open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
1829

**1829** estis normala jaro komenciĝanta ĵaŭde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1829 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Grekio akiris sendependecon de Osmana Imperio, tiama Turkio.
*Pio la 8-a iĝis papo.
*Rusa-turka milito finiĝis.
*Andrew Jackson iĝis prezidento de Usono.
*Manuel José Arce rezignis, José Francisco Barrundia iĝis prezidento de Unuiĝintaj Provincoj de Centra Ameriko.
*Katolikoj akiris rajton voĉdoni al brita parlamento;

## Naskiĝoj 
*3-a de januaro: Konrad Duden, germana germanikisto (m. 1911)
*21-a de januaro: Oskaro la 2-a, reĝo de Svedio (m. 1907)
*2-a de februaro: Alfred Edmund Brehm, germana zoologo kaj verkisto (m. 1884)
*16-a de junio: Geronimo, tribestro de la apaĉoj (m. 1909)

## Mortoj 
*28-a de januaro: Albrecht Ludwig Berblinger, germana pioniro de aviado (n. 1770)
*5-a de marto: John Adams, ribelinto de ŝipo Bounty (n. 1776)
*6-a de aprilo: Niels Henrik Abel, norvega matematikisto (n. 1802)
* 10-a de majo: Thomas Young, angla kuracisto kaj fizikisto (n. 1773)
1861

eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1861** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1861 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 11-a de januaro : Alabamo secesiis el Usono.
* 29-a de januaro : Kansaso fariĝis la 34-a ŝtato de Usono.
* 4-a de marto: Abraham Lincoln iĝis prezidento de Usono.
* 11-a de marto : Konstitucio de la Konfederaciitaj Ŝtatoj de Ameriko ratifiĝis.
* 17-a de marto : Eko de la "Italia Regno".
* 10-a de aprilo : Usono : Korporaciiĝis la Masaĉuseca Instituto de Teknologio.
* Barejno iĝas Brita protektorato.
* Usono: Eko de la Usona enlanda milito.
* Abd-ul-Aziz iĝis estro de Osmanida imperio.
* Ludoviko la 1-a (Portugalio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
* 19-a de januaro: Anders Rosenberg
* 15-a de februaro: Charles Édouard Guillaume, franca fizikisto (m. 1938)
* 27-a de februaro: Rudolf Steiner, aŭstra filozofo
* 29-a de marto: Francesco Barbèri
* 6-a de majo: Rabindranath Tagore
* 10-a de oktobro: Fridtjof Nansen, norvega esploristo (m. 1930)
* 19-a de decembro: Italo Svevo, itala verkisto
* 4-a de novembro: Enrico CAMPANILE
* 22-a de novembro: Ranavalona la 3-a, lasta reĝino de Madagaskaro (m. 1917)
* Josef Kožíšek
* Stefan Miĥolalski

## Mortoj 
* 17-a de januaro: Lola Montez, amatino de reĝo Ludoviko la 1-a de Bavario (n. 1821)
* 10-a de marto: Taras Ŝevĉenko, ukraina poeto kaj pentristo (n. 1814)
* 25-a de junio: Abd-ul-Mejid estro de Osmanida imperio (n. 1823)
* 26-a de junio: Pavel Jozef Šafárik, slovaka verkisto kaj historiisto (n. 1795)
* 29-a de junio: Elizabeth Barrett Browning, brita poetino (n. 1806)
1870

eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1870** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro **1870** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Zamenhof denove eniris en la Bialistokan realan gimnazion.
* Italio fin-unuiĝas
* 15-a de julio : Manitobo kaj la Nordokcidentaj Teritorioj aliĝis al la Kanada Konfederacio.
* 19-a de julio : Komenciĝas la milito inter Francio kaj Germanio.
* Napoleono la 3-a eltroniĝis.
* Okupis la itala armeo la Papajn ŝtatojn.
* Povorino fondita.

## Naskiĝoj 
* 7-a de februaro: Alfred Adler, aŭstra psikologo (m. 1937)
* 13-a de aprilo: Rudolf Kaftan, aŭstra-germana esperantisto (m. 1937)
* 22-a de aprilo: Lenin, rusa revoluciisto (m. 1924)
* 30-a de aprilo: Ferenc Lehár, aŭstra komponisto (m. 1948)
* 20-a de junio: Siegfried Eduard Spielmann, svisa esperantisto (m. nekonata)
* 24-a de junio: Paul Axel Nylén, sveda pioniro de Esperanto (m. 1958)
* 27-a de julio: Hilaire Belloc, angla verkisto (m. 1953)
* 30-a de aŭgusto: Lavr Kornilov, rusa generalo (m. 1917)
* 31-a de aŭgusto: Victor Vlad Delamarina, rumana verkisto (m. 1896)
* 30-a de septembro: Jean Baptiste Perrin, franca fizikisto (m. 1942)
* 19-a de oktobro: Josef Krumpholc, ĉeĥa esperantisto (m. 1950)
* 22-a de oktobro: Ivan Bunin, rusa verkisto (m. 1953)
* 21-a de novembro: Alexander Berkman, usona-rusa anarkiisto (m. 1936)
* 10-a de decembro: Sophie Marie-Aline Menu de Ménil, franca esperantistino kaj baronino (m. 1925)
* 15-a de decembro: Josef Hoffmann, aŭstra arkitekto kaj desegnisto, kunfondinto de Viena secesio (m. 1956)

## Mortoj 
* 8-a de februaro: Michelangelo Grigoletti, itala pentristo (n. 1801)
* 29-a de marto: Paul Émile Botta, franca konsulo en Mosulo (n. 1802)
* 9-a de junio: Charles Dickens, angla verkisto (n. 1812)
* 23-a de septembro: Prosper Mérimée, franca verkisto (n. 1803)
* 12-a de oktobro: Robert E. Lee generalo de Konfederaciitaj ŝtatoj de Ameriko dum la Usona Enlanda Milito (n. 1807)
* 21-a de novembro: Karel Jaromír Erben, ĉeĥa poeto kaj historiisto (n. 1811)
* 5-a de decembro: Alexandre Dumas (patro), franca verkisto (n. 1802)
* 22-a de decembro: Gustavo Adolfo Bécquer, hispana verkisto (n. 1836)
1996

eta|1996 collage V2
**1996** estis superjaro komenciĝanta je lundo (vidu ĉi tie kalendaron).

En la jaro 1996 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* 81-a Universala Kongreso de Esperanto en Prago.
** Manifesto de Prago
* Tut-Amerika Kongreso de Esperanto en San José.
* Ben Indestege eklernas Esperanton.
* Oficiala refondo de Esperanto-Asocio de Estonio.
* Fondita Benina Esperanto-Asocio.

### Mondo 
* Skismo en Loĵbano, Ceqli kreita.
* Kreitaj Earth Language, Simpenga, Eŭropanto, Ciberiako kaj Ekspreso.
* Islando: Olafur Grimsson prezidentiĝas.
* Pollando: Aleksander Kwaśniewski prezidentiĝas.
* Rumanio: Emil Constantinescu prezidentiĝas.
* Rusio: Boris Jelcin estas reelektita kiel prezidento. Antaŭ la baloto li fortiras la trupojn el Ĉeĉenio, kiu fakte sendependiĝas.
* Ĉado: Idriss Déby elektatas prezidento.
* Israelo: Binjamin Netanjahu, la gvidanto de dekstruloj, elektatas ĉefministro.
* Afganio: La Taliboj venkas la Nordan Aliancon.
* Kabo-Verdo: Antonio Mascarenhas Monteiro elektatas prezidento.
* Antarkto: Roko entenanta vivecaĵojn kaj falinta el Marso konfuzas la sciencistojn.
* Surinamo: Jules Wijdenbosch prezidentiĝas.
* Ĉinio: La 1-a Azia Kongreso de Esperanto en Ŝanhajo
* Kostariko: La 3-a Tut-Amerika Kongreso de Esperanto en San José
* UNO: Kofi Annan anstataŭigas Butros Butros-Gali kiel Ĝenerala Sekretario de la Unuiĝintaj Nacioj.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* 8-a de januaro: François Mitterrand, prezidento de Francio 1981-1995 (n. 1916)
* 19-a de januaro: Erich Spitz, ĉeĥa esperantisto (n. 1920)
* 18-a de januaro: Leonor Fini, argentina pentristino (n. 1907)
* 2-a de februaro: Gene Kelly, usona dancisto kaj aktoro (n. 1912)
* 3-a de marto: Marguerite Duras, franca verkistino (n. 1914)
* 15-a de marto: Wolfgang Koeppen, germana verkisto (n. 1906)
* 21-a de marto: Karel Janouš, ĉeĥa esperantisto (n. 1916)
* 18-a de aprilo: Harold Fillingham, brita esperantisto kaj esperantlingva aŭtobiografiisto (n. 1909)
* 30-a de majo: Walter Francini, brazila esperantisto (n. 1926)
* 18-a de junio: Gino Bramieri, itala aktoro (n. 1928)
* 11-a de oktobro: Renato Russo, brazila muzikisto (n. 1960)
* 26-a de oktobro: Elsbeth Bormann, germana esperantistino (n. 1930)
* 13-a de septembro: Tupac Shakur, usona repmuzikisto (n. 1971)
* 20-a de septembro: Pál Erdős, hungara matematikisto (n. 1913)
* 3-a de novembro: Jean-Bédel Bokassa, Centr-Afrika diktatoro (n. 1921)
* 19-a de decembro: Marcello Mastroianni, itala aktoro (n. 1924)
* 21-a de decembro: Christine Brückner, germana verkistino (n. 1921)
1950

eta|1950 Events College
eta|1950 Events montage 16-grid version

**1950** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1950 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* 35-a Universala Kongreso de Esperanto en Parizo.
* Ivo Lapenna publikigis "Retorikon".
* Fondita Esperanta Meksika Asocio.
* Eklernis Esperanton Elsbeth Bormann kaj Kjell Gustavsen.

### Mondo 
* Fino de regentperiodo en Belgio.
* kreita Instituto de polarografio de Ĉeĥa Akademio de Sciencoj.
* 26-a de januaro : Barato akiras sian konstitucion.
* Indonezio aniĝas al UNO.
* La itala piloto Giuseppe Farina gajnis la unuan mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
* Internacia Polica Asocio fondita.
* Svislando diplomatie rekonis sub la gvido de sia federacia prezidanto Max Petitpierre kiel unua okcidenta lando la Popolan Respublikon Ĉinio.

## Naskiĝoj 
* 1-a de januaro: Abdula Nuri, irana politikisto, ministro pri internaj aferoj
* 26-a de januaro: Jiří Lábus, ĉeĥa aktoro
* 13-a de marto: André Brie, germana politikisto, Membro de la Eŭropa Parlamento (1999-2009)
* 20-a de marto: William Hurt, usona aktoro (m. 2022)
* 29-a de marto: Mory Kanté, gvinea kantisto (m. 2020)
* 30-a de marto: Robbie Coltrane, brita aktoro (m. 2022)
* 1-a de aprilo: Sten Johansson, sveda esperantisto
* 5-a de aprilo: Agnetha Fältskog, sveda kantistino de ABBA
* 14-a de aprilo: Péter Esterházy, hungara verkisto (m. 2016)
* 26-a de aprilo: Susana Higuchi, perua politikistino (m. 2021)
* 28-a de aprilo: Jay Leno, usona ŝercisto kaj televida moderatoro
* 20-a de majo: Wei Jingsheng, ĉina politika aktivulo
* 5-a de junio: Aljaksiej Dudaraŭ, belorusa dramisto (m. 2023)
* 12-a de junio: Roland Rotsaert, belga esperantisto
* 10-a de julio: Prokopis Pavlopoulos, prezidento de Grekio 2015-2020
* 30-a de julio: Gabriele Salvatores, itala filmreĝisoro kaj scenaristo
* 3-a de aŭgusto: Waldemar Cierpinski, germana maratonisto
* 9-a de septembro: Ian Carter, brita esperantisto (m. 2024)
* 26-a de oktobro: Pavel Trávníček, ĉeĥa aktoro
* 4-a de decembro: Liven Dek, hispana esperanto-verkisto
* 6-a de decembro: Hisaishi Jō, japana komponisto
* 25-a de decembro: Karl Rove, usona politika strategiisto

## Mortoj 
* 3-a de januaro: Emil Jannings, germana aktoro (n. 1884)
* 5-a de januaro: John Rabe, germana humanitara komercisto (n. 1882)
* 21-a de januaro: George Orwell, brita verkisto (n. 1903)
* 3-a de marto: Josef Krumpholc, ĉeĥa esperantisto (n. 1870)
* 12-a de marto: Heinrich Mann, germana verkisto (n. 1874)
* 19-a de marto: Alexandru Vaida-Voevod, rumana politikisto (n. 1872)
* 27-a de aŭgusto: Cesare Pavese, itala verkisto (n. 1908)
* 3-a de septembro: John Birmelin, usona pensilvanigermana verkisto (n. 1873)
* 9-a de oktobro: Edna St. Vincent Millay, usona poetino (n. 1892)
* 2-a de novembro: George Bernard Shaw, irlanda verkisto nobelpremiita (n. 1856)
* 26-a de novembro: Hedwig Courths-Mahler, germana verkistino (n. 1867)
966

En la jaro **966** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Pollando: Princo Mieszko faras polan ĉefurbon ĉe Gnieznoa;
* Johano la 13-a iĝis papo (aŭ 965);

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* Benedikto la 5-a (aŭ 965).
1025

En la jaro **1025** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Pollando : Boleslavo la 1-a agnoskas la Katolikismon kiel ŝtatreligio, adoptante la latinan alfabeton por la pola lingvo.  Tuj poste, Mjeŝko la 2-a iĝis reĝo de Pollando.
*Konstantino la 8-a iĝis orient-romia imperiestro

## Naskiĝoj
*Go-Reizei Imperiestro de Japanio

## Mortoj
*17-a de junio: Boleslao la 1-a, reĝo de Pollando (n. 967)
*15-a de decembro: Basilo la 2-a, orient-romia imperiestro (naskiĝis ĉirkaŭ 958)
1473

En la jaro **1473** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Ashikaga Yoshihisa iĝis ŝoguno

## Naskiĝoj 
* Thomas Howard (3-a duko de Norfolk), onklo de Anne Boleyn kaj Catherine Howard (m. 1554)
* 19-a de februaro: Koperniko, pola astronomo, ekonomikisto kaj matematikisto (m. 1543)
* 17-a de marto: Jakobo la 4-a (Skotlando) (m. 1513)
* 17-a de aŭgusto: Rikardo de Shrewsbury (1-a duko de Jorko), frato de Eduardo la 5-a (Anglio) (m. verŝajne en 1483)

## Mortoj 
* Petrus Christus pentristo.
* Simon le Breton, nederlanda-flandra komponisto

## Eksteraj ligiloj
1683

**1683** estis normala jaro komenciĝanta vendrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1683 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Aŭstrio, Vieno : Jan SOBIESKI el Pollando venkas la turkan armeon.
* Britio, Oksfordo : Muzeo Ashmolean malfermiĝis.
* Petro la 2-a (Portugalio) surtroniĝis.
* Aĉinsk fondita.

## Naskiĝoj 
* 14-a de januaro: Gottfried Silbermann, germana konstruisto de orgenoj (m. 1753)
* 28-a de februaro: René Antoine Ferchault de Réaumur, franca plurfaka sciencisto (m. 1757)
* 25-a de septembro: Jean-Philippe Rameau, franca komponisto (m. 1764)
* 19-a de decembro: Filipo la 5-a, reĝo de Hispanio (m. 1746)

## Mortoj 
* 15-a de julio: Sámuel Köleséri, hungara eklezia verkisto (n. 1634)
301

En la jaro **301 post Kristo** okazis, interalie:

## Eventoj 
* 3-a de septembro: San-Marino estas fondita (laû legendo)
* Armenio adoptas la kristianismon. Ĝi estas la unua oficiale kristana lando.

## Naskiĝoj 
## Mortoj 
* Marino, fondinto de San-Marino
1237

En la jaro **1237** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Rusion venkas mongoloj.
* Temrjuk fondita.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Berlino (hodiaŭ ĉefurbo de Germanio).
* Paspels kiel *in villa Pascuals* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).
* Tujetsch kiel *Thiuesch* (hodiaŭ komunumo en Kantono Grizono en Svislando).

## Naskiĝoj 
## Mortoj
1480

En la jaro **1480** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Rusio liberiĝas de mongola potenco.
* La senjoreco pri la valoj de Mesoko kaj Calanca (hodiaŭa Kantono Grizono) transiris de la Baronoj de Sax al tiuj de Trivulzio.

## Naskiĝoj 
* 10-a de aprilo: Filiberto la 2-a de Savojo, Duko de Savojo (m. 1504)
* Fernão de Magalhães: Portugala esploristo (m. 1521)
*  Albrecht Altdorfer, germana gravuristo, pentristo kaj arkitekto. (m. 1538)
* Johannes Murmellius, nederlanda klerulo, filologo, poeto kaj humanisto.  (m. 1517)
* Johannes Despauterius, flandra gramatikisto, latinisto kaj humanisto (m. 1520)
* Leonhard Beck, germana pentristo kaj lignogravuristo ( (m. 1542)

## Mortoj
1547

En la jaro **1547** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Rusio: Ivano la Terura iĝis la unua caro.
* Eduardo la 6-a (Anglio) surtroniĝis.
* Henriko la 2-a (Francio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
* 29-a de septembro: Miguel de Cervantes, hispana verkisto (m. 1616)
* 18-a de oktobro: Justus Lipsius, flandra humanisto kaj filologo (m. 1606)
* Marc Antonio Ingegneri, itala komponisto (proksima dato) (m. 1592)

## Mortoj 
* 19-a de januaro: Henry Howard (grafo de Surrey), angla poeto (n. ĉirkaŭ 1517)
* 28-a de januaro: Henriko la 8-a, reĝo de Anglio (n. 1491)
* 31-a de marto: Francisko la 1-a, reĝo de Francio (n. 1494)
* 14-a de oktobro: Perino del Vaga, itala pentristo (n. 1501)
* 2-a de decembro: Hernán Cortés, hispana konkerinto de Meksiko (n. 1485)
* 28-a de decembro: Konrad Peutinger, germana juristo, humanisto, diplomato, ekonomikisto, politikisto kaj libro-antikvaĵisto (n. 1465)
1721

**1721** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1721 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Gronlando: Nukon fondis norvega misiisto Hans Egede sub la nomo *Godthåb* ("Bona Espero").
*Rusio: Petro la Granda fondis Rusan Imperion.
*Rusio: Oni fondis Arkadakon. 
*Inocento la 13-a iĝis papo.

## Naskiĝoj 
*Samuel von Brukenthal;
*Papo Klemento la 11-a;

## Mortoj 
*
1978

eta|1978 Events Collage
**1978** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1978 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* 63-a Universala Kongreso de Esperanto en Varna.
* 51-a SAT-Kongreso.
* Latinamerika Kongreso de Esperanto en Marília.
* Curt J. Milkschutz eksfariĝis argentina ĉefdelegito.
* Avtandil Abuladze kaj Alexander Shlafer eklernis Esperanton.

### Mondo 
* Eŭropo : 5-a de decembro : Kreo de la *Eŭropa Mona Sistemo* (EMS) por garantii stabilecon inter la valutoj de la membroŝtatoj de la Eŭropa Ekonomia Komunumo. Naskiĝas *ekuo*/*ECU* (European Currency Unit) kiel kontadvaluto.
* Vatikano: Johano Paŭlo la 1-a papiĝas.
* Vatikano: Johano Paŭlo la 2-a papiĝas.
* Israelo: Camp-David-interkonsento. Ekpaco kun Egipto.
* Afganio: Ekregas komunisma marioneto de Sovetunio.
* Fino de la regado de Jomo Kenyatta en Kenjo.
* Al UNO aniĝas Dominiko kaj Salomonoj.
* Somalio: falo de la regno de Muhamad Siad Barre. Eko de interna milito.
* Maldivoj: M.A. Gayoom elektatas prezidento.
* Venuson vizitas Pioneer.

## Naskiĝoj 
* 25-a de januaro: Volodimir Zelenskij, prezidento de Ukrainio
* 28-a de januaro: Gianluigi Buffon, itala futbalisto
* 14-a de marto: Carlo Giuliani, itala demonstranto mortpafita dum protesto (m. 2001)
* 15-a de marto: Kobayashi Takeru, japana konkursa manĝanto
* 12-a de aprilo: Luca Argentero, itala aktoro
* 19-a de aprilo: Gabriel Heinze, argentina futbalisto
* 8-a de majo: Lucimar da Silva Ferreira, brazila futbalisto
* 1-a de novembro: Sonja Lang, kreinto de Tokipono
* 2-a de decembro: Nelly Furtado, kanada kantistino kaj komponistino

## Mortoj 
* 14-a de januaro: Kurt Gödel, aŭstra matematikisto (n. 1906)
* 4-an de februaro: Arkadz Kuljaŝoŭ, belorusa poeto (n. 1914)
* 11-a de februaro: Harry Martinson, sveda verkisto (n. 1904)
* 21-a de marto: Cearbhall Ó Dálaigh, prezidento de Irlando (n. 1911)
* 25-a de marto: Adolf Sproeck, germana esperantisto (n. 1890)
* 1-a de majo: Aram Ĥaĉaturjan, armena komponisto (n. 1903)
* 3-a de julio: Theodor Kilian, ĉeĥa esperantisto (n. 1894)
* 4-a de julio: Ladislav Boháč, ĉeĥa aktoro (n. 1907)
* 30-a de julio: Umberto Nobile, itala aviadisto (n. 1885)
* 6-a de aŭgusto: Papo Paŭlo la 6-a (n. 1897)
* 26-a de septembro: Manne Siegbahn, sveda fizikisto (n. 1886)
* 28-a de septembro: Papo Johano Paŭlo la 1-a (n. 1912)
* 9-a de oktobro: Jacques Brel, belga kanzonisto (n. 1929)
* 15-a de novembro: Margaret Mead, usona antropologo (n. 1901)
* 20-a de novembro: Giorgio de Chirico, greka pentristo (n. 1888)
* 27-a de decembro: Alexandre Deulofeu, kataluna politikisto (n. 1903)
* József Papp, hungara esperantisto (n. 1914)
1962

eta|1962 Events Collage V2
**1962** estis normala jaro komenciĝanta lunde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1962 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Publikita planlingvo BABM
* 1-a de januaro: La pola urbo Sobieszów ricevis la urborajton
*10-a de februaro : Usono kaj Sovetunio interŝanĝas la kaptitan usonan spionan piloton Gary Powers kaj la kaptitan sovetan spionon Rudolf Abel
* 20-a de februaro : La kosmoŝipo *Friendship 7*, parto de la programo Merkuro de la usona kosmo-administracio, orbitis la Teron
* 5-a de julio: Alĝerio sendependiĝas de Francio
* 4-a de aŭgusto-11-a de aŭgusto: 47-a Universala Kongreso de Esperanto en Kopenhago
* 6-a de aŭgusto: Jamajko sendependiĝas
* 31-a de aŭgusto: Trinidado kaj Tobago sendependiĝas
* 9-a de oktobro: Ugando sendependiĝas de Britio
*Aŭtune: Kubo: "La Kuba krizo" - Usono malkovras ke Sovetunio kaŝas atomajn raketojn tie. La mondo staras rande de abismo, sed bonŝance Sovetunio finfine formovas la armilojn antaŭ ol Usono atakemiĝas
*Burundo eliras el Ruando-Urundio
*Ruando: potencprenas Hutu-tribanoj.
*Al UNO aniĝas Alĝerio, Burundo, Jamajko, Ruando, Trinidado kaj Tobago kaj Ugando
* Jaroslav Mařík persekutita de Ĉeĥoslovaka Sekreta Polico

## Naskiĝoj 
*17-a de januaro: Jim Carrey, kanada aktoro
*29-a de januaro: Olga Tokarczuk,  pola verkistino, psikologo, laŭreatino de Nobel-premio pri literaturo
*30-a de januaro: Abdullah la 2-a, reĝo de Jordanio
*20-a de februaro: Jelizaveta Glinka, rusia filantropo (m. 2016)
* 15-a de junio: Yves Bellefeuille, kanada esperantisto
*21-a de junio: Viktor Coj, soveta kantisto kaj aktoro (m. 1990)
* 3-a de julio: Tom Cruise, usona aktoro
*30-a de aŭgusto: Aleksandr Litvinenko, iama oficiro de la rusa sekretservo (m. 2006)
* 2-a de septembro: Keir Starmer, ĉefministro de Britio 2024-
* 26-a de oktobro: Dean Spielmann, luksemburga juristo, prezidanto de Eŭropa Kortumo pri Homaj Rajtoj
*11-a de novembro: Demi Moore, usona aktorino
*19-a de novembro: Jodie Foster, usona aktorino
*30-a de decembro: Alessandra Mussolini, itala politikistino

## Mortoj 
* 15-a de marto: Arthur Holly Compton, usona fizikisto (n. 1892)
* 10-a de aprilo: Michael Curtiz, hungara filmreĝisoro (n. 1866)
* 21-a de aprilo: Frederick Handley Page, pioniro de aviadilo-dizajno (n. 1885)
* 29-a de aprilo: Massimo Pilotti, itala juristo, prezidanto de la Kortumo de la Eŭropa Komunumo pri Karbo kaj Ŝtalo (n. 1879)
* 6-a de junio: Yves Klein, franca pentristo (n. 1928)
* 6-a de julio: William Faulkner, usona verkisto (n. 1897)
* 5-a de aŭgusto: Marilyn Monroe, usona aktorino (n. 1926)
* 9-a de aŭgusto: Hermann Hesse, germana verkisto (n. 1877)
* 7-a de septembro: Karen Blixen, dana verkistino (n. 1885)
* 8-a de septembro: Sándor Ziffer, hungara pentristo (n. 1880)
* 18-a de novembro: Niels Bohr, dana fizikisto (n. 1885)
1988

eta|1988 Events Collage
**1988** estis superjaro komenciĝanta je vendredo (vidu ĉi tie kalendaron).

En la jaro **1988** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
* 73-a Universala Kongreso de Esperanto en Roterdamo.
* Refondita, klandestine, la Esperanto-Asocio de Estonio.
* EUROKKA fondita.

### Mondo 
* Publikita dua versio de Loglano, Sevvarano kaj Lusano.
* Sovetunio eltiras sian armeon el Afganio.
* Burundo : ekkonfliktas tutsioj kaj hutuoj.
* Francio : François Mitterrand estas reelektita kiel prezidanto de la Franca Respubliko. Li estos la plej longe deĵoranta prezidanto en Francio (14 jaroj, 1981-1995).
* Je la 25-a de februaro : Sud-Koreio akiras sian konstitucion.
* 5-a de oktobro: Brazilo akiras sian konstitucion (la okan).
* Unua EoLA en Volgogrado.
* La brazila piloto Ayrton Senna gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
* la 26-a — 30-a de julio: Iraka-Irana milito: la Operaco Mersad — irana kontraŭofensivo, direktita kontraŭ la Organizaĵo de la muĝahidoj de la irana popolo (OMIP), la lasta operaco de la irana armeo en tiu milito, kaŭzinta gravan malvenkon de OMIP

## Naskiĝoj 
* 21-a de januaro: Ben Turner, brita futbalisto
* 17-a de februaro: Natascha Kampusch, aŭstra viktimino de forkaptado
* 18-a de februaro: Rihanna, barbada kantistino
* 17-a de junio: Stephanie Rice, aŭstralia naĝistino
* 1-a de septembro: Simona de Silvestro, svisa aŭtokuristino
* 6-a de oktobro: Horikita Maki, japana aktorino

## Mortoj 
* 3-a de januaro: Rose Ausländer, germana poetino (n. 1901)
* 8-a de majo: Domingo Ortega, hispana matadoro (n. 1906)
* 14-a de majo: Willem Drees, ĉefministro de Nederlando (n. 1886)
* 29-a de majo: Vladimír Menšík, ĉeĥa aktoro (n. 1929)
* 14-a de junio: Gregorij Malenkov, soveta  politikisto (n. 1902)
* 10-a de aŭgusto: Arnulfo Arias, prezidento de Panamo (n. 1901)
* 5-a de septembro:  Gert Fröbe, germana aktoro(n. 1913)
* 23-a de septembro: Tibor Sekelj, ĵurnalisto kaj esploristo (n. 1912)
* 4-a de novembro: Jiří Kořínek, ĉeĥa esperantisto (n. 1906)
* 22-a de novembro:  Erich Fried, aŭstra verkisto kaj tradukisto (n. 1921)
* 28-a de novembro: Jauhenija Janiŝĉic, belorusa poetino (n. 1948)
* 3-a de decembro: Hans Bakker, nederlanda esperantisto (n. 1896)
* 6-a de decembro: Roy Orbison, usona rokenrola pioniro (n. 1936)
* 13-a de decembro: María Teresa León, hispana verkistino (n. 1903)
* Penka Batoewa, esperantlingva poetino (n. 1898)
* Nero Abranches, brazila esperantisto (n. 1899)
* Luiz Barcelar, brazila ĵurnalisto (n. nekonata)
* Carlos de Almeida Wutke, brazila veterinaro (n. 1915)
1964

eta|1964 Events Collage 3.0
**1964** estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro **1964** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Esperantujo 
*49-a Universala Kongreso de Esperanto en Hago.
*20-a Kongreso de TEJO en Amsterdamo
*Ivo Lapenna fariĝis prezidanto de UEA

### Mondo 
*la 31-a de marto komencis militista diktatoreco en Brazilo.
*La 6-a de julio: Sendependiĝo de Malavio
*Luksemburgo: ''Jean Benoit Guilliaume Marie Robert Louis Antoine Adolphe Marc D'Aviano'' granddukiĝas. Li de nun havas la nomon grandduko Johano la 1-a de Luksemburgo.
*Ak-Dovurak (Rusio) fondita.
*Malto sendependiĝis de Britio, aniĝante al UNO kune kun Malavio kaj Zambio.
*Sovetunio la 14-a de oktobro  Leonid Breĵnev iĝas ĝenerala sekretario de la Komunista partio de Sovetunio, anstataŭinte Nikita Ĥruŝĉov
* Tanganjikio kaj Zanzibaro unuiĝis je unu ŝtato, Tanzanio.
*Usono John George Kemeny kaj Thomas Eugene Kurtz ellaboras la programadolingvo BASIC
* Sovetunio: komenciĝis amasa fabrikado de kamiono GAZ-66

## Naskiĝoj 
* 27-a de januaro: Bridget Fonda, usona aktorino
* 6-a de aprilo: David Woodard, usona verkisto kaj direktoro
* 18-a de aprilo: Zazie, franca kantistino
* 12-a de majo: Bart Somers, flandra politikisto
* 25-a de majo: Ivan Bella, slovaka kosmonaŭto
* 19-a de junio: Boris Johnson, ĉefministro de Britio 2019-2022
* 16-a de julio: Andrej Kumov, rusia militisto, partopreninto de liberigo de la ostaĝoj dum la terorisma atako en Beslano, Heroo de Rusio
* 24-a de julio: Banana Yoshimoto, japana verkistino
* 26-a de julio: Sandra Bullock, usona aktorino
* 26-a de julio: Anne Provoost, flandra verkistino
* 2-a de septembro: Keanu Reeves, kanada aktoro
* 28-a de oktobro: Zelia Duncan, brazila kantistino

## Mortoj 
*17-a de januaro: Terence White, angla verkisto (n. 1906)
*18-a de marto: Norbert Wiener, usona matematikisto kaj kreinto de ciberkinetiko (n. 1894)
* 20-a de marto: Brendan Behan, irlanda poeto (n. 1923)
*23-a de aprilo: Karl Polányi, hungara ekonomika historiisto (n. 1886)
*3-a de junio: Frans Eemil Sillanpää, finna verkisto (n. 1888)
*2-a de julio: János Adorján, hungara pioniro de aviado (n. 1882)
*21-a de julio: Luiz da Costa Porto Carreiro Neto, brazila esperantisto (n. 1895)
*5-a de aŭgusto: Moa Martinson, sveda verkistino (n. 1890)
*12-a de aŭgusto: Ian Fleming, brita romanisto de James Bond serio (n. 1908)
*4-a de septembro: Werner Bergengruen, germana verkisto (n. 1892)
* 14-a de septembro: Vasilij Grossman, soveta verkisto kaj ĵurnalisto, milita raportisto (n. 1905)
* 14-a de septembro: Jazep Puŝĉa, belorusa poeto (n. 1902)
*20-a de oktobro: Herbert C. Hoover, prezidento de Usono 1929-33 (n. 1874)
*26-a de oktobro: Rudolf Hromada, ĉeĥa esperantisto (n. 1890)
*11-a de decembro: Alma Mahler, aŭstra komponistino kaj pentristino (n. 1879)
1814

**1814** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1814 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 14-a de januaro Traktato de Kiel. Sekve de tio: Norvegio, kiu ĵus sendependiĝis de Danio, tuj eniras novan union kun Svedio. Je la 17-a de majo: Norvegia konstitucio. Kristiano Frederiko iĝis reĝo de Norvegio (tre mallongtempe, de la 17-a de majo ĝis la 14-a de aŭgusto 1814), tuj poste, Karlo la 13-a (la 2-a) iĝis reĝo de Svedio-Norvegio.
* Malto fariĝis kolonio de Britio.
* Jozefo Bonaparte detronigita, Ferdinando la 7-a (Hispanio) iĝis reĝo.
* Usono: La britoj malsukcesis kapti la Fortikaĵon McHenry en Marilando. Francis Scott Key komponis la himnon *The Star Spangled Banner* pri la situacio post tiu batalo. Kanadaj trupoj la Blankan Domon detruis.
* Ludoviko la 18-a (Francio) surtroniĝis.

## Naskiĝoj 
* 27-a de januaro: Eugène Viollet-le-Duc, franca arkitekto (m. 1879)
* 12-a de februaro: Jenny Marx, edzino de Karlo Markso (m. 1881)
* 9-a de marto: Taras Ŝevĉenko, ukraina poeto kaj pentristo (m. 1861)
* 12-a de junio: Barono Zsigmond Kemény, hungara verkisto (m. 1875)
* 19-a de julio: Samuel Colt, usona inventisto kaj armilfabrikisto (m. 1862)
* 13-a de septembro: Nicolaas Beets, nederlanda verkisto (m. 1903)
* 12-a de oktobro: August Cieszkowski, pola filozofo (m. 1894)
* 15-a de oktobro:Miĥail Lermontov, poeto de Kaŭkazo (m. 1841)
* 6-a de novembro:Adolphe Sax, inventisto de la saksofono (m. 1894)
* 27-a de novembro: Áron Gábor, hungara oficiro kaj kanonmuldisto (m. 1849)

## Mortoj 
* 29-a de januaro: Johann Gottlieb Fichte, germana filozofo (n. 1762)
* 19-a de julio: Matthew Flinders, angla esploristo (n. 1774)
* 21-a de aŭgusto: Benjamin Thompson, usona-angla fizikisto kaj elpensisto (n. 1753)
* 2-a de decembro: Markizo de Sade, franca nobelo kaj verkisto (n. 1740)
* 28-a de decembro: József Benkő, hungara pastro kaj botanikisto (n. 1740)
1572

En la jaro **1572** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Portugalio: Finskribitas La Luziadoj.
* Nederlando: Je la 1-a de aprilo la Geŭzoj konkeris la urbeton Brielle (Den Briel).
* Kvara Franca milito pri religio ekis.
* Fino de la "kaŝa" inkaa imperio post konkeron de Vilkabamba.
* Gregorio la 13-a iĝis papo.
* Henriko de Bourbon iĝis reĝo de Navaro.

## Unuaj dokumentaj mencioj 
* Constantin Daicoviciu.

## Naskiĝoj 
* Johann Bayer, germana astronomo (m. 1625)
* 21-a de januaro: John Donne, angla poeto kaj predikisto (m. 1631)
* 11-a de junio: Ben Jonson, angla dramisto kaj poeto (m. 1637)
* 31-a de decembro: Go-Yozei, imperiestro de Japanio
* Aodh Rua Ó Dónaill, irlanda revoluciulo kontraŭ Anglio (m. 1602)
* Sigmundo Báthori, reganto de Transilvanio (m. 1613)

## Mortoj 
* 17-a de februaro: Matthias Marcus Dabercusius, germana historiisto, filologo kaj pedagogo (n. 1508)
* 28-a de februaro: Gilg Tschudi, svisa politikisto kaj historiisto (n. 1505)
* 1-a de majo: Papo Pio la 5-a (n. 1504)
* 2-a de junio: Thomas Howard (4-a duko de Norfolk), angla nobelo kiu komplotis kontraŭ Elizabeto la 1-a (Anglio) (n. 1536)
* 25-a de julio: Icĥak Lurja, juda kabalisto (n. 1534)
* 24-a de septembro: Túpac Amaru; la lasta "kaŝa" inkao (n. nekonata)
1977

eta|1977 Events Collage
**1977** estis normala jaro komenciĝanta sabate (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1977 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 62-a Universala Kongreso de Esperanto en Rejkjaviko
* Fondita revuo Laŭte!.
* Kreita planlingvo Berendt.
* Carl Woese eltrovis la domanion arkean.
* Ĝibutio sendependiĝis de Francio.
* Sejŝeloj : Prezidentiĝis France Albert Rene.
* Vjetnamo kaj Ĝibutio aniĝis al UNO.
* Komputiko : firmao Apple prezentis komputilon Apple II.
* La aŭstra piloto Niki Lauda gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
* Filmo : *Star Wars*

## Naskiĝoj 
* 12-a de januaro: Rastislav Šarišský, slovaka esperantisto
* 8-a de marto: James Van Der Beek, usona aktoro (m. 2026)
* 14-a de aprilo: Sarah Michelle Gellar, usona aktorino
* 21-a de majo: Bodo Wartke, germana muzikisto kaj kantisto
* 1-a de junio: Sebastian Kirf, germana esperanisto (m. 2024)
* 1-a de junio: Liv Tyler, usona aktorino
* 27-a de junio: Cyril Wong, singapura verkisto
* 11-a de aŭgusto: Ben Gibbard, usona kantisto
* 17-a de aŭgusto: William Gallas, franca futbalisto
* 15-a de septembro: Chimamanda Ngozi Adichie, niĝeria verkistino
* 10-a de novembro: Brittany Murphy, usona aktorino (m. 2009)
* 3-a de decembro: Adam Małysz, pola skisaltisto
* 18-a de decembro: Axel Christofer Hedfors, sveda diskĵokeo

## Mortoj 
* 14-a de januaro: Anthony Eden, ĉefministro de Britio (n. 1897)
* 18-a de januaro: Carl Zuckmayer, germana verkisto (n. 1896)
* 21-a de februaro: Seán Ó Ríordáin, irlanda verkisto (n. 1917)
* 24-a de februaro: Aldo Ferdinando Schmucker, itala esperantisto (n. 1890)
* 29-a de marto: Eugen Wüster, aŭstra sciencisto, esperantisto (n. 1898)
* 11-a de aprilo: Jacques Prévert, franca poeto (n. 1900)
* 5-a de majo: Ludwig Erhard, 2-a kanceliero de Federacia Respubliko Germanio (n. 1897)
* 16-a de junio: Werner von Braun, usona raketinĝeniero (n. 1912)
* 19-a de junio: Ali Ŝariati, religia sociologo (n. 1933)
* 19-a de junio: Olave Baden-Powell, pioniro de skoltismo (n. 1889)
* 2-a de julio: Vladimir Nabokov, rusa verkisto (n. 1899)
* 3-a de julio: Aleksandr Melentjeviĉ Volkov, verkisto de Rusio (n. 1891)
* 15-a de julio: Viktor Muravlenko, petrola inĝeniero, unu el la ĉefaj kreintoj de la Okcidentsiberia naftogasa komplekso (n. 1912)
* 16-a de aŭgusto: Elvis Presley, usona kantisto (n. 1935)
* 6-a de septembro: Yrjö Kokko, finna verkisto (n. 1903)
* 12-a de septembro: Steve Biko, sudafrika kontraŭapartisma aktivulo (n. 1946)
* 16-a de septembro: Maria Callas, usona operkantistino (n. 1923)
* 14-a de oktobro: Bing Crosby, usona kantisto kaj aktoro (n. 1903)
* 5-a de novembro: René Goscinny, franca bildliteraturisto (n. 1926)
* 20-a de novembro: Maxie Wander, aŭstra verkistino (n. 1933)
* 24-a de decembro: Samael Aun Weor, kolombia gnostikulo (n. 1917)
* 25-a de decembro: Charlie Chaplin, brita aktoro, reĝisoro, scenaristo (n. 1889)
1648

**1648** estis superjaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1648 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
### Ameriko 
*Margaret Jones estas la unua ekzekutito pro sorĉado en Nordameriko.
*Franca Imperio ekkolonias Sankta Bartolomeo, Marie-Galante, Sankta Lucio kaj Grenadon.
*Unua mencio pri Ponor (Alba).
* 11-a de novembro - Francio kaj Nederlando konsentas dividi insulon Sankta Marteno.
*Fondita Uljanovsk, unua mencio pri Buzeşti.
*Frederiko la 3-a iĝis reĝo de Danio kaj Norvegio;

### Azio 
*Rusa esploristo Semjon Deĵnev malkovras Beringan Markolon.
* En Hindio, la konstruo de Ruĝa Fortikejo estas finita.
*Mehmed la 4-a iĝis estro de Osmanida imperio.

### Eŭropo 
* Per la Vestfalia Paco de Münster kaj Osnabrück finiĝas la tridekjara Milito.
**Francio ricevas Alzacon krom Strasburgo kaj Mulhouse.
*Laŭ Traktato de Munster inter Nederlando kaj Hispana Imperio finas la Okdekjaran Militon. Hispanio agnoskas suverenan Nederlandan Respublikon (regita de dinastio Oranje-Nassau kaj la Nederlanda Parlamento.
*Georgo Rákóczi la 1-a iĝis princo de Transilvanio.
*Svision kreas kelkaj kantonoj eks-imperiaj.
* Ŝanĝo de imperiestro de Otomana Imperio al Ibrahim la 1-a (1640-1648) al Mehmed la 4-a (1648-1687)
*Angla Parlamento juĝas Karlon la 1-an kulpa pri perfido, kaj kondamnas ĝin al mortpuno.
*Admiralo Robert Blake venkas princon Ruperton kaj la restajn rojalisma militfloto dum Angla enlanda milito.
* Svedio konkeras Pragon. Palaco de Wallenstein estis disrabita de svedoj. La Arĝentan Libron akiras reĝino Kristino.
* Komenio lasas Svedion.
*Georgo Rákóczi la 1-a ĉesas regi Hungarion.
*Angelus Silesius doktoriĝas pri medicino kaj filozofio en Padovo.
* Ekkonstruo de la urbodomo de Amsterdamo de arĥitekto Jacob van Campen (finota en 1655).
* Skotoj rekomencas la enlandan militon sed ili estas venkitaj en batalo de Preston.
* Blaise Pascal eksperimentas pri aerpremo sur Puy de Dôme.
* 20-a de aŭgusto : Batalo de Lens
* 26-a de aŭgusto : Barikadoj en Parizo. Eko de Frondo, ribelo kontraŭ Anna de Aŭstrio kaj Jules Mazarin.

### Daŭraj eventoj 
*Angla enlanda milito (1642-1649)

## Naskiĝoj 
* 13-a de aprilo: Jeanne Marie Bouvier de la Motte Guyon, franca mistikulino (m. 1717)
* 2-a de julio: Arp Schnitger, germana orgenkonstruisto (m. 1719)
* 6-a de septembro: Johann Schelle, germana komponisto (m. 1701)

## Mortoj 
* 2-a de februaro: George Abbot, angla verkisto
* 28-a de februaro: Petro Paŭlo Rubens, flandra pentristo (n. 1577)
* 12-a de marto: Tirso de Molina, hispana dramverkisto (n. 1579)
* 26-a de majo:  Vincent Voiture, poeto.
* Antoine Le Nain, franca pentristo
* Louis Le Nain, franca pentristo
1967

eta|1967 Image Collage
**1967** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1967 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 52-a Universala Kongreso de Esperanto en Roterdamo.
* Fonditaj la Brazila Esperantista Junulara Organizo kaj la Centre de documentation et d'étude sur la langue internationale.
* Kreita Anglo-Lat.
* Junio : Palestino : Israelo kaptas Cisjordanion de Jordanio kaj la Gazan Sektoron de Egipto en la Sestaga milito.
* Aŭstralio : La aŭstraloj akceptas civitanajn rajtojn.
* Niĝerio : Eko de la Biafra milito.
* Indonezio kunfondas ASEAN.
* Ribelo en Bolivio sub la gvido de Che Guevara.
* Demokratia Jemeno aniĝas al UNO.
* Gabono : prezidentiĝas Omar Bongo, ŝanĝante la landon al unupartia ŝtato.
* Usono : Carl Stokes fariĝis la urbestro de Cleveland, Ohio, fariĝante la unua nigra urbestro de granda usona urbo.

## Naskiĝoj 
* 10-a de februaro: Laura Dern, usona aktorino
* 14-a de februaro: Mark Rutte, ĉefministro de Nederlando 2010-2024
* 20-a de februaro: Kurt Cobain, usona rok-kantisto kaj gitaristo (m. 1994)
* 21-a de majo: Chris Benoit, kanada profesia luktisto (m. 2007)
* 20-a de junio: Angela Melillo, itala aktorino
* 9-a de aŭgusto: Dana Vávrová, ĉeĥa-germana aktorino (m. 2009)
* 13-a de aŭgusto: Amélie Nothomb, belga verkistino
* 10-a de oktobro: Gavin Newsom
* 28-a de oktobro: Julia Roberts, usona aktorino
* 22-a de novembro: Boris Becker, germana tenisisto
* 28-a de novembro: Anna Nicole Smith, usona fotomodelino (m. 2007)
* 21-a de decembro: Oleg Iljin, rusia militisto, pereinta dum liberigo de ostaĝoj dum la terorisma atako en Beslano, Heroo de Rusio (m. 2004)
* 23-a de decembro: Carla Bruni, franca manekeno, kantistino, kaj edzino de franca prezidento Nicolas Sarkozy

## Mortoj 
* 14-a de januaro: Miklós Kállay, ĉefministro de Hungario (n. 1887)
* 16-a de januaro: Robert Jemison Van de Graaff, usona fizikisto (n. 1901)
* 13-a de februaro: Abelardo L. Rodríguez, provizora prezidento de Meksiko (n. 1889)
* 18-a de februaro: Robert Oppenheimer, usona fizikisto (n. 1904)
* 4-a de marto: Mohamed Mosadek, ĉefministro de Irano (n. 1882)
* 27-a de marto: Jaroslav Heyrovský, ĉeĥa fizika kemiisto (n. 1890)
* 31-a de marto: Rodion Malinovskij, defendministro de Sovetunio (n. 1898)
* 12-a de majo: John Masefield, brita verkisto (n. 1878)
* 7-a de junio: Dorothy Parker, usona verkistino (n. 1893)
* 10-a de junio: Spencer Tracy, usona aktoro (n. 1900)
* 28-a de junio: Oskar Maria Graf, germana verkisto (n. 1894)
* 7-a de julio: Vivien Leigh, brita aktorino (n. 1913)
* 13-a de julio: Tom Simpson, brita biciklisto (n. 1937)
* 17-a de julio: John Coltrane, usona ĵaz-saksofonisto (n. 1926)
* 18-a de julio: Humberto de Alencar Castello Branco, prezidento de Brazilo (n. 1900)
* 27-a de aŭgusto:  Brian Epstein, manaĝero de la Beatles (n. 1934)
* 1-a de septembro: Siegfried Sassoon, angla poeto kaj verkisto (n. 1886)
* 9-a de oktobro: André Maurois, franca verkisto (n. 1885)
* 1-a de decembro: Ferenc Szilágyi (verkisto), hungara esperantisto (n. 1895)
* 9-a de decembro: Charles Léon Hammes, luksemburga juristo, prezidanto de la Kortumo de la Eŭropaj Komunumoj (n. 1898)
1099

En la jaro **1099** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* 15-a de julio : Palestino : Kristanoj kaptas Jerusalemon, per la armeoj de Gotfredo de Bouillon. Unua vera krucmilito.
* Paskalo la 2-a iĝis papo.

## Naskiĝoj 
*

## Mortoj 
* Papo Urbano la 2-a
1187

En la jaro **1187** post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj
*Palestino : La egipta kaj siria Sultano Saladino konkeris Jerusalemon. 
*Gregorio la 8-a iĝis papo;
*Klemento la 3-a iĝis papo;
*Kuronoj partoprenis en la atako al la tiam plej grava sveda urbo, Sigtuna.
*Cidono estis konkerita de la trupoj de Saladino.

## Naskiĝoj
*29-a de marto: Arturo la 1-a (Bretonio), nevo de Johano (Anglio) (m. 1203)

## Mortoj
*17-a de decembro: Papo Gregorio la 8-a (naskiĝis ĉirkaŭ 1100)
*Papo Urbano la 3-a;
1867

eta|243x243ra|Montraĵo de okazaĵoj en la jaro.
**1867** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1867 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*1-a de marto : Nebrasko fariĝis la 37-a ŝtato de Usono.
*1-a de julio : Kanado: Sendependiĝas de Britio. Brita-Nordamerika Akto faras Kanadon konstitucie dulingva, kaj kreis la Kanadan Konfederacion de Kebekio, Ontario, Nov-Brunsviko kaj Nova-Skotio.
*Rusio vendis Alaskon al Usono.
*Meiji iĝis imperiestro de Japanio
*Alfred Nobel inventas dinamiton.
*metra sistemo internacie adoptita.
*Maksimiliano (Meksiko) detronigita de ribelo.
*Abaza (Rusio), Leticia (Kolombio) kaj Paranapiacaba (Brazilo) fonditaj.
*Ŝlesvigo-Holstinio konkerita de Prusio.

## Naskiĝoj 
*Boris Lvoviĉ Ejdelman, rusa revoluciulo-bolŝeviko kaj esperantisto (m. nekonata)
*Helene Giroud, svisa esperantistino (m. nekonata)
*Scott Joplin, usona komponisto kaj muzikisto de ragtimo (m. 1917)
*21-a de januaro: Ludwig Thoma, germana verkisto (m. 1921)
*9-a de februaro: Natsume Sôseki, japana diplomato kaj esperantisto (m. 1916)
*18-a de februaro: Hedwig Courths-Mahler, germana verkistino (m. 1950)
*4-a de aprilo: G. Henrik Backmann, sveda esperantisto kaj vortaristo (m. 1928)
*7-a de majo: Władysław Stanisław Reymont, pola verkisto (m. 1925)
*12-a de majo: Jan Rambousek, ĉeĥa generalo kaj esperantisto (m. 1945)
*4-a de junio: Carl Gustaf Emil Mannerheim, finna marŝalo, prezidento (m. 1951)
*8-a de junio: Frank Lloyd Wright, usona arkitekto (m. 1959)
*23-a de junio: Robert Sterl, germana impresionisma pentristo (m. 1932)
*28-a de junio: Luigi Pirandello, itala verkisto (m. 1936)
*8-a de julio: Käthe Kollwitz, germana grafikistino kaj skulptistino (m. 1945)
*25-a de julio: Max Dauthendey, germana verkisto (m. 1918) 
*29-a de julio: Berthold Oppenheim, rabeno de Olomouc (m. 1942)
*13-a de aŭgusto: William Craigie, skota vortaristo (m. 1957)
*14-a de aŭgusto: John Galsworthy, angla verkisto kaj dramisto (m. 1933)
*27-a de aŭgusto: Umberto Giordano, itala operkomponisto (m. 1948)
*4-a de septembro: Antonio Guinart, hispana esperantisto (m. nekonata)
*4-a de septembro: Medeiros e Albuquerque, brazila verkisto kaj esperantisto (m. 1934)
*7-a de novembro: Marie Curie, pola fizikistino kaj kemiistino (m. 1934)
* 25-a de decembro: Oliveira Lima, brazila historiisto, bibliofilo, ĵurnalisto, ambasadoro de Brazilo (m. 1928)

## Mortoj 
*Komei imperiestro de Japanio
*14-a de septembro : Franz Bopp
*9-a de majo : Jacques-Joseph Champollion
1606

**1606** estis normala jaro komenciĝanta dimanĉe (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1606 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Aŭstralion horizonte vidas nederlanda esploristo Willem Janz.
* Marina Mniŝek iĝis kontraŭ-carino de Rusio.

## Naskiĝoj 
* 10-a de februaro: Kristino de Francio, franca princino (m. 1663)
* 6-a de junio: Pierre Corneille, franca dramisto (m. 1684)
* 15-a de julio: Rembranto, nederlanda pentristo kaj grafikisto (m. 1669)

## Mortoj 
* 30-a de januaro: Everard Digby, angla konspirulo kontraŭ reĝon Jakobo la 1-a (n. 1578)
* 31-a de januaro: Guy Fawkes, angla komplotisto kontraŭ Jakobo la 1-a (n. 1570)
* 23-a de marto: Justus Lipsius, flandra humanisto kaj filologo (n. 1547)
* 9-a de septembro: Leonhard Lechner, germana komponisto (naskiĝis ĉirkaŭ 1533)
* 29-a de decembro: István Bocskai, landestro de Hungario kaj Transilvanio (n. 1557)
1642

**1642** estis normala jaro komenciĝanta merkrede (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1642 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*Tasmanion malkovras por la eŭropanoj nederlanda esploristo Abel Tasman, kies nomon hodiaŭ portas tiu insulo.

## Naskiĝoj 
*11-a de januaro: Johann Friedrich Alberti, germana komponisto
*8-a de decembro: Johann Christoph Bach I, germana komponisto
*Laŭ antaŭreforma kalendaro Brita: Britio: Nasko de Neŭtono. (Laŭ la preciza gregoria kalendaro, lia nasko estus en 1643.)

## Mortoj 
* 8-a de januaro: Galilejo, itala astronomo (n. 1564)
* 14-a de junio: Saskia van Uylenburgh, modelulino kaj edzino de Rembranto (n. 1612)
* 3-a de julio: Maria de Mediĉo, reĝino de Francio (n. 1575)
1984

eta|1984 Events Collage
**1984** estis superjaro komenciĝanta je dimanĉo (vidu ĉi tie kalendaron).

En la jaro 1984 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*69-a Universala Kongreso de Esperanto en Vankuvero.
*La aŭstra piloto Niki Lauda gajnis la mondan ĉampionecon de Formulo Unu.
*Supera Voltalando alinomiĝas al Burkina Faso.
*Antigvo-Barbudo: Laboristpartio potencprenas.
*Brunejo sendependiĝas de Britio kaj aniĝas al UNO.
*Gvineo: Fino de la regado de Ahmed Sekou Toure.
*Venuson vizitis Venera 15.
*26-a de oktobro: Usono: "Bebo Fae" ricevis transplantitan koron de paviano.
* Fondita la Santarém Esperanto-Asocio je la 26-a de majo.
* En la nokto inter la 2-a kaj la 3-a de decembro, la Bhopala tragedio kuntrenis la morton de (oficiale) 3.828 homoj en Barato.
* Lanĉo de la Siberia Suna Radioteleskopo.

## Naskiĝoj 
* 18-a de januaro: Cho Seung-Hui, amasmurdisto ĉe Masakro de Virginia Tech (m. 2007)
* 25-a de januaro: Robinho, brazila futbalisto
* 5-a de februaro: Carlos Tévez, argentina futbalisto
* 21-a de februaro: David Odonkor, germana futbalisto
* 10-a de aprilo: Mandy Moore, usona kantistino kaj aktorino
* 8-a de junio: Javier Mascherano, argentina futbalisto
* 1-a de aŭgusto: Bastian Schweinsteiger, germana futbalisto
* 18-a de aŭgusto: Robert Huth, germana futbalisto
* 21-a de aŭgusto: Alizée, franca kantistino
* 12-a de septembro: Scarlett Johansson, usona aktorino
* 15-a de septembro: Henry Mountbatten-Windsor, brita princo
* 16-a de septembro: Katie Melua, kartvelia anglalingva kantistino
* 19-a de septembro: Per Mertesacker, germana futbalisto
* 27-a de septembro: Avril Lavigne, kanada popkantisto
* 4-a de oktobro: Jelena Katina, rusia kantistino
* 19-a de oktobro: Jérémy Chatelain, franca kantisto
* 28-a de oktobro: Bruna Surfistinha, brazila pornaktorino
* 25-a de novembro: Gaspard Ulliel, franca aktoro (m. 2022)
* 7-a de decembro: Robert Kubica, pola aŭtomobilisto
* 22-a de decembro: Basshunter, sveda muzikisto kaj diskĵokeo

## Mortoj 
*9-a de februaro: Jurij Andropov, ĝenerala sekretario de la Komunista partio de Sovetunio (n. 1914)
*12-a de februaro: Julio Cortázar, argentina verkisto (n. 1914)
* 5-a de marto: Nico Gunzburg, belga juristo kaj kriminologo (n. 1882)
*6-a de marto: Martin Niemöller, germana teologo (n. 1892)
*16-a de majo: Irwin Shaw, usona verkisto (n. 1913)
*26-a de junio: Michel Foucault, franca filozofo (n. 1926)
*25-a de julio: Uladzimir Karatkjeviĉ, belorusa verkisto (n. 1930)
*5-a de aŭgusto: Richard Burton, brita aktoro (n. 1925)
*25-a de aŭgusto: Truman Capote, usona verkisto (n. 1924)
*21-a de oktobro: François Truffaut, franca reĝisoro (n. 1932)
*14-a de decembro: Vicente Aleixandre, hispana verkisto (n. 1898)

## Ceteraj 
*George Orwell publikigis en la 1940-aj jaroj politikan romanon *1984*.
21-a jarcento

La **21-a jarcento** komenciĝis la  kaj finiĝos la .

* Listo de ŝtataj gvidantoj en la 21-a jarcento

 

## Vidu ankaŭ 
* :Kategorio:Naskiĝintoj en la 21-a jarcento
* :Kategorio:Mortintoj en la 21-a jarcento
1788

**1788** estis superjaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1788 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
* Karlo la 4-a (Hispanio) surtroniĝis
* Aŭstralio: Britio fondis sian unuan kolonion apud Sidnejo.
* Kreita Lingvo de la Mondo
* 2-a de januaro: Georgio fariĝis la 4-a ŝtato de Usono.
* 9-a de januaro: Konetikuto fariĝis la 5-a ŝtato de Usono.
* 14-a de januaro: NGC 4183 eltrovita.
* 6-a de februaro: Masaĉuseco fariĝis la 6-a ŝtato de Usono.
* 28-a de aprilo: Marilando fariĝis la 7-a ŝtato de Usono.
* 23-a de majo: Sud-Karolino fariĝis la 8-a ŝtato de Usono.
* 3-a de junio: NGC 6140 eltrovita.
* 21-a de junio: Nov-Hampŝiro fariĝis la 9-a ŝtato de Usono.
* 25-a de junio: Virginio fariĝis la 10-a ŝtato de Usono.
* 26-a de julio: Novjorkio fariĝas la 11-a ŝtato de Usono.
* 25-a de novembro: NGC 40 eltrovita.

## Naskiĝoj 
* 22-a de januaro: Lord Byron, angla romantikisma verkisto (m. 1824)
* 5-a de februaro: Robert Peel, ĉefministro de Britio (m. 1850)
* 22-a de februaro: Arthur Schopenhauer, germana filozofo (m. 1860)
* 10-a de marto: Joseph von Eichendorff, germana poeto (m. 1857)
* 2-a de aprilo: Wilhelmine Reichard, unua germana virino, kiu stiris aerostaton (m. 1848)
* 16-a de majo: Friedrich Rückert, germana poeto, tradukisto kaj orientalisto (m. 1866)
* 12-a de septembro: Alexander Campbell, estro de kristana Restaŭrada Movado (m. 1866)

## Mortoj 
* 29-a de marto: Charles Wesley, kunfondinto de Metodismo-movado (n. 1707)
* 8-a de majo: Giovanni Antonio Scopoli, aŭstra kuracisto kaj naturesploristo (n. 1723)
* 2-a de aŭgusto: Thomas Gainsborough, angla pentristo (n. 1727)
* 14-a de decembro: Carl Philipp Emanuel Bach, germana komponisto (n. 1714)
1822

**1822** estis normala jaro komenciĝanta marde (ligilo montras kalendaron).

En la jaro 1822 post Kristo okazis, interalie:

## Eventoj 
*7-a de septembro : Brazilo sendependiĝas de Portugalio;
*12-a de oktobro: Petro la 1-a (imperiestro de Brazilo) surtroniĝis.
*Respubliko de Granda Kolombio kreita.
*Eŭropo : La Eklezio repermesas la libron kaj teoriojn de Koperniko.
*Liberio : Monrovia estas fondita de eks-sklavoj el Usono.
*Lingvistiko : la Leĝo de Grimm
*Agustin la 1-a iĝis imperiestro de Meksiko
*Rozeta ŝtono legita de Jean-Francois Champollion

## Naskiĝoj 
*24-a de aprilo: Janko Kráľ, slovaka nacia renaskiganto (m. 1876)
*27-a de aprilo: Ulysses S. Grant, usona prezidento (m. 1885)
*18-a de septembro: Ernst Förstemann, germana historiisto (m. 1906)
*4-a de oktobro: Rutherford B. Hayes, usona prezidento (m. 1893)
*Henry Lee Fisher, usona pensilvanigermana poeto (m. 1909)

## Mortoj 
*20-a de februaro: Joanna Angélica de Jesus, brazila nacia heroino (n. 1761)
*25-a de junio: E. T. A. Hoffmann, germana verkisto, desegnisto, komponisto kaj juristo (n. 1776)
*8-a de julio: Percy Bysshe Shelley, angla poeto (n. 1792)
*25-a de aŭgusto: William Herschel, germana-angla sciencisto, astronomo, komponisto (n. 1738)
* 6-a de novembro: Claude Louis Berthollet, franca kuracisto kaj kemiisto (n. 1748)