Gustav Freytag

**Gustav FREYTAG** (naskiĝinta la 13-a de julio 1816 en Kreuzburg, prusa Silezio (en 1945 la urbo preniĝis de Pollando kaj ekde 1946 nomiĝas Kluczbork), mortinta la 30-a de aprilo 1895 en Wiesbaden) estis germana verkisto, artohistoriisto kaj politikisto. Li famiĝas ĝis hodiaŭ per sia romano *Soll und Haben* (3 volumoj, 1855).

## Vivo 
La filo el burĝa domo studis filologion de 1839-47 kaj iĝis privata docento pri germanaj lingvo kaj literaturo en Vroclavo. Tiam iĝis la unuaj dramoj kiel *Die Brautfahrt* kaj *Die Valentine*. La plej grandan sukceson kiel sceneja aŭtoro li havis per sia komedio estanta plena je aludoj al tiutempa gazetara vivo *Die Journalisten* (1854).

Dum la Revolucio de 1848 li estris gazeton kun grandgermana-liberala orientiĝo nome *Die Grenzboten* kaj batalis kiel publicisto kontraŭ aristokratio kaj monarkio tiom energie kiom ankaŭ kontraŭ demokratia ekstremismo kaj socialismo.

Por tio oni ekŝatis lin publike: Lia duka moŝto Ernst la 2-a de Saksio-Koburgo kaj Gotao nomumis lin korta konsilisto. De 1867-70 li estis deputito de la turingia elektodistrikto en la parlamento de la Nordgermana Federacio. En 1870/71 li partoprenis la Francian-prusian militon kiel raportisto en la ĉefa komandejo de la prusa kronprinco.

## Superrigardo verkara 
En sia kulturhistoria verko *Bilder der deutschen Vergangenheit* (5 volumoj, 1859-67) Freytag strebis doni al la naciaj unuiĝesperoj legitimadon historian. Per sia bonkonata komercistromano *Soll und Haben* (3 vol., 1855), la intelektulromano *Die verlorene Handschrift* (1864) kaj la historia romanciklo *Die Ahnen* (6 vol., 1872-1880) li iĝis unu el la plej popularaj verkistoj de la germana burĝaro, kies mondkonceptojn li glorkronis en la senco de poetika realismo.
eta|Memorigloko en Siebleben.

## Literaturo 
* Gabriele Büchler-Hauschild: *Erzählte Arbeit. Gustav Freytag und die soziale Prosa des Vor- und Nachmärz*, eldonejo Ferdinand Schöningh, Paderborn u.a. 1987, ISBN 3-506-78111-1.
* Hannah Burdekin: *The ambivalent author. Five German writers and their Jewish characters, 1848–1914.* Lang, Oxford u.a. 2002. (= Britische und irische Studien zur deutschen Sprache und Literatur, Band 29) ISBN 3-906767-05-1.
* Roland Freymond: *Der Einfluss von Charles Dickens auf Gustav Freytag. Mit besonderer Berücksichtigung der Romane „David Copperfield“ und „Soll und Haben“.* 1912. Nachdruck: Gerstenberg, Hildesheim 1973. (= Prager Deutsche Studien, Band 19)
* *150 Jahre Soll und Haben. Studien zu Gustav Freytags kontroversem Roman.* Hrsg. v. Florian Krobb. Königshausen und Neumann, Würzburg 2005, ISBN 3-8260-2714-0.
* Martin Gubser: *Literarischer Antisemitismus. Untersuchungen zu Gustav Freytag und anderen bürgerlichen Schriftstellern des 19. Jahrhunderts.* Wallstein-Verlag, Göttingen 1998, ISBN 3-89244-259-2.
* Claus Holz: *Flucht aus der Wirklichkeit. „Die Ahnen“ von Gustav Freytag. Untersuchungen zum realistischen historischen Roman d. Gründerzeit 1872–1880.* Lang, Frankfurt am Main u.a. 1983. (= Europäische Hochschulschriften; Reihe 1, Dt. Sprache u. Literatur, Band 624) ISBN 3-8204-7530-3.
* Peter Heinz Hubrich: *Gustav Freytags „Deutsche Ideologie“ in „Soll und Haben“.* Scriptor-Verlag, Kronberg (Taunus) 1974. (= Scriptor-Hochschulschriften; Literaturwiss., Band 3) ISBN 3-589-20042-1.
* Herbert Kaiser: *Studien zum deutschen Roman nach 1848. Karl Gutzkow: Die Ritter vom Geiste; Gustav Freytag: Soll und Haben; Adalbert Stifter: Der Nachsommer.* Braun, Duisburg 1977. (= Duisburger Hochschulbeiträge, Band 8) ISBN 3-87096-137-6.
* Michael Kienzle: *Der Erfolgsroman. Zur Kritik der poetischen Ökonomie bei Gustav Freytag und Eugenie Marlitt.* Metzler, Stuttgart 1975, ISBN 3-476-00311-6.
* Otto Mayrhofer: *Gustav Freytag und das Junge Deutschland.* Elwert, Marburg 1907. Nachdruck: Johnson, New York, N.Y. u. a. (1968) (= Beiträge zur deutschen Literaturwissenschaft, Band 1).
* Larry L Ping: *Gustav Freytag and the Prussian Gospel. Novels, Liberalism, and History.* Peter Lang, Oxford u.a. 2006 (= North American Studies in 19th-Century German Literature, Band 37) ISBN 3-03910-545-0.
* Jürgen W. Schmidt: *„Mein Vaterland, an dem ich mit großer Pietät hänge ...“ – Aus dem politischen Leben Gustav Freytags (1816–1895).* In: *Jahrbuch für Erfurter Geschichte* Bd.1 (2006) S.51-76.
* Michael Schneider: *Geschichte als Gestalt. Formen der Wirklichkeit und Wirklichkeit der Form in Gustav Freytags Roman „Soll und Haben“.* Heinz, Stuttgart 1980. (= Stuttgarter Arbeiten zur Germanistik, Band 83) ISBN 3-88099-087-5.
* Izabela Surynt: *Das „ferne“, „unheimliche“ Land. Gustav Freytags Polen.* Thelem bei w.e.b., Dresden 2004. (= Arbeiten zur neueren deutschen Literatur, Band 21) ISBN 3-937672-33-8.
* *„Mein theurer Theodor“ Gustav Freytags Briefe an Theodor Molinari 1847–1867.* Nach den Handschriften herausgegeben und kommentiert von Izabela Surynt und Marek Zybura. Neisse Verlag, Dresden 2006, ISBN 3-934038-63-8.
* Karin Wirschem: *Die Suche des bürgerlichen Individuums nach seiner Bestimmung. Analyse und Begriff des Bildungsromans, erarbeitet am Beispiel von Wilhelm Raabes „Hungerpastor“ und Gustav Freytags „Soll und Haben“.* Lang, Frankfurt am Main u.a. 1986. (= Marburger germanistische Studien, Band 5) ISBN 3-8204-8962-2.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* Ligila kolekto de berlina altlernejo. 
* Manuskriptoj en germanlingviaj bibliotekoj kaj arkivoj. 
* Vivo kaj verkaro.
* Hejmpaĝo pri Freytag. 
* Memorigloko en Siebleben.
* Verkoj surrete ĉe zeno.org
* Verkoj surrete ĉe *gutenberg*.

Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanaj politikistoj
Kategorio:Germanaj historiistoj