open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Bățanii Mici

**Bățanii Mici** [bəcanij miĉj] (hungare: **Kisbacon** [kiŝbacon]) estas vilaĝo en Rumanio laŭ la rivero Baraolt nordoriente de Baraolt. Administre ĝi apartenas al la komunumo Bățani.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 760 loĝantojn (hungaroj); en 1992 557 (hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skriba estas el 1567. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 ĝi apartenis al Hungario (*Háromszék*). La loĝdomo de Elek Benedek estas de 1906 memordomo. Tie redaktis la verkisto la infanrevuon *Cimbora* kaj lia domo estis la loko de la renkontiĝoj de la hungaraj verkistoj kaj poetoj de Transilvanio por organizi la literaturan kaj kulturan vivon en la 20-aj jaroj.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1–18, 1993–2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Áron Benedek: pastro, poeto
* Géza Benedek (n. 13-a de septembro 1916): kuracisto, fondinto de kormalsanulejo en Covasna.
* Elek Benedek: verkisto, redaktoro, publicisto.
* Flóra Benedek (1890 – Kluĵo, 1975), filino de Elek Benedek.
* Sámuel Benkő (1743 – Miskolc, 25-a de aprilo 1825): kuracisto, ĉefkuracisto de Departamento Borsod.
* Dénes Lengyel: literaturhistoriisto, nepo de Elek Benedek.
* Tamás Lengyel (21-a de julio 1913 – Focșani, ? 1945): historiisto.
* Ernő Tompa (n. 5-a de decembro 1930): agrinĝeniero, ĵurnalisto.
* Károly Tompa (1-a de julio 1923 – Sopron, 8-an de oktobro 2002) doktoro pri arbarkulturo, universitata profesoro.http://www.nyme.hu/index.php/7467/?&L=1

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de la distrikto 
* Fizografia mapo de la distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de distrikto Covasna
Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
Kvalitadministra sistemo

**Kvalitadministra sistemo** estas aro de organizaj aĵoj kiuj ebligas esti pli certaj pri kvalito de produktaĵoj de entrepreno.

La ĉefa ideo estas je tio ke *informo* pri ĉiuj aferoj, rilataj al la kvalito, devas esti skribataj, konservataj kaj donataj en respektiva ordo.

Oni povas labori laŭ normoj ISO 9000, ISO 9001, kaj ISO 9002 kiel pri organizado de la sistemo.

Kategorio:Normoj
Kategorio:Kvalito
Paradiso (romano)

**Paradiso** estas la plej konata verko, nome romano de José Lezama Lima, fama kuba verkisto. Tiu vorto estas hispana pravorto -nuntempa estas “paraíso”- pli malpli mezepoka kiu rilatas al la skolastiko kaj de tie al hispana religia katolika pasinteco kiu devenis en kuban kulturon.

La romano enhavas tri partojn: la unua rilatas al la **infaneco** de la aŭtoro mem rilate la patrina bildo, la dua estas malfermo de la infano al **amikeco** en tri roloj: Fronesis, Foción kaj José Cemí -tiu lasta la aŭtoro mem-. La tria parto estas iamaniere la apero de Oppiano Licario -la familinomo ludas per la klasika rolo de Ikaro, kiu serĉas la plej altan ŝtupon kaj malsukcesas-, kiu respegulas **la senfinon, la poezion**, kaj spiriton kiun serĉas Cemí.

Kvankam la esto de la aŭtoro ene de la rolulo de Cemí estas ne neniigebla, la membiografieco de la romano baziĝas ne tie, sed sur la fakto, ke la romano rakontas ne la propran vivon de la verkisto, sed ties idearon de vivo kaj de literaturo, tio estas: la antaŭa verkaro de Lezama (poezio, eseo, ktp.) estis klopodoj priskribi la vivon. **Paradiso** ordigas la antaŭan poezian rigardon al la mondo.

La romano **sakraligas la realon**. Lezama estas pastro de tiu specifa religio kiu plialtiĝas eksteraĵojn laŭ baroka aŭ **novbaroka stilo**. Tiuj eksteraĵoj temas pri la tuta vivo, sed ankaŭ de la homa korpo kaj eĉ de la vira sekso. Same oni ludas per konfuzo inter realo kaj nerealo. Tion atingas ista uzado de la lingvo, kiu neniam estas ĉiutaga, sed literaturega, novgongoreca, multkultura, ktp. Ĉefe la arta uzado de la **metaforo** estas heredaĵo kaj de Góngora kaj de la hispana avangardo de la 20aj jaroj. Tiu metaforo devas esti ne simpla, sed kuraĝa, ekzemple pri biero “kanario sunbananta per malfermegaj flugiloj”, pri iu “ties nazo havis ion de atena sentinelo kiu malakceptas karesi persan katon aŭ legi sekretan mesaĝon de Artakserkso”.

Kompreneble Lezama scias, ke tiu kultura troigo tute malmodas sed pro tio ties uzado iĝas **ironia** kaj ludema, ĉiukaze **ornama**. Tamen tiu propra ludemo kune kun la elekto de neĉiutagaj vortoj -foje eĉ ne ekzistantaj aŭ preskaŭ- kaj la enormega riĉeco kaj flekseblo de lia vortotrezoro, iĝas la lingvo de Lezama ne nur iom malfacile komprenebla -tio ja okazis al praulo Góngora kaj avangardistoj- sed eĉ malfacilege tradukebla al iu ajn lingvo sen perdi grandan kvanton ĉu de informo ĉu de literatura ĝuo.

Kategorio:Romanoj
Kategorio:Literaturo de Kubo
Elek Benedek

**Elek BENEDEK** estis hungara verkisto kaj publicisto naskiĝinta la  en Kisbacon, Hungario kaj mortinta la  en Băţanii Mici, Rumanio. Li estis la patro de verkisto Marcell Benedek, avo de literaturhistoriisto Dénes Lengyel.
eta|230px|Kovrilpaĝo de Benedek: Hungaraj fabeloj, HEA, 1979

## Biografio 
Elek Benedek lernis en Székelyudvarhely kaj Budapeŝto. Li estis ankoraŭ studento, kiam eldonis sian unuan folklorajn kolektaĵojn. Li estis kunlaborinto kaj fondinto de pli multaj ĵurnaloj kaj revuoj *(Budapesti Hírlap, Ország-Világ, Az Én Újságom, Magyar Világ, Magyar Kritika, Magyarság, Néptanítók Lapja).* En 1921 li loksidiĝis en sia naskiĝvilaĝo kaj surprenis grandan taskon por organizi la hungaran kulturan kaj literaturan vivon en Transilvanio. Li redaktis la plej altnivelan infanrevuon de la tiama epoko sub titolo *Cimbora* (Bonkunulo). Lia ĉefverko estas la kvinvoluma *Magyar mese- és mondavilág* (Hungara fabel- kaj legendmondo) (1894-1896). Ekde 2005 la naskiĝtago de la verkisto en Hungario estas la Tago de Popolfabelo. Laŭ http://hu.wikipedia.org/wiki/Magyar_szabadk%C5%91m%C5%B1vesek_list%C3%A1ja li apartenis al framasonoj. Li estis membro de Societo Kisfaludy.
## En Esperanto
Benedek, Elek: **Hungaraj fabeloj** trad. Maria Benczik. 2a eld. Hungara Esperanto-Asocio Budapest 1983.

## Bibliografio 
* Dénes Lengyel: *Benedek Elek*, 1974.
* Imre János Hegedüs: *Benedek Elek*. PALLAS-AKADÉMIA Könyvkiadó, Csíkszereda, 2006.
* Gabriella Csire: *Elek apó Cimborája* (Sz.udvarhely, 1994)
* Gabriella Csire: *Elek apó Cimborája* (Sz.udvarhely, 2000)

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

## Eksteraj ligiloj 
* Hungara Elektronika Biblioteko
* Pri la verkisto  
* Toldi Miklós 

## Vidu ankaŭ 
* Gravaj personecoj ligitaj al Sikullando

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Kategorio:Hungaraj framasonoj
Kategorio:Libroj de Elek Benedek
Dennis Weaver

**Dennis WEAVER** [*DEnis ŬIvar*] (naskiĝis la 4-an de junio en Joplin (Misurio), 1924, mortis la 24-an de februaro, 2006 en Ridgway (Koloradio) estis usona aktoro. Weaver estas konata ĉefe pro siaj roloj en la unua "matura" televida vesterno, *Gunsmoke* (pafila fumo), kaj en la pripolica dramo *McCloud*. En *Gunsmoke*, kiu daŭre aperadis per novaj epizodoj dum rekordaj 20 jaroj (1955-1975), li rolis kiel la korpe kaj mense lameta Chester GOODE. En *McCloud* (1970-1977) li ĉefrolis kiel usona *marŝalo* Sam McCLOUD, policano el la urbeto Taos (Nov-Meksiko) kiu solvadas krimojn dum pli-malpli eterna paslaborado en Nov-Jorko.

Li aperis en diversaj filmoj, inkluzive de Touch of Evil de Orson Welles kaj *Duel* (duelo), televida filmo reĝisorita de Steven Spielberg en 1971, en kiu ŝarĝokamiono persekutas veturanton.

Post sia famiĝo Weaver aktivis en la ekologia movado (i.a. fondis "Instituto pri Ekolonomiko") kaj en nutrado de malriĉuloj en la losanĝelesa regiono (per organizaĵo "LIFE: Love Is Feeding Everyone" — "Ami Estas Nutri Ĉiun"). Li estis vegetarano kaj jogano. Li gajnis trotuaran stelon en la holivuda "Marŝo de la Famo", ĉe 6822 Hollywood Blvd. Li mortis pro sekvoj de kancero ĉe sia hejmo en Koloradio.

Kategorio:Usonaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj la 4-an de junio
Kategorio:Mortintoj la 24-an de februaro
Repton

**Repton** estas malgranda vilaĝo en Derbyshire inter Derby kaj Burton-upon-Trent.

Ĝi estis ĉefurbo de reĝlando de Mercia, unu el la plej fruaj reĝlandoj de la Britaj insuloj. Pli poste la ĉefurbo iĝis Tamworth. La kristanismo alvenis tie, kiam la reĝa familio de Mercia sub regado de Peada, konvertis al kristanismo en 653.

La centro de la vilaĝo estas dominata per preĝejo de Saint Wystan. Oni povas vidi tie kripton de la reĝa familio, konstruita en la 8-a jarcento. Wystan estis princo de Mercia kiun murdis sia onklo en 850, sub regado de reĝo Wiglaf.

Dosiero:Repton 020.jpg|La preĝejo de sankta Wigstan en Repton
Dosiero:Repton crypt.jpg|Gravuraĵo de la 19-a jarcento en la kripto en Repton kie Æthelbald estis entombigita.
Dosiero:ReptonThrotheArch.JPG|Malantaŭ la arko situas Lernejo Repton
Dosiero:ReptonThatch2.JPG
Dosiero:NewHouseRepton.JPG|Nova Domo, parto de Lernejo Repton
Dosiero:ReptonHeads.JPG|Lerneja arta laboro

## Eksteraj ligiloj 
* Repton School
* Repton Village

Kategorio:Vilaĝoj de Anglio
Werner von Janowski

**Werner von Janowski** [WERn(e) fon jaNOvski] estis germana spiono, kiu elŝipiĝis el sekreta submarŝipo fronte al kanada vilaĝo New-Carlisle, en Golfo Chaleur. Tio okazis la 9-an de novembro 1942. Li kaŝis sian uniformon en grundon kaj vestis sin per civila vestaĵo antaŭ ol direkti sin al la loka hotelo.

Lia eta akcento kaj la alumetoj produktitaj en Belgio kaj neniam venditaj en Kanado, malkaŝis lin. La filo de la hotelposedanto - Earle J. Annet - kontaktis la provincan policon por informi ilin pri la suspekto, ke temas pri spiono. La polico arestis lin en trajno al Montrealo. Post detala pridemando, von Janowski senvualigis sin kaj eĉ diris la engrundigejon de sia uniformo. Li akceptis iĝi duobla agento kaj labori por *Royal Canadian Mounted Police*. Li sendis dum unu jaro kodigitajn informojn al la germanoj kaj ricevis informojn pri sekreta militara organizo.

## Fonto
* Mararmea muzeo de Kebeko 

Janowski
Janowski
Kategorio:Mortintoj en 1978
Kategorio:Montrealanoj
Johano Ricci

**Johano RICCI** (elp. RIĉi) (1875-1941) estis itala pastro, misiisto kaj esperantlingva poeto.
Lia baptonomo estis Olinto, sed li alprenis la nomon Giovanni (Johano) kiam li iĝis franciskana monaĥo.

Li pastriĝis en 1898 kaj iĝis romkatolika misiisto en Ĉinio de 1909 ĝis sia morto en 1941. Dum tiu tempo li ĉiam estis en Ĉinio, krom restado en Italio de 1915 ĝis 1918.

Li estis la aŭtoro de longa originala eposo en Esperanto, *Uranogedio*. Fragmentoj el tiu manuskripto aperis en la unua eldono de *Esperanta Antologio*. Laŭ Auld tuta kanto aperis en la revuo Literatura Foiro en 1973.

La manuskripto nun troviĝas en la Kolekto Auld en la Nacia Biblioteko de Skotlando. Ĝi estas ankaŭ havebla, eble en malsama versio, en la katalogo de la Aŭstria Nacia Biblioteko.

Krom la *Uranogedio*, Ricci verkis kelkdekon da libroj kaj artikoloj pri kristanismo en Ĉinio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* La kompleta 564-paĝa manuskripto de Uranogedio ĉe Wikimedia

Kategorio:Esperanto-verkistoj
Alvin

La nocio **Alvin** povas signifi:

*Alvin (submarŝipo)

Kanado
*Alvin (Brita Kolumbio)

lokoj en Usono
*Alvin (Colorado) 
*Alvin (Georgia) 
*Alvin (Illinois) 
*Alvin (Kentucky) 
*Alvin (Michigan) 
*Alvin (South Carolina) 
*Alvin (Texas) 
*Alvin (Wisconsin)

Kategorio:Brita Kolumbio
Kategorio:Usono
Kategorio:Britoj
Metrostacio Dangsan

**Metrostacio Dangsan** (당산역) estas metrohaltejo en metrolinioj 2 kaj 9 de la Metroo de Seulo.

Dangsan
Kategorio:Konstruaĵoj en Seulo
Kategorio:Metrostacioj malfermitaj en 1984
Kategorio:Metrooj en Sud-Koreio
Kategorio:20-a jarcento en Sud-Koreio
Kategorio:1984 en Azio
Vladimir Korolenko

**Vladimir Galaktionoviĉ KOROLENKO** ( naskiĝis la 15-an/ en Ĵitomir, la Rusia imperio — mortis la  en Poltava) estis rusia, sovetia verkisto.

De 1876 ĝis 1885 li estis en ekzilo en Siberio. Li 1889 li ekkonis Maksim Gorkij.

La asteroido 3835 Korolenko estis tiel nomita en lia honoro.

Li partoprenis en la gazeto *Severni Vestnik*.

## En Esperanto aperis 
[eta|*[La Senlingvulo*, 1976.]]
* *Fantomoj*, rakonto. Tradukis Vladimir Gernet. Odessa: Presejo "Centralnaja", 1895. 49 paĝoj. (*[Biblioteko de la Lingvo Internacia Esperanto]* 87.)
** Fragmento troviĝas en *Esperantaj prozaĵoj* paĝoj 187-193.
* *Arbaro Bruas*, legendo el Polesje. Tradukis Maria Ivanova Ŝidlovskaja. Paris: Presa Esperantista Societo, 1914. 42 paĝoj.
* *La Senlingvulo*. Tradukis Maria Ŝidlovskaja.
** 1-a eldono. Godesberg: Butin & Jung, 1922. 295 paĝoj
** 2-a eldono Parizo, SAT, 1939 191 pĝ.
** 3-a eldono. Amsterdam: Libroservo FLE, [proks. 1950]. 191 paĝoj.
** 4-a eldono. Dansk Esperanto-Forlag, 1976. 191 paĝoj.
* *La Sonĝo de Makaro* (Сон Макара). kristnaska rakonto. Tradukis Maria Ŝidlovskaja. Berlin: Mosse, Esperanto-Fako, 1927. 48 paĝoj. (*Biblioteko Tutmonda* 9.)
* La maljuna sonorigisto (Esperanto, 1929, p.&nbsp;219-221, tr. C. Rosen)
: „Ĝi unue priskribas la malgasteman nordan Siberion kaj due vive pentras popolanon. Bona traduko.“ (Georges Stroele en Esperanto, 1927, paĝo 64)

### Recenzoj
Pri *La Senlingvulo* (dua eldono)

## Eksteraj ligiloj 
* Verkoj de kaj pri Vladimir Korolenko  en la Kolekto por Planlingvoj kaj Esperantomuzeo 

## Rete legeblaj verkoj 
* Verkoj de Vladimir Korolenko en la skan-projekto  de la Kolekto por Planlingvoj 


Kategorio:Rusiaj verkistoj
Kategorio:Rusiaj revoluciuloj
Kategorio:Rusiaj socialistoj
Kategorio:Rusiaj memoraĵistoj
Kategorio:Rusiaj ĵurnalistoj
Kategorio:Rusiaj publicistoj
Kategorio:Rusiaj malliberuloj
Sunbrila Bordo

**Sunbrila Bordo** (), (loĝantaro ) estas la Kvinslanda marborda regiono norda de la ĉefurbo de la ŝtato, Brisbano. La Sunbrila Bordo inkluzivas tri «local government areas» (vidu «Local government area» en Wikipedia angla http://en.wikipedia.org/wiki/Local_government_area), la «Noosa Shire» en la nordo, la «Maroochy Shire» en la mezo, kaj la «City of Caloundra» en la sudo. La Sunbrila Bordo borderas la Pacifikon orienten, kaj borderas aliajn lokajn registarojn preter la Blackall Ranges okcidenten. Kelkfoje, la urbeto de Gympie kiu estas 30 minuta drajvo norda de Noosa Heads, inkluzivas en pli ĝenerala fifino de la Sunbrilo Borda regiono.

eta|maldekstre|180ra|
Aliaj lokoj en la Sunbrila Bordo inkluzivas Mooloolaba, Alexandra Headland, Maroochydore, Buderim, kaj Nambour.

La regiono estas karakterizi de belajn paĝojn, ekspansiajn marbordaj elvidojn, kaj fruktodonan teron en la landinterno. La Sunbrila Bordo produktas multajn variojn de tropika frukto kaj nuksoj.

## Radiostacioj 
* Hot 91.1 FM (komerca kun tranuktilo sur 97.9 FM en Noosa)
* Sea FM 91.9 (komerca kun tranuktilo sur 102.5 FM en Noosa)
* Mix 92.7 FM (komerca kun tranuktilo sur 103.3 FM en Noosa)
* 96.1 Zinc FM (komerca)
* 107.1 FM Classic Hits (komerca,Gympie/Noosa)
* 4GY 558 AM (komerca,Gympie)
* Classic FM 88.7/93.7 FM
* JJJ 89.5 FM
* ABC Sunshine Coast 90.3 FM/95.3 FM
* Radio National 792 AM/96.9 FM
* 4SDA 104.9 FM (komunumo, Nambour)
* 4CLG 106.5 FM (komunumo, Nambour)
* 4NSA 101.3 FM (komunumo, Noosa)

## Eksteraj ligiloj 
* Queensland Government Profile of Sunshine Coast  (angla)
* Sunshine Coast Tourism Board  - Includes information of how to reach the Coast. (angla)
* My Sunshine Coast Life - Events, Business Directory, Community News a locals and visitors guide. (angla)
* The Mary Valley  - Mary Valley - Sunshine Coast Hinterland (angla)
* Kenilworth Community Website  - Includes visitor and other information for the upper Mary Valley region. (angla)

Kategorio:Aŭstralio
Analogue

***Analogue*** estas albumo de la bando a-ha lanĉita la 4-an de novembro 2005. La registrado okazis de februaro ĝis julio 2005.

La albumo ***Analogue*** estis produktita de Martin Terefe kun a-ha, krom la kanto "Analogue", kiu estis produktita de Max Martin kaj Michael Ilbert kun a-ha. La kantoj "Cosy prisons" kaj "The summers of our youth" estis plue produktitaj de George Tanderø, kaj "Holy ground" de Kjetil Bjerkestrand.

La albumo ***Analogue*** estis miksita de Flood, krom la kanto (same nomata) "Analogue", kiu estis miksita de Michael Ilbert.

La lastan trakon de ĉi tiu albumo, "The summers of our youth", kantas Magne Furuholmen kune kun Morten Harket. La aliajn kantas Morten Harket.

## Kantolisto 
# **Celice** 3min 41s (Magne Furuholmen, Martin Terefe)
# '''Don't do me any favours** 3min 50s (Magne Furuholmen)
# **Cosy prisons** 4min 08s (Magne Furuholmen)
# **Analogue** 3min 49s (Paul Waaktaar-Savoy, Magne Furuholmen, Martin Sandberg, Max Martin)
# **Birthright** 3min 43s (Magne Furuholmen, Martin Terefe)
# **Holy ground** 3min 55s (Morten Harket, Nick Whitecross, Ole Sverre Olsen) 
# **Over the treetops** 4min 24s (Paul Waaktaar-Savoy)
# **Halfway throught the tour** 7min 26s (Paul Waaktaar-Savoy)
# **A fine blue line** 4min 09s (Magne Furuholmen)
# **Keeper of the flame** 3min 58s (Paul Waaktaar-Savoy)
# **Make it soon** 3min 19s (Morten Harket, Ole Sverre Olsen)
# **White dwarf** 4min 24s (Paul Waaktaar-Savoy)
# **The summers of our youth'* 3min 59s (Magne Furuholmen)

Totala daŭro: *54min 49s''

Kategorio:Muzikalbumoj aperintaj en 2005
Darĝiling

**Darĝilingo** aŭ **Darĵilingo** (, , ) estas himalaja urbeto en la barata ŝtato de Okcidenta Bengalio ĉe alto de 2134&#160;m kaj la koordinatoj .

La regiono estas konata por la nigra tekultivado.

Kvankam la ŝtata lingvo estas la bengala, la plej parolata lingvo en Darĝilingo estas la nepala.

La nomo Darĝiling venas el la tibeta lingvo kaj havas la signifon 'Lando de la fulmo'.

## Famulo 
Tie entombiĝis Sándor Kőrösi Csoma, la unua kompilinto de la tibeta vortaro.

## Vidu ankaŭ 
Darĝilinga Himalaja Fervojo

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Okcidenta Bengalio
Kelemen Mikes (verkisto)

**MIKES Kelemen** (mikeŝ) estis hungara verkisto naskiĝinta aŭguston 1690 en komunumo Zagon, tiam en Hungario kaj mortinta la 2-an de oktobro 1761 en Rodosto, Turkio. [eta|[busto de Kelemen Mikes]]

## Biografio 
Kelemen Mikes lernis en la jezuita kolegio de Koloĵvaro. De 1707 li fariĝis paĝio en la kortego de Ferenc Rákóczi la 2-a, landestro de Transilvanio. Post 1711 li elmigris kune kun la reginto en Pollandon, Francion kaj en 1717 en Turkion, kie de 1720 ili vivis en Rodosto (Tekirdağ). Post la morto de Rákóczi li deziris hejmenveni, sed Maria Tereza ne aprobis tiun. Li mortis je pesto. Lia ĉefverko, Törökországi levelek (Leteroj el Turkio), enhavas 207 fiktivan leteron verkitan inter 1717 kaj 1758 pri la ĉiutaga vivo de la elmigrintoj. Tiu verko krom ĝia elstara literatura valoro havas ankaŭ dokumentan valoron. Ĝia unua eldono aperis en 1794 en Vieno. Li tradukis religiajn, pedagogiajn kaj literaturajn verkojn el franca lingvo.

## En Esperanto aperis 
* en Hungara Antologio, 1983: fragmentoj el la leteroj

## Literaturo 
* Lajos Hopp: *Mikes és világa* (). 1973.

## Eksteraj ligiloj 
* Magyar Életrajzi Lexikon
* Hungara Elektronika Biblioteko.
* Tradukaĵoj angle kaj germane .
* Pri la verkisto angle 

Kategorio:Hungaraj verkistoj
Zagon

eta|Domo de Mikes Szentkereszty
**Zagon** () estas komunumo en Rumanio laŭ la rivereto Zagon sude de Târgu Secuiesc. Administre apartenas al ĝi Barcani, Păpăuţi.

## Loĝantaro 
En 1910 ĝi havis 5 135 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 4 092 (55% hungaroj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1567. Ĝi estis sikula vilaĝo en Orbai-seĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 apartenis al Hungario, (*Háromszék*).

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Gravaj personoj 
* Vilmos Csutak (6-a de novembro 1874 - Sfântu Gheorghe, 14-a de majo 1971): historiisto.
* Géza Domokos: verkisto, libroeldonejestro de Kriterion Könyvkiadó.
* András Gaál (radiologo).
* László Gazda (30-a de septembro 1933 - Sfântu Gheorghe, 10-a de septembro 2007): instruisto pri geografio, etnografo.
* Dezső Imreh (1887-1967): reformita pastro, verkisto.
* Sándor Mátyás (29-a de junio 1847 - Temesvár, 8-a de januaro 1895): etnografo.
* Manyi Kiss (Magyarlóna, 1911 - Budapest, 1971) aktorino tie pasigis siajn infanjarojn. Oni establis memorĉambron je ŝia honoro en 2001.
* Mózes Nagy: franciskano, parokestro
* Katalin Szabó (Zagon, 22-a de januaro 1968): gimnastikistino, trejnistino, ekde 1994 en Francujo.
* Kelemen Mikes: verkisto, tradukisto.
* Nagy Tamásné, *szotyori*, *Terézia Vajna* (Zágon, 1805 – Szotyor, januaro 1884): unu el heroinoj de la liberecbatalo de 1848-1849-aj jaroj.
* Sándor Tamás (n. 22-a de septembro 1968): juristo, ĉefredaktoro de Magyar Kisebbséghttp://www.jakabffy.ro/magyarkisebbseg/ .
* Attila Zakariás (n. 21-a de oktobro 1954): arkitekto, esploristo de popolarkitekturo, entreprenisto.

## Eksteraj ligiloj 
* Mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
George MacLoskie

**George MACLOSKIE** (naskiĝis la  en Castledawson, Irlando; mortis la ) estis irlanda natursciencisto.

Li studis natursciencon kaj fizikon en la Reĝina Universitato de Belfast ĝis 1958. Poste li studis teologion kaj de 1861 ĝis 1873 estis presbiteriana paroĥestro en Ballymoney.

De 1875 ĝis 1906 li estis profesoro pri biologio ĉe Universitato Princeton. Li fariĝis doktoro pro honoro de la Reĝina Universitato kaj de Universitato de Londono. Li membris en pluraj sciencaj asociaj kaj verkis librojn kaj artikolojn interalie pri insektoj kaj botaniko.

Liajn postlasaĵojn, ĉefe notlibrojn, gardas la biblioteko de Universitato Princeton. Interalie estas notlibroj pri Esperanto, ĉar Macloskie interesiĝis pri ĝi. Li publikigis artikolon pri *La forteco de Esperanto (The strength of Esperanto)* en la revuo ''Harper's Weekly* la .

Lia tombo estas en Princeton. Speco de violoj estis nomita laŭ li *Viola macloskeyi.''

## Eksteraj ligiloj 
* Foto de la tomboŝtono

Kategorio:Irlandaj sciencistoj
Kategorio:Irlandaj esperantistoj
Kategorio:Nord-irlandaj esperantistoj
Kategorio:Britaj esperantistoj
Alvin (submarŝipo)

**Alvin** estas mini-submarŝipo kun longo de 7 metroj kaj pezo de 16 tunoj. La posedanto de Alvin estas la usona mararmeo, sed ĝin uzas ekde 2004 Woods Hole Oceanographic Institute (WHOI).

La submarŝipon konstruis General Mills' Electronics Group en Minneapolis, Minnesota. Alvin eltenas premon de 6.000 PSI kaj povas subakviĝi ĝis 4.500 metroj. La korpoŝelo estas el titano kaj dikas 5 cm. Interne ĝi havas spacon por tri personoj, por piloto kaj du esploristoj. La vidfenestro estas el 9cm-a plastiko. Alvin subakviĝas per ŝarĝoj kaj ĝi elakviĝas per deĵeto de ili. Se tiu suprenakviĝo okazas tre malrapide, povas helpi tion flankaj motoroj.

La aero sufiĉas por ĉ. 3 tagoj. En kazo de danĝero la pasaĝera parto povas esti apartigita de la resto.

Ĝi debutis la  per malkovro de ŝipruino de Titanic. Oni nuntempe esploras per ĝi submarajn termofontojn.

## Eksteraj ligiloj 
* WHOI's Alvin pages

Kategorio:Submarŝipoj
Militservo

eta|dekstra|250 px|Militservo en Hispanio (1945)
**Militservo** estas servo de individuo aŭ grupo al armeo aŭ alia milita organizo, aŭ laŭ propra volo aŭ kiel devo (deviga militservo).

Kelkaj nacioj (ekz. Israelo) postulas certan kvanton de milita servo de ĉiu civitano (krom pro escepto kiel mensa malsano aŭ religio). Nacioj kun plena libervola milita servo normale ne postulas militan servon de siaj civitanoj, krom se estas manko de rekrutoj dum milito.

## Festo de militservantoj 
En Francio kaj Hispanio, eble en aliaj ŝtatoj, kiuj havis aŭ havas devigan militservon de junaj viroj, la militservontoj ekkutimis festi antaŭ ol ili foriros al la servado. Poste tiuj homoj ofte restis solidaraj kaj starigis iajn klubojn kaj memorigajn festojn, kiuj iĝis popola festo en vilaĝoj kaj malgrandaj urboj. Tiaj festoj restas eĉ post ke la aĝo de militservo ŝanĝiĝis, aŭ ke deviga militservo ne plu ekzistas.

## Vidu ankaŭ 
* Dizerto
* ''Don't ask, don't tell''

Kategorio:Soldatoj
Tekirdağ

**Tekirdağ** (greke Ῥαίδεστος / Raidestos aŭ Ῥαίδεστον / Raideston, latine Rhaedestus aŭ Raedestum, hungare **Rodostó**, bulgare Родосто / Rodosto) estas urbo en Turkio sur la nordokcidenta bordo de la Marmora Maro. En 1990 ĝi havis 80 207 loĝantojn. Ĝian aktualan nomon ĝi ricevis en 1923. La urbo estas la administra centro de la samnoma provinco.

En aŭgusto 2007 oni inaŭguris la skulptaĵon pri Ibrahim Müteferrika (Kluĵo, ĉirkaŭ 1670 - Konstantinopolo, 1745), la unua libropresisto de Turkio.

* Koordinatoj: 

## Ĝemelurbo
*  Sárospatak, Hungario

## Gravaj personoj 
* Mihály Csáky, grafo (n. la 29-an de oktobro 1676, m. la 7-an de decembro 1757 en Rodosto): hungara grandbienulo, kuruca generalo.
* Namik Kemal (n. la 21-an de decembro 1840, m. la 2-an de decembro 1888 en Sakiz Adasi): poeto, tradukisto, ĵurnalisto.
* Henri Verneuil (Aĥod Malakian) (n. la  en Rodosto, m. la  en Bagnolet): franca reĝisoro kaj scenaristo de armena deveno.
* Serdar Kulbilge (n. la 7-a de julio 1980): futbalisto en pozicio de golulo.
* Kelemen Mikes: hungara verkisto, postmorta honora civitano de la urbo 2012.
* Francisko Rákóczi la 2-a
* hungara militestro Antal Esterházy.

## Vidindaĵoj 
* Rakoczy-muzeo http://www.rodosto.hu/en/rodosto.html.
* Rustem paŝao-moskeo.
* Skulptaĵo pri Ibrahim Müteferrika.
* Statuo de la poeto Namik Kemal.

Kategorio:Urboj de Turkio
Ĉefministro (Francio)

La **franca ĉefministro** (, t.e. Unua ministro), laŭ la konstitucio de 1958, estas la estro de la registaro de la Franca Respubliko. Tiu posteno estas tipa de la Kvina Respubliko, ĉar dum la Tria kaj Kvara Respublikoj, la ĉefministro nomiĝis "Konsiliprezidento" (*Président du Conseil*) kaj havis malsaman potencon.

## La franca ĉefministro laŭ la Kvina Respubliko 
### Laŭ la konstitucio 
Laŭ la 8-a artikolo de la franca konstitucio de 1958, la ĉefministro estas nomumita de la Prezidento de la Respubliko, kiu povas ankaŭ (duonoficiale) trudi lian demision. La ĉefministro devas reprezenti la politikan partion aŭ aliancon, kiu tiam superas la Parlamenton.

Post sia nomumo, la ĉefministro proponas novan registaron al la Prezidento. Se la du homoj akordiĝas, la Prezidento sekve oficiale nomumas la proponitajn ministrojn.

Laŭ la 21-a artikolo, la ĉefministro "estras la agadon de la registaro". Krome, li devas garantii "la plenumon de la leĝoj" kaj disponas dekretan potencon. Tamen, li formale ne estas la hierarkia estro de la aliaj ministroj. Kune kun la Prezidento de la Respubliko, li nomumas la plej gravajn ŝtatoficistojn. Laŭ la 22-a artikolo, la koncernitaj ministroj devas plisubskribi la jurajn aktojn de la ĉefministro.

### Praktike 
Fakte, la vera rolo de la ĉefministro grandege dependas de la politika situacio. Kiam la Prezidento kaj la parlamenta plimulto ĉe la Nacia Asembleo devenas de la sama politika partio, la ĉefministro plejofte submetas sin al la Prezidento kaj aplikas la prezidentan programon, tiel havante malfortan influon. Okaze de kunloĝeco (*Cohabitation*), kiam la parlamenta plejmulto malkongruas kun la Prezidento, la ĉefministro fariĝas natura estro kaj elektas libere la registaran programon.

## Listo de la francaj ĉefministroj ekde la komenco de la Kvina Respubliko 
*Por listo de la francaj Konsiliprezidentoj (3-a kaj 4-a Respublikoj), vidu Konsiliprezidento (Francio)*

## Vidu ankaŭ 
* Konsiliprezidento (Francio)
* Prezidento de la Respubliko (Francio)
* Nacia Asembleo (Francio)
* Ĉefministro (ĝenerala artikolo)

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo de la franca ĉefministro 


Kategorio:Politiko de Francio
Francio
Imre Mikó (politikisto)

Vidu ankaŭ Imre Mikó (juristo)

**MIKÓ Imre** grafo: estis hungara politikisto, historiisto naskita la 4-an de septembro 1805 en Zabola, Hungario kaj mortinta la 16-an de septembro 1876 en Kolozsvár, Hungario.
[dekstra|eta|[Miklós Barabás: Imre Mikó grafo]]

## Kariero 
De 1865 Imre Mikó estis deputito en la parlamento. Dum lia ministereco pri la publiklaboro kaj publiktrafiko inter 1867 kaj 1871 konstruiĝis la fervojo, kiu ligis Transilvanion kun Hungario. Li estis la fondinto de la Erdélyi Múzeum-Egyesület kaj por la funkciado de la Erdélyi Nemzeti Múzeum li oferis sian someran kastelon en Kolozsvár en 1859. Li apogis la lernejojn de Nagyenyed, Szászváros, Sepsiszentgyörgy. Li ludis gravan rolon je la fondo de la universitato de Kolozsvár en 1872. Li estis unu el la fondintoj de la Hungara Historia Asocio en 1867 kaj ties prezidanto ĝis sia morto. Oni nomis lin "Széchenyi de Transilvanio". Vidu ankaŭ István Széchenyi.

Li estis membro de Hungara Scienca Akademio.

### Verkoj 
* *Erdély különválása Magyarországtól*, 1860.
* *Irányeszmék*, 1861.
* *Bod Péter élete és munkái*, 1862.
* *Benkő József élete és munkái*, 1867.

### Bibliografio 
* Jancsó Elemér: *Erdély Széchenyije*, 1942.
* Egyed Ákos: *Mikó Imre, Erdély Széchenyije*, 2005.

## Fonto 
* Magyar Életrajzi Lexikon

Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Transilvaniaj hungaroj
Kategorio:Hungaraj historiistoj
Kategorio:Hungaraj akademianoj
Kategorio:Hungaraj mecenatoj
Kategorio:Guberniestroj de Transilvanio
Kategorio:Hungaraj ministroj
Palaco Matignon

eta|200px|Palaco Matignon
**Palaco Matignon** (franclingve *Hôtel Matignon*) estas la oficiala loĝdomo de la ĉefministro de la Franca Respubliko. Ĝi estas lokita en Parizo ĉe strato Varenne ( 8-a arondismento).

Matignon estas nature ne vera hotelo, sed palaco.

## Historio 
Palaco Matignon estis konstruita en 1722 laŭ ordono de François-Henri De Montmorency-Boutteville, marŝalo de Luksemburgio, danke al la arkitekto Jean Courtonne. Ĉar la konstruado fariĝis pli multekosta ol unue konjektita, la marŝalo devis vendi la palacon al la familio DE MATIGNON. La palaco poste spertis multajn sinsekvajn proprietulojn : la monaka reĝa familio GRIMALDI, la dancistino Anne Éléonore FRANCHI kaj la bankisto Quentin CRAWFORD.

En 1808, la konstruaĵo estis vendita al la fama Charles-Maurice de Talleyrand, kiu devis rapide revendi ĝin al Napoleono la 1-a. Komence de la monarkia restarigo, Ludoviko la 18-a interŝanĝis ĝin por la Palaco Elizeo kun la fratino de la estonta reĝo Ludoviko-Filipo, Bathilde D'ORLÉANS. Tiu ĉi unue instalis tie komunumon de religiulinoj, kaj poste luigis la palacon. Dum la Dua Imperio, la palaco estis akirita de Raffaele De Ferrari, duko de Galliera. La dukino, en sia testamento, sekve donacis ĝin al la imperiestro de Aŭstrio-Hungario kiel nova ambasadejo.

Dum la unua mondmilito, la palaco estis rekviziciita de la registaro kiel malamika havaĵo. En 1922, Francio finfine oficiale aĉetis ĝin. Oni unue hezitis igi ĝin muzeo aŭ eĉ loĝejo, sed Gaston Doumergue, en 1935, igis la palacon oficiala loĝdomo de la Konsiliprezidento.

Fine de la dua mondmilito kaj dum la Provizora Registaro, la generalo De Gaulle nedaŭre loĝis ĉe Matignon.

## Vidu ankaŭ 
* Ĉefministro (Francio)
* Palaco Elizeo
* Konsiliprezidento (Francio)
* Matignon, urbo en Bretonio, kiu donis sian nomon al la palaco

## Eksteraj ligiloj 
*  de la registaro de Francio ()

Matignon
Matignon
Kategorio:Konstruaĵoj en la 8-a arondismento de Parizo
Slovaka karsto

[maldekstra|eta|250ra|Vidom al [Zádielská dolina de vilaĝo Zádiel.]]
eta|maldekstra|250ra|Kaverno Domica
eta|maldekstra|250ra|Kaverno Gombasek
**Slovaka karsto** (slovake: *Slovenský kras*) troviĝas en la sudorienta parto de Slovenské rudohorie (Slovaka ercmontaro) ĉe la ŝtatlimo kun Hungario. Ĝi apartenas en la reto de internaciaj biosferaj rezervejoj enkadre de Unesko pro siaj unikaj karstaj formacioj kaj multvaloraj specioj de flaŭro kaj faŭno kun multaj endemiitoj. Troviĝas ĉi tie vera juvelo de naturaj belaĵoj – Zádielská dolina (valo), unu el la plej belaj kanjonoj en Slovakio, kun riĉe dissulkigitaj kalkŝtonaj rokegoj kaj muroj. Ĝi estas la enirpordo en orientan parton de Slovenský kras (karsto).

Slovenský kras
Kategorio:Karsto
Kategorio:Montaroj en Okcidentaj Karpatoj
Kategorio:Distrikto Rožňava
Kategorio:Geografio de Regiono Košice
Die Another Day

***Die Another Day*** estas la 20-a James Bond kaj aperas precize 40 jaroj post la unua filmo de la serio : Dr. No.

## Ĉefrolantoj 
* Pierce Brosnan : James Bond
* Halle Berry : Jinx
* Toby Stephens : Gustav Graves
* Rosamund Pike : Miranda Frost
* Rick Yune : Zao
* Thomas Ho : Korea gardisto
* Will Yun Lee : Kolonelo Moon
* Michael Madsen : Falco
* Judi Dench : M
* Samantha Bond : Miss Moneypenny
* John Cleese : Q
* Colin Salmon : Charles Robinson
* Michael Gorevoy : Vlad
* Madonna : Verity

## Eksteraj ligiloj 
* Oficiala retejo (angle)

Kategorio:Britaj filmoj
Kategorio:Agfilmoj
Kategorio:Spionadaj filmoj
Kategorio:Filmoj aperintaj en 2002
Kategorio:James Bond
Dominique de Villepin

**Dominique Marie François René Galouzeau de Villepin** (n. ) kutime nomata simple **Dominique de Villepin** [domiNIK d*e* vilP*AN*) estas franca verkisto, advokato, politikisto kaj ĉefministro de Francujo de la 31-a de majo 2005 ĝis la 15-a de majo 2007.eta|Dominique de VillepinDe 2002 ĝis 2004 li estis la ministro pri eksteraj aferoj, kaj de 2004 ĝis 2005 la ministro pri internaj aferoj. Estante ministro pri eksterlandaj aferoj, li disfamiĝis internaciskale okaze de la franca kontraŭstarvolo kontraŭ la milito en Irako, lanĉita de usona prezidanto George W. Bush.
Li kreis novan politikan partion, la humanisma partio (fr: parti humaniste).

Kategorio:Ministroj pri eksterlandaj aferoj de Francio
Kategorio:Ministroj pri internaj aferoj de Francio
Kategorio:Francaj politikistoj
Kategorio:Ĉefministroj de Francio
*
Villepin
Kategorio:2005 en Francio
Borša

eta|maldekstra|250px|Municipa ofico en Borša
**Borša** (borŝa) () estas vilaĝo en Slovakio, en Regiono Košice, en Distrikto Trebišov.

## Situo 
Borsi situas laŭ dekstra bordo de la rivero de Bodrog havanta havenon, laŭ la slovaka-hungara ŝtatlimo, laŭ la ĉefvojo Košice-Čierna nad Tisou, laŭ fervojo Košice-Ĉop, krome estas fervojo ankaŭ al Miskolc. La plej proksima urbo estas Sátoraljaújhely 3 km.

## Historio 
La komunumo estis loĝata jam dum la neolitiko kaj bronzepoko. Ĝia unua mencio skribe estas en 1221. Dum la mezepoko la kampoj apartenis al fortikaĵoj de Sárospatak aŭ Sátoraljaújhely. La kastelo konstruiĝis en 1579, kie naskiĝis Ferenc Rákóczi la 2-a la 27-an de marto 1676. En 1910 ĝi havis 783 loĝantojn (hungaroj); en 1991 1409 (hungaroj, slovakoj). Ĝis 1919 apartenis al Hungario, al Zemplén. Poste Borsi apartenis al Ĉeĥoslovaka respubliko, dume inter 1938-1944 rehungariĝis laŭ la Arbitracio de Vieno, kiu deklaris tion, ke tiuj komunumoj, kie hungaroj vivas en majoritato, apartenu al Hungario. Ekde 2008 Slovakio kaj Hungario apartenas al zono de Schengen, sekve la limoj malaperis.

## Vidindaĵoj 
Ne menciitaj vidindaĵoj estas mezepoka romanika nun kalvinana preĝejo, katolika preĝejo el 1936, ortodoksa preĝejo el 2003, skulptaĵo de Francisko Rákóczi la 2-a kaj termala banejo.

Kategorio:Municipoj en distrikto Trebišov
Planeda sistemo

dekstra|eta|250px|Artista bildo de planeda sistemo
[eta|Epizodo de [podkasto Kern.punkto pri planeda scienco, esplorado de aliaj planedoj.]]
Epizodo de podkasto Kern.punkto pri planeda scienco, esplorado de aliaj planedoj

En astronomio, **planeda sistemo**, **planedo-sistemo** aŭ **planedaro** konsistas el diversaj ne-stelaj objektoj orbitantaj ĉirkaŭ stelo, kiel planedoj, nanplanedoj, satelitoj, asteroidoj, meteoroidoj, kometoj kaj kosma polvo. La Suno, kune kun ĝia planeda sistemo, inkluzive la Tero, estas konata kiel la Sunsistemo.

## Origino kaj evoluo 
[maldekstra|eta|250px|Artista bildo de [protoplaneda disko]]

Oni kredas ke, ĝenerale, la planedaj sistemoj formiĝas dum la sama procezo kiuj estigas la stelojn. La plej akceptata teorio diras ke protoplaneda disko formiĝas pro gravita kolapso de molekula nubo kaj poste evoluas al planeda sistemo per kolizioj aŭ gravita kaptado.

Tamen, iuj planedaj sistemoj povus formiĝi malsame. Oni malkovris planedojn ĉirkaŭ pulsaroj; steloj kiuj dissendas periodajn eksplodojn el elektromagneta radiado. Pulsaroj formiĝas dum violentaj eksplodaĵoj el supernovaoj, kaj normala planeda sistemo ne supervivus tian eventon; planedoj forvaporiĝus, estus elorbitigitaj pro la gasoj elirantaj el la eksplodaĵo aŭ perdus sian gravitan ligon al la stelo pro la perdo de maso de la stelo. Ekzistas teorio kiu diras ke stel-kunulo povus rezisti tian eksplodaĵon, sed preskaŭ ĝi ekvaporiĝus tial ke post la supernovaj ĝi restus planed-masa. Alia teorio diras ke la planedoj povus formiĝi el la akrecia disko ĉirkaŭ la pulsaro.

## Listo de planedaj sistemoj 
eta|dekstra|250px|Artista bildo de malproksima planeda sistemo
[eta|dekstra|250px|Nia [Sunsistemo compare al la planeda sistemo 55 Cancri]]
* Sunsistemo – La Suno kaj ĝia planeda sistemo, la unua malkovrita.
* PSR B1257+12 – la unua ekstersunsistema planeda sistemo malkovrita, la unua planeda sistemo ĉirkaŭ pulsaro, la unua plur-planeda sistemo .
* Upsilon Andromedae – la unua plur-planeda sistemo ĉirkaŭ stelo de la ĉefa sekvenco, malkovrita dum aprilo, 1999.
* PSR B1620-26 – la unua plur-stela planed-sistemomalkovrita.
* 55 Cancri – la plej granda ekstersunsistema planeda sistemo (5 konataj planedoj je 20 de aprilo, 2010, ankaŭ havas malproksiman stelan kunulon).
* Gliese 876 – la unua sistemo ĉirkaŭ ruĝa nano.
* HD 69830 – ĝi ŝajnas enhavi tri neptun-masajn planedojn kaj asteroidan zonon, ĉio ene de 1 AU.
* 2M1207 – la unua rekte bildigita sistemo kaj la unua malkovrita planedo ĉirkaŭ bruna nano.
* Gliese 581 – la unua ekstersunsistema planeda sistemo kiu entenas super-Teron ene de la enloĝebla zono (Gliese 581 d).
* Mu Arae – La plej proksima planedo de la sistemo estis la unua “varma Neptuno” malkovrita.
* HD 188753 – La unua planeda sistemo ĉirkaŭ triobla stelo.
* HD 37124
* HD 12661
* HD 73526
* 47 Ursae Majoris
* Epsilon Eridani
* 14 Herculis
* Ŭ Tau A
* Kepler-11 - La unua ekstersunsistema planeda sistemo kiu entenas 7 planedojn.

## Vidu ankaŭ 
* Ekstersunsistema planedo
* Listo de ekstersunsistemaj planedoj
* Molekula nubo

## Referencoj 
Kategorio:Astronomiaj objektoj
Zăbala

[dekstra|eta|Loko de Zabala en [Rumanio.]]
**Zăbala** [zəbala] () estas komunumo en Rumanio laŭ la rivereto de Zăbala sude de Târgu Secuiesc. Apartenas al la komunumo la vilaĝoj: Pava, Peteni, Surcea, Tamaşfalău.

## Loĝantaro 
En 1910 Zabola havis 3 166 loĝantojn (hungaroj, rumanoj); en 1992 3 555 (hungaroj, rumanoj).

## Historio 
Ĝia unua mencio skribe estas en 1466. Ĝi estis sikula vilaĝo en Orbai-seĝo. Ĝis 1919 kaj inter 1940 kaj 1944 Zabola apartenis al Hungario, (*Háromszék*). En ĝia kalvinana preĝejo troviĝas pentrita ligna baldakeno kun 98 kasonoj faritaj de nekonata artisto. La kasonoj en la navo kaj super la sanktejo estis faritaj en 1772.

## Fonto 
* Magyar nagylexikon, 1-18., 1993-2004, Budapest.

## Ĝemelkomunumo 
*  Tapolca, Hungario

## Renomaj personoj 
* Dóra Aczél (n. 1985): diplomitulino pri filozofio, reta taglibristinohttp://blog.erdely.ma/aczeldora/, aŭtorohttp://www.vilaghirnev.net/vilag/index.php?option=com_content&task=view&id=173&Itemid=26 
* Jenő Mihály Bartos (*1-a de majo 1945): pentristo, docento en Iaşi.Portfolio
* Miklós Fejér (*30-a de novembro 1913 - Kluĵo, 8-a de majo 2002): instruisto pri la hungara kaj franca lingvoj, lernolibroredaktoro.
* József Kovács (? 1732 - Nagyenyed, 5-a de junio 1795): reformita eklezia kaj naturscienca verkisto.
* János Mikes, grafo (27-a de junio 1876 – Répceszentgyörgy, 28-a de marto 1945): romia katolika episkopo, titolita arkiepiskpo.
* Kelemen Mikes, grafo (1820 – Sibio, 21-a de januaro 1849): bienulo, transilvania reformpolitikisto, heroo de revolucio kaj liberecbatolo en 1848–1849.
* Imre Mikó grafo: historiisto, politikisto.
* Ferenc Pozsony (*16-a de aprilo 1955): etnografo, universitata profesoro.
* Zsolna Ugron (Kluĵo, n. 1978): verkistino loĝanta en tiu vilaĝo

## Eksteraj ligiloj 
* Retejo de vilaĝo en angla lingvo 
* http://zabola.com/photogallery.html Fotoj.
* Mapo de distrikto 
* Fizografia mapo de distrikto 
* Popolnombrado 2002 

Kategorio:Vilaĝoj de Rumanio
Kategorio:Distrikto Covasna
John Perkins

**John PERKINS** (n. 1945-) estas ekonomikisto, aktivulo, kaj aŭtoro. Lia plej konata libro estas la *Confessions of an Economic Hit Man* ("Konfesoj de ekonomia pagmurdisto"),  en kiu li priskribas rilatojn inter novkoloniismo kaj registaroj de la tria mondo. Ĝi estis sur la plejvendata listo de *New York Times* dum sep semajnoj.

John Perkins-on spionigis la *National Security Agency* (NSA) en 1968, kiel lastjaran studenton de la bostona universitato *School of Business Administration*. Li laboris en la sekvaj 3 jaroj ĉe *Peace Corps* en Sud-Ameriko, en 1971 eklaboris ĉe *Chas. T. Main*, internacia konsildona firmao, kies sidejo estis en Bostono. Lia tasko estis - laŭ lia aserto en la libro - konvinki pruntepeti la malriĉajn landojn je plurmiliardoj de USD. Li devis eĉ certigi, ke plimulton de la mono ricevu firmaoj kiel Main, Bechtel, Halliburton, Brown and Root kaj aliaj usonaj entreprenoj. Pro tiuj ŝuldoj, la malriĉaj landoj iĝis dependaj.

Se li ne sukcesis en lia tasko, kaj iu reganto persistu ne cedi. Tiam la dosiero pasis el la manoj de tiuj, kiujn li nomas "la ŝakaloj", kies tasko estas forigi tiun registaron per ĉiaj rimedoj inkluzive de murdo. Tio okazis al la Panama Prezidanto Omar Torrijos kaj la Ekvadora Roldos, kiuj ŝajne mortis en aviadil-akcidentoj, sed laŭ lia aserto tiuj estis maskitaj atencoj. Se eĉ murdo ne sukcesas, tiam ili alirimedas malkaŝan armean intervenon.

## External links
* oficiala paĝo de Perkins'

Kategorio:Usonaj aktivuloj
Kategorio:Usonaj ekonomikistoj
Kategorio:Usonaj verkistoj
Vafd-Partio

La **Vafd-Partio** (aŭ **Partio Vafd**; araba: حزب الوفد, traduko de "Delega Partio") estis politika partio en Egiptio inter 1919 kaj 1952. Ĝi estis fondita post la unua mondmilito en Egiptio. La vorto *vafd* signifas delegacion, kiu aludas pri tio, ke oni delegacie prezentis siajn sendependajn postulojn en la intertraktado de Versajlo, en 1919.

Ĝia gvidanto estis Saad Zaglul, kiun arestis la britoj en 1919 kaj pro tio komenciĝis tumultoj la 9-an de marto kaj poste ribelo en Kairo, kiu disvastiĝis en la tuta lando. La britoj murdis 800 egiptianojn, sed ili devis liberigi - la 7-an de aprilo- Zaglulon. La menciita delegacio alvenis la traktatojn la 11-an de aprilo, sed ili trompiĝis.

La partio Vafd iĝis plu postulanto de la sendependeco, sed tion volis ĝi akiri per konstituciaj rimedoj. La britoj ne volis aŭdi pri sendependeco, sed en januaro de 1924 okazis la unuaj egiptiaj parlamentaj elektoj, kiam Zaglul iĝis ĉefministro. Tio estis la t.n. egipta liberala eksperimento, kiu daŭris ĝis 1936.

Tra la jaroj la karaktero de la partio ŝanĝiĝis konsiderinde, kaj la Vafd perdis sian potencon pro multaj sekcioj kaj plejparte perdis sian bildigon kiel juna kaj idealisma partio. Ankaŭ, ĝia unua gvidanto Saad Za'alul estis karisma gvidanto tamen lia posteulo kiel la partiestro, Nahas, havis malfacilan tempon balai la masojn.

Ĝis la fino de ĝiaj tagoj, la partio estis, fakte, en la manoj de la terposedantoj kiuj estis ĝiaj gvidantoj. Tamen ĝia balotantaro konsistis el tre larĝa spektro de la egipta popolo: studentoj, kamparanoj, etburĝaj homoj kaj pli.

La partio estis malpermesita en 1952, kiel kunlaborinta monarĥia organizaĵo. En 1983 fondiĝis la Nova Vafd-Partio.

## Gvidantoj 
* Saad Zaghlul Pasha (1919–1927)
* Mostafa el-Nahhas (1927–1952), kvinfoje ĉefministro de Egiptio

Kategorio:Politikaj partioj
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1919
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1952
Kategorio:Egiptio
Kategorio:Movadoj pri sendependeco
Kategorio:Movadoj de nacia liberigo
Maros

**Maros** estas la hungara nomo de 
*departemento en Transilvanio (Rumanio); vidu Mureş
*rivero en Transilvanio; vidu Mureş (rivero)
František Ferdinand Šamberk

**František Ferdinand ŠAMBERK**, propranome **František Xaver Schamberger** (naskiĝis la 21-an de aprilo 1838 en Prago - mortis la 25-an de decembro 1904 en Prago) estis ĉeĥa aktoro kaj verkisto de dramoj.

Li komencis kiel amatora aktoro, en ĉeĥaj kaj germanaj vagantaj ensembloj, ekde 1859 li revenis Pragon kaj travivis tie siajn plej glorajn jarojn de aktorado. Komence li rolis en tragedioj, sed baldaŭ transiris al komikaj roloj.

Liaj farsoj kaj komedioj ofte estiĝis tre rapide, kiel reagoj je politikaj aktualaĵoj, kaj servis kiel bazo por improvizado de la aktoroj. Li bildigis la etoson de la malnova Prago, sed en siaj biografiaj dramoj (Tyl, Havlíček) li estis sentimentala.

## Dramoj 
* **Boucharon** (Boucharon, 1866)
* **Jen žádný sněm** (Nur nenian parlamenton, 1866)
* **Blázinec v prvním poschodí** (Frenezulejo en la unua ŝtup-etaĝo, 1868)
* **Já mám příjem** (Mi havas salajron, 1869)
* **Hrůzostrašná noc** (Angore terura nokto, 1870)
* **Sedmašedesátníci** (Sesdeksepjaruloj, 1871)
* **Svatojánská pouť** (Sankt-Johana Kermeso, 1872)
* **Svůj k svému aneb Svatební večer bez nevěsty** (Egalulo al egalulo aŭ Nuptovespero sen fianĉino, 1873)
* **Osudná kola aneb Americký souboj** (Fatalaj radoj aŭ Amerika duelo, 1873)
* **Pešť v Praze aneb vzhůru do Uher!** (Peŝto en Prago aŭ Ek en la Hungarujon!, 1874)
* **Potrhlý švec** (Frenezeta ŝuisto, 1879)
* **Rodinná vojna** (Familia milito, 1882)
* **Jedenácté přikázání** (La dekunua ordono, 1882)
* **Josef Kajetán Tyl** (Josef Kajetán Tyl, 1882)
* **Podskalák** (Subrokano, 1882)
* **Palackého třída č. 27** (Palacký-avenuo n-ro 27, 1884)
* **Karel Havlíček Borovský** (Karel Havlíček Borovský, 1884)
* **Éra Kubánkova** (Erao de Kubánek, 1886)
* **Ravuggiollo, loupežník z Apenin** (Ravuggiollo, rabisto el Apeninoj, 1889)
* **Kulatý svět** (Bula mondo, 1889)
* **Břinkalovy trampoty** (Afliktaj aventuroj de Břinkal, 1890)
* **Výlet pana Broučka na výstavu** (Ekskurso de sinjoro Skarabeto al ekspozicio, 1893)

Kategorio:Ĉeĥlingvaj verkistoj
Kategorio:Ĉeĥaj dramistoj
Kategorio:Ĉeĥaj aktoroj
Magia nombro

**Magia nombro** estas nombro aŭ signovico en dosiero, kiu karakterizas ĝian specon. Tio ebligas al la programoj rekoni la specon de la dosiero kaj malfermi ĝin per la taŭga kodo/programo.

La alia kutima maniero de distingo de specoj de dosieroj estas laŭ finaĵo de dosiernomo.

Tiu ĉi koncepto de magia nombro originas el fruaj uniksaj mastrumaj sistemoj, kiuj uzis tiajn nombrojn por identigi ruleblajn programojn. El tio evoluis la uniksa ordono *file*, kiu uzas tiajn magiajn nombrojn por identigi la specon (tipon) de dosieroj, kies finaĵo perdiĝis. Plej ofte ĝi uzas la unuajn kelkajn bajtojn de dosiero.

Kategorio:Dosieroj
Kategorio:Komputika folkloro
Kategorio:Datumstrukturoj
Guinness

**Guinness** (prononco *Gines*) estas malhela biero kiu originas en la bierfarejo ''St. James's Gate* (pordego de Sankta Johano) en Dublino, Respubliko Irlando. La biero apartenas al la bierspeco *Porter*, kiu ekestis en Londono ĉirkaŭ la jaro 1700. Temas pri unu el inter la plej sukcesaj bieromarkoj en la mondo, kiu eksportiĝas kaj trinkiĝas en praktike ĉiu lando de la tero. La gusto karakteriĝas pro rostita hordeo, kiu restas nefermentita. La biero havas dikan blankan kreman kronon, kiu ekestas pro aldono de nitrogena miksaĵo dum la servado. En Irlando, la bieromarko estas ekstreme populara, kaj la enspezoj pro vendado de tiu biero nur en Irlando ĉiujare superas la limon de 2 bilionoj da Eŭroj.
La biero ankaŭ license produktiĝas en diversaj pliaj landoj de la mondo, inkluzive de Niĝerio, Kameruno kaj Indonezio. Kutime, Irlanduloj nomas ĝin "La nigra supo".

## Varbado 
[eta|maldekstra|240px|*Guinness is good for you*, t.e. "Guinness estas bona por vi" en la [Angla lingvo]]
[eta|dekstra|upright|220px|[Pindo da Guinness (harpo, simbolo de Irlando, videblas sur la glaso).]]
La bierfarejo kiel simbolo uzas la tradicie irlandan harpon, kiu ankaŭ estas la signo ekzemple de la dublina "Trinitata Kolegio" (Kolegio Triunuo). La harpa simbolo, dokumentita ekde la 14-a jarcento, samtempe estas la nacia emblemo de Irlando ekde la regado de reĝo Henriko la 8-a de Anglio dum la 16-a jarcento. Origine la irlanda harpa simbolo havas la tenilon maldekstre. Kiam la Respubliko Irlando oficialiĝis kaj volis uzi la harpon kiel formala nacia emblemo (ekzemple nun sur la irlandaj Eŭro-moneroj), la bierfarejo cedis kaj spegule turnis la bierfarejan emblemon, kiu nun havas la harpan tenilon dekstre. La bierfarejo havas longan tradicion de varbadaj kampanjoj, tradicie per emblemaj afiŝoj, vestaĵoj kaj dekoraj bierfariloj, moderne ankaŭ per televidaj filmetoj. Multaj el tiuj varbadokampanjoj ricevis naciajn kaj internaciajn premiojn pri dezajno.

## La biero en specialaj eventoj 
Dum la festotago de la Sankta Patriko, la nacia sanktulo de katolika Irlando, festoj de elmigrintaj irlandanoj ĉie en la mondo ofertas ne nur la bieron grandkvante, sed ankaŭ pliajn kultajn produktojn kun la bieromarka emblemo - ekzemple ĉemizoj, ĉapoj kaj ombreloj. Ekzistas ekspozicio pri la historio de la bieromarko Guinness ĉe la "Bierfarejo Pordego de Sankta Johano" (*St. James's Gate Brewery'') en Dublino. Tie montriĝas antikvaj bierfariloj, sed ankaŭ historiaj reklamiloj.

## Eksteraj ligiloj 
* Paĝaro anglalingva
* Paĝaro germanlingva 

## Vidu ankaŭ 
* la artikolon pri la Guinness-libro de rekordoj
* Marmite

Kategorio:Biero
Kategorio:Irlando