open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
János Zudor

**ZUDOR János**  estis rumanuja hungara poeto, ĵurnalisto, ano de E-MIL naskita la 27-an de aprilo 1954 en Oradea, mortinta la 30-an de oktobro 2018 en Marghita.
eta|János Zudor
## Kariero
János Zudor diplomitiĝis en UBB de Kluĵo (1983). Dum la studentaj jaroj kaj iomete poste li ankaŭ instruis en liceo. En 1990–91 li estis ĵurnalisto de la gazeto Bihari Napló, poste ĝis 1993 de la Erdélyi Napló, fine li estis pensiulita pro skizofrenio.

## Volumoj
**Pygmalion monológja*, 1989;
**Romániából jöttem*, 1990;
**A mindenség zenéje*, 1995;
**Isten asztalán*, 1995;
**És egy kicsit tovább*, 2001.

## Premioj, distingoj
*Sziveri János-premio

## Fontoj
* RMIL 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 
* http://old.posticum.ro/HU/HU_ROL_projektek_osztondijasok_Zudor.html 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Miklós Török

**TÖRÖK Miklós** (toeroek) estas rumanuja hungara verkisto, ĵurnalisto, ano de E-MIL naskita en 19-an de januaro 1946, Oradea. Li elmigris en 1982 Germanion.

## Volumoj
**Tavasz* '69, 1991;
**Rendzavar*, 1992;
**Kutyadolgok*, 1994;
**Péntek esti szabadságunk*, 1998;
**Időszámításaink közben*, 1998;
**Távolságközelítés*, 1999;
**Aranyhalaim*, 2001;
**Az élet kalandja*, 2002;
**Égszínkék rózsák nincsenek*, 2002.
## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Nuntempa ritmenbluso

**Nuntempa ritmenbluso**, en iuj naciaj lingvoj angle nomata *Contemporary R&B* respektive plennome *Contemporary Rhythm and Blues*, estas popmuzika ĝenro naskiĝinta komence de la 1980-aj jaroj en Norda Ameriko, kiu revivigas elementojn de la popmuzika ĝenro ritmenbluso el la 1940-aj jaroj. Tamen ankaŭ rimarkeblas influoj de la popmuzikaj ĝenroj soulo, funko, dancmuziko, kaj ekde 1986 ankaŭ hiphopo. La stilo iusence sekvis la "diskotekan muzikon" de ĉirkaŭ la jaro 1980. Multaj nuntempaj ritmenblusaj muzikistoj, kvankam kompreneble ne ĉiuj, estas usonanoj de etne afrika deveno.

La tiuspeca popmuziko havas poluritan stilon perfektigitan por studia produktado de kompaktdiskoj, ritmojn ofte el drumomaŝino, foje uzas saksofonon por doni al la muziko iom ĵazan elementon, kaj profesiecan aranĝadon de kantado. Elementoj de elektronika muziko kaj de hiphopaj ritmoj fine de la 1990-aj jaroj plimultiĝis, kvankam la nebridita krudeco de muzikaj ritmoj en hiphopo estas multe pli "malsovaĝigita" kaj moligita en nuntempa ritmenbluso. Pluraj kantistoj de nuntempa ritmenbluso en sia kantado aparte akcentas la uzon de melismo, kiun popularigis popmuzikaj kantistoj kiel Stevie Wonder, Beyonce Knowles kaj Mariah Carey.

Kategorio:Muzikaj ĝenroj
Mihály András Beke

**BEKE Mihály András** estas hungara eseisto, ĵurnalisto, redaktoro, ano de E-MIL naskita la 5-an de majo 1956 en Bukareŝto.

## Volumoj
**Bábel tornyán* – Echinox-antológia (red., Kriterion, Bukarest), 1983;
*Paul Drumaru: *Főpróba* (tradukaĵo el rumana, Európa, Budapest), 1989;
**Illúziók kora, Erdély* (eseintervjuo, Széphalom könyvműhely, Budapest), 1994;
*Wilfried Martens: *Az egyik és a másik Európa* (tradukaĵo el franca, Püski, Budapest), 1996.

## Filmoj
**Kisebbségek felülnézetből*, Nacimalplimultoj en EU. (DunaTV), 1996;
**Gyulafehérvár* (1-2. parto, MTV 2), 1996;
**A Haszmann-család hármas hűsége* (portretfilm, Családi krónikák, MTV 2), -1999;
**A korondi Józsa-család* (Családi krónikák, MTV2), 2000;
*„Nincs megszépítő múlt” (Géza Páskándi  portreto, Családi Krónikák, MTV 2), 2000;
**Előhívott múlt*, Dr. Szentpétery Tibor fotográfus (1-2. parto, Családi krónikák, MTV 2), 2001.

## Premioj
*– Palócföld Madách-konkurso premiito, eseo-kategorio, 1988;
*– Ĉefpremio de Ministerio pri Eksteraferoj de Hungarujo kaj de Eŭropaj Ĵurnalistligo (EU-integracia artikolkonkurso), 1997;
*– Rumana Kultura Meritordeno (grandoficira grado), 2004;
## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Hungaraj redaktoroj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
László Dénes

**DÉNES László** [de:neŝ] rumanuja hungara poeto, ĵurnalisto, ano de E-MIL estas naskita la 28-an de septembro 1959 en Tinca.

## Kariero 
Ekde 1997 ĝis 2004 László Dénes estis ĉefredaktoro de gazeto Erdélyi Napló, poste ĉefredaktoro de ĵurnalo Reggeli Újság, fondinto de la Nagyváradi Ady Társaság, legantredaktoro de revuo Várad.

## Volumoj 
* *Búcsú a Majomszigettől* (Literator Kiadó, Nagyvárad), 1997.

## Premioj 
* – Nivelpremio de Ligo de Rumanujaj Hungaraj Ĵurnalistoj, 1997.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
András Duma-István

**DUMA-ISTVÁN András** estas rumanuja ĉangohungara poeto, verkisto ano de E-MIL naskita la 27-an de novembro 1955 en Cleja.

## Kariero 
Duma-István estis post la maturecekzameno metallaboristo, senlaborulo, fine mastrumisto en sia naskiĝvilaĝo. De 1988 li redaktas dulingvan la revuon *Mi magunkról / Noi despre noi* (Ni pri ni).

## Volumoj 
* *Én országom Moldova*, 2000.
* *Csángó mitológia*, Havas Kiadó, Kézdivásárhely,2005, 2007
* *Szeret, Klézse...* (avagy:) "Innet nem menek ha éppen kergetnek" (filmo), 2005
* *Csánglia* (poemoj), Zelegor Kiadó, Kézdivásárhely, 2010

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
István Eszteró

**ESZTERÓ István** [estero:] estas rumanuja hungara poeto, ano de E-MIL naskita la 19-an de marto 1941 en Tormac.
## Kariero
István Eszteró havigis diplomon de instruisto pri hungaraj lingvo kaj literaturo en Universitato Babeş–Bolyai de Kluĵo en 1965. Li instruis en Tuşnad Nou, Reşiţa, Recaş, Bodo, Tormac, en *Liceo Electromotor* kaj en *Liceo Bartók Béla* en Temeŝvaro ĝis sia pensiuliĝo en 2003.

## Volumoj
**Üveges* (Facla, Temesvár), 1983;
**Gondolatok a hölgytárban* (Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2004;
**Egy könnyű garni* (Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2005.

## Antologioj
**Hangrobbanás* (13 junaj poetoj, Facla, Temesvár), 1975;
**Lépcsők* (Temesvár), 1975, 1980, 1984;
**Ezredvég-Tavasz*, 1990;
**Ezredvég-Nyár*, 1990;
**Ezredvég-Ősz*, 1992;
**Ezredvég-Tél*, 1998; 
**Szárnyak és hullámok* (Szeged), 2002; 
**Üzenet társainak* (Csongrád), 2003, 2004. 

## Premioj
*– Szép vagy alföld poetkonkurso, Ordiplomo, Csongrád, 2003;
*– Erdélyi Magyar Írók Ligája, Irodalmi Jelen poetpremio, 2005. 
## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Oran McPherson

**Oran Leo "Tony" MCPHERSON** (n. en 1886 - m. en 1949) estis kanada politikisto kaj membro de la provinca asembleo de Alberto por la balota distrikto de Little Bow inter 1921 kaj 1935. Li estis membro de la politika partio Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto.

Li fariĝis la proparolanto de la asembleo inter 1922 kaj 1926, kaj estis ankaŭ nomumita kiel ministro pri publikaj verkoj. Li spertis malfacilan divorcon en 1932, kiu malbonfamigis lin.

Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1886
Kategorio:Mortintoj en 1949
Ĝenerala baloto de Alberto en 1921

La **ĝenerala baloto de Alberto en 1921** estis la kvina ĝenerala baloto de la kanada provinco Alberto. Ĝi okazis la 18-an de julio 1921 kaj celis elekti la membrojn de la provinca asembleo de Alberto.

La Liberala Partio de Charles Stewart, kiu estris la provincon ekde ties kreado en 1905, estis neatendite venkita de la Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto, agrokulturista influgrupo. La UFA ne havis oficialan estron, kaj ĝia prezidanto Henry Wise Wood rifuzis fariĝi ĉefministro de Alberto. La vicprezidanto Herbert Greenfield akceptis la postenon.

Generala baloto, 1921
Generala baloto, 1921
Ferenc Bréda

**BRÉDA Ferenc** [bre'da] estas rumanuja hungara verkisto, poeto, kritikisto, tradukisto, ano de E-MIL naskita la 20-an de februaro 1956 en Deva.

## Volumoj 
* *A létezéstől a lehetőségig*, 1980;
* *Tűzpróba*, 1983;
* *Mentális Tárgyak Múzeuma*, 1997;
* *Antracit*, 2002.
* *Golania Magna*, 2005;
* *Nemo*, 2005;
* *Mythologia*, 2005.

## Redaktoraĵoj 
* *Bábel tornya* (red. kun Mihály András Beke kaj Zoltán Bretter), 1983;
* Dante: *Párbeszédek* (antaŭparolo), 1984.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
William Aberhart

**William ABERHART** (n. la 30-an de decembro 1878 - m. la 23-an de majo 1943), ankaŭ kromnomita ***Bible Bill*** pro siaj religiaj predikoj, estis kanada politikisto, kiu fariĝis la ĉefministro de Alberto inter 1935 kaj 1943. Li fondis la partion de la Sociala Kredito de Alberto, kiu proponis ĉiumonatan mondonadon al ĉiu alberta civitano por solvi la grandan ekonomian depresion de la 1930-aj jaroj.eta|dekstra|200ra|William Aberhart

Kategorio:Ĉefministroj de Alberto
Kategorio:Kanadaj politikistoj
Kategorio:Anglaj ontarianoj
Ernest Manning

**Ernest Charles MANNING** (n. la 20-an de septembro 1908 - m. la 19-an de februaro 1996) estis kanada politikisto kaj ĉefministro de Alberto ekde 1943 ĝis 1968. Li apartenis al la partio de la Sociala Kredito de Alberto kaj plenumis la ĝis nun plej longan mandaton en la historio de albertaj ĉefministroj.

Kategorio:Ĉefministroj de Alberto
Kategorio:Kanadaj politikistoj
Antal Farkas

**FARKAS Antal** [farkaŝ] estas rumanuja hungara poeto, reformita pastro, ano de E-MIL naskita la 23-an de oktobro 1956 en Săcăşeni.

## Volumoj
**Ringen kívül ősz van* (poemoj, Literátor Könyvkiadó, Nagyvárad), 1997.
## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Provinco Tata

La **Provinco Tata** (en araba, ***إقليم طاطا***) estas provinco de Maroko. Ĝi situas ene de la regiono de Gelmin-Es Semara, kaj ties populacio superas la 121.000 loĝantojn, dum la teritorio 25.925 km².

## Teritoria subdivido 
La provinco de Tata enhavas 4 municipojn kaj 16 komunumoj:

### Municipoj 
* Akka
* Fam El Hisn
* Fum Zgid
* Tata

### Komunumoj 
* Adis
* Aginano
* Ait Uabelli
* Akka Ighano
* Allugum
* Ibn Jakubo
* Issafeno
* Kasbat Sidi Abdellah Ben M'Barek
* Um El Gerdane
* Tagmut
* Tamanarto
* Tigzmerto
* Tissint
* Tizaghto
* Tizunino
* Tlito

## Eksteraj ligiloj 
* Situo de la urbo de Tata en Google Maps

Kategorio:Provincoj de Maroko
Kategorio:Okcidenta Saharo
Ĝenerala baloto de Alberto en 1935

La **ĝenerala baloto de Alberto en 1935** estis la oka ĝenerala baloto de la kanada provinco Alberto. Ĝi okazis la 22-an de aŭgusto 1935 kaj celis elekti la membrojn de la provinca asembleo de Alberto.

Ĉefministro John E. Brownlee devis eksiĝi la 10-an de julio, post kiam li estis procesita kaj kondamnita pro seksa skandalo rilate al juna familia amikino kaj sekretariino. La skandalo signife malbonfamigis la politikan partion Unuiĝintaj Farmistoj de Alberto, al kiu apartenis Brownlee. La nova estro de la partio, Richard Gavin Reid, ne kapablis resanigi ĝin, tiel ke ĝi estis venkita en 1935 de la Partio de la Sociala Kredito de Alberto kaj de ties evangelista estro William Aberhart. Ĉiu kandidato de UFA estis venkita, kaj la partio ne konservis eĉ unu seĝon.

Generala baloto, 1935
Generala baloto, 1935
Endre Farkas Wellmann

**FARKAS WELLMANN Endre** [farkaŝ] estas rumanuja hungara verkisto, poeto, tradukisto, ano de E-MIL naskita la 22-an de majo 1975 en Târgu Mureş.

## Volumoj
**A lelkiismeret aluljárói* (poemoj, Mentor, Marosvásárhely), 1997;
**A vágy visszakézből* (poemoj, Erdélyi Híradó, Kolozsvár), 1999;
**Kulipendium* (poemoj, Erdélyi Híradó, Kolozsvár), 1999;
**Könnyűrulett* (eksperimenta romano, Erdélyi Híradó, Kolozsvár), 2000;
**Dihoriáda* (la unua sms-volumo de la mondo, kune kun János Márkus Barbarossa, Médium Kiadó, Sepsiszentgyörgy) 2001;
**Az Anna-érzés, avagy a bérgyíkos éjszakája* (poemoj, Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2004.

## Antologioj
**Fagyöngy* (Székelyudvarhely), 1993–1998;
**Bábel.ro* (Csíkszereda), 2001;
**Alibi – hat hónapra* (Budapest), 2003.
**Lucius Domitius lázbeszéde*, elektitaj kaj novaj poemoj, 2009.

## Premioj
* Communitas-kreaĵstipendio, 2004.
## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Guildhall School of Music and Drama

eta|300ra|la centra konstruaĵo de la *Guildhall School of Music and Drama* en la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre*
La **Guildhall School of Music and Drama** estas altlernejo pri muziko kaj teatro, fondita dum la jaro 1880 en Londono. Ĝi estas posedaĵo de la urbo Londono (*Corporation of London*, do "korporacio de Londono") kaj ricevas siajn financojn el la urba kaso, kaj tial nomiĝas laŭ la malnova centra sidejo de la korporacio, la historia konstruaĵo Guildhall, kvankam la altlernejo mem neniam troviĝis tie.

La unua konstruaĵo por la altlernejo estis malnova vardomo en la urboparto *Aldermanbury*, sed tiu domo jam baldaŭ montriĝis tro malgranda. Nova konstruaĵo de la altlernejo konceptiĝis de la urba arkitekto *Horace Jones* kaj inaŭguriĝis en decembro 1886. Ekde la jaro 1977 la altlernejo situas en parto de la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre* starigita en la 1960-aj kaj 1970-aj jaroj.

En la altlernejo dum la jaro 2009 studis pli ol 800 studentoj, du trionoj el ili britoj. La altlernejo tutmonde estas gvida institucio por la fakoj muziko, opero, drama teatro, teatra administrado kaj teatra tekniko.

La "junula departamento", dimanĉa lernejo por 4- ĝis 18-jaraj aktoremuloj, en 2005 ricevis la premion *Queen´s Anniversary Award* atestante al ĝi esti aparte laŭdinda pedagogia iniciato. La instruistoj en la fakoj teatra administrado kaj teatra tekniko plejparte profesie laboras en grandaj teatrejoj, kio al iliaj studentoj donas la eblecon jam dum la studo kolekti praktikajn spertojn kaj plekti utilajn profesiajn kontaktojn.

En la altlernejo por dramaj kaj operaj surscenigoj ekzistas teatrejo kun 308 sidlokoj. La teatra departamento tamen ankaŭ fojfoje prezentas surscenigojn en aliaj londonaj teatrejoj.

En 2010 la altlernejo planas inaŭguri novan 48-etaĝan konstruaĵon ĉe la strato *Milton Court* iom oriente de la la konstruaĵa komplekso *Barbican Centre*. La nova konstruaĵo havu koncertejon kun 650 sidlokoj, teatrejon kun 220 sidlokoj kaj studian teatrejon de 90 sidlokoj. Krome tie estu televidaj kaj radiofoniaj studioj, ekzercaj kaj edukaj ĉambroj kaj administraj oficejoj de la institucio. La konstrukostojn de proksimume 40 milionoj da britaj pundoj parte kovru enspezoj pro lu-dono de aldone konstruitaj loĝejoj.

## Finstudintoj de la altlernejo 
Inter la finstudintoj de la altlernejo estas
* Thomas Adès
* Orlando Bloom
* Daniel Craig
* Dido Armstrong
* Joseph Fiennes kaj
* Ewan McGregor

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo

Kategorio:Muziklernejoj en Britio
Kategorio:Teatrolernejoj
Kategorio:Kulturo en Londono
Zsuzsanna Ferencz

**FERENCZ Zsuzsanna** [ferenc] (familinomo Jagamas) estis rumanuja hungara verkistino, ĵurnalistino, anino de E-MIL, filino de Ilona Jagamas naskita la 20-an de novembro 1947 en Kluĵo kaj mortinta en Bukareŝto la 30-an de januaro 2010. Ŝi estis entombigita en la vilaĝo Petreni.

## Kariero
Ŝi laboris ĉe la hungara elsendo de la Rumana Televido (1970-1975), poste inter 1975 kaj 1990 ŝi estis redaktorino-raportistino de la Hungara Redakcio de la Rumana Radio. Post 1989 ŝi redaktis la revuon *Könyvesház*, verkis al gazetoj *Média* kaj *Erdélyi Napló*. Ekde 1997 ŝi estis interna kunlaborantino de la *Leipziger Volkszeitung*. Ŝian televidteatraĵon titolitan *Kaland a Virág utcában* prezentis en 1977 en reĝisorado de Elemér Kincses la hungara elsendo de la Rumana Televido. Ŝi tradukis hungaren rumanujajn kaj  germanajn prozverkojn.

## Volumoj
*Sok a fal (noveloj, Irodalmi könyvkiadó, Bukarest), 1969;
*Pillangó a volánon (noveloj, Dacia könyvkiadó, Kolozsvár), 1978;
*Natura moartă cu mărunţis (Cartea Românească, Bukarest), 1981;
*Ma, tegnap, tegnapelőtt (romano, Kriterion, Bukarest), 1981;
*Molnár József, studo pri afiŝo (Kriterion, Bukarest), 1982;
*Natjurmort c melocsju (Biblioteka Ryminija), 1983;
*Szoba kiadó (rakontoj, Kriterion, Bukarest), 1985;
*Szépjó utca és Annamari (romano por infanoj, Ion Creangă kiadó, Bukarest), 1985;
*Pöszi, a kommunista örömök lánya (romano, Scripta, Nagyvárad), 1996;
*Kik és Mik (Irodalmi Jelen, Arad), 2003;
*Kik és Mik ügyei (Irodalmi Jelen, Arad), 2006;
*Hatosfogat (Irodalmi Jelen, Arad), 2008;
*Eszke könyve (Irodalmi Jelen, Arad), 2009.

## Tradukaĵoj
*Arnold Hauser: *Adolf Sommer megidézése* (Kriterion, Bukarest), 1971;
*Richard Wagner: Román különút (Kriterion, Bukarest), 1996;
*Kannibál idő - Timp canibal (kvarlingva antologio, Du Style kiadó, Bukarest), 1998.

## Premioj
*– „Hoffnung für Ost-Europa”-premio (Lübeck), 1997.

## Fonto
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj ĵurnalistoj
Bergdietikon

## Pri la komunumo 
** Bergdietikon** estas komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2266 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.

## Geografio 
La komunumo situas sur la orienta deklivo de la montoĉeno *Heitersberg* kun bela vido al la valo de la rivero Limato sur alteco de 581 m s.m.. La komunumo konsistas el la vilaĝoj Baltenschwil (450 m s.m.), Bernold (500 m s.m.), Kindhausen (581 m s.m.), Gwinden (530 m s.m.), Herrenberg (618 m s.m.), Oberschönenberg (671 m s.m.) kaj Unterschönenberg (591 m s.m.).

En nordokcidento de la komunumo situas sur alteco de 667 m s.m. la lago Egelsee. En sudoriento la teritorio de la komunumo etendiĝas al la valo de la rivero Reppisch.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Bergdietikon limas en nordo al Spreitenbach, en oriento al Dietikon (Kantono Zuriko), en sudoriento al Urdorf (Kantono Zuriko), en sudo al Rudolfstetten-Friedlisberg, en sudokcidento al Widen, kaj en okcidento al Bellikon.

## Trafiko 
Bergdietikon estas konektita per poŝtaŭtolinio kun la urbo Dietikon. La industria zono *Reppischhof* disponas krome pri stacidomo ĉe la mallarĝŝpura Wohlen-Bremgarten-Dietikon-Fervojo. La plej proksima alveturejo al la svisa aŭtovojo A3 troviĝas en Urdorf en distanco de proksimume 2 kilometroj.

## Historio 
Habsburga teritorio en mezepoko la regiono de la hodiaŭa komunumo fariĝis kune kun Dietikon per la konkereo fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 part de la Grafejo Baden. Per la mediacia akto de 1803 estis kreita la komunumo Bergdietikon per disiĝo de ĝia teritorio de Dietikon, atribuante ĝin al la nove fondita Kantono Argovio, dum Dietikon fariĝis parto de Kantono Zuriko. La disaj setlejoj fakte nur en la lastaj jaroj kunkreskis al kohera komunumo.

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Bergdietikon
* Bergdietikon en la Historia Leksikono de Svislando
Éva Farkas Wellmann

**FARKAS WELLMANN Éva** [farkaŝ] estas rumanuja hungara poetino, anino de E-MIL naskita la 19-an de marto 1979 en Târgu Mureş.

## Kariero 
En 2002–2003 Éva Farkas Wellmann instruis en Kluĵo en lingvolernejo Bridge Language Study House, en 2002 en la fako de ĵurnalismo de Universitato Babeş–Bolyai. Ekde aŭtuno de 2002 ĝis aŭtuno de 2003 ŝi laboris kiel kunlaborantino de *Romániai Magyar Irodalmi Lexikon*. Ekde 2003 ŝi estas instruistino de *Ĝenerala Lernejo Orbán Balázs* en Odorheiu Secuiesc.

## Volumoj 
* *Itten ma donna választ* (Erdélyi Híradó–Fiatal Írók Szövetsége–Irodalmi Jelen Könyvek, Kolozsvár–Budapest–Arad), 2002, 2003.

## Premioj 
* – Látó-nivelpremio, 2000;
* – Mikó András-premio, 2001;
* – Méhes György debut-premio, 2002;
* – Communitas stipendio, 2004;
* – János Arany-stipendio, 2004;
* – Sándor Petőfi-premio, 2005.
* Irodalmi Jelen, poempremio, 2012.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Birmenstorf

**Birmenstorf** estas urbo
komunumo en la distrikto Baden de Kantono Argovio, Svislando. Ĝi havis 2490 loĝantojn je la 31-a de decembro 2008.***(Ne miksu Birmenstorf en Kantono Argovio kun Birmensdorf en Kantono Zuriko!)***

## Geografio 
La komunumo Birmenstorf situas ĉe la orienta bordo de la suba parto de la rivero Reuss. Al la komunumo apartenas krom la ĉefvilaĝo Birmenstorf mem la setlejoj kaj vilaĝetoj Lindmühle, Muntwil, Müslen kaj Oberhard kaj diversaj nove konstruitaj kvartaloj.

## Najbaraj komunumoj 
La komunumo Birmenstorf limas en nordo al Gebenstorf, en oriento al Baden, en sudoriento al Fislisbach kaj la badena eksklavo Rütihof, en sudo al Wohlenschwil, en sudokcidento al Birrhard, kaj en okcidento al Mülligen kaj Windisch.

## Trafiko 
La komunumo situas ĉe la kantona ĉefvojo de la alveturejo de la svisa aŭtovojo A1 en Dättwil (urbo Bade al Brugg kaj estas ligita al la publika trafikreto per du poŝtaŭtolinio, unu tra Baden al Würenlos, la alia al la stacidomo Mellingen-Heitersberg.

## Historio 
La unua dokumenta mencio de Birmenstorf datiĝas el la jaro 1146 kiel *Birbovermesdorf*.

En mezepoko Birmenstorf estis posedaĵo de la Monaĥejo Königsfelden. Post la konkero de Argovio fare de la Svisa Ĵurkomunumo en la jaro 1415 Birmenstorf fariĝis ĉefvilaĝo de la samnoma voktejo de la Grafejo Baden sub la komuna regado de la tiamaj membroj de la Svisa Ĵurkomunumo. En la jaro 1798 post la Helveta Revolucio Birmenstorf dum kvin jaroj estis komunumo de la tiama Kantono Baden, kaj en 1803 per la restaŭracio ĝi fariĝis komunumo de la distrikto Baden de la hodiaŭa Kantono Argovio.

En la jaro 1528 triono de la loĝantaro fariĝis reformita, dum la cetera parto restis katolika, kio kondukis al diferencoj inter la vilaĝanoj. La Kirko Sankt-Leodegar estis ĝis 1935, kiam la katolikoj konstruis propran preĝejon, komune uzata, nome ke en la dimanĉmatenoj unue oni celebris katolikan meson kaj poste reformitan diservon. La apogiloj de la benkoj estis moveblaj, tiel ke katolikan meson oni povis celebri kun rigardo al la katolika altaro kaj reformitan diservon kun rigardo al la predika pupitro.

## Vidu ankaŭ 
* Vidu ankaŭ kaj ne miksu kun Birmensdorf

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la komunumo Birmenstorf
* Birmenstorf en la Historia Leksikono de Svislando
Usher Raymond

**Usher Raymond [la 4-a]** - naskiĝis  en Dallas, Teksaso, Usono - estas usona kantisto, aktoro kaj muzikproduktisto. Publike li prezentiĝas nur sub lia persona nomo, *Usher* (kio en la angla lingvo principe havas la signifon de pedelo, malaltranga helpisto zorganta pri negravaj taskoj).

Usher vaste konatiĝis meze de la 1990-aj jaroj, kiam li prezentis la multfoje venditajn muzikalbumojn *My Way* ("mia vojo") en 1997 kaj *8701* en 2001. La sukceso daŭriĝis en 2004 kiam publikiĝis la albumo *Confessions* ("konfesoj"), kiu 10-milion-foje vendiĝis nur en Usono. Ĝis la nuntempo, tutmonde vendiĝis pli ol 40 milionoj da albumoj de lia muziko, iom pli ol la duono (21,5 milionoj laŭ informo de la asocio RIAA el marto 2009) en Usono. Kvinfoje la premio Grammy estis atribuita al li.

[eta|maldekstra|350ra|Usher sursceneje kun [Stevie Wonder kaj Shakira dum la inaŭgura celebraĵo de la nova usona prezidanto Barack Obama ĉe la Monumento de Lincoln en Vaŝingtono januare 2009]]

Krom verki kaj registri proprajn muzikaĵojn, Usher ankaŭ aktivas en aliaj komercoj. Li kreis sian propran muzikproduktan firmaon *US Records*, kaj estas kunposedanto de la korbopilka teamo *Cleveland Cavaliers*. Interalie li subtenis la karieron de la juna popkantisto Justin Bieber. Ekde la jaro 1998 li ankaŭ aktoris en pluraj kinejaj kaj televidaj filmoj.

eta|Usher dum produktoprezento en 2007

## Diskografio 
* *Usher* (1994)
* *My Way* (1997)
* *8701* (2001)
* *Confessions* (2004)
* *Here I Stand* (2008)
* *Raymond vs. Raymond* (2010)

## Filmografio 
* *Moesha* en la rolo de *Jeremy* (1997-1998)
* *The Bold And The Beautiful* en la rolo de *Raymond* (1998)
* *The Faculty* (1998)
* ''She's All That* (1999)
* *Light It Up* (1999)
* *Texas Rangers* (2001)
* *In the Mix* (2005)
* *Five Killers'' (2010)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo
* dua oficiala retejo
* Usher Raymond en la retejo MySpace

Kategorio:Usonaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Usono
Angi Máté

**MÁTÉ Angi** [ma:te:] estas rumanuja hungara verkistino naskita la 30-an de decembro 1971 en Hunedoara.

## Kariero 
Angi Máté studis en Odorheiu Secuiesc kaj ŝi laboris kiel infanĝardenistino en Odorheiu Secuiesc, poste de 2000 en Kluĵo.

## Verkoj 
* Máté Angi: Mamó. romano, Koinónia Kiadó, Kolozsvár, 2009.
* A hibátlanság vágya. Bookart Kiadó, Csíkszereda, 2009. (Látó-nívódíjasok antológiája)
* Képek Krónikása. Nemzeti Tankönyvkiadó, Budapest, 2009.
* Körkép 2009. Magvető, Budapest, 2009. (fragmento el romano Mamó)
* Máté Angi: Volt egyszer egy. Pozsonyi Pagony, Budapest, 2010.
* Aranysityak. Csodaceruza, Budapest, 2010.
* Nini néni és a többiek – meseantológia. Egmont, Budapest, 2011.
* Máté Angi: Ez egy susogó levél. Cerkabella Kiadó, Szentendre, 2011.
* Elfelejtett lények boltja – Mai szerzők ünnepi antológiája. antologio, Cerkabella Kiadó, Szentendre, 2011.
* Máté Angi: Kapitány és Narancshal. Magvető, Budapest, 2012.
* Máté Angi: Az emlékfoltozók. Magvető, Budapest, 2012.

## Fonto 
* Hungara vikipedio

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Eŭropa Filmpremio

La **Eŭropa Filmpremio** estas tuteŭropa kino-premio, kiun ekde la jaro 1988 atribuas la Eŭropa Filmakademio (EFA). Ofte oni nomas ĝin la "eŭropa Oskaro". La momente lasta atribua ceremonio okazis la 3-an de decembro 2011.

## Historio kaj celo 
La Eŭropa Filmpremio, kiu ĝis la jaro 1997 havis la nomon "Felix", estis kreita por fokusigi la atenton de la kina spektantaro al eŭropaj filmoj kaj por plifortigi la memfidon de eŭropaj filmproduktistoj, reĝisoroj kaj aktoroj. Ambaŭ celoj ĝis nun nur iugrade realiĝis: La konateco de la Eŭropa Filmpremio daŭre signife pli malaltas ol tiu de la usona modelo, la
Akademia Premio ofte nomata "Oskaro".

La unuaj premioj atribuiĝis la 26-an de novembro 1988 en Berlino, kiu tiujare havis la titolon esti kultura ĉefurbo de Eŭropo.

## Nomuma procedo 
Ĉiujare la Eŭropa Filmakademio (EFA) publikigas liston kun proksimume 40 kinejaj filmoj proponataj por nomumo. Ĉiuj produktaĵoj devas esti premiere prezentataj en kinejoj aŭ en kinaj festivaloj inter julio de la antaŭa jaro kaj aprilo/majo de la propona jaro. 20 el tiuj filmoj rekte elektiĝas fare de la EFA-membroj en la unuopaj landoj. La restaj 20 filmoj estas proponataj interalie de eŭropaj kinaj institucioj, festivaloj kaj fakaj ĵurnaloj, kaj elektataj per elekta komisiono el membroj de la EFA-estraro kaj pliaj fakuloj. Dum la sekvaj semajnoj la 2000 membroj de la Eŭropa Filmakademio perletere voĉdonas pri la nomumoj en la unuopaj kategorioj, kaj komence de novembro en la kina festivalo de Sevilo la nomumoj estas publikigitaj. En dua baloto la EFA-membroj ĝis la atribua ceremonio voĉdonas pri la premiaj gajnantoj de la unuopaj kategorioj.

Produktistoj de eŭropaj kinejaj filmoj, kies verko ne aperas sur la listo de rekomendataj filmoj, laŭ la nunaj reguloj havas la rajton proprakoste prezenti al la 2000 EFA-membroj lumdiskegojn kun kopioj de sia filmo kiel kandidato por nomumo. Tiun eblecon en 2008 ekzemple uzis la produktistoj de la franca filmo ''Il y a longtemps que je t'aime'' ("Estas de longe de kiam mi amas vin"), kaj rezulte de tio la brita aktorino Kristin Scott Thomas pro sia rolo en tiu filmo ricevis la premion de plej bona eŭropa aktorino.

Por la nomumoj en la kategorioj "plej bona eŭropa mallonga filmo" kaj "plej bona eŭropa dokumenta filmo" validas apartaj regularoj.

## Atribua ceremonio 
La Eŭropa Filmpremio ĉiujare atribuiĝas en festa ceremonio, kiu ĝis la jaro 2008 en paraj jaroj okazis en Berlino kaj en malparaj jaroj en alia eŭropa urbo. En 2009 oni rompis tiun tradicion, okazigante la ceremonion en la urbo Bochum en okcidenta Germanio.

## Kategorioj 
Krom la ĉefa premio por plej bona eŭropa filmo atribuiĝas diversaj pliaj premioj en momente sume 15 kategorioj. La plej multaj el tiuj premioj - nome 13 - estas fiksitaj de la Eŭropa Filmakademio, po unu plia de la eŭropaj kinospektantoj kaj de la eŭropaj filmkritikistoj.

**Kategorioj en 2008:**

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle)
* retejo de la germana informejo po politika eduko pri la eŭropa kino (germane)

Kategorio:Kino-premioj
Kategorio:Eŭropa kino
Kategorio:Eŭropa kulturo
2045

**2045** estos Normala jaro komenciĝanta dimanĉe (vidu ĉi tie kalendaron).
Pasko okazas la 9-an de aprilo.
Dum la jaro 2045 post Kristo okazos, interalie:

## Eventoj 
* 12-a de aŭgusto: Plena suna eklipso en Usono, de Norda Kalifornio ĝis Florido

## Naskiĝoj 
Ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...

## Mortoj 
Same ankoraŭ ne vere antaŭvideblaj...
Kieren Keke

**Kieren Aedogan KEKE** (naskiĝis en 1971 en Jareno (*Yaren*), Nauro) estas naura kuracisto, iama membro de la naura parlamento kaj inter decembro 2007 kaj novembro 2011 kaj inter majo 2012 kaj februaro 2013 estis la nacia ministro pri eksteraj aferoj de Nauro. 

Li estis tiutempe gvida figuro de la opozicia partio *Naoero Amo* ("Nauro unue!"). Keke estas unu el la malmultaj kuracistoj sur Nauru (aliaj estas Mark Kun, Ludwig Keke - la patro de Kieren, kiu estas dentisto, Godfrey Waidabu kaj Kiki Thoma).

La  Keke partoprenis kun la parlamentanoj David Adeang, Fabian Ribauw kaj Baron Waqa protestadon en la flughaveno de Jareno kaj estis tial kondamnita al 14-jara malliberiĝo. Post ŝanĝiĝo de la registaro la 22-an de junio 2004 la puno estis neniigita.

Septembre 2004 Keke estis akuzita de la parlamenta prezidanto *Russell Kun* pro duobla civitaneco naura kaj aŭstralia por forigi lin de la parlamento. Oni akceptis la akuzon, kvankam la naura konstitucio ne indikas, ke parlamentano ne rajtas esti ankaŭ civitano de alia ŝtato. La forigo de Keke kaŭzis seneliran situacion, kaj la ŝtatprezidanto Ludwig Scotty eksigis la tutan parlamenton.

En la sekvaj parlamentaj balotoj en 2004 kaj 2007 Keke estis denove elektita en la parlamenton kaj poste nomumita ministro pri sano. La  li demisiis kune kun la ministro pri justico, *Roland Kun*, kaj la ministro pri industrio *Frederick Pitcher*, post problemo kun la ministro pri eksteraj aferoj, David Adeang.

En decembro 2007 la parlamento esprimis malkonfidon al la ŝtatprezidanto Scotty, kaj tiu eksiĝis. La nova prezidanto Marcus Stephen nomumis Keke-n ministro pri eksteraj aferoj.

## Vidu ankaŭ 
* Nauro
* Nauranoj

Kategorio:Nauraj politikistoj
Kategorio:Ministroj pri eksteraj rilatoj de Nauro
Kategorio:Aŭstralianoj
Kategorio:Nauraj kuracistoj
Sándor Oláh (sociologo)

**OLÁH Sándor** (ola:) rumanuja hungara tekinikisto pri geologio, sociesploristo, kunlaboranto de KAM naskita en Mereşti la 6-an de septembro 1954.

## Kariero 
Sándor Oláh akiris diplomon de teknikisto pri geologio en Baia Mare en 1975 kaj de 1977 li laboris en Miercurea Ciuc kiel geologia esploristo ĉe la Geologia Entrepreno (IPEG). Lia libertempa pasio estis la vivo de siaj vilaĝanoj, la socio de vilaĝo, la socia historio de vilaĝoj en Sikullando.
En 1977 li aliĝis al KAM de Miercurea Ciuc.

## Verkoj pli gravaj 
* *Írások az állam és a társadalom viszonyáról a Székelyföldön*. Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2008.
* *Térség és kultúra. (Intervjuoj, redakto) Hargita Megyei Kulturális Központ, 2006. Alutus Kiadó, Csíkszereda.
* *Falusi látleletek* (1991-2003). Pro Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2004, 290 o.
* *Csendes csatatér* (Colectivizarea şi strategii de supravieţuire în satele Văii Homoroadelor). Kooperativigo kaj kaj transvivstrategioj en Valea Homorodului (1949-1962). Pro Print Könyvkiadó. Csíkszereda, 2001.
* *Kényszerek-Tanúságtevők'' Történetek a legrosszabb évszázadból. Pro Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2016.

## Fonto 
* Kariertabelo
* Intervjuo de Katalin Daczó en gazeto Hargita Népe, 16-a de septembro 2014.

Olah, S.
Zoltán A. Biró

**BIRÓ A. Zoltán** estas rumanuja hungara sociesploristo, universitata profesoro de la Universitato Sapientia, ekstera membro de Hungara Scienca Akademio (2022). Li naskiĝis la 14-an de januaro 1955 en Corund kaj li estas la edzo de antropologino Julianna Bodó. 

## Kariero
Zoltán Biró A. akiris diplomon pri hungara-rusa lingvoj en UBB de Kluĵo en 1978. Inter 
1978 kaj 1988 li instruis en Miercurea Ciuc kaj Armășeni, poste ĝis 1993 li estis redaktoro de gazetoj A Hét kaj Falvak Dolgozó Népe. De 1994 li fariĝis fondinto kaj gvidanto en de KAM de Miercurea Ciuc. De 2002 li instruas en EMTE de Miercurea Ciuc, kie de 2007 ĝis 2013 li estis dekano de la Fakultato pri Tekniko kaj Socia Scienco. Li doktoriĝis en Universitato Babeș-Bolyai.

## Premioj
*2006 - premio Arany János de MTA.
## Verkoj pli gravaj
**Beszéd és környezet*. Studoj pri kampo de lingvouzo. Kriterion Könyvkiadó, Bukarest, 1984.
**Stratégiák vagy kényszerpályák?*, Studoj pri la rumanuja hungara socio. Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998.
**Hétköznapi humorvilág* Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1997. 
**Vidéki Térségek: illúzió vagy esély?*, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2006.
**Szándék és valóság*. Ŝanĝa identeco en unu setlejo de Sóvidék, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2006.
*Biró A Zoltán - Részeg Imola: *BEVEZETÉS A KOMMUNIKÁCIÓ ELMÉLETÉBE*, universitata notaĵo, Státus Kiadó, Csíkszereda.
*Biró A Zoltán - Bodó Julianna: *NYILVÁNOSSÁG - SZIMBÓLUM - TÁRSADALOM*, Státus Kiadó, Csíkszereda.

*Biró A. Zoltán - Székely Kinga: *KOMMUNIKÁCIÓ - VERSENYKÉPESSÉG*,Státus Kiadó, Csíkszereda.

## Fonto
*Kariertabelo 
*Biografiaj indikoj
*KAM Retpaĝo 
*Instruistoj 

## Eksteraj ligiloj
*Prelego

Kategorio:Rumanujaj hungaraj sociologoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Justin Bieber

**Justin Drew BIEBER** (naskiĝis , do nun -jara) estas kanada kantisto. Li komencis sian karieron en la filma retejo YouTube, kie lia pli posta manaĝero, Scooter Braun, malkovris lian muzikan talenton. Scooter Braun transportigis la knabon al la usona urbo Atlanto, Georgio por konsultiĝi kun la kantisto Usher, kaj rapide interkonsentiĝis kontrakto kun la muzikprodukta firmao *Island Records*.

[eta|maldekstra|300px|en [2010]]
La unua muzika albumo de li publikiĝis la 17-an de novembro 2009. Kvar unuopaĵoj el tiu albumo jam antaŭ la albuma publikigo estis inter la 15 plej furoraj popmuzikaj muzikaĵoj en Kanado kaj inter la 40 plej furoraj muzikaĵoj en Usono. La albumo ricevis pozitivan kritikon en la muzikaj amaskomunikiloj, kaj 137 000 ekzempleroj vendiĝis en la unua semajno post la publikigo, kiu signifis plej sukcesan ekvendon de muzika albumo en tiu jaro. Aparte multaj adoleskaj knabinoj adoras la junan kantiston, kaj en muzikaj ĵurnaloj de la jaro 2009 amase abundis afiŝoj kun portretaj fotoj de li, kiujn knabinoj pendigis ĉe siaj litoj.

Ok unuopaĵoj de Justin Bieber atingis la unuan lokon en la usona furorlisto de Billboard:
**Love Yourself* (2015)
**Sorry* (2015)
**What Do You Mean ?* (2015)
*''I'm the One* (kun DJ Khaled, 2017)
*remikso de *Despacito* (2017)
* *Stuck with U* (kun Ariana Grande, 2020)
* *Peaches* (2021)
* *Stay'' (kun The Kid Laroi, 2021)

Justin Bieber naskiĝis kiel filo de anglo-franca gepatroj. La patro, Jeremy Jack Bieber, estas artisto, kaj la patrino, Patricia Pattie Mallette, estas aŭtoro kaj produktanto de kinejaj filmoj.

## Notoj kaj referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Beliebers

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala retejo (angle)
* germanlingva retejo
* Justin Bieber en MySpace
* Justin Bieber en Facebook
* Justin Bieber en YouTube
* Justin Bieber  en Twitter
* Justin Bieber en Vimeo

Kategorio:Anglaj ontarianoj
Kategorio:Francaj ontarianoj
Kategorio:Kanadaj kantistoj
Kategorio:Popkantistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Kanado
Madrido de la Habsburgoj

**Madrido de la Habsburgoj** () estas la nomo kiun ricevas ampleksa zono de la hispana ĉefurbo, sen administra funkcio, konforme al la primitiva mezepoka plano de la urbo kaj al la urbo-ampleksiĝo iniciatita de la Habsburgoj, ekde la regado de la reĝoj Karlo la 1-a kaj ĉefe, Filipo la 2-a, kiu en la jaro 1561, establis la Kortegon en Madrido.[eta|250px|Fasado de la [Preĝejo Sankta Ĝeneso, el la mezepoko, en la zono de Madrido de la Habsburgoj.]]Pro turismaj efektoj, la nomo estas uzata por diskonigi la monumentajn kompleksojn de granda parto de la administraj kvartaloj Sol kaj Palacio, kiuj reprezentas kvaronon de la tuta zono.

Krom ĝia geografia signifo, la termino *Madrido de la Habsburgoj* havas historian signifon. Laŭ tiu perspektivo, la esprimo estas uzata por la evoluo de la urbo inter la regado de Karlo la 1-a (r. 1516-1556), la unua de la Dinastio de la Habsburgoj, kaj Karlo la 2-a (r. 1665-1700), kun kiu estingiĝis la hispana branĉo de tiu ĉi dinastio.

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Kálmán Fülöp

**FÜLÖP Kálmán**  (fyloep) estas rumanuja hungara poeto, ano de E-MIL naskita la 3-an de majo 1948 en Chendu Mare.
## Biografio
Kálmán Fülöp interrompis sian studojn en reformita teologio kaj li iĝis li laboris kiel dungito de akvoafera ofico. Li estas administranto de la reformita eklezio de sia naskiĝvilaĝo.
## Volumoj
**Egyedül a parton*, 2000.
## Fontoj
*Erdélyi magyar ki kicsoda, 2010.
*Erdélyi Magyar Írók Ligája 
## Eksteraj ligiloj
*Poemoj

Fülöp
Fülöp
Beatriz Galindo

eta|225px|Monumento al Beatriz Galindo, en Madrido.
eta|250px|Subskribo de Beatriz Galindo, Granado 19-3-1501
**Beatriz Galindo**, nomata «la Latina» (n. en Salamanko, ĉ. 1465 – m. en Madrido, la 23-a de novembro 1534), estis hispana verkisto kaj humanisto, instruistino de la reĝino Izabela kaj ŝiaj gefiloj. Galindo estis unu el la plej kleraj virinoj de tiu epoko. Kelkaj historiistoj datigas ŝian naskiĝjaron en 1464 aŭ 1474.

Beatriz Galindo naskiĝis en familio de hidalgoj el zamora deveno, antaŭe riĉa, poste iom malriĉiĝis. El inter ŝiaj fratinoj, ŝi estis elektita por monaĥiniĝi, pro kio la gepatroj decidis ke ŝi ĉeestu klasojn pri *Gramatiko* en unu el la institucioj dependantaj de la Universitato de Salamanko. Ŝi estis tre lerta kaj kapabla en la latina lingvo, ne nur en tradukado aŭ legado de klasikaj tekstoj, sed ankaŭ, nur 15jara, sufiĉe flue parolis la lingvon. Ŝia famo disvastiĝis tra Salamanko kaj poste tra la Reĝlando de Kastilio kaj estis ekkonata kiel «La Latina». Ŝi estis speciale allogata de Aristotelo. En 1486, kiam ŝi prepariĝis por eniri en la monaĥinejon, estis vokata de la reĝino Izabela la Katolika al la Kortego. Ŝia vivo en la Kortego ne nur limiĝis al la instruado, sed ankaŭ kiel rakontas Lucio Marineo Sículo, la reĝino alte estimis ŝiajn konsilojn.

Beatriz edziniĝis en decembro 1491 al la kapitano artileriano kaj konsilanto de la Katolikaj Gereĝoj, Francisco Ramírez de Madrid, geedziĝo al kiu la Katolikaj Gereĝoj donacis 500.000 maravediojn, ŝi havis du filojn, Fernán kaj Nuflo. Vidviniĝis en 1501, retiriĝante sin de la kortego kaj loĝante en ŝia rezidejo en Madrido, tie kie hodiaŭ troviĝas la Palaco de Viana.

Oni ŝuldas al ŝi la fondiĝon de la hospitalo de la Sankta Kruco (1506) kaj la Monaĥejo de la Ĥeronima Koncipiĝo en Madrido (al kiu ŝi lasis sian bibliotekon) kaj oni atribuas al ŝi latinlingvajn poemojn kaj kelkajn *Komentariojn* pri verkaĵoj de Aristotelo. Ŝi verkis poemojn en la latina kaj studis teologion kaj medicinon.

La Kvartalo La Latina de Madrido prenas sian nomon de la kromnomo de Beatriz Galindo, ĉar tiu estas la madrida kvartalo kie ŝi vivis. Ankaŭ ekzistas statuoj je ŝia omaĝo en Salamanko, ŝia naskiĝurbo kaj en Madrido.

## Vidu ankaŭ 
* La Latina (metroo de Madrido)

Kategorio:Hispanaj verkistoj
Kategorio:Latinlingvaj verkistoj
Chamonix-Mont-Blanc

[alternative=בול לציון אולימפיאדת החורף הראשונה בשמוני, 1924|eta|Poŝtmarko festanta la unua [Vintra Olimpiko 1924|vintra olimpiko en Chamonix en 1924]]
**Chamonix-Mont-Blanc**, plejofte nomata **Chamonix** estas urbeto en la orienta parto de Francio, en la departemento Alta-Savojo, je la piedo de la Blanka Monto, (regiono Aŭvernjo-Rodano-Alpoj). Fine de  en la komunumo vivis . La urbeto estas parto de la arondismento Bonneville.

Ĝi estas konata loko por vintrosporto. En 2015 la komunumo honoriĝis per la titolo Alpa urbo de la jaro.

La 1-a Vintra Olimpiko (aŭ Vintraj Olimpiaj Ludoj) okazis de la 25-a de januaro 1924 ĝis la 5-a de februaro 1924 en Chamonix.

## Geografio 
La areo de Chamonix-Mont-Blanc estas 116,9 km², la popoldenso estas 84,1 loĝantoj/km².

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Haute-Savoie
* Argentière (stacidomo)
* Chamonix-Aiguille-du-Midi (stacidomo)
* Chamonix-Mont-Blanc (stacidomo)
* La Joux (stacidomo)
* Les Bossons (stacidomo)
* Les Moussoux (stacidomo)
* Les Pélerins (stacidomo)
* Les Praz-de-Chamonix (stacidomo)
* Les Tines (stacidomo)
* Montroc-le-Planet (stacidomo)
* Telfero de Aiguille du Midi
* Nacela telfero Panoramic Mont-Blanc

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo
* veteraj informoj

eta|300ra|La centro
eta|maldekstra|300ra|La valo en kiu situas Chamonix.
eta|300ra|La "glacier de bossons" vidata de la flanko.
eta|300ra|maldekstra|Stacidomo en Chamonix.
centra|eta|800ra|Panoramo de la valo de Chamonix, vidata ekde Aiguille du Midi


Kategorio:Urboj de Francio
Kategorio:Vintrosportejoj en Francio
Kategorio:Vintrolimpikaj urboj
Kategorio:Komunumoj de Haute-Savoie
Lavapiés

**Lavapiés** laŭvorte signifas *Lavu piedojn*. Ĝi estas la nomo de placo de la urbocentro de Madrido (Hispanio). Ĝi ankaŭ nomigas straton, kvartalon kaj metrostacion.

## Judejo 
eta|Strato Zurita, en la madrida kvartalo LavapiésEn ĝia komenco, Lavapiés estis la judejo aŭ juda kvartalo de la urbo. La nuna Preĝejo Sankta Laŭrenco okupas la terenon kie antaŭe troviĝis la sinagogo, kiu komunikiĝis kun la placo de Lavapiés tra la strato kiu hodiaŭ nomiĝas Fe (Kredo), antaŭe nomata strato de la Sinagogo. Ekde la jaro 1391 rekonstruiĝis la alĥamo kaj laŭ ordonoj de la Katolikaj Gereĝoj, ĝi estis ĉirkaŭata de murego kiu fermis la pordojn je la noktiĝo. La celo, laŭ la historiistoj, estis la protektado de la loĝantaro kaj ne la izoliĝo kiel oni povus pensi, ĉar la rilatoj inter la judoj kaj la konsilantaro tiam estis eksterordinaraj. Samjare (1391) la judejo suferis pogromon; la plej grandaj murdigoj de judoj okazis en la nunaj stratoj de la Fe, Salitre, Ave María, Sombrerete kaj Jesuo kaj Maria.

Multaj judaj familioj loĝis en la kvartalo Lavapiés ĝis la forpelo en 1492. Nur kelkaj elstaraj madridaj judoj (ĉefe kuracistoj) estis rajtigitaj loĝi ekster Lavapiés, por la helpado kaj atentado de la malsanuloj dum la nokto. La dekretita forpelo de la Katolikaj Gereĝoj lasis al Lavapiés kaj al Madrido sen judoj. Multajn jarojn poste, denove alvenis kelkaj judoj el Lisbono (Portugalio), Egiptio, Tunizio kaj aliaj partoj de Afriko.

Proksime de la strato Salitre, en la flanko de Buena Vista, aperis kelkaj spuroj pri probabla juda tombejo (ĉar tie ne troviĝis kristanaj simboloj) antaŭ la forpelo de 1492.

## Nomo 
Verŝajne la nomo *Lavapiés* venas de fontano kiu troviĝis en la placo, kie oni lavis la malsuprajn korpopartojn laŭ la rito antaŭ eniri en la templon. Ajnakaze, estas sciate ke en la placo troviĝis grava fontano ĝis fino de la 19-a jarcento. Lavapiés estas la origina nomo de la kvartalo.

## Tradicio 
La nomumado *manolo* kaj *manola* kiun ricevas la denaskaj madridanoj venas de Lavapiés, kaj oni diras ke ĝia origino venas de la hispanlingva nomo *Manuel*, per kiu baptiĝis multaj judoj por eskapiĝi de la forpelo en 1492. La manolo-j rivaliĝis kun la *ĉulapo-j*, venantaj de la Kvartalo Malasanjo. Hodiaŭ oni uzas ambaŭ nomojn sendistinge por tiuj kiuj uzas la tradician madridan vestaĵon.

## Vidu ankaŭ 
* Lavapiés (metroo de Madrido)

Kategorio:Distriktoj de Madrido
Julianna Bodó

**BODÓ Julianna** [bodo'] estas rumanuja hungara sociesploristino, kunlaborantino de KAM, universitata profesorino. Ŝi estis naskita la 12-an de junio 1954 en Miercurea Ciuc. Ŝi estas la edzino de Zoltán Biró A..
## Kariero
Julianna Bodó akiris diplomon pri hungara-franca lingvoj en UBB de Kluĵo en 1979. Ŝi instruis dek jarojn en ĝenerala lernejo en Miercurea Ciuc, poste ŝi fariĝis scienca esploristino de KAM. Ŝi doktoriĝis en 2003 en UBB de Kluĵo. Nuntempe ŝi instruas en EMTE de Miercurea Ciuc.
## Verkoj pli gravaj
**Elvándorlók? Vendégmunka és életforma a Székelyföldön*, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1996.
**Fényes tegnapunk*. Studoj pri la periodo de socialismo, red. Bodó Julianna. Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 1998. 
**Így kollektivizáltak minket...* Kulturantrologia analizo pri du sikulaj setlegejoj, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2004. 
**Helykeresők? Roma lakosság a Székelyföldön*, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2002. 
**Miénk a tér?* Simbolika spacuzo en Székelyföld, Pro-Print Könyvkiadó, Csíkszereda, 2000.
**A terep, ahol élünk*, Analizoj antropologiaj. Státus Kiadó, Csíkszereda, 2007.
**Diskurzusok és életutak a migráció tükrében*. Scientia Humana, Budapest, 2008.
**A formális és informális szféra ünneplési gyakorlata az 1980-as években*. Scientia Humana, Budapest. 2004
*Bodó Julianna - Kiss Adél (red.): *KULTÚRA - KOMMUNIKÁCIÓ - INNOVÁCIÓ*, Státus Kiadó, Csíkszereda.

*Bodó Julianna (red.): *MÉDIA - RÉGIÓ - NYILVÁNOSSÁG*, Státus Kiadó, Csíkszereda.
	
*Bodó Julianna (red.): *MIGRÁCIÓS FOLYAMATOK - KÖZÖSSÉGI MEGJELENÍTÉSEK*. Státus Kiadó, Csíkszereda.

## Fonto
*Cv 
*Instruistoj‎ 
*Retpaĝo de KAM 
*Intervjuo

Kategorio:Rumanujaj hungaraj antropologoj
Larĝabeka ĉetio

La **Larĝabeka ĉetio** (***Tickellia hodgsoni***) estas specio de birdo de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj, kaj nun apartenas al la monotipa genro ***Tickellia***, tio estas, ĝi estas sia ununura specio.

Temas pri bela birdo kun olivecgrizaj supraj partoj kaj tre rimarkinda **brunoranĝa krono**. La vizaĝo kaj brusto estas grizaj kun **nigreca traokula strio, pli hela superokula strio kaj pli rimarkinda malgranda blanka strieto subokula**. La brusto nuanciĝas al flava koloro en suba brusto kaj la **ventro estas tre flava**. La nomo de la specio rimarkigas pri la longa beko tre akrapinta kaj taŭga por serĉi insektojn.

Ĝi troviĝas en Butano, Ĉinio, Barato, Laoso, Birmo, Nepalo kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montararbaroj.

## Referencoj
* BirdLife International 2004.  Tickellia hodgsoni.   2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Falsaj tajlorbirdoj

alternative=Phyllergates cucullatus|eta|*Phyllergates cucullatus*
eta|Phyllergates distribution map
**Falsaj tajlorbirdoj** estas la komuna nomo de du specioj de birdoj de la genro *Phyllergates* aŭ Filergatoj kiuj estis iam inkluditaj en la genro *Orthotomus* de veraj tajlorbirdoj, el kiu genro lastatempaj pristudoj elprenis ilin por enmeti en tiu nova genro de nova familio nome de Ĉetiedoj.

* Genro *Phyllergates* enhavas la jenajn speciojn:
** Monta tajlorbirdo *Phyllergates cucullatus*
** Ruĝkapa tajlorbirdo *Phyllergates heterolaemus*

Temas pri malgrandaj birdoj insektovoraj, kiuj estas diketaj kaj kun fajnaj kaj **longaj kruroj**, grizaj supre kaj flava sube kun ruĝecaj zonoj en kapo.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Monta tajlorbirdo

La **Monta tajlorbirdo** (iam *Orthotomus cuculatus*, nun *Phyllergates cuculatus*) estas specio de birdo de la familio de Ĉetiedoj. Ĝi estis iam inkluditaj en la Silviedoj kun la aliaj tajlorbirdoj, kaj nun apartenas al la duspecia genro de la falsaj tajlorbirdoj nome *Phyllergates* en la familio de Ĉetiedoj. La alia specio de la genro estus la Ruĝkapa tajlorbirdo.

Ĝi troviĝas en Bangladeŝo, Butano, Kamboĝo, Ĉinio, Barato, Indonezio, Laoso, Malajzio, Birmo, Filipinoj, Tajlando kaj Vjetnamio. Ties natura habitato estas subtropikaj aŭ tropikaj humidaj arbaroj de malaltaj teroj aŭ montararbaroj.

Tiu birdo havas grizajn kapon, nukon kaj bruston, dum la dorso, vosto kaj flugiloj sur tiu fono montras flavecajn nuancojn; la **ventro estas tre sulfurflava**. La alia specio samgenra havas similajn kolorojn sed la kapobildo diferenciĝas ĉar dum la Ruĝkapa tajlorbirdo havas, kiel ties nomo sugestas, tute ruĝecajn kapon, nukon kaj bruston la Monta tajlorbirdo havas de tiu koloro **briloranĝeca nur la frunton kaj antaŭan kronon**, dum la resto de la kapo estas griza, kie videblas tre markatan nigrecan traokulan strion el la beko al la orelzono kaj blankan superokulan strion pli malpli same longan kaj sub la okulo preskaŭ **duona okulringo tre blanka** kaj rimarkinda.

## Referencoj
* BirdLife International 2004. Orthotomus cuculatus. 2006 IUCN Ruĝa Listo de Minacataj Specioj. Konsultita la 10an de julio 2007.

Kategorio:Ĉetiedoj
Kategorio:Birdoj de Azio
Attila Gáll

**GÁLL Attila** estas rumanuja hungara poeto, redaktoro, ano de E-MIL naskita la 13-an de januaro 1978 en Covasna.

## Kariero 
Attila Gáll estas la ĉefredaktoro de Erdélyi Híradó Könyvkiadó en Kluĵo, legantredaktoro de arada Irodalmi Jelen.

## Volumoj 
* *Napló az émelygésig* (poemoj, Erdélyi Híradó, Kolozsvár), 2000.

## Fonto 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Kategorio:Rumanujaj hungaraj poetoj kaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio