Sudgeorgia pintvostanaso

La **Sudgeorgia pintvostanaso** (*Anas georgica georgica*), ankaŭ erare konata kiel la **Sudgeorgia kreko**, kaj estis iam konsiderata plena specio.

## Taksonomio 
Tiu anaso estis delonge agnoskata kiel distinga taksono, kun simileco iame konsiderataj kun krekoj. Robert Cushman Murphy estis la unua kiu pruvis, ke temas pri pintvostanaso, kaj ties plej proksimaj parencoj estus la Flavbeka pintvostanaso de Sudameriko (nune disigita kiel Ĉilia pintvostanaso *A. g. spinicauda* kaj la formortinta Nicefora pintvostanaso *A. g. niceforoi*), kvankam li konsideris ĝin kiel plena specio pro ties izolata distribuado kaj ties 16 (pli ol 14) vostoplumoj. Tamen la nombro de vostoplumoj ĉe anasoj estas variebla, kaj ankaŭ multaj kontinentaj pintvostanasoj havas 16 vostoplumojn kaj kelkaj Sudgeorgiaj pintvostanasoj eĉ havas 18, Ĝi havas ruĝecan kronon, helbrunajn vangojn kaj gorĝon, malhelgrizajn subflugilojn kaj certe pintecan voston. La dorso, brusto kaj flankoj estas makuleca je sablokolora; la subaj partoj estas senkolorece blankecaj, makulete je bruna. La beko estas flava kun bluecnigra linio ĉe la supra bordo kaj pinto, kaj la piedoj estas verdecgrizaj. La lanugaj idoj estas malhelbrunaj kun flavecaj markoj.

Malkiel ĉe aliaj pintvostanasoj, la maskloj estas similaj laŭ aspekto al inoj, kvankam pli grandaj. Malpli markataj diferencoj estas ke la masklo havas uniforme brunecgrizajn supraflugilajn kovrilojn kaj brile verdecnigran speguleton, dum la ino havas makulecajn supraflugilajn kovrilojn kaj senkolore brunan speguleton. Ankaŭ la Flavbeka kreko havas flavan bekon, sed diferencas ĉar estas pli malgranda kaj pli diketa, kun malpli da punkteco en flankoj, kaj havas sablokoloran strion antaŭ la speguleto, centra blanka strio en subflugilo, kaj pli mallonga kaj malpli pinteca vosto. Murphy notis:”La 20an de decembro, 1912, mi fotis paron de krekoj manĝantaj ĉe fadeno el akvo fluanta tra alta tufherbejo el fandanta bordo de glaĉero. La birdoj estis tre bone kaŝitaj pro la ekrano el herbo, kaj mi preskaŭ falis super ili antaŭ vidi ilin. Ili aspektis ege nekoncernataj, tamen, kaj plusekvis plukante ĉe la koto. Kiam mi alproksimiĝis ĝis du pasoj al ili, ili levis siajn kapojn kaj piediris inter la herbotufoj, el kiuj ili rigardis tra falantaj herboj. Ĉio escepte la brilajn okulojn kaj flavajn bekojn aspektis tute miksita kun la ĉirkaŭo. Matthews estis dirinta ke ties modelo tute kongruas kun la medio tiom ke foje nur la movo de la rimarkinda flava beko atentigas pri ties esto. Multaj observantoj estis notintaj la birdan preferon perdiĝi inter tufoherbejo kiam oni alproksimiĝas al ili, pli ol serĉi sekurecon en la aero, kaj ŝajne antaŭ la alveno de homoj kaj pafiloj al Suda Georgio ili uzis siajn flugilojn nur por relative mallongaj kaj neoftaj flugoj.

### Manĝo 
Tiuj anasoj estas ĉiomanĝantoj; ili manĝas vegetaĵaron, inklude marajn kaj fluakvajn algojn, plaŭdante kaj plonĝante en maro kiam akvo estas trankvila. Ili konsumas ankaŭ gamon de senvertebruloj, inklude fluakvajn salikokojn de la ordo *Anostraca* (*Brachinecta gaini*), marajn amfipodojn, dipterojn, malgrandajn pektenojn, nematodojn kaj helikojn, manĝante ĉe la intertajda zono kaj foje eĉ kadavromanĝante ĉe kadavraĵoj de fokoj. Tiu konduto propra de karnovoruloj kaj tute ne de anasoj estas supozeble reago al duraj vivkondiĉoj pro akra vetero kaj malfacilo trovi pli nutrivajn manĝerojn.

[eta|dekstra|300ra|[Giganta petrelo manĝante fokan kadavraĵon en Suda Georgio]]

David Parmelee priskribis tiun lastan kutimon el la Birda Insulo jene:
”Oni povus supozi ke tiuj delikataj etaj pintvostanasoj atendas sian vicon por pluki ĉe la ostoj kaj malgrandaj skrapaĵoj lasataj de la pli grandaj predantoj. Malprave! Tuj post kiam estas malgranda malfermaĵo en la foka kadavraĵo la anasoj merĝas la kapon en la truon, kaj malaperas ties bekoj kaj foje eĉ ties kapoj.
“La kapo estas metode retirata unufoje kaj plu por viglado, sed ne estas nekutime vidi kaj gigantajn petrelojn kaj pintvostanasojn samtempe plukante ĉe la sama kadavraĵo. La anasoj estas tiom lertaj ĉe tiuj manovroj ke ne multaj kaptatas neatentaj. Malkiel la gigantaj petreloj kies kapoj iĝas grizruĝaj pro merĝado en la sangaj viandaĵoj, la kuriozaj pintvostanasoj restas rimarkinde puraj ĉar plonĝas ofte en rojoj aŭ flakoj el akvo.”

### Reproduktado 
Sudgeorgiaj pintvostanasoj reproduktiĝas en solecaj paroj dum longa reprodukta sezono el fina oktobro al komenca marto. Kiam ili revenas el manĝado, ili kutime surteriĝas je ioma distanco for el la nesto antaŭ direkti sin al ĝi tra la subkreskaĵaro, por eviti ke predobirdoj povu rabi la ovojn aŭ la idojn. La ino faras malgrandajn ovodemetadojn de 3 al 5 helaj cinamorozaj ovoj, kaj la ida lanugo estas malhela. Ili pariĝas porvive, kaj maskloj helpas al idozorgado.

La preferata habitato por idozorgado estas herbotufe borditaj fluakvaj flakoj kie la idoj manĝas ĉirkaŭ la bordoj dum la ino restas en pli malferma akvo. La idaro moviĝas interne tra la herbotufaro el flako al flako.

eta|dekstra|Sudgeorgia pintvostanaso.

### Voĉo 
Registritaj alvokoj el maskla plenkreskulo inkludas rukton – fajfan, mide sonan *ĝii-ĝii*, ascendan kaj falante laŭtone, kun kroma duoblanota fajfo. Inoj elsendas descendan alvokon similan al tiu de la Norda pintvostanaso, same kiel knaran “incitan alvokon” kaj aspran “pelan alvokon”.

## Konservado kaj statuso 
### Populacio 
Fine de la 19a kaj komence de la 20a jarcentoj la pintvostanasoj estis konsiderataj komunaj; kvankam Murphy informis, ke ĉe 1912 intensa ĉasado fare de balenkaptistoj kaj fokoĉasistoj malpliigis la populacion konsiderinde.

eta|dekstra|Bruna rabmevo – predanto de ovoj kaj idoj.
Nombroj ekde tiam rekuperiĝis pro la abandono de Suda Georgio kiel balenkaptada bazo; la populacio probable superas 2,000 kaj estas tiom abunda kiom estas espereble el la disponebla habitato. La pintvostanaso estis konsiderata en 1979 kie disvastiĝanta en malgrandaj nombroj kaj loĝanta ĉefe ĉe golfetoj kaj marbordaj areoj de Suda Georgio.

### Minacoj 
Ĉasado fare de homoj estas jam ne plu grava serioza minaco.

### Parazitoj 
Estas konstatita ke tiuj anasoj estas gastigantoj de ektoparazitaj naztruaj akaroj *Rhinonyssus rhinolethrum*.

## Referencoj 
## Literaturo 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

## Eksteraj ligiloj 
* Mike Danzenbaker: Sudgeorgia pintvostanaso, bildoj
* Fotoj de Greg Lasley 
* Fotoj de Hanne & Jens Eriksen 
* Flavbeka pintvostanaso, ĉe Internet Bird Collection

Kategorio:Anasenoj
Kategorio:Anasedoj
Kategorio:Anseroformaj
Kategorio:Birdoj de Ameriko