open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Gotika kino

**Gotika kino** arigas filmojn influitajn de gotika literaturo kaj germana ekspresionisma kino. Pli moderne, oni nomas gotikaj fantastajn aŭ hororajn b filmojn enscenigante vampirojn, fantomojn, lupfantomojn, monstrojn, demonojn aŭ sorĉistinojn, kunigante Eroso kaj Tanatoso, realon kaj fabelaron.

## Kelkaj gotikaj filmoj 
** **Drakulo**
* Nosferatu – Eine Symphonie des Grauens (1922, de Friedrich Wilhelm Murnau)
* Dracula (1931, de Tod Browning)
* Dracula's Daughter (1931, de Lambert Hillyer)

** '*Filmoj pri Drakulo produktitaj de *Hammer'''*
* *Dracula* (1958, de Terence Fisher, kun Christopher Lee)
* *The Brides of Dracula* (1960, de Terence Fisher kun David Peel)
* *Dracula: Prince of Darkness* (1966, de Terence Fisher kun Christopher Lee)
* *Dracula Has Risen from the Grave* (1968, de Freddie Francis kun Christopher Lee)
* *Taste the Blood of Dracula* (1969, de Peter Sasdy kun Christopher Lee)
* *Scars of Dracula* (1970, de Roy Ward Baker kun Christopher Lee)
* *Dracula AD 1972* (1972, de Alan Gibson kun Christopher Lee)
* *The Satanic Rites of Dracula* (1973, de Alan Gibson kun Christopher Lee)
* *The Legend of the 7 Golden Vampires'' (1974, de Roy Ward Baker kaj Chang Cheh)

** **Alitemaj filmoj**
* Metropolis (1927, de Fritz Lang)
* Cat People (1942, de Jacques Tourneur)
* La Belle et la Bête (1946, de Jean Cocteau)
* El Vampiro (1957, de Fernando Mendez)
* La maschera del demonio (1960, de Mario Bava)
* El Mundo de Los Vampiros (1961, de Alfonso Corona Blake)
* La Invasión de los vampiros (1963, de Miguel Morayta)

* La Frusta e il corpo (1963, de Mario Bava)
* Rosemary's Baby (1968, de Roman Polański)
* Witchfinder General (1968, de Michael Reeves)
* Le frisson des vampires (1971, de Jean Rollin)
* La Novia ensangrentada (1972, de Vicente Aranda, adaptaĵo de la romano Carmilla far Sheridan Le Fanu)
* Inferno (1980, de Dario Argento)
* The Hunger (1987, de Tony Scott, kun David Bowie kaj Catherine Deneuve)
* Sleepy Hollow (1999, de Tim Burton, kun Johnny Depp)
* Underworld (2003, de Len Wiseman, kun Kate Beckinsale)

## Kelkaj gotikaj reĝisoroj 
* Dario Argento
* Mario Bava
* Tod Browning
* Tim Burton
* Terence Fisher
* Riccardo Freda
* Antonio Margheriti
* Guy Maddin
* Jean Rollin
* Rob Zombie

## Ankaŭ vidu 
* Germana ekspresionisma kino
* Giallo
* Horora filmo

Kategorio:Filmoj laŭ ĝenroj
Kategorio:Gotika subkulturo
Bob Barr

**Robert Laurence** "**Bob**" **BARR** (nask. la ) estis la kandidato de la Libertariana Partio por la ofico de Prezidanto de Usono en la elekto de 2008. Li estas eksa federala jura persekutisto kaj eksa membro de la Usona Domo de Reprezentantoj. Li reprezentis la 7-an kongresan distrikton de la ŝtato Georgio de 1995 al 2003.

La eksa politikisto de la ŝtato Georgio de la Respublikana Partio anoncis sian kandidatecon por la nomumo de la Libertariana Partio la 12-an de majo 2008 . Li gajnis la nomumon de la partio post ses raŭndoj de votado la 25-an de majo ĉe la Nacia Kunvenego de la Libertariana Partio de 2008. La kandidato portretas sin kiel konservativan alternativon al John McCain, la Respublikana nomumo. Li signas siajn kontraŭagojn kontraŭ la Respublikana Partio pro ĝiaj pozicioj je la Dua Golfa Milito kaj la leĝo "PATRIOT".

Kategorio:Usonaj politikistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1948
Personeco

**Personeco** povas signifi 

# Tio, kio konsistigas la personon; propra kaj memstara ecaro. 
# Kunaranĝo de psikaj elementoj, kiuj igas individuon agi propramaniere kaj senti sin malsama ol ĉiu alia, kaj kiuj organiziĝis laŭ unika maniero dum la evoluo de la koncerna individuo. 
# Kapablo esti persono en leĝaj aferoj.

La perturboj de personeco estas aro de perturboj kaj misordoj kiuj okazas en emociaj, afektaj, motivaj niveloj kaj de socia rilato.

## Notoj
## Vidu ankaŭ
*Personismo

Kategorio:Juro

Kategorio:Psikologio
Presa Esperantista Societo

eta|300ra|La oficejo de PES kaj ties aktivuloj, 1906
**Presa Esperantista Societo** estis fondita en Parizo en 1904 por la presado kaj eldonado de Esperantaj gazetoj kaj libroj. Ĝi estis la unua pure Esperantista entrepreno. Prezidanto de la administracio estis profesoro Théophile Cart, komerca direktoro doktoro Paul Fruictier, teknika direktoro Paŭlo Lengyel. Inter la gazetoj de ĝi eldonitaj la plej grava estis la Lingvo Internacia, kies redaktoro Théophile Cart, ĉiam energie batalis por la Fundamento. Danke al tiuj gazetoj kaj al la multnombraj nur purstilaj libroj, kiujn ĝi eldonis, la ŝanĝemuloj de Esperanto estis venkitaj. Post la Unua Mondmilito tiu societo devis ĉesigi sian ekzistadon kaj tute malaperis. Sed jam de 1908 la akciuloj de la societo decidis vendi la presejon al ĝia laborestro Viktoro Polgár kaj konservis nur la librejon-eldonejon.

La nomo de la eldonejo erare aperis kiel "Presa Societo Esperantista" en *Enciklopedio de Esperanto*.

## Eldonaĵoj de la eldonejo 
La produktado de la presejo kaj eldonejo estis ampleksa: Vortaroj, romanoj, revuoj. La titoloj estas troveblaj en diversaj bibliotekoj, sed neniam komplete. Ekzemplo : *La Lasta*

*Georges Kolowrat. ''Faut-il réformer l'Esperanto?*. 1908 (reeldono 1938).
*Georges Kolowrat. *Pri la derivo en Ido kaj en Esperanto*.  1909.

## Bildaro 

1906 Eldonoj PES 2.jpeg
1906 Publications PES 1.jpeg

## Eksteraj ligiloj 
* De Lengyel, Paŭlo 1922 : El miaj rememoroj, *Literatura Mondo* (retajpata)
* *Enciklopedio de Esperanto*/P en sia originala formo en la Interreto
* *Enciklopedio de Esperanto'' en elŝutebla versio (PDF).

Kategorio:Esperanto-eldonejoj

Kategorio:Esperanto en 1904
Teréz Nagyajtay

**NAGYAJTAY Teréz** (nadjajtai)  estis hungara kostumdizajnistino, laŭreato de Kossuth-premio (1962), meritartistino (1956) naskita en Zalatna la 10-an de aŭgusto 1897 kaj mortinta en Budapeŝto la 12-an de januaro 1978.

## Biografio 
Nagyajtay finis en tekstilklaso de industriarta lernejo (1918), poste ŝi studis en Berlino kaj en la Operejo de Parizo. Ŝi engaĝigis sin al Budapeŝta Ŝtata Operejo (1926), en 1928 al Nacia Teatro (Budapeŝto), kie ŝi estis ĝis 1964. De 1965 ŝi dizajnis en Teatro Kisfaludy. Ŝi instruis en Industriarta Altlernejo kostumdizajnadon (1953–56). Ŝi laboris ankaŭ al filmoj (*Különös házasság*, 1951). Ŝi havis retrospektivan ekspozicion en 1968 en Győr. Ŝia edzo estis pentristo Antal Diósy.

## Dizajnaĵoj
* O'Neill: Amerikai Elektra; 
* Shakespeare: Otelo, Somermeznokta sonĝo, Julius Caesar; 
* József Katona: Bánk bán;
* Lope de Vega: A kertész kutyája; 
* Schiller: Ármány és szerelem;
* Eliot: A hit győzelme;
* Hsiung: Gyémántpatak kisasszony;
* Ferenc Herczeg: Bizánc;
* Ostrovskij: Örvény; 
* Zsigmond Móricz: A murányi kaland;
* Molière: Nők iskolája; 
* Racine: A pereskedők;
* Goldoni: A legyező;
* Gorkij: Vassza Zseleznova;
* László Németh: Az utazás; 
* Áron Tamási: Énekes madár;
* Eŭripido: A trójai nők;
* Szabolcs Fényes: Maya;
* Viktor Jacobi: Sybill; 
* István Örkény: Macskajáték.

## Literaturo 
* Meskó Barna: A jelmeztervező – „…a színészi alakítást egészíti ki színnel és vonallal” (Színház, 1945. 8. sz.); 
*mi-: Jelmeztervek, művészportrék (Kisalföld, 1968. jan. 12.);
* Faragó Ilona: N. T. (Magyarország, 1976. 21. sz.); 
*Búcsú N. T.-től (Film, Színház, Muzsika, 1978. jan. 28.); 
*Köpeczi Bócz István: A jelmezeket tervezte N. T. (Színház, 1978. 6. sz.).
Jesse Owens

eta|Jesse Owens faras longsaltadon
eta|Jesse Evans salutas la usonan flagon post gajni la oran medalon en la longsalto ĉe la berlinaj olimpikoj la 4-an de aŭgusto 1936.
**James Cleveland "Jesse" OWENS** (Cleveland, 12-an de septembro 1913 – 31-an de marto 1980) estis usona atleto kaj olimpia ĉampiono (Somera Olimpiko 1936 en Berlino), kie li gajnis 4 orajn medalojn pro la jeno:

* 100-m-a kuro: 10,3 s
* 200-m-a kuro : 20,7 s
* 4×100-m-a stafeta kuro (Ralph Metcalfe, Foy Draper, Frank Wykoff, Jesse Owens) : 39,8 s
* longsalto : 813 cm
Li estas la unua atleto en la historio, kiu gajnis 4 orajn medalojn en unu olimpiko. Kaj la unua longsaltisto, kiu saltis al distanco de pli ol 8 metroj. Tiu monda rekordo eltenis dum 25 jaroj.

## Biografio 
Li naskiĝis en malriĉa nigra familio, kiel dua infano. Liaj gepatroj havis entute 10 infanojn. Oni jam frue rimarkis lian enorman atletikan kapablecon. Li ne sukcesis en 1932 membriĝis en la usona olimpia teamo. En majo de 1935, je daŭro de unu tago, li atingis kvin mondajn rekordojn.

Dum la Somera Olimpiko 1936 en Berlino, li atingis per dorsa vento novan mondan rekordon sur 100 m (10,2 s). Li same atingis rekordon en la finalo, la 200-m-an kuron, la longsalton.

La usona teamo venkis la stafetan kuron 4×100 m – Metcalfe, Draper, Wykoff, kaj Owens – je 39,8 s.

Post la konkurso - je peto de la fotografistoj - li saltis unu pluan. Tiam li atingis 8 m kaj 20 centimetrojn, kiu estis pli bona ol la tiama monda rekordo.

Tiam ĝis nuntempe li estas memorata kiel nigrula heroo kaj de la sporto kaj de egalrajteco kontraŭ la rasista ideologio de nazia Germanio.

Post la olimpio, li aperis en cirkoj kaj saltis, kuris. Li mortis pro pulma kancero, li fumis forte dum 35 jaroj.

## Eksteraj ligiloj 
* Official website
* Jesse Owens Museum

Kategorio:Usonaj sportistoj
Kategorio:Naskiĝintoj la 12-an de septembro
Kategorio:Mortintoj la 31-an de marto
Kategorio:Olimpikaj atletoj
Kategorio:Olimpikaj medalistoj
Kategorio:Usonaj atletoj
Dzerĵinskaja-Monto

**Dzerĵinskaja-Monto** () estas la plej alta loko en Belorusio. Ĝi antaŭ 1958 jaro estis nomita **Svjataja-Monto** ('**). Ĝi situas en la Minska altaĵo 30 kilometrojn sudoriente de Minsko, en la Dzerĵinska distrikto de Minska regiono. Alteco estas **346 metroj'''. Ĝi estis nomita omaĝe al Feliks Edmundoviĉ Dzerĵinskij.

Sur la monto estas memortabulo kun belaruslingva skribo: „Monto Dzerĵinskaja. La plej alta punkto de Belorusio. Alteco 346 metroj super marnivelo“. La monto estas uzata kiel kampo.

Kategorio:Geografio de Belorusio
Kategorio:Plej altaj punktoj
Zlatna Greda

**Zlatna Greda,** serbe **Златна Греда,** hungare **Bokroshátpuszta** estas malgranda vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Bilje.

* Areo: 1 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 85 m
* Loĝantaro: 10
* Poŝtkodo: 31 328
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

## Situo 
La komunumo situas sur ebenaĵo. Bilje troviĝas 19, Osijek 26, Beli Manastir 32&nbsp;km-ojn for.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), al distrikto de Dárda, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio. En 1948 Zlatna Greda havis ankoraŭ 671 loĝantojn.

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Tony Rayns

**Tony RAYNS** (n. en 1948) estas brita verkisto, filmkritikisto, komentisto, organizanto de filmfestivaloj kaj scenaristo. Li interalie laboras por la magazino de la British Film Institute, *Sight & Sound*.

Rayns famas pro sia eksperteco pri orientazia kinarto. En la 1980-aj jaroj, li prezentis televidan serion nomitan *New Chinese Cinema*, montrante ofte rarajn filmojn kaj biografiojn pri elstaraj ĉinaj filmreĝisoroj.

Li verkis la scenaron por *Away with Words*, filmo reĝisorita de Christopher Doyle kun la aktoro Asano Tadanobu. Li cetere verkis librojn pri Seijun Suzuki, Wong Kar-wai kaj Rainer Werner Fassbinder.

## Eksteraj ligiloj 
*Tony Rayns ĉe la Interreta filma datenbazo

Kategorio:Britaj verkistoj
Kategorio:Britaj scenaristoj
Brusto

[eta|maldekstre|La [muskoloj de la brusto kaj de la brako homaj.]]
**Brusto** (latine *pectus* [PEKtus] aŭ *thorax*) ĉe homoj kaj aliaj vertebraj bestoj la supra aŭ antaŭa parto de la trunko. Brusto estas la korpoparto, kie sidas la mamoj kaj en kiu sidas la pulmoj kaj la koro.

## Vidu ankaŭ 
* Brusta doloro
* Torso

Kategorio:Besta anatomio
Kategorio:Torako
The Old Dark House

***The Old Dark House*** estas usona, horora filmo aperinta en 1932 kaj reĝisorita de James Whale. Ĝi prezentas la aktoron Boris Karloff, kaj estis produktita nur unu jaron post la sukceso de *Frankenŝtejno*. La filmo baziĝas sur romano titolita *Benighted*, verkita en 1927 de J. B. Priestley. La scenaro estis verkita de R.C. Sherriff kaj Benn Wolf Levy. La filmo plenas je humuraj, subtilaj dialogoj.

Inter aliaj famaj aperantaj aktoroj estas Charles Laughton, Ernest Thesiger, Raymond Massey kaj Gloria Stuart. Malgraŭ la apero de Karloff, *The Old Dark House* spertis grandan malsukceson en Usono. Ĝi tamen estis sukcesa en la denaska Anglio de Whale, kie la spektantaro pli bone perceptis la ironian, apartan humuron de la reĝisoro.

Kategorio:Filmoj de James Whale
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1932
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
James Whale

**James WHALE** (n. la 22-an de julio 1889 - m. la 29-an de majo 1957) estis usona kaj britdevena filmreĝisoro. Li plej famiĝis pro siaj klasikaj hororaj filmoj, interalie *Frankenŝtejno*, *Bride of Frankenstein*, kaj *The Invisible Man*. Tiuj tri filmoj viciĝis inter la plej grandaj komercaj sukcesoj de Universal Pictures en la 1930-aj jaroj.

Li ankaŭ filmis *The Old Dark House* en 1932.

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Abbott kaj Costello

**Abbott kaj Costello** (angle *Abbott and Costello*) estis usona aktora komedia duopo. Iliaj aperoj en radio, filmoj kaj televidoj igis ilin la plej populara aktora teamo de la 1940-aj jaroj. La du aktoroj vere nomas Bud Abbott kaj Lou Costello.eta
Bud Abbott naskiĝis en Asbury Park (kantono Monmouth, Nov-Ĵerzejo) la 2-an de oktobro 1895 kaj mortis la 24-an de aprilo 1974 en Woodland Hills, Kalifornio. Lou Costello naskiĝis en Paterson (kantono Passaic, Nov-Ĵerzejo) la 6-an de marto 1906 kaj mortis la 3-an de marto 1959 en Sherman Oaks, kvartalo de Los-Anĝeleso, Kalifornio.

## Vidu ankaŭ 
* *Abbott and Costello in the Foreign Legion*

Kategorio:Usonaj aktoroj
House on Haunted Hill

***House on Haunted Hill*** (esperante "Domo sur Fantomloĝita Monteto") estas usona, horora filmo aperinta en 1959 kaj reĝisorita de William Castle. La scenaro estis verkita de Robb White. En la filmo aperas la aktoro Vincent Price kiel la strangega milionulo Fredrick Loren. Li kaj lia kvara edzino, Annabelle, invitis kvin personojn en sian domon por "Fantomloĝita domo"-festo. Ĉiu, kiu sukcese tranoktos en la domo, gajnos dekmil dolarojn. Dum la nokto, ĉiuj gastoj estas kaptitaj de fantomoj, murdistoj kaj aliaj teruraĵoj.

## Eksteraj ligiloj 
* House on Haunted Hill ĉe la Interreta filma datenbazo

## Refaritaĵoj 
La versio de Castle estas la originalo. Variaj filmistoj pliposte denove filmis la saman rakonton, kiel ekzemple:
* House on Haunted Hill (1999), kun i.a. Famke Janssen.
* The Haunting (1999), de reĝisoro Jan de Bont.

Kategorio:Filmoj de William Castle
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1932
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Bukovské vrchy

**Fagmontaro** (), estas nomo de montaro, kiu troviĝas en la plej orienta parto de Slovakio. Ĉi montaro etendiĝas en la Pollando sub la nomo Okcidentaj Beskidoj kaj en Ukrainio sub la nomo (uk *Верховинський Вододільний хребет*) kaj apartenas al la montaro Karpatoj. Ĉi geomorfologia tuteco apartenas al geomorfologia teritorio, kiu estas nomata en Slovakio Poloniny kaj en Pollando *Bieszczady*.

## Rilataj artikoloj
* Nacia parko Poloniny

## Galerio 

Beskidy Bieszczady SE.jpg|Bukovské vrchy
Bukovské vrchy.png|Geomorfologia divido de Slovakio
Divisions of the Carpathians.png|Bukovské vrchy=c1
Rabia skala.JPG|Slovaki-Pollanda landlimo
Stužica primeval forest, Slovakia.jpg|Stužica
Tarnica (Bieszczady) od Szerokiego Wierchu.jpg|

## Vidu ankaŭ 
* Geomorfologia divido de Slovakio
* Karpataj montarbaroj

Kategorio:Bukovské vrchy
Kategorio:Montaroj en Slovakio
Kategorio:Montaroj en Ukrainio
Kategorio:Montaroj en Pollando
Kategorio:Montaroj en Orientaj Karpatoj
Kategorio:Distrikto Snina
Kategorio:Geografio de Regiono Prešov
The Cat Creeps

***The Cat Creeps*** estas usona, krimmistera filmo aperinta en 1930 kaj reĝisorita de Rupert Julian. Ĝi estas parola readapto de la klasika, muta filmo *The Cat and the Canary* (1927). Samkiel multaj filmoj de la frua parola periodo, la arkivo estis perdita.

Hispanlingva versio titolita *La Voluntad del muerto*, kun aktorino Lupita Tovar, estis filmita de Universal Pictures nokte en la samaj scenejoj uzitaj por la perdita filmo. Laŭ la interreta filma datenbazo, kelkaj scenoj de la filmo ja postvivis pere de filmeto de 1932 titolita *Boo*.

Kategorio:Filmoj de Rupert Julian
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1930
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
La Voluntad del muerto

***La Voluntad del muerto*** ("La Volo de la Mortinto" en la hispana) estas usona, hispanlingva filmo aperinta en 1930 kaj reĝisorita de George Melford kaj Enrique Tovar Ávalos. Ĝi estas readapto de la klasika, muta filmo *The Cat and the Canary* (1927).

En la filmo aperas la aktoroj Antonio Moreno, Lupita Tovar, Andrés de Segurola, Roberto E. Guzmán, Paul Ellis, Lucio Villegas, Agostino Borgato, Conchita Ballesteros, María Calvo, kaj Soledad Jiménez.

## Eksteraj ligiloj 
* La Voluntad del muerto ĉe la interreta filma datenbazo.

Kategorio:Filmoj de George Melford
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1930
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Hispanlingvaj filmoj
Laurel kaj Hardy

[eta|Statuoj de Laurel kaj Hardy en Ulverston en [county Cumbria en Unuiĝinta reĝlando]]
[eta|dekstra|250px|Laurel kaj Hardy en ties unua filmo ([1921).]]
[eta|dekstra|250px|[Stan Laurel|Laurel kaj Hardy]]
**Laurel kaj Hardy** estis populara, usona duopo da komediaj aktoroj. Ĝi konsistis el la maldika denaske brita Stan Laurel (1890-1965) kaj la dika, usona Oliver Hardy (1892-1957). Ili famiĝis dum la unua duono de la 20-a jarcento pro siaj aperoj en variaj filmoj. Ili aperis ankaŭ en teatrejoj tra Ameriko kaj Eŭropo.

La du komediistoj unue kunlaboris en 1921 por la filmo *The Lucky Dog*. Laurel kaj Hardy oficiale fariĝis teamo en 1927, kaj rapide fariĝis la plej sukcesaj filmsteloj de Hal Roach. Inter iliaj plej popularaj filmoj estis *Sons of the Desert* (1933), *Way Out West* (1937), kaj *Block-Heads* (1938).

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Komikuloj de muta filmo
Kategorio:Duopoj en filmo
Paliĉ

eta|dekstra|Paliĉ situas en la mapo en la verda municipo
eta|dekstra|300px|Lago Paliĉ
eta|dekstra|300px|Palaco nomata Lujza
eta|dekstra|200px|Akvoturo de Paliĉ
**Paliĉ** (, , , ) estas urbo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica.
## Bazaj informoj 
* Areo: 24 &nbsp;km²
* Loĝantaro: 7660
* Poŝtkodo: 24413
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Paliĉ situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landolimo, laŭ ĉefvojo kaj fervojo Subotica-Szeged. Subotica troviĝas 8 km-ojn for. Apud Paliĉ troviĝas lago havanta la saman nomon Paliĉ.

## Historio 
La unua mencio devenis el 1462 en formo *Paly*. En la 19-a jarcento oni malkovris kuracan efikon de la lago kaj ankaŭ la ŝlimo. Tiam iĝis ŝatata kaj fama kuracloko kaj feriejo. Ĝis fine de la 1-a mondmilito Paliĉ apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la urbon kaj ĝis 1945 apartenis al Hungario. Nuntempe la turismo estas la plej grava por la urbo.

## Demografio 
## Vidindaĵoj 
* lago
* bestoĝardeno

Kategorio:Urboj de Serbio
Miklós Jancsó (aktoro, verkisto)

**JANCSÓ Miklós** (janco:) estis rumanuja hungara verkisto, aktoro. Li naskiĝis en Kluĵo la 12-an de aŭgusto 1946 kaj li mortis la 17-an de julio 2017. Li estis membro de E-MIL. Li estis la filo de literaturhistoriisto Elemér Jancsó, edzo de aktorino Rozália Rekita kaj la patro de poetino Noémi Jancsó kaj de Hajnal Jancsó.

## Premioj, distingoj 
* EMKE-premio, 1996.

## Biografio 
Miklós Jancsó finis en 1968 siajn studojn en la Marosvásárhelyi Színművészeti Intézet, ĝis 2001 li estis aktoro en la Kolozsvári Állami Magyar Színház. Ekde 1996 li instruis parolteknikon en la filologia fakukltato de la Universitato Babeş–Bolyai kaj en la *Protestanta Teologio*. Ekde 2000 li estis Domus-stipendiulo. En 2004 li doktoriĝis pri filologio. Ekde 2006 li estas universitata adjunkto de la Universitato Babeş–Bolyai.

## Volumoj 
* *Vilma, te édes* (Dacia Könyvkiadó, Kolozsvár), 1995;
* *Játék az élettel* (Dacia Könyvkiadó, Kolozsvár), 1997;
* *Tömegszereplők* (Tinivár Kiadó, Kolozsvár), 2000;
* *Kandi kamera* (Irodalmi Jelen Könyvek, Arad), 2006;
* *Csiky Gergely színpadi világa* (Sciencia Kiadó, Kolozsvár), 2006.

## Fonto 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

Jancso, M
Jancso, M
Laura Iancu

**IANCU Laura** (jaAnku) hungara poetino, verkistino, doktoro pri etnografio (2011) http://www.btk.pte.hu/index.php?mid=34&y=2012&m=02&d=10&cid=9&print , ano de EMIL naskita en Podu Turcului, (Rumanujo) la 30-an de decembro 1978.

## Premioj, distingoj 
* Bálint András publicistika premio, Csíkszereda, 2003;
* Móricz Zsigmond-stipendio, Budapest, 2006.
* Szilágyi Domokos-stipendio, 2007.
* Premio de Tokaji Irótábor, 2008.
* Arta stipendio de Fondaĵo Polgári Magyarországért, 2009.
* Premio Bárka, 2010.
* Premio Attila József , 2012.

## Biografio 
Ŝia familio loĝis en Arini (Bacău). La lastajn du klasojn de la ĝenerala lernejo kaj la mezlernejon ŝi finis en Miercurea Ciuc en 1997. En 2001 ŝi diplomitiĝis en la altlernejo Eötvös Lóránd Tudomány Egyetem ELTE pri porinfanĝardenedukado, en 2005 en la Katolika Universitato Pázmány Péter de Budapeŝto pri teologio, en 2006 en la Universitato Corvinus de Budapeŝto pri politikscienco kaj en la Scienca Universitato de Szeged pri la etnografio. Ŝia esplorkampo estas la popola religieco, popolkredo – popola „metafiziko”; vivhistorio, foto-antropologio. Ŝiaj beletristikaj verkoj aperis en *Bárka*, *Hitel*, *Magyar Napló*, Moldvai Magyarság, *Napút*, *Szépirodalmi Figyelő*, *Új Ember*. De 2010 ŝi estas kunlaboranto de la Filologiscienca Esplorcentro de MTA.

## Verkoj 
### Romanoj 
* *Szeretföld*, rakonto, 2011.

### Poemvolumoj 
* *Pár csángó szó*, Csíkszereda, 2004;
* *Karmaiból kihullajt*, Magyar Napló, Budapest, 2007.
* *névtelen nap*, Kortárs Kiadó, Budapest, 2009.
* *Kinek a semmi a mindene*, MAGYAR NAPLÓ KIADÓ, 2012.
* *Míg kabátot cserél Isten*, MAGYAR NAPLÓ KIADÓ, 2014.

### Publicistikvolumoj 
* *Élet(fogytiglan)*, konfesoj, (leteroj al Erzsébet Borbáth), Szeged, 2009.

## Dramoj 
* *János Petrás Incze*, dramo, MAGYAR NAPLÓ KIADÓ, 2013.

### En poemantologioj 
* *Attraverso i tuoi occhi chiusi vedo* (Roma), 2004;
* *Lecsukott szemeden át látom*. Kortárs magyar női szerelmes líra. (Budapest), 2005.

### Etnografiaj volumoj 
* *Johófiú Jankó*, Magyarfalusi csángó népmesék és más beszédek (Velence), 2002;
* *Az aranyréce*, (popolfabeloj el Moldavio), 2004.
* *Magyarfalusi emlékek*, kamparana foto-monografio (kun Katalin Benedek, Budapest), 2005.
* *Jeles napok, ünnepi szokások a moldvai Magyarfaluban* (etnográfia, Lucidus Kiadó, Budapest, 2011)

### Disertacio 
* *Helyi vallás a moldvai Magyarfaluban. Néprajzi vizsgálat* (Loka religio en Magyarfalu), doktordisertaciohttp://www.btk.pte.hu/index.php?mid=34&y=2012&m=02&d=10&cid=9&print 

## Literaturo 
* Etnologia.mta.hu 
* Erdélyi Magyar Írók Ligája 

## Fonto 
* Kariertabelo

## Eksteraj ligiloj 
* Elektaĵoj el ŝiaj poemoj http://www.art.pte.hu/index.php?p=contents&cid=241&parent_menu=159
* Prelegaĵo pri la ĉangoj kaj legado de poemoj propraj http://www.art.pte.hu/menu/193/115 
* Koltok maskepp.hu 
* Poemoj
* Poemoj

Kategorio:Hungaraj poetoj
Kategorio:Hungaraj etnografoj
Kategorio:Naskiĝintoj en Rumanio
Lajos Szabó

**Lajos Szabó**

* Lajos Szabó (aktoro)
* Lajos Szabó (pentristo)
* Lajos Szabó (rektoro)
* Lajos Szabó (verkisto)
Gornji Tavankut

eta|dekstra|Gornji Tavankut situas en la mapo en la verda municipo

**Gornji Tavankut,** ankaŭ kroate, serbe **Горњи Таванкут,** hungare **Felső-Tavankút,** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica. Gornji kaj felső signifas: supra.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1380
* Poŝtkodo: 24212
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Gornji Tavankut situas sur ebenaĵo, laŭ flankovojoj, laŭ fervojo Subotica-Sombor.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

## Demografio 
En 2002 loĝis en Gornji Tavankut 1381 da homoj
* Kroatoj (40 %)
* Sudslavoj (35 %)
* Serboj (7 %)
* jugoslavianoj (7 %)
* hungaroj (3 %)

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Maŝinpafilo DP

**Degtjarev DP** estis soveta leĝera maŝinpafilo uzata precipe en la dua mondmilito. Ĝi estadas markata kiel modelo maŝinpafilo DP-27 (1927) aŭ DP-28.

Kategorio:Permanaj pafarmiloj
Kategorio:Armiloj de Sovetunio
Kategorio:Aperis en 1927
Zsigmond Ádám

**ÁDÁM Zsigmond** [a:da:m] estis rumanuja hungara lingvisto, verkisto, tradukisto naskita en Alsóbölkény la 15-an de junio 1913 kaj mortinta en Kluĵo la 10-an de oktobro 1994.

## Biografio 
Zsigmond Ádám studis en la kolegio Bethlen de Aiud kaj en la reformita kolegio de Târgu Mureș. Li havigis diplomon de instruisto pri la rumana-hungara lingvoj en la Universitato Ferdinand la 1-a en 1939. Li estis ĵurnalisto kaj mezlerneja instruisto en Târgu Mureș kaj Kluĵo. De 1950 ĝis 1973 li estis lektoro de la rumana lingvistika katedro de la Universitato de Koloĵvaro. Li publikis poemojn en la gazetoj Brassói Lapok, Ellenzék, Független Újság kaj Pásztortűz; li tradukis poemojn de Lucian Blaga, Zaharia Stancu, Veronica Porumbacu, Dan Deșliu, Mihai Beniuc, Marin Sorescu, Radu Paraschivescu, Marcel Breslașu, Emil Gurghianu por revuoj Korunk, Igaz Szó, Igazság. Restis manuskripte lia libro: *Limba română, curs practic pentru maghiari*.

## Verkoj 
* *Helyesen románul* kun János Balázs kaj László Balázs, Bk., 1960, 3-a reverkita eldono, Bk., 1971;
* *Probleme specifice ale predării limbii române în școlile cu limba de predare maghiară*, Bk., 1969.

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Adam, Zs
Adam, Zs
Podunavlje (Bilje)

**Podunavlje,** serbe **Подунавље,** hungare **Dunaipuszta** estas tre malgranda, preskaŭ neloĝata vilaĝo en Kroatio, en distrikto **Osijek-Baranja**, en municipo de Bilje.

* Areo: 2 &nbsp;km²
* Supermara alteco: 80 m
* Loĝantaro: 2
* Poŝtkodo: 31 327
* Aŭtokodo: BM
* Telefonprefikso: 31

## Situo
Podunavlje situas sur ebenaĵo. Bilje troviĝas 7, Osijek 14&nbsp;km-ojn for.

## Historio
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj, interalie serboj kaj germanoj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Baranya (reĝa departemento), al distrikto de Dárda, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, ekde 1929 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario (apartenanta al distrikto de Villány), ekde 1991 de Kroatio.

Kategorio:Vilaĝoj de Kroatio
Lajos Szabó (verkisto)

**SZABÓ Lajos** [sabo:] estis rumanuja hungara aktorpedagogo, altlerneja rektoro, dramverkisto naskita en Alsóbölkény la 21-an de septembro 1912 kaj mortinta en Târgu Mureș la 13-an de aŭgusto 1983.

## Biografio 
Lajos Szabó finis en la Universitato de Koloĵvaro en 1937, li studis dramaturgion de Antal Németh. Post dujara praktiko en Budapeŝto inter 1941–1944 li estis dramaturgiisto de la Kolozsvári Nemzeti Színház. Inter 1945–1948 li estis instruisto de konservatorio de Kluĵo, inter 1948–54-de la Magyar Művészeti Intézet. En 1954 li translokiĝis kun instituto al Târgu Mureș, kie li estis la instruisto de la Szentgyörgyi István Színművészeti Intézet, pli poste ties rektoro ĝis 1976, sia pensiuliĝo. Li publikis en la gazetoj plurajn teatrohistoriajn kaj teatroteoriajn studojn.

## Teatraĵverkoj 
* *Viharlámpás* (1942);
* *Mentség* (1955);
* *Menekülés* (1957);
* *Családi fészek* (1964);
* *Hosszú áldozat* (1967);
* *Az otthon szigetén* (1968);
* *Hűség* (1977).

## Fontoj 
* Romániai magyar irodalmi lexikon

Szabo, L
Szabo, L
Kupono

**Kupono** estas bileto, detranĉite de valorpapero, rajtiganta la havanton ricevi ion, ekzemple difinitan profiton ĉe iu bankmastro.

Dum esperanto-renkontiĝoj estas ofte disdonitaj manĝokuponoj al la partoprenantoj, kiujn oni devas redoni por povi eniri la manĝejon de la renkontiĝo kaj ricevi manĝaĵon.

## Historio 
Oni ligas la naskiĝon de la kupono al la usona firmao Coca-Cola. La fondinto de la firmao, Asa Chandler disdonis en 1894 manskribitajn paperetojn en Atlanta, celanta instigon de la konsumado per senpaga gustumado. La Coca-Cola daŭrigis tiun agadon ĝis 1913 kaj disdonis entute 8,5 milionojn da senpaga kolao. La refreŝiga trinkaĵo konkeris Usonon. La ideon pludaŭrigis en 1895 Charles William Post - kiu konkuris en la muslia merkato kontraŭ John Harvey Kellogg -, kiu donis prezavantaĝon de unu cendo sur antaŭpresitaj kuponoj je la plej nova produkto Grape Nuts, por ties aĉetantoj.

La avantaĝaj kuponoj estas pli forte uzataj dum ekonomiaj mizeroj. Analizoj montris, ke la kuponojn do uzas la mez-klasaj virinoj, kiuj havas tempon kaj aŭtomobilon, por trafiltri la ĵurnalojn, reklamaĵojn por la kuponoj kaj eluzi ilin en la vendegejoj.

## Variaĵoj 
* internacia respondkupono
* Stelo-kupono
* manĝkupono

## Ekzemplo 
[eta|maldekstra|[Stelo (monunuo)|Stelo-kupono el 1965]]

## Eksteraj ligiloj 
* https://reta-vortaro.de/revo/art/kupon.html
* difino en Ido-vikivortaro
* http://vortaro.nl/?v=kupono Tradukoj en NL/EO vortaro

Kategorio:Merkatiko
Kahlenberg (Vieno)

eta|Sendostacio kaj kirko Sankta Jozefo
[eta|dekstra|La memortabulo omaĝe al la pola reĝo [Jan la 3-a Sobieski ĉe la fasado de pola preĝejo de Sankta Jozefo sur la monto Kahlenberg, de tiu monto la pola reĝo komencis tiel nomatan Batalon de Vieno]]
**Kahlenberg** (Kalva Monto) estas monto (484 m) en la 19-a distrikto Döbling (Debling) de Vieno. Ĝi apartenas al la Viena Arbaro kaj estas vidindaĵo de Vieno, krome ŝatata festotaga ekskurscelo de la vienanoj, ĉar sur Kahlenberg ekzistas elrigardo al preskaŭ la tuta urbo. De la *Stefaniewarte* (Stefanina Observa Turo), kiu situas sur la plej alta punkto de la monto, eblas ankaŭ rigardi la alian flankon de la monto, kie videblas la urbo Klostronovburgo (germane *Klosterneuburg*) kaj aliaj partoj de Malsupra Aŭstrio. Apud la *Stefaniewarte* troviĝas 165 m alta ŝtaltuba masto, kiu servas kiel antena masto de ORF (Aŭstria Radio Televido) por elsendi televidajn kaj ultrakurtondajn programojn. La antena masto disponas ankaŭ funkciajn deĵorejojn. En 1974 la antena masto anstataŭis alian maston konstruitan en 1956, kiu estis 129 metrojn alta.

Sur la monto troviĝas la malgranda kirko nomata St. Josef (Sankta Jozefo). En la batalego ĉe Kahlenberg, komencis la pola reĝo Jan la 3-a Sobieski de Kahlenberg la batalon kontraŭ la turkoj, kiuj sieĝis Vienon 1683. La 12-an de septembro 1683 estis liberigita Vieno en tiel nomata Batalo de Vieno.

La strato *Höhenstraße* konektas la *Kahlenberg* al Vieno, Klostronovburgo kaj apudaj montoj kiel ekzemple la *Leopoldsberg*. Inter 1874 kaj 1920 estis dentorela fervojo de Nussdorf (ĉe la finhaltejo de la tramlinio D) sur la monton; hodiaŭ la sola publika transportilo sur la *Kahlenberg* estas la buslinio 38A.

Kategorio:Montoj en Vieno
Kategorio:Montoj kun alteco inter 0 kaj 999 m
Kategorio:Klosterneuburg
The Cat and the Canary (1939)

***The Cat and the Canary*** estas usona, komedia horora filmo aperinta en 1939 kaj reĝisorita de Elliott Nugent. Ĝi fakte estas parola readapto de la klasika, muta filmo *The Cat and the Canary (1927), kiu mem baziĝis sur samnoma teatraĵo fare de John Willard.

En la filmo aperas la filmsteloj Bob Hope kaj Paulette Goddard. Kvankam tiu versio restas sufiĉe fama, ĝi ankoraŭ ne estis eldonita en Usono je VHS aŭ DVD.

## Eksteraj ligiloj 
* *The Cat and the Canary'' ĉe la interreta filma datenbazo.

Kategorio:Filmoj de Elliott Nugent
Kategorio:Filmoj aperintaj en 1939
Kategorio:Usonaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Elliott Nugent

**Elliott NUGENT** (n. la 20-an de septembro 1896 en Ohio - m. la 9-an de aŭgusto 1980 en Novjorko) estis usona aktoro, verkisto kaj filmreĝisoro. Li sukcese pasis el mutaj filmoj al parolaj filmoj, kaj reĝisoris interalie *The Cat and the Canary*, kun la aktoroj Bob Hope kaj Paulette Goddard. Li sekve filmis aliajn verkojn kun Hope, precipe *Never Say Die* (1939) kaj *My Favorite Brunette*.

Nugent estis kolegia kamarado (kaj tutviva amiko) de James Thurber. Ili kune verkis la Broadway-teatraĵon *The Male Animal* (1940), en kiu Nugent havis rolon kun Gene Tierney. La membiografio de Nugent, *Events Leading Up to the Comedy* (1965), preterrigardas grandajn partojn de liaj vivo kaj verkaro, sed pritraktas honeste la alkoholismon, per kiu ĉesis lia kariero.

Kategorio:Usonaj reĝisoroj
Kategorio:Usonaj aktoroj
Frizisto

eta|
eta
**Frizisto** (virina formo **frizistino**) estas tiu, kiu profesie razas aŭ tondas barbon aŭ harojn. Poste la frizisto ofte aranĝas belan frizuron de la hararo.

Aliaj vortoj por frizisto estas hartondisto, barbiro, barbisto, razisto, kombisto.

## Vidu ankaŭ 
* Hararo, apartigilo
* Hararanĝo
* Kaphararo
* Plektaĵo



Kategorio:Profesioj
Kategorio:Servaj profesioj
John Michael Talbot

**John Michael Talbot** (naskiĝis la 8-an de majo 1954 en Oklahoma City en Oklahoma) estas usona romkatolika monaĥo, kantisto, kantverkisto kaj gitaristo. Li estas, laŭ iuj, la plej populara muzikisto de la katolika eklezio. Li ankaŭ fondis la katolikan ordenon *The Brothers and Sisters of Charity* (esperante: *La Fratoj kaj Fratinoj de Bonfarado*), kiu estas lokata en Eureka Springs (Arkansaso).

## Diskografio 
* 1. Reborn (1972) kun Terry Talbot
* 2. John Michael Talbot (1976)
* 3. The New Earth (1977)
* 4. The Lord's Supper (1979)
* 5. Beginnings / The Early Years (1980)
* 6. Come to the Quiet (1980)
* 7. The Painter (1980) kun Terry Talbot
* 8. For the Bride (1981)
* 9. Troubadour of the Great King (1981)
* 10. Light Eternal (1982)
* 11. Songs For Worship Vol. 1 (1982)
* 12. No Longer Strangers (1983) kun Terry Talbot
* 13. The God of Life (1984)
* 14. Songs For Worship Vol. 2 (1985)
* 15. The Quiet (1985)
* 16. Be Exalted (1986)
* 17. Empty Canvas (1986)
* 18. The Heart of the Shepherd (1987)
* 19. Quiet Reflections (1987)
* 20. The Regathering (1988)
* 21. Master Collection (1988)
* 22. The Lover and the Beloved (1989)
* 23. Come Worship the Lord Vol. 1 (1990)
* 24. Come Worship the Lord Vol. 2 (1990)
* 25. Hiding Place (1990)
* 26. The Birth of Jesus (1990)
* 27. The Master Musician (1992)
* 28. Meditations in the Spirit (1993)
* 29. Meditations from Solitude (1994)
* 30. Chant from the Hermitage (1995)
* 31. The John Michael Talbot Collection (1995)
* 32. The Talbot Brothers Collection (1995)
* 33. Brother to Brother (1996) kun Michael Card
* 34. Our Blessing Cup (1996)
* 35. Troubadour for the Lord (1996)
* 36. Table of Plenty (1997)
* 37. Hidden Pathways (1998)
* 38. Pathways of the Shepherd (1998)
* 39. Pathways to Solitude (1998)
* 40. Pathways to Wisdom (1998)
* 41. Quiet Pathways (1998)
* 42. Spirit Pathways (1998)
* 43. Cave of the Heart (1999)
* 44. Simple Heart (2000)
* 45. Wisdom (2001)
* 46. Signatures (2003)
* 47. City of God (2005)
* 48. Monk Rock (2005)
* 49. The Beautiful City (2006)
* 50. Living Water 50th (2007)
* 51. Troubadour Years (2008)

## Eksteraj ligiloj 
* oficiala paĝaro
* *The Brothers and Sisters of Charity*

## Notoj 
Kategorio:Usonaj kantistoj
Viena Arbaro

eta|300ra|la Viena Arbaro sudokcidente de Vieno
**Viena Arbaro** ( ) estas mezalta montaro en la federaciaj landoj Malsupra Aŭstrio kaj Vieno de Aŭstrio, kiu geologie estas norda antaŭmontaro de la Nordaj Kalkalpoj, parto de la orientaj Alpoj. La arbara montaro troviĝas sude de la rivero Danubo inter Traisen [TRAJsen], Viena Ebenaĵo (hidrotermlinio kun multnombraj kuracbanejoj) kaj la Danuba kurbiĝo ĉe la burgo *Greifenstein* [GRAJfenŝtajn] en St. Andrä-Wördern. La okcidentan limon indikas la urbo St. Pölten, oriente la montaro transiras al la ebenaĵo "Viena baseno" (*Wiener Becken*), kaj de tie proksimas la lago Neusiedler See kaj la limo al Hungario. En Malsupra Aŭstrio la montaro ampleksas la historiajn regionojn Mostviertel (mosta regiono) okcidente kaj Industrieviertel (industria regiono) oriente.

La plej alta punkto estas Schöpfl [Ŝepfl], 893 metrojn super la marnivelo. La plej nordorientaj montoj estas Kahlenberg (Kalva Monto) 884 m kaj Leopoldsberg (Leopoldomonto) 425 m. Viena Arbaro kun siaj multnombraj arbaroj estas ŝatata proksima ripozregiono por la loĝantaro de Vieno.


Kategorio:Mezaltaj montaroj
Kategorio:Montaroj en Aŭstrio
Kategorio:Malsupra Aŭstrio
Kategorio:Geografio de Vieno
Katten och kanariefågeln

***Katten och kanariefågeln*** (esperante "La Kato kaj la Kanario") estas sveda televidfilmo aperinta en 1961 kaj reĝisorita de Jan Molander. Ĝi fakte estas readapto en la sveda lingvo de la klasika, muta filmo *The Cat and the Canary*, kiu mem baziĝis sur samnoma teatraĵo de John Willard.

En la filmo aperas la aktoroj Lena Granhagen kiel Annabelle West, Lars Lind kiel Paul Jones kaj Birger Malmsten kiel Charles Wilder.

## Eksteraj ligiloj 
* *Katten och kanariefågeln* ĉe la interreta filma datenbazo.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1961
Kategorio:Svedlingvaj filmoj
The Cat and the Canary (1979)

***The Cat and the Canary*** estas brita, horora filmo aperinta en 1979 kaj reĝisorita de Radley Metzger. Ĝi fakte estas parola readapto de la klasika, muta filmo *The Cat and the Canary* (1927), kiu mem baziĝis sur samnoma teatraĵo fare de John Willard.

La filmo estis produktita de Richard Gordon. En ĝi aperas la aktoroj Honor Blackman, Michael Callan, Edward Fox, Wendy Hiller, Olivia Hussey, Wilfred Hyde-White, Beatrix Lehmann, Carol Lynley, Daniel Massey kaj Peter McEnery

## Eksteraj ligiloj 
* *The Cat and the Canary* ĉe la interreta filma datenbazo.

Kategorio:Filmoj aperintaj en 1979
Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Anglalingvaj filmoj
Metropolita Katedralo de Medeĝino

200px|eta|dekstra|Ĉefa Fasado.

La **Metropolita Katedralo de Medeĝino** (plena hispana nomo: *Catedral Basílica de Nuestra Señora de la Inmaculada Concepción de María*) estas la precipa kirko de la episkopujo de Medeĝino en Antjokio (Kolombio). Katolikan kulton havas la katedralo, kaj estas sub la patroneco de la Senmakula koncipiĝo.

La konstruaĵo havas novromanikan stilon kaj la konstruadon 41 jaron prokrastis. Franca arkitekto, Charles Emile CARRÉ kreis la planojn. La katedralo estas en la centro de la urbo, apud la Bolívar Parko (*Parque Bolívar*), kaj estas Nacia Monumento (*Monumento Nacional*). La Metropolita Katedralo de Medeĝino estas la plej granda katedralo konstruis per boligitaj adoboj.

Catedral de Medellin- Plano General.svg|
Alzado de la fachada principal Catedral de Medellin.svg|
Sección longitudinal Catedral de Medellin.png|
Seccion transversal Catedral de Medellin.png|
Catedral de Medellín-Cimientos.svg|

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala paĝo de la Episkopujo de Medeĝino  - .

Kategorio:Katedraloj en Kolombio
Kategorio:Kristanaj preĝejoj en Medeĝino
Tajloro

eta|dekstra|Tajloroj en la 16-a jarcento, Germanio
[eta|dekstra|Tajloro laboranta en [Honkongo]]
**Tajloro** estas metia profesio de la teksaĵo-prilaborado. La tasko estas formtranĉi kaj kunigi tukojn. La laboriloj estas pinglo, fadeno, tondilo, tajlorkreto kaj ekde la 19-a jarcento ankaŭ la kudromaŝino.

## Tajloro kiel familia nomo 
La nomo de tiu ĉi metiisto estas vasta familia nomo en multaj lingvoj, ekzemple:
* Angle: *Tailor*
* Ĉeĥe: *Krejčí*
* France: *Sartre*
* Germane: *Schneider*
* Hindie: दर्ज़ि *Darzi*
* Hispane: *Sastre*
* Hungare: *Szabó*
* Pole: *Krawiec*
* Ruse: Портной *Portnoy*
* Nederlande: *Kleermaker*

En la filmo *Meeting Venus* de István Szabó multaj fikciuloj nomiĝas "Tajloro", sed diverslingve.

## Proverboj 
Ekzistas pluraj (8) proverboj pri tajloro en la Proverbaro Esperanta de L. L. Zamenhof, inter ili:
* 
* 
* 

## Vidu ankaŭ 
* Kudrado
* Ŝtofo
* Vesto
* Modo
* Alta modo
* Vestkodo
* Jako
* Pantalono

## Referencoj
Mougins

**Mougins** estas franca komunumo lokita en la departemento Alpes-Maritimes kaj en la regiono Provenco-Alpoj-Bordo Lazura. Fine de  en la komunumo vivis . Administre la komunumo apartenas al la arondismento *Grasse* kaj al la kantono ''''.

Ĝi situas nur kelkajn kilometrojn el Cannes. En tiu vilaĝo troviĝas multaj vilaoj de miliarduloj, famuloj, ktp. Ĝi estas sufiĉe ĉarma kaj pitoreska loko kun artgalerioj, bonaj restoracioj kaj malnovaj ŝtondomoj. En Mougins interalie pasigis siajn lastajn vivjarojn la pentristo Pablo Picasso.

eta|maldekstra|300px|La loĝloko inter la ĉirkaŭaj komunumoj

## Ĝemelurboj 
Mougins estas ĝemelita kun :
* Aschheim en Germanio
* Lerici en Italio ekde 2008

## Vidu ankaŭ 
* Komunumoj de Alpes-Maritimes
* Ranguin (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 


Kategorio:Komunumoj de Alpes-Maritimes
Fanny Mikey

**Fanny Elisa Orlanszky**, (foje skribita "Orlan**s**ky" aŭ "Orlan**z**ky") konita per la nomo **Fanny Mikey**, naskita en Bonaero (Argentino) en 1934 kaj mortinta la  en Cali (Kolombio), estis elstara aktorino, reĝisorino kaj entreprenistino en teatro. Ŝia laborado en teatro disvolviĝis en Kolombio ekde 1959 ĝis sia morto.

Ŝi estis filino de litovia enmigrinto en Argentino, studis teatron en la Hebrea Societo de Argentino. Ŝi lernis aktoradon el Heidy Crilla kaj Emilio Satanovsky. En 1959 ŝi alvenis al kolombia urbo Cali kaj eklaboris en la *Teatro Experimental de Cali* (Eksperimenta Teatro de Kali), kiun ŝi administris; en tiu urbo ŝi ankaŭ organizis plurfoje artajn festivalojn.

Poste ŝi loĝis en Bogoto, kie dum 7 jaroj ŝi estis  direktoro de la *Teatro Popular de Bogotá* (Popola Teatro de Bogoto). Ŝi fondis teatrejon-koncertejon *La Gata Caliente* (La Varma Katino) kaj kreis la fondaĵon *Fundación Teatro Nacional* (Fondaĵo Teatro Nacia). Ankaŭ ŝi estis la ĉefa kreinto de la *Festival Iberoamericano de Teatro de Bogotá *, unu el plej grandaj internaciaj teatraj festivaloj en la mondo, kiu en marto de 2008 okazis la dekunuan fojon.

En la internacia teatra mondo, ŝi partoprenis multajn fojojn invitita, kiel aktorino, reĝisorino aŭ juĝistino, inter aliaj en: la Monda Teatra Festivalo de Parizo, la Internacia Teatra Festivalo de Karakaso, la Festivalo de Cádiz, la Festivalo de Avignon, la Tutmondaj Teatraj Olimpikoj de Grekio, kaj en Meksiko en la Festivaloj "Cervantino" kaj en la Granda Festivalo de Meksikurbo.
 
Pro sia kultura kaj teatra aktivado oni aljuĝis al ŝi pli ol dek du premiojn, kolombiajn kaj internaciajn.

## Aleksteraj Ligiloj
* Biografio (hispanlingva)
 

Kategorio:Argentinaj aktoroj
Kategorio:Kolombiaj aktoroj
Mihály Bochkor

**BOCHKOR Mihály** (boĉkor) estis hungara juristo, universitata profesoro. Li naskiĝis en Szászrégen la 19-an de decembro 1877 kaj mortis en Kluĵo la 3-an de novembro 1920.

## Biografio 
Bochkor studis en Vieno kaj Kolozsvár. Ekde 1914 en Pozsony li lekciis eklezijuron, ekde 1917 en Kolozsvár hungaran konstitucijuron kaj jurhistorion. Li redaktis la eldonaĵojn de la faksekcio de Jur- kaj Sociscienco de Erdélyi Múzeum-Egyesület.

## Verkoj ĉefaj 
* *A jogtudomány új korszaka küszöbén* (Kolozsvár, 1907);
* *Az erdélyi katolikus autonomia* (Kolozsvár, 1911);
* *Az 1643-44 erdélyi orsz. rendek vallásügyi tárgyalásai* (Brassó, 1913);
* ''Emlékkönyv Farkas Lajos jubileumára (kun pluraj, Kolozsvár, 1914).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Boshkor, M
Bochkor, M.
Ljutovo

eta|dekstra|Ljutovo situas en la mapo en la verda municipo
**Ljutovo,** kroate **Mirgeš,**, serbe **Љутово,** hungare **Mérges,** germane **Ludwiga** estas vilaĝo en Serbio, en aŭtonomio Vojvodino, en distrikto **Norda** Baĉka, en municipo de Subotica.

## Bazaj informoj 
* Areo: &nbsp;km²
* Loĝantaro: 1180
* Poŝtkodo: 24215
* Telefonprefikso: 24
* Aŭtokodo: SU

## Situo 
Ljutovo situas sur ebenaĵo, laŭ la hungara landlimo.

## Historio 
Hungaroj alvenis en 896 kaj ili fondis ŝtaton en 1000. Post la turka erao alvenis diversaj popoloj. Ĝis fine de la 1-a mondmilito la vilaĝo apartenis al Hungario, al Bács-Bodrog, poste al Reĝlando de serboj, kroatoj kaj slovenoj, depost 1928 al Jugoslavio. En 1941 la hungara armeo okupis la regionon kaj ĝis 1945 tio estis parto de Hungario.

## Demografio en 2002 
* 379 (32 %) sudslavoj (=popoleto ne havanta landparton, kiel la aliaj)
* 308 (26 %) kroatoj
* 162 (14 %) hungaroj
* 109 (9 %) jugoslavianoj (= ano por la unueca Jugoslavio)
* 91 (8%) serboj

Kategorio:Vilaĝoj de Serbio
Oszkár Wellmann

**WELLMANN Oszkár** (velman) hungara bestkuracisto, universitata profesoro, ano de la Hungara Scienca Akademio (1941). Li naskiĝis en Szászrégen la 8-an de oktobro 1876 kaj mortis en Budapeŝto la 4-an de majo 1943. Lia filo estis Imre Wellmann.

## Biografio 
Wellmann akiris diplomon en Veterinara Akademio de Budapeŝto en 1897, poste ĝis 1901 li estis asistanto samloke, ekde 1901 ĝis 1905 li estis praktikanta bestokuracisto. En 1907 li estis inter la unuaj en Hungarujo, kiu havigis diplomon de bestkuracisto. En la sama jaro li iĝis lektoro. Sekve li unu jaron studvojaĝis en landoj de Eŭropo. Ekde 1910 li estis profesoro, katedrestro de la fakultato pri bestbredado de la Bestmedicina Altlernejo (ekde 1934 de la Teknika kaj Ekonomiscienca Universitato). Ekde 1939 li estis ano de la supera ĉambro de la hungara parlamento.

## Verkoj ĉefaj 
* *Vizsgálatok a Ca, Mg és P forgalmáról éhező állatokban* (Bp., 1907, Bonn, 1908);
* *Keresztezési kísérletek kutyákkal* (Bp., 1916);
* *Fiatal malacok anyag- és energiaforgalma malacelemzéssel egybekötött etetési kisérletek alapján* (Bp., 1916; Berlin 1921);
* *Fiatal malacok Ca- és P-forgalma állatelemzéssel egybekötött etetési kísérletek alapján* (Bp., 1917);
* *Általános állattenyésztéstan* (Bp., 1921, 1928);
* *Fiatal állatok anyagcseréje és energiaforgalma* (Bp., 1925);
* *A szarvasmarhák bírálata és törzskönyvelése* (Bp., 1926);
* *Magyarország állattenyésztése*, I. *Szarvasmathatenyésztés* (Bp., 1926); *A borjú felnevelése* (Bp., 1928); *A rhachitis oktáni, anyagforgalmi, kórfejlődéstani, kórbonctani és klinikai vonatkozásniban*, II. Biokémiai rész (Bp., 1932; Jena, 1932):* A szervezet anyagcseréjének áthangolása tej-, hús-, vegyes és növényi táplálkozás esetén* (Bp., 1934); *A csontok sóinak kémiai szerkezete egészséges és rhachitises állatokban* (Bp., 1934: Berlin 1934) *A Ca, a Mg és a P felszívódása és kiválasztása* (Bp., 1935); *A takarmány ásványi sóarányának lényege és jelentősége az állati szervezet mész- és foszforellátásában* (Bp., 1938); *Tanulmányok az angolkórról és a vele rokon csontbántalmakról* (Bp., 1941); *Tanulmányok az állati szervezet ásványi anyagforgalmáról* (Bp., 1941 – 43): *Különböző összetételű táplálékok hatása a táplálóanyagok kihasználására és a csontfejlődésre* (Bp., 1942); *Zusammenfassende Darstellung des Wesens der Rhachitis und verwandter Knochenerkrankungen im Lichte neuzeitlicher Forschungen* (Bp., 1949).

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikonhttp://mek.niif.hu/00300/00355/html/index.htm 

Kategorio:Hungaraj bestokuracistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
László Perényi

**PERÉNYI László** (pere:nji lAslO) *Predics* estis hungara aktoro. Li naskiĝis en Szászrégen la 23-an de aprilo 1910 kaj mortinta en Baja la 8-an de novembro 1993. Lia edzino estis Margit Árpád inter 1931 - 1933.

## Biografio 
László Perényi finis la aktorakademion en 1930 kaj dungiĝis al la Nacia Teatro (Budapeŝto). De 1935 ĝis 1941 en Gaja Teatro, de 1941 ĝis 1944 li ludis en Nova Teatro (Budapeŝto), sed li havis rolojn ankaŭ en *Márkus Parkszínpad* kaj en la *Szegedi Szabadtéri Játékok*. Post 1945 li ludis en provinco, inter 1951–1953 en Szolnok, poste en la aranĝoj de la Landa Filharmonio, en 1956–1958 li ludis en Teatro Madách. De 1960 ĝis 1963 li estis ano de la teatro de Békéscsaba, inter 1963 kaj 1973 de Teatro de Kecskemét. En la jaroj de 1930–1940-aj li estis unu el filsteloj de la hungaraj filmoj.

## Roloj ĉefaj en teatroj 
* Étienne (Deval: Az ifjú pásztor);
* Malcolm (Sh.: Macbeth);
* Cléante (Molière: A fösvény);
* Csongor (Vörösmarty: Csongor és Tünde);
* Jack (Maugham: Fenség, fizetek!);
* Jázon (Grillparzer: Médea); Ponza (Pirandello: Mi az igazság?);
* Prospero (Sh.: A vihar);
* Sebők (Sarkadi I.: Elveszett paradicsom).

## Eksteraj ligiloj 
* Filmroloj http://www.port.hu/pls/pe/person.person?i_pers_id=101281&i_direction=1&i_city_id=3372&i_county_id=-1

Kategorio:Hungaraj aktoroj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj