open-index/open-wikipedia-markdown huggingface dataset:
Dumetila etero

**Dumetila etero** aŭ **dimetila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **metanolo** kaj **metila klorido**. Ĝi estas senkolora gaso kun etera odoro kaj malalta ekflama temperaturo, tre solvebla en akvo. Dumetila etero posedas 2 karbonatomojn, 6 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Dumetila etero uzatas en kemiaj sintezoj kiel solvanto kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dumetila etero** per senhidratigado de la **metanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dumetila etero** per traktado de **metanolo** kaj **metila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dumetila etero** per hidratigado de la **dumetila sulfido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **dumetila etero** per traktado de **metila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **dumetila sulfato** per traktado de **dumetila etero** kaj **sulfura trioksido**:

### Sintezo 6 
* Preparado de la **acetata acido** per traktado de **dumetila etero** kaj **karbona monooksido**:

### Sintezo 7 
* Preparado de la **metila jodido** per traktado de **dumetila etero** kaj **jodida acido**:

### Sintezo 8 
* Preparado de la **metila etila etero** per traktado de **dumetila etero** kaj **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Reveno al Ciono

La **reveno al Ciono** (en hebrea: שִׁיבָת צִיּוֹן or שבי ציון, Shivat Tzion aŭ Shavei Tzion, laŭvorte 'Cionrevenintaj') estas okazaĵo registrita en la libroj Ezra–Neĥemja de la Hebrea Biblio, en kiu la Judoj de la Reĝlando de Judujo —subigitaj de la Nov-Babilona Imperio — estis liberigitaj el la Babilona kaptiteco post la persa konkero de Babilono. En 539 a.n.e., la persa reĝo Ciro la 2-a publikigis la Edikto de Ciro permesante la Judojn reveni al Jerusalemo kaj al la Judeo, kiu iĝis memrega juda provinco dum la nova Persa Imperio. 

Dekomence, ĉirkaŭ 50 000 judoj revenis al Judujo, dum plimulto restis en Babilono. Poste, nekonata nombro de ekzilitoj revenis el Babilono kun Ezra mem. La reveno de la elterigitoj al Judujo dum la sekvaj 110 jaroj estas konata kiel reveno al Ciono, okazaĵo kiu dumlonge inspiris al postaj judoj.

* 
Kategorio:Judoj
Sargis Galstyan

** Sargis GALSTYAN** (; naskiĝis la  en Jerevano, Armena SSR, Sovetunio) estis armena aktoro de teatro kaj kino. Li rolis en teatro kaj en televido..

## Biografio 
Naskita en Jerevano en 1979, li en 2004 translokiĝis al Italio kaj ekde tiam laboras tie kun sia edzino Marine.

Li parolas la anglan, armenan, italan kaj francan.

### Televido 
* *In the Same Garden*, (2016)
* *Il resto con i miei occhi*, dir. Massimiliano Amato (2017)
* *Rocco Schiavone*, (2018)
*  *Fosca Innocenti*, (2022)

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Armenaj aktoroj
Kategorio:Naskiĝintoj en Jerevano
Teraĥ

**Terah** aŭ **Teraĥ** (en hebrea: תֶּרַח Teraḥ) estas biblia rolulo en Genezo. Li estis listigita kiel la filo de Nahor kaj la patro de la patriarko Abraham. Tial, li estis posteulo de la filo de Ŝem nome Arpaĥŝad. Terah estas menciita en Genezo 11:26–27, Josuo 24:2, kaj Unua Libro de la Kronikoj 1:17–27 de la Hebrea Biblio kaj Luko 3:34–36 en la Nova Testamento. 

Abraham edziĝis al Sarah (Sarai), kiu estis nefekunda. Teraĥ, kun Abraham, Sarai, kaj Lot, eliris al Kanaan, sed setliĝis en loko nomita Haran, kie la patro Terah mortis estante 205-jaraĝa.

* 
Kategorio:Judoj
Aj (Biblio)

eta|Ruinoj de Et-Tell identigitaj kun Aj.
**Aj** estis setlejo de Antikva Israelo. Ĝi estas menciita en la Hebrea Biblio en la libro Josuo (ĉapitroj 7a kaj 8a), en kiuj oni diras, ke la loko estis detruita de la israelanoj estritaj de Josuo. La bibliaj referencoj interkonsentas ke Aj estis ĝuste oriente de Bet-El (aktuala Bajtīn), en Cisjordanio en la loko nomita Al-Tall de komenco de la Bronzepoko.

Reveninte al Kanaano, kiam ili revenis al la areoj de Bet-El kaj Aj, la grandaj brutaroj de Abraham kaj de Lot okupis la samajn paŝtejon. Tio iĝis problemo por la paŝtistoj, kaj tiuj konfliktoj iĝis tiom neelteneblaj ke Abraham sugestis, ke Lot elektu apartan areon, ĉu maldekstren ĉu dekstren por ke ne estu konflikto inter samideanoj.

* 

Kategorio:Bibliaj lokoj
Zaragoza-Portillo (stacidomo)

**Zaragoza-Portillo** () estas subtera stacidomo malfermita en 2008 en la hispana urbo Zaragozo, Aragono.

## Bildgalerio 

Estación Cercanías Portillo Zaragoza 1.jpg|Ekstero
Estación Cercanías Portillo Zaragoza 5.jpg|Fasado
Zaragoza-Portillo Jun 2020.jpg|Insula kajo

## Vidu ankaŭ 
* Zaragozo
* Zaragoza-Delicias (stacidomo)
* Zaragoza-Goya (stacidomo)
* Zaragoza-Miraflores (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Zaragozo
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Zaragozo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Utebo (stacidomo)

**Utebo** () estas fervoja haltejo situanta en la hispana municipo Utebo, tre proksime al la urbo Zaragozo. Ĝi estas parto de la linio C-1 de la reto Cercanías Zaragoza funkciigata de Renfe. Ĝi ankaŭ havas servojn de Mezlonga Distanco.

## Bildgalerio 

Utebo - Estación de Cercanías 1.JPG|Ekstero
Estación de Cercanías Utebo.jpg|Vojoj kaj kajoj
Utebo - Estación de Cercanías 2.JPG|Ponteto

## Vidu ankaŭ 
* Utebo

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Utebo
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Zaragozo
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Balázs Szepesi

'*** [balAĵ sepeŝi], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szepesi Balázs*' estas hungara ekonomikisto, altlerneja instruisto.

 naskiĝis  en Szekszárd.

## Biografio 
 maturiĝis en gimnazio en sia naskiĝurbo, poste li akiris sociologian-ekonomian diplomon en Budapeŝta Ekonomia Universitato en 1998, en la sekva jaro politikan diplomon (MSc) en Mez-Eŭropa Universitato. Post la dua diplomo li estis spertulo, analizisto kaj konsilisto en la sekvaj jaroj en pluraj signifaj ŝtataj organizaĵoj, krome li instruis kun interrompoj ĝis 2011 en la Ekonomia Universitato. Intertempe en 2007 li akiris sciencan gradon Ph.D. en 2007 en la universitato. Ekde 2012 li havis altan postenon en instituto.

## Vidu, aŭdu ankaŭ 
* video

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto 
* biografio hungare (legebla en la 4-a paĝo)

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj ekonomikistoj
Kategorio:Hungaraj altlernejaj instruistoj
Almería (stacidomo)

**Almería** () estas stacio kiu priservas kaj fervojojn kaj busojn en la hispana urbo Almerio. Ĝi funkcias ekde 2005 kaj anstataŭas la malnovan stacidomon, kiu estis malfermita en 1893.

## Bildgalerio 

Estación intermodal de Almería.JPG|Ekstero
Pasarela peatonal RENFE 001.jpg|Piedira ponteto
PXL 20221215 Estación Intermodal de Almería.jpg|Busa stacidomo
Estaciontrenesalmeria.jpg|Malnova stacidomo

## Vidu ankaŭ 
* Almerio

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Almerio
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Toledo (stacidomo)

**Toledo** () estas hispana fina stacidomo situanta en la urbo Toledo en Kastilio-Manĉo. La nuna konstruaĵo, malfermita en 1919 kaj restaŭrita en 2005, elstaras pro sia novmudeĥara stilo. Ĝi estis deklarita bieno de kultura intereso kun la kategorio de monumento la .

## Bildgalerio 

Estación de trenes de Toledo (26998067842).jpg|Ekstero
Hall of the train station of Toledo (Spain).jpg|Interno
Toledo, Castilla (2).jpg|Armaĵoj

## Vidu ankaŭ 
* Toledo
* LAV Madrid-Toledo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Toledo (Hispanio)
Kategorio:Konstruaĵoj en Toledo (Hispanio)
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Málaga Centro-Alameda (stacidomo)

**Málaga Centro-Alameda** () estas subtera haltejo situanta en la hispana urbo Malago, en la aŭtonoma komunumo Andaluzio. Ĝi estas parto de la linioj C-1 kaj C-2 de Cercanías Málaga funkciigataj fare de Renfe. En ambaŭ kazoj ĝi funkcias kiel la orienta finstacio de la linioj.

## Bildgalerio 

Estación Málaga Centro-Alameda2.jpg|Ekstero
Estación Málaga Centro-Alameda1.jpg|Enirejo
Málaga Centro I.JPG|Subtera stacio

## Vidu ankaŭ 
* Malago
* Málaga María Zambrano (stacidomo)

## Eksteraj ligiloj 
* 
* 

Kategorio:Malago
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Malago
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Metila etila etero

**Metila etila etero** aŭ **metokso-etano** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **metanolo** kaj **metila klorido**. Ĝi estas senkolora, brulema gaso, solvebla en akvo kaj solvebla en plejmulto el la nepolaraj organikaj solvantoj. Metila etila etero posedas 3 karbonatomojn, 8 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Ĝi estas struktura izomero de la izopropila alkoholo kaj uzatas kiel anesteziaĵo kaj solvanto.. Metila etila etero ankaŭ uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **metila etila etero** per senhidratigado de **metanolo** kaj **etanolo**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **metila etila etero** per traktado de **metanolo** kaj **metila klorido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **metila etila etero** per traktado de **metila etila sulfido** kaj **metila etila etero**:H2O

### Sintezo 4
* Preparado de la **metila etila etero** per traktado de **metila klorido**, **etila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5
* Preparado de la **metila etila sulfato** per traktado de **metila etila etero** kaj **sulfura trioksido**:

### Sintezo 6
* Preparado de la **metila jodido** per traktado de **metila etila etero** kaj **jodida acido**:

### Sintezo 7
* Preparado de la **metila etila etero** per traktado de **metila etila etero** kaj **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
1,1,1-Trikloroetano

**1,1,1-Trikloroetano** aŭ **kloroformoetano** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **vinila klorido** kaj **kloro**. Ĝi estas senkolora, nebrulema  likvaĵo kun agrabla odoro, 1,4 g/l en akvo. 1,1,1-Trikloroetano posedas 2 karbonatomojn, 3 hidrogenatomojn kaj 3 kloratomojn. 1,1,1-Trikloroetano uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. 
 
Ĝi estas izomero de la 1,1,2-Trikloroetano estas dolĉagusta kaj produktata industrie grandskale por uzado kiel solvanto. Trikloroetano estis unue priskribita de Henri Victor Regnault, en 1840.

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **1,1,1-trikloroetano** per traktado de **vinila klorido** kaj **kloro**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **1,1,1-trikloroetano** per traktado de **etileno** kaj **kloro**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **1,1,1-trikloroetano** per traktado de **etano** kaj **hipoklorita acido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **1,1,1-trikloroetano** per traktado de **acetileno** kaj **kloro**:

## Vidu ankaŭ
* Klorido

## Referencoj 
Kategorio:Kloridoj
Instituto Worldwatch

La **Instituto Worldwatch** (, povas esti esperantigita kiel la Mond-Garda Instituto) estis usona pensfabriko kiu estis fondita en 1974 fare de Lester Brown . Ĝi estis financita per subvencioj de privataj fondaĵoj kaj individuoj. Øystein Dahle estis prezidanto de la estraro ekde 2002 .  

La instituto havis sian sidejon en la usona ĉefurbo Vaŝingtono kaj estis sendependa interfaka esplorinstitucio fokusinta pri daŭripovaj aferoj kaj ekologie kaj socie kongruaj teknologioj .  

La instituto laboris kun la transiro al ekologie daŭrigebla teknologio kaj socia justeco . Ili eldonis ĉiujare la libron *The State of the World* (La Stato de la Tero). Tiu libroserio provas identigi la plej signifajn mediajn defiojn de la tero. La numeroj de 1998 ĝis 2003 haveblas por senpaga (PDF) elŝuto de la retejo de Worldwatch. 

Brown forlasis la instituton por fondi la *Teran Politikan Instituton* en 2000. La Worldwatch Institute estis dissolvita en 2017 post la publikigo de sia lasta *State of the World Report*. La retejo *Worldwatch.org* ne plu estis alirebla de meze de 2019 .  

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1974
Kategorio:Pensfabrikoj
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
ILSA

**ILSA**, akronimo de **Intermodalidad de Levante S.A.**, estas hispana fervoja kompanio. Ĝiaj akciuloj estas: Trenitalia -itala ŝtata funkciigisto- (51%), Operador Ferroviario de Levante S.L. -konsistigita de la flugkompaniaj partneroj Air Nostrum- (25%), kaj Globalvia (24%).​

Ĝi funkcias sur la altrapida fervoja reto en Hispanio kun la marko Iryo. Ĝia celo estas servi la ĉefajn Altrapidajn itinerojn en Hispanio kaj precipe sur la linio Madrido - Barcelono kun 16 ĉiutagaj frekvencoj ĉiudirekte. ILSA komence ligos Madridon, Barcelonon, Valencion, Alakanton, Sevilon, Malagon, Kordovon, Zaragozon kaj Kvenkon, kaj montris intereson por iom post iom etendiĝi al aliaj Altrapidaj itineroj en Hispanio.​

La kompanio investis 797 milionojn da eŭroj en la akiro de 20 novaj trajnoj de la alianco Hitachi Rail kaj Bombardier Transportation de la serio ETR 1000. La motoroj estas konstruitaj de Bombardier Transportation en ĝia fabriko en Trápaga (Biskajo) kaj la tuta trajno estas kunmetita en Pistojo, Italio.

## Vidu ankaŭ 
* Iryo

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojo en Hispanio
Kategorio:Fervojaj kompanioj en Hispanio
Kategorio:Hispanaj firmaoj
Timberland (firmao)

[eta|Vendejo de Timberland en [Delavaro]]
**Timberland** estas la markonomo de la internacie konata usona fabrikanto de ŝuoj kaj subĉiela ekipaĵo *The Timberland Company* el Stratham, Nov-Hampŝiro, fondita en 1973 .

## Kompania profilo 
La marko Timberland estas plej konata pro fortikaj laĉaj ledaj botoj same kiel sportaj ledaj mokasinoj kaj boataj ŝuoj. La tipaj Timberland-botoj kun kaŭĉukaj plandumoj kaj marka emblemo estas ne nur popularaj por ĉiutaga uzo kaj sportoj, sed ankaŭ estas aprezitaj de junuloj en la hiphopa sceno en Novjorko kaj Nov-Anglio kaj ankaŭ de konstrulaboristoj . La kompanio nun produktas ŝuajn modelojn kaj vestaĵojn por diversaj areoj de ĉiutaga vivo.

Parto de la filozofio de la firmao estas la kompreno de la "ekstere" kiel la malo de la "interne". La produktoj devus do esti responde daŭraj. Centra komponento de la kompania kulturo de Timberland estas socia engaĝiĝo kaj mediprotekto. Ĉiuj dungitoj ricevas 40 horojn da pagitaj ferioj ĉiujare por partopreni iniciatojn kiel ekzemple Tera Tago kaj Serv-a-Palooza kaj fari bonon konforme al la Timberland-moto "Make it Better" (Faru ĝin pli bone) . Por ĉi tiuj iniciatoj, kiujn la usona marko iniciatas kaj vidas sian devon kaj socian respondecon ( Corporate Social Responsibility ), ĝi ricevis plurajn premiojn. La firmao estas konsiderata bona dunganto en Usono, ekzemple pro premioj de Forbes Magazine ("100 Plej bonaj Firmaoj por Labori").

La flavgriza kaj flava *Flava Boto* por viroj estis la unua produkto sub la Timberland-nomo en 1973 . Ekde tiam, la boto estis havebla en multaj koloroj kaj dezajnoj. La akvorezista kovraĵo estas veldita al la plando per speciale metodo kaj ne estas kudrita, tial neniu akvo povas penetri en la ŝuon inter la plando kaj ŝuo (rekta plando). Ĉe la fino de la 1970-aj jaroj, mankudritaj mokasenoj kaj boatŝuoj faritaj el ledo kun kaŭĉukaj plandumoj estis aldonitaj al la produktsortimento. Nun ekzistas diversaj modeloj de ŝuoj de Timberland, inkluzive de marŝuoj, hazardaj ŝuoj, formalaj laĉaj ŝuoj, laborŝuoj, sandaloj same kiel virinaj kaj infanaj ŝuoj.

En 2007, Timberland estis la unua usona firmao se temas pri elmontri etikedojn sur butikbretoj indikante kiom multaj forcej-efikaj gasoj estis liberigitaj en la atmosferon dum la produktadprocezo de la produkto. Tio okazis en respondo al la kreskanta konscio inter konsumantoj pri klimata ŝanĝo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Usonaj firmaoj
Centro por Tutmonda Disvolviĝo

La **Centro por Tutmonda Disvolviĝo** (, akronime CGD) estas pensfabriko bazita en Vaŝingtono, Usono. La centra intereso de la CGD estas tutmonda disvolviĝo. 

Revuo Foreign Policy vicigas CGD kiel unu el la plej gravaj pensfabrikoj en Usono. La misio de CGD estas "labori al politika ŝanĝo en Usono kaj aliaj riĉaj landoj per rigora esplorado kaj aktiva engaĝiĝo kun politikofaristoj por redukti tutmondan malriĉecon kaj malegalecon."  . 

La CGD estas konata pro ŝuldaj programoj, precipe en Niĝerio kaj Liberio. Propono de CGD-vicprezidanto Todd Moss rezultigis, ke la Klubo de Parizo pardonis al Niĝerio 60% de ĝiaj 31 miliardoj USD en ŝuldo. Steve Radelet, iama altrangulo ĉe CGD, konsilis liberian prezidanton Ellen Johnson Sirleaf pri ŝuldohelpo kaj evoluhelpa kunordigo.

La CGD ankaŭ evoluigis programon nomitan *Advance Market Commitments* por instigi la evoluon de vakcinoj por specifaj malsanoj. La aliro estas subtenata de la G7, kaj rezulte kvin landoj kaj la Fondaĵo Gates disponigis 1,5 miliardojn USD por disvolvigi vakcinon kontraŭ pulminflamo .

## Historio kaj agado 
CGD estis fondita en 2001 fare de Edward W. Scott Jr. Fred Bergsten kaj Nancy Birdsall; la tri havis solidan sperton de internacia komerca kariero, publika administrado kaj esplorado, Birdsall antaŭe estis estro de la esplorsekcio de la Monda Banko.

Inter la dungitoj kaj rilataj personoj de la pensfabriko estas, inter aliaj, Kemal Derviş (estro de UNDP), William Easterly, kaj Michael Kremer.

CGD ĉiujare publikigas la Indekson de Engaĝiĝo al Disvolviĝo (*Commitment to Development Index*, CDI), superrigardon en kiu la 21 plej riĉaj landoj en la mondo estas vicigitaj laŭ siaj klopodoj por disvolviĝo . La indekso inkluzivas humanitaran helpon, komercon, investadon, enmigradon, medion, sekurecon kaj teknologiotransigo .

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
*  ()
* Karbona Monitorado por Agado (CARMA) enarkivigita la 26a de julio, 2011

Kategorio:Pensfabrikoj
Kategorio:Organizaĵoj en Usono
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2001
Monda Negoca Konsilio por Daŭrigebla Disvolviĝo

La **Monda Negoca Konsilio por Daŭrigebla Disvolviĝo** (, akronime **WBCSD**) estas organizaĵo gvidata de firmaaj estraroj, kiu traktas ekskluzive la temon de "komerco kaj daŭripova evoluo ". 

La WBCSD vidas sin kiel faciliganto, prezentante firmaojn al la koncepto de daŭripovo kaj helpante al ili ŝanĝi la manieron kiel ili funkciigas. Grava parto de la WBCSD-filozofio estas, ke kompanioj nur povas funkcii daŭripove se ili ankaŭ povas gajni monon per ĝi. 

La WBCSD reprezentas entreprenajn interesojn sur la internacia politika scenejo kiam ĝi venas al la temo de daŭripovo kaj entreprena respondeco. Ekzemple, ĝi reprezentas komercajn interesojn ĉe UN-klimataj konferencoj kaj organizis tutmondan "Komercan Tagon" dum la UN-klimata konferenco en Balio, ĉe kiu komerco vokis registarojn agi kaj rekomendis klarajn ellasajn celojn . 

Ĝiaj originoj devenas de 1990, kiam Stephan Schmidheiny estis nomumita altranga konsilisto de la Ĝenerala Sekretario pri Komerco kaj Industrio de la *Konferenco de Unuiĝintaj Nacioj pri Medio kaj Evoluo* (UNCED) , pli konata kiel Dua *Tera Pintkunveno* aŭ *Dua Tera Pintkunveno Rio*, kiu estis okazigita en Rio-de-Ĵanejro, en 1992 . Li kreis forumon nomitan "Komerca Konsilio por Daŭripova Evoluo", kiu daŭriĝis al *Ŝanĝanta Kurso*, libro kiu elpensis la koncepton de eko-efikeco .

La WBCSD estis kreita en 1995 en fuzio de la Komerca Konsilio por Daŭripova Evoluo kaj la Monda Industrio-Konsilio por la Medio  kaj havas ĉefsidejon en Ĝenevo, Svislando  kun oficejo en Novjorko, Vaŝingtono kaj Nov-Delhio.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1995
Kategorio:Organizaĵoj en Ĝenevo
Kategorio:Daŭripova disvolviĝo
Kategorio:Internaciaj daŭripovaj organizaĵoj
Metila propila etero

**Metila propila etero** aŭ **metila propila etero** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **metanolo** kaj **propila klorido**. Ĝi estas senkolora, brulema likvaĵo, solvebla en akvo. Metila propila etero posedas 4 karbonatomojn, 10 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Metila propila etero posedas anesteziajn proprecojn kaj uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj. Metila propila etero jam estis anstataŭita kiel anesteziaĵo de aliaj nebrulemaj halogenidaj derivaĵoj.
 

## Sintezoj
### Sintezo 1
* Preparado de la **metila propila etero** per traktado de **metanolo** kaj **propanolo**:

### Sintezo 2
* Preparado de la **metila propila etero** per traktado de **metanolo** kaj **propila klorido**:

### Sintezo 3
* Preparado de la **metila propila etero** per traktado de **metila propila sulfido**:

### Sintezo 4
* Preparado de la **metila propila etero** per traktado de **metila klorido**, **propila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5
* Preparado de la **metila propila sulfato** per traktado de **metila propila etero** kaj **sulfura trioksido**:

### Sintezo 6
* Preparado de la **metila jodido** per traktado de **metila propila etero** kaj **jodida acido**:

### Sintezo 7
* Preparado de la **metila butila etero** per traktado de **metila propila etero** kaj **metila klorido** en ĉeesto de kalia hidroksido:

## Vidu ankaŭ
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Avant

**Avant** estas altrapida, mezdistanca pasaĝertransporta fervoja servo, funkciigata de la hispana publika kompanio Renfe Viajeros. Servoj Avant cirkulas kun maksimuma rapideco de 250&nbsp;km/h, kompare kun la 310&nbsp;km/h maksimuma rapideco de AVE. Ĝenerale, iliaj itineroj kovras malsamajn provincojn ene de la sama aŭtonoma komunumo aŭ alia apuda. Regionaj servoj je konvencia rapideco estas nomitaj Renfe Media Distancia.

Servoj Avant estas aranĝitaj per trajnoj serioj 104, 114 kaj 121, en ununura klaskonfiguracio sen kafejo (krom en kelkaj ekzempleroj de serio 104).

centra|450ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Intercity (Renfe)
* Alta Velocidad Española
* Alvia
* Iryo
* Red Nacional de los Ferrocarriles Españoles
* Renfe Operadora
* Administranto de Fervojaj Infrastrukturoj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Renfe Operadora
Kategorio:Fervojo en Hispanio
Málaga María Zambrano (stacidomo)

**Málaga María Zambrano** () estas la ĉefa stacidomo en la hispana urbo Malago, en la aŭtonoma komunumo Andaluzio. Ĝi konsistigas interŝanĝan transportnabon, havante bus- kaj metroligojn. Ĝi havas ampleksajn mezlongajn kaj longdistancajn servojn.

centra|450ra|eta|Skemo de vojoj

## Bildgalerio 

Málaga - Estación María Zambrano 01.jpg|Ekstero
Málaga railway station.jpg|Interno
Málaga-María Zambrano II.JPG|Trajnoj AVE
Estación María Zambrano Andenes Subterráneos Cercanías.jpg|Subteraj Cercanías
Estación de El Perchel 08.JPG|Metrostacio ''''

## Vidu ankaŭ 
* Malago
* Málaga Centro-Alameda (stacidomo)
* Metroo de Malago

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Malago
Kategorio:Stacioj de Proksimaĵoj Malago
Kategorio:Fervojaj stacioj en Hispanio
Gábor Szetey

**Gábor Szetey** [setei], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Szetey Gábor** estas hungara negocisto, politikisto.

 naskiĝis .

## Biografio 
 akiris ekonomian diplomon en Budapeŝta Ekonomia Universitato en 1992. Post la diplomo li estis konsilisto eksterlande en pluraj firmaoj. Intertempe li akiris pliajn diplomojn en American Academy of Dramatic Arts en 1999 kaj en :en:International Institute for Management Development en 2003. Li ricevis inviton en 2006 kaj li hejmenvenis, poste li estis 2 jarojn subministro. En 2007 li konfesis, ke li estas samseksema. Ekde 2008 li denove laboris eksterlande. Li ricevis premion en 2008.

## Fontoj 
* biografio hungare kun foto
* biografio hungare kun foto

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj negocistoj
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Zoltán Sztáray

**Zoltán Sztáray** [stArai], laŭ la hungarlingve kutima nomordo **Sztáray Zoltán** estis hungara politikisto.

 naskiĝis  en Magyarcsaholy (Hungara reĝlando, Aŭstrio-Hungario, nuntempa Cehăluț en Rumanio), li mortis  en Portlando (Oregono) (Usono).

## Biografio 
La familio Sztáray rifuĝis al restHungario en 1920.  maturiĝis en reformita kolegio de Debrecen, poste li akiris ekonomian diplomon en Hungara Reĝa Teknika kaj Ekonomia Universitato József en 1941. Post la diplomo li estis oficisto en banko, poste en minejo, dum li estis ankaŭ soldato dum la 2-a mondmilito. En 1948 per falsaj akuzoj li estis kondamnita kaj deportiĝis en Recsk. Li liberiĝis en 1953 kaj li estis partoprenanto de la hungara revolucio de 1956, pli poste li disidis kaj partoprenis en organizaĵoj de la revoluciuloj. Ekde 1962 li esploris en Universitato de Kalifornio en Berkelio. Li edziĝis dufoje en 1944 kaj 1960 pro divorco en 1953. La unua edzino naskis 2 filojn en 1945 kaj 1946, la dua filinon en 1961. Li ricevis hungarajn premiojn inter 1983-2006.

## Elektitaj kontribuoj 
* *Souvenirs du camp de concentration de Recsk* (1957)
* *Birth control in Hungary since 1956* (1961)
* *A bukaresti titkos szerződés. Hogyan adták el Erdélyt az antanthatalmak?* (1980)
* *Csákánykő - a recski kényszermunkatábor* (1997)

## Fontoj 
* biografio hungare
* biografio hungare
* biografio hungare
* datenoj

## Referencoj 
Kategorio:Hungaraj politikistoj
Kategorio:Hungaraj rifuĝintoj en 1956
Iryo

**Iryo** estas la komerca marko de la fervojfunkciigisto Intermodalidad de Levante S.A. (ILSA), la ĉefa privata altrapida fervojfunkciigisto en Hispanio.

ILSA estas konsorcio formita de 55% de la aviadila kompanio Air Nostrum kaj 45% de la itala ŝtata funkciigisto Trenitalia, eŭropa gvidanto en fervoja transporto, kiu iĝis parto de la kapitalo en 2020. La ĉefoficisto de la firmao estas Simone Gorini, dum Víctor Bañares estas ĝia ĝenerala direktoro.

La firmao investis 1 miliardon da eŭroj en la akiro de 20 novaj trajnoj de la alianco Hitachi Rail kaj Bombardier Transportation de la serio ETR 1000, plej nova teĥnologio de altrapida trajno. La propulso (motoroj) estas konstruita de Bombardier, en ĝia fabriko en Trápaga (Biskajo) kaj la tuta trajno estas kunmetita en Pistojo, Italio.

La firmao komencis funkciigi en 2022, kun la unuaj biletoj venditaj ekde la 18-a de septembro.

centra|450ra|eta|Mapo

## Vidu ankaŭ 
* Alta Velocidad Española
* Alvia
* Avant
* Intercity (Renfe)
* ILSA
* LAV Madrid-Levante

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Fervojo en Hispanio
Deutsch-Soziale Union

***Deutsch-Soziale Union*** (DSU), laŭvorte *Germana Sociala Unio*, estis germana etpartio de dekstra ekstremismo kiun establis Otto Strasser.

Ĉi tiu fine de la 1920-aj jaroj gvidis la nekapitalisman, socialrevolucian alon de NSDAP (kp. Straserismon). Fondodato estis en la 17-a de junio 1956 en Miltenberg. La partia neniiĝo venis jam en la 25-a de majo 1962. Sed la partio dum balotoj ne havis sukcesojn. En 1960 oni elektis partiestron Johann Löw, dume Strasser iĝis honora prezidanto. La malantaŭsekvinto Erhard Kliese fondis en 1962 kun dissplitiĝintoj la novan partion *Unabhängige Arbeiter-Partei*. 

## Literaturo
* Richard Stöss: "Die Deutsch-Soziale Union." Ĉe: R. Stöss (eld.): *Parteienhandbuch. Die Parteien der Bundesrepublik Deutschland 1945–1980.* Opladen 1986, p. 1243 ss.
* raportoj antaŭparlamentaj fare de la Ministerio pri internaj aferoj de Nordrejn-Vestfalio pri dekstraj ekstremismuloj en 1963 (Berichte des Innenministeriums von NRW an den Landtag oder Landesbehörden 1963, p.13) 

Kategorio:Dekstra ekstremismo en Eŭropo
Kategorio:Politikaj partioj fonditaj en 1956
Kategorio:Politikaj partioj malfonditaj en 1962
Kategorio:Politiko de Germanio
Kurukŝetr

**Kurukŝetr,** , hindie: **कुरुक्षेत्र** estas kuntirita urbego kaj municipo kun Thanesar en nordokcidenta Barato, en norda parto de subŝtato Harjano, en la samnoma distrikto, kies sidejo ĝi estas. La loknomo signifas: La tero de la Kuru.
eta|maldekstre|

## Demografio 
En 2011 Kurukŝetr (kun Thanesar ?) havis  da loĝantoj. 

## Geografio 
Kurukŝetr situas en montetaro en averaĝa alteco de 240 metrojn laŭ la marnivelo. Ambala troviĝas 32, Jamunanagar 42, Karnal 43, Kajthal 52, Patiala 54, Saharanpur 67, Panĉkula 73, subŝtata sidejo Ĉandigaro 76, tutlanda ĉefurbo Delhio 162, Mumbajo 1298, Kolkato 1417 kilometrojn (aere) https://www.distancefromto.net/.

## Historio 
Ĉirkaŭ 1200-1000 antaŭ Kristo la hinduoj jam okupis tiun areon, kiu estas ĉirkaŭita de speciala aŭreolo kiel "sankta" tero. La loko estis konstante menciita en Ajurvedo kaj similaj verkoj. Kurukŝetr estas lulilo de la Brahmismo kaj ĝia kulturo, de kie ĝi disvastiĝis ĉie en Barato. Ĝi ankaŭ estas naskiĝloko de la hinda epopeo. La milito de Kurukŝetro (nagarie: कुरुक्षेत्र युद्ध) estas esenca parto de la hinda verko Mahabarato.

En 2017 la registaro deklaris Kurukŝetr **sankta urbo** kaj vendo, posedo kaj konsumo de viando estas malpermesitaj en la municipo pro ĝia religia signifo.

## Lingvoj 
En Kurukŝetr la oficialaj lingvoj estas la hindia kaj :en:Haryanvi language, al kiu aldoniĝis la angla kaj panĝaba lingvoj.

## Religioj 
Laŭ religioj en Kurukŝetr vivas ĉefe hinduoj (83,5%), poste sikoj (14,5%), islamanoj (1,5%), iomete ankaŭ aliaj.

## Eduko 
En Kurukŝetr la plej altnivela eduko okazas en universitatoj kaj institutoj.
eta|

## Klimato 
Kurukŝetr situas en duonarida klimato. Jare pluvas meze po 758 mm. En ĉiuj monatoj pluvas iomete, tamen pro la musono tre ofte en julio kaj aŭgusto. La jara averaĝa temperaturo estas 24 °C.

## Trafiko 
Al Kurukŝetr alvenas 3 fervojaj linioj el Ambala, Karnal kaj Kaithal. eta|maldekstre|Traira ĉefvojo trairas la urbegon de okcidento al oriento, krome norda-suda ĉefvojo preteriras. Ankaŭ funkcias 2 flankovojoj al la najbaraco. La internacia flughaveno troviĝas ĉe Ĉandigaro.

## Vidindaĵoj 
* pluraj preĝejoj, aparte menciinda hinduaj sanktaj lokoj kun pilgrimaj cellokoj 
* muzeo
* maŭzoleo

## Fontoj 
* WikiTrans

Maharaja Patiyala House.jpg|Konstruaĵo
My MAIN BUILDING.jpg|Instituto
Uiet-kuk.jpg|Universitato

Kategorio:Urboj de Barato
Kategorio:Urboj de Harjano
Our World in Data

[eta|**[Vivdaŭro** **en 1800, 1950 kaj 2015**|304x304ra]]**Nia Mondo en Datumoj** (, akronime **OWID**) estas scienca enreta eldonaĵo fokusanta pri grandaj tutmondaj problemoj kiel malriĉeco, malsano, malsato, klimata ŝanĝo, milito, ekzistecaj riskoj kaj malegaleco .

Ĝi plenumas sian mision per kolektado kaj prezentado de empiriaj datumoj kaj rezultoj montrantaj la ŝanĝon en vivkondiĉoj tra la mondo. La rezultoj estas montrataj per interagaj grafikaĵoj kaj mapoj, kiuj montras ŝanĝiĝantajn tendencojn laŭ lando kaj regiono. La celo estas montri kiel la mondo ŝanĝiĝas kaj la kialojn de ĉi tiuj ŝanĝoj.

Ĉi tiu publikaĵo estas evoluigita ĉe la Universitato de Oksfordo fare de socia historiisto kaj evoluekonomiisto Max Roser . Ĝi kovras larĝan gamon de temoj tra multaj akademiaj disciplinoj: Tendencoj en sano, manĝhavebleco, kresko kaj enspezdistribuo, perforto, rajtoj, militoj, kulturo, energiuzo, edukado, kaj ŝanĝoj en la medio estas analizitaj kaj montritaj en ĉi tiu retpublikaĵo..

*OurWorldInData* estas havebla kiel publika bono :

* La tuta eldonaĵo estas libere havebla,
* La datumoj publikigitaj en la retejo estas disponeblaj por elŝuto,
* Ĉiuj bildigoj kreitaj por retpublikado estas disponeblaj laŭ la permesilo Krea Komunaĵo ,
* La iloj por publikigi OurWorldInData kaj krei la bildigojn estas disponeblaj por reuzo ( malfermfonto havebla sur GitHub ) uzante Laravel Framework por la servilo kaj Backbone.js sur la kliento kune kun NVD3.js por la grafikaĵoj.

*OurWorldInData* estas nuntempe financita per malgrandaj individuaj donacoj de la legantoj de la publikaĵojn .

Notindas ke la datumoj estas vaste uzata en amaskomunikilaro. Ĝi ankaŭ estas uzata en instruado de ekonomikistoj, historiistoj kaj internaciaj evoluaj ekspertoj.

## Galerio 

Dosiero:Two-centuries-World-as-100-people.png|alternative=Compilation of graphs from the organization, showing the overall global percentages of the last two centuries, in six factors: extreme poverty, democracy, basic education, vaccination, literacy, and child mortality|Kompilo de diagramoj de la organizaĵo, montranta la entutajn tutmondajn procentojn de la lasta du jarcentoj, en ses faktoroj: ekstrema malriĉeco, demokratio, baza edukado, vakcinado, legokapablo kaj infana mortado
Dosiero:Global_population_cartogram.png|alternative=Cartogram showing the distribution of the global population. Each of the 15,266 pixels represents the home country of 500,000 people.|Tabula diagramo montranta la distribuadon de la monda loĝantaro. Ĉiu de la 15,266 pikseloj reprezentas la hejmlandon de 500,000 homoj.
Dosiero:Global_annual_CO2_emissions_by_world_region_since_1750.svg|alternative=Global CO2 emissions by world region since 1750|Monda CO2 emisioj laŭ mondregionoj ekde 1750

## Vidu ankaŭ 
* Efika altruismo
* Fondaĵo Gapminder

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* Historio de Nia Mondo en Datumo

Kategorio:Monda loĝantaro
Kategorio:Eldonaĵoj
Kategorio:Datumoj
Dupropila etero

**Dupropila etero** aŭ **propoksopropano** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **propanolo** kaj **propila klorido**. Ĝi estas senkolora, brulema, lumsensiva likvaĵo kun agrabla eterodoro, malmulte solvebla en akvo sed solvebla en etanolo kaj eteroj. Dupropila etero posedas 6 karbonatomojn, 14 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Dupropila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **dupropila etero** per senhidratigado de la **propanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **dupropila etero** per traktado de **propanolo** kaj **propila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **dupropila etero** per hidratigado de la **dupropila sulfido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **dupropila etero** per traktado de **propila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **dupropila sulfato** per traktado de **dupropila etero** kaj **sulfura trioksido**:

### Sintezo 6 
* Preparado de la **acetata acido** per traktado de **dupropila etero** kaj **karbona monooksido**:

### Sintezo 7 
* Preparado de la **propila jodido** per traktado de **dupropila etero** kaj **jodida acido**:

### Sintezo 8 
* Preparado de la **propila butila etero** per traktado de **dupropila etero** kaj **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj
Portugala Restaŭriga Milito

La **Portugala Restaŭriga Milito** () estas serio de armitaj konfliktoj inter la Reĝlando Portugalio kaj la Reĝlando Hispanio. Ĝi startis per insurekcio favore al la Restaŭrado de la Sendependeco de la 1a de decembro 1640 — kiu finigis la duoblan monarkion de la dinastio Habsburgo el 1580 — kaj finis per la Traktato de Lisbono de 1668, subskribita de Afonso la 6-a (Portugalio) kaj Karlo la 2-a (Hispanio), per kiu oni agnoskis la totalan sendependecon de Portugalio. La insurekcio de 1640 kaj la longdaŭra milito finigis periodon de ses dek jaroj de dominado de la dinastio Habsburgo en Portugalio.

La periodo de 1640 ĝis 1668 estis markita per periodaj konfliktoj inter Portugalio kaj Hispanio, ĉu bataletoj ĉu gravaj armitaj konfliktoj, el kiuj multaj en la kadro de konfliktoj de Hispanio kaj Portugalio kun kaj kontraŭ neiberiaj potencoj. Hispanio partoprenis en la Tridekjara Milito ĝis 1648 kaj en franc-hispana milito ĝis 1659, dum Portugalio partoprenis en nederland-portugala milito ĝis 1663. La fronto restis senmova, kaj hispanoj estis fundamente defendante sin ĝis 1660, ĉar la regno prioritatis la subpremadon de la Insurekcio de Katalunio, kaj tiukadre la ĉefaj limaj urboj ne estis konkeritaj.​ Oni ĉirkaŭkalkulis 80 000 mortojn en batalo.

La milito starigis la Dinastion de Braganzo kiel nova dinastio reganta en Portugalio, anstataŭ la Habsburgoj. Tio finigis la nomitan Iberian Union.

## Referencoj
## Bibliografio
* White, Lorraine (2003). «Estrategia geográfica y fracaso en la reconquista de Portugal por la Monarquía Hispánica, 1640-1668». Studia histórica 25: 60-91.
* — (1987). «Las actitudes civiles hacia la guerra en Extremadura (1640-68)». Revista de estudios extremeños 43 (2): 487-502.
* — (1985). War and government in a Castilian province : Extremadura 1640-1668 (pdf) (disertacio) (en angla). Universitato de East Anglia.

* 
Kategorio:Habsburgoj
Kategorio:Historio de Portugalio
Kategorio:Historio de Hispanio
Kategorio:Militoj de Portugalio
Kategorio:Militoj de Hispanio
Monda Psikiatria Asocio

La **Monda Psikiatria Asocio** (, , akronime **WPA**) estas internacia tegmenta organizaĵo kuniganta psikiatriajn asociojn de unuopaj landoj.  

Laŭ la stato de 2016, la instituciaj membroj de la Monda Psikiatria Asocio estis 145 naciaj psikiatriaj societoj en 121 landoj reprezentante pli ol 250 000 psikiatrojn tutmonde .  

## Celoj 
La Monda Psikiatria Asocio estis origine kreita por okazigi mondajn kongresojn de psikiatrio, organizitajn ĉiun trian jaron, sed kiam ĝiaj agadoj kaj influo pligrandiĝis, ĝi ankaŭ okupiĝis pri okazigo de regionaj kunvenoj, plibonigo de la kvalito de trejnado de specialistoj kaj starigo de etika, scienca kaj terapiaj normoj en la kampo de psikiatrio. Nuntempe, la Monda Psikiatria Asocio havas la sekvajn celojn:

* pligrandigi la sciojn kaj kapablojn necesajn por labori en la kampo de mensa sano kaj prizorgado al homoj kun mensmalsano ;
* plibonigi prizorgon por mensmalsanuloj;
* malhelpi mensajn malordojn;
* subteni mensan sanon;
* protekti la rajtojn de la mensmalsana;
* antaŭenigi la evoluon kaj konservadon de la plej altaj etikaj normoj en menshigienflegado, trejnado kaj esplorado;
* antaŭenigi la evoluon kaj devigon de la plej altaj normoj de kvalito en menshigienservo, trejnado kaj esplorado;
* antaŭenigi nediskriminacion (egaleco) en liverado de helpo al mensmalsanuloj;
* protekti la rajtojn de psikiatroj.

La asocio helpis establi kodon de profesiaj etikaro por psikiatroj . La asocio ankaŭ rigardis en akuzoj koncerne al la trakto de Ĉinio de la Falun Gong.

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 
* WPA Sekcio pri Religio, Spiritualeco kaj Psikiatrio
* WPA Transkultura Psikiatria Sekcio

Kategorio:Organizaĵoj en Ĝenevo
Kategorio:Psikiatrio
Batalo de Badajoz (1812)

eta|dekstre|270ra|Brita priskribo de momento en la batalo.
La **Batalo de Badajoz** (1812) kiel **Tria sieĝo al Badajoz** okazis inter la 16a de marto kaj la 6an de aprilo 1812 kadre de la Milito de Hispana Sendependigo. La landlima urbo Badajoz estis sieĝita de la brit-portugala armeo estrita de Arthur Wellesley (tiam grafo de Wellington). La sieĝo estis unu de la plej sangelverŝaj de la Napoleonaj Militoj, kun ĉirkaŭ 3 000 soldatoj mortintaj en nur malmultaj horoj de intensa batalado ĝis la atako finiĝis, per la kapitulaco kaj retiriĝo de la franca soldataro.

Post la konkero de la urbo, britaj trupoj ebriiĝis kaj rabadis la urbon. Dume oni vandalis kaj ŝtelis privatajn propraĵojn, okazis perfortoj kaj murdoj de civiluloj kaj eĉ oni vundis soldatojn kiuj baraktis por haltigi la rabadon.

## Vidu ankaŭ 
* Batalo de Badajoz (1936)

* 

Kategorio:Provinco Badaĥozo
Kategorio:Milito de Hispana Sendependiĝo
Kategorio:Bataloj de Hispanio
Kategorio:Bataloj de Napoleono
Kategorio:Bataloj de Britio
Anna de Aŭstrio (Hispanio)

**Anna de Aŭstrio** () (Cigales, 1-a de novembro 1549 - Badajoz, 26a de oktobro 1580), estis reĝedzino de Hispanio kaj de Portugalio, kiel la kvara edzino de sia onklo, Filipo la 2-a, kaj estis krome la patrino de la reĝo Filipo la 3-a.

La geedziĝo okazis okazis en la Praga burgo la 4an de majo 1570. Anna veturis el Aŭstrio al Hispanio en la aŭtuno 1570 akompanata de siaj fratoj Alberto kaj Venceslao. La geedzecon de Anna kaj Filipo oni priskribis kiel feliĉa. Ŝi estis la preferata filino de sia patro, kaj iĝis ankaŭ la plej amata edzino de Filipo. Laŭ diplomatoj, la reĝo estis vere enamiĝinta de sia juna edzino. Ne estas registroj ke Filipo havis amatinojn dum la tempo de sia geedzeco. Ambaŭ estis seriozaj kaj seksumis dufoje semajne, krome li vizitis la dormoĉambron de sia edzino ĝis trifoje tage. Anna naskis kvin gefilojn, el kiuj la tri plej aĝaj mortis antaŭ Filipo mortis, kaj la plej juna finfine sukcedis kiel Filipo la 3-a. Ŝajne ŝi estis ankaŭ bona duonpatrino por Isabel Clara Eugenia kaj Catalina Micaela, la antaŭaj filinoj de Filipo. 

En 1580 ŝi estis en Badajoz, kie estis provizore la kortegi dum la postulo de Filipo la 2-a de la portugala trino. Anna tie mortis nur ok monatojn post la nasko de sia lasta filino, María. La infantino survivis nur tri jarojn sian patrinon, pro epidemio de gripo, kiun jam estis suferinta ŝian patron la reĝo Filipo la 2-a, kiu finfine estis proklamita reĝo de Portugalio la 12an de septembro 1580 kiel Filipo la 1-a de Portugalio.

* 
Kategorio:Habsburgoj
Kategorio:Portugalaj reĝedzinoj
Kategorio:Hispanaj reĝedzinoj
Fondaĵo Gapminder

La **Fondaĵo Gapminder** () estas neprofitcela organizaĵo registrita en Stokholmo, Svedio, kiu antaŭenigas daŭrigeblan tutmondan disvolviĝon kaj la atingon de la Jarmilaj Evoluigaj Celoj de UN pliigante la uzon kaj komprenon de statistiko kaj aliaj informoj pri socia, ekonomia kaj media evoluo ĉe lokaj, naciaj kaj tutmondaj niveloj . 

Ĝi estis fondita en 2005 de Ola Rosling, Anna Rosling Rönnlund kaj Hans Rosling. La nomo Gapminder estis derivita de la "Notu la Interspacon" avertajn mesaĝojn ĉe la Londona Metroo. 

## Referencoj 
## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2005
Masakro de Badajoz

[thumb|Leŭtenanta kolonelo de la frankisma armeo [Juan Yagüe. Li komandis la trupojn kiuj fifaris la masakron de Badajoz.]]
thumb|Aspekto de la tiama taŭrludejo de Badajoz, kiu funkciis kiel karcero kaj ekstermejo post la konkero de la urbo fare de la insurekciaj fortoj. La vehikloj estis de la respublika flanko, sed detruis iin bombado fare de la insurekciuloj. Kuŝas du kadavroj, sed oni ne certas ĉu temas pri viktimoj de la bombardado (plej verŝajne) aŭ de la ekzekutoj.
La **masakro de Badajoz** okazis dum la tagoj post la batalo de Badajoz, dum la Hispana Enlanda Milito, kaj estis rezulto de la subpremado farita de la insurekcia armeo kontraŭ civiluloj kaj militistoj defendantoj de la Dua Hispana Respubliko post la konkero de Badajoz fare de la fortoj insurekciantaj kontraŭ la Respubliko, kiu okazis el 14a de aŭgusto 1936 nokte kaj la 15a de aŭgusto 1936 matene.​

Ĝi estis unu de la plej polemikaj momentoj de la milito, ĉar la nombro de viktimoj kaj la vera disvolvigo de la masakro ege varias depende de la historiistoj, esploristoj kaj propagandistoj. Krome, ĉar rezultis venkinta en la milito fakte la insurekcia tendaro, kiu okazigis la masakron, neniam okazis oficiala esplorado pri la afero kaj eĉ ege oni manovris prie. Ĉiuokaze, la plej oftaj ĉirkaŭkalkuloj sugestas inter 1 800 kaj 4 000 murdojn, en faroj kvalifikitaj de kelkaj asocioj pri homaj rajtoj kiel krimoj kontraŭ la homeco.​ Oni denoncis tiujn farojn kiel genocido en 2007. Sed tio ne estis akceptita ĉar jam estis mortintaj la ĉefaj responsuloj pri la masakro kaj la delikto ne estis tipigita kiam ĝi okazis.

Estris la trupojn kiuj fifaris la masakron de Badajoz estis la kolonelo Juan Yagüe kiu, post la milito, estis nomumita ministro de la Aerarmeo fare de Francisco Franco. El la masakro, Yagüe estis konata kiel "la buĉisto de Badajoz".​

## Referencoj
## Bibliografio
* Chaves Palacios, Julián (1997). *La Guerra Civil en Extremadura: Operaciones Militares*. Junta de Extremadura. ISBN 84-7671-413-0.
* De Madariaga, Mª Rosa (2002). *Los moros que trajo Franco... La intervención de tropas coloniales en la guerra civil*. Ediciones Martínez Roca: Barcelona, ISBN 84-270-2792-3.
* Espinosa, Francisco (2003). *La columna de la muerte. El avance del ejército franquista de Sevilla a Badajoz*. Editorial Crítica: Barcelona. ISBN 84-8432-431-1.
* Espinosa, Francisco (2006). *La justicia de Queipo*. Editorial Crítica: Barcelona.
* Neves, Mario (2007). *La matanza de Badajoz*. Junta de Extremadura: Mérida, ISBN 978-84-9852-002-6.

* 
Kategorio:Provinco Badaĥozo
Kategorio:Hispana Enlanda Milito
Kategorio:Bataloj de Hispanio
Kategorio:1936
Kategorio:Masakroj
Eŭro-Mediteranea Homjrajta Monitoro

La **Eŭro-Mediteranea Homjrajta Monitoro** (, ofte konata kiel **Euro-Med Monitor** kaj foje kiel **Euro-Med HRM **) estas sendependa, neprofitcela homajrajtprotekta organizaĵo. Ĝia ĉefa celo estas konsciigi la internacian komunumon pri la malobservoj de homaj rajtoj suferitaj de homoj, kiuj loĝas en teritorioj sub okupado, meze de militoj aŭ politika malstabileco, kaj/aŭ estis delokitaj pro persekuto aŭ armita konflikto  en Eŭropo kaj la regiono Mediteranea-Nord-Afriko kaj do instigi la internacian komunumon agi kontraŭ malobservoj kaj la malobservantoj .  

Richard Falk, la antaŭa speciala raportisto de la UN (United Nations Special Rapporteur) sur la situacio de homaj rajtoj en la palestinaj teritorioj okupitaj ekde 1967, funkcias kiel Prezidanto de la estraro de kuratoraro.

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Israel-okupaciataj teritorioj

## Eksteraj ligiloj 
* 

Kategorio:Homrajtprotektaj organizaĵoj
Kategorio:Organizaĵoj en Ĝenevo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 2011
Defendo por Infanoj Internacio

La **Defendo por Infanoj Internacio** (, akronime **DCI**) estas sendependa NRO fondita en la Internacia Jaro de la Infano (1979). Ĝia celo estas praktika, sistema kaj kunordigita agado por la rajtoj de infanoj, kiuj estas enhavitaj en la Konvencio pri la Rajtoj de la Infano. 

La internacia sekretariejo troviĝas en Ĝenevo, Svislando. DCI havas 48 sekciojn. La organizaĵo funkciigas sur tutmondaj, regionaj, naciaj kaj lokaj niveloj. Sur la tutmonda nivelo, ŝi koncentriĝas pri lobiado, rekomendado por infanaj rajtoj kaj monitorado de la efektivigo de la Konvencio pri la Rajtoj de la Infano fare de ŝtatoj. La sekcioj laboras pri diversaj infanaj rajtoj. La ĉeftemoj estas infanlaboro, junula justeco, infanprostituado, infanoj en armita konflikto kaj infanrajta edukado.

Ŝi estas parto de la Koalicio por Fini la Uzon de Infansoldatoj kaj la Infanaj Rajtoj-Informreto. DCI havas konsultan statuson ĉe la Ekonomia kaj Socia Konsilio de Unuiĝintaj Nacioj, UNICEF, Unesko kaj la Konsilio de Eŭropo.

## Defendo por Infanoj Internacia – Palestino (DCIP) 
En oktobro 2021, Israelo nomumis la palestinan filion de Defence for Children International kiel terorisma organizaĵo kune kun kvin aliaj organizaĵoj, inkluzive de Al-Haq. Li laŭdire laboris inkognite por la Popala Fronto por la Liberigo de Palestino, kontrolante ĝiajn reprezentantojn kaj uzante humanitaran helpfinancon por financi la terorisman organizaĵon. Israelo disponigis neniun indicon por apogi tiujn deklarojn . Amnestio Internacia kaj Human Rights Watch kritikis la movon kiel atako kontraŭ la internacia homarajtaj movado . La Oficejo pri Homaj Rajtoj de Unuiĝintaj Nacioj esprimis alarmon. Usono kaj EU, kiuj ne estis anticipe informitaj, petis pliajn informojn de la israela registaro. En novembro 2021, irlanda ministro pri eksteraj aferoj Simon Coveney diris ke nek Irlando nek la Eŭropa Unio ricevis signojn de la israelaj asertoj, malgraŭ ripetaj petoj. Fakte, Israelo igis la laboron de homrajtaj organizaĵoj surloke malebla, kiun kelkaj observantoj vidas kiel la reala celo de la nepruvita klasifiko . 

La 18an de aŭgusto 2022, israelaj trupoj trudeniris la ĉefsidejon de la ses organizoj kune kun la Union of Health Work Committees (malpermesita en 2020) en Ramalaho kaj al-Bireh, forigante komputilojn kaj ekipaĵon kaj ordigante ilian fermon 
. 

En 2023, DCIP ricevis la premion Rafto.  

## Referencoj 
## Vidu ankaŭ 
* Israel-okupaciataj teritorioj

## Eksteraj ligiloj 
* Defendo por Infana Internacio

Kategorio:Organizaĵoj en Ĝenevo
Kategorio:Organizaĵoj fonditaj en 1979
Kategorio:Infanrajtaj organizaĵoj
Kategorio:Internaciaj organizaĵoj
Etila propila etero

**Etila propila etero** aŭ **etoksopropano** estas organika kombinaĵo rezultanta per traktado de **etanolo** kaj **propila klorido**. Ĝi estas senkolora, brulema likvaĵo, solvebla en akvo, kloroformo kaj metanolo. Etila propila etero posedas 5 karbonatomojn, 12 hidrogenatomojn kaj 1 oksigenatomon. Etila propila etero uzatas en kemiaj sintezoj kaj en la preparado de farmaciaĵoj kaj industriaĵoj.

## Sintezoj 
### Sintezo 1 
* Preparado de la **etila propila etero** per traktado de **etanolo** kaj **propanolo**:

### Sintezo 2 
* Preparado de la **etila propila etero** per traktado de **etanolo** kaj **propila klorido**:

### Sintezo 3 
* Preparado de la **etila propila etero** per hidratigado de la **etila propila sulfido**:

### Sintezo 4 
* Preparado de la **etila propila etero** per traktado de **etila klorido**, **propila klorido** kaj **natria hidroksido**:

### Sintezo 5 
* Preparado de la **etila propila sulfato** per traktado de **etila propila etero** kaj **sulfura trioksido**:

### Sintezo 6 
* Preparado de la **etila jodido** per traktado de **etila propila etero** kaj **jodida acido**:

### Sintezo 7 
* Preparado de la **etila butila etero** per traktado de **etila propila etero** kaj **etila klorido** en ĉeesto de kalia hidroksido:

|}

### Sintezo 8 
* Preparado de la **propila butila etero** per traktado de **etila propila etero** kaj **metila klorido**:

## Vidu ankaŭ 
* Etero

## Referencoj 
Kategorio:Eteroj