Benedetto Croce

**Benedetto CROCE** (Itallingva prononco: [beneˈdetto ˈkroːtʃe]; 25a de februaro 1866 – 20a de novembro 1952) estis itala idealista filozofo, historiisto kaj politikisto, kiu verkis pri nombraj temoj, kiel filozofio, historio, historiografio kaj estetiko. Ĝenerale, Croce estas konsiderata liberalisma, kvankam li opoziciis al la libera komerco kaj havis konsiderindan influon super italaj intelektuloj, kiel la marksista Antonio Gramsci kaj la faŝista Giovanni Gentile. Croce estis Prezidanto de PEN-klubo internacia, nome tutmonda asocio de verkistoj, el 1949 ĝis 1952. Li estis nomumita por la Nobel-premio en Literaturo dekses fojojn.

## Biografio 
Post komencaj kontaktoj kun socialistoj, li estis Ministro pri Edukado inter 1920 kaj 1921.

Croce dekomence apogis la Faŝisman registaron de Mussolini kiu enpoviĝis en 1922. Tamen, la murdo fare de faŝistoj de la socialista politikisto Giacomo Matteotti en junio 1924 haltigis la apogon de Croce por Mussolini. En majo 1925 Croce estis unu el la subskribintoj de la Manifesto de Kontraŭ-faŝistaj Intelektuloj kiu fakte estis redaktita de Croce mem; tamen, en junio de la antaŭa jaro, li estis voĉdoninta en la Senato subtene al la registaro de Mussolini. Li poste asertis, ke li esperis ke la apogo al Mussolini en la parlamento estus malfortiganta la sintenon de la plej ekstremaj faŝistoj, kiuj laŭ li estus responsaj pri la murdo de Matteotti.

En 1928, Croce voĉdonis kontraŭ la leĝo kiu fakte nuligis la eblon de liberaj elektoj en Italio petante al la elektantoj voĉdoni por listo de kandidatoj aprobita de la Granda Konsilio de Faŝismo.

Croce estis minacita de la reĝimo de Mussolini, kvankam la nura ago de fizika perforto kiun li suferis je manoj de faŝistoj estis la rabado de lia hejmo kaj biblioteko en Napolo en novembro 1926. Kvankam li sukcesis resti ekster prizono pro sia reputacio, li restis celo de kontrolado, kaj lia akademia laboro estis tenita en malhelo fare de la registaro, ĝis la punkto ke neniu grava gazeto aŭ akademia publikaĵo eĉ aludis al li. Croce poste stampis la terminon *onagrocrazia* (laŭvorte "registaro de azenoj") por emfazi la kontraŭ-intelektulaj kaj krudulaj tendencoj de partoj de la faŝisma reĝimo. Tamen, priskribante faŝismon kiel kontraŭ-intelektula Croce ignoris la multajn italajn intelektulojn kiuj tiam aktive subtenis la reĝimon de Mussolini, inklude la iama amiko kaj kolego de Croce, nome Gentile. Croce ankaŭ priskribis faŝismon kiel *malattia morale* (laŭvorte "morala malsano"). Kiam la registaro de Mussolini adoptis antisemitismajn politikojn en 1938, Croce estis la nura ne-juda intelektulo kiu malakceptis plenumi registaran pridemandaron planitan por kolekti informaron pri la tiel nomita "rasa fono" de la italaj intelektuloj.

## Idearo 
### Filozofio 
Li centriĝis al idealismo.

### Estetiko 
La estetiko estas unuarange teoria ago bazita sur la sensoj, sur la reprezento kaj intuicioj kiujn oni havas el la realo. La fundamenta celo de la estetiko — kiu estas ankaŭ la scienco de la esprimo — estas la lingvaĵo. La arto ne estas tiele produkto nur senta, sed koncepta reflekto kiu se ne estas simpla socia fakto (je la maniero de pozitivistoj), posedas statuson kaj partikularan kaj specifan: arto estas la esprimo de lirika intuicio kiu kortuŝas emocie la intelekton, ĉar ligas senton kaj sencon.

### Logiko 
### Filozofio de la Praktiko 
### Historiismo 
### Politika teorio. Kontribuo al liberalismo 
## Verkoj 
### Filozofio de la spirito 
* Estetica come scienza dell'espressione e linguistica generale
* Logica come scienza del concetto puro
* Filosofia della pratica. Economica ed Etica
* Teoria e storia della storiografia

### Filozofio kaj estetiko 
* Problemi di estetica e contributi alla storia dell'estetica italiana
* La filosofia di Giambattista Vico
* Saggio sullo Hegel seguito da altri scritti di storia della filosofia
* Materialismo storico ed economia marxistica
* Nuovi saggi di estetica
* Etica e politica
* Ultimi saggi
* La poesia. Introduzione alla critica e storia della poesia e della letteratura
* La storia come pensiero e come azione
* Il carattere della filosofia moderna
* Discorsi di varia filosofia (2 voll.)
* Filosofia e storiografia
* Indagini su Hegel e schiarimenti filosofici
* Perché non possiamo non dirci "cristiani"

### Diversaj verkoj 
* Primi saggi
* Cultura e vita morale
* L'Italia dal 1914 al 1918. Pagine sulla guerra
* Pagine sparse (3 voll.)
* Nuove pagine sparse (2 voll.)
* Terze pagine sparse (2 voll.)
* Scritti e discorsi politici (2 voll.)
* Carteggio Croce-Vossler (1899-1949)
* B. Croce - G. Papini, Carteggio 1902-1914
* Il caso Gentile e la disonestà nella vita universitaria italiana (1909)

### Verkoj de literatura kaj politika historioj 
* Saggi sulla letteratura italiana del Seicento
* La rivoluzione napoletana del 1799
* La letteratura della nuova Italia (6 vol.)
* I teatri di Napoli dal Rinascimento alla fine del secolo decimottavo
* La Spagna nella vita italiana durante la Rinascenza
* Conversazioni critiche
* Storie e leggende napoletane
* Manifesto degli intellettuali antifascisti
* Goethe
* Una famiglia di patrioti ed altri saggi storici e critici
* Ariosto, Shakespeare e Corneille
* Storia della storiografia italiana nel secolo decimonono (2 vol.)
* La poesia di Dante
* Poesia e non poesia
* Storia del Regno di Napoli
* Uomini e cose della vecchia Italia
* Storia d'Italia dal 1871 al 1915
* Storia dell'età barocca in Italia
* Nuovi saggi sulla letteratura italiana del Seicento
* Storia d'Europa nel secolo decimonono
* Poesia popolare e poesia d'arte
* Varietà di storia letteraria e civile
* Vite di avventure, di fede e di passione
* Poesia antica e moderna
* Poeti e scrittori del pieno e del tardo Rinascimento
* La letteratura italiana del Settecento
* Letture di poeti e riflessioni sulla teoria e la critica della poesia
* Aneddoti di varia letteratura
* Isabella di Morra e Diego Sandoval de Castro

## Notoj 
## Bibliografio 
* Parente, Alfredo. Il pensiero politico di Benedetto Croce e il nuovo liberalismo (1944).
* Hayden White, "The Abiding Relevance of Croce's Idea of History." The Journal of Modern History, vol. XXXV, no 2, June 1963, pp.&nbsp;109–124.
* Hayden White, "The Question of Narrative in Contemporary Historical Theory", History and Theory, Vol. 23, No. 1 (Feb. 1984), pp.&nbsp;1–33.
* Myra E. Moss, Benedetto Croce reconsidered: Truth and Error in Theories of Art, Literature, and History ,(1987). Hanover, NH: UP of New England, 1987.
* Ernesto Paolozzi, Science and Philosophy in Benedetto Croce, in "Rivista di Studi Italiani", University of Toronto, 2002.
* Janos Keleman, A Paradoxical Truth. Croce's Thesis of Contemporary History, in "Rivista di Studi Italiani, University of Toronto, 2002.
* Giuseppe Gembillo, Croce and the Theorists of Complexity, in "Rivista di Studi Italiani, University of Toronto, 2002.
* Fabio Fernando Rizi, Benedetto Croce and Italian Fascism, University of Toronto Press, 2003. ISBN 978-0-8020-3762-6.
* Ernesto Paolozzi, Benedetto Croce, Cassitto, Naples, 1998
* Roberts, David D. Benedetto Croce and the Uses of Historicism. Berkeley: U of California Press, (1987).
* Claes G. Ryn, Will, Imagination and Reason: Babbitt, Croce and the Problem of Reality (1997; 1986).

Kategorio:Italaj politikistoj
Kategorio:Italaj verkistoj
Kategorio:Ideistoj
Kategorio:Italaj ministroj pri edukado
Kategorio:Kontinentaj filozofoj
Kategorio:Italaj agnostikuloj
Kategorio:Italaj kontraŭfaŝistoj
Kategorio:Filozofoj de historio