open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Manĝaĵa banko

eta|Volontula aktivado por la funkcio de la manĝaĵa banko
**Manĝbanko** estas senprofita, bonfara organizaĵo kiu distribuas manĝaĵojn al tiuj, kiuj malfacile aĉetas sufiĉen por malhelpi malsaton.

En Nordameriko kaj Aŭstralio, manĝbankoj tipe funkciigas en "stokejo-" modelo. Ili estas uzataj kiel stokado kaj distribucentro por pli malgrandaj stokejoj kaj ĝenerale ne distribuas manĝaĵon rekte al klientoj. Post kiam la manĝaĵo estas kolektita, ordigita kaj kvalite kontrolita, tiuj bankoj distribuas ĝin senprofite al diversaj komunumaj aŭ registaraj unuoj, inkluzive de kuirejoj, senhejmaj ŝirmejoj, orfejoj kaj lernejoj. Ekster Nordameriko kaj Aŭstralio, la "frontlinio-" modelo estas plej ofta. Ĉi tiuj manĝbankoj liveras la plej grandan parton aŭ ĉion el sia manĝaĵo rekte al finaj uzantoj.

Por ambaŭ modeloj, la plej grandaj fontoj de manĝaĵo estas kultivistoj, produktantoj, distribuistoj kaj podetalistoj, kiuj, en la normala kurso de sia komerco, amasigis troan manĝaĵon, kiun ili ne povas vendi. Ekzistas manĝbankoj kiuj ricevas signifan parton de sia manĝaĵo de privataj organdonacantoj, inkluzive de siaj volontuloj. La agadoj de ĉi tiuj organizaĵoj havas konsiderindan interkovron kun ŝparado de manĝaĵoj de perdo kaj difekto.

La unua manĝbanko de la mondo St. Mary's Food Bank Alliance estis fondita en Fenikso, Usono, en 1967. Tiu organizaĵo poste kunfalis kun "Feeding America." Ĉi tiu organizaĵo distribuas manĝaĵojn al milionoj da homoj tra Usono. Claire Babineau-Pontennot, kiu gvidas la organizaĵon, estis inkluzivita en la listo Time 100 en 2020.

Ekde 1967 multaj miloj estis establitaj ĉie en la mondo. En Eŭropo, la bezono de manĝbankoj estis limigita ĝis antaŭ nelonge pro ampleksaj bonfaraj sistemoj, sed la nombro da manĝbankoj rapide kreskis post la tutmonda ekonomia krizo en 2008, kiu plimalbonigis ekonomiajn kondiĉojn por malriĉaj salajruloj.

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Kunlaboreca ekonomio
Kategorio:Bonfarado
Kategorio:Listo de arkivitaj paĝoj de Retarkivo
Kategorio:Malriĉeco
Kategorio:Nutrado
Thorsten Odhe

'*Knut Gillis *Thorsten* Odhe*', n. la 24-an de aprilo 1892 en la lutera paroĥo Björkäng, komunumo Töreboda, Vestrogotia provinco, m. la 12-an de decembro 1965 en la lutera paroĥo Västerleds, Stokholmo, estis sveda gazetisto kaj ekonomiisto.

Thorsten Odhe estis la filo de la pentristo August Odhe. Post diplomiĝo de Skara en 1910 kaj studado en la altlernejo Gotenburgo, unu el du antaŭaĵoj de la nuna Universitato de Gotenburgo, de 1910–1914, li estis kunlaboranto de la gazeto *Dagens Nyheter* en 1917 kaj de la gazeto *Svensk Handelstidning* (sveda komerca gazeto) de 1918–1922. Li estis dungita de la Asocio de Impostpagantoj () de 1922 ĝis 1924 kaj de la gazeta sekcio de la Kooperativa Unio () de 1924 ĝis 1948, kie de 1932 li estis redaktoro de la publikaĵo *Kooperatören*. Ekde 1948 li estis Ĉefoficisto de la Internacia Koopera Alianco en Londono kun la speciala tasko reprezenti la aliancon antaŭ la Unuiĝintaj Nacioj kaj fari ekonomiajn esplorojn. Odhe iĝis konata kiel eminenta ekonomia verkisto. Pluraj el la raportoj de la Koopera Federacio pri ekonomiaj aferoj estis verkitaj de Odhe. Liaj kolonoj en la publikaĵo *Kooperatören* resumis kaj analizis ekonomiajn evoluojn kaj en Svedio kaj eksterlande. La skriba stilo de Odhe estis karakterizita per vido de ekonomia libereco, kiu estis precipe esprimita en kritiko de trustoj kaj karteloj. Inter la skribaĵoj de Odhe estas *La moderna trusto kaj kartelsistemo* (1929), *La ekonomia vivmezurilo* (1933), *Popolprovizo dum la krizo* (1941) kaj serio de monografioj pri komerco kaj kunlaboro en diversaj eksterlandoj.

## Elektita verkaĵo en Esperanto 
* Odhe, Thorsten (1950): La konsumkooperado kaj la ekonomia vivo de Svedio, Stokholmo (vidu ankaŭ la liston ).

## Fonto 
* La unua versio de tiu ĉi teksto ekestis la 10-an de aprilo 2025, grandparte surbaze de la koncerna sveda vikipedia artikolo en versio de tiu tago.

Kategorio:Svedaj ekonomikistoj
Ljubljana (stacidomo)

**Ljubljana** estas fervoja stacio en Slovenio, priservanta la urbon Ljubljano. La stacio reprezentas la plej gravan fervojkruciĝon en la lando. Ĝi staras sur Trg Osvobodilne fronte, sur la norda rando de la malnova urbocentro. La ĉefa busstacidomo estas sur la kajo antaŭ ĝi. Ĝi estis konstruita en 1849 kiel la unua fervoja stacidomo en la urbo, laŭ norma plano por la Aŭstra Suda Fervojo.

## Bildgalerio 

Ljubljana railway station (51208472776).jpg|Kajo
Pendolino 01.jpg|Pendolino
Erinnerung an Laibach 1880 (3).jpg|Stacio 

## Vidu ankaŭ 
* Ljubljano

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Ljubljano
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1849
Maribor (stacidomo)

**Maribor** estas la ĉefa fervoja stacio de Mariboro, situanta en la urbocentro inter la urbokvartalo Center kaj Ivan Cankar.

## Bildgalerio 

Maribor IMGP9830 (19904902501).jpg|Trakoj kaj kajo
Yugoslav Railways (JŽ) Class 18 4-6-2T at Maribor.jpg|Trajno 
15-11-25-Železniška postaja Maribor-RalfR-WMA 4144.jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Mariboro

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Mariboro
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1844
Ď

**Ď** (minusklo **ď**) estas litero de ĉeĥa kaj slovaka alfabeto. Laŭ  Internacia Fonetika Alfabeto ĝi markas nesonan finan konsonanton ɟ.

En la ĉeĥa alfabeta vicigado oni kutime rigardas ĝin kiel al D sen haĉeko.

Ĝi estis uzata ankaŭ en formortinta polaba lingvo.

D
Emajogi

**Emajogi** estas unu el la plej grandaj riveroj de Estonio. Ĝi fluas el Võrtsjärv al Peipsi. La rivero estas 101 km longa. Ĝi fluas en serpentuma maniero ne vere rapide. Surfaco de Võrtsjärv estas nur 3,6 m pli alte ol surfaco de Peipsi. Emajogi fluas ankaŭ tra Tartu. Grandparte la strandoj estas marĉaj ekster la urboj. Tamen la rivero havas ankaŭ sablajn strandojn, kiuj estas bonaj strandoj por naĝado. Tuta la rivero taŭgas por enlandakva ŝipa trafiko. Tie oni uzas multaj ŝipojn kun regulaj horaroj. Al la rivero alfluas pli etaj riveroj. El ili estas la plej granda Ahlajõgi. Väike Emajõgi fluas al Võrtsjärv. Speciale antaŭe oni pensis ankaŭ, ke Emajõgi kaj Väike Emajõgi estas partoj de sama rivero.

Kategorio:Riveroj en Estonio
Siegfried Grosse

**Siegfried Adolf Eduard GROSSE** (naskiĝinte la  en Grimma, mortinta la  en Bochum) estis germana filologo germanistika. 

## Vivo 
Post frekvento de la Aŭgustena gimnazio je Grimma inter 1937 kaj 1942 li soldatis. Trapaso de la abiturienta ekzameno eblis en la 1946-a jaro. Inter 1947 kaj 1952 studis li germanistikon, anglistikon, la latinan lingvon kaj filozofion ĉe la Frajburga universitato: doktoriĝo sukcesis en 1952, habilitiĝoen 1964.

En la 1964-a jaro oni vokis lin je orda profesoreco al la Ruhr-Universitato en Bochum; Grosse estis kvazaŭ fonda profesoro de la tiea katedro pri germanistiko. Krome li iniciatis specialiĝojn pri pli malnova germana literaturo kaj lingviko de la germana. Je la fakultato pri filologio li dekanis (1966–1968); li estis vicrektoro pri docentado (1969–1972) kaj tutaltlerneja rektoro (1972–1973). Pensiiĝo estis en la jaro 1990-a. 
## Graveco
Grosse dediĉis sin i.a. al la esplorado de Hartmann von Aue, Heinrich von Kempten, Joseph von Eichendorff kaj Siegfried Lenz. Je Reclam-eldonejo aperis utilega proza traduko de li, kun komento, de la Kanto de la Nibelungoj. Li ankaŭ okupiĝis pri la historio de la germana lingvo disde la mezaltgermana ĝis dialektoj de la Ruhr-regiono en la 20-a jarcento. Ekde 1994 li membris en Bochum ĉe *Instituto pri Germanlando-esplorado* (Institut für Deutschlandforschung) kaj kunfondis la *Leibniz-instituton pri germana lingvo* (IDS) en 1964: tie ĉi li prezidantis de 1987 ĝis 1990.

Lia filino estas la artistino Katharina Grosse. Unu lia disĉiplo estas la tradukisto Peter Groth.

## Honoroj 
*1981: federacia meritkruco *Bundesverdienstkreuz am Bande des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschland*
*1994: *Bundesverdienstkreuz* (unua klaso)
*1999: *Leibniz-medalo* (fare de la majenca *Akademio pri sciencoj kaj literaturo*) 
*2000: Konrad-Duden-premio

## Notoj 
## Eksteraj ligiloj 
* ligiloj ĉe DDB
* informoj ĉe la altlerneja paĝaro de Bochum
 

Kategorio:Germanistoj
Kategorio:Bochum
Kategorio:Rektoroj
Kategorio:Germanaj profesoroj 
Kategorio:Naskiĝintoj en 1924
Kategorio:Mortintoj en 2016
The Secret Life of Pets

***The Secret Life of Pets*** (La sekreta vivo de dorlotbestoj) estas usona filmo aperinta en 2016, distribuita de Universal Studios kaj produktita de Illumination Entertainment. La filmo temas pri dorlotbestoj. Louis C.K. ludas kiel Max. Eric Stonestreet ludas kiel Duke. Kevin Hart ludas kiel Snowball. Jenny Slate ludas kiel Gidget. Ellie Kemper ludas kiel Katie.

## Intrigo 
Ĉio okazas en etaĝkonstruaĵo en Manhatano, Max estas malgranda hundo kiu vivas kun sia posedantino Katie. Unu tagon, ŝi alportas Duke, hundon prenitan el la hundejo, por vivi tie, sed Max ne estas feliĉa kun ĝi. Ili finas esti apartigitaj kaj eniras en batalon kun stratkatoj kaj finas esti kaptitaj fare de la hundkaptisto, sed ili estas savitaj fare de kunikleto same dolĉa kiel ĝi estas danĝera. Post ekhavado de problemo kun la bando de la kunikleto, ili devos ligi fortojn por reveni al Katie dum la kunikleto kaj liaj amikoj postkuras ilin.

## Protagonistoj 
* Max, Terhundo de Jack Russell
* Duke, vila, bruna miksaĵo de novlanda hundo, kiu iĝas la adopta frato de Max
* Snowball, blanka kuniklo
* Gidget, Pomeria ŝpico
* Katie, posedantino de Max kaj Duke
* Chloe, dika kaj apatia griza hejma kato
* Pops, maljuna melhundo paralizita en siaj malantaŭaj kruroj
* Buddy, malstreĉita nana melhundo
* Mel, hiperaktiva mopso
* Sweetpea, verda kaj flava onda papago
* Ozone, sfinksa kato kun orient-Londona akĉento
* Reginald, persa kato loĝanta en Broklino
* Tiberius, malklara ruĝvosta buteo
* Norman, kobajo, kiu daŭre perdiĝas provante trovi sian posedanton
* Tattoo, malrapida tatuita porko kiu estas unu el la Flushed Pets
* Maria, rolulo de *La Pasión de la Pasión*, telenovelo kiun Gidget spektas
* Fernando, alia rolulo de *La Pasión de la Pasión*, telenovelo kiun Gidget spektas
* Molly, knabineto kiu adoptas Snowball

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Filmoj aperintaj en 2016
Kategorio:Filmoj de Illumination
Kategorio:IMAX filmoj
Kategorio:Filmoj de Universal Pictures
Antal Szapáry

Grafo **Antal Szapáry** [sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szapáry Antal** estis hungara politikisto, oficiro, terposedanto. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *muraszombati, széchyszigeti kaj szapári* [murasombati, sEĉisigeti, sapAri], lia konata filo estis Géza Szapáry.

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Habsburga imperio, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 akiris juran diplomon, poste li estis leŭtenanto en la aŭstra armeo inter 1821-1826, pli poste li civiliĝis kaj vivis aristokrate. Inter 1832-1849 li estis membro de la hungara senato (kun interrompoj). Dum la hungara revolucio de 1848 li estis majoro en la hungara armeo, sed en la frua 1849 li restis en Pest (urbo). La aŭstroj arestis lin, sed li estis liberigita por elaĉetmono. En 1861 kaj inter 1865-1881 li estis denove senatano. Inter 1826-1847 li estis edzo, poste li divorcis, la paro havis 3 gefilojn.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio slovene

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Senpaga vendejo

[dekstra|eta|Ene de senpaga butiko en [Freiburg, Germanio]]
**Senpaga butiko**, ankaŭ konata kiel **interŝanĝbutiko** (ne konfuzu kun la altkomerca **donacbutiko** de publikaj instalaĵoj), estas privata, socie aŭ politike motivigita projekto kiu disponigas novajn aŭ uzitajn erojn senpage. Kompakta speciala formo de senpagaj butikoj estas tielnomitaj *senpagaj skatoloj*, ankaŭ konataj kiel *donu skatolojn*, *donu kaj prenas bretojn* aŭ *interŝanĝajn bretojn* .

## Kiel ĝi funkcias 
En senpaga butiko, aĵoj kiuj povas esti utilaj al aliaj vizitantoj povas esti dividitaj aŭ interŝanĝitaj. Ĉi tio permesas al vizitantoj kunporti ekspoziciitajn objektojn. Preni la erojn kun vi ne estas ligita al bezona kontrolo, kiel ofte okazas ĉe manĝbankoj kaj vestaĵbutikoj. Kontraste al bonfaraj organizoj, multaj senpagaj butikoj kaj donacgrupoj estas kutime rilataj al politikaj celoj. 

Multaj vendejoj nur permesas novajn, neuzatajn, aŭ bone konservitajn, uzeblajn erojn. Manĝaĵoj kiel marmelaĵoj, mielo kaj longvivaj konservaĵoj ankaŭ povas esti ofertitaj. Ofte estas limigoj pri la nombro da eroj, kiujn vi povas alporti en certajn areojn. Foje oni petas homojn liveri malpli da certaj aferoj, foje estas *akceptaj haltoj* .

Uzantoj povas kunhavigi pli grandajn kaj malfacile transporteblajn erojn (kiel mebloj, bicikloj, maŝinaro, fridujoj) unu kun la alia uzante notojn afiŝitajn sur anonctabulo - kaj en individuaj kazoj, ili ankaŭ povas oferti reciprokan helpon.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* *De ĉiu laŭ ties kapabloj, al ĉiu laŭ ties bezonoj*

Kategorio:Senpagaj varoj kaj servoj
Kategorio:Recikligo
Kategorio:Donacado
Kategorio:Konsumado
Kategorio:Daŭripovo
Kategorio:Kunlaboreca ekonomio
Kartoturo

eta|Norma 6-etaĝa kartturo
**Turo de kartoj** estas strukturo kreita per stakigado de kartoj. La rezulta strukturo ofte havas la formon de triangula prismo, sed aliaj formoj ankaŭ estas eblaj. 

Strukturo konstruita uzante tiun metodon dependas sole de ekvilibro kaj frikcio por resti stabila. Ju pli granda estas la strukturo, des pli grandaj estas la ŝancoj ke ĝi kolapsos; Ĉi tio estas ĉar kiam la nombro da kartoj pliiĝas, la probablo ke unu el ili falos pliiĝas, kio influos la tutan strukturon. Laŭ alia aserto, ju pli da kartoj estas aldonitaj al la turo de kartoj, des pli forta ĝi fariĝos; Ĉi tio estas ĉar ju pli da kartoj ekzistas, des pli granda estas la premo sur la bazo, kiu pliigas frikcion, permesante al iuj el la kartoj fali sen tuŝi la reston de la strukturo.

La unua rekordo pri la nombro da etaĝoj de kartturo estis publikigita en 1901 - 15-etaĝa turo . Baldaŭ pliaj rekordoj poste estis sciigitaj  , kaj la nuna rekordo estas 131-etaĝa turo, konstruita en 1999 fare de Bryan Berg. Berg ankaŭ tenas la rekordon por la plej alta kartoturo je 7.86 metroj, kaj la plej granda kartoturo, enhavante 218,792 kartojn  .

Kiel metaforo, la frazo "kartoturo" signifas strukturon aŭ aserton kiu estas bazita sur malfirmaj fundamentoj aŭ kiu kolapsus se necesa elemento estontus forigita.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* House of Cards (brita televida serio)
* House of Cards (usona televida serio)

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Ŝatokupoj
Kategorio:Kartludoj
Kategorio:Ludkartoj
Erica Jong

**Erica JONG** (naskita la 26-an de marto 1942 en Novjorko) estas usona verkisto kaj feministo. Ŝi havis sian sukceson kun la duonbiografia romano *Fear of Flying* (Timo de flugado). La verko kreis debaton ĉar ĝi prezentas la senhontan seksan vivon de juna virino. Ŝi poste publikigis kelkajn librojn, kaj fikcion kaj nefikcion, same kiel plurajn kolektojn de poezio.

Laŭ *The Washington Post*, ĝi vendis pli da ol 20 milionoj ekzempleroj tutmonde , kiam en 2022, la The New York Times asertis ke ĝi vendis pli da ol 37 milionoj ekzempleroj tutmonde .

Jong ankaŭ kaŭzis debaton deklarante ke ŝi apogas Charlie Sheen en lia konspira teorio pri la vero malantaŭ la teroraj atakoj de la 11-an de septembro 2001, kaj nomis lin "kuraĝa viro."

En 2007, ŝia literatura arkivo estis akirita de Universitato Kolumbio en Nov-Jorko.

## Verkaro 
### Fikcio 
* *Fear of Flying* (1973)
* *How to Save Your Own Life* (1977)
* *Fanny, Being the True History of the Adventures of Fanny Hackabout-Jones* (1980)
* ''Megan's Book of Divorce* (1984)
* *Megan's Two Houses* (1984)
* *Parachutes & Kisses* (1984)
* *Shylock's Daughter* (1987)
* *Any Woman's Blues* (1990)
* *Inventing Memory* (1997)
* *Sappho's Leap* (2003)
* *Fear of Dying* (2015)

### Poezio 
* *Fruits & Vegetables* (1971, 1997)
* *Half-Lives* (1973)
* *Loveroot* (1975)
* *At the Edge of the Body* (1979)
* *Ordinary Miracles* (1983)
* *Becoming Light: New and Selected* (1991)
* *Love Comes First* (2009)

### Nefikcio 
* *Witches* (1981, 1997, 1999)
* *The Devil at Large: Erica Jong on Henry Miller* (1993)
* *Fear of Fifty: A Memoir* (1994)
* *What Do Women Want? Bread Roses Sex Power* (1998)
* *Seducing the Demon: Writing for My Life* (2006)
* "My Dirty Secret", ensayo publicado en *Bad Girls: 26 Writers Misbehave* (2007)
* *It Was Eight Years Ago Today (But It Seems Like Eighty)* (2008)
* *Sugar In My Bowl: Real Women Write About Real Sex* (editora) (2011)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  – official site
** 
* 
* "Kio ĉi tiu virino deziras" – je-profunda intervjuo & profilo en *La Gardanto*, 3a de aprilo, 1999
* Revizio  Delogi la Demonon ĉe Powells.Com
* Maljuniĝanta kaj Sekso kun Erica Jong – 3a de oktobro, 2007
* Intervjuo sur *Fruktoj kaj Legomoj'' ĉe la WNYCaj Arkivoj

Kategorio:Vivantaj homoj
Kategorio:Usonaj GLAT-aktivuloj
Kategorio:Usonaj feminismaj verkistoj
Kategorio:Naskiĝintoj en 1942
Kategorio:Usonaj verkistoj
Kategorio:Usonaj poetoj
László Csáky (politikisto)

Grafo **László Csáky** [lAslO ĉAki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Csáky László** estis hungara politikisto, senatano, parlamentano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *kőrösszeghi és adorjáni* [kOroŝsegi].
eta|

László Csáky naskiĝis  en Vieno, li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
László Csáky estis subnotario inter 1842-1846 en Trencsén (reĝa departemento), poste li estis levita ĉefnotario, krome li estis opozicia senatano. Dum la hungara revolucio de 1848 li estis departementestro de Szepes, iom poste komisaro en aliaj departementoj. Li establis hungarajn soldatojn kaj funkciigis armilfabrikon el la propra poŝo. Depost fiasko de la revolucio li forfuĝis, la aŭstroj kondamnis lin je morto dum foresto. Tamen li hejmenvenis en 1852, fine li ricevis amnestion. En 1861 kaj inter 1865-1891 li estis parlamenta deputito apoginta la kabineton, dum inter 1867-1876 li estis departementestro de Nyitra (reĝa departemento). En 1880 li ricevis la dignon "interna sekreta konsilisto".

## Memorigiloj 
* strato en Pápa

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare (legebla en la 45-a paĝo, sed enskribe 30-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj notarioj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1849
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Phorusrhacos

***Phorusrhacos*** (**Forusrako**) estas formortinta genro de gigantaj neflugaj birdoj terurbirdoj kiuj loĝis en Sudameriko dum la Mioceno. *Phorusrhacos* estis unu el la dominantan terpredantoj en Sudameriko. Oni supozas, ke ili loĝis en arbaroj kaj herbejoj.

## Malkovro kaj nomigo 
Oni konas restaĵojn el kelkaj lokoj de la Formacioj Santa Cruz kaj Monte León en la provinco Santakruzo de Argentino. Inter ostoj trovitaj en la tavoloj de la Formacioj Santa Cruz (nune konsiderataj ĉefe de meza Mioceno) estis peco de mandiblo kiun Florentino Ameghino malkovris komence de 1887 kaj samjare li dekomence priskribis ĝin kiel ksenartra mamulo kiun li nomis *Phorusrhacos longissimus*. 

La genronomo estis derivita el la greka -φόρος, (-*foros*), kun la signifo "portanto" en vortokunmetaĵoj, kaj ῥάκος, (*rakos*), "ĉifono" aŭ "sulko", verŝajne en referenco al la sulkigita makzelo surfaco. Kiam la origina derivaĵo jam ne estis komprenita, oni kreis aliajn tradukoj, kiel ekzemple la laŭvorta traduko "ĉifon-ŝtelisto", kaj "branĉ-posedanto" de la erara supozo la nomo estis intencita kiel derivaĵo de greka *rhakis*, "branĉo". La specifa nomo signifas "tre longa" en la latina, denove en referenco al la malsupraj makzeloj. La holotipo estas la mandiblo, specimeno MLP-118 (*Museo de La Plata*). En 1889 Ameghino ŝanĝis la nomon al pli gramatike ĝusta *Phororhacos* sed la pli frua nomo havas prioritaton. En 1891, ĝi estis de li rekonita kiel birdo.

## Priskribo 
*Phorusrhacos* havis kranion preskaŭ 65 centimetrojn longan, staris preskaŭ 2.4 metrojn alte, kaj verŝajne pezis preskaŭ 130 kilogramojn, tiom multe kiom maskla struto.
 Ĝi havis tre fortajn krurojn, kapablajn kuri rapide, stumpaj, neflugkapabaj flugiloj, longan kolon kaj proporcie grandan kapon. Tiu finiĝis en grandega, hokoforma beko, kiu povis facile traŝiri viandon, aŭ piki en predon. La malsupra makzelo estis pli malgranda ol la supra makzelo. Estis tri fingroj ĉe ĉiu el la piedoj, ĉiuj el kiuj estis armitaj per akraj ungegoj.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Hooper Museum
* Terror Birds: Bigger and Faster (Science)
* Darren Naish: Tetrapod Zoology: "terror birds"
* Darren Naish: Tetrapod Zoology: "Raven, the claw-handed bird, last of the phorusrhacids" 
* xkcd Terror Bird

Kategorio:Kariamoformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
Pilates

dekstra|eta|instruisto de Pilates montranta tipan pozicion|279x279ra
eta|281x281ra|klaso Pilates kun maŝinoj.
**Pilates** (aŭ la **Pilates-metodo** laŭnome de Josef Pilates) estas formo de fizika ekzercado kun la celo de stabileco kaj korpa kontrolo. Pilates estas formo de forteca trejnado, sed ne temas pri "pumpado" de muskoloj por fari ilin kiel eble plej grandaj. La fokuso estas sur statika forto, ne dinamika forto, kaj ke la internaj subtenaj muskoloj estas konstruitaj de nulo, tiel ke la korpo povas esti portita ĝuste. Josef Pilates disvolvis la metodon komence de la 1900-aj jaroj. Li mem nomis la trejnan metodon "kontrology" ĉar li kredis, ke la atletoj uzas mensan forton por kontroli siajn muskolojn.

Pilates estas farita per trankvilaj kaj mildaj, sed efikaj ekzercoj. La ekzercoj estas faritaj en specifa maniero, nenio estas lasita al hazardo. Dum trejnado, la atleto konstante moviĝas kaj ne haltas en senmovaj pozicioj. Ĉio okazas en ritmo kun trankvila enspiro kaj elspiro. Joseph Pilates diris: "Unu ekzerco farita ĝuste valoras horojn da malĝusta praktiko." Li ankaŭ diris  :

: *Post 10 fojoj vi povos senti la diferencon.*
: *Post 20 fojoj vi povos vidi diferencon.*
: *Post 30 fojoj vi havos tute novan korpon* *.*

Temas pri sistema tutkorpa trejnado por plifortigi la muskolojn, ĉefe la pelvan plankon (d:Q813683), abdomenajn (d:Q249699) kaj malantaŭajn (dorsajn) muskolojn. Pilates-trejnado povas okazi sur la mato kaj sur speciale desegnita ekipaĵo. Ĝi estas esence serio de ekzercoj faritaj malrapide. Kiel ĉe aliaj specoj de taŭgeco aŭ korpa edukado, la celo de regula ekzercado estas: plibonigi la sanon de la artiko kaj plifortigi muskolojn, malpezigi streĉiĝon kaj doloron en la korpo, korekti pezon, plibonigi la pozon, normaligi dormon kaj plibonigi la fizikan bonfarton.

Pilates- entuziasmuloj asertas, ke ĝi povas esti farita en gimnazio aŭ memstare, ke ĝi estas alirebla por homoj de ajna aĝo kaj sekso, kun ajna nivelo de fizika taŭgeco, kaj ke la risko de vundo estas minimumigita. Spertuloj pri taŭgeco avertas, ke necesas komenci trejnadon sub la superrigardo de trejnisto pri specialaj ekzercaj maŝinoj, kiuj helpas eviti vundojn, kaj sendependa trejnado sur matoj estas permesita nur por tiuj, kiuj regis altnivelan trejnadon.

La Pilates-metodo estas uzata hodiaŭ en la tuta mondo. En Usono, ekzistas pli ol 500 ejoj kaj en la UR ĝi estas la plej rapide kreskanta trejnadmetodo. Pli kaj pli da malsamaj specoj de terapiistoj uzas la Pilates-metodon hodiaŭ, permesante al pacientoj aktive partopreni en sia propra traktado.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Calisthenics
* Medito
* kaŭrado (kaŭra pozicio)
* Jogo

## Eksteraj ligiloj 
Kategorio:Eponimoj
Kategorio:Korpekzercado
Kategorio:Gimnastiko
Kategorio:Germanaj inventoj
Young Hearts (2024)

**Young Hearts** () estas belga-nederlanda longa filmo de Anthony Schatteman el 2024. La junulara dramo temigas 14-jaraĝan knabon kiu enamiĝas al sia najbaro de la sama aĝo. La ĉefaj roloj estis luditaj de la amatoraj aktoroj Lou Goossens kaj Marius De Saeger. La belga-nederlanda kunproduktado premieris meze de februaro 2024 ĉe la 74-a Berlinale.

## Intrigo 
Elias, tute normala 14-jaraĝulo el la belga provinco, amikiĝas kun sia nova najbaro Aleksandro - memfida kaj celkonscia samaĝulo el Bruselo. Kiam la du pli konatiĝas, Aleksandro rivelas ke li en Bruselo estis enamiĝinta kun knabo kaj demandas Elias ĉu li iam travivis veran amon. Pri tiu demando longe meditos Elias.

Unuafoje, Elias komencas kompreni la profundon de siaj propraj sentoj kiam li enamiĝas al Aleksandro. Sed pro timo de malakcepto kaj kondamno, li neas siajn emociojn kaj distancigas sin de siaj amikoj, lia familio kaj finfine de Aleksandro por kaŝi sian veron. Soleco kaj bedaŭro ronĝas lin dum li luktas kun la pezo de siaj decidoj.

Honesta konversacio kun lia avo, kiu rakontas al li pri sia konstanta amo por sia forpasinta edzino, donas al Elias novan kuraĝon. Li ekkomprenas ke amo estas tro valora por perdi ĝin pro timo. Decidite, li kolektas la kuraĝon malfermiĝi al Aleksandro – unua sed signifa paŝo al siaj sentoj kaj la ebleco de vera amo.

## Fono 
*Young Hearts* estas la plenlongfilma debuto de la premiita mallongfilma kaj televida reĝisoro Anthony Schatteman. Laŭ siaj propraj deklaroj, li faris filmon, kiun li mem ŝatintus vidi kiam li estis juna kaj batalis kun siaj propraj sentoj. La aktoroj Lou Goossens kaj Marius De Saeger, kiuj ankoraŭ estis nespertaj en kina aktorado, estis dungitaj por la ĉefroloj de la du knaboj. La aliaj rolantoj inkludis Geert Van Rampelberg, Emilie De Roo kaj Dirk Van Dyck.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* informoj en la filma datumbazo *moviemeter.nl*  ()
* 
* recenzo en la retejo *fastforwardfilm.be* ()
* recenzo en la retejo *slantmagazine.com* ()
* filma resuma muntaĵo de apenaŭ 2 minutoj nederlande kun nederlandaj subtitoloj en la retejo Jutubo
* iom pli vasta filma muntaĵo de preskaŭ minutoj nederlande kun anglaj kaj ĉinaj subtitoloj en la retejo Jutubo

Kategorio:Junularaj filmoj
Kategorio:Belgaj filmoj
Kategorio:Nederlandaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2024
Marius De Saeger

**Marius De Saeger** - n. la 	28-an de septembro 2009 en Bruselo, do nun -jaraĝa - estas belga aktoro. Li internacie vaste konatiĝis en aĝo de 14 jaroj, kiam li kun Lou Goossens estis unu el du ĉefroluloj en la romantika kineja filmo *Young Hearts* (), belga-nederlanda longa filmo de la reĝisoro Anthony Schatteman filmita en 2023 kaj publike prezentita en 2024 pri adoleksa maturiĝo.

Marius De Saeger estas el dulingva familio kaj flue parolas la nederlandan kaj la francan. Ekde almenaŭ la jaro 2019, do ekde la 9-a vivjaro, li prenas lecionojn pri aktorado kaj parolado ĉe la Brusela Artakademio. En 2021, 11- ĝis 12-jara, li kompletigis plenjaran staĝon ĉe la nederlandlingva teatro *Bronks* por junaj spektantoj en centra Bruselo kaj en 2022 li montris sian scenejan talenton en *Zombie*, kunproduktado de la teatro *Bronks* kaj *Montagne Magique*, "ĝemela" franclingva teatro por junaj spektantoj en centra Bruselo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* persona paĝo en la retejo *instagram*

Kategorio:Belgaj aktoroj
Kategorio:Belgaj infanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Belgio
Forusracedoj

**Forusracedoj**, *Phorusrhacids*, ordinare konataj kiel **terurbirdoj**, estas formortinta familio de grandaj karnovoraj, ĉefe neflugkapablaj birdoj (eble povis nur flugeti por eviti predadon same kiel kelkaj birdospecoj kiel *Psophia* kaj *Otis* kiuj piediras, sed povas kuri kaj flugi.) kiuj estis inter la plej grandaj pintopredantoj en Sudameriko dum la Kenozoiko. Iliaj definitivaj fosiliaj registroj gamas el Meza Eoceno ĝis Fina Pleistoceno antaŭ ĉirkaŭ 43 ĝis 0.1 milionoj da jaroj,, Kvankam kelkaj specimenoj sugestas, ke ili ekzistis ekde Frua Eoceno.

*, kaj *Titanis*]]
Ili variis en alteco de 1 ĝis 3 m. Unu el la plej grandaj specimenoj de la Frua Plejstoceno de Urugvajo, eble apartenanta al *Devincenzia*, estus pezinta ĝis 350 kilogramojn. Iliaj plej proksimaj nuntempaj parencoj verŝajne estas la 80-centimetr-altaj Kariamedoj. *Titanis walleri*, unu el la plej grandaj specioj, estas konata de Teksaso kaj Florido en Nordameriko. Tio igas la forusracedojn la nura konata granda sudamerika predanto kiu migris norden en la Granda Amerika Interŝanĝo, kiu sekvis la formadon de la Istmo de Panamo.

## Referencoj 
## Bibliografio 
* Degrange, F.J., Cooke, S.B., Ortiz-Pabon, L.G., Pelegrín, J.S., Perdomo, C.A., Salas-Gismondi, R. kaj Link, A. (2024) "A gigantic new terror bird (Cariamifomes, Phorusrhacidae) from Middle Miocene tropical environment od LA Venta in northern South America", *Papers in Palaentology*, 10 (6) DOI: 10.1002/spp2.1601, citita en *Aves y naturaleza'', nº 44, 2024, p. 12.

## Eksteraj ligiloj 
* Hooper Museum
* Terror Birds: Bigger and Faster (Science)
* Darren Naish: Tetrapod Zoology: "terror birds"
* Darren Naish: Tetrapod Zoology: "Raven, the claw-handed bird, last of the phorusrhacids" 
* xkcd Terror Bird

Kategorio:Kariamoformaj
Kategorio:Formortintaj birdoj
László Csáky (pentristo)

**László Csáky** [lAslO ĉAki], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Csáky László Albert ** estis hungara pentristo,  instruisto.

László Csáky naskiĝis  en Isaszeg, li mortis  en Abony.
eta|

## Biografio 
László Csáky akiris pentristan-pedagogian diplomon en Hungara Belarta Altlernejo. Lia majstro estis Ferenc Olgyay. Somere li partoprenis en kursoj de Artistkolonio (Kecskemét). En Budapeŝto li estis instruisto pri desegno, krome li pentradis per helaj koloroj.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Abonyi utca*
* *Aratók*
* *Cigánynegyed*
* *Csendélet*
* *Cseresznyevirágzás*
* *Gyerekek a kútnál*
* *Kecseméti látkép* (vidu la bildon!)
* *Kecseméti parkrészlet* ĉirkaŭ 1910
* *Kompozíció*
* *Napfényes tavaszi kertben*
* *Őszi erdőben*
* *Poros út*
* *Tájkép*
* *Tehenek a Balatonban*
* *Virágos kert*

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj pentristoj
Kategorio:Hungaraj instruistoj
Anthony Schatteman

**Anthony Schatteman** - n. en 1989, do nun - ĝis -jaraĝa - estas belga filmreĝisoro kaj scenaristo. Li ĝis 2024 jam estis premiita mallongfilma kaj televida reĝisoro, kiam li internacie apaparte konatiĝis okaze de lia plenlongfilma debuto - la romantika kineja filmo de angla titolo *Young Hearts* (), belga-nederlanda longa filmo pri adoleksa maturiĝo, kun la du dum la filmado 14-jaraj aktoroj Lou Goossens kaj Marius De Saeger.

Anthony Schatteman studis filmreĝisoradon ĉe la altlernejo en Gento. Dum tiu tempo, li evoluigis fortan intereson en rakontoj traktantaj identecon, familiajn konfliktojn, kaj adoleksajn psikologiajn perturbojn. Li tiam pligrandigis sian scion pri kina scienco kaj vida kulturo ĉe la universitato de Antverpeno.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* persona paĝo en la retejo *instagram*
* prezentoj de iuj el liaj filmoj en la retejo *mubi.com* (plurlingve, jen , sed krome almenaŭ de, es, fr kaj nl)
* vasta listo de liaj filmoj en la retejo *themoviedb.org* (TMDB) (plurlingve)

Kategorio:Belgaj reĝisoroj
Kategorio:Scenaristoj
Woodwalkers (romanserio)

***Woodwalkers*** (angle, traduko ) estas fantasta romanserio por infanoj kaj junuloj de la verkistino Katja Brandis, eldonita de la eldonejo Arena ekde 2016. Ĉiuj volumoj eniris la  liston pri aparte sukcesaj furorlibroj por junuloj de la germana magazino *Spiegel*. La romanoj ĉiuj disvolviĝas en fikcia universo, kiu tamen tre similas al la reala nuntempa mondo kaj povus bone disvolviĝi en malurba regiono de la Roka Montaro en Norda Ameriko. Ĝis aprilo 2025, 15 libroj estis publikigitaj en du ĉefaj subserioj kaj unu kromprodukta serio, same kiel alia, aldona serio, *Seawalkers* (do traduko ), kiu disvolviĝas en la sama fikcia universo. Antaŭ 2023, pli ol 2,4 milionoj da germanlingvaj libroj en la serio estis venditaj en Germanio, aldonaj ekzempleroj en la aliaj landoj de Germanlingvio, kaj la serio estis tradukita (tute aŭ parte) en 22 lingvojn.. La 24-an de oktobro 2024, en kinejoj de Germanio premieris kineja filmo *Woodwalkers*, la unua filmadaptigo el laŭplana trilogio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* Ulrike Schultheis: recenzo de la unua libro de 2016 en la germana gazeto *Süddeutsche Zeitung* ()
** per aŭtomata traduko rezultas ne perfekta, sed kontentige komprenebla adaptaĵo ()

Kategorio:Germanlingva literaturo por infanoj
Kategorio:Verkoj el la germanlingva literaturo
Celje (stacidomo)

**Celje** estas unu el la plej grandaj fervojaj stacioj en Slovenio, priservanta la urbon Celje. Ĝi staras sur Krekov trg sur la orienta rando de la malnova urbocentro, kontraŭ Celjski dom.

## Bildgalerio 

Celje - čakajoč vlak.jpg|Trajno
Celje train station platforms being renovated 2018-05.png|Kajoj kaj trakoj
Celje-steam locomotive JZ 25-002.jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Celje

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Celje
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1846
Lou Goossens

**Lou Goossens** - n. la 24-an de februaro 2009 en Opdorp, municipo Buggenhout en orienta Flandrio, do nun -jaraĝa - estas belga aktoro. Li internacie vaste konatiĝis en aĝo de 14 jaroj, kiam li kun Marius De Saeger estis unu el du ĉefroluloj en la romantika kineja filmo de angla titolo *Young Hearts* (), belga-nederlanda longa filmo de la reĝisoro Anthony Schatteman filmita en 2023 kaj publike prezentita en 2024 pri adoleksa maturiĝo.

Lou Goossens komencis sian aktoran karieron en 2022, 13-jara, kun la mallonga filmo *Alleen Ik* (*Nur mi*), en kiu li ludis la rolon de *Flor*. Samjare li ankaŭ faris plurajn reklamajn filmetojn, pri okulvitroj kaj, aparte sprite, iujn edukajn filmetojn pri teatra arto. En la sama jaro 2024, kiam publikiĝis la romantika kineja filmo *Young Hearts*, li ankaŭ aperis en la televidserio *Moresnet*, historie dividita loĝloko ĉe la limo inter Belgio kaj Germanio, inter esperantistoj aparte konata pro la parto Moresnet neŭtrala, la "preskaŭ unua Esperantlingva mikroŝtato", en kiu li ludis la junan *Ben Schotz*.'''

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Belgaj aktoroj
Kategorio:Belgaj infanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Belgio
Peter Kahane

**Peter Kahane** - n. la 30-an de majo 1949 en Prago, do nun -jaraĝa - estas germana filmreĝisoro kaj scenaristo. Li interalie konatas pro la porinfana kineja filmo Die rote Zora produktita en 2007 kaj kineje montrita ekde 2008. La projekto estis kinfilma adapto de la romano La ruĝa Zora kaj ŝia bando de Kurt Held.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* retaj paĝoj de la kineja filmo de 2008 

Kategorio:germanaj reĝisoroj
Fritz Umgelter

**Fritz Umgelter**  - n. en 18-an de aŭgusto 1922 en Stutgarto, m. en aĝo de 58 jaroj la 9-an de majo 1981 en Frankfurto ĉe Majno - estis germana filmreĝisoro kaj scenaristo. Li interalie konatas pro la porinfana televida serio Die rote Zora, adaptaĵo de la romano La ruĝa Zora kaj ŝia bando de Kurt Held, por kiu Fritz Umgelter estis reĝisoro kaj scenaristo. Ekde la jaro 1979 en germana-svisa-jugoslavia produkta teamo kreiĝis kaj elsendiĝis la portelevida filma de 13 partoj. La serio vere filmiĝis plejparte en la kroatia urbo Senj, kie disvolviĝas la rakonto de la romano, kaj en la veraj ruinoj de la tiea ruino de historia fortikaĵo de la uskokoj. Ĉefaj infanaj roluloj estis la kroataj infanoj *Lidija Kovačević* kiel Zora kaj *Nedeljko Vukasović* kiel Branko.

## Eksteraj ligiloj 
* 
* prezento de la televida serio de 1979 en la retejo *kino.de*

Kategorio:Germanaj reĝisoroj
Katja Brandis

**Katja Brandis** - vera nomo *Sylvia Englert*, n. en 1970 en Leiden, Suda Holando, kreskis en la regiono Rejno-Majno, do en vasta ĉirkaŭaĵo de la urbo Frankfurto ĉe Majno, kie ŝi ankaŭ studis en la frankfurta universitato, nun vivanta kun la familio en Olching. La 24-an de oktobro 2024, en kinejoj de Germanio premieris kineja filmo *Woodwalkers*, la unua filmadaptigo el laŭplana trilogio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* katja-brandis.de ()
* sylvia-englert.de ()
* biografia sinprezento en la propra retejo katja-brandis.de ()
* Informoj pri Sylvia Englert alinome Katja Brandis en katalogo de la Germana Nacia Biblioteko ()
* Ulrike Schultheis: recenzo de la unua libro de 2016 en la germana gazeto *Süddeutsche Zeitung* ()
** per aŭtomata traduko rezultas ne perfekta, sed kontentige komprenebla adaptaĵo ()

Kategorio:Katja Brandis
Kategorio:Germanaj verkistoj
Kategorio:Germanlingva literaturo por infanoj
Woodwalkers (filmo)

***Woodwalkers*** (angle, traduko ) estas unua el laŭplane tri fantastaj kinejaj filmoj surbaze de samnoma romanserio por infanoj kaj junuloj de la verkistino Katja Brandis.

## Enhavo 
"Arbaraj migrantoj" estas formoŝanĝantoj, kies korpo povas ŝanĝiĝi inter besta kaj homa formoj kaj kiuj do povas vivi kaj en la besta mondo kaj inter homoj. Eblas kun iom da ekzerco laŭplaĉe elekti sian korpoaspekton. *Carag* estas tia formoŝanĝanto: li vivas kiel juna pumo kun sia montoleona familio en la Roka Montaro. Dum lia unua vizito al la proksima urbo, transformita al tute normala 15-jara adoleskanto, li estas fascinita de la vigla kaj tenta vivo tie kaj volas esti homo de nun, kompreneble kun la kapablo transformiĝi reen en pumon kiam li tre volus.

Kiel "mistera infano" kiu havas neniun homan pasintecon, li aperas en la urbo kaj estas metita kun adopta familio. Li ne estas vere feliĉa ĉar estas malfacile por li reguligi siajn agresajn impulsojn. Estas nur kiam *Clearwater High* ("klarakva mezlernejo"), sekreta loĝlernejo por "Arbaraj migrantoj" alivestita kiel normala mezlernejo, akceptas lin kiel lernanton, ke li iĝas pli memfida kaj feliĉa. Ĉi tie li trovos multajn formoŝanĝantojn, kiuj aŭ naskiĝis kiel homoj kaj povas transformiĝi en bestojn aŭ inverse. En la sekreta loĝlernejo li lernas uzi kaj kontroli siajn fortojn kaj amikiĝas kun la bizono *Brandon*, en homa formo mallerte moviĝanta knabo, kaj la sciuredo *Holly*, en homa formo vigla kaj bonege observanta rufhara knabineto.

Carag komence trovas mentoron en *Andrew Milling*, kiu ankaŭ povas transformi en pumon. Kune, *Carag, Holly, Brandon* kaj aliaj samklasanoj travivas aventurojn kaj venkas danĝerojn en la mondo de la "arbaraj migrantoj", minacata - kiel la reala faŭno kaj flaŭro - de profitemaj homaj ekspluatantoj de naturaj resursoj kaj poluantoj. La intrigo nun akiras rapidecon ĉar *Andrew Willing* pretas same perforte kontraŭagi la natur-perfortajn profitemulojn. Li uzas plurajn el la adeloskaj lernejanoj kiel spionoj kaj gerilanoj, kaj antaŭenpuŝas siajn malhelajn intrigojn. La situacio eskaladas dramece, sed finiĝas sen katastrofo, ĉar la 15-jarula junulo/pumo *Carag* fine heroe kontraŭstaras al sia mentoro *Andrew Milling*.

## Roluloj 
## Produkta planado 
La unua formo de la trilogio, filmita en printempo kaj somero 2024, surprize jam premieris en germanlingvaj kinejoj en oktobro 2024, ekster Germanlingvio sekvis premieroj komence de 2025, ekzemple en Hungario en januaro 2025. La dua parto de la trilogio jam estis filmita en somero kaj aŭtuno 2024, sed supozeble nur premieros fine de 2025, kaj same la tria parto filmiĝos en 2025 kaj antaŭvideble premieros en 2026.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* prezento en la retejo *dor-film* ()
* prezento en la retejo *moviemeter.nl* ()
* prezento en la retejo *themoviedb.org* (multlingve)

Kategorio:Germanlingvaj filmoj
Kategorio:Infanaj filmoj
Kategorio:Junularaj filmoj
Kategorio:Aventuraj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2024
Kategorio:Katja Brandis
Kranj (stacidomo)

**Kranj** estas unu el la fervojaj stacioj sur la fervoja linio Ljubljana - Jesenice d.m. en Slovenio, kiu priservas la proksiman urbon Kranjo.

## Bildgalerio 

Kranj station (53273979423).jpg|Stacio
SŽ 643 series locomotive (01).JPG|Lokomotivo
20240504 Slowenien Kranj Zugblegleiter EN40456 EN40237 Zürich Schwarzbach-St.Veit Ljubljana Zagreb.png|Trajno

## Vidu ankaŭ 
* Kranjo

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Kranjo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1870
Novo mesto (stacidomo)

**Novo mesto** estas fervoja stacio en Slovenio, priservanta la proksiman setlejon Novo mesto.

## Bildgalerio 

Novo mesto-main train station.jpg|Stacio
Železniška postaja Bršljin, Novo mesto 2.jpg|Vartenejo
Novo mesto-steam locomotive JZ 25-019-left side.jpg|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Novo mesto

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Novo mesto
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1894
Gyula Károlyi (senatano)

Grafo **Gyula Károlyi** [djula kAroji], laŭ la hungarlingve kutima nomordo kaj kun plia persona nomo **Károlyi Gyula Károly** [kAroj] estis hungara magnato, politikisto, senatano, parlamentano, ĉambelano. Lia nobela antaŭnomo estis *nagykárolyi* [nadjkAroji], lia patro estis György Károlyi, lia konata filo estis Mihály Károlyi.

Gyula Károlyi naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
Gyula Károlyi maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li studis en Bonna universitato, pli poste li studvojaĝis. Komence li estis subnotario de Bereg (1861–1865), poste senatano laŭ naskiĝorigino, poste parlamenta deputito (1875–1878). Intertempe en 1877 li heredis plurajn dignojn kaj plurajn postenojn. En 1884 li ricevis la titolon "vera interna sekreta konsilisto". Li edziĝis dufoje pro vidviĝo en 1871 kaj 1881, la unua edzino naskis 2 gefilojn, la dua 4 gefilojn.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Egy délutáni cserkészet szánon* (1864)
* *Egy sikerült zerge hajtás* (1866)
* *Az erdélyi magyar egyesült zergevadász-társulat* (1870)

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildoj
* biografio hungare

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj magnatoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Koper (stacidomo)

**Koper** () estas fervoja stacio en Slovenio, kaj la fina stacio de la fervoja linio Divača–Koper, kiu priservas la proksiman urbon Koper ekde 1979. Je 3 metroj super la marnivelo, ĝi estas konsiderata la plej malsupra pasaĝera stacidomo en Slovenio.

## Bildgalerio 

6000 Koper, Slovenia - panoramio.jpg|Stacio
Rail (53934213378).jpg|Ranĝadstacio
U.37 locomotive (1).JPG|Vaporlokomotivo

## Vidu ankaŭ 
* Koper

## Eksteraj ligiloj 
*  (Slovenske železnice) (/)

Kategorio:Koper
Kategorio:Fervojaj stacioj en Slovenio
Kategorio:Fervojaj stacioj malfermitaj en 1979
Géza Szapáry

Grafo '*** [sapAri], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szapáry Géza*' estis hungara aristokrato, politikisto, oficiro, terposedanto, guberniestro, ĉambelano. Liaj nobelaj antaŭnomoj estis *muraszombati, széchyszigeti kaj szapári* [murasombati, sEĉisigeti, sapAri], lia patro estis Antal Szapáry, liaj ambaŭ filoj estis László Szapáry (generalo) kaj László Szapáry (guberniestro).

 naskiĝis  en Pozono (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Bratislavo en Slovakio), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 post siaj studoj en 1846 estis leŭtenanto en la aŭstra armeo, sed dum la hungara revolucio de 1848 li jam batalis en la hungara armeo. Post la fiasko li estis kondamnita, sed li ricevis amnestion. Liberiĝinta li vojaĝis en Eŭropo, poste inter 1856-1858 li denove estis oficiro en la aŭstra armeo. En 1861 kaj inter 1865-1867, respektive 1872-1873 li estis parlamenta deputito, inter 1867-1872 departementestro de Zala (reĝa departemento), inter 1873 - 1883 guberniestro de Fiume, fine li estis senatano havanta plurajn kortegojn dignojn. Li edziĝis en 1861, 2 filoj naskiĝis en 1864 kaj 1873.

## Fontoj 
* biografio hungare kun bildo
* biografio hungare kun bildo
* katolika leksikono
* biografio slovene kun bildo
* parlamenta paĝo (legebla en la 146-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj aristokratoj
Kategorio:Hungaraj oficiroj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj terposedantoj
Kategorio:Hungaraj guberniestroj
Kategorio:Hungaraj ĉambelanoj
Kategorio:Hungaraj grafoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Lajos Krausz

**Lajos Krausz** [lajoŝ kraŭs], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Krausz Lajos** estis hungara fabrikisto, parlamentano. Lia nobela antaŭnomo estis *megyeri* [medjeri] ekde 1892.

 naskiĝis  en Pest (urbo), li mortis  en Budapeŝto.

## Biografio 
 devenis el juda familio. Post siaj studoj li transprenis de sia patro fabrikon pri malto kaj alkoholo en 1870. Ĝuste post jardeko la patro kaj filo fondis vapormuelejon, kiun  estris jam sola ekde 1887. Li estis membrarano en la ĉefurba kunsido (1873–1905), ankaŭ parlamenta deputito (1884–1892), krome li havis postenojn en la nutraĵindustriaj organizaĵoj. 

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare kun foto en la 134-a paĝo
* biografio hungare (legebla en la 114-a paĝo, skribe en la 99-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj fabrikistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj judoj
Kategorio:Budapeŝtanoj
Emile Chérif

**Emile Chérif** - n. la 	11-an de marto 2009 en Vieno, do nun -jaraĝa - estas adoleska franc-germana aktoro el plurnacia familio. Li internacie vaste konatiĝis en aĝo de 15 jaroj, kiam li estis la ĉefrolulo en la fantasta kineja filmo de angla titolo *Woodwalkers* ().

## Vivo 
Emile Chérif naskiĝis marte 2009 en Vieno kiel filo de la aktoro Karim Chérif (n. maje 1977 en Frankfurto ĉe Majno, filo de alĝeria patro kaj de franca patrino, kreskis en Germanio kun franca kaj svisa pasportoj), kaj de la franca aktorino Hélène Bosch (n. en 1974). Li kreskis kaj plu kreskas en la distrikto Neukölln de Berlino, la familiaj lingvoj estas la germana kaj franca. Lia je du jaroj pli aĝa fratino Anaïs Chérif (n. en 2007) estas ankaŭ aktorino.

En lia unua rolo en la televida filmo "Martha kaj Tommy" (2020, 11-jara) li pozas kiel la frateto de Tommy Winnie, kune kun la plenkreskaj aktoroj Jonathan Berlin kaj Senta Berger. Li faris sian franclingvan televidan debuton en la rolo de *Luca Neola* en la franca televida serio *La stagiaire* (2023, 14-jara). En la televida serieto "Mein Traum – Meine Geschichte" ("Mia revo - mia historio", 2024, jam 15-jara) de la germanlingva porinfana televida kanalo KiKA li akceptis sian unuan ĉefrolon kiel la junaĝa inventinto Thomas Alva Edison. De 2024, Emile havas la rolon de *Carag* en la filma trilogio surbaze de romanserio angle nomata *Woodwalkers*. La unua formo de la trilogio, same nomata *Woodwalkers*, premieris en germanlingvaj kinejoj en oktobro 2024, ekster Germanlingvio sekvis premieroj komence de 2025, ekzemple en Hungario en januaro 2025. La dua parto de la trilogio jam estas filmita en somero kaj aŭtuno 2024, sed supozeble nur premieros fine de 2025, kaj same la tria parto filmiĝos en 2025 kaj antaŭvideble premieros en 2026.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* 

Kategorio:Germanaj aktoroj
Kategorio:Germanaj infanaj aktoroj
Kategorio:Francaj aktoroj
Kategorio:Francaj infanaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Aŭstrio
Flughaveno Varsovio Ŝopeno

**
**Flughaveno Varsovio Ŝopeno'* () (IATA: WAW, ICAO: EPWA) estas internacia flughaveno en Włochy, administra parto de Varsovio, Pollando. La nomo originas de tiu de la fama komponisto Ŝopeno.

Ĝi estas la plej trafikokupata flughaveno en Pollando kaj la 28-a plej okupata flughaveno en Eŭropo kun 21.3 miliono da pasaĝeroj en 2024, pritraktanta proksimume 40% el totala aerpasaĝeraro de la landtrafiko. La flughaveno estas centra nabo por LOT polaj Flugkompanioj tiel kiel bazo por *Enter Air* kaj *Wizz Air''.

Estas planoj konstrui novan flughavenon, la Centran Flughavenon "Solidareco" (), anstataŭ la ekzistanta.

## Alirebleco 
La flughaveno situas proksimume 10 km de la Varsovia urbocentro, kaj estas alirebla per buso, taksio kaj trajno. En julio 2012, la subtera fervoja stacidomo estis finkonstruita, kiu ligas al la S2-linio de la Varsovia antaŭurba fervojo.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*   ( kaj )

Kategorio:Konstruaĵoj en Varsovio
Kategorio:Flughavenoj en Pollando
Kategorio:Informkesto mapligilo sen OSM-rilata ID sur Vikidatumoj
Kategorio:Koordinatoj sur Vikidatumoj
Kategorio:Frédéric Chopin