La storia del mondo in 100 oggetti

***A History of the World in 100 Objects*** (publichê in Itàglia in dal lìber ***La storia del mondo in 100 oggetti*** dala cà editóra itagliàna Adelphi in dal 2012) 'l è stê 'n progêt ed divulgasiòun stòrica, purtê avànti dala *[[BBC Radio 4]]* insèm a 'l British Museum, progêt ch'al vdìva 100 puntèdi scrìti e preśentèdi da 'l diretōr dal British Museum, al Neil MacGregor. In ogni puntèda al diretōr al descrivìva, tulènd a pretêst ùn di lavōr tgnû da cât in dal Muśèo, i diferèint pasâǵ e sucês o manéri 'd sintìr, edl òm ed lung a la stòria.

In dal 2011 al British Museum al vinsìva 'l *[[Art Fund Prize]]* p'r avér mandê avànti cal progêt chè.

## Lavōr
### Quêl ch'a s distìnghev c'ma di òm (2.000.000 – 9000 prìma 'd Crìst)
Al Neil MacGregor al preśàinta i lavōr più antîg ch'i s fàn distìngver c'ma di òm. La divulgasiòun in dla smàna ch'la tachèva col 18 ed śnêr dal 2010.

### Dôp ed l'era glacêl: al [[magnèr]] e 'l [[sês]] (9000 – 3000 prìma 'd Crìst)
"Perchè l'agricultùra tachèv-la ala fin edl'era glacêl? Soquànt indìsi i armàgnen in di lavōr armêś infìn a incō." La spiegasiòun in dla smana ch'la tachèva al 25 ed znêr 2010.

### El prìmi [[sitê]] e [[Stêt]] (4000 – 2000 prìma 'd Crìst)
"Sa sucēd quand i agìnt i se spòsten dai vilâǵ a 'l sitê? Sinc lavōr i 'n còunten la stòria. La spiegasiòun in dla smana ch'la tachèva al prìm ed fervêr 2010.

### I inìsi dal [[sièinsia|sièinsi]] e dal [[lettradùra|lettradùri]] (1500 – 700 prìma 'd Crìst)
"4.000 an fà, el societê i tachèven a strulghèr di mît, dla matemàtica e di monumèint." El spiegasiòun i tachèven in dla smana edl 8 ed fervêr dal 2010.

### Vêć mònd, cmànd nōṿ (1100–300 prìma 'd Crìst)
"In gîr p'r al mònd di cmandànt nōṿ i fàbrichen di quêl ch'i faghen vèder la lōr supremasìa." La stòria spieghèda in dla smana tachèda al 15 ed fervêr 2010.

### Al mònd in dal tèimp ed [[Confùci]] (500–300 prìma 'd Crìst)
"I significhêt cuacê da mêś ai disgnîn e ai vêś pōl'n-i descòrer nosc ala stèsa manéra di scrìt di grand avtōr?" La prìma difuśiòun in dla smana tachèda col 22 ed fervêr dal 2010.

### I costrutōr di Impēr (300 prìma 'd Crìst – 1 d.C.)
"Neil MacGregor al cuntìnva la só ciacarèda in sìm'a la stòria dal mond a travèrs i lavōr. Cla smana chè lò 'l è insèm ai grand cmandànt dal mond 'd un quêl c'ma 2000 an fà". La spiegasiòun a partìr dala smana ch'la taca col 17 ed mâǵ dal 2010.

### Piaśér antîg, pèver modèren (an 1 – 600 d.C.)
"Neil MacGregor al śbraghéra 'l manéri che la ginta la catèva 'l piaśēr 2000 an fà." La prìma aparisiòun in dla smana ch'la tachèva al 24 ed mâǵ 2010.

### Al crèser dal credèinsi [[religiòun|religióśi]] (an 200 – 600 d.C.)
"Al Neil MacGregor al descòr edla manéra e dal momèint che dimòndi importànti figùri religióśi i selten fóra." La prìma aparisiòun in dla smana ch'la tachèva col 31 ed mâǵ 2010.

### La [[Vìa dla Séda]] e dintóren (an 400 – 700 d.C.)
"Sinc lavōr da 'l British Museum i còunten la stòria di muvimèint dal mercansìi e dagli idèi." La spiegasiòun in dla smana ch'la tachèva col 7 ed śùgn 2010.

### Dàint'r a 'l [[palâs]]: segrēt in dla cōrt (an 700 – 950)
"Neil MacGregor al va dàint'r in dal vìti dla gint ch'la gh'cmandèva 1200an fà." La prìma difuśiòun in dla smana ch'la tachèva al 14 ed śùgn 2010.

### [[Pelegrèin]], [[finansiadōr]] e [[mercànt]] (an 900 – 1300)
"Al tîp ed cumérsi, guèri, e religiòun ch'i fèven girèr i lavōr p'r al mond 1000 an fà." La smàna dla traśmisiòun la tachèva col 21 ed śùgn 2010.

### ''[[Status symbol]]'' (an 1200–1400)
"Al Neil MacGregor al preśèinta di quêl ch'i stàn a fèr vèder al rang dimòndi élt di proprietàri e la delicatèsa dla lōr fabricasiòun." La divulgasiòun in dla smana ch'la tachèva col 28 ed śugn 2010.

### Gnènd incòunter ai dìo (an 1200–1400)
"I lavōr dal British Museum i fan vèder c'ma 'l fedēl al s eśvinèva ai só dìo." La prìma difuśiòun in dla smana ch'la tachèva al 5 ed lùj 2010.

### I inìsi dal mond modèren (an 1375–1550)
"Al Neil MacGregor al stùdia i grand impēr dal mond a 'l inìsi edl'era modèrna." La prima difuśiòun in dla smana ch'la tachèva col 13 ed setèmber 2010.

### La prìma economìa globèla (an 1450–1600)
"Al Neil MacGregor al descòr in sìm'a 'l conseguèinsi di viâś, di cumérsi e dal conqvìsti tra 'l 1450 e 'l 1600." Prìma difuśiòun al 20 ed setèmber 2010.

### Tolerànsa e intolerànsa (an 1550–1700)
"Neil MacGregor al descòr ed c'ma 'l grandi religiòun i vivìs'n insèm in di XVI e XVII sécol." La prìma traśmisiòun la cumincèva al 27 ed setèmber 2010.

### Esplorasiòun, sfrutamèint e i lùm (an 1680–1820)
"Neil MacGregor al descòr in sìm'a 'l capìr-es pôc quand di mònd diferèint i s vinen còunter. " Prìma gnuda fóra al 4 'd utòber dal 2010.

### Produsiòun ed masa, persuaśiòun 'd masa (1780–1914)
"C'ma l'industrialiśasiòun, el polìtichi 'd masa e i ambisiòun imperièli i cambièv'n al mònd." La prìma difuśiòun in dl 11 'd utòber dal 2010.

### The world of our making (an 1914–2010)
"Al MacGregor al descòr in sìm'ai quèi ch'i prìlen atâc a la stòria sesuèla, polìtica e 'conòmica di ùltem tèimp." La prìma difuśiòun in dla smàna tachèda col 18 'd utòber dal 2010.

## Vōś lighèdi
* British Museum
* BBC

## Èter progêt

## Colegamèint estèren
*  Al sît ''ahistoryoftheworld'' dla BBC e dal British Museum.