo de Apolono en la insulo Sminto kaj Brizeo en Lirneso, kaj iliaj filinoj, Ĥrizeido kaj Brizeido, estis kaptitaj de la grekaj komandantoj Agamemno kaj Aĥilo respektive. Tio generis la intervenon de Apolono en la milito (li punis Agamemnon pro ne liberigi Ĥrizeidon malgraŭ la petego de ŝia patro) kaj la malamikeco inter ambaŭ militistoj, kiam Agamemno estis devigita redoni la junulinon al ŝia patro kaj postulis rekompence la sklavinon de Aĥilo.

## Piednotoj 
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Ah/C-grundoj escepte de Nigrogrundoj

**A/C grundoj escepte de Nigrogrundoj** estas grupo de grundoj, kiuj ekestis danke al grundformiĝa procezo de akumuliĝo de humo sur kalkoŝtono aŭ alia solida ŝtono kun alta enhavo de kalcio (ekzemple dolomito kaj simile) - en kazo de rendzino, sur miksitaj karbonat-silikataj petroj en kazo de pararendzino kaj sur senkalcia, silikata petro kaze de rankero. Pro bona rezisteco de ekzemple kalkoŝtono temas ofte pri malprofundaj A-C grundotipoj. Malgraŭ malhela huma A-horizonto de rendzino kaj pararendzino kun sufiĉe alta enhavo de kalcio en sorbada komplekso (regule pli ol 50%), ne temas pri tre fertilaj grundoj. Tion kaŭzas la malsufiĉa profundeco (ankaŭ kaze de rankero), kiu kialas rapidan sekiĝon somere kaj ĉefe unuflanka kemizmo (sufiĉo de kalcio, sed samtempe malsufiĉo de aliaj gravaj mineraloj). La alta enhavo de kalcio malplirapidas la senkalkiĝon kaj do defendas procezojn kiel bruniĝo, podzoliĝo (speciala translokiĝo). Do eĉ en pli grandaj altecoj supre la maro, kie estas multe da pluvakvo, ne ekestas B-horizontoj kaj estas bone disvolviĝitaj tiuj ĉi grundotipoj. Pro kialo, ke la grundotipoj de tiu ĉi klaso ne dependas de klimata grundformiĝa faktoro, sed de neklimata (karaktero de ŝtono) oni parolas pri eksterzonaj grundotipoj. La plej konata grundotipo apartenanta en tiun ĉi grupon estas rendzino. Male, rankeron oni povas konsideri kiel zona grundotipo (troviĝanta en pli grandaj altecoj super la maro, kie ĝi estas iniciala grundo. Sed same iam ĝi estas eksterzona, kiam la faktoro estas troa deklineco de reliefo.

Kategorio:Edafologio
Kategorio:Grundotipoj
Brizeo

Laŭ la helena mitologio, **Brizeo** aŭ **Brizo** (el la greka, *tiu, kiu elstaras*) estis sacerdoto de Apolono (aŭ de Dionizo laŭ aliaj versioj) en la urbo Lirneso (Troado) aŭ en Pedaso, lelega urbo regata de Alteso, laŭ Homero.

Li estis filo de Ardiso, do frato de Krizeso, kaj havis du gefilojn: Hipodamio (konata kiel Brizeis pro ŝia patro) kaj Eetiono. Dum la Troja milito, Eneo serĉis rifuĝon en Lirneso, en Malgranda Azio, sed Aĥilo, kun sia armeo de mirmidonoj, sekvis lin, kaj promesis detrui la urbon kiu gastigis sian malamikon. Do, post sieĝo, li brutece mortigis la reĝon Mineton (edzo de Hipodamio) kaj lian fraton Epistrofon, kaj dekumis la loĝantaron. Eneo sukcesis forfuĝi danke al la helpo de Zeŭso, kaj Aĥilo, serĉante lin, trovis Hipodamion, kaj igis ŝin sia plej ŝatata sklavino. Laŭ Kreta Dikto, Brizeo pendumis sin post la detruo de sia urbo kaj perdo de sia filino. Tamen, tiu verkisto asertas ankaŭ ke li estis reĝo de la leleganoj, en Kario.

## Piednotoj 
Kategorio:Mitaj reĝoj de Malgrandazio
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Sacerdotoj en la helena mitologio
Ĉikitaj sekaj arbaroj

eta|220ra|Situo de la tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj en la mondo.
La **ĉikitaj sekaj arbaroj** estas tersupraĵa ekoregiono el la amazona ekoprovinco de la neotropisa ekozono laŭ la tipologio de la Monda Natur-Fonduso (WWF). Biome la ekoregiono apartenas al tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj de Bolivio kaj Brazilo kaj situas proksimume en la sama regiono kie oni parolas la ĉikitan lingvon. La ekoregiono estas listigita en la tutmondaj 200.

## Priskribo 
La ĉikitaj sekaj arbaroj kovras areon de 230 600 kvadrataj kilometroj. La ekoregiono troviĝas al oriento de Andoj, en la malaltaĵoj de orienta Bolivio kaj de la brazilaj subŝtatoj de Mato-Groso kaj Rondonio. La tropikaj humidaj arbaroj de Amazonio troviĝas al okcidento kaj nordokcidento. La vasta savana Cerado-ekoregiono troviĝas al nordo kaj nordoriento, kaj Pantanalo, ekoregiono el la biomo de Inunditaj herbejoj kaj savanoj, al oriento. La sekaj arbaroj de Granda Ĉako situas suden.

### Klimato 
La klimato de la ĉikitaj sekaj arbaroj estas tropika, kun akcentita seka sezono dum la vintro de la suda duonglobo.

## Flaŭro 
## Faŭno 
## Vidu ankaŭ 
* Ekologia klasifiko de la tersupraĵoj
* Konservada stato de ekoregiono

## Eksteraj ligiloj 
*  Ekoregiono NT0212 : Ĉikitaj sekaj arbaroj (WWF)
*  Ĉikitaj sekaj arbaroj (*WWF-Wildworld*)
*  Ĉikitaj sekaj arbaroj (*Wildworld*) - Nacia Geografia Societo
*  Ĉikitaj sekaj arbaroj (*The Encyclopedia of Earth*)
*  Ĉikitaj sekaj arbaroj (*Globalspecies*) 
*  Situo de la ekoregiono : tajpu *Chiquitano dry forests* 
*  Tutmondaj 200; numero 58 : Ĉikitaj sekaj arbaroj (WWF) 

Kategorio:Neotropisaj ekoregionoj
Kategorio:Tropikaj kaj subtropikaj sekaj foliarbaroj
Kategorio:Global 200
Kategorio:Geografio de Bolivio
Kategorio:Geografio de Brazilo
168 Sibilo

**168 Sibilo ** estas granda malhela, ne tre rapide rotacianta asteroido de la ekstera asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la 28-an de septembro 1876 de la usona astronomo James Craig Watson elde la observatorio de la Arbaro de Ana (aŭ *Ann Arbor*, Usono).

## Nomo 
Ĝia nomo aludas al la sibilo, profetino de la antikva epoko.

*Oni ne konfuzu ĝin kun 4679 Sybil*.

## Orbito 
Ĝi donas sian nomon al la Sibila grupo, grupo da asteroidoj de la ekstera ĉefa asteroida zono.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de James Craig Watson
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1876
Laotoa

**Laotoa** (el la greka, *ŝovanta ŝtono*) estas la nomo de du roluloj de la helena mitologio:

#**Laotoa** estis edzino de Priamo, reĝo de Trojo, kaj patrino de Likaono kaj Polidoro. Ŝi estis filino de Alteso, reĝo de la leleganoj kaj aliancano de ŝia edzo dum la Troja milito. Pro tio, Aĥilo disrabis Pedason, la ĉefurbo de la leleganoj.
#**Laotoa** estis ankaŭ filino de Tespio kaj Megameda. Ŝi amoris Heraklon, kun kiu ŝi havis filon nomitan Antifo.

## Referencoj 
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Kategorio:Roluloj de la helena mitologio
Alteso

Laŭ la helena mitologio, **Alteso** estis reĝo de la leleganoj, kiam tiu popolo de Anatolio (proksime aŭ ene de Troado) estis aliancita al Trojo dum la greka sieĝo de tiu urbo. Fakte, dum lia reĝado, Aĥilo disrabis Pedason, la tiama ĉefurbo de la leleganoj.

Laŭ Homero, lia filino Laotoa unuiĝis al reĝo Priamo de Trojo, kaj havis multnombran idaron kun li. Inter ili elstaris Likaono kaj Polidoro, princoj de Trojo.

Oni diris ke li ankaŭ estis la patro de la argonaŭto Anceo el Samoso, eble nur por ligi tiun heroon al la lelegianoj, tial kial la genealogio de Altes ne estas priskribita de la klasikaj verkistoj.

## Piednotoj 
Kategorio:Mitaj reĝoj de Malgrandazio
Kategorio:Roluloj de la Iliado
Karl Stauffer-Bern

**"Karl Stauffer-Bern"**, Karlo Staufero (germane *Karl Stauffer*), Karl Stauffer-Bern n. 2a de septembro 1857, m. 24a de januaro 1891 en vilaĝo (fonetike) Trubŝaĥen *Trubschachen*, kantono Berno, Svisujo, m. 24a januaro 1891 en Florenco estis svisa pentristo, akvafortisto (Akvaforto) kaj skulptartisto (Skulptarto). 

Li estis amanto de Lidia WELTI-ESCHER (germane: Lydia Welti-Escher).

## Eksteraj ligiloj 
* Stauffer-Bern paĝo pri Stauffer-Bern 
* libroj en germana nacia biblioteko
* libro de Frehner, Vogler-Zimmerli pri Karl Stauffer, en germana lingvo

Kategorio:Svisaj pentristoj
169 Zelia

'*169 *Zelia'''* estas malgranda sed hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la 28-an de septembro 1876 elde la observatorio de Parizo (Francio) de la francaj fratoj kaj astronomoj Paul kaj Prosper Henry. Ambaŭ interkonsentis por atribui la malkovron de ĉiu asteroido jen al unu jen al la alia frato. La oficiala malkovrinto de 169 Zelio estas Prosper-Mathieu Henry.

## Nomo 
Ĝi ricevis la inan nomon "*Zelia''", antaŭnomo unu nepino de Camille Flammarion.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Prosper-Mathieu Henry
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1876
170 Maria

'*170 *Maria'''* estas mezgranda meze hela asteroido de la asteroida zono.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita, la  elde la observatorio de Tuluzo (Francio) de la franca astronomo Henri Joseph Anastase Perrotin.

## Nomo 
La itala astronomo Antonio Abetti kalkulis ĝian orbiton, kaj donis al ĝi la antaŭnomon de sia fratino *Maria*.

*Ne konfuzu kun 2779 Mary, nek kun 12931 Mario.*

## Orbito 
*'170 *Maria*''' estas la ĉefa ano de la Maria familio.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Henri Joseph Anastase Perrotin
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1877
Wilson

**Wilson** povas signifi:

* familian nomon, legu Wilson (familia nomo)
* Wilson (filmo), filmon de Henry King el 1944
* Malsano de Wilson
* Wilson Sporting Goods, usonan sportartiklan produktanton
* teoremo de Wilson

**Wilson** estas persona nomo de
* Wilson Gonzalez Ochsenknecht (* 1990), germana aktoro kaj kantisto

**Wilson** estas nomo de sekvaj lokoj en Usono:
* Wilson (Arkansaso)
* Wilson (Kansaso)
* Wilson (Luiziano)
* Wilson (Novjorkio)
* Wilson (Nordkarolino)
* Wilson (Teksaso)
* Wilson (Oklahoma)
* Wilson (Pensilvanio)
* Wilson (Viskonsino)
* Wilson (Wyoming)

* Wilson Township (Michigan)
* Wilson Township (Minnesota)

**vidu ankaŭ:**
* Willson
* Wilson Airport
* Wilson Island
* *Wilson Islands*, legu Duff-insuloj
* Wilson Lake
* Vilsona turdo (Catharus fuscescens)
* Nigrakrona parulio, *Wilsonia pusilla*
* Wilson-glavlilio (Iris wilsonii) 
* Wilson-ciklo, nomata laŭ John Tuzo Wilson
Tone (programo)

**Tone** estas komputila programo kreita por sonigi tonsilaban muzikon. 

Ĝi ŝuteblas je hejmpaĝo de Tone 

## Funkcioj 
### Sonigi tonpecon
Per Tone eblas ludi tonsilaban muzikon, se onia komputilo havas laŭtparolilon kaj "scias MIDIe". Dum ludado eblas ekzemple aŭdi la muzikon per diversaj instrumentoj se oni ŝanĝas "Tonan tembron de GM" (Ĝenerala MIDIo) je menuo Ilaro. 
### Redakti melodion
Per reguloj de Fundamento Tonsilaba eblas redakti tonpecon en Tone. Same kiel ajna tajpita teksto en komputilo, tonsilabaĵo estas retajpebla kaj ŝanĝebla en ĉiuj detaloj per ordinara tajpa klavaro. Oni povas ekzemple:
* ŝanĝi tonalon per alimaniere difini, en tonrimarko, eliran tonsilabon: , ,  aŭ  ktp
* tonrimarke ŝanĝi rapidecon enmetante tian indikon ie ajn en la melodio: ,  aŭ  ktp
* tonrimarke doni diversajn laŭtojn al diversaj partoj de tonpeco. Laŭtecon indikas entjero antaŭ krisigno: 
* ŝanĝi nombron da ripetoj de tuta tonpeco aŭ de ĝia(j) parto(j): (do mi so), (do mi so)*5 ktp
* variigi sinsekvon de partoj de melodio, uzante signojn por ripetoj: (3* do mi so '1 mi '2,3 do)

aŭ nomi melodiajn partojn kaj poste voki tiujn nomojn: ((#M: do mi so) fa re #M lala #M*4 do)
* varii karakteron de melodio per tonrimarkoj: , ,  ktp

aŭ ilumoj aŭ aliaj indikoj: (do lmi 7!:so do.)
* ŝanĝi melodion per ŝanĝi la tonsilabojn mem.

### Ekzerci kantadon
Tonsilaba muziko per Tone povas akompani onin ekzercante tonskalojn, kantadon aŭ simile. Pro supre menciataj redaktebloj oni povas adapti de la muziko la tonalon, rapidecon, laŭton, elekton de muzikiloj ktp.

### Komponi muzikon
Iom konatiĝinte kun la reguloj de tonsilabado kaj funkcioj de Tone, oni povas mem provi komponi per sia komputila klavaro.

Komponante, oni povas interalie difini siajn tute proprajn tonsilabojn en ajna gamo konata aŭ ankoraŭ neekzistanta.

### Mankoj de la programo
Tone ankoraŭ ne kapablas mastri alternativojn. Tio signifas ke se tonpeco enhavas demandsignon (?), Tone ne funkcias tiel kiel ĝi devus. 

Foje povas okazi problemoj ankaŭ ĉe malklare skribita sam'temp'eco inter du ton'pecoj.

## Eksteraj ligiloj 
Retejo de tonsilaba programo Tone 

Kategorio:Programaro
Kategorio:Muziko
Ŝiĝjaĝŭango

**Ŝiĝjaĝŭango** aŭ **Shijiazhuang** estas prefektujnivela milionurbo, ĉefurbo de provinco Hebejo en la mezoriento de la Ĉina Popola Respubliko. La loknomo signifas: "Vilaĝo de la Ŝtonoj". 

Laŭ la stato de  en la urbo  vivis  sur areo de  kvadrataj kilometroj, kio rezultigas loĝdenson de  loĝantoj/km². Ĝi havas komunan limon kun . 
 
## Situo 
Ŝiĝjaĝŭango situas inter ebenaĵo kaj piedo de montoj. Pekino troviĝas je 320 km-oj. La urbo havas internacian flughavenon.
 
## Historio 
La unua mencio okazis proksimume en 200 a.K. Poste la komunumo estis distrikturbo. La evoluo de Ŝiĝjaĝŭango komenciĝis nur en 1905 pro alveno de fervojo. La komercado tuj vigliĝis. Post la 2-a mondmilito la urbo industriiĝis.

## Trafiko 
* Metroo de Ŝiĝjaĝŭango

## Klimato 
Ŝiĝjaĝŭango havas parte subtropikan, parte kontinentan klimaton. Januare la averaĝa temperaturo estas ĉirkaŭ . La vintro estas seka, kelkfoje alvenas anticiklono el Siberio. Jare pluvas (plej ofte somere) po 517&nbsp;mm.

## Ĝemelurboj 
Ŝiĝjaĝŭango havas la sekvantajn ĝemelurbojn:
*  Saskatuno (Saskaĉevano), Kanado
*  Bielsko-Biala, Pollando
*  Ĉeonan, Sud-Koreio
*  Soria, Hispanio
*  Falkenberg, Svedio
*  Des Moines, Usono
*  Edison (Nov-Ĵerzejo), Usono
*  Nagykanizsa, Hungario 
*  Bankstown, Aŭstralio

## Bildaro 

Dosiero:ShijiazhuangArtCentre.jpg|Palaco de Artoj en Ŝiĝjaĝŭango
Dosiero:PopulusCanadensisTREES.jpg|Strato en Ŝiĝjaĝŭango 

## Vidu ankaŭ 
* Listo de urboj de Ĉinio
* Listo de milionurboj

Kategorio:Prefektujnivelaj urboj de Ĉinio
Kategorio:Provincaj ĉefurboj de Ĉinio
Klenovec (Ukrainio)

**Klenovec** (, rutene *Новый Кленовиць* [novij klenovec],  [klenovec],  [njAraŝdomb], ) estas ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Kolĉino.

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 1.6&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 177 m
* Loĝantaro: 1235
* Poŝtkodo: 89637
* Telefonprefikso: 3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
La unua mencio okazis pri la vilaĝo en 1600. La malnova hungara loknomo estis "Újklenóc", kiu baldaŭ pro la hungariga politiko ŝanĝiĝis al Nyárasdomb. Ĝis Traktato de Trianon la komunumo apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, poste al Ĉeĥoslovakio. En 1939 la plej orienta regiono de disfalanta Ĉeĥoslovakio deklaris sendependan respublikon Karpata Ukrainio. Poste Hungario okupis la respublikon kaj tuj aranĝis aŭtonomion, kies apartaĵo estis ankaŭ Klenovec. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio
Kantoj de Blua Planedo

**Kantoj de Blua Planedo** estas projekto kolekti (vikipedie aŭ aliloke) ĉiujn kantojn el diversaj lingvoj tradukitajn en esperanton. 

## Kriterioj 
Strebo de kolektantoj estas ke ĉiu kolektita kanto havu:
* Originlingvan titolon kaj tekston,
* Notojn pri deveno, komponinto, verkinto, tradukintoj kaj aliajn rimarkojn,
* Melodion per tonsilaboj, plurvoĉe se eblas, 
* Tradukojn en Lingvo Internacia. 

## Kantaroj 
Ĝis nun ekzistas jenaj kantaroj bluaj:
* Germana Kantaro
* Hungara Kantaro
* Kantoj de Verda Planedo (kantoj originale en Esperanto)
* Kantoj diversdevenaj
* Norda Kantaro

Kategorio:Kantoj
Kategorio:Esperanto-muziko
Granda tertremo de Kantō

La **Granda tertremo de Kanto** (japane, 関東大震災 *Kantō daishinsai*, laŭvorte "Granda katastrofo-tertremo de Kanto") tremigis la regionon de Kanto en la insulo Honŝuo de Japanujo je la 11:58 AM de la 1a de septembro 1923.

La tertremo havis grandon inter 7,9 kaj 8,3 en la skalo de Richter. Ĝi detruis la havenurbon de Jokohamo kaj la apudaj gubernioj de Chiba, Kanagawa, Shizuoka kaj Tokio.

Laŭ la fontoj, almenaŭ 105.385 personoj mortis kaj aliaj 37.000 restis malaperitaj, eble mortintoj. Multaj el la viktimoj estis kaŭzitaj de la 88 brulegoj kiuj okazis diverskiale kaj kiuj etendiĝis rapide pro la fortaj ventoj de tajfuno proksime de la duoninsulo de Noto. En pluraj lokoj, estis observita fajroŝtormoj, la plej granda prenis almenaŭ 30.000 vivojn en la Rikugun Honjo Hifukusho. La fajro daŭris du tagojn ĝis la mateno de la 3-a de septembro.

Ĉirkaŭ 570.000 hejmoj estis detruitaj, lasante ĉirkaŭ 1,9 milionoj de rifuĝitoj. Ĝi superis la miliardon de nuntempaj (2010) usonaj dolaroj.

dekstra|eta|200ra|Persekutoj de Koreoj far la ekstremdekstruloj
La kaoso kaj la paniko kreita de la tertremo levis klaĉojn, ke Koreoj faris sakaĵojn kaj brulegojn. Centoj, eble miloj da Koreoj kaj loĝantoj de Okinavo estis murditaj de japanaj civilaj milicioj. La tuto de mortintoj, inkluditaj tiujn kiuj mortis en la katastrofoj estas ĉirkaŭkalkulata de ĉirkaŭ 6.000. En iuj lokoj, ili establis punktojn de kontrolo por kontoli la vojaĝantojn, se ili estis sakaĵantoj aŭ deliktuloj. Socialistoj kiel Hirasawa Keishichi kaj anarkiistoj kiel Osugi Sakae kaj Noe Itō estis murditaj pro la timo, ke ili povis uzi ĉi tiu ŝancon por preni la povon de la registaro.

Post la tertremo, Gotoo Shinpei organizis planon de rekonstruo de Tokio kun modernaj retoj de ŝoseoj, trajnoj kaj publikaj servoj. Parkoj estis kreitaj en la tuta Tokio por esti uzitaj kiel rifuĝejoj kaj la publikaj konstruaĵoj estis konstruitaj laŭ striktaj normoj, same kiel la privataj konstruaĵoj por akomodi rifuĝintojn. Tamen, la eksplodo de la Dua Mondmilito kaj la posta detruo de lokoj limigis severe la rimedojn. En iuj lokoj, la konstruo eĉ realigas nuntempe.

En 1960 oni elektis la 1-an de septembro kiel *Tago de la Antaŭzorgo de Katastrofoj* por memori la tertremon kaj konsciigi la homojn pri la graveco prepari sin antaŭ la katastrofoj, pro tio ke septembro kaj oktobro estas la alta sezono de ciklonoj. Privataj kaj publikaj organizoj realigas trejnadojn pri katastrofoj. Tokio troviĝas proksime de faŭlto sub la duoninsulo de Izu kiu, averaĝe, kaŭzas grandan tertremon ĉiun 70an jaron.

## Eksteraj ligiloj 
* Tertremo de la Granda Kanto de 1923 
* Listo de tertremoj de la USGS  

## Fonto 
Tiu artikolo origine estis traduko de artikolo el la hispanlingva Vikipedio (:es:Gran_terremoto_de_Kantō), kopiita en la Esperanta Vikipedio, kaj korektita, laŭ la Permesilo Creative Commons Attribution-ShareAlike 3.0.

centre|eta|775ra|Nihonbaŝi kaj Kanda post la tertremo

Kategorio:Tertremoj en Japanio
Kategorio:Kanto
Kategorio:Incendioj
Kategorio:1923 en Japanio
Kategorio:Tertremoj en la 20-a jarcento
Čankovice

Municipo **Čankovice** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, en ebenaĵo sur dekstra flanko de rivero Novohradka, ĉe ŝoseo I/17 liganta Chrudim kaj Zámrsk, 2&nbsp;km okcidente de urbo Hrochův Týnec kaj 11&nbsp;km de urbo Chrudim. Vivas ĉi tie  ().

## Historio 
Loko de la vilaĝo Čankovice estis prisetlita jam minimume mil jarojn antaŭ nia erao. Pri tio atestas fakto, ke sur ĝia teritorio, oriente de la vilaĝo, estis malkovrita malnova cindruja sepultejo el tempoj de luzacia kulturo, kiu datiĝas inter 12-a kaj 4-a jarcentoj a.K.

La unua skriba mencio pri Čankovice en historiaj dokumentoj devenas el la jaro 1293, kiam posedis parton de la vilaĝo Markvart el Čankovice.

La vilaĝo ege suferis dum la tridekjara milito, post kiu ĉi tie restis nur forlasitaj kaj forbruligitaj bienoj.

## Loĝantaro 
## Vidindaĵoj 
En centro de Čankovice situas kapelo konsekrita al Transformo de la Sinjoro, konstruita ĉirkaŭ la jaro 1820.
Trans la vilaĝo fluas rivereto de Čankovice kaj sur ĝi en vilaĝa centro estas malgranda fiŝlago.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Chrudim 

Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Svitava montetaro
Ctětín

Municipo **Ctětín** situas en Ĉeĥio, regiono Pardubice, distrikto Chrudim, 3&nbsp;km oriente de urbo Nasavrky. Vivas ĉi tie  ().

## Loĝantaro 
## Municipaj partoj 
Al la municipo apartenas partoj:
* **Ctětín**
* Bratroňov
* Strkov
* Vranov

Ctětín, pli frue nomata ankaŭ Stětín estas malgranda submontara vilaĝo situanta en protektata pejzaĝa regiono Železné hory. La vilaĝeto sterniĝas en valo sur nordokcidenta piedo de la monteto Skalka (546 m s.m.). Ĉirkaŭas ĝin pentrindaj vastaj arbaroj kun kelkaj forlasitaj akvoplenaj ŝtonminejoj. En pasinteco la loĝantaro vivtenis sin per minado de ŝtono kaj povra terkultivado. La unua mencio pri Ctětín en historiaj dokumentoj estas el la jaro 1381. Troviĝas ĉi tie bela kapeleto.
En la vilaĝo kruciĝas cikloturismaj padoj 4119 Bojanov - Skuteč kaj 4113 Trhová Kamenice - Slatiňany.

## Literaturo 
* Marek Podhorský: *Pardubický kraj*. Eldonis freytag & berndt, eldonejo en Prago en j. 2004.

## Pluaj fotoj 

Ctětín čp. 10.jpg|Domo n-ro 10
Ctětín chata.jpg|Kabano
Ctětín hospoda.jpg|Gastejo

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro de mikroregiono Centro de Železné hory 


Kategorio:Municipoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Vilaĝoj en distrikto Chrudim
Kategorio:Setlejoj en Fera montaro
Kinlodj

**Kinlodj,** ukraine, rutene kaj ruse **Кінлодь,** slovake **Kilod,** hungare **Kinlód** estas malgranda, ne memstara vilaĝo en Ukrainio, en Transkarpata provinco, en distrikto Mukaĉeve, en municipo de Znjacovo.
eta|dekstra|180px|Transkarpata provinco en Ukrainio
eta|dekstra|180px|Distrikto de Mukaĉeve en Transkarpatio

## Bazaj informoj 
* 
* Areo: 0.5&nbsp;km²
* Alto super marnivelo: 104 m
* Loĝantaro: 220
* Poŝtkodo: 89650
* Telefonprefikso: +380&nbsp;3131
* Aŭtokodo: AO

## Situo 
## Historio 
Ĝis Traktato de Trianon Kinlód apartenis al Hungara reĝlando, al Bereg, al distrikto de Munkács, poste al Ĉeĥoslovakio. La komunumo rehungariĝis inter 1938-1945, ĉar la unua Arbitracio de Vieno deklaris, ke tiuj komunumoj, kie la hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 1945 ĝi apartenis al Sovetunio, fine ekde 1991 al Ukrainio.

## Vidindaĵoj 
Kategorio:Vilaĝoj de Transkarpatio