open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bernt Balchen

**Bernt Balchen** (23a de oktobro 1899 – 17a de oktobro 1973) estis pionira polusa aviadisto, navigisto, aviadila mekanika inĝeniero kaj militestro. Norvege devena, li poste iĝis usona civitano, kaj eĉ ricevis la usonan Distingan Flugokrucon. Lia servo en la Usona Aerarmeo dum la Dua Mondmilito profitis sian konon pri polusaj regionoj el sia esplorado al Arkto por helpi la Aliancanojn ĉe Skandinavio kaj Norda Eŭropo. Post la milito, Balchen pluestis influa estro de la Usona Aerarmeo, same kiel bone konsiderata privata konsilisto en projektoj rilataj al Arkto kaj aviado.

## Notoj 
### Bibliografio 
* Balchen, Bernt (fantome verkita). *Come North with Me: An Autobiography*. New York: Dutton, 1958.
* Balchen, Bernt, Corey Ford and Oliver LaFarge. *War Below Zero: The Battle for Greenland*. New York: Houghton Mifflin Co., 1944.
* Balchen, Bernt and Erik Bergaust. *The Next Fifty Years of Flight: As Visualized by Bernt Balchen and told to Erik Bergaust* (Explorer books edition). Ann Arbor, Michigan: Xerox University Microfilms, 1954.
* Balchen, Bess. *Poles Apart: The Admiral Richard E. Byrd and Colonel Bernt Balchen Odyssey*. Oakland, Oregon: Elderberry Press, 2004. ISBN 1-932762-09-4.
* "Balchen will Retire. First Pilot to Fly Over South Pole to Leave Air Force." *New York Times*, 20 October 1956.
* Butler, Susan. *East to the Dawn: The Life of Amelia Earhart.* Reading, MA: Addison-Wesley, 1997. ISBN 0-306-80887-0.
* Glines, Carroll V. *Bernt Balchen: Polar Aviator*. Washington, D.C.: Smithsonian Books, 1999. ISBN 1-56098-906-8.
* Isakson, Evelyn Moore. *Bernt Balchen: Colonel, United States Air Force, Retired: A Special Report on the Unique Career of a Great American Patriot*. Leeds, West Yorkshire, UK: Hollycrest Enterprises, 1972.
* Knight, Clayton and Robert C. Durham. *Hitch Your Wagon: The Story of Bernt Balchen*. New York: Bell Publishing Company, 1950.
* *Little Norway in Pictures: With Supplement, Norway – Yesterday and Today* (Also on cover: *R.N.A.F. in Canada*). Toronto: S. J. R. Saunders, 1944.
* Rossiter, Sean. ''The Immortal Beaver: The World's Greatest Bush Plane.* Vancouver: Douglas & McIntyre, 1999. ISBN 1-55054-724-0
* Simmons, George. *Target: Arctic, Men in the Skies at the Top of the World.* Philadelphia: Chilton Books, 1965.
* Wiig, Erling. "Message of Liberty." *Flypast*, No. 338, Septembro 2009.

## Eksteraj ligiloj 
* Arlington Cemetery, biografio de Balchen, kun foto de Balchen en USAAF uniformo 
* Balchen-rilata ligillisto, el la retejo de la *Metropolitan News Company*, Kalifornio, Usono
* National Aviation Hall of Fame
* *Alone on the Ice'' filmeto 

Kategorio:Norvegaj esploristoj
Kategorio:Usonaj esploristoj
Kategorio:Usonaj militistoj
Kategorio:Usonaj pilotoj
Béla Lukács (1892)

**Béla Lukács** [lukAĉ], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Lukács Béla** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, oficiro.

Béla Lukács http://www.ogyk.hu/e-konyvt/mpgy/alm/al935_40/312.htm en 1892 en Hungara reĝlando en Rimaszombat (nuntempa Rimavská Sobota en Slovakio). Pri la morto mankas informoj.

## Biografio 
Béla Lukács frekventis mezlernejon en sia naskiĝurbo, poste li lernis juron en Budapeŝto kaj Eperjes. Li batalis 3 jarojn en la 1-a mondmilito. Dum la Hungara Sovetrespubliko li apartenis al rondo de Miklós Horthy en Szeged. Kiel oficiro li partoprenis en okupado de Transdanubio, post falo de Soveto li marŝis al Budapeŝto. Li parte okupiĝis pri sia bieno, parte li politikadis. Li estis dufoje elektita parlamenta deputito en Ónod. En Kabineto Kállay li estis senpostena ministro pri mondomilitaj handikapuloj.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio kun foto
* http://www.arcanum.hu/mol/lpext.dll/MT/1#JD_36

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj senpostenaj ministroj
Liv Arnesen

**Liv Ragnheim Arnesen** (1an de Junio 1953) estas norvega edukistino, skikuristo, aventuristo, gvidisto, kaj propaganda parolisto. Arnesen kondukis la unuan senhelpan virinaron trairantan la Glacitavolon de Gronlando en 1992. En 1994, ŝi denove famiĝis kiam iĝis la unua virino en la mondo kiu skiis sola kaj senhelpa ĝis la Suda Poluso. – per 50-taga ekspedicio de 745 mejloj (1,200&nbsp;km).

## Bibliografio 
* *No Horizon is so Far: An Extraordinary Journey across Antarctica*. Ann Bancroft kaj Liv Arnesen. Da Capo Press. 2003. ISBN 0-7382-0794-2
* "Ann And Liv Cross Antarctica". Ann Bancroft kaj Liv Arnesen. Da Capo Press. 2003. ISBN 0-7382-0934-1

## Notoj 
Kategorio:Norvegaj esploristoj
Kategorio:Norvegaj sportistoj
Kategorio:Suda Poluso
Kategorio:Gronlando
Porte de Vincennes (pariza metrostacio)

**Porte de Vincennes** [pɔʁt də vɛ̃sɛn] estas stacio sur linio 1 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 12-a kaj 20-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la . Ĝi situas sub Korso de Vincennes, oriente de kruciĝejo kun Strato des Pyrénées kaj Avenuo du Docteur-Arnold-Netter.

Linio 1 estis plilongigita al '** la .

280px|centra|eta|Renovigo de stacio en 2007-2008

## Alirejoj 
# Avenuo du Général-Niessel: ŝtuparo en n-ro 99, Korso de Vincennes
# Pasejo de la Voûte: du ŝtuparoj en n-roj 102 kaj 106, Korso de Vincennes
# Avenuo Docteur-Netter: ŝtuparo en n-ro 90, Korso de Vincennes
# Strato des Pyrénées: ŝtuparo en n-ro 81, Korso de Vincennes

## Interkonektoj 
*    **'
*  RATP 26 64 86 351
*  N11

## Proksime 
* Porte de Vincennes kaj Porte de Saint-Mandé
* Vendo-placo merkrede kaj sabate matene sur Korso de Vincennes
* Liceo Hélène-Boucher kaj Liceo Maurice-Ravel
* Preĝejo Saint-Gabriel konstruita en la 1920-aj jaroj
*  Liceo Paul-Valéry kaj Hospitalo Armand-Trousseau

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 1 de la metroo de Parizo
* Porte de Vincennes (Tramtransporto en Parizo)

Kategorio:Linio 1 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 12-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 20-a arondismento de Parizo
Jacob Heinrich Lucas

eta|Mohren-apoteko en Erfurt, Schlösser-strato nr 9, la gepatra hejmo de Lucas.
**Jacob Heinrich LUCAS** (naskiĝinta la 10-a de oktobro 1792 en Erfurto, mortinta la 12-a de novembro 1879 en Arnstadt) estis germana apotekisto.

## Vivo 
Estante filo de la Mohren-apotekisto en la erfurta Schlösser-strato li edziĝis al Louise Seraphine (nask. Müller). En 1820 li transprenis de la onklo la gvidadon de Engel-apoteko en Arnstadt (Holzmarkt nr 4). Pro malbonaj spezoj la apoteko devis esti vendita en la 1856-a jaro por la prezo de 8.400 taleroj al la apotekistoj Friedrich Oßwald kaj Carl Wilhelm Brockmann.

Lucas frekventis en 1811-12 la instituton de la erfurta profesoro Johann Bartholomäus Trommsdorff kiu danke substrekis ties oftan tradukon de franclingvaj eseoj pri kemio kaj farmacio por la propra fakgazeto. Lucas aktivis ankaŭ kiel botanikisto: li verkis la unuan katalogon pri muskoj de la regiono de Arnstadt. Tra jardekoj li faris regulajn meteologiajn observojn kaj ricevis en 1825, post la morto de Christian Friedrich Ernst Lucas, ties listojn pri meteologiaj fenomenoj en Erfurt ekde 1815. En 1835 Lucas publikigis pri tio resumon en la analoj eldonitaj de Berghaus pri ŝtatoj kaj popoloj *(Annalen der Erd-, Völker- und Staatenkunde)*. Por la Salakva societo kaj ties porparolanto Carl Niebergall de Arnstadt li faris (rekomendan) ekspertizon pri la sanigopovo de la salavko el la salejo Arnshall.

Lucas ankaŭ engaĝiĝis en la pormetiista asocio *Gewerbeverein Arnstadt*.

## Verkoj 
* *Resultate meteorologischer Beobachtungen, angestellt zu Arnstadt in den Jahren 1823 bis 1847 von Heinrich Lucas, Apotheker*, Arnstadt 1849
* Verzeichnis der in der Umgegend von Arnstadt und einiger in weiterer Entfernung gesammelten Laub- und Leber-Moose*, Arnstadt 1870

## Literaturo 
* Bernhard Krahmer: "Heinrich Jakob Lucas und das erste Moosverzeichnis unserer engeren Heimat", in: *Alt-Arnstadt* 8/1929, p. 21-27 (kun portreto)
* Matthias Deutsch: "Zu den Anfängen meteorologischer Beobachtungen in Erfurt (1500-1848)", in : *Stadt und Geschichte*, 11/2001, p. 13
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt'' (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 343-344

Kategorio:Apotekistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Erfurto
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Mortintoj en 1879
Kategorio:Germanaj meteologoj
Kategorio:Briofitoj
Kategorio:Germanaj botanikistoj
Vandœuvre-lès-Nancy

**Vandœuvre-lès-Nancy** [] estas franca komunumo en la departemento Meurthe-et-Moselle, en la regiono Loreno. Ĝi havis  loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|La urbodomo de Vandœuvre-lès-Nancy
Vandœuvre-lès-Nancy apartenas al la aglomeraĵo de Nancio

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
* Listo de urboj de Francio

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo

Kategorio:Komunumoj de Meurthe-et-Moselle
Kategorio:Urboj de Francio
Cecilie Skog

**Cecilie Skog** (9an de aŭgusto 1974) estas norvega aventuristo el Ålesund. Ŝi studis kaj laboris kiel zorgantino, sed ekde sia montogrimpado al Monto Everest en 2004, ŝi laboris kiel profesia aventuristo, gvidisto kaj prelegisto.

Aŭguste de 2008 ŝi grimpis al K2. Lia edzo Rolf Bae, kiu estis grimpinte kun ŝi al la K2 la 1an de aŭgusto 2008, pereis dum la malsupriĝo kun aliaj 10 montogrimpistoj.

Januare de 2010 ŝi finis la unuan senhelpan trapasadon de Antarkto. Kun Ryan Waters ŝi uzis 70 tagojn, el la 13a de Novembro 2009, al la 21a de Januaro, 2010, por kompleti la pli ol 1800&nbsp;km longan veturadon tra la kontinento Antarkto.

## La sep montopintoj 
* Monto Everest, 8848 m (Azio) 2004
* Aconcagua, 6962 m (Sudameriko) 1999
* McKinley, 6194 m (Nordameriko) 2001
* Kilimanĝaro, 5895 m (Afriko) 2004
* Monto Vinson, 4897 m (Antarkto) 2006
* Elbrus, 5642 m (Eŭropo) 2003
* Monto Kosciuszko, 2228 m (Oceanio/Aŭstralio) 2006
* Carstensz Piramido, 4884 m (Oceanio/Papuo) 2007

## Aliaj aventuroj 
* 1996: Blanka Monto 4807 m
* 2003: Shishapangma 8042 m (atinginte 7400 m)
* 2003: Ĉo Oju 8201 m
* 2004: Gronlando, trapasante la insulon oriente okcidenten - 610&nbsp;km.
* 2005: K2 8611 m (atinginte 7300 m)
* 2005: Suda Poluso, skie el Ross-glacikampo al la poluso en 32 tagoj.
* 2006: Norda Poluso, skie el Insulo Ellsemere al la poluso en 49 tagoj.
* 2008: K2, 8611 m, montopinte la 1an de Aŭgusto kun Lars Nessa. Unuaj norvegoj kiuj montopintis la K2.
* 2009: Gronlando, trapasante la insulon orienten el okcidento - 590&nbsp;km.
* 2010: Trapaso de Antarkto, el Insulo Berkner tra la Suda Poluso el la Ross-glacikampo en 70 tagoj kaj pli ol 1800&nbsp;km.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Cecilie Skog ĉe 7summits.com 
* Artikolo de Dagbladet (Norvege)
* First unassisted and unsupported crossing of Antarctica

Kategorio:Norvegaj montogrimpistoj
Kategorio:Monto Everest
Kategorio:Polusa esplorado
(15269) 1990 XF

**(15269) 1990 XF** estas malgranda, meze hela asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Yoshio Kushida kaj Osamu Muramatsu elde la observatorio de la Suda Jacugatake apud Hokuto (gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Yoshio Kushida
Kategorio:Malkovrita de Osamu Muramatsu
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1990
Bridgmanito

**Bridgmanito** estas mineralo.  Oni supozas, ke tiu estas la mineralo la plej multnombraj el la tero. Ĝi havas la kemian konsiston (Mg,Fe)SiO3. Oni trovas ĝin en la malsupra termantelo.

Ĝi estis nomita en honoro de la usona fizikisto Percy Williams Bridgman (1882 – 1961), pioniro de la  studado de materialoj en alta temperaturo kaj premo.

Kategorio:Mineraloj
Porte d'Ivry (pariza metrostacio)

'''Porte d'Ivry** [pɔʁt d‿ivʁi] estas stacio sur linio 7 (sur la branĉo **') de la Metroo de Parizo. Ĝi situas en la 13-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la . Ĝi situas en Porte d'Ivry sub Avenuo de la Porte-d'Ivry.

Ĝi konsistigis la sudan finstacion de linio 7 ĝis la , daton de ekservo de la plilongigo ĝis ''''.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri kvar alirejoj inkludantaj tri ŝtuparojn antaŭ n-roj 50 kaj 53 de Avenuo de la Porte-d'Ivry kaj antaŭ n-ro 1 de Avenuo d'Ivry kaj ankaŭ rulŝtuparon rekte elirantan el la kajo en direkto '** fronte al n-ro 72 de Bulvardo Masséna.

## Interkonektoj 
*   **'
*  RATP 27 83
*  N31

## Proksime 
* Porte d'Ivry estas enir-pordo al Ĉina kvartalo de Parizo, en la 13-a arondismento
* Halle Georges-Carpentier (sporta halo)

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 7 de la metroo de Parizo
* Porte d'Ivry (Tramtransporto en Parizo)

Kategorio:Linio 7 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 13-a arondismento de Parizo
Poŝta Palaco (Budapeŝto)

La **Poŝta Palaco** estas impona historia monumento en Budapeŝto, en urboparto Buda.
eta|Poŝta Palaco en Budapeŝto

## Historio 
Post la 1-a mondmilito aperis pretendo pri rezidejo por la poŝto. La unua konstrufazo okazis en 1925, en la sekva jaro jam la finkonstruo okazis. La arkitekto estis Gyula Sándy. Tiutempe Hungario suferis en financa krizo, tial dum la konstruado oni faris ŝparojn. Diversaj poŝtaj instancoj profitis tuj la palacon, eĉ telefoncentralo funkciis interne. Dum la 2-a mondmilito la palaco preskaŭ plene ruiniĝis, sed la renovigo finiĝis jam en 1947. Ĝenerale direktoraro de la poŝto sidis en la domego, krome nature ankaŭ poŝtejo. En 2008 oni forvendis la palacon, en la sekvaj jaroj ĝi estis apenaŭ uzata.

## Konstruaĵo 
La konstruaĵo situas sola, krome ĝi havas malgrandan korton. La palaco etendiĝas laŭ placo, kiu estas unu el la trafiknodoj de la ĉefurbo, krome laŭ 3 stratoj. Proksime etendiĝas la fortikaĵo kune kun Reĝa Palaco (Budapeŝto), tial la Poŝta Palaco ricevis turan bastionon. Sur la ekstera muro en 2002 oni metis memortabulon pri falintoj dum la sieĝo en 1945.

## Fontoj 
* hungare kun multe da fotoj
* hungare kun fotoj

Kategorio:Palacoj en Budapeŝto
Kategorio:Poŝtejoj en Hungario
(15271) 1991 DE

**(15271) 1991 DE** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Takeŝi Urata elde la stacio de Ōhira de la Observatorio de Nihondaira, en Ŝimizu (kvartalo de Ŝizuoka).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Takeŝi Urata
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Villeneuve-la-Comtesse

**Villeneuve-la-Comtesse** [] estas franca komunumo en la departemento Charente-Maritime, en la regiono Puatuo-Ĉarentoj. Ĝi havis 760 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Preĝejo en Villeneuve-la-Comtesse
Villeneuve-la-Comtesse situas en la nordoriento de Charente-Maritime,  sude de Niort.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Charente-Maritime
* Villeneuve-la-Comtesse (stacidomo)


Kategorio:Komunumoj de Charente-Maritime
Pernety (pariza metrostacio)

**Pernety** [pɛʁnəti] estas stacio de la Metroo de Parizo sur linio 13, en la 14-a arondismento de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita la .

Ĝia nomo devenas de Strato Pernety, kiu omaĝas al vicgrafo Joseph Marie de Pernety (1766-1856) kiu estis divizia generalo kaj posedanto de la terenoj kie la strato estis farita.

## Alirejoj 
La stacio disponas pri du ŝtuparoj:
# Strato Pernety, ŝtuparo alvenanta al ter-etaĝo de domo situanta ĉe angulo de Strato Pernety (n-ro 45) kaj Strato Raymond-Losserand (n-ro 72)
# Strato Niepce, rulŝtuparo por vojaĝantoj elirantaj el metroo en norda-suda direkto kaj alvenantaj al n-ro 56, Strato Raymond-Losserand

## Interkonektoj 
*  RATP 59
*  N63

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Linio 13 de la metroo de Parizo
* Eksa linio 14 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 13 de la metroo de Parizo
Kategorio:Eksa linio 14 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 14-a arondismento de Parizo
Sèvres - Babylone (pariza metrostacio)

**Sèvres - Babylone** [sɛvʁ babilɔn] estas stacio sur linioj 10 kaj 12 de la Metroo de Parizo; ĝi situas inter la 6-a kaj 7-a arondismentoj de Parizo.

## Stacio 
La stacio estis malfermita en 1910 sub la nomo *Sèvres - Croix-Rouge*. Ĝi alprenis la nomon de Strato de Sèvres kiu estis la antikva vojo kiu kondukis en la 18-a jc. de Parizo al Sèvres kaj ankaŭ de Strato de Babylone, antikva vojo kiu perdiĝis en la ebenaĵo de Grenelle, kiu ŝuldas depost 1673 sian nomon al episkopo de Babilono kiu estis Bernard de Sainte-Thérèse.

Komence, la stacio de la nuna linio 10 (CMP) estus nomiĝonta *Babylone*, kaj la stacio de la nuna linio 12 (Nord-Sud) estus nomiĝonta *Sèvres*. La urbo devigis ambaŭ kompaniojn fari komunan stacion.

## Alirejoj 
# Strato de Sèvres: n-ro 18, Strato de Sèvres
# Strato Velpeau - *Le Bon Marché*: angulo Strato Velpeau / Strato de Sèvres (kun rulŝtuparo)
# Bulvardo Raspail flanko de paraj n-roj - Skvaro Boucicaut: orienta enirejo de Skvaro Boucicaut (kun rulŝtuparo el kajo de linio 12 direkto )

## Interkonektoj 
*  RATP 39 63 68 70 83 84 87 94

## Proksime 
* Le Bon Marché (granda magazeno)
* Hotelo Lutetia

## Referencoj 
## Bildgalerio 
### Linio 10 

Metro de Paris - Ligne 10 - Sevres - Babylone 02.jpg|Kajoj
Metro de Paris - Ligne 10 - Sevres - Babylone 04.jpg|Nomo de stacio
Metro de Paris - Ligne 10 - Sevres - Babylone 05.jpg|Nomo de stacio
MF 67 Ligne 10.jpg|MF 67 alvenanta en stacion

### Linio 12 

Metro de Paris - Ligne 12 - Sevres - Babylone 01.jpg|Kajoj
Metro de Paris - Ligne 12 - Sevres - Babylone 02.jpg|Nomo de stacio
Metro de Paris - Ligne 12 - Sevres - Babylone 03.jpg|Indiko de direkto
Metro de Paris - Ligne 12 - Sevres - Babylone 05.jpg|Detalo de dekoracio

## Vidu ankaŭ 
* Listo de metrostacioj de Parizo
* Alinomitaj stacioj de la Metroo de Parizo
* linio 10 de la metroo de Parizo
* linio 12 de la metroo de Parizo

Kategorio:Linio 10 de la metroo de Parizo
Kategorio:Linio 12 de la metroo de Parizo
Kategorio:Stacioj de la metroo de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 6-a arondismento de Parizo
Kategorio:Metrostacioj en la 7-a arondismento de Parizo
(15279) 1991 PY7

**(15279) 1991 PY7** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991
Arbo de Tenere

eta|300px|dekstra|La Arbo de Tenere en 1961.
**La Arbo de Tenere** estis arbo de akacio en nordoriento de Niĝero (regiono Tenere) kiu estis konata kiel la plej izolita arbo de la mondo, ĉar la plej proksima arbo estis 250 mejlojn (400&nbsp;km) fore. Ĝi estis longtempe referenca punkto por karavanoj kaj estis apud 40-metra puto fosita fine de 1938 kaj komence de 1939. Ĝi estis trafita de kamiono du fojoj: Unue iam en la 1950-a jardeko kaj due en 1973.

## Morto kaj anstataŭo 
eta|200px|maldekstra|La anstataŭaĵo de Arbo de Tenere.
En 1973, kamiono de supozite ebria ŝoforo koliziis kontraŭ la arbo de Tenere; sekve ĝi falis kiam ĝi aĝis 300, laŭ la ringoj de sia trunko. La 8an de novembro 1973 la morta arbo estis translokita al nacia muzeo de Niĝero en Niameo.

Nuntempe metala skulptaĵo estas en la loko omaĝe al la perdita arbo..

## Referencoj 
* Artikolo de Arbre du Ténéré en la Angla Vikipedio

## Eksteraj ligiloj 
* fotoj de la arbo de Tenere 

Kategorio:Geografio de Niĝero
Kategorio:Tuaregoj
Kategorio:Akacioj
Kategorio:Arboj
Peoniacoj

alternative=Illustration Paeonia mascula0.jpg|eta|Illustration Paeonia mascula0
La **peoniacoj** kaj 36 speciojn, jen ĉi-sube la listo de la akceptitaj taksonoj, kaj ties Esperantaj nomoj:

**Angiospermae* - angiospermoj
***Saxifragales* Bercht. & J.Presl - saksifragaloj
****Paeoniaceae* Raf. - peoniacoj
*****Paeonia* L. - peonio

## Bildaro 

Dosiero:Paeonia californica.JPG||floroj kun multaj stamenoj de kalifornia peonio (*Paeonia californica*)
Dosiero:Paeonia peregrina.jpg|fruktaro kun foniklofrukto de fremda peonio (*Paeonia peregrina*)

## Referencoj 
Kategorio:Magnoliofitoj
Kategorio:Saksifragaloj
Kategorio:Plantofamilioj
Aoos

**Aoos** aŭ **Vjosë** () estas rivero en nordokcidenta kaj sudokcidenta Albanio.

Ĝia totala longeco estas preskaŭ 272 kilometroj (169 miloj), de kiu la unuaj 80 kilometroj (50 miloj) estas en Grekio kaj la restantaj 192 kilometroj (119 mejloj) estas en Albanio.

Ĝia fonto estas en Grekio, specife en la Pindo-montoj en Epiro, proksime al la vilaĝo de Vovousa. Unu artefarita lago estis konstruita ĉe altitudo de 1 350 metroj kaj estas akvo-energia akvobaraĵo en tiu loko ekde 1987. Ĝi fluas tra la Nacia Parko Vikos–Aoos, kie ĝi formas imponajn kanjonojn. Ĝi fluas tra Konico kaj eniras Albanion proksime al Çarshovë. Ĝi daŭras nordokcidente tra Përmet, Këlcyrë, Tepelenë, Memaliaj, Selenicë kaj Novoselë. Ĝi fluas en la Adriatikon, nordokcidente de la urbo Vlorë.

## Nomo 
La rivero estas konata laŭ malsamaj nomoj. Dum la antikveco oni ĝin nomis Aoos (Ἄωος, Ἀῶος, Ἀῷος) en la greka kaj **Aous** en latina. En Albanio ĝi estas nomita Vjosë aŭ **Vjosa**, dum en Grekio ĝi estas konata per sia antikva nomo (Αώος en la moderna greka ortografio), kiel aŭ **Vovousa** (Βοβούσα) aŭ **Aias** (Αίας, Αἴας).

## Homa historio 
dekstra|eta|La malnova ponto de Konitsa supre la Aoos rivero, tuj antaŭ la Vikos–Aoos Nacia Parko
En la greka mitologio, Aoos estas epiteto aŭ nomo de Adonis. Aoos estis ankaŭ la nomo de la unua reĝo de Kipro. Ankaŭ rivero kaj monto en Kipro estis nomitaj Aous.

Hecateo (550–476 BC) mencias la riveron kiel Aias (greke: Αἴας), la nomon Anios (: Ἄνιος) uzas Plutarko en Caesar, dum Polibio, Livio kaj Strabono uzas la terminon Aoos. La Tesprotia tribo de Paraoeoi ricevis sian nomon de la rivero, kiel apudaj loĝantoj. Paŭzanio skribas pri "ŝarkoj" () en la rivero, kiel ĝi fluas tra Tesprotio. Ĝi estis menciita kiel Avos () de Stephanus de Bizantium en la 6a jarcento AD.

## Grekio 
La *Nacia Parko Vikos–Aoos* (, *Ethnikós Drymós Víkou–Aóou*), fondita la jaro 1973 estas nacia parko en la regiono de Epiro en la nordokcidento. La nacia parko ampleksas 126 kvadratajn kilometrojn (31,135 akreojn) de monta tereno, kun multnombraj riveroj, lagoj, kavernoj, profundaj kanjonoj, densaj pinofitoj kaj falfoliaj arbaroj. 

## Mapo 
eta

## Referencoj 
## Tradukfonto 
Kategorio:Riveroj en Grekio
Kategorio:Riveroj en Albanio
Literatura asocio de Arnstadt

La **Literatura asocio de Arnstadt** (germane: *Litterarische Vereinigung Arnstadt*) estis rondo de kulturemuloj en Arnstadt ekzistinta de 1894 ĝis 1936.

## Historio 
Rondo de viroj, kiuj volis servi la bonon kaj la belon per la flegado de literaturo, pensis ke tio ĉi plej efike povus esti plenumita per ŝato de literaturo. Sekve fonditis en la 26.1.1894 de Arthur Rehbein kaj ses aliaj sampensantoj (Bauer, Balke, Boese, Reineck, Rothardt, Toelle). Ĉefa tasko de la societa laboro estis vigla prelegada ciklo kaj kontaktiĝo kun similaj asocioj nome *Gabelbach* (Ilmenau), *Waldhaus* (Greiz, *Hainbund* (Zittau), *Drei Lilien* (Harburg) aŭ *Verein der Literaturfreunde* (Erfurto). 

## Agadoj 
Kulmino en la fondojaro estis la festo de la solena datreveno 400-a naskiĝtaga de Hans Sachs kiu faritis en la 2.11. en la salonego *Kurhaussaal* (Alexis-strato). La festparolado estis de Arthur Rehbein kaj estis ludita la komedio *Hans Sachs* de Gustav Burchard. Ĝi ricevis multan aplaŭdon. La 2-a kulmino estis samjare la 26-a de novembro kiam inaŭguritis en la Concordia-salonego (Karolinen-strato) la ekspozicio *1. Arnstädter Gemäldeausstellung* kun ne tute 200 pentraĵoj. En la 2.2.1895 oni festis la unuan jaron de la societo kune en la Artista hejmo *Schönbrunn*, en la 2.4.1896 okazis aranĝo honore al Otto von Bismarck kaj en la 8.9.1896 amuzig- kaj balverspero en la Concordia-salonego. 

Pro la foriro de Rehbein al Berlino la societa laboro eklamis. Ĝi finfine malfonditis en la 27.5.1936. En 1937 oni transdonis la librojn, la bildojn kaj la inventaron de la societo al la Muzea asocio de Arnstadt.

## Literaturo 
* Josef Czerny: "Arthur Rehbein udn dei Litterarische Vereinigung Arnstadt", in: *Aus der Vergangenheit von Arnstadt und Umgebung/AVAU* 5/1995, p. 73-76
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 341

Kategorio:Literaturo de Germanio
Arnstadt
Kategorio:Arnstadt
Gustav Burchard

**Gustav BURCHARD** (naskiĝinta la 13-a de decembro 1859 en Neubukow, mortinta la 15-a de decembro 1937 en Berlino) estis germana aktoro, verkisto kaj reĝisoro. Plue li luprenis la Novan urboteatron de Bremerhaven kaj iĝis ties intendanto. 

## Vivo 
Burchard estis la filo de juda komercisto. Laŭdezire li rajtis iĝi aktoro kaj ludis ĉe diversaj teatrejoj. Ekde 1898 li aktivis en Bremen. En 1903 li transprenis la ĉefan region en la operejo de Bremen. De 1907-1919 li estis vicestro de la Urboteatro de Bremen kaj de 1911-19 intendanto de la Nova urboteatro en Bremerhaven. En 1919 tiu ĉi teatrejo ŝtatigitis, kaj Burchard iĝis ties intendanto ĝis 1931.

Li ankaŭ verkis dramojn, teatrokritikaĵojn, novelojn kaj felietonaĵojn. 

## Literaturo 
* August Meyer: *Burchard, Gustav Gerson.* In: Historische Gesellschaft Bremen, Staatsarchiv Bremen (Hrsg.): *Bremische Biographie 1912–1962.* Hauschild, Bremen 1969, S.85 (Sp.2) bis S. 86 (Sp.1). 
* Herbert Schwarzwälder: *Das Große Bremen-Lexikon*. Edition Temmen, Bremen 2003, ISBN 3-86108-693-X.

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Kritikistoj
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1859
Kategorio:Mortintoj en 1937
Solulplanto

[Cultivare Purpurea + Dawyck|eta|240ra|fagoj en parko: funde [purpurfago, malfunde la flava-verde ekkreskanta fagokultivaro ‚Zlatia‘ („or-fago“)]]
**Solulplanto** aŭ **Soliterplanto** (el la franca "solitaire" por "solulo") estas esprimo el la ĝardenarto, arbokultivejo kaj akvaristiko. Soliterplanto estas planto, plej ofte arbo aŭ arbusto, kiu kiel unuopa planto dominas plantejon. Ĝi distingiĝas de aliaj plantoj en la najbareco pro speciala alteco, koloro, habito aŭ aliaj ecoj. libere starantaj soliterplantoj ofte aspektas okulfrape.

Multaj lignoplantoj estas taŭgaj por iĝi solulplanto. Gravas antaŭ ĉio, ke la planto havas sufiĉe la spacon por etendiĝi. Speciale taŭgaj plantoj ekzemple estas la purpurfago pro siaj purpuraj folioj, la Süntel-fago pro sia bizara kreskoformo aŭ magnolio pro la frua florado. Pli malgrandaj devas esti soliterplanto por la antaŭĝardeno. Taŭgas tiukaze malgrandaj magnolioj, rododendro kaj arbustrozo.

Kiel solulplantoj en la akvaristiko oni uzas plantojn, kiuj distingas sin de la aliaj plantoj per okulfrapa folikoloro aŭ foliformo.

!
Kategorio:Ĝardenarto
Papuso

[eta|280px|ŝirmilforma papusokun la [semoj de herbeja tragopogo(*Tragopogon pratensis*)]]
 
B **papuso** 
C teko 
D lango 
E pistilo]]
La **papuso** (science *pappus*) estas harkrono aŭ malofte haŭtecaj semoj sur la fruktoj de plantoj el la familio de Asteracoj (Asteraceae).
 
Ĉe kelkaj plantoj, ekzemple ĉe leontodo aŭ tragopogo, la papuso estas per tigeto altigita kaj similas al eta ombrelo. La papuso estas plej ofte blanka aŭ bruna. La papuso helpas la disvastigon de la semoj pere de la vento. (Anemoĥorio). Ĉe kelkaj specioj, ekzemple bidento ĝi alkroĉiĝas en la pelto de bestoj (zooĥorio).

Papuso estas la tuto de la komplete ŝanĝita sepalo de floro de Asteracoj.

## Vidu ankaŭ 
* meteoroĥorio
* semdisvastiĝo

## Fontoj 
* Peter Leins: *Blüte und Frucht. Morphologie, Entwicklungsgeschichte, Phylogenie, Funktion, Ökologie*. E. Schweizerbart’sche Verlagsbuchhandlung, Stuttgart 2000. ISBN 3-510-65194-4

## Eksteraj ligiloj 
* Asteraca morfologio ()
* Kompozitaj floroj ()

Kategorio:Floroj
Kategorio:Planta disvastigo
Kategorio:Plantomorfologio
Pothières

**Pothières** [] estas franca komunumo en la departemento Côte-d'Or, en la regiono Burgonjo-Franĉkonteo. Ĝi havis 214 loĝantojn en la jaro 2012.
maldekstra|100px|Blazono

## Geografio 
eta|maldekstra|Limoj de la komunumo
Le Pothières situas ĉe la maldekstra bordo de Sejno norde de Vix.

## Historio 
[eta|maldekstre|Statuo de [Johana de Arko en Pothières]]

La benediktana abatejo estis fondinta en 863 . Ĝi fermis en 1790.

Laŭ la tradicio Johana de Arko haltis tie la 26-an de februaro 1429 dum sia vojaĝo de la abatejo de Clairvaux ĝis Auxerre.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
### Internaj ligiloj 
* Komunumoj de Côte-d'Or

### Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro écho des communes

Kategorio:Komunumoj de Côte-d'Or
Belle-Île-en-Mer

'''** (franca elparolo: [], laŭvorte “bela insulo en maro”, bretone: **') estas franca atlantika insulo, situanta sude de Bretonio. Ĝi havis  loĝantojn en 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Marbordo en Belle-Île-en-Mer
Belle-Île-en-Mer situas en suda Bretonio,  sude de Quiberon. Ĝi estas proksimume  longa kaj  larĝa.

## Administrado 
La teritorio de la insulo kongruas kun la kantono Belle-Île-en-Mer, kiu inkluzivas kvar komunumojn:
* Bangor,
* Locmaria,
* Le Palais,
* Sauzon.

## Historio 
eta|maldekstra|La angla albordiĝo de 1761, en la sepjara milito. La insulo estis okupita ĝis en 1763.
Ekde de 1765, 78 familioj (iom pli ol ) de akadianoj rifuĝintoj de la « Elpelo de la akadianoj » de 1755 ekloĝis en Belle-Île.

### Megalitoj kaj tumuloj 
eta|maldekstra|150px|La menhiro Jean
El la vico de menhiroj kiuj konsistigis unikan linion trairantan la insulon laŭ ties larĝo kaj kiu estis atestita en 1701, nur tri estas ankoraŭ videblaj (Tiu de Kervarigeon, la du de Kerlédan : Jean (ĉi bildo), kaj Jeanne) : la aliaj megalitoj estis detruitaj, iuj tajlitaj por konstruŝtonoj.

### Havenoj 
Belle-île havas du ĉefajn havenojn, tiun de Le Palais kaj tiun de Sauzon, kaj ankaŭ dudekon da  por ŝirmi boatojn.

### Lumturoj 
Belle-île estas signalizita per tri lumturoj : la lumturo de Goulphar, la lumturo de Poulains kaj la lumturo de Kerdonis.

La granda lumturo de Belle-île estas vizitebla.

## Rimarkindaj lokoj de Belle-Île 
* La citadelo Vauban en Le Palais, ano de la Fortikaĵoj de Vauban.
* La fortikigita urba ĉirkaŭmurego de Le Palais, la sola de la 19-a jc, kiu restas en sia origina stato.
* La pingloj de Port-Coton, senmortigitaj de la pentristo Claude Monet, kiuj similas al la Sfinkso, al la busto de Ludoviko la 14-a, al la Monteto Sankta-Mikaelo, ktp.
* La groto de la Apoteko. Larĝa mara groto, trairanta rokan pinton, tiel nomita pro la multaj birdonestoj, situantaj laŭlonge de la vandoj, kiuj pensigas pri potoj sur bretoj de antaŭlongaj apotekoj. Tiuj nestoj malaperis pro turisma ĉasado kiu okazis fine de la 18-a jc.
* La haveno de Sauzon kun koloraj fasadoj kaj ŝutroj de modestaj domoj.
* La lumturo de Goulphar, konstruita inter 1826 kaj 1835, alta je 52 metroj.
* La pinto de Poulains, insula promontoro fronte al la plej oftaj ventoj.
* La marbordaj padoj, ĉirkaŭ la insulo, kiuj ebligas laŭiri la klifojn de la sovaĝa marbordo (unusemajna marŝado).
* La fuorto de Sarah Bernhardt ĉe la Pinto de Poulains.

[[Le Palais, la citadelo Vauban|maldekstra|eta|La citadelo de Le Palais.]]
[eta|dekstra|La *[Bela Fontano (Belle-Île-en-Mer)|Bela Fontano*]]

## Vidu ankaŭ 
* Îles du Ponant (asocio)
* Bangor
* Locmaria
* Le Palais
* Sauzon

## Referencoj 
Kategorio:Insuloj alfabete ordigataj
15332 CERN

'*15332 *CERN'''* estas asteroido de la asteroida zono malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi ŝuldas sian nomon al la CERN (*Conseil Européen pour la Recherche Nucléaire'' : Eŭropa Organizaĵo por Nuklea Esploro). Kun partikla akcelilo de 27&nbsp;km proksime de Ĝenevo, tiu laboratorio pri partikla fiziko estas la plej granda en la mondo, kaj partoprenis al esploroj por malkovri kial la  ricevas mason.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1993
(15297) 1992 CF

**(15297) 1992 CF** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japana astronomo Satoru Otomo elde Kijosato (vilaĝo de la urbo Hokuto en la gubernio Jamanaŝi, Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Satoru Otomo
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Petrus de Crescentiis

**Petrus de Crescentiis** ankaŭ *Pietro de Crescentzi* (nask. 1230/1233; m. 1320/1321 en Bolonjo) estis aŭtoro en la kampo de agrikulturo kaj botaniko.[eta|Sezona kalendaro laŭ manuskripto de de Crescentiis. La kalendaro estas nuntempe en posedo de *Museum Condé* en la franca [Chantilly.]]

## Vivo kaj efiko 
Pietro de Crescentiis devenas el estimata familio en Bolonjo. Li studis logikon, natursciencojn, medicinon kaj juron ĉe la Universitato de Bolonjo. Post diplomitiĝo, li laboris por pluraj urboj en Norda Italio kiel juristo. Li retiriĝis en 1299 al sia bieno por sin dediĉi al literaturaj studoj de agrikulturo kaj botaniko. Lia granda verko, *Ruralia Commoda* estis verkita en ĉirkaŭ 1305. La verko traktas ĉefe agrikulturon kaj botanikon. Ĝi estis unue tradukita en la dua duono de la 15-a jarcento en la germana, de 1493 ĝi aperis en freŝa traduko, sekvita de kvar represado ĝis 1531. Ĝi estas la ununura konata germanlingva traktaĵo de la mezepoko, kio klarigas la uzon de la apra lanco.

## Estim-taksono 
Carl von Linné nomumis je estimo de li la genron *Crescentia* de la planta familio bignoniacoj (Bignoniaceae).

## Verkaro
* Incipit liber ruralium comodorum, 1471
* Liber ruralium commodorum, 1474
* Ruralia commoda, 1474
* Ex Electorali Bibliotheca Sereniss. Vtrivsq Bavariae Dvcvm, 1493
* zu teutsch mit figuren, 1495
* De Agricultura, 1505
* De agricultura, 1511
* Das Büch von pflantzung der äcker Boum und aller Krüter, 1512
* Le livre des prouffitz champestres et ruraulx, 1529
* De agricultura, 1538
* De omnibus agriculturae, 1548
* Trattato dell'agricoltura, 1605

## Eksteraj ligiloj 
* Skanaĵo de *Ruralia commoda*
* Skanaĵo de la germana eldonaĵo *Vom Ackerbaw, Erdtwucher und Bawleüten*

Crescentiis
Crescentiis
Crescentiis
(15298) 1992 EB13

**(15298) 1992 EB13** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  en la kadro de la "Enketo de Upsalo-ESO pri Asteroidoj kaj Kometoj" (, aŭ "UESAC"), elde la Observatorio La Silla (Ĉilio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Kategorio:Malkovrita de UESAC
Jenő Szinyei Merse

**Jenő Szinyei Merse** [sinjei merŝe], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Szinyei Merse Jenő** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano.

Jenő Szinyei Merse http://mek.oszk.hu/00300/00355/html/ABC14240/15139.htm naskiĝis la  1888 en Budapeŝto. Li mortis la  1957 en Budapeŝto.

## Biografio 
Jenő Szinyei Merse akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto en 1911, poste li ricevis postenon en ministerio pri religio kaj eduko. Li edziĝis en 1918, baldaŭe li havis 4 gefilojn. Inter 1926 kaj 1944 li estis parlamenta deputito, resume li estis trifoje elektita. Inter 1942 kaj 1944 li estis ministro pri religio kaj eduko en Kabineto Kállay. Li ricevis la titolojn imperiestra kaj reĝa ĉambelano, krome reĝa sekreta konsilisto.

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografieto kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri edukado
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lisbeth Filbrich-Weber

**Li(e)sbeth Wilhelmine FILBRICH-WEBER** (naskiĝinta la 16-a de majo 1892 en Magdeburg, mortinta la 11-an de septembro 1975 en Arnstadt) estis germana piano- kaj kantopedagogino.

## Vivo 
Estante filino de buro-estro August Weber ŝi frekventis la Superan lernejon por knabinoj en Magdeburg kaj ekde 1901 en Nürnberg. De 1907-12 ŝi studis en Hannover ĉe la Urba konservatorio. En 1912 ŝi trapasis la diplomigan ekzamenon de la Muzikpedagogia ligo en Berlino. De 1910-17 ŝi instruis ĉe la hanovra konservatorio, de 1912-17 ŝi studis kantadon en Hannover, en 1917-18 en Vajmaro, en 1921 en Berlino.

Ŝi setlis en Arnstadt kaj ekperlaboris kiel liberprofesiulino por kantado kaj pianludado. Ekde 1939 ŝi estis orgenistino por evangeliaj ekleziaj komunumoj, faris kantajn kaj ĉambromuzikajn vesperajn spektaklojn kaj ludigis pli ol 50 fojoj muziklernantojn konkurse. Filbrich-Weber mem daŭre surscenejiĝis kantante, pianludante, orgenludante. De 1961-65 ŝi estris la fare de Werner Sonntag (li gvidis la *Distriktan kulturorkestron*) fonditan *Laikulan operstudion / Laienopernstudio*. Ĝi alinomitis poste *Laborista operstudio Arnstadt / Arbeiter-Opernstudio*.

Filbrich-Weber loĝis en Zimmer-strato nr 7 kaj enterigitis en la tombejo Holzhausen.

## Literaturo 
* "Wir stellen vor: Lisbeth Filbrich-Weber. Klavier- und Gesangspädagogin", en: *Kulturspiegel* 3/1962, p. 8-9
* Ernst Stahl: *Erinnerungen an das Volkskunstschaffen in Arnstadt in den 50er und 60er Jahren des 20. Jahrhunderts*, Arnstadt 2003, p. 44-46 (kun portreto)
* Andrea Kirchschlager, Ulrich Lappe, Peter Unger (eld.): *Chronik von Arnstadt. Zeittafel/Chronik. Festschrift zur 1300-Jahrfeier der Stadt Arnstadt* (=Veröffentlichungen des Historischen Vereins für Schwarzburg, Gleichen und Hohenlohe in Thüringen, 3), eldonejo Kirchschlager, 1-a eldono, Arnstadt 2003, (ISBN 3-934277-07-1), p. 252
* H.K. Abendroth: "Kurgäste durften nackt baden", en: *Thüringer Allgemeine*, 22.1.2015, TAAR p. 2

Kategorio:Germanaj pianistoj
Kategorio:Homoj rilataj al Arnstadt
Kategorio:Germanaj kantistoj
Kategorio:Germanaj orgenistoj
Kategorio:Germanaj muzikpedagogoj
Ferenc Zsindely

**Ferenc Zsindely** [ĵindej], laŭ hungarlingve kutima nomordo **Zsindely Ferenc** estis hungara politikisto, ministro, parlamentano, verkisto. Lia edzino estis Klára Zsindelyné Tüdős.

Ferenc Zsindely http://mek.niif.hu/00300/00355/html/ABC17155/17404.htm naskiĝis la  1891 en Kisvárda. Li mortis la  1963 en Balatonlelle.

## Biografio 
Ferenc Zsindely akiris juran diplomon en Universitato de Budapeŝto, poste li advokatiĝis. Inter 1918 kaj 1921 li estis departementa sekretario kaj titulara notario. Ekde 1921 li estis ministeria sekretario, ekde 1938 subministro. Inter 1931 kaj 1944 li estis parlamenta deputito, en la jaroj 1943 kaj 1944 li estis ministro pri komerco kaj transporto unu jaron en Kabineto Kállay. Dum la nazia erao li kun la edzino li sukcese kaŝis multe da judojn. Post la 2-a mondmilito li estis ĝardenisto, krome en 1950 la komunistoj forprenis ĉiujn havaĵojn de familio Zsindely.

## Memorigiloj 
* memortabulo en Hegyvidék http://www.hegyvidek.hu/hirek/emlektablat-allitottak

## Elektitaj publikaĵoj 
* *Isten szabad ege alatt (1932)
* *Dunárul fúj a szél…* (1938)
* *A két cinke'' (1948) - fabellibro

## Fontoj 
* hungarlingva biografio
* hungarlingva biografio kun foto

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ministroj pri komerco
Kategorio:Hungaraj ministroj pri transporto
Kategorio:Hungaraj verkistoj
Mielcentrifugilo

eta|Mielcentrifugilo
**Mielcentrifugilo** aŭ **senmieligilo** aŭ **mieleltira aparato** estas ekstraktilo de mielo el vaksaj ĉeloj elprenitaj el abelujo sen detruo de tiuj ĉeloj. La funkciado de ekstraktilo estas bazita sur centrifuga forto.

## Historio 
La mielcentrifugilon inventis Franz von Hruschka (ĉeĥe František Hruška) kaj prezentis ĝin en septembro 1865 dum la 14-a tutaŭstria kongreso de abelistoj en Brno. Laŭ legendo helpis hazardo – lia nevino portis hejmen korbeton kun mielo, petole ĝin rotaciigis kaj la mielo elverŝiĝis. La unuaj senmieligiloj estis lignaj, poste metalaj, nun el rustorezistaj materialoj.

Antaŭ tiu ĉi invento oni devis elpremi la mielon kaj detrui la ĉelojn.
eta|Mielo elfluanta el mielcentrifugilo

## Fontoj 
* Rüdiger Eichholz: Bildvortaro, 1988, p.&nbsp;78/61 (mielcentrifugilo)
* Erich-Dieter Krause: Großes Wörterbuch Deutsch-Esperanto, 2007, p.&nbsp;656 (Honigschleuder - mielcentrifugilo)
* Carlo Minnaja: Vocabolario Italiano-Esperanto, 1996, p.&nbsp;1225 (smielatóre – senmieligilo, mieleltira aparato)
* alilingvaj Vikipedioj

## Eksteraj ligiloj 
* Ĉeĥa retejo **Historio de abelkulturo en bildoj** kun portreto de František Hruška (Franz von Hruschka) kaj informo, ke la 14-a kongreso de abelbredistoj okazis 12.-14. 9. 1865 en salonoj en la parko Lužánky 

Kategorio:Abelkulturo
Nándor András Köllő

**Nándor András KÖLLŐ** [koeloe] rumania hungara aktoro. Li naskiĝis en Gheorgheni la 15-an de februaro 1990.

## Kariero 
Nándor András Köllő diplomitiĝis en Arta Universitato de Târgu Mureș en 2012. Li estas aktoro de Teatro Figura Stúdió.

## Fonto 
* Biografiaj indikoj kaj roloj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Kabineto Kállay

''**Kabineto Kállay** estis la deka kabineto, kiun nomumis la hungara guberniestro Miklós Horthy. Ĝi gvidis la landon inter 1942 kaj 1944 2 jarojn. Tiu kabineto sensukcese provis forlasi la aliancon  kun Germana Regno. La hungara historio prezentas tiun eraon kiel "baskulpolitiko".
eta|Ĉefministro Miklós Kállay

## Historio 
Horthy ne fidis plu al László Bárdossy, krome pli kaj pli evidentiĝis, ke la troa amikeco kun Germanio ne estas bona ideo, tial li nomumis novan ĉefministron Miklós Kállay. Kállay unue disfrakis la socialistojn kaj la sindikatojn, diversaj estroj estis murditaj, la anaro iĝis trudlaboristo aŭ trudsoldato. Samtempe li ne donis la judojn al la nazioj, ĝuste Hungario estis tiu ŝtato, kie la judoj povis vivi trankvile. En la frua 1943 la hungara armeo neniiĝis en Sovetunio. Tiu tragedio estis terura. Evidentiĝis diplomatiaj paŝoj al Britio, kiun la germana sekreta servo eksciis. En 1944 la nazioj invadis Hungarion, kiu okazis paceme, nur kelkaj pafoj okazis. Evidentiĝis fiasko de Kabineto Kállay, tial sekvis Kabineto Sztójay.

## Listo de membroj 
* ** Miklós Kállay – ĉefministro**
* Ferenc Keresztes-Fischer - ministro pri enlandaj aferoj
* Miklós Kállay mem  - ministro pri eksteraj aferoj pli ol jaron, poste Jenő Ghyczy
* Lajos Reményi-Schneller – ministro pri financo
* Károly Bartha - ministro pri defendo duonjaron, poste Lajos Csatay, fine Vilmos Nagy
* István Antal - ministro pri defendo-propagando
* László Radocsay - ministro pri justico
* Dániel Bánffy – ministro pri agrikulturo
* Bálint Hóman – ministro pri religio kaj eduko 4 monatojn, poste Jenő Szinyei Merse
* Ferenc Zsindely - ministro pri komerco kaj transporto, poste József Varga (ministro)
* József Varga – ministro pri industrio unu jaron, poste Géza Bornemisza (ministro)
* Lajos Reményi-Schneller  – ministro pri ekonomio
* Béla Lukács (1892) – senpostena ministro
* Sándor Győrffy-Bengyel – senpostena ministro (ĝismorte), poste Lajos Reményi-Schneller , Lajos Szász, István Lossonczy

## Fontoj 
* http://www.valasztas.hu/nepszav03/hu/06/vf2/vf9503.htm 
* http://www.arcanum.hu/mol/lpext.dll/MT/1#JD_35 
* http://www.holokausztmagyarorszagon.hu/index.php?section=1&chapter=2_2_4&type=content 
* http://anagyverekedes.blog.hu/1943/01/12/a_kallay_kormany_kallay_hintapolitikaja 

Kallay
Norbert-László Moşu

**Norbert-László MOȘU** [moŝu] rumania hungara aktoro. Li naskiĝis en Margita la 18-an de novembro 1987. 
## Kariero
Norbert-László Moşu diplomitiĝis en 2009 en Arta Universitato de Târgu Mureș. Li estas aktoro de Teatro Figura Stúdió de Gheorgheni.

## Fonto
*Biografiaj indikoj kaj roloj

Kategorio:Rumanujaj hungaraj aktoroj
Le Palais

''''* (jen france, bretone *Porzh-Lae*) estas komunumo de Francio, sur la insulo Belle-Île-en-Mer. Ĝi situas en la departemento *Morbihan'' (jen france, ), en la regiono Bretonio (, ). Fine de  en la komunumo vivis .

## Geografio 
eta|maldekstra|Aera vido de Le Palais
Le Palais situas ĉe la nordorienta bordo de la Belle-Île-en-Mer. Ĝi estas la plej granda urbo en la insulo.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Morbihan

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Belle-Île-en-Mer
Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Locmaria

**Locmaria** (franca elparolo: [], bretone: *Lokmaria-ar-Gerveur*) estas franca komunumo en la insulo Belle-Île-en-Mer, en la departemento Morbihan, en la regiono Bretonio. Ĝi havis 837 loĝantojn en la jaro 2012.

## Geografio 
eta|maldekstra|Aera vido de Locmaria
Locmaria situas en la sudoriento de la insulo Belle-Île-en-Mer.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Morbihan

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo 

Kategorio:Belle-Île-en-Mer
Kategorio:Komunumoj de Morbihan
Ekonomia Universitato (Budapeŝto)

**Ekonomia Universitato de Budapeŝto**, (origine ; mallonge BGE; ; ) estas signifa universitato (pli frue altlernejo) de Hungario, kie instruas 987 pedagogoj preskaŭ 17 mil studentojn.
## Altlerneja periodo 
### Historio 
Tiu ĉi altlernejo estis kreita en 2000, tiam oni kuntiris 3 funkciantajn altlernejojn. Inter ili la plej longan historion havas la komerca akademio de Pest (urbo) (germane Handelsakademie Pest), kiu estis fondita en 1857. Ĉefe dum la socialismo aliaj altlernejoj fondiĝis.

### Funkciado 
La altlernejo havas fakultatojn en Budapeŝto, Zalaegerszeg kaj Salgótarján. En Budapeŝto troviĝas diversaj kampusoj kun 3 kolegioj. En kelkaj fakultatoj ekde 2009 pli altaj instruadoj komenciĝis, kiu havas saman valoron al universitata instruado. En la sekva jaro komenciĝis instruado pri PhD. La kutimaj fakultatoj estas ekonomio, financo, komerco kun fremdultrafiko, eksterlanda komerco. En la altlernejo povas lerni (kaj ekzameni) lingvojn anglan, francan, japanan, ĉinan, germanan, italan, rusan kaj hispanan.

La altlernejo estis levita al universitato en 2016.
[eta|Kampuso en [Zugló]]
eta|Alia kampuso en Budapeŝto

## Elektitaj rektoroj 
* Jakab Lewin (1871-1884)
* Balázs Heidrich

## Elektitaj studentoj (dekomence) 
* László Békesi
* Sándor Csányi (bankisto)
* Ilona Dávid
* Sándor Demján
* Juli Fábián
* Zsófia Földházi
* Tamás Fricz
* János Garai
* András Gáspár (aktoro)
* László Habis
* Ferenc Jánosi (aktoro)
* Ferenc Juhász (ministro)
* Szabolcs Kerék-Bárczy
* Miklós Zsolt Kis
* Katalin Lévai
* Anna Lucz
* Pál Oberfrank
* Ágnes Preszler
* Péter Sárfalvi
* Péter Sidi
* István Simicskó
* Pál Szekeres
* Zoltán Varga (ministro)

## Elektitaj instruistoj (dekomence) 
* Zoltán Bacskay
* Imre Barta (ekonomikisto)
* Lajos Faluvégi (ministro)
* Katalin Garai
* József Gulyás (altlerneja instruisto)
* Miksa Havas
* Miklós Horn (instruisto)
* Balázs Heidrich
* Kristóf Karch
* József Kárpáti (ekonomikisto)
* Szabolcs Kerék-Bárczy
* Júlia Király
* Béla Krekó (pli aĝa)
* Zsófia Lakatos
* Imre Menyhay
* Ernő Naményi
* Károly Neumann
* István Pálos (statistikisto)
* László Radácsi
* Ágoston Schulek (ekonomo)
* Adolf Strausz
* Csilla Szalók

## Fontoj 
* oficiala paĝo 

Kategorio:Universitatoj de Budapeŝto
(15306) 1992 WK2

**(15306) 1992 WK2** estas asteroido de la asteroida zono, malkovrita la  de la japanaj astronomoj Hiroŝi Kaneda kaj Sejĝi Ueda elde la observatorio de Kuŝiro en Hokajdo (Japanio).

## Eksteraj ligiloj
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Malkovrita de Hiroŝi Kaneda
Kategorio:Malkovrita de Sejĝi Ueda
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1992
Sueza Terkolo

eta|Situo de la Sueza Terkolo.
La **Sueza Terkolo** aŭ **Sueza Istmo** estas mallarĝa terkolo kiu troviĝas inter la Mediteranea Maro kaj la Ruĝa Maro, kaj konektigas la afrikan kontinenton kaj Azion. Ĝi troviĝas ene de Egiptio kaj en ĝi troviĝas la Sueza Kanalo, kiu konektigas la Mediteranean Maron kun la Ruĝa Maro. Tiel kiel okazas ĉe multaj aliaj istmoj, temas pri loko de granda valoro por strategio.

Iam ambaŭ kontinentoj formis parton de granda kontinenta teramasego. Dum la Paleogeno kaj la Neogeno, proksimume antaŭ ĉirkaŭ 65 al 2.6 milionoj da jaroj, disvolviĝis la grandaj sistemoj de strukturoj de faŭltoj de la Ruĝa Maro kaj de la Akaba Golfo.

## Vidu ankaŭ 
* Sinajo

## Notoj 
Kategorio:Geografio de Egiptio
Kategorio:Istmoj
15278 Pâquet

'*15278 *Pâquet''''' estas mezgranda, malhela asteroido de la ekstera asteroida zono, ano de la Hilda grupo.

## Malkovro 
Ĝi estis malkovrita la  de la belga astronomo Eric Walter Elst elde la Observatorio La Silla en Ĉilio.

## Nomo 
Ĝi estis nomita en honoro de la belga astronomo Paul Pâquet, kiu kontribuis al studoj pri la rotacio de Tero kaj al interpretado de la variadoj de la tera rotacio en rilato kun la atmosfera kaj suna aktivecoj. Kiel direktoro de la Reĝa observatorio de Belgio de 1990 ĝis 2002, li pligrandigis la nombron da sciencistoj kaj renovigis kaj plilarĝigis la centron.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 
* 

Kategorio:Asteroidoj de la ĉefa zono
Kategorio:Hilda grupo
Kategorio:Malkovrita de Eric Walter Elst
Kategorio:Astronomiaj objektoj malkovritaj en 1991